BİZ BU KARANLIK YOLUN SONUNDA DOĞACAK GÜNEŞİ GÖRÜYORUZ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİZ BU KARANLIK YOLUN SONUNDA DOĞACAK GÜNEŞİ GÖRÜYORUZ"

Transkript

1 BİZ BU KARANLIK YOLUN SONUNDA DOĞACAK GÜNEŞİ GÖRÜYORUZ TÜRKİYE DEVRİM ŞARKILARI NOTA KİTABI notalar sözler akorlar Hazırlayan: Serdar Y.Türkmen

2 GİRİŞ İnsan insan olduğundan Acıkan karnı doymalıdır Boş laflarla karın doymaz Yiyecek ekmek olmalıdır (Brecht) Müzik Evrenseldir lafı burjuva ideolojisine aittir. Evet, müzik olgusal olarak evrenseldir; Müziği olmayan bir toplum yoktur. Ancak 'evrensellik' yakıştırması asıl olarak müziğin ve daha genel olarak da müziğin toplumsal sınıflar üstü olduğu alt metnine dayanır. Oysa insanlık sömürensömürülen olarak bölünüp de sınıflar mücadelesi başladığından beri, kabaca söylemek gerekirse sömürenlerin kültürü ile sömürülenlerin kültürü farklılaşmıştır. Sömürülenlerin kültürel yaratımları ve aktarımları sömürenler tarafından 'tehlikeli' görülmüş ve engellenmeye, değiştirilmeye çalışılmıştır. Sınıf mücadelesi yalnızca topla tüfekle yapılan bir mücadele değildir, hele 21.yy.da hiç değil! Elbette sınıf mücadelesinin en önemli ayaklarından birisi de kültürel alandaki hegemonya ve mücadeledir. Müziğin toplumsal mücadelelere en fazla değen bir formu olarak 'şarkı', açıkça bir kavga alanıdır. Bu kavganın bir tarafında yer alan 'devrim şarkıları'nın araştırılması, öğretilmesi, eleştirilmesi ve aşılması, önemli devrimci görevler arasındadır. Kitaptaki 'Türkiye Devrim Şarkıları', Türkiye'deki sınıf mücadelesi, bu süreçle ilgili olarak görülebilecek anti-faşist mücadele ve ezilen ulusların özgürlük mücadelesi ile özdeşleşmiş, kimi zaman mücadeleyi taşımış, kimi zaman mücadele tarafından taşınmış şarkılardır. Eldeki bu çalışma, 'Devrim Şarkıları' çalışmasının ilk çıktısı olarak 'Türkiye Devrim Şarkıları'dır. Bu kitap, Türkçe ve Kürtçe 1 sözlü devrim şarkılarının notaları, sözleri, akorları ve açıklamalarını içeriyor. Böyle sınıfsal bir çalışmayı, tek başına Türkiye'deki devrim şarkıları üzerine yapmanın; yani burjuvanın çizdiği sınırlar -ulus- içerisinde sıkışmanın bazı problemleri elbette olacaktır. Nitekim sınıf mücadelesi ve anti-emperyalist direnişlerle özdeşleşen Arapça dilinde birçok devrim şarkısı olmasına rağmen, Türkiye'deki Arapların, sınıf örgütlenmeleri ve devrim mücadeleleri içerisinde genellikle 'Türkçe' bulunmaları sebebiyle, bu kitapta hiç Arapça devrim şarkısı bulunmuyor. Bunlar, eldeki çalışmanın devamı niteliğindeki 'Dünya Devrim Şarkıları' kitabında olacaktır. Bu çalışmanın fikri, devrimci kurumlarda yürüttüğümüz çalgı dersleri ve korolardaki materyal eksikliği ve burjuva metodları takip etmenin çelişkisinden türedi. Devrimci kurumlarda yürütülen müzik çalışmalarında kullanılabilecek bir eğitim materyali yaratmak, 'geçmişi aşmak' gerekliliği üzerinden tartışılabilecek olanı ortaya dökmek ve şarkıların döneminin nesnel durumu ile bir bütünlük içerisinde kavranmasını sağlamak amaçlarıyla yapıldı. Öte taraftan, "unutmayalım" meselesi de değerlidir ama ancak bugün ile ilgili politik bağlamında. Şarkıları seçmedeki temel kriter, devrimci mücadele içerisinde dinlenir, söylenir yani kelimenin gerçek anlamıyla 'popüler' olmaları oldu. Müzikal nitelik ile ilgili herhangi bir elemenin yapılmadığı bu repertuardaki şarkılarla ilgili tartışmalar İnternet ortamında ayrıntılandırılacaktır. 1 Kitapta 'Zazakî' devrim şarkıları da bulunuyor. Bu kitabın sınırlarının büyük ölçüde dışında bir konu olmakla birlikte yine de Zazaca'nın Kürtçe'nin bir lehçesi olup olmadığına ilişkin tartışmanın -en azından halen sürdüğüne- değinmem gerekiyor. Bir taraftan dilbilimsel, kimliksel ve en genel anlamda kültürel alanda, bir taraftan da politik alanda sürdürülen bu tartışmanın ayrıntılarını buraya aktarmayacağım. Bu çalışmadaki kabul, Zazaca'nın, Kürtçe'nin dört lehçesinden biri olduğudur. 1

3 Şarkıları, marşları, ağıtları besteleyenler ve söyleyenler bugün aynı fikri ve pratik durumda olmayabilirler, ki buna pek çok örnek verilebilir. Fakat bu durum, o şarkıların, 'devrimci mücadelenin şarkıları' olduğu gerçeğini değiştirmez. Dolayısıyla bugünkü kabul edilemezliklerine rağmen bazı isimlerin kitabın içinde geçtiğini göreceksiniz ki bu, 'dün'ün kabulüdür. Dolayısıyla da, 'bugünde devirip yarını kurabileceğimiz bir dün' olduğu kadar değerlidir. 'Bugün' ile başka bir bağ da kitabın sonunda bulunan 'Ek: Bugünün Mücadele Şarkıları' bölümüyle atmaya çalışılmıştır. Devrim şarkılarına ilk kez değinilmiyor. 70'lerde yapıldığı söylenen çalışmayı bir kenara bırakırsak: Mercan Köklü, 1998 yılında Alev Yayınları'ndan basılan 'İşçi Marşları ve Halk Şarkıları' kitabında kısıtlı sayıda şarkının notasını da aktardı. Bunun dışında şarkıların sadece sözlerini aktaran kitaplar da yayınlandı: İşçi Marşları, Marşlarımız Türkülerimiz, "Devrimci Marşlar Ağıtlar (TürkçeKürtçe)", Devrimci Marşlar-Türküler, Ağıtlar, Şiirler. Bir çok şarkı, çetin bir mücadele verilirken bestelenip kaydedildiğinden, müzikalite olarak birtakım tutarsızlıklara ve 'yanlışlara' sahiptir. Bunları düzeltmeye kalkışmak çok daha faydalı olabilirdi ama bu çalışma aynı zamanda bir tarihsel materyal olarak da görülebileceğinden ötürü, şarkılarla ilgili eleştirilerin bir kısmı kitabın 'Bir değini: Türkiye Devrim Şarkıları'nın Tarihsel Süreci' bölümünde, bir kısmını da İnternet ortamında yapılacaktır. Bu bahsi geçen tarihsel süreç yazısı, tüm külliyatı ve olguları açıkla ortaya dökmekten uzaktır ama 'değini' düzeyinde olsa da repertuardaki şarkıların tarihselliğinin kavranmasında bir kolaylık yaratacaktır. Alfabetik sıraya göre yerleştirilen şarkıların büyük çoğunluğu, icra edildiği tondan notaya aktarıldı. Az sayıda şarkı da, kolay çalınabilir olması amacıyla yakınındaki tona transpoze edildi. Notaların üzerindeki eşlik akorlarında, icrayı kolaylaştırmak adına, sadelik tercih edildi. Şarkılarla ilgili açıklamalarda da şarkıyı çalanın, söyleyenin, dinleyinin kökten yaklaşabileceği bir yapı kurmaya çalışıldı. Mutlaka eksikler ve yanlışlar olacaktır. Bu konudaki eleştiriler ve katkılar adresine yapılırsa geliştirici olacaktır. Kürtçe sözlü şarkıların seçilmesi, sözlerinin yazılması ve Türkçe'ye çevrilmesinde görev alan Yeqin h.'nin, değerlendirmeleriyle kitabın bu şekli almasını sağlayan Gönül'ün ve dostlarım Emre, Songül, Diyar, Yusuf, Seher, Elem, Necati, Çiğdem, İlker'in ve Yayın Kolektifi üyelerinin katkıları ve destekleri olmasaydı bu kitap ortaya çıkmazdı. 2

4 BİR DEĞİNİ: TÜRKİYE DEVRİM ŞARKILARI'NIN TARİHSEL SÜRECİ Avrupa'da 16.yy.ın başında filizlenen kapitalizmle birlikte proletarya oluşmuş ve emek-sermaye arasındaki çelişki; dolayısıyla da burjuvazi ve proletarya arasındaki sınıf savaşımı başlamıştır. 19.yy.ın sonunda kapitalizm, Lenin'in tespitiyle, emperyalizm aşamasına gelmiştir. Türkiye'nin kapitalistleşmesi 'geç', burjuva devrimi de klasik burjuva devrimlerden farklı oldu. 1908'deki 'Jön Türk Devrimi' ile 1923'teki 'Kemalist Devrim' birbirini tamamlar nitelikte olmasına rağmen, burjuva devrimini 'tamamlanmamış' olduğu söylenebilir. Devrimin tamamlanmamış bir nitelik taşıdığını görmek için üç alana bakmak yeterlidir: demokrasi, kent/kır ilişkileri ve toprak sorunu.2 Yine de Osmanlı'nın son dönemlerinden itibaren işçi grevleri başlamıştır. Bilinenler arasında 1885 te Odunkapı Bıçkı işçilerinin, 1886 da Beyoğlu ndaki bazı tezgâhtarların, 1906 da İstanbul daki tütün ve matbaa işçilerinin yaptıkları grevler ve direnişler vardır yılı başlarken yalnız İstanbul da (tersaneler, fişekhaneler, savaş sanayii; demiryolu, karayolu, tramvay, gaz, su şirketleri; devlet fabrikaları, haberleşme, reji; özel iş yerleri vb.) 50 bini aşan, bütün İmparatorlukta 1 milyonu bulan bir işçi kitlesinin olduğu tahmin edilmektedir Temmuz undan itibaren, Selanik ten İstanbul a, İzmir den Beyrut a, Aydın dan Bağdat a, Kavala dan Şam a, onlarca şehirde yüzden fazla grev gerçekleşmiştir. Yine 1909'da ilk kez, Üsküp ve Selanik'te 1 Mayıs kutlaması yapıldığı bilinmektedir.4 Tabi bu grev ve direnişleri yapan işçileri, 'modern proletarya' kategorisinde değerlendirmek mümkün değildir. Çünkü gelişkin üretim araçları, sanayi burjuvazisinin gelişmesiyle,1960'larda girecektir Türkiye'ye. Osmanlı'nın son yıllarındaki işçi direniş ve grevlerinin şarkılarını bilmiyoruz. Öte taraftan olması da pek muhtemel değil, çünkü o zamanlar 'beraber şarkı söyleme' gibi bir fiil, bu topraklarda henüz yaygınlaşmamıştı. TKP (Türkiye Komünist Partisi) 1920'de kurulan TKP, sınıf içerisinde yeterince örgütlü değildi. Daha çok bir aydın örgütlenmesiydi ve küçük bir topluluğu temsil ediyordu. 1925'te yasadışı ilan edildi, üyeleri sürekli olarak baskı altında tutulduğundan dolayı daha çok 'illegal' alanda çalışma yürüttü. Çok partililiğe geçişle beraber bir kısmı şematik olmakla beraber, işçi ve köylü sınıfını temsil edebilecek Türkiye Emekçi ve Köylü Sosyalist Partisi, Türkiye Sosyalist Partisi, Demokrat İşçi Partisi ve Vatan Partisi gibi partiler de kuruldu ancak etkinlikleri kısa süreli oldu. İsmail Bilen'lerin zamanında ortaya çıktığı düşünülen 'TKP Marşı' devrimci marşların ilk örneklerindendir. TKP Marşı Kavga sesleri geliyor Köylerden ve şehirlerden TKP'miz ilerliyor Bugün esir yarın her şey (...) 2 Sungur Savran, Türkiye'de Sınıf Mücadeleleri, Cilt 1: , Yordam, 2010 Volkan Yaraşır, İşgal Grev Direniş, Mephisto, a.g.e 3 3

5 Nazım Hikmet'in şiirinden şarkılaştırılan Kızıl Bursa nın '51 Tevkifatı'nda gözaltına alınanlar tarafından söylendiği biliniyor. Marş aynı zamanda Mustafa Suphi'nin öldürülmesine bir tepki niteliğindedir ve yine Türkiye'deki ilk marş örneklerindendir demek yanlış olmayacaktır. Nazım'ın şiirinin sözlerinde ufak değişiklikler ve ekleme bir kıta ile 1974'te ATTF İşçi Korosu tarafından kayda alınmıştır. (...) Kızıl Bursa Marşı Yeşil Bursa kurtulacak Kızıl Bursa olursa Olursa değil mutlaka Kızıl Bursa olacak hayda hay Yine Nazım Hikmet'in, Türkiye'deki işbirlikçi burjuvazinin Kore'ye asker göndermesine tepki niteliğindeki şiiri 'Asker Kaçakları' bu dönemde ortaya çıkmıştır. Asker Kaçakları Köyün evleri karanlık Gökte yıldız pır pır eder Ben bir asker kaçağıyım Gelin bana bir tas su ver (...) Demokrat Parti iktidarı Cumhuriyetin kurulduğu yıllar ile 1950'ler arasında işçi sınıfı ve devrimciler üzerinde büyük bir baskı vardı. Bu tarihlerde devlet, işçi derneklerini de komünist partileri de kendine bağlı faaliyet göstermeye zorluyordu. 1950'lerde Demokrat Parti (DP), iktidarı Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)'nden aldı. DP'nin egemen unsurları daha çok, toprak ağası ve küçük tüccarlara dayalıydı. Bu dönemdeki siyasi hiciv şarkılarından söz edilebilir ama bunların 'devrimci şarkı' diye anılması zorlama olur, çünkü son tahlilde mevcut sınıf ilişkilerinin devamını savunan; DP ile CHP arasındaki çatışmayı içerir. RUHİ SU Öncesinde -belirtildiği gibi- ufak tefek örnekler olmakla birlikte, "Türkiye'deki devrimci şarkı geleneği Ruhi Su ile başlar" demek yanlış olmayacaktır. Ruhi Su, diyalektik-materyalist bir yöntem olarak 'içererek aşma'yı benimsemiş, böylelikle geçmişin direnişçi/protestocu müzik mirasının üzerinde yükselen bir yapı kurmaya çalışmıştır. İcra ettiği müziği, bir taraftan da yazması ve tartıştırması, Ruhi Su'daki teori-pratik bütünlüğünün göstergesi olarak görülmelidir. Ruhi Su, türküleri batı müziğinin modern olanaklarından yararlanarak yeniden seslendirmiştir. Bağlama ile söylediği şarkılarında çalgı 'eşlik' konumunu aşamadı ama özellikle şarkı söyleme tekniğini modernize etmiştir. Kimi zaman da bu türkülerin sözlerini değiştirip, devrimci bir içerik kazandırmıştır. Bu dönemin üretim ilişkilerine bakıldığında kapitalizmin hakim üretim ilişkisi olmaya doğru hızla yol aldığı görülecektir. Öte taraftansa kentlere göçen köylüler ve kent yoksullarının toprak ile bağı dolaylı ya da dolaysız olarak halen bulunuyordu. Dolayısıyla türküler, halen köylülerin ve işçilerin hayatını büyük ölçüde ifade edebiliyordu, etkileme zemini güçlüydü ve nihayet devrimci şarkı geleneğinin taşıyıcıları olan müzisyenlerin bunu görmezden gelmesi elbette olanaksızdı. 4

6 Drama Köprüsü Drama köprüsü bre Hasan dardır geçilmez Soğuktur suları Hasan bir tas içilmez Anadan geçilir bre Hasan yardan geçilmez At martini de bre Hasan dağlar inlesin Drama Mahpusu'nda bre Hasan dostlar dinlesin (...) 1970'lere kadar albümü olmayan Ruhi Su, bu tarihle beraber, Pir Sultan Abdal, Yunus Emre, Köroğlu, Karacaoğlan gibi halk şairlerinin eserlerini seslendirdiği albümler çıkarmıştır. Bunun yanı sıra, yaptığı 'Seferberlik Türküleri ve Kuvayi Milliye Destanı' albümündeki politik izlek, dönemin egemen sol-siyasal düşüncesine paralel olarak ulusalcılığı merkeze alıyordu. Bunun dışında, çağın düzeyine uygun yeni yaratımların yer aldığı 'El Kapıları' ve 'Sabahın Sahibi Var' albümlerindeki şarkılar o dönem, devrimciler arasında oldukça popülerleşmiştir. Şişli Meydanı'nda Üç Kız Şişli Meydanı nda üç kız Biri Çiğdem, biri Nergis Vuruldular güpegündüz Sorarlar bir gün, sorarlar (...) 60'LAR arasındaki ekonomik tıkanma ve emperyalist-kapitalist sisteme yeniden uyum sağlama ihtiyacı üzerinden, sanayi burjuvazisi iktidarı tekrar almak için harekete geçti. Demokrat Parti'nin gündelik politikaları ve temsil ettiği katmanların niteliğinden kaynaklı, öğrencilerin ve aydınların da onayını/desteğini alan 27 Mayıs darbesiyle DP iktidardan indirildi. Yeni bir anayasa yapıldı. Bu anayasa, 'aşağıdan' bir basınçla hazırlanan bir anayasa değildi ama içerisinde sendikalaşma, toplu sözleşme ve grev gibi haklar da vardı. Bunun, siyasal ve sendikal örgütlenmelerin önünü açtığı söylenebilir. Aynı zamanda sanayileşmenin de hızlandığı, böylece proleterleşmenin arttığı ve nihayet işçilerin örgütlenmeye başladığı yıllardı 60'lar. 'ANTİ-EMPERYALİST' ZEMİNDE TÜRKÜ 1960'larda Latin Amerika ve geç kapitalistleşen ülkeler başta olmak üzere, dünyanın dört bir yanında emperyalist-kapitalist sisteme karşı mücadele büyüyordu. Türkiye'de de 27 Mayıs'tan sonra örgütlenme konusunda daha rahat adım atılmaya başlanmıştı ve sömürülenlerin seslerini yükseltebilecekleri parti olan TİP (Türkiye İşçi Partisi), 1961'de sendikacılar tarafından kurulacaktı. TİP'in 3 temel politikası vardı: Demokrasi, kalkınma, bağımsızlık. TİP'in programında sosyalizm olmakla birlikte, bir taraftan 'emekle paralel bir kalkınma' tanımını da ortaya atmışlardı. Bu da 'anti-kapitalist' mücadelenin merkeze alınmadığının göstergesiydi. Kalkınmacı bakış, sınıf kavrayışının yeterince güçlü olmadığının bir göstergesiydi. Yine bu dönemde ulusalcı orducu - kemalist söylem ve pratikten henüz yeterince kopulamadığının bir göstergesi de devrimcileri ve işçi sınıfını içerme/temsil etme gayretindeki TİP ve TKP'nin 27 Mayıs Darbesi'ni olumlu bulmalarıydı. Dönemin devrimci önderlerinin, ordunun darbe sonrası uygulamalarından yana umudu vardı. Mehmet Ali Aybar'ın askeri bürokrasiye yazdığı 'öneri' ve 5

7 'beklenti' mektupları bu olguya örneklik edebilir. Yine darbeden sonra kurulan 'Yön'ün de benzer bir tutum içinde olduğunu söyleyebiliriz. Böylece 'Anti-Emperyalist' söylem, özellikle gençlik içinde öne çıktı. Yabancı mallar boykot ediliyor, 'Amerika karşıtlığı' yayılıyor ve bununla birlikte batının kültürü de doğrudan 'emperyalist kültür' olarak görülüyordu. Dolayısıyla kendi kültürel değerlerimiz vurgusu, sol-politik bir hal alıyordu. Böylece 60'ların başlarında âşıklar, otantik türküleriyle devrimci etkinliklerde sahne almaya başladılar. Bir taraftan da âşıkların yaptıkları yeni bestelerde, toplumcu vurgu, toplumsal hiciv, merkeze doğru yol almaya başlamıştı. DEVRİMCİ OZANLAR 60'ların sonunda ise TİP'in gençlik örgütlenmesi olan FKF (Fikir Kulüpleri Federasyonu) ve oradan filizlenen, aynı zamanda da TİP eleştirisine dayanan Dev-Genç ortaya çıktı arasında devrimci mücadele, özellikle gençlik tarafında devasa bir yükseliş gösterdi. 60'ların sonlarına doğru da bir 'devrimci ozanlık' geleneği oluştu. Bunun oluşmasının temel sebebi, türkülerin, 'otantik' halleriyle hızla yükselen devrimci dalgayı taşıyamamasıdır. Nitekim şarkıların içerisine artık sosyalizm, emperyalizm, oligarşi, devrim, sosyalizm, burjuva, silahlı mücadele gibi kavramlar girecektir. Elbette bu olgu, müziğin yalnızca içeriğe indirgenmesi sorununu da beraberinde getirmiştir. Buna örnek olarak Âşık Mahsuni, Âşık İhsani, Âşık Yoksulî, Şivan Perwer, Âşık Kul Hasan, Âşık Nesimi Çimen'in bazı şarkıları gösterilebilir. Yine Zamani'nin aşağıdaki dizeleri de bu olguya örneklik eder. Emperyalistleri yurda Sokan vatan hainidir Onlar için karga Gibi öten vatan hainidir (...) ANADOLU-POP ORTAYA ÇIKIYOR 60'lı yıllar aynı zamanda 'batılılaşmanın' da yoğunlukla yaşandığı yıllardı. Fakat toplumsal mücadelenin de etkisiyle, batıdan gelen müzik türlerinde üretilen şarkılarda ve bu üsluplarda müzik yapanlarda da bir sola bükülme başladı. Müziğe 'Rock'n Roll' ile başlayan müzisyenler, halk kültürüne yönelmeye başladılar. Böylelikle pop ve folk kanallarının bir birleşimi olarak Anadolu-Pop müzik türü ortaya çıktı. Elbette bu dönemin devrimci mücadelesinin, cumhuriyetin resmi ideolojisinden teorik ve pratik anlamda hâlen yeterince kopamadığından, bu müzikteki ağırlıklı vurgu, müziği icra eden grupların adından ve müzisyenlerin sahne giysilerinden de bir ölçüde çıkarılabileceği üzere 'yerelci - ulusalcı' bir nitelikteydi. Anadolu Pop, özellikle gençler üzerinde önemli etkiler yarattı. Moğollar, Selda Bağcan, Cem Karaca, Edip Akbayram'ın ilk dönemleri, 70'lere taşsa da buna örnek teşkil eden üretimleri barındırıyordu. POP MÜZİK Yine pop müzik içerisinde de bir toplumsalcı bükülmeden bahsedilebilir. Elbette Erol Büyükburç ve Ajda Pekkan gibi şarkıcıların 'star'laştırıldığı yıllardı ama öte taraftan da toplumsal olanı konu edinen pop şarkılar da üretilmeye başlanmıştı. Bunun en iyi örneği Tülay German'ın 'Burçak Tarlası'dır. Tülay German, özellikle Erdem Buri ile birlikte yaptığı çalışmalarda pop-caz bir üslupla toplumcu şarkılar üretmiştir. TİP'in seçim şarkısı 6

8 olan 'Yarının Şarkısı' (TİP'in 1965 genel seçimleri öncesi kullandığı propaganda müziğidir) bunlardan biridir. Yarının Şarkısı Bir şarkı olmalı, özlemi söyleyen Bu koyu günlerden yarına ses veren Bir sevgi olmalı, senden de yükselen Sonra benimle bir yarına yön veren Bir umut olmalı gözlerinde senin Gözlerimde benim yarına erişen Bir yarın olmalı, başka türlü bir şey Bir aydın, bir güzel yarına varmalı MARŞLAR Marşların en belirgin işlevi yürüyüşe eşlik etmesidir. Dolayısıyla toplu yürüyüş hızına yakın bir tempoda bestelenir. Marşların bir diğer özelliği de 'birlikte söylenebilir' oluşudur. Böylelikle devrimci söylem ve bununla birleşen 'birlikte söyleme' etkinliği ile marşlar, devrimci mücadele içerisinde hem söylenen hem de dinlenen halde olurlar. 60'lar aynı zamanda marş formunda şarkıların da devrimci mücadele içerisinde üretildiği ve söylenmeye başladığı yıllardı. Çünkü artık kitlesel yürüyüşler, protestolar, grevler ve boykotlar başlamıştı. Yürüyüşe ve coşkuya eşlik edecek marşlar da böylece ortaya çıktı. Fakat devrimci marşlar, asıl etkinliğini 70'li yıllarda kazanacaktı. Özgün beste çalışmalarının dışındaki devrimci marşların kaynaklarına bakıldığında 4 tip kaynak görülecektir. 1.Başka dilde yazılmış, Türkçe ve Kürtçe'ye uyarlanmış marşlar Bu olguya örnek olarak, bugün dünyada 50'nin üzerinde dilde, milyonların söylediği 'Enternasyonal', İtalya'daki Mussolini faşizmine karşı direnen anti-faşist güçlerin marşı 'Çav Bella', Sovyet Devrimcileri'nin marşı 'Partizan', Şili'deki Halk Cephesi (Unitad Popular)'nin seçim şarkısı olan 'Venceremos' ya da Kürtçe'ye uyarlanmış haliyle 'Serfirazkin', Yunanistan'daki devrimcilerin marşı 'Ege Denizi Kararınca', Brecht-Eisler işbirliğiyle yaratılmış 'İşçi Birlik Cephesi', 'Avusturya İşçi Marşı', İtalya'daki işçilerin marşı 'İleri İşçiler' (Kızıl Bayrak) ya da Hozan Serhad tarafından Kürtçe'ye 'uyarlanmış' ismiyle 'Herne Peş Karkerno' gibi marşlar gösterilebilir. Partizan Kıtlıkta ve soğuklarda Şehirde ve tarlalarda Lenin'in çağrısı gelince Ayaklandı partizan Beyazların elinde kalan Son kıyıya varmak için Dağlardan ve ovalardan İlerledi partizan Kan ve can bedelidir bu zafer Dokuzyüzonyedilerde 7

9 Karlarda ve fırtınada Kurtardı Sovyeti Beyaz orduyu yenerek Ezerek zalimleri Bitirdiler bu savaşı Denizin kıyısında 2.Tiyatro oyunları için yazılmış, sonradan salonlardan alanlara taşmış marşlar 60'lardan itibaren toplumsal içerikli oyunlar ortaya koyan tiyatrolar belirginleşmeye başladı. Sahneledikleri oyunların bazılarında, oyun için yaratılan müzikler, oyunun önüne geçmiştir. Bu tip marşlara Sarper Özsan'ın, Brecht'in 'Ana' uyarlamasını sahneleyen AST (Ankara Sanat Tiyatrosu) için yazdığı '1 Mayıs Marşı' ve 'Durduramayacaklar Halkın Coşkun Akan Selini'; Timur Selçuk'un, Bilgesu Erenus'un yazdığı 'Payidar' için bestelediği 'Nereye Payidar'ı örnek gösterilebilir. Hatta Timur Selçuk, tiyatro şarkılarının bir kısmını içeren albümünü de 1976'da çıkarmıştır. (...) Nereye Payidar nereye Gönlün yoksa ezilmeye Sen de katıl direnişe İşçilerle, işçilerle, işçilerle elele Nereye Payidar nereye 3.Toplumsal bellekte yer etmiş şarkı ve marşların sözlerinin değiştirilmesiyle oluşturulmuş marşlar 'Annem Beni Yetiştirdi', 'Dev Genç Marşı', '16 Haziran', 'İşçi Yürüyor Baştan' şarkıları, geçmişte oluşturulmuş marşların ve şarkıların ezgileri üzerine devrimci sözler yazılarak oluşturulmuştur. Burada cumhuriyet dönemi marşlarının fazlaca kullanıldığının altını çizmek gerekiyor. 'Ankara'nın Taşına Bak' marşı buna örnektir. Ankara'nın Taşına Bak Ankara'nın taşına bak Gözlerimin yaşına bak Yanki bizi esir almış Şu düzenin işine bak Ankara'nın taştır yolu Yanki sarmış sağı solu Sen gösterdin halk savaşı Devrim için doğru yolu Zulüm birgün duracaktır Halk zinciri kıracaktır İşçi köylü yoksul halkım İktidarı alacaktır 8

10 4.Devrimci şairlerin şiirlerinden bestelenmiş marşlar Devrimci mücadelenin içerisinde bulunmuş ve şiirlerinde toplumcu duyarlılıklara öncelik vermiş şairlerin yazdıkları da şarkılaştırılıp devrimci mücadele içerisinde dinlenir/söylenir hale gelmiştir. Bestelenen şairlerin başında Nazım Hikmet Ran gelir. 'Asker Kaçakları', 'Beyazıt Marşı', 'Türkiye İşçi Sınıfına Selam' marşları örnek verilebilir. Can Yücel'in Hava Döndü İşçiden'i, Sabahattin Ali'nin 'Benim Meskenim Dağlardır'ı, Vedat Türkali'nin 'Bekle Bizi İstanbul'u, Ahmet Arif'in 'Adiloş Bebe'si, Cigerxwin'in 'Herne Peş', 'Xabure', 'Em Ji Re Dernakevin', 'Ey Karker Bibin Yek' gibi şarkı ve marşları bu kategoride düşünülebilir. Selam yaratana selam Tohumların tohumuna selam Türkiye işçi sınıfına selam Selam yaratana selam Serpilip gelişene selam Türkiye işçi sınıfına selam 70'LER AĞITLAR 12 Mart 1971 darbesi, devrimci hareketi duraklattı. Bu süreçte çok sayıda devrimci önder öldürüldü ve 12 Mart'ı takip eden günlerde, ölen devrimciler için yazılan ağıtlar dilden dile dolaşıp büyüdü. 'Nurhak', 'Şarkışla', 'Kızıldere', 'Ulaş'a Ağıt' gibi ağıtlar Deniz Gezmiş, Mahir Çayan, Sinan Cemgil, Ulaş Bardakçı ve diğer devrimciler için yakılmıştır. Ağıtların genel olarak devrimci mücadelede yitirilenlerin ardında bıraktığı acıyı, öfkeye dönüştürme işlevi olduğunu söyleyebiliriz. Ulaş'a Ağıt Hele Ulaş'a Ulaş'a Ulaş benzerdi güneşe Ulaş kardaş can veriyor Yüreğim düştü ateş (...) Ertuğrul'a Ağıt Gökte bulut yan yan gider Yaralarından kan gider Töresi batası dünya Kahpe kalır şahan gider (...) 9

11 1974 affıyla beraber, hayatta kalan devrimci kadrolar hapisten çıkmış ve mücadele yeniden yükselmeye başlamıştı. 1970'lerin özellikle ikinci yarısında politik mücadelenin keskinleştiğini görürüz. Bunun bir yansıması olarak politik netlik ve sertlik de arttı. Bu dönemde, özellikle Mehmet Koç, Rahmi Saltuk, Ali Asker, Abuzer Karakoç, Ozan Emekçi, Adalılar gibi isim ve grupların sert politik söylemli yaratımlarının devrimciler içerisinde popülerleştiğini görürüz. 71 Sıcağında 71 sıcağında canım Nurhak Dağı'nda Üç gerillam vurulmuş son mayıs sabahında Mayıs'ın kanlı günü hazirana dönüyor Dağda isyan ateşi alev alev yanıyor Omzumuzda mavzerler dağlarda adım adım Maltepe`de çarpışıyor yiğit iki Adalım Kızıldere Oy dere Kızıldere Böyle akışın nere Onlar biter mi sandın Sana can vere vere oy oy oy (...) Vur Zindancı Başı Oy benim Yiğidim İbo Kardaşım Yiğitlik simgesi yiğit yoldaşım Yiğitçe vermişsin devrim savaşını Vur Zindancı başı ben kolay ölmem Ben ölünce başka yiğit yok mu ki Bir ölüm de İbo'ya çok mu ki? Ayaklarım prangaya kastılar Ellerimi hem kolumu kestiler Tabanıma tuz biberi bastılar Vur Zindancı başı ben kolay ölmem Ben ölünce başka yiğit yok mu ki Bir ölümde İbo'ya çok mu ki? Halkımız ağlarken ben elbet gülmem Faşist işkenceden ben asla yılmam Vur Zindancı başı ben kolay ölmem Ben ölünce başka yiğit yok mu ki Bir ölümde İbo'ya çok mu ki? Yine 1973'ten itibaren sanayi sektörü içerisindeki emek-sermaye mücadelesi, sendikal hareketin militanlaşmasına paralel olarak keskinleşti ve ücretlerin payı her yıl artarak 1976'ta neredeyse 2 katına çıktı. 10

12 Türkiye'de 1970'lerin ikinci yarısında, dünyada 1974'te yaşanan petrol krizinin gecikmiş ama şiddetlenmiş haliyle bir kriz yaşandı bu ekonomik bunalımın patlak verdiği yıldı. Bu krizden de zeminini güçlendiren devrimci mücadele arasında nicel olarak devasa bir büyüme yaşadı yılında Taksim'deki 1 Mayıs kutlamalarına 500 bin kişi katıldı. Tariş Direnişi, DGM direnişleri, yaygın işçi grevleriyle birlikte mücadele de militanlaşıyordu. Bu netleşme sürecinde, müzisyenler genellikle 'bağımsız'sızdılar, yine de bazılarının dönemsel olarak çeşitli sol fraksiyonlarla beraber hareket ettiklerini söyleyebiliriz. Örneğin Ali Asker'in şarkıları Devrimci-Yol ideolojisini, bazen estetize dahi etmeden içeriyordu. 'Binbaşı Ernesto Ölmedi Daha' marşı, içinde çoğu kez müzikaliteden bağımsız bir şekilde yerleştirilen Devrimci-Yol politik söylemleriyle doludur. Yine devrimci şarkı geleneğinin önemli isimlerinden Sarper Özsan TİİKP'te aktif olarak görev aldı, ATTF İşçi Korosu'nu yöneten Tahsin İncirci TKP kadroları arasındaydı. Yine Cem Karaca ve Timur Selçuk'un da bir dönem TİİKP'e yakın durdukları da söylenebilir. KÜRTÇE SÖZLÜ DEVRİMCİ ŞARKI GELENEĞİ Bu dönemde ayrıca Kürtçe sözlü devrimci şarkılar da ortaya çıkmaya başlar. 60'ların başlarında TİP içinde örgütlenen Kürt devrimciler, zamanla ayrı şekilde örgütlenerek partilerini, derneklerini ve hareketlerini oluşturdular. 70'lerin sonlarına doğru büyüyen ve bugüne kadarki Türkiye siyasetinde de aktif bir pozisyon kazanan Kürt Hareketi, önceleri sosyalist, sonraları 'ulus-özgürlükçü' ve bugün de 'demokratik özerklik'çi devrim/direniş çizgilerinin içerisinde kendi kültürünü de inşa etti. 70'lerin ortalarından itibaren devrimci etkinliklerde görülen Şivan Perwer, sonraki dönemdeki Kürt politik müziğini etkisi altına almıştır. Devrimci marşların Kürtçe'ye adaptasyonlarının büyük bir kısmını yapmış olan Şivan Perwer 1976 yılında yurtdışına çıkmak zorunda kalmış, Avrupa'da yankı uyandırırken, Türkiye'deki kasetleri el altından dağıtılmıştır. Türkiye'de kasetleri el altından dağıtılan Şivan Perwer, Avrupa'da da yankı uyandırdı. İlme Sosyalizme Xebata Tekoşineye (Şivan Perwer) (...) Heval lenin rabû ilmê marks lê rabû (Yoldaş Lenin'le kalktı Marx'ın bilimi) Bira lenin rabû ilmê marks lê rabû (Lenin kardeşle kalktı Marx'ın bilimi ) Xwend û pêkanîn da dilê gel pêşyabu(okudu ve kendini halka adadı) Xwend û pêkanîn da cîhan tew pêşyabu (Okudu ve kendini dünyaya adadı) (...) Ala rengin piroz û xwes Kutsal ve güzel şanlı bayrak (Şivan Perwer) Ala rengîn pîroz û xweş, te hildigrim diçim bimeş ( Kutsal ve güzel şanlı bayrak; seni omuzlayıp yürüyorum) Tul ser milên xortên ciwan, di nav te de yek rojek geş (Omuzlarındasın sen genç delikanlıların, odağında bir güneş) Ala sê reng î tu, bi nav û deng î tu, nişana ceng î tu (Üç renkli bayraksın sen, anlı şanlısın sen, ceng e davetsin sen) Ey xortê Kurdan silavê le bikin (Ey Kürt gençleri, selamlayın onu) Îro me tu kirye himbêz, rojek wê bê te bikin rêz (Seni kucaklamışız bugün, gün gelecek saygın anılacaksın) Li ser bana, li eywana, roja şadî bi xeml û xêz ( Dam başlarında, meydanlarda, kurtuluş günü renk cümbüşü olacaksın) Kesk û sor û zer î, nişana zafer î (Sarı, kırmızı yeşilsin sen, zaferin işaretisin sen) Ey keçên Kurdan silavê le bikin (Ey Kürt kızları, selamlayın onu) Te bi zîv û zêr tevde kildim, roja cengê ez te hildim (Tunç ve altınla seni süsleyeyim, cenk günü omuzlayayım) Ger ez bimrim, ger ez rabim, Cegerxwîn im serbilind im ( Ölür veyahut kalırsam Cigerxwin ım, başım dik) Ala sê rengîn î, pîroz û şêrîn î, nişana mizgîn î ( Üç renkli bayraksın sen, şirin ve kutsalsın sen, müjdenin habercisisin sen) Ey xortê Kurdan silavê le bikin (Ey Kürt gençleri, selamlayın onu) 11

13 Öte taraftan Kürt Mücadelesi içerisinde yaratılmış şarkılardaki bir başka kanal da toplumcu Kürt şairlerinin şiirlerinin şarkılaştırılmasıydı. Özellikle Cigerxwin, Welat Amedî, Hekîm Sefkan'ın şiirlerinin şarkılaştırılmasıyla oluşturulan şarkılar devrimci bir içeriğe sahipti. Hernepeş(İleri) Söz: Cigerxwin Birayên delal hûn werin kurdino (Gelin güzel kürt kardeşler gelin) Bi eşqa welat em herin merdino (Yurt aşkıyla gidelim yiğitler) Eger hûn nayên va ne keç em bimeşin ( Eğer gelmezseniz biz kızlar yeteriz) Bese koletî serfiraz her bijîn ( Kölelik yeter yaşasın zafer) Herne pêş herne pêş/dewr û dem ya me ye (İleri! İleri! Devir bizim devrimizdir) Welat çav li rê/bendewarê me ye (Vatanın gözü yoldadır bizi bekler) Keçên nûgihan em dixwazin xebat (Gencecik kızlar biz çalışmak istiyoruz) Me canê ciwan daye rêka welat (Bu körpe canı yurt un yoluna koymuşuz) Dilên me ji pola gurçik bûne hesin (Yüreğimiz bu yolda çelik gibidir) Bo ala rengîn hûn werin em besin (Kızıl bayrak için siz de gelin yeteriz) KOROLAR 70'lerin sonunda, çokseliliğin ilk adımlarının atıldığı korolar kuruldu. Bunlar doğrudan devrimci bir içeriği, genellikle yeni bir biçimle icra etmeye çalıştılar. Kısmen kullandıkları türkülerin ya ezgilerinin toplumsal bellekteki yerinden ya da müzikal yapısının ezilenler nezdindeki 'tanıdıklık'lığından yararlandılar. Ruhi Su'nun kurduğu Dostlar Korosu, Tahsin İncirci (mahlası M.Erdemir) yönetimindeki ATTF İşçi Korosu, Sarper Özsan yönetimindeki Aydınlık Korosu ve Şanar Yurdatapan, Atilla Özdemiroğlu öncülüğündekiyeni Dünya Korosu buna örnek olarak verilebilir. Yine bu dönemde, Ali Asker Mehmet Gümüş tarafından çalıştırılan Fatsa Çocuk Korosu da her alanda koro çalışmalarının önemsendiğini göstermesi açısından anılmaya değerdir. Dostlar Korosu, devrimci koroların öncülü olması ve halen devam etmesi açısından önemlidir. Ayrıca bu koro bir okul işlevi görmüş ve yüzlerce müzisyen yetiştirmiş, 'El Kapıları' ve 'Sabahın Bir Sahibi Var' albümlerinde Ruhi Su'ya eşlik etmiştir. Berlin'de ATTF (Avrupalı Türk Toplumcular Federasyonu) bünyesinde çalışan ATTF İşçi Korosu, Şili'li devrimcilerin marşı 'Venceremos', Eisler-Brecht işbirliği ile üretilen 'Dayanışma' ve 'İşçi Birlik Cephesi' gibi marşları Türkçe'ye uyarladı. Bunun yanı sıra, Nazım Hikmet'ten 'Kerem Gibi', 'Onbeşler İçin'; Ahmet Arif'ten 'Adiloş Bebe' gibi şiirleri de bestelediler. 'M.Erdemir' mahlaslı Tahsin İncirci yönetimindeki koro daha sonra 'Batı Berlin İşçi Korosu' olarak anılacaktır arasında çalışmalar yapan Aydınlık Korosu ise, 'Ege Denizi Kararınca', 'Enternasyonal' ve 'Partizan' gibi şarkıların Türkçe uyarlamalarını seslendirmiş, yanı sıra da 'Filistin Üstünden', 'Hayali Gönlümde Yadigar Kalan' gibi ağıt formunda şarkılara da yer vermişlerdir. Sarper Özsan yönetimindeki koro, modern çok sesliliğin, devrimci müzikteki belirgin adımlarını ifade eder. Kent Ozanları Yine bu dönemde öne çıkan 'kent ozanları'ndan söz etmek mümkündür. Türkü formuna çok sesli bir boyut katan Zülfü Livaneli, genellikle alevi deyişleri seslendiren ama öte taraftan 'Venseremos'u da ilk kez söyleyen Rahmi Saltuk ve toplumcu şairlerin şiirlerini besteleyen Sadık Gürbüz bu olgunun 12

14 örnekleridir. Merhaba (Zülfü Livaneli) Dünyanın ucunda bir gül açılmış Efil efil esen yele merhaba Karanlığın sonu bir ulu şafak Sarp kayadan geçen yola merhaba Gün be gün yüreğim ulu yalımda Engel tuzak kurmuş bekler yolumda Zulümlerde işkencede ölümde Bükülmeyen güce kola merhaba (...) 70'LERDE ANADOLU-POP Anadolu-pop akımının 70'lerdeki uzantıları daha politik şarkılar yazdılar. Özellikle Cem Karaca, 1977'den itibaren söylediği şarkılarla devrimci mücadeleyle neredeyse özdeşleşti. Geniş kitlelere yayılan, '1 Mayıs Marşı' ve 'Durduramayacaklar Halkın Coşkun Akan Selini' marşlarından dolayı hakkında dava açıldı. Dönemin her devrimci müzisyeni gibi o da sayısız baskıya uğradı. Anadolu-pop'un bir başka önemli ismi Edip Akbayram da bu yıllarda Aşık Veysel, Aşık Mahzuni Şerif gibi aşıkların türkülerini yorumladı. Selda Bağcan, başlarda Türkiye'nin 'Joan Baez'i olarak gitarıyla halk türkülerini seslendirdi, 1974 yılından itibarense daha politik şarkıları seslendirmeye başladı. Anmadan geçmenin olanaksız olduğu bir başka isim de Timur Selçuk. Avrupa'da müzik eğitimi gören ve 60'ların sonundan 1974'e kadar Türkiye'de pop şarkılar üreten Timur Selçuk, bu tarihten sonra devrimci-ilerici çevrelerin etkinliklerine piyanosuyla katıldı, aynı zamanda da epik karakterli tiyatro şarkıları yazdı ve bu şarkılar kimi kez sahnelerden alanlara taştı. Bu dönemde ismiyle değil ama üretimleriyle öne çıkan Sarper Özsan da gerek '1 Mayıs Marşı', 'Durduramayacklar Halkın Coşkun Akan Selini' gibi besteleri, gerekse de TİİKP içerisindeki koro çalışmalarıyla önemli bir yer tutar. Pop müzik içerisinde 'Burçak Tarlası' ile açılan yol, Fikret Kızılok, Hümeyra, Esin Afşar'larla sürdürülüyordu. 70'li yıllarda Türkiye'de toplumsallığın genel olarak sola bükülmesiyle, sıradan pop şarkılarda da 'kardeşlik, barış, özgürlük' gibi sol ile kesişen temalar, küçük bir burjuva duyarlılığı ile işlenmeye başlandı. Şenay, Ali Rıza Binboğa, Ali Kocatepe, Nükhet Duru, Alpay, Melike Demirağ, Esmeray gibi isimler genel olarak ya da tekil şarkılarıyla bu akımı takip ettiler. Henüz 12 Eylül olmamışken, ismini Latin Amerika'daki devrimci 'Yeni Şarkı Hareketi'nden (Nueva cancion) alan Yeni Türkü kuruldu. Daha çok üniversite gençliği içerisinde dinlenecek olan Yeni Türkü, İlk albümleri olan 'Buğdayın Türküsü', politik içerikli sözlere ve dönemin devrimci müzisyenlerinden farklı bir üsluba sahipti. Asıl olaraksa 80'den sonra popülerleştiler. Buğdayın Türküsü Halkım ben, parmakla sayılmayan Sesimde pırıl pırıl bir güç var Karanlıkta boy atmaya Sessizliği aşmaya yarayan 13

15 Ölü, yiğit, gölge ve buz, ne varsa Tohuma dururlar yeniden Ve halk, toprağa gömülü Tohuma durur bir yerde Buğday nasıl filizini sürer de Çıkarsa toprağın üstüne Güzelim kırmızı elleriyle Sessizliği burgu gibi deler de Biz halkız, yeniden doğarız ölümlerde 12 Eylül 1980 Darbesi'nden sonra 1980 darbesiyle beraber toplumsal muhalefete ağır bir darbe vurulmuş ve sermayenin yeni saldırısının ilanı olan '24 Ocak Kararları' da hızla hayata geçebilmiş, kentleşme ve kapitalistleşme hızla artmıştı. Bu aynı zamanda emperyalist-kapitalist sisteme yeniden tam bütünleşme anlamına geliyordu. Şarkıları, türküleri yüzünden baskıya uğrama, soruşturulma, tutuklanma ve hatta hapse atılma riski olan birçok müzik insanı, 12 Eylül öncesinde ve sonrasında yurtdışına çıkmak, orada sürgün hayatı yaşamak zorunda kalmışlardır. Tıpkı, dünyanın birçok ülkesindeki darbelerin ardından diğer birçok sanat dalının temsilcilerinin başına geldiği gibi.5 Burada Emekçi, Ali Asker, Şahturna, Zamni, Mehmet Koç'un özellikle anılması gerekir. Yine Ruhi Su Dostlar Korosu'ndan yetişen Sümeyra, Fuat Saka, Cem Karaca, Şanar Yurdatapan ve Melike Demirağ da baskılardan nasibini almış ve kimisi kısa, kimisi uzun olmak üzere sürgün hayatı yaşamışlardır. Darbe rejiminin hemen ardından, 1983'le birlikte 'Özal Yılları' başladı. Özal, Neo-liberal politikaların uygulayıcılığını, toplumsal muhalefetin zayıflığından da faydalanarak rahatça yaptı. Emperyalist-kapitalist sisteme IMF üzerinden tam bütünleşme politikaları 1988'de tıkandı. Genel olarak sermayenin karşı saldırısı karşısında gerilemiş durumda olan işçi-memur örgütlenmeleri ve sosyalist/komünist örgütlenme, bu tıkanıklığın da yarattığı nesnel durum üzerinden toparlandı ve işçilerin, memurların grev ve eylemleriyle, 12 Eylül'ün korku duvarını yıkan, '89 Baharı' diye isimlendirilen bir mücadele başladı. Yine bu dönemde değerlendirilmesi gereken 1991 yılındaki 70 bin kişilik madenci direnişi vardır. Grup Yorum, 'Madenci' şarkısını Kemal Özer'in şiirinden, bu direnişin içerisinde bestelemiştir. Madenciden (Grup Yorum) İndim maden ocağına kara elmas diyarına Yeryüzü sıcak olsun diye dost Yıllar boyu kazma salladım suskunca bu zindanda Çocuklarım gülsün diye dost Oysa bizim evde gülen yok Yürü derler yürü derler açlığa yürü derler Kara elmas tabut olmuş gerekirse ölün derler Günü gelir utanmadan ağlaşana gülün derler Yalanlara artık sabrım yok 5 Orhan Kahyaoğlu, Sıyrılıp Gelen Grup Yorum, Ne Kitaplar, syf

16 NUEVA CANCION Şarkı olmadan devrim de olmaz (Salvador Allende) Colombus'tan bu tarafa sömürgecilerin talan alanı olan Latin Amerika, aynı zamanda Tupac Amaru II'den beri de köklü bir direniş geleneğini barındırır. 19.yy.daki 'bağımsızlık' mücadeleleri, 20.yy.da ise ABD merkezli sömürüye karşı mücadeleler bunun örnekleridir sonları 1960 başlarında dünyanın birçok yerinde ulusal kurtuluş mücadeleleri gelişiyordu: Küba Devrimi dışında, 1962'de Cezayir'de 1,5 milyon insanın ölümü sonunda kazanılan bir mücadele, yine 1962'de Kuzey Yemen'deki İngiliz yönetimine karşı hareketlenmeler, 1958'de Irak'ta Haşimi yönetiminin devrilmesi, 1960'ta Belçika Kongo'sunun Lumumba önderliğinde bağımsızlığını kazanması, Latin Amerika'da Küba'dan etkilenen devrimci hareketlerin ortaya çıkışı, 1960'ta Güney Vietnam Ulusal Cephesi'nin kuruluşu...6 'Yeni Şarkı' da bu toplumsal mücadele içerisinde oluşmuştur. Temel mantığı, yerel öğelerden faydalanarak, yeni sömürgeciliğe karşı barikat olabilecek şarkılar yaratmaktır. 'Yeni Şarkı'nın öncüleri, şarkılarının içerisinde, marşları dışarıda tutarsak, eşit paylaşım, bağımsızlık gibi konuları çoğu kez metaforik anlatımlarla ve yoğun duygu yüklemeleriyle işlemişlerdir. Biçimde ise, yerel çalgılardan ve yerelliği yansıtan şiirlerden faydalandılar ve bir taraftan da modern bir müzik tavrını oluşturmanın peşine düştüler. Yine bu akım içerisinde, katolik kilisesinin insan hakları mücadelesinin destekçisi konumu itibariyle örtüşen katolik duyarlılıklar taşıyan müzisyenler de vardır. Violetta Parra, Victor Jara gibi Yeni Şarkı hareketinin öncülerinin şarkılarında katolik öğretinin izlerine rastlanır. Kentin yoksul işçi sınıfı, kırdaki köylü ve çiftçi halkın, 'yeni şarkı'yla bütünleşmesinde asıl rolü geleneksel müzikler oluşturmuştu neticede. Kenetlenme, duygusal ve içten bir iletişimin bir sonucuydu. 'Yeni Şarkı'cılar, halk müziklerine ilgi ve özenle yaslanıyorlar, araştırmacı bir kimlikle bunlara sahip çıkıyorlardı.7 'Yeni Şarkı' hareketinin öncüleri olarak Arjantin'li Atahualpa Yupanqui, Kübalı Carlos Puebla ve Şili'li Violetta Parra gösterilebilir. Bu müzisyenlerin ortak yaklaşımı, 'içererek aşma'yı ifade ediyordu. Sonradan Victor Jara, Mercedes Sosa, Quilapayun, İnti-İllimani, Pablo Milanes, Silvio Rodriguez, Daniel Viglietti, Caetano Veloso da bu hareketi temsil eden şarkılar ürettiler. 'Yeni Şarkı', Şili, Küba ve Arjantin'le birlikte Uruguay, Nikaragua, Brezilya, Peru, Bolivya da dahil Latin Amerika'nın hemen hemen her ülkesinde yaygınlaştı. 'Yeni Şarkı', Türkiye'deki devrimciler tarafından da model olarak alındı. Yeni Türkü, ismini de buradan almakla birlikte, ilk albümünde açıkça böyle bir üslup kullanıyordu. Sonraları özellikle Grup Yorum ve onun izini takip eden gruplar bu yöntemi kullandı. 'Yeni Şarkı'daki yöntemin içselleştirilip uygulanması, Türkiye'deki devrimci müzik geleneğini ileri taşıması bakımından oldukça önemli bir adım olmuştur. 6 7 Latin Amerika'da İsyanın Tarihi, Ütopya, 2008 kitabının içinde s. 41, Zulmün ve İsyanın 'Latin'cesi, Temel Demirer And Dağları'ndan Anadolu'ya Sıyrılıp Gelen Grup Yorum, Orhan Kahyaoğlu, NeKitaplar, 2003, İstanbul 15

17 GRUP YORUM 1985 yılında filizlenen Grup Yorum, devrimci şarkı geleneği içerisinde çok önemli bir yere sahiptir. Bu önem sadece yarattıkları şarkılardan kaynaklanmaz. Devrimci mücadelenin 'doğrudan içinde' olmaları dolayısıyla sürekli olarak baskıya maruz kalırlar, tehdit edilirler, haklarında davalar açılır, tutuklanırlar, konserleri yasaklanır, kasetleri toplatılır, dinleyicilerine baskı uygulanır öncesinin 'solcu' müzisyenlerinin, darbe sonrasındaki başkalaşma süreçlerinde, Grup Yorum, bütün bu saldırılara karşı, direniş çizgisini seçtiği için 'fenomen'leşti ve devrimciler tarafından sahiplenildi. Bir müzisyen tutuklanır, diğer müzisyen onun yerine geçer; böylece bugüne kadar geldi Grup Yorum. Grubun müziği, geç kapitalistleşen sömürge ülkelerdeki devrimci müzik duyarlılığına ve Anadolu'daki halkın ve devrimcilerin kültürüne dayanır. Yorum, daha çok işlevselliği ön planda olan marşlar ve halayların yanı sıra, toplumcu şairlerin şiirlerini şarkılaştırmış, halk türkülerini modernize etmiş, devrimci mücadele içerisinde üretilen şarkıları bugüne taşımış ve bütün bunlarda 'öğretici' olmuştur. Dolayısıyla 'mecburen' de denebilecek şekilde, albümlerde bir devrimci bütünlük olmasına rağmen, hem müzikal form olarak, hem de işlenmesi gereken konuların çeşitliliği, farklı dillerde de şarkı söyleme gerekliliği üzerinden parçalı bir durum da göze çarpar. Son albümlerindeki üretimlerse, müziksel ve içeriksel olarak, daha önceki çalışmalardaki düzeyden oldukça uzaktır. Sıyrılıp Gelen (Grup Yorum) (...) Belli ki dağların, denizlerin Ve göllerin üzerinden Sıyrılıp gelmektedir seher Belli ki yakındır Belli ki yakındır doğayı Ve hayatı sarsacak saat 1983'te ikinci albümünü çıkaran Yeni Türkü, zamanla 'Buğdayın Türküsü'ndeki güçlü politik duyarlılığın yerine, daha çok hüzünlü, dramatik bir tepkiyi sırtlandı. 70'lerin ortalarında yükselen mücadelenin içinden gelen Mozaik de hem çağdaş hem de devrimci bir çizgiyi, doğaçlama öğeleriyle iç içe geçirerek izliyordu.yine Grup Çağrı, Grup Merhaba ve Grup Baran da 'protestocu' bir kimliğin altını çizmişlerdi. Bir Adam Öldü (Victor Jara İçin) (Mozaik) Okyanusları yılları Bu unutkan yüzyılın Küstah ve aşınmaz Tüfeklerin menzilleri Şarkılardan uzun Dört yanımız deniz Bir adam ölür yıllar geçer Şarkılarını söyleriz hep beraber 16

18 ÖZGÜN MÜZİK 80 sonrasının en önemli devrimci müzisyenlerden biri de Ahmet Kaya'dır. Ahmet Kaya sol tarafından 'arabesk müzik yapmakla' sıkça eleştirildi. Gerçekten de hem ezgisel motiflerde hem de vokal tekniğinde arabesk bir yönelim vardı. Şiir olaraksa genelde toplumcu şairlerin şiirlerini tercih ediyordu. Hasan Hüseyin Korkmazgil, Enver Gökçe, Nevzat Çelik ve Atilla İlhan şiirlerine dayamıştı sırtını. 12 Eylül sonrası kırgınlıkların ve küskünlüklerin bir yansıması olarak 'Acılara tutunmak', 'Şafak Türküsü', 'Yorgun Demokrat' gibi şarkılar besteledi. Şafak Türküsü (Ahmet Kaya) Beni burada arama Arama anne Kapıda adımı, adımı sorma Saçlarına yıldız düşmüş Koparma anne ağlama (...) Yine Ahmet Kaya'nın açtığı 'özgün müzik' kanalının içerisinde değerlendirilebilecek Sevinç Eratalay, Arif Kemal, Suavi ve Ferhat Tunç da 80'lerin ortalarında popülerleştiler. Başka bir kanal olarak, gitar eşlikli bestelerle devrimci müzik alanına katkılar yapan müzisyenlerden bahsedebiliriz. Ömer Özgeç gitarıyla Nazım Hikmet, Atilla İlhan, Cemal Süreya, Orhan Veli, Oktay Rıfat gibi toplumcu şairlerin şiirlerini bestelemiştir. Benzer bir yöntem üzerinden çalışmalar yapan Bilgesu Erenus'u ve Ünal Büyükönenç'i de burada anmak gerekir. Yaşamak Direnmektir (Ferhat Tunç) Yaşamak, gecenin karanlığında Dişe diş, inada inat yaşamak Yaşamak Bir mavi çiçek gibi, Bir nazlı bebek gibi Özgürlüğün tadında yaşamak DİĞER MÜZİK GRUPLARI 90'ların hemen başında, mücadelenin de güçlenmesiyle beraber, özellikle üniversitelerde okuyan devrimci gençlerin oluşturdukları ya da içinde oldukları müzik grupları oluşmaya başladı. Grup Munzur, Grup Ekin, Özgürlük Türküsü, Vardiya, Mayıs, Umuda Ezgi, Çağdaş Türkü, Kutup Yıldızı, Grup Günola, Grup Şiar, Yenigün Müzik Topluluğu ve Kızılırmak'ı bu mücadeleye eşlik eden gruplar olarak anmak gerekir. Bunlardan bazılarına kısaca değinelim: Umuda Ezgi, 1989 yılında Nihat Aydın ve Yavuz Bingöl tarafından İzmir'de kuruldu. Hem geleneksel halk türkülerini yorumladılar, hem de yine geleneksel halk müziğine dayanan besteler yaptılar. 17

19 Örgütlemişler Baharı (Umuda Ezgi) Gömdüğümüz kitaplar çiçeklenmiş Örgütlemişler baharı Karakolların önü lacivert yeşil sarı Örgütlemişler baharı Unuttum adlarını neydi Özenç miydi Hıdır mıydı yoksa Lale mi Unuttum adlarını neydi İlyas mıydı Soner miydi yoksa Nergis mi Karanfil mi Nuray mıydı yoksa Eren mi canım Örgütlemişler baharı (...) 1994 yılında Ankara'da kurulan ve sonrasında BEKSAV bünyesinde çalışmalarını sürdüren Vardiya, devrimci marşların yanı sıra kendi besteleriyle de çeşitli etkinliklerde yer aldı. Bataklıkların Şarkısı (Vardiya) (...) Birgün bizimde yurdumuzda Mutlak şarkıları söylenecek Özgürlük kokacak her yanı Bataklıklar kuruyacak Ey benim yoksul toprağım Bir gün göğsünde çiçekler açacak mutlak 1991'de kurulan Kutup Yıldızı'nın albümlerine bakıldığında, çoğunlukla bestelere dayandıkları, türküleri pek seslendirmedikleri görülecektir. No Pasaran (Kutup Yıldızı) Proletarya Partisi Savaşta en ön safta Beşinci Alay'ı kurdu Savunmak için İspanya'yı İspanya'nın çiçeği En kırmızı çiçeği halkın Omuz omuza dört taburla Dövüşüyor Madrid sokaklarında Anacığım anacığım Bak şuraya şarkılarla Yürüyor alayımız Yürüyor savaşa doğru! Yürüyor zafere doğru! Yürüyor faşizme karşı! 18

20 1994 yılında Yüz Çiçek Açsın Kültür Merkezi bünyesinde çalışmalarını sürdüren Grup Munzur'un şimdiye dek 7 albümü yayınlandı. HALK KAZANACAK (Grup Munzur) İşçinin köylünün alınteriyle Emeğin gücüyle çoşkun seliyle Tarihi yaratan ellerimizle Direnişte tek el olmaya geldik Ölüme zulüme isyan duracak Kavganın ateşini yakmaya geldik Kıvılcım yangın olacak Sonunda halk kazanacak Bozkırlar tutuşacak Dünya özgür olacak Fabrikadan tarladan alanlardan Her renkten milletten halkın bağrından Yüzyılların kanayan yarasından Halkın iktidarını kurmaya geldik Grup Yorum'dan ayrılan İlkay Akkaya ve Tuncay Akdoğan ile İsmail İlknur'un birlikteliğiyle doğan Grup Kızılırmak, çoğunlukla halk müziği eserlerini yeniden yorumladı ve bunun yanı sıra da grup elemanlarının besteleri üzerine çalıştı. Aze (Grup Kızılırmak) (...) Aze bizim Aze dağların kızı Aze Yüreği yiğit Aze gözleri güleç Aze Veremem veremem veremem Aze mi ellere Bu bölümde son olarak da özgün bir çizgi üzerinde yürümüş olan Çağdaş Türkü'ye değinelim. Yeni Türkü'den ayrılan Eftal Küçük'ün, Tolga Çandar, Erkan Oban ve Bahadır Suda'yla birlikte kurduğu grup kısa ömürlü oldu ama ardında 'Bekle Beni' ve 'Delikanlıya' adlı iki önemli albüm bıraktı. Bekle Beni (Çağdaş Türkü) (...) Ama acılara alışılmaz Bir şeyler var değişecek Bir şeyler var değiştirmemiz gereken Önce acılardan başlanacak 19

21 MKM (Mezopotamya Kültür Merkezi) Grupları 1990'larla beraber kurulan MKM'nin bünyesinde, Kürt Mücadelesi'ni sırtlayacak şarkılar üretilmeye başlandı. Koma Mezrabotan, Koma Asmin, Koma Denge Azadi, Agirê Jiyan, Koma Berxwedan, Koma Çiya, Koma Amed, Koma Rewşen ve Koma Azad gibi grupların şarkıları bu mücadele ile bütünleşen gruplardır. Bunun dışında, MKM içinden gelmeyen ama Kürtçe sözlü devrim şarkıları alanında önemli katkıları olan Ciwan Haco ve Koma Denge Azadi'nin de isimlerini anmak gerekir. Kulîlka Azadî (Söz: Muzaffer İlhan Erdost Müzik: Koma Amed) Kûça me kûr dişewite (Göğ göğü tutmuşa benzer) Tal û jahr dişewite (Yanmış tutuşmuş a kardaş) Wê mirina te deng bide(kanadı duymuşa benzer) Çiya û zinaran bira (Uçar bir al kuş a kardaş) Tu kulîlka azadî yî (göğneğimiz mintanımız) Strana welatê me yî (Uğruya düşmüş canımız) Hespê şeh î dibezî (Candan akar kanlarımız) Çiya û zinaran bira (Benzer vurulmuşa kardaş) Ez biçim yan bisekinim (Yürür müyüm durur muyum) Pûç dibim yan zûwa dibim (çürür müyüm kurur muyum) Ez bê te qet xwe nizanim (sensiz kendim bilir miyim) Xem û xeyal bûme bira (Döndüm ben bir düşe kardaş) Tu kulîlka azadî yî (Sen bir özgürlük gülüsün) Strana welatê me yî (Anadolu türküsüsün) Hespê şeh î dibezî (Al bir atsın süzülürsün) Çiya û zinaran bira (Dağlara taşlara kardaş) Gerilla Şarkıları Gerilla Şarkıları deyince Şu Dersim'in Dağları hemen akla gelir. Bununla birlikte özellikle Kürt Mücadelesi içerisinde üretilmiş gerilla şarkıları da vardır. Delîla'nın, Hozan Serhad'ın, Argeş'in, Awazên Çîya'nın ürettiği şarkılar bu kategoride yer alır. Yine Kürt Mücadelesi'nin mitinglerinde sıkça söylenen Orêmar ve Zîlan da bu kategoriye örnektir. Orêmar Koma Çiya Oremarê bilind e zozan û gelî û gund e (Oremar yüksektir yayla vadi ve köydür) Gerîla lê bûne kom çar hawîrdor govend e (Gerillalar toplanmış dört bir yan halaya durmuş)z Zinar li ser govend e bejna zirav lewend e (Zinar halaybaşıdır, selviboylu alımlıdır) Şiyar li ser govend e çavbelek û levend e (Şiyar halaybaşıdır karagözlü ve alımlıdır) (...) 20

22 Zîlan - Delîla Bi çi rengî bi çi rêkê gula bidin dest zîlanê (Ne ederseniz edin/ Zilan a rengarenk güller verin) Parazvana roja min tînejîna dilê min (Güneşimin koruyucusu/ yüreğimin yaşam kaynağı) Parazvana roja min mizgîna bihara min (Güneşimin koruyucusu/ baharımın müjdecisi) Zîlan Zîlan roniya reşika çavê min (Zilan Zilan gözümün karasının ışığı) Roniya reşika çavê min (Gözümün karasının ışığı) (...) FARKLI MÜZİKAL ÜSLUPLAR İÇERİSİNDE TOPLUMCU ÖĞELER VE 'PROTEST MÜZİK' 90'lardan bugüne kadar ki dönemde özellikle rock ve rap üslup içerisinde belirgin bir protest gelenekten söz etmek mümkündür. Bulutsuzluk Özlemi, Mor ve Ötesi, Kesmeşeker, Objektif, Yaşar Kurt, Haluk Levent, Turgut Berkes, Radical Noise, Rashit, Kudret Kurtçebe, Yavuz Çetin, Siya Siya Bend, Aylin Aslım, Barikat, Ceza, Nefret gibi gruplar, politik duyarlılıkları, sitemleri, düşledikleri ve hayat pratikleri birbirlerinden çok farklı olmakla beraber yine de bu olguya örnek teşkil eder. HAYYAM (Siya Siya Bend) Hiç hiçbir şey bilmiyorlar, bilmek istemiyorlar Hiç hiçbir şey görmüyorlar, görmek istemiyorlar Şu cahillere bak, dünyanın sahibi onlar Şu cahillere bak, dünyanın hâkimi onlar Onlardan değilsen eğer, sana zalim derler Onlara aldırma Hayyam, dostum PARASAL SEVGİ (Kudret Kurtçebe) Gençken hayal ettim dünyayı değiştirmek Her şey kokuşmuş gücüm sınırlı Gitarım süpürge, ben işçi Dünyayı süpürdüm Üzerine tükürdüm Kokuşan tüm değerlerin Parasal sevgi Dayanır pisliğe Yine 'kentli duyarlılığı'na hitap eden Ezginin Günlüğü'nü de burada anmak gerekir. Bir taraftan türküleri 'yeniden söyleyen', bir taraftan da toplumcu şairlerin şiirlerini "müzikle"yen Ezginin Günlüğü, bir tarafı Ruhi Su geleneğine, bir tarafı Akdeniz Müziği'ne, bir tarafı da Klasik Türk Müziği'ne dayanarak, bireyin yaşamını merkeze alan bir anlayışla devam ediyor müzikal yolculuğuna. 21

İşçi Birlik Cephesi [Söz: Bertolt Brecht (1934), Müzik: Hanns Eisler (1935)] İşçi Yürüyor Baştan [Söz:? (?), Müzik: Saadettin Kaynak (?

İşçi Birlik Cephesi [Söz: Bertolt Brecht (1934), Müzik: Hanns Eisler (1935)] İşçi Yürüyor Baştan [Söz:? (?), Müzik: Saadettin Kaynak (? Devrimci Ezgiler Gerek yaşadığımız coğrafyada, gerekse tüm dünyada işçi sınıfın kitlesel mücadeleleri ile özdeşleşmiş, deyim yerindeyse klasikleşmiş devrimci ezgilerden seçkiler ve bu ezgilerin öyküleri

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Müdafaa-i Hukuk Hareketi bu hakları savunmak ve geliştirmek için kurulmuştur.

Müdafaa-i Hukuk Hareketi bu hakları savunmak ve geliştirmek için kurulmuştur. Parti varlık sebebi, isminden de anlaşılacağı üzere, hakların savunulmasıdır. Müdafaa-i Hukuk düşüncesine göre: 1. İnsanın 2. Toplumun 3. Milletin 4. Devletin 5. Vatanın hakları vardır. Şu anda bu haklar

Detaylı

Şiir. Kategori: Şiir Cuma, 23 Nisan 2010 16:15 tarihinde yayınlandı. Gösterim: 4075. 1 / 7 Phoca PDF 1. SEN (1973) Senden, senden, hep senden,

Şiir. Kategori: Şiir Cuma, 23 Nisan 2010 16:15 tarihinde yayınlandı. Gösterim: 4075. 1 / 7 Phoca PDF 1. SEN (1973) Senden, senden, hep senden, Çemberlitaş taki dedesinin konağında büyüyen şair, Amerikan ve Fransız kolejlerinde başladığı ilk ve lise öğrenimini Deniz Lisesi nde tamamladı. İ. Ü. Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü nü 1924 te bitirince

Detaylı

46 yıllık birikimle gelen üçüncü solo albüm: Kış İnsanları

46 yıllık birikimle gelen üçüncü solo albüm: Kış İnsanları 46 yıllık birikimle gelen üçüncü solo albüm: Kış İnsanları 46 yıllık sanat yaşamında Türkiye nin ve dünyanın en önemli müzisyenleriyle birlikte çalışan Saygun Arpalı nın Kış İnsanları isimli üçüncü solo

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek!

Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek! Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek! Cezayir'de 1990'lı yıllardaki duvar yazıları, İslamcılığın yükseldiği döneme yönelik yakın bir tanıklık niteliğinde. 10.07.2017 / 18:00 Doksanlı

Detaylı

KARANLIKTA FİLİZLENEN TOHUM

KARANLIKTA FİLİZLENEN TOHUM KARANLIKTA FİLİZLENEN TOHUM ÊMILE ZOLA-GERMINAL Kara elmas Nice canlar yaktı, nice gülüşleri söndürdü yüzyıllardır. Milyonlarca madenci indi yerin derinlerine, kimisi çıkamadı, kimisi canının yarısını

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI ÇUKUROVA ANONİM HALK EDEBİYATI VE ÂŞIK EDEBİYATINDA SÖZLÜ TARİH Esra ÖZKAYA YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA

Detaylı

Bayramın ikinci günü olan 26 Ekim Cuma günü, TAYAD lı Aileler bayramlaşmak için kahvaltıda bir araya geldiler.

Bayramın ikinci günü olan 26 Ekim Cuma günü, TAYAD lı Aileler bayramlaşmak için kahvaltıda bir araya geldiler. İSTANBUL TAYAD lı Aileler Bayram Kahvaltısında Bir Araya Geldiler Bayramın ikinci günü olan 26 Ekim Cuma günü, TAYAD lı Aileler bayramlaşmak için kahvaltıda bir araya geldiler. Kahvaltıdan önce yapılan

Detaylı

Necip Fazıl ın Yaşamındaki Düşünce Labirentleri - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

Necip Fazıl ın Yaşamındaki Düşünce Labirentleri - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Yusuf Yeşilkaya www.yusufyesilkaya.com yusufyesilkaya@gmail.com 26 Mayıs 1904 tarihinde İstanbul Çemberlitaş ta dünyaya gelen Necip Fazıl, hem kültürlü hem de varlıklı bir ailenin çocuğudur. Dört-beş yaşında

Detaylı

DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK

DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK 2 Takdim Planı Modernleşme Süreci Açısından Devlet Devlet-Toplum İlişkileri Açısından Devlet Teşkilatlanma

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

Insanı başa taç yaptım. Ne eğildim, ne de saptım. Acılardan ilaç yaptım. Aşık Şahturna Hayatı ve Şiirleri

Insanı başa taç yaptım. Ne eğildim, ne de saptım. Acılardan ilaç yaptım. Aşık Şahturna Hayatı ve Şiirleri 1950 Sivas Gürün'de doğdu. 10 yaşlarında saz çalıp, türkü-deyişler okudu. 15 yaşında kendi yapıtı ilk plağıyla büyük üne kavuştu. Konser turneleri, kasetler, plaklar, uzunçalar, long playler ve günümüz

Detaylı

Saðlýk çalýþanlarý GöREV'de

Saðlýk çalýþanlarý GöREV'de Saðlýk çalýþanlarý GöREV'de Onaylayan Administrator Wednesday, 20 April 2011 Orijinali için týklayýn Saðlýk emekçilerinin 2 gün süren grevleri baþladý. Ülke genelindeki hastanelerin nereyse tamamýnda hastanede

Detaylı

İşten Atılan Asil Çelik İşçilerinin okuduğu basın açıklaması: 15/03/2012

İşten Atılan Asil Çelik İşçilerinin okuduğu basın açıklaması: 15/03/2012 15 Mart 2012 Perşembe günü işlerinden atılan Asilçelik işçileri Bursa nın Orhangazi ilçesi cumhuriyet meydanında basın açıklamasıyla İşimizi İstiyoruz talebini dile getirdikleri ve işlerine geri dönene

Detaylı

2017 İNSAN HAKLARI İHLAL RAPORU

2017 İNSAN HAKLARI İHLAL RAPORU 2017 İNSAN HAKLARI İHLAL RAPORU 1 Av.Dr. M. SEZGİN TANRIKULU İSTANBUL MİLLETVEKİLİ GİRİŞ 2015 yılı Ağustos ayından itibaren tekrar başlayan çatışmalar Türkiye tarihinde eşi az görülmüş bir yıkıma, sayısız

Detaylı

Perinçek'in KDHC'deki tarihi konuşması

Perinçek'in KDHC'deki tarihi konuşması Perinçek'in KDHC'deki tarihi konuşması Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti'ni ziyaret eden ilk Türk siyasi lider olan Perinçek, onurlarına verilen yemek sırasında bir konuşma gerçekleştirdi. ABD'nin savaş

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

Çocuklara sahip çıkmak geleceğe sahip çıkmaktır

Çocuklara sahip çıkmak geleceğe sahip çıkmaktır Çocuklara sahip çıkmak geleceğe sahip çıkmaktır Nisan 23, 2012-10:12:04 Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer, ülkesinin çocuklarına, gençlerine gerekli yatırımı yapmayan, gereken sorumluluğu ve özeni yerine

Detaylı

İSTİKLÂL MARŞI'MIZ. Her milletin bir milli marşı var fakat bizimkisi ayrı. Bizimkisi İstiklal Marşıdır, başka yazılamaz gayrı.

İSTİKLÂL MARŞI'MIZ. Her milletin bir milli marşı var fakat bizimkisi ayrı. Bizimkisi İstiklal Marşıdır, başka yazılamaz gayrı. İSTİKLÂL MARŞI'MIZ Her milletin bir milli marşı var fakat bizimkisi ayrı. Bizimkisi İstiklal Marşıdır, başka yazılamaz gayrı. Kimisi yazılmış bilmem hangi krala; lorda, barona. Küçümsemem ama, benzetirim

Detaylı

Kim bilir, belki yarın, belki yarından da yakın. Dizeleriyle başladı.

Kim bilir, belki yarın, belki yarından da yakın. Dizeleriyle başladı. Kahramanmaraş Platformu ndan Şenliği Kadın Cumhuriyet On bir kadın derneğinden oluşan Kahramanmaraş Kadın Platformu, Müftülük Meydanı nda düzenledikleri Cumhuriyet Şenliği ile Cumhuriyet in önemine dikkat

Detaylı

Selam size ey yüce şehitler, Yahya Çavuşlar, Koca seyitler. Uyuyan nice adsız yiğitler, Adınızı tarihe yazmaya geldim.

Selam size ey yüce şehitler, Yahya Çavuşlar, Koca seyitler. Uyuyan nice adsız yiğitler, Adınızı tarihe yazmaya geldim. Selam size ey yüce şehitler, Yahya Çavuşlar, Koca seyitler. Uyuyan nice adsız yiğitler, Adınızı tarihe yazmaya geldim. Tarihimizin altın sayfalarında yer alan en büyük zaferlerimizden biri olan Çanakkale

Detaylı

ĠSVĠÇRE DE DĠL EĞĠTĠMĠ

ĠSVĠÇRE DE DĠL EĞĠTĠMĠ ĠSVĠÇRE DE DĠL EĞĠTĠMĠ ALMANCA VE FRANSIZCA DĠL KURSLARI Avrupa'nın bir çok farklı dil konuşulan ülkesi Ġsviçre'de Almanca veya Fransızca dillerinden bir tanesini öğrenmeniz mümkündür. Kış sporlarının

Detaylı

DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ!

DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ! DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ! Silahlý Propaganda ve Gerilla Savaþý Nikaragua da Devrim ve Seçim Proletarya ve Sosyalist Siyasal Bilinç Demokratik Muhalefette Demokrat! Türkiye Devriminde Kürt

Detaylı

1 MAYIS 2013 BİRLİK MÜCADELE DAYANIŞMA!

1 MAYIS 2013 BİRLİK MÜCADELE DAYANIŞMA! 1 MAYIS 2013 BİRLİK MÜCADELE DAYANIŞMA! İşçilerin burjuvaziye ve egemen sınıfa karşı mücadelesi sürdükçe, bütün talepleri karşılanana dek 1 Mayıs, bu taleplerin her yıl dile getirildiği gün olacaktır.

Detaylı

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Devrimci Marksizm Yayın Kurulu Uzun vadede bu felâket konusunda suçun nasýl daðýtýlacaðý çok þeyi belirleyecektir. Ýþte bu, önemli bir entelektüel

Detaylı

Bilim,Sevgi,Hoşgörü.

Bilim,Sevgi,Hoşgörü. Bilim,Sevgi,Hoşgörü. Mehmet Akif Ersoy 20 Aralık 1873 27 Aralık 1936 Mehmet Akif Ersoy, Türkiye Cumhuriyeti nin ulusal marşı olan İstiklal Marşı nın yazarıdır. Vatan Şairi olarak anılır. Yahya Kemal Beyatlı

Detaylı

19 EYLÜL MÜHENDİS, MİMAR, ŞEHİR PLANCILAR DAYANIŞMA GÜNÜ

19 EYLÜL MÜHENDİS, MİMAR, ŞEHİR PLANCILAR DAYANIŞMA GÜNÜ 19 EYLÜL MÜHENDİS, MİMAR, ŞEHİR PLANCILAR DAYANIŞMA GÜNÜ BASIN AÇIKLAMASI 19.09.2014 Bugün 19 Eylül. Bugün bu ülkenin mühendis, mimar ve şehir plancılarının örgütü TMMOB nin mücadele dolu tarihi açısından

Detaylı

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü, Kapitalist Sömürü Sistemini Yıkmak için Örgütlenme ve Mücadelenin adıdır!

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü, Kapitalist Sömürü Sistemini Yıkmak için Örgütlenme ve Mücadelenin adıdır! 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü, Kapitalist Sömürü Sistemini Yıkmak için Örgütlenme ve Mücadelenin adıdır! Clara Zetkin haklı olarak Kadının özgürlüğünün, tüm insanoğlunun özgürlüğü gibi, emeğin sermayenin

Detaylı

Türkiye nin köklü şirketlerinden PET HOLDİNG 40 yaşında

Türkiye nin köklü şirketlerinden PET HOLDİNG 40 yaşında Türkiye nin köklü şirketlerinden PET HOLDİNG 40 yaşında 23 Nisan 2014 Çarşamba 17:23 Devremülk Turizm inden Sağlık Turizm ine, madencilik ve mermerden gayrimenkule kadar farklı alanlarda faaliyet gösteren

Detaylı

ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ...

ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ... İçindekiler ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ... 5 I.1. Arnavutluk Adının Anlamı... 5 I.2. Arnavutluk Adının Kökeni... 7 I.3.

Detaylı

UIT-CI/UBK Koordinasyon Komitesi deklarasyonu: Yaşasın Brezilya halkının mücadelesi!

UIT-CI/UBK Koordinasyon Komitesi deklarasyonu: Yaşasın Brezilya halkının mücadelesi! UIT-CI/UBK Koordinasyon Komitesi deklarasyonu: Yaşasın Brezilya halkının mücadelesi! Geçtiğimiz günlerde, Latin Amerika nın en büyük, en kalabalık ve en önemli ülkesi olan Brezilya da milyonlar 300 farklı

Detaylı

EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI

EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI EMRE KÖROĞLU CHP BODRUM İLÇE BAŞKANLIĞINA YENİLİKÇİ VE BAŞARI ODAKLI BİR SİYASET İÇİN ADAY OLDUĞUNU AÇIKLADI Emre Köroğlu 29 Kasım 2015 Pazar günü yapılacak

Detaylı

ÇALIŞKAN ARILAR EKİM AYI EĞİTİM PROGRAMI 1.HAFTA NELER ÖĞRENECEĞİZ HAFTANIN KONUSU:OKULUMUZ

ÇALIŞKAN ARILAR EKİM AYI EĞİTİM PROGRAMI 1.HAFTA NELER ÖĞRENECEĞİZ HAFTANIN KONUSU:OKULUMUZ ÇALIŞKAN ARILAR EKİM AYI EĞİTİM PROGRAMI 1.HAFTA NELER ÖĞRENECEĞİZ HAFTANIN KONUSU:OKULUMUZ -Okul nedir? Okulumuzu tanıyoruz.okulumuzun bölümlerini tanıyoruz. -Okulda kimler çalışır ve ne iş yaparlar öğreniyoruz.

Detaylı

Adı-Soyadı: Deniz kampa kimlerle birlikte gitmiş? 2- Kamp malzemelerini nerede taşımışlar? 3- Çadırı kim kurmuş?

Adı-Soyadı: Deniz kampa kimlerle birlikte gitmiş? 2- Kamp malzemelerini nerede taşımışlar? 3- Çadırı kim kurmuş? ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkok Benim adım Deniz. 7 yaşındayım. Bu hafta sonu annem ve babamla birlikte kampa gittik. Kampa

Detaylı

NEDEN. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

NEDEN. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem NEDEN Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem YERLi VE MiLLi BiR SiSTEM Türkiye, artık daha büyük. Dünyada söz söyleyen ülkeler arasında. Milletinin refahını artırmaya başladı. Dünyanın en büyük altyapı

Detaylı

Tarihte, Günümüzde ve Devrimci Mücadelede Kadýnlar

Tarihte, Günümüzde ve Devrimci Mücadelede Kadýnlar Tarihte, Günümüzde ve ERÝÞ YAYINLARI Bu broþüre yer alan yazýlardan "Tarihte ve Günümüzde Emekçi " yazýsý, Kurtuluþ Cephesi'nin Mart-Nisan 1997 tarihli 36. Sayýsýnda; " " yazýsý, Kurtuluþ Cephesi'nin Mart-Nisan

Detaylı

Halk devriminin düşmanları: diktatör rejim ve karşıdevrimci gerici güçler

Halk devriminin düşmanları: diktatör rejim ve karşıdevrimci gerici güçler Halk devriminin düşmanları: diktatör rejim ve karşıdevrimci gerici güçler Geçtiğimiz ay Suriye de Irak Şam İslam Devleti ve diğer muhalif güçler arasında yaşanan çatışmaya ilişkin, Suriye Devrimci Sol

Detaylı

Günaydın, Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk

Günaydın, Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk - Günaydın Günü parlatan gözler. Havayı yumuşatan nefes. Yüzlere gülücük dağıtan dudaklar. Konuşmadan anlatan kaşlar. Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk - Günaydın Günaydın...

Detaylı

HÜRRİYET İLKOKULU EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK ve ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI

HÜRRİYET İLKOKULU EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK ve ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI HÜRRİYET İLKOKULU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK ve ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI 1 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI Sayın Müdürüm, Saygı Değer Öğretmenlerim,Kıymetli

Detaylı

İKİNCİ BİNYILIN MUHASEBESİ İÇİNDEKİLER

İKİNCİ BİNYILIN MUHASEBESİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER B İ R İ N C İ C İ L T Kitap Hakkında 1 Başlarken 5 CENGİZ HAN MEDENİYETE YENİ YOLLAR AÇMIŞTIR 1. Cengiz Han ın Birlik Fikrinden Başka Sermayesi Yoktu 23 2. Birlik, Beraberlik ve Çabuk Öğrenme

Detaylı

SÜRELİ YAYINLAR (DERGİ) KATALOGU YAYIN YERİ VE TARİHİ

SÜRELİ YAYINLAR (DERGİ) KATALOGU YAYIN YERİ VE TARİHİ SÜRELİ YAYINLAR (DERGİ) KATALOGU YER NO DERGİ ADI YAYIN YERİ VE TARİHİ 984 YABANCI ÜLKELERDE KAÇAKÇILIK BÜLTENİ Ankara, 1936-435 YAĞMA Tahran, Tarih yok 2031 YAKIN SOSYALİST KÜLTÜR DERGİSİ İstanbul, 1989.

Detaylı

Fidel ve Che : Birbirinden farklı iki politika

Fidel ve Che : Birbirinden farklı iki politika Fidel ve Che : Birbirinden farklı iki politika Fidel in ölümü, onun hayatı ve politik mirasına kadar birçok konuda her çeşit yorumun, burjuva medya organlarında ve mücadeleci militanlar arasında yeniden

Detaylı

1968: Bir Devrimci Dalganın Adı

1968: Bir Devrimci Dalganın Adı 1968: Bir Devrimci Dalganın Adı Sungur Savran Devrimler dalgalar halinde gelir. Bu önermenin biri zamanla, biri mekânla ilgili iki boyutlu bir anlamý var. Ýþin zamanla ilgili boyutu açýsýndan, devrimler

Detaylı

ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ

ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ Hazırlayan: Zeynep TEKİN ÖĞRETMENİN MESAJI: MERHABA:24.10.2016-28.10.2016 tarihleri arasında uygulanan etkinliklerin özetini sizlere sunmaktayım.

Detaylı

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir. Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri

Detaylı

Teröre karşı mücadele cephesi!

Teröre karşı mücadele cephesi! Teröre karşı mücadele cephesi! Türkiye, teröre karşı mücadele adı altında, birlik ve beraberlik içinde emekçilere yönelik bir terör rejimine sürüklenmek isteniyor. Bu nedenle milli seferberlik dahi ilan

Detaylı

Dünyayı Değiştiren İnsanlar

Dünyayı Değiştiren İnsanlar Dünyayı Değiştiren İnsanlar Küçük hanımlar, küçük beyler! Sizler hepiniz geleceğin bir gülü, yıldızı, bir mutluluk parıltısısınız! Memleketi asıl aydınlığa boğacak sizsiniz. Kendinizin ne kadar mühim,

Detaylı

Arapgirli Haşim Koç. - şiirler - Yayın Tarihi: 6.7.2006. Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat

Arapgirli Haşim Koç. - şiirler - Yayın Tarihi: 6.7.2006. Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat - şiirler - Yayın Tarihi: 6.7.2006 Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat Yayın Hakkı Notu: Bu e-kitapta yer alan şiirlerin tüm yayın hakları şairin kendisine ve / veya yasal temsilcilerine aittir. Şiirlerin

Detaylı

BİR BAYRAK RÜZGÂR BEKLİYOR

BİR BAYRAK RÜZGÂR BEKLİYOR ÖTÜKEN Ârif Nihat Asya BİR BAYRAK RÜZGÂR BEKLİYOR Şiirler: 1 BİR BAYRAK RÜZGÂR BEKLİYOR Servet Asya ya Armağanımdır. DESTAN O zaferler getiren atların Nalları altındanmış; Gidişleri akına, Gelişleri akındanmış.

Detaylı

bilgilerle feminizm hakkında kesin yargılara varıp, yanlış fikirler üretmişlerdir. Feminizm ya da

bilgilerle feminizm hakkında kesin yargılara varıp, yanlış fikirler üretmişlerdir. Feminizm ya da YANLIŞ ALGILANAN FİKİR HAREKETİ: FEMİNİZM Feminizm kelimesi, insanlarda farklı algıların oluşmasına sebep olmuştur. Kelimenin anlamını tam olarak bilmeyen, merak edip araştırmayan günümüzün insanları,

Detaylı

NO ADI SOYADI AİDATLAR GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00

NO ADI SOYADI AİDATLAR GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 NO ADI SOYADI GÖZGÖZ 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 1 SEFER GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 2 ERCAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00 3 SELMAN GÖZGÖZ 60,00 60,00 60,00 60,00 60,00

Detaylı

Defne Öztürk: Atatürk ün herkes mutlu ve özgür olsun diye hediye ettiği bayramdır.

Defne Öztürk: Atatürk ün herkes mutlu ve özgür olsun diye hediye ettiği bayramdır. 30.10.2015 DENİZATI ndan Herkese Merhaba! Haftanın ilk günü sohbet saatimizde herkes hafta sonu neler yaptığını anlattı. Duvarda asılı olan Atatürk resimlerine dikkat çeken öğretmenimiz onu neden asmış

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ. Neslihan Erkan

İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ. Neslihan Erkan İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ Neslihan Erkan İlan-ı Hürriyet II. Meşrutiyet, 1878 de askıya alınan Kanun-i Esasi nin yeniden yürürlüğe girmesiyle 23 Temmuz 1908 de başladı. Osmanlı coğrafyasında yeniden meşruti

Detaylı

Buse Akbulut. - şiirler - Yayın Tarihi: Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat

Buse Akbulut. - şiirler - Yayın Tarihi: Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat - şiirler - Yayın Tarihi: 10.11.2010 Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat Yayın Hakkı Notu: Bu e-kitapta yer alan şiirlerin tüm yayın hakları şairin kendisine ve / veya yasal temsilcilerine aittir.

Detaylı

İntikam. Ölüm Allah ın Emri

İntikam. Ölüm Allah ın Emri İntikam Bilir misin sen her gece Kendinle oturup konuşmayı Geceden uyanmamaya ant içip Gün ışığıyla yeniden doğmayı Bilir misin sen her güne hayata küskün başlamayı Anti sosyal kişilik olup da Şişelerin

Detaylı

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI HAFTALAR KONULAR 1. Hafta TÜRK DEVRİMİNE KAVRAMSAL YAKLAŞIM A-) Devlet (Toprak, İnsan Egemenlik) B-) Monarşi C-) Oligarşi D-) Cumhuriyet E-) Demokrasi F-) İhtilal G-) Devrim H-) Islahat 2. Hafta DEĞİŞEN

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : EĞİTİM MÜZİĞİ DAĞARI Ders No : 0310330208 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ...

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ... ÖRNEK SORU: 1 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti açısından, 30 Ekim 1918 de, yenilgiyi kabul ettiğinin tescili niteliğinde olan Mondros Ateşkes Anlaşması yla sona erdi. Ancak anlaşmanın,

Detaylı

SAYIN BASIN MENSUPLARI;

SAYIN BASIN MENSUPLARI; SAYIN BASIN MENSUPLARI; BUGÜN TÜM TÜRKİYE DE, BAŞTA ULUSLARARASI SENDİKALAR KONFEDERASYONU İLE TTB OLMAK ÜZERE FİLİSTİN KATLİAMININ DURDURULMASI İÇİN ÇEŞİTLİ ETKİNLİKLER DÜZENLENMEKTEDİR. İsrail ordusunun

Detaylı

50.ULUSAL 24.ULUSLARARASI HACI BEKTAŞ VELİ ANMA TÖRENLERİ VE KÜLTÜR SANAT ETKİNLİKLERİ PROGRAMI

50.ULUSAL 24.ULUSLARARASI HACI BEKTAŞ VELİ ANMA TÖRENLERİ VE KÜLTÜR SANAT ETKİNLİKLERİ PROGRAMI 50.ULUSAL 24.ULUSLARARASI HACI BEKTAŞ VELİ ANMA TÖRENLERİ VE KÜLTÜR SANAT ETKİNLİKLERİ PROGRAMI 15-18 AĞUSTOS 2013 HACIBEKTAŞ TÖRENİN BİR GÜN ÖNCESİ 15 AĞUSTOS 2013 PERŞEMBE : 11.00 : Atatürk Anıtına Çelenk

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

KUSADASl - demokrat 24 Nisan 2010 Sayfa 6 1. BALKAN TÜRKLERİ ŞENLİĞİ AYDIN'DA YAPILDI - Arif Şentürk'ün sahne aldığı gecede davetliler doyasıya eğlendi. Aydın Belediyesi ile Balkan Türkleri Kültür ve Dayanışma

Detaylı

SİYASAL İDEOLOJİLER (SBK457)

SİYASAL İDEOLOJİLER (SBK457) T.C. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü SİYASAL İDEOLOJİLER (SBK457) 2. Hafta Ders Notları - 25/09/2017 Araş. Gör. Dr. Görkem

Detaylı

HALİDE EDİB ADIVAR VURUN KAHPEYE ROMAN

HALİDE EDİB ADIVAR VURUN KAHPEYE ROMAN HALİDE EDİB ADIVAR VURUN KAHPEYE ROMAN 2 Halide Edib Adıvar ın Can Yayınları ndaki diğer kitapları: Sinekli Bakkal, 2007 Ateşten Gömlek, 2007 Handan, 2007 Mor Salkımlı Ev, 2007 Türk ün Ateşle İmtihanı,

Detaylı

Çalışma hayatında barış egemen olmalı

Çalışma hayatında barış egemen olmalı Çalışma hayatında barış egemen olmalı Ocak 19, 2012-3:31:16 olduğunu belirtti. olduğunu belirterek, ''Bu bakış açısı çerçevesinde diyalog merkezli çalışmalarımızı özellikle son 7 aydır yoğun bir şekilde

Detaylı

Ruhumdaki. Müzigin Ezgileri. Stj. Av. İrem TÜFEKCİ. 2013/2 Hukuk Gündemi 101

Ruhumdaki. Müzigin Ezgileri. Stj. Av. İrem TÜFEKCİ. 2013/2 Hukuk Gündemi 101 Ruhumdaki Müzigin Ezgileri Stj. Av. İrem TÜFEKCİ 2013/2 Hukuk Gündemi 101 Ruh halinize göre mi müzik dinlersiniz, müzik mi ruh halinizi değiştirir? Hangi tür olursa olsun o anki duygusal duruma eşlik etmekte

Detaylı

Yüreğimize Dokunan Şarkılar

Yüreğimize Dokunan Şarkılar On5yirmi5.com Yüreğimize Dokunan Şarkılar Gelmiş geçmiş en güzel Türkçe slow şarkılar kime ait? Bakalım bizlerin ve sizlerin gönlünde yatan sanatçılar kimler? Yayın Tarihi : 6 Ocak 2010 Çarşamba (oluşturma

Detaylı

İlerici Kadınlar Kimdir?

İlerici Kadınlar Kimdir? İlerici Kadınlar Kimdir? Türkiye de AKP iktidarı ile ivme kazanan piyasacılık ve gericilik kadınlar üzerindeki baskıyı daha da artırmıştır. Özellikle son on yılda toplumsal yaşamın dincileştirilmesi kadın

Detaylı

Şimdi fazla ileri gitmiş bu gerici diktatörlüğü terbiye etmek, mümkünse biraz değiştirip halka kabul ettirmek istiyorlar.

Şimdi fazla ileri gitmiş bu gerici diktatörlüğü terbiye etmek, mümkünse biraz değiştirip halka kabul ettirmek istiyorlar. Boyun eğmeyenler bu yana BU DÜZENİ SIFIRLA AKP eliyle sürdürülen gerici diktatörlük Türkiye'nin kaderi değildir. Bu diktatörlük bir kaza veya arızanın sonucu ortaya çıkmış da değildir. Sömürü düzeni kendini

Detaylı

GARİP AKIMI (I. YENİ)

GARİP AKIMI (I. YENİ) GARİP AKIMI (I. YENİ) Garipçiler: Orhan Veli, Melih Cevdet Anday, Oktay Rifat Horozcu nun oluşturduğu bir topluluktur. 1941 yılında Orhan Veli, Oktay Rıfat, Melih Cevdet Garip adlı ortak bir kitap yayımladılar.

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 SÖZCÜ / AKP de bir kişi konuşur, diğerleri asker gibi bekler! Tarih : 06.01.2012 CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu hem AKP deki tek adamlığı hem de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın üslubunu ve liderliğini

Detaylı

ÜNİVERS ALIST TARİH. Prof. Dr. Karam Khella. Tarihin Yeniden Keşfi. Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı. Çeviren: İsmail KAYGUSUZ.

ÜNİVERS ALIST TARİH. Prof. Dr. Karam Khella. Tarihin Yeniden Keşfi. Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı. Çeviren: İsmail KAYGUSUZ. SUB Hamburg A/612838 Prof. Dr. Karam Khella Tarihin Yeniden Keşfi ÜNİVERS ALIST TARİH Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı Çeviren: İsmail KAYGUSUZ İÇİNDEKİLER SUNUŞ ; r.r. 10 YAZARIN TÜRKÇE BASIMA

Detaylı

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MART AYI KÜLTÜREL ETKİNLİKLER PROGRAMI

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MART AYI KÜLTÜREL ETKİNLİKLER PROGRAMI TÜRÜ Başlama Tarihi ETKİNLİĞİN Bitiş Tarihi 2 Mart 2017 13:00 T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MART AYI KÜLTÜREL ETKİNLİKLER SAAT YAPILACAK ETKİNLİĞİN TANIMI YER "TAGEM'

Detaylı

Günlük Kent Gazetesi

Günlük Kent Gazetesi 23 NİSAN 2013 0 212 260 23 60-0 212 260 52 29 %50 ye varan indirimler 23 Nisan coşkusu Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Türkiye Cumhuriyeti'nin en değer verilen ulusal bayramlarından biridir. Cumhuriyetimizin

Detaylı

MAYIS AYI VELİ BÜLTENİ

MAYIS AYI VELİ BÜLTENİ 2010-2011 MAYIS AYI VELİ BÜLTENİ İlkbaharın son ayı bize yazı hatırlatır. Mayıs bültenine çocuklar bakın neleri sığdırır. Enerji, hareket, sağlık var bu ayda, Coşkumuz hiç bitmesin, koşalım yarınlara Mayısta

Detaylı

KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA

KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA Chp Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Kahramanmaraş ın Elbistan İlçesi nde siyaseti sadece insan için yaptıklarını, iktidara gelmeleri halinde terörü sonlandırıp ülkeye huzuru getireceklerini

Detaylı

CHP İLÇE BAŞKANI RECAİ SEYMEN TEKRAR ADAY

CHP İLÇE BAŞKANI RECAİ SEYMEN TEKRAR ADAY CHP İLÇE BAŞKANI RECAİ SEYMEN TEKRAR ADAY CHP Bodrum İlçe Başkanı Recai Seymen, 29 Kasım Pazar günü yapılacak olan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İlçe Kongresinde ilçe başkanlığına tekrar aday olduğunu

Detaylı

Değerli S. Arabistan Cidde Uluslararası Türk Okulu

Değerli S. Arabistan Cidde Uluslararası Türk Okulu Uzun yıllar boyunca baskıcı rejimler ve zorba yönetimlere sahne olan çift başlı kartalların ülkesi Arnavutluk, şimdi yeniden ayağa kalkmaya çalışıyor. Özellikle dini ve kültürel açıdan büyük bir yıkımın

Detaylı

Müziğin Alfabesi Notalardır. =

Müziğin Alfabesi Notalardır. = TEMEL MÜZİK EĞİTİMİ Müziğin Alfabesi Notalardır. = Nota: Seslerin yüksekliklerini (incelik/kalınlık) ve sürelerini göstermeye yarayan işaretlerdir. Müziğin alfabesini, yani notaları öğrenmek için çeşitli

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : GK. SEÇ. I: BİLGİ TOPLUMU VE TÜRKİYE Ders No : 0310250040 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

Başbakan Yıldırım, Ankara Sincan da halka hitap etti

Başbakan Yıldırım, Ankara Sincan da halka hitap etti Başbakan Yıldırım, Ankara Sincan da halka hitap etti Nisan 14, 2017-7:12:00 AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Binali Yıldırım, Ankara Sincan ilçesi Lale Meydanı'nda mitinge katılarak vatandaşlara hitap

Detaylı

"Medeniyet" Üsküdar'da tartışılacak

Medeniyet Üsküdar'da tartışılacak On5yirmi5.com "Medeniyet" Üsküdar'da tartışılacak Bağlarbaşı Kültür Merkezi 9-10 Şubat tarihlerinde 'Yüceltme ve Reddiye Arasında Medeniyeti Anlamak' başlıklı uluslararası bir sempozyum yapılacak. Yayın

Detaylı

30 GÜNDE KÜBA DOĞUDAN BATIYA

30 GÜNDE KÜBA DOĞUDAN BATIYA OBJEKTİF Dişhekimi Cem Canbay canbaycc@hotmail.com DOĞUDAN BATIYA 30 GÜNDE KÜBA Her türlü koşulda gülümseyen ve yaşamın keyfini çıkarmaya çalışan, müzik ve dansla ruhlarını yıkayan insanlar bu dirençleriyle

Detaylı

Biz Kısık Seslerdik...

Biz Kısık Seslerdik... 1 2 Biz Kısık Seslerdik... Yoktan da vardan da ötede, bir Var vardır dediğimiz günlerdi. Uçurumlardan geçtik. Keskin kavisler çizdik. Yenilgi yenilgi büyüyen bir zafer vardır dedik. Severken dürüst sevdik;

Detaylı

SEVGİNİN GÜCÜ yılında Manisa da doğan İlhan Berk, Türk şiirinin en üretken, usta şairlerinden

SEVGİNİN GÜCÜ yılında Manisa da doğan İlhan Berk, Türk şiirinin en üretken, usta şairlerinden Kavrama 1 ECE KAVRAMA 21102516 TURK 101 Ali TURAN GÖRGÜ SEVGİNİN GÜCÜ 1918 yılında Manisa da doğan İlhan Berk, Türk şiirinin en üretken, usta şairlerinden biridir. Şiirlerinde genellikle değişim içinde

Detaylı

DEMOKRATİKLEŞME PAKETİ

DEMOKRATİKLEŞME PAKETİ DEMOKRATİKLEŞME PAKETİ 07.11.2013 Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları,

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

KASIM AYI VELİ BÜLTENİ

KASIM AYI VELİ BÜLTENİ 2010-2011 KASIM AYI VELİ BÜLTENİ Sevgili ATAM; Minik kalplerimizde çoşku, Gözlerimizde ışıltı, dilimizde verilen içten bir söz; GELECEK BANA EMANET, ATAM SEN RAHAT UYU!... Ekim Ayı nı geride bıraktık.

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu TBMM de özel gündemli toplantıda, tutuklu milli iradeye, tutuklu milletvekillerine dikkat çekti ve Kurtuluş Savaşı nı verenler, bu Cumhuriyeti

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. Bu çalışma, Radikal Gazetesinin isteği üzerine seçim istatistiklerinden yararlanılarak VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. tarafından RADİKAL Gazetesi

Detaylı

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS

Detaylı

Y. Lisans Türk Müziği İst. Teknik Üniv. 1989. Sanatta Yeterlilik Türk Müziği İst. Teknik Üniv. 1994

Y. Lisans Türk Müziği İst. Teknik Üniv. 1989. Sanatta Yeterlilik Türk Müziği İst. Teknik Üniv. 1994 Adı Soyadı: Güldeniz EKMEN AGİŞ Doğum Tarihi: 01.08.1958 Unvanı: Yardımcı Doçent Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı İst. Teknik Üniv. 1979 Y. Lisans Türk Müziği İst.

Detaylı

1982 yılının Eylül ayının sonlarına doğru Almanya ya sürekli olarak geldim.

1982 yılının Eylül ayının sonlarına doğru Almanya ya sürekli olarak geldim. 1982 yılının Eylül ayının sonlarına doğru Almanya ya sürekli olarak geldim. 12 Eylül 1982 de Paris teydim. Oradaki protesto yürüyüşüne Birlik Yolu pankartı arkasında katılmıştım. Aynı protesto yürüyüşü

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

TOBB İLKOKULU E-BÜLTEN. Mart 2015. TOBB ilkokulu SAYI 3. Telefon: 0 (464) 213 05 46 Faks: 0 (464) 213 05 46 E-posta: 703285@meb.k12.

TOBB İLKOKULU E-BÜLTEN. Mart 2015. TOBB ilkokulu SAYI 3. Telefon: 0 (464) 213 05 46 Faks: 0 (464) 213 05 46 E-posta: 703285@meb.k12. TOBB İLKOKULU SAYI 3 Mart 2015 Telefon: 0 (464) 213 05 46 Faks: 0 (464) 213 05 46 E-posta: 703285@meb.k12.tr TOBB ilkokulu Hanımefendilerden Anlamlı Ziyaret Sayın Valimizin eşi Hanife YAZICI ve beraberinde

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 ve 2002 Seçimlerinde CHP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 seçimlerine Türkiye yükselen milliyetçilikle girdi. Ecevit in azınlık iktidarında seçimlere kısa bir süre kala Türkiye

Detaylı

SENDİKALAR VE DİĞER DEMOKRATİK KİTLE ÖRGÜTLERİYLE İLİŞKİLER EYLEM VE ETKİNLİKLER

SENDİKALAR VE DİĞER DEMOKRATİK KİTLE ÖRGÜTLERİYLE İLİŞKİLER EYLEM VE ETKİNLİKLER SENDİKALAR VE DİĞER DEMOKRATİK KİTLE ÖRGÜTLERİYLE İLİŞKİLER EYLEM VE ETKİNLİKLER Yaşanası güzel bir dünya için, emeğe, eşitliğe, özgürlüğe, barışa kardeşliğe, paylaşmaya ve dayanışmaya önem veren bir Oda

Detaylı