T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI MENŞE KURALLARININ DIŞ TİCARETE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Yüksek Lisans Tezi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI MENŞE KURALLARININ DIŞ TİCARETE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Yüksek Lisans Tezi"

Transkript

1 T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI MENŞE KURALLARININ DIŞ TİCARETE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Yüksek Lisans Tezi Hayrünnisa ÇULHA Ankara-2012

2 T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI MENŞE KURALLARININ DIŞ TİCARETE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Yüksek Lisans Tezi Hayrünnisa ÇULHA Tez Danışmanı Prof. Dr. Aykut KİBRİTÇİOĞLU Ankara-2012 ii

3 T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI MENŞE KURALLARININ DIŞ TİCARETE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Yüksek Lisans Tezi Tez Danışmanı: Prof. Dr. Aykut KİBRİTÇİOĞLU Tez Jürisi Üyeleri Adı ve Soyadı Prof. Dr. Aykut KİBRİTÇİOĞLU Prof. Dr. Serdar SAYAN Doç. Dr. Arzu AKKOYUNLU WİGLEY İmzası Tez Sınavı Tarihi iii

4 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜNE Bu belge ile, bu tezdeki bütün bilgilerin akademik kurallara ve etik davranış ilkelerine uygun olarak toplanıp sunulduğunu beyan ederim. Bu kural ve ilkelerin gereği olarak, çalışmada bana ait olmayan tüm veri, düşünce ve sonuçları andığımı ve kaynağımı gösterdiğimi ayrıca beyan ederim. (02/07/2012) Tezi Hazırlayan Öğrencinin Adı ve Soyadı Hayrünnisa ÇULHA İmzası. iv

5 TEŞEKKÜR Danışman Hocam Sayın Aykut KİBRİTÇİOĞLU na oldukça uzun bir zaman alan çalışma sürecim boyunca bana gösterdiği anlayış ve sarfettiği emek için, Sayın Arzu AKKOYUNLU WİGLEY e ekonometri konusundaki yardımları için, Sayın Serdar SAYAN a teşvik edici ve olumlu yaklaşımı için çok teşekkür ederim. v

6 Yardım ve dualarıyla her an yanımda olan anneciğime ve babacığıma; ağabeyime; sabır ve anlayışı için biricik eşim Davut Çulha ya; Ahmet Alp ime ve Ayşe Ece me vi

7 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR... ix TABLOLAR... xi ŞEKİLLER... xi 1. GİRİŞ MENŞE KURALLARININ EKONOMİK ETKİLERİ Kuramsal Literatür Ampirik Literatür Bölüm Özeti MENŞE KURALLARI VE SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI Menşe Kuralları Pozisyon Değişikliği Kuralı Katma Değer Kuralı Teknik Kural Tercihli ve Tercihsiz Menşe Kuralları Tercihli Menşe Kuralları (Preferential Rules of Origin) Tercihli Olmayan-Tercihsiz Menşe Kuralları (Non-Preferential Rules of Origin) Menşe Kurallarının Yeknesaklaştırılması Çalışmaları: DTÖ ve AB Örnekleri Ürün ve Rejim Temelli Menşe Kuralları Ürün (eşya) Temelli Menşe Kuralları Rejim Temelli Menşe Kuralları Tolerans Kuralı (De minimis) Roll up Kümülasyon (cumulation) Yetersiz işlem ve işçilik tanımlamaları (insufficient working or processing) Geri ödeme (muafiyet) yasağı (no drawback) Sertifika yöntemleri (self-certification) Kümülasyon İkili kümülasyon (bilateral cumulation) vii

8 Çapraz Kümülasyon (diagonal cumulation) Tam Kümülasyon (full cumulation) TÜRKİYE İÇİN SEÇİLMİŞ BİR GRUP STA NIN TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNE ETKİLERİNİN MENŞE KURALLARI AÇISINDAN İNCELENMESİ Model Veriler Model Tahminleri Bölüm Özeti SONUÇ KAYNAKÇA ÖZET ABSTRACT EKLER viii

9 KISALTMALAR AB ABD DGÖ DTÖ EFTA GEKK Eurostat GB Avrupa Birliği Amerika Birleşik Devletleri Dünya Gümrük Örgütü (World Customs Organization) Dünya Ticaret Örgütü (World Trade Organization) Avrupa Serbest Ticaret Birliği (European Free Trade Association) Genelleştirilmiş En Küçük Kareler (EGLS) Avrupa Komisyonu Resmi İstatistik Sitesi Gümrük Birliği (Customs Union) GTS Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (Generalized System of Preferences) HS MFN NAFTA Armonize Sistem (Harmonised System) En Çok Kayırılan Ülke (Most Favoured Nation) Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (North America Free Trade Agreement) PAAMK PAMK STA TL TÜİK Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu Pan Avrupa Menşe Kümülasyonu Serbest Ticaret Anlaşması (Free Trade Agreement) Türk Lirası Türkiye İstatistik Kurumu ix

10 Modelde ve grafiklerde kullanılan verilere ilişkin kısaltmalar dist pop rex rex_top rgdp rimp rimp_top rkur m Ülkeler arası uzaklık Ülke nüfusları Türkiye nin sekiz ülkeden her birine yaptığı reel tekstil ihracatı Türkiye nin sekiz ülkeye yaptığı toplam reel tekstil ihracatı Ülkelerin reel gayri safi yurtiçi hasıla düzeyleri Türkiye nin sekiz ülkenin her birinden yaptığı reel tekstil ithalatı Türkiye nin sekiz ülkenin tümünden yaptığı toplam reel tekstil ithalatı Reel efektif döviz kurları Menşe kuklası x

11 TABLOLAR Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Ampirik Literatür Menşe Kuralları Kısıtlayıcılık Endeksleri Menşe Kuralları Eşyanın Pozisyon Numarası Menşe Kuralları ve Yıllar Sabit Etkiler GEKK Tahmin Sonuçları GEKK Tahmin Sonuçları GEKK Tahmin Sonuçları ŞEKİLLER Şekil Şekil Şekil Şekil Şekil Şekil Şekil Şekil Şekil Şekil Menşe kurallarının ticaret yaratıcı ve bozucu etkileri Ticaret Yansıtması ve Gümrük Birlikleri Spagetti Kasesi: Türkiye Örneği Çapraz Kümülasyon Tam Kümülasyon Çek Cumhuriyeti-Türkiye Tekstil Ticareti Estonya-Türkiye Tekstil Ticareti Letonya-Türkiye Tekstil Ticareti Litvanya-Türkiye Tekstil Ticareti Macaristan-Türkiye Tekstil Ticareti xi

12 Şekil Şekil Şekil Şekil Polonya-Türkiye Tekstil Ticareti Slovakya-Türkiye Tekstil Ticareti Slovenya-Türkiye Tekstil Ticareti Türkiye- Sekiz Ülke Toplu Tekstil Ticareti xii

13 1. GİRİŞ 1947 yılında 23 ülke tarafından imzalanarak bir sene sonra yürürlüğe giren Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT), dünya ticaretinin yakın geçmişindeki korumacı eğilimleri ortadan kaldırmayı, dünya ticaretini serbestleştirmeyi, ticaret hacmini arttırmayı ve bunların bir sonucu olarak da temel ekonomik göstergelerde iyileşme sağlamayı amaçlıyordu. Anlaşma, ticari ilişkilerde ayırımcı olmama (en çok kayırılan ülke kuralı, most favoured nation (MFN)) ve karşılıklılık temel prensiplerine dayanıyordu ama getirilen bazı istisnalar bu temel prensiplerin bir açıdan havada kalmasına yol açtı. Anlaşmanın 24. maddesinde, gümrük birliği ve serbest ticaret anlaşmasının bağlayıcı tanımları yapılmış ve bu tanımlara sadık kalındığı sürece bu türden birleşmelerin engellenmeyeceği hükme bağlanmıştı. 1 Bunun yanında, 1979 yılında Tokyo Round sürecinde imzalanan Dayanak Hükmü (Enabling Clause) ile gelişmekte olan ülkelerle, gelir düzeyleri çok düşük olan en az gelişmiş ülkelere, taraf ülkelerce, diğer taraf ülkelere uygulama zorunluluğu bulunmaksızın ayrımcı ve lehte muamelede bulunulabileceği karara bağlanmış oldu. 2 Bu kararla beraber ülkelerin tek taraflı olarak tanıdıkları tarife tercihleri sistemi kalıcı bir nitelik kazanmış oluyordu. Getirilen bu istisnalar, zaten dış ticaret hacimlerini büyütme eğiliminde olan ülkeleri artan biçimde bu türden ekonomik birliktelikler oluşturmaya yöneltti. Gümrük birlikleri ve serbest ticaret anlaşmalarının sayısında ciddi artışlar oldu yılında 1 GATT, Bölüm III, Madde XXIV(5), XXIV(8). 2 Karar, 28 Kasım 1978, (L/4903), WTO Legal Texts.

14 GATT ın yürürlüğe girmesinden 1994 yılında Uruguay Round ile Dünya Ticaret Örgütü nün (DTÖ) kurulmasına kadar geçen 46 yıllık dönemde toplam 124 bölgesel ticaret anlaşması (gümrük birlikleri ve serbest ticaret anlaşmaları) imzalanırken, bu sayı 1995 den günümüze kadar gelen sürede 250 yi bulmuştur. 3 GATT ile beraber tesis edilen sistem, yapı olarak bu türden istisnai düzenlemelerle çok da bağdaşacak bir özellik taşımamasına rağmen, gümrük birlikleri ve serbest ticaret anlaşmalarına dayalı ticari ilişkiler neredeyse sistemin esası haline geldi. Gümrük birlikleri ve serbest ticaret anlaşmalarının sayısındaki artışlar, dış ticaret sisteminde bazı yeni etkiler meydana getirdi ve bu etkiler yeni düzenleme ve tedbirlere yol açtı. Bu türden birleşmelerle ortaya çıkan ilk sorun birleşmelerin varlıklarının tüm dünya ticaret sistemi içindeki yerinin nasıl korunacağı ve sürdürüleceği ile ilgiliydi. Bir grup ülkenin kendi aralarındaki ticareti arttırmak ve birbirlerine dünyanın geri kalanının eşit derecede yararlanamayacağı fırsatlar sağlamak üzere kurdukları ticari bir bütünleşmenin sürdürülebilmesi, dünyanın geri kalanından ayrı biçimde sağlanan faydaların, daha doğru bir ifadeyle ayrıcalıkların da sürdürülebilmesine, tersinden söylenecek olursa faydalanıcı ülkelerin anlaşmaya taraf ülkeler olarak kalmasına bağlıydı. Gümrük birlikleri ve serbest ticaret anlaşmaları, bu sorunu kendi yapılarına has biçimlerde çözüme kavuşturmuşlardı. 3 WTO,

15 Gümrük birlikleri, GATT da tanımlandığı şekliyle, iki ya da daha fazla gümrük bölgesinin bir tek gümrük bölgesi haline dönüştürülmesi ve böylece birlik bölgesini oluşturan ülkeler arasındaki ticarette veya en azından bu bölge menşeli ürünlerin ticaretinde vergilerin ve ticareti kısıtlayıcı diğer düzenlemelerin kaldırılması ve bu vergilerin ve diğer düzenlemelerin birliğe dâhil olmayan bölgelerle yapılan ticarette birlik üyelerinin her biri tarafından uygulanması dır. 4 Bu tanımda gümrük birliklerinin öne çıkan özelliği, üyeleri arasında ticareti kısıtlayıcı her türlü düzenlemelerin kaldırılması ve bu düzenlemelerin birlik dışındaki ticarette üye ülkelerin her biri tarafından uygulanmaya devam edilmesinin öngörülmesidir. Bu şekilde, üye ülkeler birbirlerine fayda sağlamaya ve bu faydayı birlik içinde tutmaya devam edeceklerdir. Gümrük birliklerinde geçerli olan ortak ticaret politikası nın (common trade policy) bir parçası olan ortak dış tarife (common external tariff) birliğe dâhil olan ülkelerin birlik dışındaki ticaretlerinde uygulayacakları kısıtlayıcı ticari düzenlemelerden biridir. Ortak dış tarife uygulamakla birliğe dâhil ülkeler, kendi aralarında sıfırladıkları tarifeleri birlik dışında ortak biçimde uygulamaya devam ederler ve böylece aksi durumda ortaya çıkacak olan ticaret yansıtması (trade deflection) olgusunun önüne geçmeyi amaçlarlar. Ticaret yansıtması, birlik içinde sıfırlanan ancak birlik dışında devam ettirilen tarifelerin, birliğe dâhil ülkeler tarafından birlik dışındaki ticarette tekdüze biçimde uygulanmadığı takdirde, birliğe ihracat yapmak isteyen üçüncü ülkenin, birlik dışına en az tarifeyi uygulayan ülkeye ihracat yapması ve birlik içinde oluşturulan tarife avantajının zarar görmesi olarak özetlenebilir. 4 GATT, Bölüm III, Madde XXIV(8). 3

16 Serbest ticaret anlaşmaları ile kurulan serbest ticaret alanlarında, gümrük birliklerindeki gibi ortak dış tarife uygulanması zorunluluğu yoktur. Ancak yine de serbest ticaret alanı, kendisini ticaret yansıtmasına karşı korur ve anlaşmanın sağladığı faydaların, yani ayrıcalıkların anlaşmaya taraf ülkeler arasında kalmasını mümkün kılar. Bir serbest ticaret bölgesinde, ticarete konu eşyanın anlaşmanın tarafı olan ülkede mi üçüncü ülkede mi üretilmiş olduğunun tespiti, serbest ticaret bölgesinde ticaret yansıtmasından korunmanın yöntemidir. Eşyanın hangi ülkede üretilmiş olduğunun tespiti taraf ülkelere, yaptıkları ticarette imzaladıkları serbest ticaret anlaşmasının hükümlerini uygulayıp uygulamayacaklarını, yani tercihli tarifenin geçerli olup olmayacağını söyler. Buna göre üçüncü ülkede üretilmiş olduğu anlaşılan bir eşya, taraf ülkeden ihraç ediliyor olsa da ithal ülkesi tarafından (kendi belirlediği kurallar doğrultusunda) vergilendirilecektir. Eşyanın hangi ülkede üretildiğinin ve buna göre eşyanın serbest ticaret anlaşmasının hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağının tespiti, serbest ticaret anlaşmasında yer alan menşe kuralları (rules of origin) ile yapılır. Serbest ticaret anlaşmasının belli bir eşya için hükmettiği menşe kurallarına uyularak üretilmiş eşya, serbest ticaret bölgesinde bu eşya için öngörülmüş tercihli tarife oranından yararlanma hakkını kazanır. Ancak ilerleyen bölümlerde de görüleceği gibi menşe kuralları, sadece yapılan ticaretin serbest ticaret anlaşmasının kapsamına girip girmediğine, dolayısıyla ihracatçının tarife tercihinden tercihli tarifeden, tarife kolaylığındanyararlanıp yararlanamayacağına dair tespitin yapılmasını sağlayan, bu yönüyle de serbest ticaret bölgesini ticaret yansıtmasından koruyan basit bir araç değildir. Bunun çok ötesinde, bir serbest ticaret anlaşması oluşturulurken belirlenecek menşe 4

17 kurallarından yatırım tercihleri, üretim süreçleri, rekabet gücü gibi pek çok temel ekonomik değişken etkilenir. Bu yönüyle menşe kuralları, politik bir tercih konusudur ve ülkelerin dış ticaretleri üzerinde belirleyici etkide bulunma potansiyelleri olan ve uluslararası ticaretin profilini ciddi biçimde şekillendirmeye yarayacak araçlardır. Son yıllarda özellikle 1994 Uruguay Round dan sonra- serbest ticaret anlaşmalarının sayısında gözlenen hızlı artışlar dikkatleri bu anlaşmaların içerdiği menşe kuralları üzerine yoğunlaştırmıştır. Menşe kurallarının dış ticarete ne yönde etkilerde bulunduğu, nasıl düzenlendikleri, dış ticaretin şekillendirilmesinde nasıl bir belirleyici rol oynadıkları, sanıldığı gibi ticaretin serbestleşmesine katkıda bulunan araçlar mı oldukları 5 yoksa tam tersine ticareti engelleyici yapılarının mı ağır bastığı gibi konularda yazılmış pek çok makale ve araştırma ile konu incelenmektedir. Türkiye, en fazla ticaret yaptığı partneri olan Avrupa Birliği (AB) ile ticari ilişkilerini 1996 yılından beri tarafı olduğu Gümrük Birliği (GB) düzleminde yürütse de, GB ye taraf olmaktan kaynaklanan yükümlülükleri arasında, AB ülkelerinin üçüncü ülkelerle imzaladıkları serbest ticaret anlaşmalarını (ticaret sapması yaratmamak için) imzalamak vardır. Hâlihazırda Türkiye nin bu yükümlülüğü doğrultusunda imzaladığı 16 adet serbest ticaret anlaşması (STA) yürürlüktedir. 6 5 Menşe kurallarının kendiliklerinden serbest ticarete katkıda bulunan araçlar olarak değerlendirilmesi daha ilk bakışta doğru olamayacağı anlaşılabilecek bir yorumdur. Serbest ticaret anlaşması ya da gümrük birlikleri gibi tercihli ticaret esasına dayanan sistemlerden bağımsız olarak değerlendirildiğinde menşe kuralları açıkça malların serbest dolaşımının önünde bir engeldir. Menşe kuralları ancak tercihli ticaret anlaşmaları ile birlikte değerlendirildiklerinde, ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla oluşturulan bu anlaşmaların amaçlarına iyi hizmet etmeleri doğrultusunda kullanılan araçlar olmaları sebebiyle serbest ticarete katkıda bulunan birer enstrüman olarak kabul edilebilirler. 6 WTO,

18 Bu tezin konusunu, Türkiye nin imzaladığı STA larda yer alan menşe kurallarının Türkiye nin dış ticaretine ne yönde etkilerde bulunduğunun incelenmesi oluşturacaktır. Türkiye nin GB ye taraf olmaktan kaynaklanan yükümlükleri çerçevesinde, 2004 yılında AB ye giren on ülkeden sekizi ile 7 (Çek Cumhuriyeti, Estonya, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Slovakya, Slovenya) imzalanarak 1997 ila 2000 yılları arasında farklı tarihlerde yürürlüğe giren ve bu ülkelerin 2004 yılında Birliğe üye olmalarıyla karşılıklı olarak feshedilmiş bulunan STA ların menşe kuralları bağlamında Türkiye nin bu ülkelerle olan ticaretine ne yönde etkilerde bulunduğu araştırılmaya çalışılacaktır. 8 Belirlenen bu süreç içinde gerçekleşen ticari hareketlerde dikkate alınması gereken önemli bir husus bulunmaktadır. Bu ülkelerle imzalanan STA lar bazı ürün grupları için tarife oranlarında tedrici bir azalma öngörmüş, anlaşmanın yürürlüğe girişiyle birlikte yapılacak belli bir indirimin ardından bir süre sonra tarifelerin tamamen sıfırlanmasını hükme bağlamıştır. Anlaşmanın yürürlüğe girdiği yıl yapılan ilk tarife indirim oranının ardından tedrici sıfırlanma süresi anlaşmalarda en fazla üç yıl olarak belirlenmiştir. 9 Bu durum, yapılacak analizi kolaylaştırmaktadır. Çünkü incelenen 7 Bu on ülkeden geri kalan ikisi Kıbrıs Rum Kesimi ve Malta dır. Türkiye nin bu ülkelerle yapılmış bir serbest ticaret anlaşması olmadığı için bu iki ülke çalışmada dikkate alınmayacaktır. 8 Anlaşmaların yürürlüğe girme tarihleri şöyledir: Çek Cumhuriyeti-3 Ekim 1997; Estonya-1 Temmuz 1998; Letonya-1 Temmuz 2000; Litvanya-1 Mart 1998; Macaristan-1 Nisan 1998; Polonya-1 Mayıs 2000; Slovakya-1 Eylül 1998; Slovenya-1 Haziran Anlaşmalarda böyle bir süre belirlenmesinin temel nedeni iç piyasayı rekabete karşı korumaktır. Anlaşmalar incelendiğinde vergi indirimi için belirlenen sürenin menşe kurallarının katılığıyla paralellik arzettiği görülecektir. Taraf ülkenin daha rekabetçi olduğu sanayi ürünlerinde hem menşe kuralları daha katı belirlenmiş, hem de vergi indiriminin süresi uzatılmıştır. 6

19 Anlaşma metinleri en geç 2002 yılı ile birlikte tarifelerin tamamen sıfırlanmış olmasını hükmetmektedir. Bu da zaten en fazla üç yıl içinde peyderpey indirime gidilmiş olan vergilerin 2002 yılının başından itibaren ticareti etkileyecek bir unsur olmaktan çıktığı anlamına gelir. Bunu izleyen 2004 yılı ise bahse konu sekiz ülkenin AB üyesi olduğu ve GB ye dâhil oldukları, dolayısıyla ticaretimizin menşe kurallarından bağımsız olarak yürümeye başladığı yıldır. Bu durumda ele aldığımız dönem içinde vergi oranlarının sıfırlanmasının ardından ticareti belirleyecek tek unsur (anlaşmalar açısından) menşe kurallarıdır. Böylece, yapılacak analizin ticareti etkileyen diğer unsurlardan asgari düzeyde etkilenerek menşe kuralları üzerinde odaklanmasının kolaylaştığı düşünülmektedir. Çalışmada ticarete konu olan eşya grubu olarak Tarife Cetvelinin Bölümünde yer alan tekstil ürünleri seçilmiştir. Bunun en önemli sebebi tekstil ürünlerinin sekiz anlaşmaya konu tek ortak ürün grubu olmasıdır. Tekstil ürünlerinin seçilmesi bazı avantajları da beraberinde getirmiştir. Menşe kurallarının taraf ülkelerin rekabetçi özelliklerinin baskın olduğu ürün grupları için daha katı biçimde belirlendiğinden bahsetmiştik. Tekstil ürünleri de Türkiye nin nispi rekabet gücünün yüksek olduğu bir ürün grubudur. Çalışmanın cevabını aradığı sorunun menşe kurallarının ticaret (tekstil ticareti) üzerinde nasıl etkide bulunduğu sorusu olduğu düşünüldüğünde, ticaretinde menşe kurallarının etkisinin arandığı eşya grubunun da menşe kurallarının 10 Türk Gümrük Tarife Cetveli, Dünya Gümrük Örgütü bünyesinde uluslararası ticarete konu eşyaların sınıflandırılmasında yeknesaklığı sağlamak amacıyla tarihinde yürürlüğe giren ve örgüte üye ülkelerin ulusal tarife cetvellerinin temelini oluşturan Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi ne uygun olarak tarihinde 474 sayı ile kabul edilen "Türk Gümrük Tarife Cetveli Hakkında Kanun" a dayanılarak her yıl Bakanlar kurulu tarafından yenilenerek kabul edilen ulusal, eşya ve ekonomik değer (gümrük vergisi oranları) sınıflandırma indeksidir. ( ). 7

20 nispeten katı biçimde belirlendiği, taraflardan en az biri için hassas ürün kategorisinde bulunan, yani yapılacak ticaretin tek yönlü olarak artması durumunda taraf ülkenin iç sanayiini gelişmekten alıkoyacak bir üstünlüğe sahip ürünlerden oluşması daha açıklayıcı sonuçlar verebilecektir. İkinci bölümde menşe kurallarına ilişkin kuramsal ve ampirik literatür ele alınacaktır. Menşe kurallarının ekonomik etkilerinin ele alındığı çalışmalar nispeten yakın zamanlara dayanmaktadır ve bu konudaki literatür çok da kapsamlı değildir. Yapılan çalışmalar ağırlıklı olarak Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi (NAFTA) ve AB (Pan-Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu) temellidir. Türkiye nin taraf olduğu STA lardaki menşe kurallarının ekonomik etkilerine ilişkin ise, benim araştırmalarıma göre, şu ana kadar yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Bu bölümde konuya ilişkin olarak yapılan çalışmaların seçilen modeller ve elde edilen sonuçlar açısından incelenmesinin tezimizde oluşturacağımız modelin daha açıklayıcı biçimde tanımlanması ve konunun başka hangi perspektiflerden ele alınabileceği ile ilgili olarak fikir verilebilmesi bakımından faydalı olacağı düşünülmektedir. Üçüncü bölüm, menşe kurallarının içeriği, tercihli-tercihsiz, rejimürün temelli menşe kuralları, menşe kurallarının esnetilmiş bir versiyonu olarak kümülasyon gibi konuya ilişkin temel kavramsal altyapıya ayrılmıştır. Dördüncü bölüm modelin kurulduğu ve menşe kurallarının etkilerinin ampirik olarak araştırıldığı bölüm olarak planlanmıştır. Tezin son bölümünde çalışmanın genel bir değerlendirmesine yer verilecektir. 8

21 2. MENŞE KURALLARININ EKONOMİK ETKİLERİ Bu bölümde, menşe kurallarının ekonomik etkilerine yönelik olarak yapılan az sayıdaki kuramsal ve ampirik çalışmalara değinilecektir. Bu konudaki kuramsal literatür, menşe kurallarının serbest ticaret anlaşmalarının ticaret saptırıcı ve ticaret yaratıcı etkilerini güçlendirici ya da zayıflatıcı yönlerini, üretim ve yatırım süreçleri üzerindeki ve kısa-uzun dönemde ve tam ya da eksik rekabet koşulları altındaki etkilerini inceleyen çalışmaları içermektedir. Ampirik literatür kapsamında yapılan çalışmalar ise genel olarak belli yöntemler izlenerek kuralların toplam ticaret akışı üzerindeki etkilerinin incelenmesine ya da menşe kurallarına uyum sağlamanın maliyetinin hesaplanmasına yöneliktir. 2.1 Kuramsal Literatür Menşe kurallarının etkilerinin kuramsal olarak incelendiği çalışmalar genel olarak serbest ticaret anlaşmalarının ticaret yaratıcı (trade creation) ve ticaret saptırıcı (trade diversion) etkileri üzerinden giderek, bu etkilerin menşe kuralları tarafından nasıl güçlendirildiğine veya zayıflatıldığına ve böylece bu kuralların üretim ve yatırım süreçlerini, rekabet gücünü ve refahı nasıl etkilediklerini inceleyen çalışmalardır. Serbest ticaret anlaşmalarının ticaret yaratıcı etkisi, anlaşma ile düşürülen tarife oranlarının eşya fiyatlarını da aynı yönde değiştirmesiyle hem tüketicilerin hem de üreticilerin bu düşük fiyat avantajından yararlanmaları (bir başka ifadeyle ülkenin ucuz ithalat karşısında pahalı yerli üretimini azaltması ve ticaretin artması) anlamına 9

22 gelirken ticaret saptırıcı etki, tercihli tarifeden yararlanmak için daha önceleri daha düşük maliyetle üçüncü ülkelerden yapılan ticaretin yüksek maliyetlere rağmen serbest ticaret alanına kayması demektir. Menşe kuralları bu etkileri iki yönden güçlendirebilir (ya da zayıflatabilir). İlk olarak menşe kurallarının varlığı firmaları (üreticiler ya da ithalatçıları) tercihli tarife avantajı yüzünden bu kuralları karşılayarak serbest ticaret bölgesinde kalmak için yüksek maliyetli olmasına rağmen bölge menşeli eşya alımına yöneltebilir. Bu durum, serbest ticaret bölgesinden beklenen refah arttırıcı etkiden uzaklaşılması anlamına gelir. Bir başka etki ise menşe kurallarının oldukça katı olması halinde ortaya çıkar. Bu durumda firmalar, karşılanamayacak derecede katı olarak düzenlenmiş kuralları yerine getirmek için uğraşmaktansa tercihli tarife avantajından vazgeçerek herhangi bir üçüncü ülkeyle ticarette uygulanacak MFN kuralının diğer bir ifadeyle DTÖ nün belirlediği vergi oranlarından ticaret yapmaya razı olurlar 11. Böyle bir sapma, menşe kurallarını karşılamanın maliyetinin tercihli tarife avantajından çok daha yüksek olduğu koşullarda ortaya çıkabilir. Bu durum, menşe kurallarını ele alan kuramsal çalışmalar içinde temel nitelikte sayılabilecek olan Krueger (1993) te Meksika, Kanada ve ABD arasındaki NAFTA da yer alan menşe kurallarının Meksikalı üreticilerin Amerikan pazarlarına yaptıkları ihracata etkileri için örneklendirilmiştir. 11 Gretton ve Gali (2005). 10

23 Krueger e (1993) göre, menşe kuralları serbest ticaret anlaşmalarında ekonomik etkinsizlik 12 yaratma eğilimindedirler. Buna göre ekonomik etkinlik, kaynakların daha yüksek katma değer (uluslararası fiyatlara göre hesaplandığında ) üretecek şekilde bir araya getirilmesi durumu olarak ifade edilmiştir. Bu tanıma göre menşe kuralları, kaynakların daha fazla katma değer ortaya çıkaracak şekilde bir araya getirilmesine engeldir. Örneğin bir serbest ticaret anlaşması akdedilmesi ile üçüncü ülkeler için -taraf ülke lehine olacak şekilde- bir tarife yükü getirilmemiş olsa bile (üçüncü ülke menşeli girdiler gümrük vergisine tabi tutulmamış olsa bile) girdi temininin daha düşük maliyetli üçüncü ülke yerine daha yüksek taraf ülkeden yapılması yönünde bir eğilim oluşur. Bunun sebebi üretimin ardından yine serbest ticaret bölgesindeki bir taraf ülkeye ihraç edilecek eşyaya menşe statüsü kazandırma amacıdır. Burada menşe kurallarının hem girdi ithali hem de nihai ürün ihracında taraflar arasındaki ticareti arttırdığı, ancak bunun ekonomik olarak etkin olmayan şekilde gerçekleştiği görülmektedir. Krueger (1993), Amerika, Meksika ve Kanada arasında imzalanan NAFTA için en sorunlu konularından birinin bu olduğunu belirtmektedir. Buna göre, menşe kuralları dünya piyasalarına göre yüksek maliyetli Amerikan sanayiini bir biçimde Meksika piyasalarında koruma altına almaktadır. Böylece Meksikalı üreticiler, Amerikan sanayiinin bu ülkede korunma düzeyi ne kadar yüksekse Amerikan menşeli girdiye dünya fiyatlarına nispetle o kadar fazla ödeme yapacaklardır. Krueger bu durumun yanlış bir biçimde serbest ticaret anlaşmalarının taraflar arasındaki ticaret yaratıcı 12 Krueger çalışmanın başında ekonomik etkinlik ve ekonomik refah kavramlarına açıklık getirmiş, ekonomik etkinlikteki artışın her zaman refahı arttıracağını, ancak bir azalmanın refahı arttırabileceğini ya da azaltabileceğini ifade etmiştir. 11

24 Ticaret yaratıcı etki Ticaret saptırıcı etki etkisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, ticaretteki artışın sadece menşe kurallarını karşılama kaygısından kaynaklandığını ifade etmektedir. Menşe kurallarının katılığının serbest ticaret anlaşmalarının yapısındaki ticaret yaratıcı ve saptırıcı etkileri ne şekilde yönlendirebileceği, Inama (2009) da grafiksel biçimde açıklanmıştır. Şekil Menşe kurallarının ticaret yaratıcı ve bozucu etkileri Menşe kurallarının katılığı Menşe kurallarının katılığı Kaynak: Inama (2009). Şekil den de anlaşılacağı gibi, menşe kurallarının serbest ticaret alanlarında yarattığı etkilerine ilişkin genel kabul, bu kuralların varlığının ticaret yaratıcı etkiyi azalttığı yönündedir. Bu durum soldaki şekilde gösterilmektedir. Buna göre menşe kurallarının katılığı arttıkça ticaret yaratıcı etki azalmakta, katılık azaldıkça ticaret yaratıcı etki artmaktadır. Ticaret yaratıcı etki taraf ülkelerden yapılan düşük maliyetli ithalatın artması ile yüksek maliyetli yurtiçi üretimin azalması olduğundan, 12

25 menşe kuralları katılaştıkça kuralları karşılamanın maliyeti artacak ve beklenen düzeyde ucuz ithalat gerçekleşemeyecektir. Kuralların katılığının artması ticaret saptırıcı etkiyi, kuralları karşılamanın maliyetinin tercihli tarifeden yararlanma avantajıyla başabaş olduğu noktaya kadar arttıracaktır. Ancak bu noktadan sonra tercihli tarifeden yararlanmanın maliyetini karşılamak tercihli olmayan tarifeyi (MFN) ödemekle aynı anlama gelecektir. Yani ticaret erbabı için tarife avantajı, menşe kurallarının karşılanması sırasında katlanılan maliyetle ortadan kalkmış olacağından, menşe kurallarının bu noktadan sonra tercihli ticaret ile tercihli olmayan ticaret arasındaki farkı bertaraf ettiği söylenebilir. Menşe kurallarının katılığının arttırılmasının refah üzerinde nasıl bir etkide bulunduğuna ilişkin bir çalışma Duttagupta ve Panagariya ya (2007) aittir. Buna göre menşe kurallarının girdi fiyatları üzerindeki etkisi yeterince bağlayıcı değilse, bağlayıcılığın yani kuralların katılığının artması refahı arttıracaktır. Menşe kurallarının serbest ticaret anlaşmaları üzerindeki etkileri, bu konudaki literatürde varılan sonuçları çalışmasının başında kurallar halinde sıralayarak özetleyen Krishna (2006) da ele alınmıştır. Buna göre menşe kurallarının serbest ticaret alanları üzerinde oluşturduğu etkiler bakımından ilk kural, bunların bir sanayi dalını serbest ticaret anlaşmalarının sonuçlarından izole edeceği ve bu sanayide kullanılacak girdiler için gizli bir korumacı yapı doğurabileceğidir. İkinci kural menşe kurallarının şeklinin ya da tanımının bu kuralların doğuracağı etkiler bakımından belirleyici bir rolü olduğudur. Burada kastedilen, önceki bölümlerde ele 13

26 aldığımız farklı kural tanımlamalarının (pozisyon değişikliği, katma değer ya da teknik kural gibi) kuralların doğuracağı etkileri de değiştirebileceğidir. Üçüncü kural zamanın kuralların etkileri üzerinde belirleyici olduğudur. Menşe kurallarının beklenen etkilerini doğurması zaman alacaktır. Kısa dönemli etkiler daha çok ticaret akımları üzerinde gerçekleşirken, uzun dönemli değişiklikler yatırım kararları üzerinde oluşur. Dördüncü ve son kural ise menşe kurallarının katılığının daha düşük değil daha yüksek ithalata yol açtığıdır. Çalışmada bu kuralın altı, ticareti daha doğrusu ihracatı arttırmak üzere oluşturulan serbest ticaret anlaşmalarında yer verilen menşe kurallarının beklentilerin tersi yönde sonuçlar doğurabileceği uyarısıyla çizilmiştir. Krishna ve Krueger in 1995 tarihli çalışmaları Krishna (2006) da varılan sonuçları destekleyen bir altyapı hazırlamaktadır. Krishna ve Krueger (1995), menşe kurallarının tanımlanmalarının ticarete etkileri bakımından birbirinden farklı sonuçlar doğuracağını belirtmektedirler. Menşe kurallarının katma değer kuralına göre fiyat ve maliyet esasına göre tanımlandığında nasıl etkiler yapacağı tam ve eksik rekabet koşullarına göre çeşitli varsayımlar yapılarak incelenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre tam rekabet koşulları altında uzun dönemde kapasite kısıtı yokken- menşe kurallarının fiyat ya da maliyet esasına göre tanımlanması ararsında fark yokken, kısa dönemde kapasite kısıtı bu ikisi arasında maliyetler bakımından farklılık meydana getirir ve eksik rekabet koşulları altında belli bir düzeye kadar katı menşe kuralları hasıla düzeyini arttırması ve fiyatları düşürmesi bakımından refah arttırıcıdır. 14

27 Menşe kurallarının tanımlanmasının üreticilerin üretim süreçleri üzerinde nasıl etkide bulunduğuna ve üreticilerin menşe kurallarını karşılamak için nasıl bir girdi işleme sürecine gideceklerine dair bir çalışma Falvey ve Reed (1998) de yapılmıştır. Falvey ve Reed çalışmalarında, birbirine bağlı ve ayırt edilebilir aşamalardan ve tek bir aşamadan oluşan ve farklı ülkelerde gerçekleştirilen iki farklı üretim süreci için her bir menşe tanımlamasına göre (pozisyon değişikliği, katma değer ve teknik kurala göre) üreticilerin nasıl bir üretim yöntemi geliştireceklerini ve menşe ülkenin nasıl belirleneceğini araştırmışlardır. 2.2 Ampirik Literatür Menşe kurallarının ekonomik etkilerine yönelik olarak yapılan ve bu tezin hazırlanma sürecinde karşılaşılan en eski tarihli çalışma, menşe kurallarının karşılanmasına yönelik maliyetlerin (gerek firmalar gerekse gümrük idarelerince karşılaşılan) hesaplanmasından yola çıkarak kuralların etkilerinin araştırıldığı Jan Herin in 1986 tarihli çalışmasıdır. Herin, çalışmasında 1984 yılı için 13 AT, Avusturya, Finlandiya, Norveç, İsveç ve İsviçre den oluşan bir ülkeler grubuna ait Tokyo Turu sonrasında ve öncesinde belirlenen nihai ve baz MFN oranlarını (ad valorem), ithalat rakamlarını ve o tarihte yürürlükte olan nomanklatüre göre sanayi ürünlerine ilişkin verileri kullanarak EFTA ve AT ülkeleri arasındaki tarife farklılıklarını hesaplamış, hesaplanan bu değerleri yılında Avrupa Topluluğu Benelüx ülkeleri, İtalya, Fransa, Almanya, Danimarka, İrlanda, İngiltere ve Yunanistan dan oluşuyordu. Avusturya, Finlandiya ve İsveç o tarihte EFTA üyesiydiler. 15

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI ifade eder. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) 1- Bu Genelge de geçen kısaltmalardan; TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI - AKÇT: Avrupa Kömür Çelik Topluluğu nu, - AT: Avrupa Topluluğu nu, - DİİB:

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

AB CUSTOMS AGENCY ACADEMY

AB CUSTOMS AGENCY ACADEMY Telafi Edici Vergi (TEV) 2013 AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık A.Ş Uzmanları Tarafından Hazırlanmıştır Tüm Hakları Saklıdır. https://www.abcustoms.eu SUNUŞ Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI. AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü. Ahmet Şevket DAYIOĞLU AB Uzmanı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI. AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü. Ahmet Şevket DAYIOĞLU AB Uzmanı T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Ahmet Şevket DAYIOĞLU AB Uzmanı Menşe = bir eşyanın ekonomik milliyeti Türkiye de hasat edilen tarım ürünleri Türkiye de doğmuş ve yetiştirilmiş

Detaylı

SİZ REKABETE KONSANTRE OLUN GÜMRÜKLEME BİZİM İŞİMİZ! TÜRKİYE GÜNEY KORE TİCARET ANLAŞMASI

SİZ REKABETE KONSANTRE OLUN GÜMRÜKLEME BİZİM İŞİMİZ! TÜRKİYE GÜNEY KORE TİCARET ANLAŞMASI TÜRKİYE GÜNEY KORE TİCARET ANLAŞMASI SERBEST TÜRKİYE GÜNEY KORE SERBEST TİCARET ANLAŞMASI AB nin Ticaret Politikası paralelinde Türkiye ile Güney Kore arasında yapılan görüşmeler sonucunda 01 Ağustos 2012

Detaylı

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Eylül 2013 Sunum Planı STA ların Yasal Çerçevesi Türkiye nin

Detaylı

Küreşelleşme X Kutuplaşma. Dr.Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman

Küreşelleşme X Kutuplaşma. Dr.Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Küreşelleşme X Kutuplaşma WTO X Tercihli Ticaret Anlaşmaları Dr.Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman 2 Tercihli Ticaret Anlaşmaları Tercihli ticaret anlaşmaları, dünyanın geri kalanı için değil; sadece birbirlerine

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2006/32) BİRİNCİ KISIM Genel Bilgi ve İşlemler

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2006/32) BİRİNCİ KISIM Genel Bilgi ve İşlemler 30 Aralık 2006 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 26392 Dış Ticaret Müsteşarlığından: TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2006/32) BİRİNCİ KISIM Genel Bilgi ve İşlemler

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

Chapter 10. Ticaret Politikasının Politik Ekonomisi (devam) Slides prepared by Thomas Bishop

Chapter 10. Ticaret Politikasının Politik Ekonomisi (devam) Slides prepared by Thomas Bishop Chapter 10 Ticaret Politikasının Politik Ekonomisi (devam) Slides prepared by Thomas Bishop Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Serbest ticaretten yana görüşler Serbest

Detaylı

AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ Giriş Hazırlayan: Gündem KONT Temelleri II. Dünya Savaşı na kadar uzanan ancak 1980 li yıllarda teknoloji ve iletişim alanlarındaki ilerlemeler

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİNDE SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI HAKKINDA BİLGİ VE DEĞERLENDİRME NOTU

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİNDE SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI HAKKINDA BİLGİ VE DEĞERLENDİRME NOTU Serbest Ticaret sı (STA), iki ya da daha fazla ülke arasında ticareti etkileyen tarife ve tarife dışı engellerin kaldırılarak, taraflar arasında bir serbest ticaret alanı oluşturulmasını sağlayan, ancak

Detaylı

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları (devam. 2. Kısım) Slides prepared by Thomas Bishop

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları (devam. 2. Kısım) Slides prepared by Thomas Bishop Chapter 9 Ticaret Politikasının Araçları (devam. 2. Kısım) Slides prepared by Thomas Bishop Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. İhracat Teşviki (İmport Subsidy) İhracat teşvikleri

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 113 Şubat 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU TÜM AB VATANDAŞLARI İÇİN VİZESİZ TÜRKİYE Deniz SERVANTIE İKV Uzman Yardımcısı Deniz SERVANTIE 27 Ekim 2014 İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr TÜM AB VATANDAŞLARI

Detaylı

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO:2006/9) BİRİNCİ KISIM Genel Bilgi ve İşlemler

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO:2006/9) BİRİNCİ KISIM Genel Bilgi ve İşlemler Dış Ticaret Müsteşarlığından: TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO:2006/9) BİRİNCİ KISIM Genel Bilgi ve İşlemler Soruşturma MADDE 1 - (1) Balkan Motor Sanayi ve Ticaret

Detaylı

DTÖ İLERİ TARIM MÜZAKERELERİ

DTÖ İLERİ TARIM MÜZAKERELERİ DTÖ İLERİ TARIM MÜZAKERELERİ Aykut Ordukaya AB Uzmanı AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Ekonomik ve Teknik İlişkiler Daire Başkanlığı 19 Haziran 2013 İleri Tarım Müzakereleri 2000 yılında başlatıldı

Detaylı

GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI?

GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI? GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI? Nevzat BOZKURT * I-Giriş: Türkiye Cumhuriyetinin bütçesi toplanan vergilerden oluşmaktadır. Bu vergilerden önemli bir kısmını da dış ticaretten

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR.

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR. T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR. BEKİR GÖVDERE DAHİLDE VE HARİÇTE İŞLEME REJİMİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. Dış Ticaret Beklenti Anketi

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. Dış Ticaret Beklenti Anketi T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Dış Ticaret Beklenti Anketi 216 2. Çeyrek Dönemi Beklentilerine İlişkin Genel Değerlendirmeler 11 Nisan 216 Ekonomik Araştırmalar ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü DIŞ TİCARET BEKLENTİ

Detaylı

Uluslararası Sponsorluk Politikası. 1 Nisan 2015 Amway

Uluslararası Sponsorluk Politikası. 1 Nisan 2015 Amway Uluslararası Sponsorluk Politikası 1 Nisan 2015 Amway Uluslararası Sponsorluk Politikası Bu Politika, 1 Nisan 2015 itibariyle, Amway bağlı kuruluşlarının Amway Satış ve Pazarlama Planı'nı uyguladıkları

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İHRACAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İHRACATA AİT ESASLAR

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İHRACAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İHRACATA AİT ESASLAR T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İHRACAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İHRACATA AİT ESASLAR İÇİNDEKİLER İhracatı Düzenleyen Mevzuat Dar Anlamda Geniş Anlamda İhracatçı Kimdir? İhracat Nedir? İhracat İşlemleri İhracatta Kullanılan

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ŞUBAT 2015 Şubat 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Şubat Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2015 Mart 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU

NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU EK-1 NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU 1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER 1.1. Başvuru ve Soruşturma Açılması Yerli üreticiler adına Suni ve Sentetik İplik Üreticileri

Detaylı

DÜNYA TİCARETİNDEKİ GELİŞMELERİN ÜLKEMİZ MENŞE MEVZUATINA ETKİSİ: PAN-AVRUPA-AKDENİZ MENŞE KÜMÜLASYONU SİSTEMİ ÖRNEĞİ

DÜNYA TİCARETİNDEKİ GELİŞMELERİN ÜLKEMİZ MENŞE MEVZUATINA ETKİSİ: PAN-AVRUPA-AKDENİZ MENŞE KÜMÜLASYONU SİSTEMİ ÖRNEĞİ T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü DÜNYA TİCARETİNDEKİ GELİŞMELERİN ÜLKEMİZ MENŞE MEVZUATINA ETKİSİ: PAN-AVRUPA-AKDENİZ MENŞE KÜMÜLASYONU SİSTEMİ ÖRNEĞİ Uzmanlık Tezi

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2015 Mayıs 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) SERBEST BÖLGE TEŞVİKLERİ. Hasan YÜKSEK Eylül 2012

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) SERBEST BÖLGE TEŞVİKLERİ. Hasan YÜKSEK Eylül 2012 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) SERBEST BÖLGE TEŞVİKLERİ Hasan YÜKSEK Eylül 2012 SUNUM PLANI I. SERBEST BÖLGENİN TANIMI VE AMACI II. ANTALYA SERBEST BÖLGE III. SERBEST BÖLGELERİMİZİN SUNDUĞU AVANTAJLAR

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2015 Temmuz 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

ÜGD MEVZUATI ve TAREKS

ÜGD MEVZUATI ve TAREKS EKONOMİ BAKANLIĞI ÜGD MEVZUATI ve TAREKS B.Kaan KÖKTÜRK Dış Ticaret Uzmanı ÜGD Genel Müdürlüğü Ekonomi Bakanlığı İTO ZÜMRE TOPLANTISI İstanbul, 22 Şubat 2016 ÜGD MEVZUATI ve TAREKS Sunumun İçeriği I -

Detaylı

Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar) (Seri No: 8) (14.11.2015 t. 29532 s. R.G.)

Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar) (Seri No: 8) (14.11.2015 t. 29532 s. R.G.) Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar) (Seri No: 8) (14.11.2015 t. 29532 s. R.G.) Gümrük ve Ticaret Bakanlığından: BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı,

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

TTYO Çıkmazına Karşı, Farklı Bir Öneri NİTELİKLİ SANAYİ BÖLGELERİ MEHMET ÖZÇELİK

TTYO Çıkmazına Karşı, Farklı Bir Öneri NİTELİKLİ SANAYİ BÖLGELERİ MEHMET ÖZÇELİK YÖNETİCİ ÖZETİ Günümüzde küresel ekonominin aktörleri; yeni pazarlara açılmak ve rekabet edebilirliklerini artırmak amacıyla çok taraflı ekonomik ve stratejik anlaşmalara yönelmektedir. Özellikle yakın

Detaylı

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi Metodoloji Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 25,0% 2 17,42% Birden fazla cevap 22,20% 15,0% 1 5,0% 12,89% 10,02% 9,07% 7,88% 8,11% 6,21% 5,97% 5,25% 5,49% 5,25% 3,10% 12,17% 10,26% 2,86% 3,58%

Detaylı

MENŞEİ KURALLARI VE MENŞEİ KÜMÜLASYON HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

MENŞEİ KURALLARI VE MENŞEİ KÜMÜLASYON HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR MENŞEİ KURALLARI VE MENŞEİ KÜMÜLASYON HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR 1. MENŞE (ORIGIN) NEDİR? Tercihli veya tercihsiz ticaret anlaşmalarının ortak özelliği, söz konusu düzenlemelerin uygulanabilmesi için

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2015 Eylül 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2015 Ağustos 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 Ankara 2014 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) TEŞVİKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) TEŞVİKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) TEŞVİKLERİ Hasan YÜKSEK Eylül 2012 SUNUM PLANI I. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ (DİR) II. DİR İN AMAÇLARI III. DİR SİSTEMLERİ İthalatta Şartlı Muafiyet

Detaylı

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 2012 İÇİNDEKİLER 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER... 3 1.1. BAŞVURU SAHİBİ... 3 1.2. BAŞVURU

Detaylı

11-NİHAİ KULLANIM KONUSU EŞYANIN NİHAİ KULLANIM AMACINA UYGUN KULLANIMDA OLUP OLMADIĞININ TESPİTİ

11-NİHAİ KULLANIM KONUSU EŞYANIN NİHAİ KULLANIM AMACINA UYGUN KULLANIMDA OLUP OLMADIĞININ TESPİTİ 11-NİHAİ KULLANIM KONUSU EŞYANIN NİHAİ KULLANIM AMACINA UYGUN KULLANIMDA OLUP OLMADIĞININ TESPİTİ 11.1- EŞYANIN ÖNGÖRÜLEN SÜRE DAHİLİNDE SERBEST DOLAŞIMA GİRİŞ REJİMİ KAPSAMINDA NİHAİ KULLANIMINA İLİŞKİN

Detaylı

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Avrupa Parlamentosu Seçimleri sonuçlandı. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi 2014 Avrupa Parlamentosu Seçimleri, 22-25 Mayıs tarihlerinde

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014 Ankara 2014 1. Aralık Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA)

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) SERBEST BÖLGE TEŞVİKLERİ Metin TATLI Şubat 2015 SUNUM PLANI I. SERBEST BÖLGENİN TANIMI VE AMACI II. ANTALYA SERBEST BÖLGE III. SERBEST BÖLGELERİMİZİN SUNDUĞU AVANTAJLAR

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 Ankara 2014 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI. Dış Ticaret, Şirket ve Esnaf Verilerine İlişkin Metaveri Açıklamaları

GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI. Dış Ticaret, Şirket ve Esnaf Verilerine İlişkin Metaveri Açıklamaları Dış Ticaret, Şirket ve Esnaf Verilerine İlişkin Metaveri Açıklamaları 1. Verinin yasal dayanağı; Dış ticaret verilerine ilişkin bilgilerin yasal dayanağı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği,

Detaylı

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ Dr. Tamer BUDAK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Mali Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...

Detaylı

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 -

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - (OECD ve Avrupa Birliği işbirliğinde hazırlanan Bir Bakışta Sağlık-Avrupa 2010 adlı yayının özetidir) AĞUSTOS 2011 ANKARA İçindekiler ÖZET 1 BÖLÜM 1- SAĞLIĞIN DURUMU...

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014 Ankara 2014 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

tepav Kasım2012 N201275 DEĞERLENDİRMENOTU TÜRKİYE NİN İHRACAT YAPISINDAKİ GELİŞMELER Firma Dinamiklerindeki Değişim

tepav Kasım2012 N201275 DEĞERLENDİRMENOTU TÜRKİYE NİN İHRACAT YAPISINDAKİ GELİŞMELER Firma Dinamiklerindeki Değişim DEĞERLENDİRMENOTU Kasım212 N21275 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı İdil Bilgiç Alpaslan 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri TÜRKİYE NİN İHRACAT YAPISINDAKİ GELİŞMELER Türkiye ekonomisi büyürken,

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20)

SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20) Ekonomi Bakanlığından: Amaç SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; ek-1/a, ek-1/b, ek-1/c ve ek-2 de

Detaylı

TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU

TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU -Batı Şeria ve Gazze Şeridi Sunumu- Ankara -15 Temmuz 2010 Gülben Öztürk Çelik Kudüs Eski Ticaret Ataşesi 1 TEMEL GÖSTERGELER Yüzölçümü (km2): Batı Şeria 5800 km2, Gazze Şeridi

Detaylı

SERBEST BÖLGELERE SAĞLANAN AVANTAJLAR

SERBEST BÖLGELERE SAĞLANAN AVANTAJLAR SERBEST BÖLGELERE SAĞLANAN AVANTAJLAR Serbest Bölgenin Tanımı Genel olarak serbest bölgeler; ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

TEBLİĞ. İlgili tarafların bilgilendirilmesi, bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi

TEBLİĞ. İlgili tarafların bilgilendirilmesi, bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi 13 Kasım 2014 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29174 Ekonomi Bakanlığından: TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2014/38) BİRİNCİ BÖLÜM Genel Bilgi ve İşlemler Kapsam ve

Detaylı

Yıl Dilimleri (x=yıl) Oran 1 Oran 2 I.Dilim 2003<=x<=2013) %11,00 %9,00 II. Dilim (2013+) %8,00 %6,00

Yıl Dilimleri (x=yıl) Oran 1 Oran 2 I.Dilim 2003<=x<=2013) %11,00 %9,00 II. Dilim (2013+) %8,00 %6,00 Genelge No: 2003/4 Kabul Tarihi: 03.10.2003 Bireysel Emeklilik Sisteminde Kullanılacak Muhtemel Birikim ve Muhtemel Yıllık Gelir Tablolarında Uygulanacak Esaslara İlişkin Genelge (Genelge No: 2003/4) 1.

Detaylı

II- ÖNCELİKLERİN TANIMLARI VE ÖNCELİKLER ÇERÇEVESİNDE AB MEVZUATINA UYUM, UYGULAMAYA YÖNELİK KURUMSAL YAPILANMA VE FİNANSMAN TABLOLARI

II- ÖNCELİKLERİN TANIMLARI VE ÖNCELİKLER ÇERÇEVESİNDE AB MEVZUATINA UYUM, UYGULAMAYA YÖNELİK KURUMSAL YAPILANMA VE FİNANSMAN TABLOLARI 26- DIŞ İLİŞKİLER I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 26.1 Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi ÖNCELİK 26.2 Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) ÖNCELİK 26.3 Çift Kullanımlı Mallar II- ÖNCELİKLERİN TANIMLARI VE

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya hizmetler sektörü güven endeksi geçen aya göre düştü: 2014 ün başından bu yana düşme eğilimini sürdüren Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te bir önceki

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

HİZMET TİCARETİ MÜZAKERELERİ

HİZMET TİCARETİ MÜZAKERELERİ HİZMET TİCARETİ MÜZAKERELERİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ANLAŞMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 21 Şubat 2013, Ankara SUNUM PLANI HİZMET TİCARETİNİN SERBESTLEŞTİRİLMESİ TÜRKİYE NİN SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI KAPSAMINDA

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER KOORDİNATÖRLÜĞÜ

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER KOORDİNATÖRLÜĞÜ İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER KOORDİNATÖRLÜĞÜ 2014-2015 Erasmus+ Personel Hareketliliği Duyurusu 2014-2015 akademik yılında Erasmus+ Personel Hareketliliğinden yararlanmak isteyen personelimiz

Detaylı

YETKİLENDİRİLMİŞ GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (GÜMRÜK İŞLEMLERİ) SERİ NO: 79

YETKİLENDİRİLMİŞ GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (GÜMRÜK İŞLEMLERİ) SERİ NO: 79 11 Şubat 2011 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 27843 Başbakanlık (Gümrük Müsteşarlığı) tan: YETKİLENDİRİLMİŞ GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (GÜMRÜK İŞLEMLERİ) SERİ

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK HAZİRAN 2012 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK HAZİRAN 2012 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ: XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK HAZİRAN 2012 DÖNEMİ

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNE VE CİHAZLARIN İMALATI Hazırlayan Birgül OĞUZOĞLU Kıdemli Uzman 540 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı

Detaylı

BANKAMIZDA IBAN HİZMETLERİ

BANKAMIZDA IBAN HİZMETLERİ BANKAMIZDA IBAN HİZMETLERİ Bankamız, tüm Vadesiz TL ve Vadesiz Döviz türü hesaplarınıza birer IBAN üretmektedir. Bankamızca size verilen IBAN lar, bunların ait olduğu hesaplara yapılacak para transferlerinde

Detaylı

Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimi

Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimi Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimi Dr. Dilek Seymen dilek.seymen@deu.edu.tr Dr. Dilek Seymen Dahilde İşleme Rejimi (DİR) DİR, ihracatçılara, ihraç mallarında kullanılmak kaydıyla dünya piyasa fiyatlarından

Detaylı

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri Safi Tasarruflar (özel sektör) 3. İşsizlik Oranı 30. Gayri Safi Tasarruflar (genel devlet)

Detaylı

GÜMRÜK SİRKÜLERİ Tarih: 21/04/2015 Sayı: 2015/24 Ref : 6/24. Konu: GÜMRÜKLENMİŞ DEĞER ÜZERİNDEN HESAPLANAN CEZALAR

GÜMRÜK SİRKÜLERİ Tarih: 21/04/2015 Sayı: 2015/24 Ref : 6/24. Konu: GÜMRÜKLENMİŞ DEĞER ÜZERİNDEN HESAPLANAN CEZALAR GÜMRÜK SİRKÜLERİ Tarih: 21/04/2015 Sayı: 2015/24 Ref : 6/24 Konu: GÜMRÜKLENMİŞ DEĞER ÜZERİNDEN HESAPLANAN CEZALAR 1. Giriş Gümrük mevzuatının öngördüğü oransal para cezalarından bazıları gümrüklenmiş değer

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2015 Aralık 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Aralık Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

1) Düzenleyen kimsenin imzası (Taşıyan veya onun yetkili kıldığı kişi)

1) Düzenleyen kimsenin imzası (Taşıyan veya onun yetkili kıldığı kişi) İhracatta Kullanılan Uluslararası Dokümanlar (Kaynak: İGEME Yayınları) Sevk Belgesi: Konşimento (CMR- BİLL OF LOADİNG) Sigorta Belgesi Ticari Faturalar Diğer Belgeler MESLEK KURULUŞLARINCA TASDİK EDİLEN

Detaylı

TEBLİĞ. Ekonomi Bakanlığından: İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2012/2)

TEBLİĞ. Ekonomi Bakanlığından: İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2012/2) 31 Ocak 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28190 TEBLİĞ Ekonomi Bakanlığından: İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2012/2) BİRİNCİ BÖLÜM Genel Bilgi ve İşlemler Mevcut önlem ve

Detaylı

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları. Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları. Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Chapter 9 Ticaret Politikasının Araçları Slides prepared by Thomas Bishop Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Gümrük tarifesinin tek bir sektördeki kısmi denge analizi:

Detaylı

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÜTÜ İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÜTÜ İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÜTÜ İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 1. GİRİŞ 2. BAŞVURUYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 2.1 Başvurunun konusu 2.2 Başvuru sahipleri 2.3 Başvuru

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı