YAYIN DANIŞMA KURULUMUZ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YAYIN DANIŞMA KURULUMUZ"

Transkript

1

2

3

4 YAYIN DANIŞMA KURULUMUZ AYLIK SAĞLIK VE YAŞAM DERGİSİ Yıl: 1 Sayı: 5 MAYIS 2012 EsasMedya Ltd. Şti. adına Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü M. Esat GÜZELGÖZ Yayın Editörü Hande AYDEMİR Hukuk Danışmanı Av. Bekir EREN Halkla İlişkiler İ. Mediha İMAMOĞLU Kurumsal İletişim M. Suat GÜZELGÖZ Tanıtım ve Reklam Şeyda ÖZALP Sevdican GÜNEŞ Grafik Tasarım EsasMedya Tasarım Yayın İdare Merkezi Aşağı Öveçler Sokak 15/3 Çankaya / Ankara Tel : Faks: Yayın Türü Yaygın Süreli Basım Yeri İmaj İç ve Dış Ticaret A.Ş. Macun Mah. 3. Cd. No:2 (A Girişi) İstanbul Yolu 6.Km Yenimahalle/ ANKARA Tel: Basım Tarihi Mayıs 2012, ANKARA Sağlık ve İnsan Dergisi, Basın Meslek İlkelerine uymaya söz vermiştir. Dergimiz bütün sağlık çalışanlarına ve sağlıkla ilgilenen muhataplarına EsasMedya Ltd. Şti. nin hediyesidir. Kaynak gösterilmeden yazılar iktibas edilemez, alıntı yapılamaz. Yazılar yayınlansın, yayınlanmasın yazarlarına iade edilmez. Yazılarda kısaltma yapılabilir. Hukuki sorumluluk yazarlarına aittir. EsasMedya ISSN: X ÜCRETSİZDİR. Destek ve katkıları için SAĞLIK BAKANLIĞI na teşekkür ederiz. Prof. Dr. Ahmet SERPER Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Cevdet ERDÖL TBBM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşleri Komisyonu Başkanı Ankara Milletvekili Prof. Dr. Elif DAĞLI Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi (SSUK) Başkanı Esra KAZANCIBAŞI ÖZTEKİN Sağlık Editörü / Yazar / Yayıncı Prof. Dr. Hakan ŞATIROĞLU Şatıroğlu Sürekli Eğitim Sağlık ve Kültür Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. Hasan Fevzi BATIREL Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İskender PALA Uşak Üniversitesi Öğretim Üyesi Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Metin DOĞAN Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Murat TUNCER Hacettepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet ÜNÜVAR TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi / Adana Milletvekili Prof. Dr. Nesrin DİLBAZ Üsküdar Üniversitesi Öğretim Üyesi Osman GÜZELGÖZ Sağlık Bakanlığı İletişim Koordinatörü Öznur ÇALIK TBMM Nüfus ve Kalkınma Grubu Başkanı / Malatya Milletvekili Prof. Dr. Sabahattin AYDIN Medipol Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sait EĞRİLMEZ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları ABD Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ Doç. Dr. Tuncay DELİBAŞI Prof. Dr. Yunus SÖYLET Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, KTÜ Hasta Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezi (HAHUM) Müdürü, KTÜ Farabi Hastanesi Başhekimi, Hasta Hakları ve Sağlıklı Yaşam Derneği (HAKSAY) Başkanı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Şefi / Uluslararası Sağlık Federasyonu (USAF) Genel Başkanı İstanbul Üniversitesi Rektörü Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Üyesi Üniversite Hastaneleri Birliği Derneği Başkanı Dergimizin bütün sayılarına adresinden ulaşabilir ve pdf formatında indirebilirsiniz.

5 Önemli Bir Değişim ve Dönüşüm Yaşıyoruz Önemli Bir Değişim ve Dönüşüm Yaşıyoruz Dergimiz elinizdeki Mayıs 2012 sayısından itibaren önemli bir değişim ve dönüşüm yaşıyor. Tıpkı sağlık sektörümüz ve insanımızın yaşadığı değişim ve dönüşümler gibi. Sağlık ve İnsan Dergisi doğumunu İltek A.Ş. nin çatısı altında yapmıştı. Değişim ve dönüşümünü ise EsasMedya Ltd. Şti. ile gerçekleştiriyor. Geçtiğimiz 4 aylık süre içerisinde bize her türlü desteği sağlayan, katkıları ile bugüne gelmemizde samimi emeği bulunan İltek A.Ş. nin bütün yetkililerine şükranlarımızı sunuyoruz. Bu sürede, İltek A.Ş adına dergimizin Sahip ve Yazı İşleri Müdürü olan Muhammed Özdemir e, başarılı grafik-tasarım çalışmaları için Mustafa Halıcı ya, baskılarımızı titizlikle gerçekleştiren Kalkan Matbaacılık sahip ve yetkililerine teşekkür ediyoruz. Mayıs sayımızla birlikte dergimizde önemli değişiklikler olduğunu hemen fark edeceksiniz. Öncelikle hazırlık ve yapım ekibimizin isimlerini barındıran künyemiz zenginleşti ve güçlendi. Av. Bekir Eren Hukuk Danışmanımız, M. Suat Güzelgöz Kurumsal İletişim Sorumlumuz, Şeyda Özalp ve Sevdican Güneş ise Reklam Direktörlerimiz olarak künyemizdeki yerlerini aldılar. Dergimizin en önemli unsuru olan Yayın Danışma Kurulumuza Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Serper katıldı. Hocamıza hoş geldiniz diyor, önümüzdeki aylardan itibaren katılımların devam edeceğini sizlerle paylaşmak istiyoruz. Dergimizin mizanpajını da neredeyse tamamen değiştirdik. EsasMedya Tasarım Grubu şu ana kadar bize iletilen bütün öneri ve eleştirilerinizi dikkate alarak beğeneceğinizi umduğumuz yepyeni bir görünüm ortaya çıkardı. Bu alandaki yeniliklerimiz ve hassasiyetimiz artarak devam edecek. Her sayımızda sizlerin yaklaşımlarını dikkate alan, ayakları yere daha sağlam basan, yenilenmiş bir dergi olarak karşınıza çıkacağız. Yazı ve reklam zenginliğimizi sağlık alanının bütün paydaşlarını memnun edecek düzeye ulaştırmak en önemli hedefimiz. Bu hedefe doğru emin adımlarla yürürken bizi destekleyen ve katkı veren herkese sağ olsunlar diyoruz. Sağlık alanının en önemli kurumlarının başkanlarının bu sayımızda kendi sektörleri ile ilgili özel yazıları yer alıyor. İlaç, Kozmetik, Medikal, Eczacılık, Hastanecilik gibi sağlık sektörünün bütün alanları ile hekimlerimiz, sağlık çalışanlarımız ve sağlık hizmeti alan insanımızın durum, sorun ve önerilerini en yetkili ağızlardan seslendirmeyi sürdüreceğiz. Mayıs sayımızın kapak dosyası Obezite. Hepimizi yakından ilgilendiren ve çağımızın en sinsi hastalıklarından birisi olan obezite hakkında bilimsel yaklaşımların ışığında kapsamlı ve kalıcı bir dosya sunuyoruz sizlere. İkinci önemli dosya çalışmamız ise Sağlıkta yaşanan şiddet olayları. Mayıs Portremiz, Gaziantep te görev yaptığı hastanede uğradığı bıçaklı saldırı sonucunda hayatını kaybeden Opr. Dr. Ersin Arslan oldu. Bu bölümü değerli yazarlarımızdan Ekrem Dumanlı ve Semih İdiz in konu ile ilgili anlamlı yazılarını alıntılayarak destekledik. Genel anlamı ile Toplumsal Şiddet özelde ise Sağlık ve Şiddet konularını gündemde tutmaya devam edeceğiz. Osman Güzelgöz Mayıs sayımız için dünyanın en önemli beyin cerrahlarından birisi olarak gösterilen Prof. Dr. Gazi Yaşargil Hoca ile sıcak bir sohbet gerçekleştirdi. Diğer çalışmalarımızı görmek ve yepyeni bir Sağlık ve İnsan Dergisi gezintisi için sizleri sayfalarımıza davet ediyor, hep daha güzeline ulaşma dileğimizle sevgi ve saygılar sunuyoruz.

6

7

8 haber 81 İlin Ebe ve Hemşiresi Ankara da Bakan Akdağ ın Misafiriydi Görevleri sırasında gösterdikleri üstün gayretler, yaptıkları başarılı işler sonucu belirlenen 81 ilin başarılı hemşireleri Sağlık Bakanı Prof. Dr. Recep Akdağ ın elinden plaket aldı. Törende bir konuşma yapan Bakan Akdağ 2023 e kadar 200 bin hemşirenin göreve başlayacağını söyledi. Dünya Hemşireler günü nedeniyle Türkiye nin 81 ilinde görev yapan ebe ve hemşirelerin başarılı temsilcileri Sağlık Bakanlığının davetlisi olarak Ankara ya geldi. Görevleri sırasında gösterdikleri üstün gayretler, yaptıkları başarılı işler sonucu belirlenen 81 ilin temsilcileri Rixos Otel de Bakan Recep Akdağ ın elinden plaket aldı. Bakan Akdağ, hemşirelerin iş yükünün hafifletilmesi için planlı bir çalışma yürüttüklerini söyledi. Her yıl ortalama 20 bin hemşirenin iş başı yaptığını kaydeden Akdağ, hemşirelikten iş garantili tek meslek diyerek söz etti. Hemşireler adına Aydın dan gelen Sibel Yıldız hemşire kısa konuşmasında; Bize uzanan şiddetli elleri güle dönüştüreceğiz. cümlesi ile sağlık çalışanlarına yapılan şiddete vurgu yaptı. Ebe ve Hemşireler Derneği (Ehem-Der) Başkanı Kadriye Gülseren de konuşmasında nüfusa göre hesaplandığında Avrupa ya göre 6 kat daha fazla iş ürettiklerini anlattı. Hemşireler arası eğitim farkının kaldırılması, herkesin en az lisans mezunu olması, hemşirelerin ulusal ve uluslararası programlara gidebilmelerine imkan sağlanması, hemşirelik hizmetleri genel müdürlüğünün kurulması, hekim hasta hemşire üçgeninde doktorun gerisinde değil yanında yer aldığının unutulmaması, döner sermaye kriterlerinde doktorlar gibi değerlendirilmesi, bu gelirlerin emekliliğe yansıtılması, fiili hizmet zammı verilmesi konularını aktaran Gülseren, konuşmasını Bu meslek şefkat mesleğidir. cümlesi ile tamamladı. Doktor ve Hemşireler Korosu Mest Etti Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi personeli tarafından kurulan Sağlık Çalışanları Korosu ise ödül törenin ardından sahne aldı. İçerisinde ebe, hemşire, doktor, sağlık çalışanlarının bulunduğu koro Türk sanat müziğinden örnekler icra etti. Solist Dr. Hakan Bayraktar ın söylediği Gülü Susuz Seni Aşksız Bırakmam şarkısı okunurken kendisine uzatılan mikrofonu geri çevirmeyen Bakan Recep Akdağ şarkıya eşlik etti. 6

9 Acil Tıp Teknisyenlerinin Sorunları Sorusu Birinci Oldu Halkın, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül e, Çankaya Köşkü nde soru sormasına fırsat tanıyan Cumhurbaşkanına sorun uygulamasının ikincisi 15 Nisan 2012 tarihinde sona ermişti ve Acil Tıp Teknisyenleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yaşar Gökbayrak ın sorusu, sorulan 2 bin 725 soru arasından 36 bin 550 oy alarak birinci seçildi. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, seçilen 10 sorunun sahibiyle Çankaya Köşk ünde bir araya gelirken sorunun sahibi Aydınlı ATT DER Başkanı Yaşar Gökbayrak; Son zamanlarda basında yer alan şiddet olaylarındaki artışa dikkat çekerek sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin arttığını ve son olarak Gaziantep Avukat Cengiz Gökçek Devlet Hastanesi nde görevli 30 yaşındaki Dr. Ersin Arslan ın bir hasta yakını tarafından bıçaklanarak öldürülmesi sağlık çalışanlarını yasa boğmuştur. dedi. Hayatını kaybeden doktor Arslan a başsağlığı dileyerek tüm sağlık çalışanlarının selamını Cumhurbaşkanı güle ileten Yaşar Gökbayrak 7 gün 24 saat büyük bir özveriyle, fedakarca görev yapan; zaman zaman saldırılara maruz kalarak darp edilen, yaşam kurtarmak için zamanla yarışırken ambulans kazaları sonucu hayatını kaybeden, bulaşıcı hastalıklara maruz kalan 112 çalışanları da riskli birim statüsünde değerlendirilmeyi hak etmiyor mu? sorusunu Cumhurbaşkanına sordu. Cumhurbaşkanı Gül, insanlara yardım için özveri ile çalışan sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin asla kabullenilemeyeceğini söyledi ve bu konu ile ilgili gerekli tedbirlerin alındığından bahsetti. Soru ile ilgili olarak Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Sağlık Bakanlığı nın 112 çalışanlarının riskli birim statüsüne alınmasına ilişkin hâlihazırda bir çalışması mevcut. Gerekli hazırlıkları yapıyorlar, ümit ederim ki kısa zaman içinde bu çalışma tamamlanır dedi. 7

10 TBMM Sağlık Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Cevdet ERDÖL: Sağlık Bakanlığı nın Obeziteyle Mücadelesine Destek Vermek İstiyoruz TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Cevdet Erdöl, komisyon üyelerinin, Sağlık Bakanlığı nın obeziteyle mücadelesine destek vermek için diyete başladığını söyledi. Erdöl, TBMM de gazetecilerin sorularını yanıtladı. Bir gazetecinin, Sağlık Bakanı ricada bulunmuş, Sağlık Komisyonu olarak diyete giriyormuşsunuz sözleri üzerine Erdöl, obezitenin Türkiye ve dünya için çok önemli bir sorun olduğunu söyledi. Sağlık Bakanlığı nın obezite ile mücadeleye başladığını anımsatan Erdöl, Komisyon olarak bizden Sağlık Bakanımızın bir ricası oldu. Bize, vücut kitle endekslerini ölçtürün. Bundan sonraki ölçüme kadar ne kadar kilo verdiğinizi hesap edelim, böylece rakamsal olarak Sağlık Komisyonu nun obezite ile mücadeleye verdiği desteği görmüş olalım dedi. Biz de arkadaşlarımızla beraber bunu kabul ettik. Sağlık Bakanlığı nın obeziteyle mücadelesine destek vermek istiyoruz diye konuştu. Bir başka gazetecinin, Komisyonda obezite problemi olan var mı? sorusuna Erdöl, Bir kişide obezite problemi vardır demek için ilk önce ölçümleri görmek gerektiğini söyledi. Sizin vücut kitle endeksinizi öğrenebilir miyiz? sorusu üzerine Erdöl, Ben obez değilim. Bir şeye başlamak iyi, devam ettirmek daha iyi, sonuçlandırmak ondan daha iyi. Sonuçları görmeyi arzu ediyoruz dedi. Erdöl, bir başka soru üzerine, diyetin faydalı olduğunu gören diğer milletvekillerinin de kendilerini örnek alacaklarını umut ettiğini söyledi. Diyet kararı alınmasının hemen öncesinde baklava yediklerini belirten Erdöl; Eczacılar Birliği Başkanımız baklava ısmarladı. Eczacılıkla ilgili 20 yıldır değiştirilmeyen bir kanunu komisyonumuzda gündeme aldık. Gelecek hafta komisyondan çıkarmayı istiyoruz diye konuştu. Diyet iyi olursa sonuçları da baklavayla kutlarsınız diyen bir gazeteciye Erdöl, İnşallah dedi. 8

11

12 OBEZİTE VE SAĞLIĞIMIZ Eğer biz her ferde, ne çok az, ne de çok fazla, beslenme ve egzersiz alışkanlığı verebilmiş olsaydık; sağlık için en güvenli yolu bulmuş olurduk. Hipokrat Uzm. Sema CAN Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Son yıllarda adını sıkça duyduğumuz, belki de bununla nasıl baş etmeliyim? sorusunu kendimize defalarca sormaktan yorulduğumuz bir ifade olan obezite gerçekten bir hastalık belirtisi midir? Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) obeziteyi, sağlığı bozacak ölçüde vücutta normal olmayan, aşırı yağ birikmesi olarak tanımlamaktadır. Normal seviyelerdeki yağ dokusu yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının ortalama % sini oluştururken, yetişkin kadınlarda % unu oluşturmaktadır. Bu oranın erkeklerde % 25, kadınlarda ise % 30 un üzerine çıkması durumunda kişi için artık obezite tehlikesi başlamıştır. DSÖ 2008 verilerine göre; dünyada 20 yaş ve üzerinde 1,5 milyar yetişkinin fazla kilolu ve 500 milyon yetişkinin obezite tehdidi altında olduğu ve özellikle çocuk ve kadınlarda bu rakamların artışa geçtiği belirtiliyor. Bununla birlikte obezitenin gelir düzeyi yüksek bölgelerde daha çok görüldüğü fakat düşük ve orta gelirli bölgelerde de artmakta olduğu belirtilmiştir. Ülkemizde ise 2010 yılı araştırma sonuçlarına göre 20 yaş ve üzeri bireylerde obezite oranının % 32 olduğu ve geçen 12 yıllık sürece oranla % 44 artış gösterdiği belirtilmiştir. Erkeklerde kilo fazlalığının, kadınlarda ise obezitenin daha yaygın olduğu ve erişkin yaşlardaki Türk toplumunun 2/3 sinin kilolu veya obez olduğu belirtilmiştir. Dünyada her yıl 1 milyondan fazla kişinin ölümüne neden olan bu hastalığın önlem alınmadığı takdirde artmaya devam edeceği düşünülmektedir. Bu rakamlar sağlık otoritelerini harekete geçirmiş ve insanoğlunun biyolojik geleceği için bir dizi önlemler alınması zorunlu hale gelmiştir. DSÖ uluslararası düzeyde obezite ile mücadele stratejileri geliştirmiş, bu kapsamda İstanbul da 2006 yılında Avrupa Obezite ile Mücadele Bakanlar Konferansı düzenlemiştir. Obezite epidemisi ve çözüm önerilerinin tartışıldığı konferans sonunda Avrupa Obezite ile Mücadele Belgesi imzalanmış ve obezitenin evrensel bir sağlık problemi olduğuna dikkat çekilmiştir. Diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de Obezite (Şişmanlık) 10

13 ile Mücadele ve Kontrol Programı ( ) bilimsel ve politik kararlılığın oluşturulması, sektörler arası faaliyetlerin güçlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Eylem planında sağlıklı ve kaliteli bir yaşamla birlikte obezitenin önlenmesinin koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında büyük bir önem taşıdığı belirtilmiş ve 2006 yılında Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı kurulmuştur. Obezite eylem planı kapsamında Sağlık Bakanlığının temel amacı toplumu sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite konusunda bilgilendirerek bu konuda farkındalık oluşturmaktır. Bu doğrultuda Bakanlık, fiziksel aktiviteyi yaşamın bir parçası haline getirmek için DSÖ tarafından belirlenen 10 Mayıs Sağlık İçin Hareket Et ve 22 Mayıs Avrupa Obezite Günü gibi etkinlikleri çeşitli yarışmalar ve doğa yürüyüşleriyle kutlayarak, hedeflenen gruplara yönelik aktiviteler başlatmıştır. Bunların yanında Bakanlık çalışmalarında toplumun geneline ve hedef gruplara yönelik (çocuk, ergen gibi) sağlıklı yaşam ve fiziksel aktivite ile ilgili gerekli eğitimler verilmektedir. Ayrıca spot filmler, afiş, billboard gibi iletişim materyalleriyle Obezite ile Mücadele Hareketi kampanyalarının yapılması ve ilgili programların geliştirilerek devam etmesi planlanmaktadır. Savaşmak için önce düşmanı tanımalıyız Obezite neden oluşur? Obeziteye neden olan en önemli faktörlerin başında sağlıksız beslenme alışkanlığı ve fiziksel aktivite yetersizliği gelir. Bunun yanında genetik ve çevresel faktörler de obezite oluşumunda son derece etkilidir. Yapılan çalışma sonuçlarına göre ilk 6 ay anne sütü ile beslenen çocuklarda obezite oranının daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Yine araştırmalar göstermektedir ki, obez anne ve babaya sahip çocukların obez olma ihtimali % 80 gibi bir orana sahiptir. Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte ulaşım araçlarının artmasından dolayı yürüme mesafesi ve zamanının kısalması, oturarak çalışılan sürenin artması, televizyon veya bilgisayar başında geçirilen sürenin artmasının yanında genelde bu süreyi kalorisi yüksek yiyecekler atıştırarak kullanma isteği kilo alma ve alınan kiloyu verememe ile ilgili sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bununla beraber şeker ve yağ oranı fazla olan, kalorisi yüksek besinlerin çok tüketilmesi ve fiziksel olarak aktif 11

14 bir yaşam tarzının olmaması da diğer nedenlerdendir. Kadınlarda evlilik, gebelik, multiparite ve menopozun obez olma olasılığını artıran diğer nedenler olduğunu bilmekteyiz. DSÖ ye göre obezite, kanser ve kardiovasküler hastalıklar gibi en riskli on hastalıktan biri olarak kabul edilmekte ve yaşam süresinin % 10 unun kalitesiz ve verimsiz geçmesine neden olmasının yanında, Tip 2 diyabet, koroner kalp hastalıkları, kanser, hipertansiyon, hiperlipidemi ve kas-iskelet sistemi hastalıklarına yakalanma riskini arttırmaktadır. Obezitede yağın hangi bölgede toplandığı kronik hastalıklar ile yakından ilişkilidir. Bu açıdan bakıldığında obeziteyi erkek tipi ve kadın tipi olarak ikiye ayırmak mümkündür. Yağların karın çevresinde toplandığı obeziteye erkek tipi ya da santral obezite veya elma tipi (android) obezite de denir ve yağlar sadece karın çevresinde birikmekle kalmaz, iç organlarda ve organlar arasında da birikir. Yağların kalça ya da uylukta toplanmasına ise kadın tipi obezite ya da armut tipi (ginoid) obezite denir. Bu tür yağ birikimine yol açan unsurların başında kadınların genetik yapısı ve östrojen hormonu gelir. Fazla kilolu musunuz? Obeziteyi belirlemenin en kolay yolu, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen normlara göre yetişkinlerde kullanılan Beden Kitle İndeksi (BKİ) dir. Bireyin vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğuna (m2) bölünmesiyle (BKİ = kg/m2) elde edilmektedir. Bu ölçüm, çocuk, gebe ve aktif sporcularda doğru sonuç vermemektedir. Bu nedenle çocuklarda standart boy-kilo cetveli kullanılmakta ve değerin % 95 in üzerine çıkması durumunda obeziteden bahsedilmektedir. Örneğin boyu 167 cm, kilosu 74 kg olan yetişkin bir kadında BKİ: 74/(1,67)2 = 26.6 kg/m2 (fazla kilolu) olur. Tablo: 1 Yetişkinlerde Obezite Sınıflaması BKİ vücutta yağın hangi bölgelerde dağıldığı hakkında bilgi vermez. Bu nedenle BKİ nin normal sınırlarda olması durumunda bile bel çevresi ölçümü de kriter olarak kullanılmaktadır. Bel çevresindeki yağlanmanın artışı insülin direncine yol açarak son yıllarda yükselişe geçen, vakaların % 85 inin fazla kilolu veya obez bireylerden oluştuğu, metabolik bir hastalık olan Tip 2 diyabete davetiye çıkarmaktadır. 12

15 Tablo: 2 Yetişkinlerde obezite ve bel çevresi ölçümüne göre kronik hastalık oluşma riski Obezite ile mücadelede temel amaç, yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazanarak yaşantımıza daha fazla hareket katmaktır. Peki, teknoloji bu kadar gelişmiş iken hayatımıza nasıl ve ne kadar hareket katmalıyız? Fiziksel aktivite toplumun büyük bir kısmında spor kelimesi ile eşanlamlı olarak kullanılmakta ve anlam karmaşasına neden olmaktadır. Fiziksel aktivite, günlük yaşamımızda kas ve eklemlerimizi kullanarak enerji harcanmasını içeren, kalp ve solunum hızını artıran, farklı şiddetlerde yapılabilen ve yorgunlukla sonuçlanan aktivitelerdir. Bu doğrultuda fiziksel aktivitenin içinde gün içinde yaptığımız kol ve bacak, baş ve gövde hareketleri gibi çeşitli aktiviteler de girmektedir. DSÖ ye göre, her yıl fiziksel inaktivite nedeniyle tüm dünyada 3,2 milyon kişinin hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir. Aktif ve zinde bir yaşam tarzının obezitenin önlenmesinde yararları olduğunu gösteren birçok çalışma vardır. Yapılan araştırmalar günde 150 kcal ya da haftada kcal enerji tüketmeyi sağlayan düzenli ve orta düzeyde yapılan egzersizin ideal kiloda kalınması veya ideal kiloya ulaşılmasında etkili olduğu görülmüştür. İdeal kiloda olmak, insülin duyarlılığını arttırarak, Tip 2 diyabet başta olmak üzere kardiovasküler hastalıkları, kolon ve meme kanserini önlemekte, stres ve depresyon riskini azaltmakta ve kasiskelet sistemi hastalıklarının önlenmesine yardımcı olmaktadır. Aktif bir yaşam düşük kalorili diyetlerle birleştirildiğinde kilo kaybını arttırmaktadır. Düzenli yapılan fiziksel aktivite vücut kas oranında artış sağlayarak vücut kompozisyonunu geliştirmekte, bazal metabolizma hızını arttırmaktadır. Uzun süreli yapılan çalışmalarda yalnızca kalorisi düşük bir diyetle kilo verme ile fiziksel aktiviteyle birlikte diyet yapmanın gerek kilo vermede gerekse kardiovasküler hastalıklara ve Tip 2 diyabete yakalanma riskini azaltmada etkili olduğu görülmüştür. Fiziksel olarak nasıl aktif olmalıyız? Sağlıklı bir yaşam ve ideal kiloya ulaşmak yaşam tarzınızı değiştirmekle başlar! Birinci adım yüksek oranda doymuş yağ ve basit şeker içeren hazır gıda tüketimini azaltarak sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmaktır. Yiyecekleri küçük porsiyonlarda tüketmek, Doğru pişirme tekniklerini uygulamak, Meyve sebze tüketimini arttırmak, TV ve bilgisayar başında geçirilen süreyi azaltmak ( < 2 saat/gün ) Günde 8-10 bardak su içmek (yaklaşık 2 litre), Asansör yerine merdiven kullanmak, Aracınızı uzağa park edip yürüme mesafesini arttırmak, Her gün 30 dk. orta şiddette egzersiz yapmak (ortalama 200 kcal = 2.5 km), zaman sorununuz var ise gün içinde birkaç kez kısa yürüyüşler yapmak (en az 10 dk.), Günlük ve üzeri adım atmak, Çocuk ve adolesanları sevdiği bir spor dalına yönlendirmek veya günde en az 60 dk orta şiddetli fiziksel aktiviteye katılıma teşvik etmektir. 13

16 Egzersiz programları mutlaka kişiye özel olmalı ve çalışmalara her zaman hafif şiddetlerdeki egzersizlerle başlanarak şiddet zamanla arttırılmalıdır. Aşırı kilo sorunu veya kronik bir hastalığın varlığında, erkeklerde 40 yaş, kadınlarda 50 yaş üzeri olması durumunda bir hekim ile görüştükten sonra egzersiz programına başlanmalıdır. Yapacağınız egzersizleri seçerken, Egzersiz tipi: Büyük kas gruplarını içeren (tempolu yürüyüş, jogging, bisiklet, yüzme, dans, ip atlama gibi), yaşam koşullarınıza uygun, sakatlanma riskinin az olduğu sevdiğiniz bir aktivite tipi tercih edilmeli. Egzersiz sıklığı: Haftada 5 gün olmalı (maksimum kalori tüketimi için). Egzersiz süresi: dakika/ gün, haftada toplam 150 dk. veya ilerleyen dönemlerde haftada 300 dk. orta şiddette aerobik nitelikte olmalı. Egzersiz şiddeti: Maksimal kalp atım hızının % si arası yapılan egzersiz orta şiddettedir. İleri seviyede hedef kalp hızı % olmalıdır. Kas kuvvetini arttırmak için egzersiz programına mutlaka ağırlık çalışmaları da dâhil edilmelidir. Büyük kas grupları içeren 8-12 tekrar, 8-10 farklı hareketten oluşan ağırlık çalışmalarının haftada en az 2-3 kez yapılması önerilmektedir. Egzersiz şiddeti nasıl belirlenir! Etkili bir egzersiz için programa başlamadan önce hedef kalp atım hızı hesaplanmalıdır. Hedef kalp atım hızı: Egzersiz süresince kalbinizin dakikada atması gereken sayıdır. Kalp atım hızı: 15 saniyedeki kalp atım hızınızın dört ile çarpımıdır. Maksimum kalp atım hızı: Kişiden kişiye değişir ve çok yoğun egzersiz süresince kalbinizin en hızlı atımı olarak ifade edilir. Maksimum kalp hızınızı belirlemek için 220 (sabit sayı) den yaşınızı çıkartın. Orta şiddetli egzersizde hedef kalp atım hızı; maksimum kalp hızının % i arasında olmalıdır. Örneğin: 40 yaşında bir kişinin maksimal kalp atım hızı; = 180 dir. - % 50 şiddetinde; 180 x 0.50= 90 atım / dakika - % 70 şiddetinde; 180 x 0.70= 126 atım/dakika Hedef kalp hızı: atım/dakika olmalıdır. Egzersizi dakika boyunca hedef kalp hızı aralığında yaparak ilerleyen dönemlerde gelişim durumunuza göre egzersiz şiddeti arttırılmalıdır. Obezitenin önlenmesinde ve tedavisinde, yaşam tarzınızda değişiklik yaparak sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmak ve fiziksel olarak aktif olmak gerekmektedir. Referanslar: 1. ACSM s Guidelines for Exercise Testing and Prescription, 8. Baskı, The challenge of obesity in the WHO European Region and the strategies for response, WHO, Denmark, Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Obezite (Şişmanlık) ile Mücadele ve Kontrol Programı ( ). Yayın no:773. Ankara Global Recommendatıons on Physical Activity for Health, WHO, Türkiye Diyabet, Hipertansiyon, Obezite ve Endokrinolojik Hastalıklar Prevalans Çalışması II (TURDEP) 2010 Aktif bir yaşam dileğiyle Sağlığınız için Harekete Geçin! 14

17

18 16

19 Prof. Dr. Kaya Yorgancı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi A.B.D. Öğretim Üyesi Obezitenin Cerrahi Tedavisinde Doğrular ve Yanlışlar Ülkemizde ve Dünya da giderek artan önemli bir sorun olan obezitenin cerrahi tedavisi ile ilgili yazılı ve görsel basında değişik haberler yer almaktadır. Bu haberler toplumumuzun değişik kesimlerinde farklı şekillerde algılanmakta, cerrahi tedavi gerekliliği olmayan veya bu ameliyat için uygun bir aday olmayan kimseler doktorlara başvurmaktadır. Ayrıca bu ameliyatların gerekli titizlikle değerlendirme yapılmadan uygulandığı durumlarda önemli sorunlar çıkabilmekte, tekrar cerrahi girişim gerektirecek boyuta ulaşan sorunlar yaşanabilmektedir. Öte yandan nispeten büyük bir cerrahi girişim olan obezite ameliyatları sonrası ortaya çıkan komplikasyonlar basında abartılı bir şekilde yer almakta, hekimler haksız yere suçlanabilmektedir. Bu haberler, gerçekte bu tedaviye çok ihtiyacı olan bireyleri korkutmakta, hekime başvurmakta gecikmelere neden olmaktadır. Bu nedenlerle morbid obezitenin cerrahi tedavisi ile ilgili güncel bilgileri gözden geçirmekte fayda olacaktır. MORBİD OBEZİTE NEDİR? Morbid obezite, şişmanlığın bireyin sağlığını tehdit eder boyuta ulaşmasını veya obeziteye bağlı yandaş sorunların ortaya çıktığı durumu tanımlar. Şişmanlığı tanımlarken sadece kişinin ağırlığını göz önüne almak yeterli değildir. Takdir edileceği gibi boyu 1.90 m olan bir kişinin vücut ağırlığı 100 kg ise bu kabul edilebilir bir durumdur. Ancak boyu 1.65 m olan bir kişinin benzer bir vücut ağırlığına sahip olması onu şişman veya obez grubuna sokar. Boyu 1.50 m olan bir bireyin 100 kg olması ise çok ciddi bir sorundur, çünkü bu kimse morbid obezdir. Sadece vücut ağırlığının kilo sorununu ortaya koyamaması nedeniyle sağlık biliminde vücut kütle indeksi denen bir değişken kullanılmaktadır. Ağırlığın, boyun metre cinsinden karesine bölünmesi ile hesaplanan bu formül ile kişiler şişmanlık durumunu daha net olarak anlayabilirler. Yukarıdaki örneklere bu gözle bakacak olursak 1.90 m boyunda 100 kg olan bir kişinin vücut kütle indeksi 27.7, boyu 1.65 m olanın 36.7, boyu 1.50 m olanın ise vücut kütle indeksi 44.4 olacaktır. Vücut kütle indeksine göre şişmanlığın derecelendirmesi ise şöyledir; Vücut kütle indeksi ; Normal Kilolu (fazla kilolu) Obezite, şişmanlık Ciddi (ağır) obezite 40 ın üzerinde olması ise morbid obezite olarak değerlendirilir. Obezite veya şişmanlık ile morbid obezite arasındaki farkı belki de daha çarpıcı olarak tanımlamak faydalı olacaktır. Obezite basit bir gribal enfeksiyon veya baş ağrısı gibi bir durum ise morbid obezite ölümcül bir enfeksiyon veya baş ağrısına neden olan bir beyin tümörüdür. Bu benzetme tıp literatüründe; morbid obeziteyi şişmanlıktan ayırt etmekte sıkça kullanılan bir özdeşleştirmedir. OBEZİTENİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DEKİ DURUMU Obezite halen Amerika Bileşik Devletleri, Avustralya, İngiltere gibi ülkelere önemli bir halk sağlığı sorunudur. Türkiye de durum bu ülkelerdeki boyutta olmasa da, geleceğe yönelik kestirimlerde obezitenin ülkemizde de bir sorun haline geleceği öngörülmektedir. Ülkemizde halen 2 milyondan fazla morbid obez bireyin olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle Sağlık Bakanlığının obeziteyi bir sorun olarak tespit etmesi ve değişik kampanyalarla obezitenin önüne geçmeye çalışması doğru bir yaklaşım olarak düşünülmelidir. Ancak obezite ile savaşırken ülke gerçeklerini göz önüne almanın çok önemli olduğunu düşüncesindeyiz. 17

20 Şöyle ki; Örneğin Avustralya da morbid obezite erkeklerde daha fazla görülmekte, Avrupa da da kadınlarda çok az farkla daha fazla görülmekteyken, ülkemizde kadınlarda obezite sorunu erkeklere oranla iki kat daha fazladır. Yurtdışında fast-food denilen hazır yemek tüketimi önemli sorun iken ülkemizde çocuk yaş grubu hariç fast-food çok önemli bir sorun gibi görünmemektedir. Ülkemizde karbonhidrat ve yağ içeriği zengin yemeklerin yenmesi belki de daha ön planda bir sorundur. Ülkemiz coğrafyası çok çeşitli, yemek alışkanlıkları da o denli farklıdır. Örneğin Adana yöresinde obezite oranı % 40 ların üzerinde iken İzmir ve yöresinde bu oran % 10 dolayındadır. Kayseri de % 12, Trabzon da % 23 civarındadır. Hekimler arasında obezitenin tedavisi ile ilgili farkındalık yeterli düzeyde değildir. Hem toplum hem de hekimler tarafından şişmanlık, tedavisi zor bazen de imkânsız bir durum olarak görülmektedir. Ülkemizde halen morbid obezitenin belli koşullarda- cerrahi olarak tedavi edilebilir bir durum olduğu konusunda hekimler ve halk arasında önemli bir bilgi eksikliği vardır. Bu nedenle de basındaki herhangi bir yanlış yorum toplumu ciddi bir şekilde etkileyebilmektedir. OBEZİTE BULAŞICI BİR HASTALIK MI? Çok ilginçtir ancak obezite kişiden kişiye bulaşıcı bir hastalıktır. Ailede tek bir bireyin obez olması o ailede diğer bir bireyin obez olma olasılığını yaklaşık iki kat arttırmaktadır. Amerika Bileşik Devletleri nde yapılan bir araştırma bu açıdan çok dikkat çekicidir. Otuz iki yıllık izleme dayalı bu araştırmada obez kimselerle arkadaş olan bireylerin gelecekte obez olma olasılığının ciddi bir şekilde arttığı bilimsel olarak ortaya konmuştur. Yıllar içerisinde kişilerin ilişkileri yakınlaştıkça obezite de yaygınlaşma göstermektedir. OBEZİTENİN TEDAVİSİ NEDİR? Obezitenin herkes tarafından bilinen ve en sık başvurulan tedavisi kalori alımının kısıtlanması yani diyet uygulamalarıdır. Bunun yanında davranış değişimi, psikolojik destek tedavileri, egzersiz programları ve nihayetinde ilaç tedavisi diğer uygulanabilecek yöntemlerdir. Son yıllarda ülkemizde de giderek daha fazla yapılan obezite ameliyatları belli koşullarda morbid obezitenin en hızlı, en etkin ve en kalıcı tedavisi durumundadır. Ancak doğru hasta seçimi, doğru ameliyat türü seçimi ve bir ekip çalışması içerisinde bu ameliyatların planlanması çok önemlidir. Morbid obezite cerrahisi hiç bir zaman sadece bir genel cerrahın planlayıp yapacağı ve sonrasında takip edeceği bir hastalık değildir. HANGİ HASTALARDA CERRAHİ TEDAVİ UYGULANMALIDIR? Morbid obezitede cerrahi tedavi endikasyonları 1991 yılında belirlenmiş ve o tarihten beri önemli değişime uğramamıştır. Buna göre vücut kütle indeksi 40 kg/m2nin üzerinde olan hastalar, obeziteye bağlı yandaş sorunu olan ve vücut kütle indeksi kg/m2 arasında olan hastalar bu ameliyat için uygun hastalardır. Ancak buna karşın obezitenin tedavi edilebilir bir hastalığa bağlı olduğu veya ciddi psikiyatrik bozukluklar, alkol veya madde bağımlılığı gibi ameliyat için ciddi engel olabilecek durumlar söz konusu ise adaylar bu ameliyat için uygun değildir. Görüldüğü gibi bu endikasyonlar ve ameliyata uygun olmama durumları son derece açık ve basittir. Ancak deneyimlerimiz sadece bu endikasyonlara bakarak ameliyat kararının verilmesinin yeterli olmadığını ortaya koymaktadır. Hastanın morbid obezite cerrahisine karar verme süreci ve bu süreçte hekimin rolü çok önemlidir. Hasta ile ilk görüşmede hekimden çok hastanın görüşleri alınmalıdır. Hekim, hastayı muayene etmekle yetinmeli, hastanın bu ameliyattan beklentileri öğrenilmelidir. Bazen hastalar bu ameliyatı sadece kozmetik bir ameliyat olarak görmekte, deyim yerinde ise ameliyatı hafife almaktadırlar. Hâlbuki morbid obezite cerrahisi çok düşük dahi olsa hayati riski olan, kozmetik nedenlerle değil, tıbbi nedenlerle yapılan bir ameliyattır. Obeziteye bağlı sorunların giderilmesine yönelik, hastanın hayatını ortalama 10 ile 15 yıl uzatma beklentisi ile yapılan büyük bir ameliyattır. Hasta ile ikinci görüşmede ameliyata ait detaylar ve riskler konuşulmalıdır. Eğer ameliyat kararı alındı ise hasta mutlaka endokrinoloji uzmanı (eğer hala görüşülmedi ise), psikiyatri uzmanı ile konsülte edilmeli, süreç birlikte değerlendirilmelidir. Ameliyat ve ameliyat sonrası erken dönemle ilgili hastaya bilgi verilmeli, ameliyat sonrası uzun dönemde hasta yakından izlenmelidir. İzlem sırasında ameliyatı yapan hekim kadar endokrinoloji uzmanının da izleme aktif katılması önemlidir. Morbid obezite ameliyatlarından sonra diyabet ve hipertansiyon hastalarının ilaç gereksinimleri değişkenlik göstermektedir. Öyle ki hastaların % 70 e yakınında diyabet ortadan kalkmaktadır. Hipertansiyon için kullanılan ilaç miktarı azalmakta, bazen ilaç kesilebilmektedir. Bu nedenle endokrinolojik izlem çok önemlidir. Hastalar için ameliyat sonrası dönemde egzersiz programları, yaşam tarzı değişiklikleri de gündeme gelmelidir. Sadece ameliyattan fayda bekleyerek pasif bir yaşam tarzını benimsemek yeterli iyileşmeyi sağlamayabilir. AMELİYATTA HEKİMİN ROLÜ NEDİR? Morbid obez hastalar sıklıkla yandaş sorunu olan hastalardır. Bu yandaş sorunlar; Diyabet (Şeker hastalığı) Hipertansiyon 18

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır OBEZİTE Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

AFYONKARAHİSAR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI YAŞAM MERKEZİ VE ANNELİK OKULU FAALİYET RAPORU

AFYONKARAHİSAR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI YAŞAM MERKEZİ VE ANNELİK OKULU FAALİYET RAPORU AFYONKARAHİSAR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI YAŞAM MERKEZİ VE ANNELİK OKULU FAALİYET RAPORU Sağlık Bakanlığı nın Dünya Sağlık Örgütü yle yaptığı ortak çalışmaya göre Türkiye de 8,5 milyon obez (Şişman)

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

OBEZİTE NEDİR? Erkeklerde %20,5 Kadınlarda ise % 41,0 Toplamda % 30,3 olarak bulunmuştur. İstanbul 33,0 Orta Anadolu 32,9

OBEZİTE NEDİR? Erkeklerde %20,5 Kadınlarda ise % 41,0 Toplamda % 30,3 olarak bulunmuştur. İstanbul 33,0 Orta Anadolu 32,9 OBEZİTE NEDİR? Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır. Günlük yaşamda bireylerin (gebe, emzikli, bebek, okul çocuğu, genç,

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından da obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından da obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır. Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

10.04.2013 ÇARŞAMBA İZMİR GÜNDEMİ- -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı / Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

10.04.2013 ÇARŞAMBA İZMİR GÜNDEMİ- -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı / Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü 10.04.2013 ÇARŞAMBA İZMİR GÜNDEMİ- -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı / Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü İzmir Halk Sağlığı Müdürlüğü ile 'Obeziteyle Mücadele' işbirliği protokolü İzmir

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y Avanos ve Gülşehir İlçelerinde Görülen Kronik Hastalıkların Prevalans, İnsidans ve Risk Faktörlerinin Değerlendirildiği İzlem Çalışması 18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y V E R İ T O P L A M A F O R M U Hane ve

Detaylı

Çocukluk Çağı Obezitesi

Çocukluk Çağı Obezitesi Çocukluk Çağı Obezitesi Prof. Dr. Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü hozcebe@hacettepe.edu.tr Çocuklarda Obezite Son yıllarda önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmesi Gelişmiş

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü. Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü. Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Anahtar Gerçekler 2014 yılı, 18 yaş üzeri yetişkinlerde

Detaylı

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2.

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. UDAİS, İstanbul SERDAR GÜLER Amasya Trabzon Samsun Anadolu Lisesi Hacettepe

Detaylı

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ Uzm. Dr. Lütfi AKGÜN Afyonkarahisar Halk Sağlığı Müdürlüğü İnsanlara; mevcut sağlık durumları başta olmak üzere sosyoekonomik durumları ve istekleri göz önünde

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

METABOLİK-BARİATRİK CERRAHİDE BESLENME YAKLAŞIMI VE BARİATRİK CERRAHİ DİYETİSYENLİĞİ KURSU

METABOLİK-BARİATRİK CERRAHİDE BESLENME YAKLAŞIMI VE BARİATRİK CERRAHİ DİYETİSYENLİĞİ KURSU METABOLİK-BARİATRİK CERRAHİDE BESLENME YAKLAŞIMI VE BARİATRİK CERRAHİ DİYETİSYENLİĞİ KURSU 06-07 MART 2015 MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ KONFERANS SALONU SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ BESLENME VE DİYETETİK

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ Dünyada 13.5 milyon koroner kalp hastası var. Yılda 1.5 milyon insan kalp krizi geçiriyor.

Detaylı

29 EYLÜL DÜNYA KALP GÜNÜ FAALİYET RAPORU TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

29 EYLÜL DÜNYA KALP GÜNÜ FAALİYET RAPORU TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ 29 EYLÜL DÜNYA KALP GÜNÜ FAALİYET RAPORU TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ 29 Eylül Dünya Kalp Günü olması sebebiyle, eşzamanlı olarak merkez ve tüm ilçelerde etkinlikler düzenlenmiştir. Yerel Medyada 29

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ

TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ KARTAL KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇOCUK KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ Doç. Dr. Ayşe YILDIRIM Teknolojik gelişmelerin olumsuz

Detaylı

GÖREVLENDIRME KARARLARI

GÖREVLENDIRME KARARLARI Portal Adres GÖREVLENDIRME KARARLARI : www.hakimiyet.com İçeriği : Gündem Tarih : 21.01.2015 : http://www.hakimiyet.com/genel/gorevlendirme-kararlari-h783915.html 1/3 GÖREVLENDIRME KARARLARI 2/3 GÖREVLENDIRME

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

1. ADI SOYADI : Meltem SOYLU 2. DOĞUM TARİHİ : 1971 3. ÜNVANI : Yrd. Doç.Dr. 4. ÖĞRENİM DURUMU :

1. ADI SOYADI : Meltem SOYLU 2. DOĞUM TARİHİ : 1971 3. ÜNVANI : Yrd. Doç.Dr. 4. ÖĞRENİM DURUMU : 1. ADI SOYADI : Meltem SOYLU 2. DOĞUM TARİHİ : 1971 3. ÜNVANI : Yrd. Doç.Dr. 4. ÖĞRENİM DURUMU : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Beslenme ve Diyetetik Hacettepe Üniversitesi 1993 Y.Lisans Beslenme ve

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon HİPERTANSİYON Dr. Hatice ODABAŞ Yüksek Kan Basıncının Nasıl Bir Tehlikesi Vardır?

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

Diyabet Önleme ve Kontrol Programı. Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları. Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği

Diyabet Önleme ve Kontrol Programı. Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları. Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Diyabet Önleme ve Kontrol Programı Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Konu: DİYABET Tanım: Diyabet, insülin sekresyonunda ya da insülinin

Detaylı

Kocaeli İlinde Obezite ve Bir Tedavi Alternatifi Olan Obezite Cerrahisi Farkındalığının Değerlendirilmesi

Kocaeli İlinde Obezite ve Bir Tedavi Alternatifi Olan Obezite Cerrahisi Farkındalığının Değerlendirilmesi Kocaeli İlinde Obezite ve Bir Tedavi Alternatifi Olan Obezite Cerrahisi Farkındalığının Değerlendirilmesi Sertaç Ata Güler, Sertaç Kırnaz, Ezgi Uçar Taş, Oktay Yirmibeşoğlu, Tonguç Utku Yılmaz, Nihat Zafer

Detaylı

Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü

Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Hareketsiz yaşamın en önemli sebebi Teknoloji ve motorlu taşıt kullanımının

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Genel Bilgiler Hasta Adı: Cinsiyet: B.Y. Kadın Yaş: 40 Eğitim: Meslek: Lise

Detaylı

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ Türkiye Obezite ile Mücadele ve Kontrol Programı Eğiticilerin Eğitimi Toplantısı 4 8 Ekim 2010, Antalya Dr. Dyt. Zehra Büyüktuncer Hacettepe Üniversitesi Sağlık

Detaylı

HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONĐK DURUMLAR BĐRĐMĐ

HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONĐK DURUMLAR BĐRĐMĐ DÜNYADA VE TÜRKĐYE DE BULAŞICI OLMAYAN KRONĐK HASTALIKLARLA MÜCADELE POLĐTĐKALARI HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONĐK DURUMLAR BĐRĐMĐ Yirminci yüzyılda

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mahpus Hasta Bölümü İnceleme Raporu

Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mahpus Hasta Bölümü İnceleme Raporu Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mahpus Hasta Bölümü İnceleme Raporu 24. Dönem 4. Yasama Yılı 2014 (Rapor Komisyonun 29.01.2014 tarihli toplantısında kabul edilmiştir.) ANKARA NUMUNE EĞİTİM

Detaylı

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 1 OKULDA DİYABET PROGRAMI www.okuldadiyabet.org DİYABET VE OBEZİTE 2 KAN ŞEKERİ, İNSÜLİN VE DİYABET

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF-

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- OBEZÝTE (ÞÝÞMANLIK) ÝLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI EYLEM PLANI (2010-2014) OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Topluluğu kuruluşlarından Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri, Türkiye nin yerinde sağlık ve bakım çözümleri sunan ilk ve en büyük kuruluşudur.

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Sağlıklı Yaşam Biçimi Sağlıklı Kan Basıncı. Dünya Hipertansiyon Ligi tarafından başlatılmıştır.

Sağlıklı Yaşam Biçimi Sağlıklı Kan Basıncı. Dünya Hipertansiyon Ligi tarafından başlatılmıştır. Sağlıklı Yaşam Biçimi Sağlıklı Kan Basıncı Dünya Hipertansiyon Ligi tarafından başlatılmıştır. 17 MAYIS 2012 Hipertansiyon Nedir? Hipertansiyon kan basıncı (tansiyon) yüksekliği olarak bilinir. Kan basıncının

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM

FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM Doç. Dr. Fahri AKÇAKOYUN AKTİF YAŞAM VE EGZERSİZİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Hareketsizliliğe Bağlı Oluşan Hastalıklar

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

Bir hastanın mektubundan...

Bir hastanın mektubundan... Bir hastanın mektubundan... Değerli Meltem Hocam; Size bu satırları büyük bir yorgunluk ve zorlu bir nefes alıp verme gayreti içinde yazmaya çalışıyorum. Bu gün sizin beni evde ziyaretinizden sonra size

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı. Initiated by the World Hypertension League

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı. Initiated by the World Hypertension League Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı Initiated by the World Hypertension League MAY 17, 2013 Hipertansiyon Nedir? Hipertansiyon kan basıncı (tansiyon) yüksekliği olarak bilinir. Kan basıncının yüksek

Detaylı

BESLENME DOSTU OKUL POLİTİKASI

BESLENME DOSTU OKUL POLİTİKASI BESLENME DOSTU OKUL POLİTİKASI 1- Beslenme dostu okul politikası ile okulumuzda sağlıklı beslenme ve hareketli yaşam konularında duyarlılığın arttırılması, bu konuda yapılan iyi uygulamaların desteklenmesi

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

SAĞLIKLI KİLO KONTROLÜNDE PEDOMETRE (ADIMSAYAR) KULLANIM KURALLARI

SAĞLIKLI KİLO KONTROLÜNDE PEDOMETRE (ADIMSAYAR) KULLANIM KURALLARI Obezite ve Fiziksel Aktivite Obezite tedavisi, bireyin kararlılığı ve etkin olarak katılımını gerektiren, tedavisi zorunlu, uzun ve süreklilik isteyen bir süreçtir. Obezite tedavisinde amaç, gerçekçi bir

Detaylı

NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ

NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ Acıbadem Bodrum Hastanesi Başhekimi Dr. Aydın Aksoy: HASTAMIZ UÇAK AMBULANS İLE İSTANBUL A TRANSFER EDİLMİŞTİR 17 Ocak 2014 tarihinde Acıbadem Bodrum Hastanesi Acil Servisi

Detaylı

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Menopozda Öz-bakım Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Yapılan araştırmalar, kadınların menopozun ne olduğunu, bedenlerinde meydana gelen değişikliklerin

Detaylı

İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması

İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması Amaç ve İçerik Projenin temel amacı şehrin farklı bölgelerinde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü nün yönlendirmesi ile gürültü

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ. HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1

YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ. HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1 YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1 Spor insanoğlunun var oluşundan beri onunla beraber olan, belirli kurallar içeren, rekabet ortamı olan, haz veren

Detaylı

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz T.C. Sağlık Bakanlığının Onayı ve Desteği ile Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz İstatistik Analiz Raporu (İstanbul) Eylül 2010 Omega Araştırma tarafından hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER Türkiye nin Tansiyonunu

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

Yüz Nakli Doktorları Birbirine Düşürdü

Yüz Nakli Doktorları Birbirine Düşürdü On5yirmi5.com Yüz Nakli Doktorları Birbirine Düşürdü İki kol ve iki bacak nakli yaptığı Sevket Çavdır hayatını kaybedince suçlanan Doç. Dr. Nasır, o günü anlattı. Yayın Tarihi : 29 Mart 2012 Perşembe (oluşturma

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

2014 YILI BÜTÇE SUNUMU

2014 YILI BÜTÇE SUNUMU 2014 YILI BÜTÇE SUNUMU TBMM Plan Bütçe Komisyonu Dr. Mehmet MÜEZZİNOĞLU Bakanı 20 Kasım 201 İçindekr 4 4 4 4 4 A. A. A. A. A. A. Bakanlığı A. A. Bakanlığı Bakanlığı Bağlı Kuruluşlar Bağlı Kuruluşlar Bağlı

Detaylı

ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 2015 ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 31.03.2014 İçindekiler YÖNETİCİ ÖZETİ... 5 1. BÖLÜM: ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU

KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU Kolorektal kanseri engellemek için benimseyeceğiniz yaşam biçimi kalbinize yardım etmek için benimsemeniz gereken yaşam biçimiyle birebir örtüşüyor. Yani bir yandan

Detaylı

Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize

Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize Konunun önemi Su vücudun yapıtaşı, her yaş için ideal

Detaylı

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir.

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. KEMOTERAPİ KEMOTERAPİ NEDİR? Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. Kemoterapide, bir veya birden fazla ilaç bir arada kullanılabilir. Her ilacın

Detaylı

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı