Cinsel Gelişim Bozukluklarına Vakalarla Yaklaşım

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cinsel Gelişim Bozukluklarına Vakalarla Yaklaşım"

Transkript

1 Cinsel Gelişim Bozukluklarına Vakalarla Yaklaşım Prof. Dr. Dr. Firdevs BAŞ Prof. Dr. Feyza DARENDELİLER Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi

2 CİNSEL GELİŞİM BOZUKLUĞU (CGB) YENİDOĞANDA KUŞKULU GENİTAL YAPI Belirgin kuşkulu genital yapı Belirgin dişi dış genital yapı Kliteromegali (>0.9 cm) Posteriyor labiyumda yapışıklık İnguinal bölge/labiyumda kitle Belirgin erkek dış genital yapı Testislerin ele gelmeyişi Mikropenis (< 2.5 cm) İzole perineal hipospadias Hafif hipospadias, inmemiş testis Karyotip/genital yapı uyumsuzluğu

3 YENİDOĞAN DÖNEMİ SONRASI Kuşkulu genital yapı Dişide İnguinal herni Pübertenin geç /tamamlanmamış olması Virilizasyon Primer amenore Erkekte Meme gelişimi Tekrarlayan hematüri

4 Cinsiyet XX Kromozomal (genetik) seks XY Over Gonadal Seks Testis Uterus Fenotipik Seks Wolf kanalları Dış genital Dış genital Yetiştirme

5 Somatik h Genital Kabartı WT1 SF1 LIM1 EMX2 FGF9 Bipotansiyel gonad Germ h DAX1 WNT4 Over SRY SOX9 DMRT2 ATRX Testis Müller kanal (+) Wolf kanal (-) Dış genital

6 Testis Sertoli hüc. Leydig hüc. AMH AMHR LHR StAR 3ßHSD2 CYP17/POR HSD17ß3 Testosteron AR 5aR AR DHT Müller kanalı (-) Wolf kanalı (+) İç Genital Dış genital

7 Sertoli hücre aktivitesi Leydig hücre aktivitesi Testis inişi Erkek genital gelişimi Dış genital büyüme Wolf kanalları gelişimi Germ hücre göçü Müller kanalları kaybı Doğum öncesi dönem (hafta)

8 İç Genital Yapı

9 Dış Genital Yapı

10 CGB Nedenleri 46,XX CGB (Virilize dişi) : % ,XY CGB : %40-50 Cins kromozomu CGB :%10 Karyogram, iç ve dış genital yapı arasında uyumsuzluk

11 46, XX CGB Fetal androjen fazlalığı KAH 21 OHE 11BOHE KAH dışı nedenler Aromataz eksikliği Maternal Luteoma İyatrojenik Over gelişim kusurları Ovotestiküler CGB Testiküler CGB (SRY +, SOX9 duplikasyonu, vb) Gonadal disgenezi

12 46, XY CGB Androjen sentez / etki kusuru Gonadotropin eksikliği Testeron yapım kusuru (enzim eksiklikleri) LH reseptör kusuru ARK 5-alfa redüktaz eksikliği AMH sentez / etki kusurları Endokrin bozucular Kloakal ekstrofi Testis gelişim kusurları Tam gonadal disgenezi Parsiyel gonadal disgenezi Gonadal regresyon Ovotestiküler CGB

13 Sendromik WAGR (Wilms, aniridi, gonadal disgenezi, mental retardasyon Denny-Drash (gonadal disgenezi, böbrek yetmezliği, Wilm s tümörü Kamptomelik displazi Diğer sendromlar

14 Cins kromozomu CGB 45,X Turner ve varyantları 47, XXY Klinefelter ve varyantları 45,X/46XY MGD Kromozomal ovotestiküler CGB

15 Kuşkulu genitalya ACİL TANI ve TEDAVİ gerektirir Tuz kaybı ve adrenal kriz (KAH) Sosyal ve psikolojik nedenler Hipertansiyon (KAH) Gonad tümörleri (gonadal disgenezi) Wilm s tümörü ve glomerulopati (gonadal disgenezi) Genetik danışma

16 Kuşkulu Genitalya Yaklaşım Öykü : Gebelikte alınan ilaçlar ve hormonlar hidantoin, progesteron, alkol, androjen Annede gebelikte virilizasyon Akrabalık, kardeş ölümü, boy kısalığı, hirsutizm, puberte bozuklukları İnfertilite, kuşkulu genitalya

17 Fizik muayene Pigmentasyon Tuz kaybı bulguları Dış genital muayene (Gonad varlığı) Ek bulgular

18 Fizik muayene Dış genital muayene Normal klitoris (< 1 cm) Normal penis alt sınır (1.9 cm) Gonad palpasyonu Rektal muayene

19 46, XY CGB Evreleme (Androjen Duyarsızlığı) Evre 1 : Normal erkek görünümü Evre 2 : Erkek görünmünde,fakat hafif derecede hipospadias var. Evre 3 : Ağır derecede maskülinizasyon defekti var-mikropenis,penoskrotal hipospadias,bifid skrotum ve /veya kriptorşidi Evre 4 :Klitorise benzeyen fallus,labioskrotal kıvrım,tek delik Evre 5 : Posterior labial füzyon ve kliteromegali olan kız görünümü. Evre 6/7: Tam kız görünümü (erişkinde pubik kullanma mevcutsa Evre 6 Kıllanma Yoksa Evre 7 46, XX CGB Evreleme (Prader Evrelemesi) Prader I : Kliteromegali Prader II : Kliteromegali ve parsiyel labioskrotal füzyon Prader III : Kliteromegali,labioskrotal füzyon ve tek delik ( Ürogenital sinüs ) Prader IV : Büyük fallus ve tabanında ufak ürogenital sinüs Prader V : Erkeğe benzer görünüm,üretra ağzı glans ucunda

20

21 Androjen duyarsızlığı sendromunda dış genital evreleme

22 Ek bulgular Böbrek, adrenal ile ilgili İskelet bozuklukları Turner stigmatları Cins kromozomu / Sendromik CGB

23 Kuşkulu Genitalya Yaklaşım-I Öykü Fizik Muayene 46, XX CGB (gonad palpe değil) 46, XY CGB (Gonad palpe ediliyor) Cins kromozomu CGB Laboratuar Tetkikleri Laboratuar tetkikleri

24 Tetkikler-I Na, K ve glikoz Görüntüleme Ultrason MRI KARYOGRAM Hormonal tetkikler Virilize dişi 17 OH progesteron,androstenodion 21 OH eks. Deoksikortizol,DOC 11beta OH eks. DHEA-S,17 OH pregnanelon 3 β OHSD eks. Kortizol PRA,Aldosteron ACTH uyarı testi

25 Tetkikler - II 46, XY CGB Gonadotropin düzeyleri hcg Testi Testosteron,17OH progesteron, DHEA S, Androstenodion, DHT Eksploratif laparotomi ve gonad biopsisi

26 Genitogram Tetkikler - III AMH, inhibin B, SHBG Moleküler analiz

27 46, XY CGB (Gonad palpe ediliyor) hcg Testi ( 1500 Ü/m 2 x 3 gün,im ) Testosteron Yanıtı T T T T Prekürsör Prekürsör DHT DHT N Leydig h. Hipopl T sentez defekti 5 R Eksikliği ARK

28 Over-Over (Gonad palpe değil) 46, XX CGB Gonad Testis-Testis Uterus (+) Ovotestiküler Fibrotik-Fibrotik Uterus (-) Virilize dişi Uterus (+) Uterus (+) XX Testiküler CGB 17 OH P Ovotestiküler CGB Gonadal disgenezi Yüksek Normal KAH KAH dışı

29 Yok 46, XY CGB Gonad Testis-Testis (Gonad palpe ediliyor) Uterus (±) Disgenetik Testis- Disgenetik Testis Fibrotik -Fibrotik Uterus (-) Agonadizm Uterus (±) Parsiyel GD Uterus (+) Tam gonadal disgenezi Androjen sentez / etki kusuru Test sentez kusuru LH res. Duyarsızlığı ARK 5 α RE POR eksikliği Diğer

30 TEDAVİ ve İZLEM (Çok disiplinli) Adrenal yetersizlik : ACİL TEDAVİ Cinsel kimlik seçimi Cerrahi tedavi Puberte döneminde cins hormonu replasmanı Psikososyal destek

31 KAH tedavisi Medikal Tedavi: Glukokortikoid ve Mineralokortikoid ACİL tedavi: Adrenal kriz Hidrokortizon bolus :25 mg 0-1 yaş, 50 mg 1-4 yaş,100 mg 4 yaş sonrası %5 Dx + %0.9 NaCl ve hidrokortizon perfüzyonu İdame HK ~ 15 mg /m²/gün,3 dozda Tuz kaybı varsa: 9 α fludrokortizon: Astonin H: μg/gün Tuz 3-4mEq/kg/gün (0-1 yaş) Cerrahi Tedavi Düzeltme operasyonları Gonadektomi (Tümör riski!)

32 EKİP YAKLAŞIMI Virilize dişi : Dişi kimlik 46, XY CGB Testosteron tedavisi mg/ay, 3 ay DHT krem 2 kez/gün, 6 hafta Penis boyu > 2-2,5 cm Erkek kimlik

33 Genetik danışma Örnek : 21 OH eksikliğinde prenatal tanı ve tedavi Cinsiyet seçimi Dış genitalin anatomik yapısı, iç genital yapı Fertilite ve cinsel aktivite Kültürel faktörler, aile yapısı Tanı yaşı Tümör riski Beyine androjen etkisi!!!

34 Cerrahi tedavi Cerrahi teknikleri Dişi yönde düzeltme Erkek yönde düzeltme Ağır virilize dişilerde erken dönemde (Prader III-IV) cerrahi düzeltme önerilir Genital cerrahi 12 ay ile ergenlik dönemi arasında yapılmaz Vajinal dilatasyon ergenlikten önce yapılmamalıdır Gonad biyopsisi-tm şüphesi var ise gonad çıkarılmalıdır

35 CGB VAKA ÖRNEKLERİ

36 17 günlük erkek bebek Şikayet: Ateş, kusma Doğum öyküsü: DT:3500 gr, NSD, anne sütü alıyor Aile öyküsü: Anne-baba arasında 1. derece kuzen evliliği var Ailenin bir erkek çocuğu 1 aylık iken ishal ve kusma nedeniyle kaybedilmiş. 2 sağlıklı kardeşi var (1 K, 1E)

37 17 günlük erkek bebek Fizik muayenesinde: Tartı: 3250 gr, boy: 51 cm, baş çevresi: 34 cm Ateş:37.8 C Genel durum orta, huzursuz KTA:142/dakika, TA: 65/45 mmhg Karaciğer: 2cm (kot altında) Mukozalar kuru ve turgoru azalmış Dış genital muayenesinde haricen erkek, fallus boyu:3.5 cm,gonadlar bilateral ele gelmiyor

38

39 Ateş, kusma Dehidratasyon bulguları Bilateral gonadlar ele gelmiyor Akraba evliliği Kardeş ölümü

40 Kan şekeri: 54 mg/dl, tuz kaybı (Na,K ) Pelvik USG de: Uterus var Adrenal öncül maddeler Serum: 17 OH progesteron :89 ng/ml Androsenedion: 12ng/ml PRA Aldosteron Karyotip: 46,XX

41 Kolesterol Kol. desmolaz 17 OH laz Pregnenolon 17-OH Preg. 3ß HSD 3ß HSD DHEA-S Liyaz DHEA 3ß HSD Progesteron 17 OH laz 17-OH P Liyaz Androstenedion 21-OH laz Deoksikortikosteron 11ß-OH laz Kortikosteron 18-OH laz 18-OH Kortikosteron 18-HSD 21-OH laz 11-Deoksikortizol 11ß-OH laz Kortizol Testosteron Aldosteron

42 Moleküler analiz sonucu : CYP21 geninde mutasyon (homozigot-büyük gen delesyonu) Kesin tanı : 21 hidroksilaz eksikliği Tedavi : Hidrokortizon + Mineralokortikoid

43 İzlemde 16 aylıkta kliteroplasti yapıldı

44 21 OH eksikliği 1/2500-1/ OH Progesteron ve androjenler artmıştır Dış genital : kız : kliteromegali kriptorşidili erkek erkek : normal, erken puberte hiperpigmentasyon Basit virilizan 1/3; tuz kaybı 2/3 Tuz kaybı bulguları 6-14.günlerde Nadiren daha geç

45 3 günlük bebek Kuşkulu genitalya yapı Doğum öyküsü ve aile öyküsünde özellik yok Akraba evliliği yok Fizik muayenesinde; Prader evre 3 kuşkulu genital yapı Labial füzyon, üretra ağzı fallus kökünde, fallus boyu dorsal:2 cm, ventral:1.5 cm Gonadlar palpe edilemedi TA: N Diğer bulguları: N

46

47 Pelvik USG de uterus var. Karyotip : 46,XX Laboratuvar : Elektrolitler : Na: N, K: alt sınırda 17 OH PG Androstenedion 11 DOC PRA Aldosteron:

48 Kolesterol Kol. desmolaz 17 OH laz Pregnenolon 17-OH Preg. 3ß HSD 3ß HSD DHEA-S Liyaz DHEA 3ß HSD Progesteron 17 OH laz 17-OH P Liyaz Androstenedion 21-OH laz Deoksikortikosteron 11ß-OH laz Kortikosteron 18-OH laz 18-OH Kortikosteron 18-HSD 21-OH laz 11-Deoksikortizol 11ß-OH laz Kortizol Testosteron Aldosteron

49 İlk tanı : 11-ß hidroksilaz eksikliği Tedavi : Hidrokortizon yerine koyma tedavisi

50 Moleküler analiz sonucu : CYP11B geninde mutasyon (p.l299p mut.- homozigot) Anne ve baba taşıyıcı Kesin tanı : 11 hidroksilaz eksikliği Tedavi : Hidrokortizon

51 İzlemde 6 aylık civarında aile ilacını 10 gündür temin edemediği için başvurduğunda; TA yüksek bulundu 13 aylıkta dış genital düzeltme ameliyatı Aile 3 yıl sonra başka bir bebek doğurmak için başvurdu. Gebelikte; yeni bebek için prenatal tanı uygulandı Erkek ve taşıyıcı bulundu

52 G(15y) Şikayet: Adet görmeme Öykü: 22 günlükte ilki olmak üzere 4 kez inguinal herni operasyonu geçirmiş Muayene: Boy 170cm, meme gelişimi (N), dış genital: dişi görünümünde, kıllanma yok

53 Laboratuar LH,FSH: Pubertal, T artmış Pelvis US: Uterus yok Karyotip: 46,XY TANI:Tam androjen duyarsızlığı

54 Androjen Duyarsızlık Sendromu 1/ /60000 Tam veya kısmi duyarsızlık Dişi görünüm-infertil erkek 1/3 vakada müller yapıları Tümör riski mevcut Testosteron, LH ve FSH

55 L (14.5y) Şikayet: Ses kalınlaşması,kıllanma, meme gelişimi olmayışı Muayene: Fallus küçük (2.5 cm) Dış genital AD skoru: 3 Labiyoskrotal yapıda testisler : 6/6ml

56 Laboratuar LH, FSH,Testosteron, DHT Karyotip: 46,XY Tanı: 5 α redüktaz eksikliği

57 Hüseyin (14.5y) Şikayet : Boy kısalığı ve Bir testisin olmayışı Tetkik Pelvis US : Uterus (+) EKO: Biküspid Aort Böbrek US: Atnalı böbrek Tanı : 45,X/46, XY MGD

58 AD (3 yaş) Şikayet : Sağ testisin ele gelmeyişi Cerrahi girişim Uterus(+) Karyotip: 45,X/46,XY Tanı : Miks gonadal disgenezi

59 1 haftalık Gonad NP. Hiperpigm (+) Kliteromegali ve füzyon (+) Hiperpotasemi, hiponatremi US : Uterus (+) 17OH P :, Karyotip:46:XX 21 OH eksikliği tuz kaybettiren

60 2 yaşında Gonad NP Ağır füzyon US : Uterus (+) 17OHP :, XX 21 OH eksikliği

61 7 yaş Gonad NP erkek gibi Hipertansiyon US : Uterus (+) 17OHP : Deoksikortizol, Karyotip: 46;XX 11 OH eksikliği

62 7 1/12 yaşında kız çocuk, Kuşkulu genital yapı Virilizasyon Büyüme hızlanması Kemik yaşı:10 yaş Karyotip:46,XX USG:Uterus(+) 17-OH PG,androjenler

63 5 yaşında Gonad (+) Tama yakan füzyon Hipospadias Uterus (-) hcg testi : T prekürsör LH XY LH duyarsızlığı

64 3 aylık Gonad (+) Füzyon yok Hipospadias Uterus (-) hcg testi : T DHT XY ADS

65 5 yaşında Gonad (+) Hipospadias Kısmi füzyon Uterus (-) hcgtesti:t DHEA-S XY 3 OHSD eksikliği

66 4 aylık Tek taraflı gonad (+) Hipospadias Uterus (+) X/XY hcg testi: T MGD

67 6 aylık Gonad (+) Hipospadias Uterus (+) XY hcg testi: T XY gonadal disgenezi

68 Kaynaklar Pediyatri Kitabı (eds. Olcay Neyzi, Türkan Ertuğrul), Endokrin Sistem ve Hastalıkları, 4. Baskı, 2.cilt, Nobel Tıp Kitabevleri, 2010 Çoçuk Endokrinolojisi (eds P Cinaz, F Darendeliler, A Akıncı, B Özkan, B Dündar, A Abacı, T Akçay, 2. Baskı, Nobel Tıp Kitabevleri, 2014

Dr. İhsan ESEN. Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN. Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Cinsel Gelişim Bozuklukları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Cinsel gelişim bozuklukları Geniş bir spektrum Farklı patofizyolojiler Nadir Yenidoğanda atipik genitalya

Detaylı

Dr. İhsan ESEN. Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN. Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Cinsel Farklılaşma Bozuklukları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Cinsel farklılaşma bozuklukları Geniş bir spektrum Farklı patofizyolojiler Nadir Yenidoğanda atipik

Detaylı

CİNSİYET GELİŞME BOZUKLUKLARI. Dr.Nihal HATİPOĞLU

CİNSİYET GELİŞME BOZUKLUKLARI. Dr.Nihal HATİPOĞLU CİNSİYET GELİŞME BOZUKLUKLARI Dr.Nihal HATİPOĞLU Kronolojik olarak cinsel farklılaşma genetik cins gonadal cins vücut cinsi doğum odasında söylenen cins cinsel kimlik cinsel rol cinsel yönelim GENETİK

Detaylı

GÖRSEL VAKA TANITIMLARI: Adrenal Yetmezlik / Cushing -Sendromu. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi

GÖRSEL VAKA TANITIMLARI: Adrenal Yetmezlik / Cushing -Sendromu. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi GÖRSEL VAKA TANITIMLARI: Adrenal Yetmezlik / Cushing -Sendromu Prof. Dr. Feyza DARENDELİLER Prof. Dr. Firdevs BAŞ Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Endokrinolojisi İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Adrenal

Detaylı

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Dersin Amacı KAH patogenezinin öğrenilmesi KAH lı hastaların klinik ve laboratuar bulgularının

Detaylı

Konjenital adrenal hiperplazi. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Konjenital adrenal hiperplazi. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Dersin Amacı KAH patogenezinin öğrenilmesi KAH lı hastaların klinik ve laboratuar bulgularının

Detaylı

İNTERSEKS. KUŞKULU GENİTAL YAPI (Ambigü Genitalia) Prof.Dr.Yunus Söylet

İNTERSEKS. KUŞKULU GENİTAL YAPI (Ambigü Genitalia) Prof.Dr.Yunus Söylet İNTERSEKS KUŞKULU GENİTAL YAPI (Ambigü Genitalia) Prof.Dr.Yunus Söylet İNTERSEKS İNTERSEKS GELİŞİMİ KROMOZOMLAR HORMONLAR GONADLAR NASIL ERKEK OLUNUR? 7. haftaya kadar embryonun eksternal ve internal genital

Detaylı

İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Prof. Dr. Filiz Aydın

İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Prof. Dr. Filiz Aydın İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Prof. Dr. Filiz Aydın Farklı germ hücrelerinin orijini arasında fark var mı? Gonadlar ne zaman farklılaşmaya başlar? XX/XY karyotipi cinsiyeti doğru olarak belirlemeye

Detaylı

Dişi Genital Sistem Anomalileri

Dişi Genital Sistem Anomalileri Dişi Genital Sistem Anomalileri KLEİNEFELTER SENDROMU 47,XXY karyotipine sahip (XXXY gibi diğer varyasyonlar da olabilir) 1:500 erkek insidanla cinsiyet farklanmasıyla ilgili anomaliler içinde en sık görülenidir.

Detaylı

CİNSEL GELİŞİM BOZUKLUKLARINA GENETİK YAKLAŞIM: PANEL

CİNSEL GELİŞİM BOZUKLUKLARINA GENETİK YAKLAŞIM: PANEL CİNSEL GELİŞİM BOZUKLUKLARINA GENETİK YAKLAŞIM: PANEL 27.02.2015 ve 26.03.2015 Doç. Dr. Birsen KARAMAN / Prof. Z. Oya UYGUNER Tıbbı Genetik Anabilim Dalı ve Prof. Dr. Firdevs BAŞ / Prof. Dr. Feyza DARENDELİLER

Detaylı

Konjenital adrenal hiperplazi. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Konjenital adrenal hiperplazi. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Konjenital adrenal hiperplazi Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal bez Adrenal korteks fonksiyonları: Mineralokortikoidler sodyum geri alımı ve potasyum

Detaylı

AMBİGİUS GENİTALYA TANISI VE TETKİKİ. Dr. Gülengül Köken Afyon Kocatepe Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

AMBİGİUS GENİTALYA TANISI VE TETKİKİ. Dr. Gülengül Köken Afyon Kocatepe Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD AMBİGİUS GENİTALYA TANISI VE TETKİKİ Dr. Gülengül Köken Afyon Kocatepe Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD 30.10.2015 FETAL CİNSİYET Prenatal US yaparken ailelerin en önemli beklentisi cinsiyet

Detaylı

Erkek Çocukta Genital Sorunlar. Dr. Erdal Eren Çocuk Endokrin Bilim Dalı

Erkek Çocukta Genital Sorunlar. Dr. Erdal Eren Çocuk Endokrin Bilim Dalı Erkek Çocukta Genital Sorunlar Dr. Erdal Eren Çocuk Endokrin Bilim Dalı Giriş Çocuk Endokrine Yönlendirme Nedenleri? İnmemiş testis Mikropenis Hidrosel Hipospadias Makropenis Giriş Akış Erkek genital gelişim

Detaylı

İNFERTİLİTE ANAMNEZ FORMU

İNFERTİLİTE ANAMNEZ FORMU Sayfa No 1 / 6 Adı Soyadı: Tarih:.. Baba Adı: Dosya No:.. Yaşı: Telefon:.. Evli/Bekar: Eşinin Adı:.. Eşinin Yaşı:. Korunma Yöntemi:.. Korunma Süresi:. İnfertilite Süresi:. Primer: Sekonder:. Şimdiki Eşinden

Detaylı

Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi

Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi Ayırıcı Tanı Nasıl Yapılmalı? Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Kayseri PKOS Tanı Kriterleri NIH 1990

Detaylı

Androjenler ve Anabolik Steroidler

Androjenler ve Anabolik Steroidler Androjenler ve Anabolik Steroidler Sentezleri Androjenler kolesterolden sentezlenirler. Testosteron, testisin interstisyel (leydig ) hücrelerinde, 5-Pregnonolon dan sentezlenir. Testosteron salındıktan

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Ergenlik problemleri Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Ergenlik İnsan gelişiminde seksüel olgunlaşmanın ve büyümenin tamamlandığı sonunda üreme kapasitesinin elde

Detaylı

GENİTAL SİSTEM EMBRİYOLOJİSİ

GENİTAL SİSTEM EMBRİYOLOJİSİ GENİTAL SİSTEM EMBRİYOLOJİSİ Prof. Dr. Bülent AHISHALI İstanbul Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Primordial germ hücreleri 2. haftada epiblastta oluşur 3. haftada yolk kesesi duvarına

Detaylı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal Yetmezlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal bez Etiyoloji Adrenal yetmezlik Primer adrenal yetmezlik Sekonder adrenal yetmezlik Fizyo-patoloji

Detaylı

Cinsel farklılaşma bozukluğu olan olgularda genetik yaklaşım

Cinsel farklılaşma bozukluğu olan olgularda genetik yaklaşım ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Dergisi 09; 51: 223-228 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 09 Cinsel farklılaşma bozukluğu olan olgularda genetik yaklaşım Muhterem Bahçe (*), Yusuf Tunca (*), Davut Gül (**), Necat İmirzalioğlu

Detaylı

ÜROGENİTAL SİSTEMİN KONJENİTAL ANOMALİLERİ

ÜROGENİTAL SİSTEMİN KONJENİTAL ANOMALİLERİ ÜROGENİTAL SİSTEMİN KONJENİTAL ANOMALİLERİ Prof. Dr. Selçuk Yücel Üroloji ve Çocuk Ürolojisi Uzmanı Bilateral renal agenez Böbrek Anomalileri Potter yuzu Unilateral renal agenez 1/500-1000 Kızlarda Muller

Detaylı

Çocuk Endokrinolojisi Örnek Sorular

Çocuk Endokrinolojisi Örnek Sorular Çocuk Endokrinolojisi Örnek Sorular 1- Genital bölgede erken kıllanma yakınması ile getirilen 6 yaşında erkek hastanın fizik muayenesinde önikoid vücut yapısı olduğunu saptıyorsunuz. Takiben tetkikler

Detaylı

Pediatrik Endokrinoloji Temel Semiyolojisi

Pediatrik Endokrinoloji Temel Semiyolojisi Pediatrik Endokrinoloji Temel Semiyolojisi Prof. Dr. Feyza DARENDELİLER Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Sunu planı Genel bilgi Öykünün

Detaylı

TESTOSTERON (TOTAL) Klinik Laboratuvar Testleri

TESTOSTERON (TOTAL) Klinik Laboratuvar Testleri TESTOSTERON (TOTAL) Kullanım amacı: Erkeklerde ve kadınlarda farklı kullanım amaçları vardır. Erkeklerde en çok, libido kaybı, erektil fonksiyon bozukluğu, jinekomasti, osteoporoz ve infertilite gibi belirti

Detaylı

Kızlarda ortalama 10, erkeklerde 11 yaşında hipotalamus-hipofiz-gonad aksının aktivasyonu ile artan seks steroidlerinin etkisi ile puberte başlar.

Kızlarda ortalama 10, erkeklerde 11 yaşında hipotalamus-hipofiz-gonad aksının aktivasyonu ile artan seks steroidlerinin etkisi ile puberte başlar. Puberte ve Puberte Sorunlarına Yaklaşım Yrd. Doç. Dr. Müsemma Karabel Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Normal Puberte Kızlarda ortalama 10, erkeklerde 11 yaşında

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME Adolesans ; çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir * Fiziksel Büyüme * Cinsel Gelişme * Psikososyal Gelişme Büyüme ve gelişme, adolesansta belirgin bir

Detaylı

Cİnsİyet Gelİşİm Bozukluğu

Cİnsİyet Gelİşİm Bozukluğu Cİnsİyet Gelİşİm Bozukluğu Bu rehber Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği tarafından hazırlanmıştır. www.cocukendokrindiyabet.org Cinsiyet Gelişme Bozukluğu Çalışma Grubu Başkan: Prof. Dr. Merih Berberoğlu

Detaylı

Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Üroloji ABD

Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Üroloji ABD Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Üroloji ABD Tanım İnfertilite, cinsel yönden aktif ve kontrasepsiyon uygulamayan bir çiftin bir yıl içerisinde gebelik elde edememesi durumudur (WHO). Epidemiyoloji Çiftlerin yaklaşık

Detaylı

YDUS (YAN DAL SINAVI) UZMANLIK BİTİRME SINAVI ve TUS İÇİN

YDUS (YAN DAL SINAVI) UZMANLIK BİTİRME SINAVI ve TUS İÇİN YDUS (YAN DAL SINAVI) UZMANLIK BİTİRME SINAVI ve TUS İÇİN KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BİLGİSİ DERS NOTLARI TÜM ÇIKMIŞ TUS VE YDUS SORULARI İLE Yazarlar Op. Dr. Aytül Çorbacıoğlu Esmer (2011 YDUS Türkiye

Detaylı

ANTİMÜLLERİAN HORMON (AMH)

ANTİMÜLLERİAN HORMON (AMH) ANTİMÜLLERİAN HORMON (AMH) Menopoz durumunun değerlendirilmesi İnfertilite açısından over rezervinin değerlendirilmesi Yardımcı üreme teknikleri / IVF uygulamalarında over cevabının değerlendirilmesi Prematür

Detaylı

BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof Dr Zehra AYCAN.

BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof Dr Zehra AYCAN. BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof Dr Zehra AYCAN zehraaycan67@hotmail.com Büyüme Çocukluk çağı, döllenme anında başlar ve ergenliğin tamamlanmasına kadar devam eder Bu süreçte çocuk hem büyür hem de gelişir

Detaylı

GnRH LH Gonadotropinler FSH Leydig hücresi Sertoli hücresi. Transkripsiyon Transkripsiyon

GnRH LH Gonadotropinler FSH Leydig hücresi Sertoli hücresi. Transkripsiyon Transkripsiyon GONAD HORMONLAR Uyarı Hipotalamus GnRH LH Gonadotropinler FSH Leydig hücresi Sertoli hücresi camp Protein fosforilasyon camp Protein fosforilasyon Transkripsiyon Transkripsiyon Testosteron sentez ve salınım

Detaylı

KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI. Prof. Dr. Özer Açbay

KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI. Prof. Dr. Özer Açbay KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI Prof. Dr. Özer Açbay (-) (+) (-) (-) involution Gonadarj Telarj Adrenarj Aromataz Hipogonadizmin semptom ve sonuçları 1. Amenore (primer, sekonder) veya oligomenore

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D.

Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D. Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D. Sunu Planı Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi ve fizyolojisi Etiyoloji Klinik Tanı Tedavi Tanım ve Epidemiyoloji

Detaylı

İNFERTİLİTE NEDENLERİ. İlknur M. Gönenç

İNFERTİLİTE NEDENLERİ. İlknur M. Gönenç İNFERTİLİTE NEDENLERİ İlknur M. Gönenç ERKEK İNFERTİLİTE NEDENLERİ Endokrin Bozukluklar Hipotalamik disfonksiyon (Kallmann) Hipoffizer yetmezlik ( tm., rad, cerrahi ) Hiperprolaktinemi, Adrenal hiperplazi

Detaylı

ÜÇÜNCÜ BASAMAK SAĞLIK KURUMUNA MİKROPENİS NEDENİYLE BAŞVURAN OLGULARIN ETİYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

ÜÇÜNCÜ BASAMAK SAĞLIK KURUMUNA MİKROPENİS NEDENİYLE BAŞVURAN OLGULARIN ETİYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ T.C ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ÜÇÜNCÜ BASAMAK SAĞLIK KURUMUNA MİKROPENİS NEDENİYLE BAŞVURAN OLGULARIN ETİYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Tuğba

Detaylı

Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme

Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 06.Şub.17 09.00-09.50 Böbrek Fizyolojisinin Temel Prensipleri Nefroloji Pazartesi 10.00-10.50 Böbrek Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi ve Böbrek Hastalıklarına Klinik

Detaylı

KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ

KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ OVERYEN REZERV PREMATÜR OVARYEN YETMEZLİK POLİKİSTİK OVER SENDROMU Dr.MURAT ÖKTEM Menstrüel siklusların düzenli olması %95 ovülasyon olduğunu gösterir. Fakat yeterli

Detaylı

Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer

Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 2 1 3 4 2 Hipotalamus ve hipofiz Metabolizma, gelişme ve üreme gibi vücut

Detaylı

O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme

O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme BİREY GELİŞİMİ O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimidir. O Gelişim; organizmanın

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi.

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Muayeneyi Yapanın Adı- Soyadı: Uzmanlığı:

Detaylı

Cinsiyet Disforisi'nde Genetik ve Biyobelirteçler. Uzm. Dr. Ömer Faruk Demirel İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri AD.

Cinsiyet Disforisi'nde Genetik ve Biyobelirteçler. Uzm. Dr. Ömer Faruk Demirel İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. Cinsiyet Disforisi'nde Genetik ve Biyobelirteçler Uzm. Dr. Ömer Faruk Demirel İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. Sunum Planı Giriş İkiz çalışmaları Genetik çalışmalar Diğer biyolojik moleküller

Detaylı

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Prenatal tarama testleri kavramları Tarama testi: Normal vakalarda anormal sonuçlar, hasta vakalarda normal sonuçlar elde edilebilir.

Detaylı

Adolesanlarda Polikistik Over Sendromu tanısında Anti Müllerien Hormon (AMH) ve İnsülin Like Peptit -3 (INSL3) ün tanısal değeri

Adolesanlarda Polikistik Over Sendromu tanısında Anti Müllerien Hormon (AMH) ve İnsülin Like Peptit -3 (INSL3) ün tanısal değeri Adolesanlarda Polikistik Over Sendromu tanısında Anti Müllerien Hormon (AMH) ve İnsülin Like Peptit -3 (INSL3) ün tanısal değeri Ayça Kömürlüoğlu 1, E. Nazlı Gönç 2, Z. Alev Özön 2, Nurgün Kandemir 2,

Detaylı

GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ

GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ 1 GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ Plasental kompartman Hipotalamik hormonlar GnRH CRH TRH Somotostatin GHRH Hipofizer hormonlar hcg hpl hch hct ACTH Oksitosin 2 1 GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ

Detaylı

İnmemiş Testis ve İnguinal Herni. PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları

İnmemiş Testis ve İnguinal Herni. PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları İnmemiş Testis ve İnguinal Herni PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları DR.CEVPER ERSÖZ ÜROLOJİ ANABİ L İ M DALI Vaka 1 18 aylık, erkek çocuk Ailesi sağ yumurtalığının yukarıda olduğunu ifade ediyor

Detaylı

HİPOGONADOTROPİK HİPOGONADİZMDE ÜREME TEDAVİSİ VE SONRASINDAKİ SÜREÇ. Önemli Not : Bu yazı bilgilendirme ve yol gösterme amaçlıdır.

HİPOGONADOTROPİK HİPOGONADİZMDE ÜREME TEDAVİSİ VE SONRASINDAKİ SÜREÇ. Önemli Not : Bu yazı bilgilendirme ve yol gösterme amaçlıdır. HİPOGONADOTROPİK HİPOGONADİZMDE ÜREME TEDAVİSİ VE SONRASINDAKİ SÜREÇ Önei Not : Bu yazı bilgilendirme ve yol gösterme amaçlıdır. Saygılarıa... Uğur AYDOĞAN - Gazi Üniversitesi ugur@hipogonadizm.org ugur.aydogan@gazi.edu.tr

Detaylı

Nadir Görülen Over Tümörleri

Nadir Görülen Over Tümörleri Nadir Görülen Over Tümörleri Dr.Süleyman Engin Akhan İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. Nadir Görülen Over Tümörleri Overin habis tümörlerinin %90 ı yüzey epiteli olan germinal

Detaylı

Ergende Meme Sorunları. Yrd. Doç. Dr. Müsemma Karabel Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Ergen Ünitesi

Ergende Meme Sorunları. Yrd. Doç. Dr. Müsemma Karabel Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Ergen Ünitesi Ergende Meme Sorunları Yrd. Doç. Dr. Müsemma Karabel Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Ergen Ünitesi PLAN Gelişim Anomalileri Asimetrik meme gelişimi, Aksesuar meme dokusu, Meme dokusunun olmaması

Detaylı

Cinsel Kimlik Bozuklukları

Cinsel Kimlik Bozuklukları Endokrinolog Gözü ile Cinsel Kimlik Bozuklukları Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Cinsel Kimlik Bozukluğu (Transseksüalite) Bir kişinin normal seksuel

Detaylı

AKUT ADRENAL YETMEZLĐK TEDAVĐ PROTOKOLÜ

AKUT ADRENAL YETMEZLĐK TEDAVĐ PROTOKOLÜ AKUT ADRENAL YETMEZLĐK TEDAVĐ PROTOKOLÜ GĐRĐŞ Aşağıdaki hastalarda adrenal kriz olabileceği düşünülmelidir. Bilinen primer adrenal yetmezliği olanlar Hipopituitarizm (herhangi bir hipofizer hormon eksikliği)

Detaylı

Dr. İhsan ESEN. Çocuk Endokrinolojisi

Dr. İhsan ESEN. Çocuk Endokrinolojisi Cushing Sendromu Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Harvey Williams Cushing Doğum Ölüm Eğitim Meslek 08 Nisan 1869 Cleveland, Ohio 7 Ekim1939 (70 yaşında) New Haven, Connecticut,

Detaylı

HORMONLARIN ETKİ MEKANİZMALARI

HORMONLARIN ETKİ MEKANİZMALARI HORMONLARIN ETKİ MEKANİZMALARI Prof. Dr. Orhan Turan KAYNAKÇA: 1.Stephen J. McPhee, Gary D.Hammer eds. Pathophysiology of Disease. 6th ed. Mc Graw Hill; 2010. 2.Damjanov I. Pathophisiology. 1st ed. Saunders

Detaylı

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 GENETİK HASTALIKLAR Dr.Taner DURAK Tıbbi Genetik Uzmanı Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 Dr. Taner DURAK özgeçmişi 1966 Artvin Şavşat doğumlu 1983-1989, Bursa, Uludağ Üniv,Tıp

Detaylı

ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE

ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 05.Şub.18 09.00-09.50 Serbest Çalışma Pazartesi 10.00-10.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 11.00-11.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 12.00-12.50 Glomerül Hastalıkları

Detaylı

Gonad Kitlelerine Cerrahi Yaklaşım. Dr. Saniye Ekinci

Gonad Kitlelerine Cerrahi Yaklaşım. Dr. Saniye Ekinci Gonad Kitlelerine Cerrahi Yaklaşım Dr. Saniye Ekinci Over Kitleleri Testis Kitleleri Over Kitleleri Çocuklarda görülen kanserlerin %2 si jinekolojik Bunların %60-70 i over kaynaklı Ergenlik öncesi ve ergenlik

Detaylı

DR.MEHMET MUSA ASLAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİMDALI

DR.MEHMET MUSA ASLAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİMDALI OVARYEN VENLERİN SELEKTİF KATETERİZASYONU İLE TANI ALAN BİR POSTMENAPOZAL OVARYEN HİPERANDROJENEMİ VAKASI DR.MEHMET MUSA ASLAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİMDALI

Detaylı

her hakki saklidir onderyaman.com

her hakki saklidir onderyaman.com Andropoz: Yaşlanan Erkek: Tarihsel yaklaşım Yaşlanma ile beraber gonadal (testis) fonksiyonlarda azalma ve bu durumun kişi üzerine etkileri antik çağlardan beri bilinmekte ve araştırılmaktadır. Örneğin

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı

SINIF 4 3.grup (Kadın doğum, uroloji ve çocuk cerrahisi)

SINIF 4 3.grup (Kadın doğum, uroloji ve çocuk cerrahisi) SINIF 4 3.grup (Kadın doğum, uroloji ve çocuk cerrahisi) 31.8.2015 08:30 Bilimsellik komitesi 09:30 Bilimsellik komitesi 10:30 Bilimsellik komitesi 11:30 Bilimsellik komitesi Bilimsellik komitesi 13:30

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu. 2 Aralık 2014 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu. 2 Aralık 2014 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 2 Aralık 2014 Salı İnt. Dr. Gülbettin Işık Dr. Gülbeddin IŞIK Dr. Umay ÖZOD Dr. Uğur DEMİRSOY

Detaylı

KANSER ERKEN TANI VE TARAMA PROGRAMI

KANSER ERKEN TANI VE TARAMA PROGRAMI KANSER ERKEN TANI VE TARAMA PROGRAMI Hasta Adı - Soyadı: Cinsiyet: K E Hasta ID No: Doğum Tarihi: Baba Adı: Kimlik No: Sayın Hastamız, Bu form, size uygulanması planlanan erken tanı ve tarama programının

Detaylı

HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI. Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı

HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI. Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı Öğretim Üyesi : Prof. Dr. A. Emel ÖNAL Endokrin sistemin çalışmasını değiştiren, sağlıklı insanda veya çocuklarında sağlık

Detaylı

Hipofiz gelişimi. Hipofiz ektodermden gelişir.adenohipofiz Rathke kesesinden,nörohipofiz ise infindubulumdan gelişir.

Hipofiz gelişimi. Hipofiz ektodermden gelişir.adenohipofiz Rathke kesesinden,nörohipofiz ise infindubulumdan gelişir. Hipofiz gelişimi Hipofiz bezinin diferensiasyonu Hipofiz ektodermden gelişir.adenohipofiz Rathke kesesinden,nörohipofiz ise infindubulumdan gelişir. Rathke kesesi artığından kraniofarengeomlar gelişir.

Detaylı

Prematür Over Yetmezliği. Dr. Ramazan Mercan Koç Üniversitesi, Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prematür Over Yetmezliği. Dr. Ramazan Mercan Koç Üniversitesi, Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prematür Over Yetmezliği Dr. Ramazan Mercan Koç Üniversitesi, Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Terminoloji Prematür menopoz Prematür over yetmezliği Prematür over yetersizliği Tanım

Detaylı

CİNSEL GELİŞİM BOZUKLUKLARININ PSİKİYATRİK DEĞERLENDİRİLMESİ

CİNSEL GELİŞİM BOZUKLUKLARININ PSİKİYATRİK DEĞERLENDİRİLMESİ CİNSEL GELİŞİM BOZUKLUKLARININ PSİKİYATRİK DEĞERLENDİRİLMESİ Şaziye Senem BAŞGÜL*. Ayla GÜVEN**, Pınar İŞGÜVEN**, Metin YILDIZ***, Heves KIRMIZIBEKMEZ***, Nurcan CEBECİ***, Hamit OKUR**** ÖZET Amaç: Cinsel

Detaylı

Radyoterapi-Infertilite. Dr. Ferah Yıldız HÜTF Radyasyon Onkolojisi AD

Radyoterapi-Infertilite. Dr. Ferah Yıldız HÜTF Radyasyon Onkolojisi AD Radyoterapi-Infertilite Dr. Ferah Yıldız HÜTF Radyasyon Onkolojisi AD 2010 yılında her 250 erişkinden biri kanserden kurtulmuş bireylerden oluşacak Blatt ve ark, 1999 TEDAVİYE BAĞLI YAN ETKİLER!!!!! Infertilite

Detaylı

Yenidoğan, süt çocukluğu ve çocukluk döneminde sık olarak karşımıza çıkar

Yenidoğan, süt çocukluğu ve çocukluk döneminde sık olarak karşımıza çıkar ye Yaklaşım Yrd. Doç. Dr. Müsemma Karabel Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Önemi : Tekrarlayan ve uzun süren hipoglisemi atakları Beyin hasarı * mental gerilik * Konvülziyon Tanımı : Kan şekeri

Detaylı

ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ

ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ Adrenal rezerv testi; Synacten stimülasyon testi; ACTH stimülasyon testi adrenal yetmezlik teşhisinde kullanılır. ACTH stimülasyon testi neyi ölçer? ACTH beyinde hipofiz

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

AZOSPERMİK ERKEKTE GENETİK TESTLERDE YENİLİKLER. Dr. TALAT YURDAKUL SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, ÜROLOJİ A.B.D.

AZOSPERMİK ERKEKTE GENETİK TESTLERDE YENİLİKLER. Dr. TALAT YURDAKUL SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, ÜROLOJİ A.B.D. AZOSPERMİK ERKEKTE GENETİK TESTLERDE YENİLİKLER Dr. TALAT YURDAKUL SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, ÜROLOJİ A.B.D. 21.11.2009 (%) Kromozom Anomalileri Sex kromozom Otozomal kromozom İnfertil Erkek N:9766

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Neslihan Çiçek Deniz. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü

VAKA SUNUMU. Dr. Neslihan Çiçek Deniz. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü VAKA SUNUMU Dr. Neslihan Çiçek Deniz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü N.E.K. 5.5 YAŞ, KIZ 1. Başvuru: Haziran 2011 (2 yaş 4 aylık) Şikayet: idrar renginde koyulaşma Hikaye: 3-4

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Gelişimin Biyolojik Temelleri Öğr. Gör. Can ÜNVERDİ Konular kod kalıtım örüntüleri Down sendromu Fragile x sendromu Turner sendromu Klinefelter sendromu Prader willi sendromu danışma

Detaylı

OLGULARLA KOH PROTOKOL SEÇİMİ. Prof.Dr.Ahmet Zeki IŞIK İzmir Üniversitesi ÜYTE Merkezi

OLGULARLA KOH PROTOKOL SEÇİMİ. Prof.Dr.Ahmet Zeki IŞIK İzmir Üniversitesi ÜYTE Merkezi OLGULARLA KOH PROTOKOL SEÇİMİ Prof.Dr.Ahmet Zeki IŞIK İzmir Üniversitesi ÜYTE Merkezi Ç.B. -1- YAŞ: 24 BMI: 18.5 3 YILLIK EVLİ 3 YILLIK PRİMER İNFERTİL MENS: DÜZENLİ EK SİSTEMİK HASTALIK YOK SİGARA: 3-4

Detaylı

Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N

Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı Ankara Giriş Sistinozis (OMIM 219800),

Detaylı

KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ. Seri No. 6

KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ. Seri No. 6 KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ Seri No. 6 Hasta Rehberi Orta Kolaylıkta Okunabilir Rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi Seri No. 6 (Ağustos 2006 da güncellenmiştir) Bu broşür Reading Üniversitesi, Sağlık

Detaylı

Mozaisizm- Kimerizm. Dr. Serdar Ceylaner Tıbbi Genetik Uzmanı

Mozaisizm- Kimerizm. Dr. Serdar Ceylaner Tıbbi Genetik Uzmanı Mozaisizm- Kimerizm Dr. Serdar Ceylaner Tıbbi Genetik Uzmanı Chimera Chimera Sphenks Kimerizm İki ayrı canlının dokularını içeren canlı Yapay ve doğal olmak üzere iki türü tanımlanabilir. Organ nakli

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CHORAGON 5000 I.U. I.M. enjeksiyonluk çözelti için toz ve çözücü ampul

KULLANMA TALİMATI. CHORAGON 5000 I.U. I.M. enjeksiyonluk çözelti için toz ve çözücü ampul KULLANMA TALİMATI CHORAGON 5000 I.U. I.M. enjeksiyonluk çözelti için toz ve çözücü ampul Kas içine enjekte edilerek kullanılır. Etkin madde: Her bir liyofilize toz içeren ampul 5000 IU insan koryonik gonadotropini

Detaylı

4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI

4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI 4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Amaç: Kadın yaşamının evreleri ve bu evrelerde karşılaşılabilecek sağlık sorunları hakkında öğrenciyi bilgilendirmek, bu sorunlara pratisyen hekim düzeyinde

Detaylı

Aralıklarla Beta HCH ölçümü ne için yapılır?

Aralıklarla Beta HCH ölçümü ne için yapılır? BETA HCG Kanda Gebelik Testi; HCG blood test quantitative; Serial beta HCG; Repeat quantitative beta HCG; Human chorionic gonadotrophin blood test quantitative; Beta-HCG blood test quantitative; Pregnancy

Detaylı

Prof. Dr. Sevin ALTINKAYNAK Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 1 / 63

Prof. Dr. Sevin ALTINKAYNAK Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 1 / 63 Büyüme-Gelişme Bozuklukları Prof. Dr. Sevin ALTINKAYNAK Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 1 / 63 İÇERİK Büyümenin değerlendirilmesi Antropoemetrik ölçümler Boy kısalığı ve nedenleri Boy kısalığında yaklaşım

Detaylı

Dr.Ceyhun Bozkurt Dr.Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları EAH Çocuk Onkoloji Bölümü 20.04.2013

Dr.Ceyhun Bozkurt Dr.Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları EAH Çocuk Onkoloji Bölümü 20.04.2013 Dr.Ceyhun Bozkurt Dr.Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları EAH Çocuk Onkoloji Bölümü 20.04.2013 S.T. 15 Yaş Kız Hasta Başvuru tarihi: 12.08.2010 Yakınması: Mide bulantısı Kusma İshal Kolunda

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir?

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? 86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? A) Angajman B) Pelvik girimden geçiş C) Orta pelvise giriş D) Pelvik çıkım düzlemine giriş E) Omuz

Detaylı

Sayın Meslektaşlarımız,

Sayın Meslektaşlarımız, Sayın Meslektaşlarımız, 5. Ulusal Tıbbi Genetik Sempozyumu nun Endokrin Hastalıklar ve Genetik konusunda düzenlenmesine karar verilmiştir. Sempozyum 8-11 Ekim 2009 tarihlerinde Abant, Taksim International

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2017-2018 EĞİTİM YILI DÖNEM IV ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJ EĞİTİM PROGRAMI Eğitim Başkoordinatörü: Doç. Dr. Erkan Melih Şahin Dönem Koordinatörü:

Detaylı

ERKEN TANI HİZMETLERİ. Prof. Dr. Ayfer TEZEL

ERKEN TANI HİZMETLERİ. Prof. Dr. Ayfer TEZEL ERKEN TANI HİZMETLERİ Prof. Dr. Ayfer TEZEL ERKEN TANI Hastalıkların, klinik bulgu ve belirtileri ortaya çıkmadan tespit edilmesine erken tanı denir. ERKEN TANI Herhangi hastalığa ait belirtilerin henüz

Detaylı

Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD

Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Semen analizi Ovülasyon değerlendirilmesi HSG vardır. Endike ise; Over rezervi tayini Laparoskopi söz konusudur.

Detaylı

HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI

HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI Prof Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma hastalıkları BD Hirsutizm - Hipertrikoz Hipertirokoz : Androjen etkisinde olmayan bölgelerde

Detaylı

GERM HÜCRELİ TÜMÖRLER İnteraktif Olgu Sunumu Dr BENGÜ DEMİRAĞ

GERM HÜCRELİ TÜMÖRLER İnteraktif Olgu Sunumu Dr BENGÜ DEMİRAĞ GERM HÜCRELİ TÜMÖRLER İnteraktif Olgu Sunumu Dr BENGÜ DEMİRAĞ Haziran 1999 erkek Başvuru Ekim 2014 2 aydır sağ testiste şişlik. Bitlis. Karın ağrısı ve şişlik ile Ankara ya sevk. Ankara da Üroloji AD da

Detaylı

Proliferatif Meme değişiklikleri (nodüler, fibrokistik değişiklikler) Fibroadenomlar (Sık görülen, dev, juvenil, filloides)

Proliferatif Meme değişiklikleri (nodüler, fibrokistik değişiklikler) Fibroadenomlar (Sık görülen, dev, juvenil, filloides) Ergende Meme Sorunları Yrd. Doç. Dr. Müsemma Karabel Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Ergen Ünitesi PLAN Gelişim Anomalileri Asimetrik meme gelişimi, Aksesuar meme dokusu, Meme dokusunun olmaması

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı