M. Bülent VARLlK(*) Bu çalışmada kabaca 16. yüzyılın ortalarından 20. yüzyılın ilk çeğreğinin sonuna kadar geçen süre ile sınırıanan dönemde

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "M. Bülent VARLlK(*) Bu çalışmada kabaca 16. yüzyılın ortalarından 20. yüzyılın ilk çeğreğinin sonuna kadar geçen süre ile sınırıanan dönemde"

Transkript

1 OSMANLI İMPARATORLUGU'NDA MADENLERDE ÇALIŞMA KOŞULLARI ÜZERİNE BİR DERLEMEjDENEl\IE M. Bülent VARLlK(*) Bu çalşmada kabaca 6. yüzyln ortalarndan 20. yüzyln ilk çeğreğinin sonuna kadar geçen süre ile snranan dönemde Osnanl İmparatorluğu'nda madenlerde(l) çalşan emekçilerin durumu ele alnacaktr. Belirtilen tarih kesitinde İmparatorluğun toplumsal gelişimi iki ana alt- kesime ayrlabilir. Birinci alt - kesim, gelişimi belirleyen gücün Avrupa'ya oranla bir gerileyiş göstermekle beraber iç dinamikler olduğu süreçtir. Merkezi- feodal bir devletin olduğu ve yaklaşk 800'ere kadar devam eden bu süreç, «adem-i merkeziyet»çi bir yap oluşturmaya çalşan iç güçlerin ve kta Avrupas dşna taşmaya çabalayan kapitalizmin etkisi sonucu çözülür. Ondokuzuncu yüzyln ilk yarsn kaplayan bir geçiş döneminin ardndan, 850'lerde ikinci alt- kesim sürecine girilir. Bu dönemde, özellikle mali yönü ağr olan kapitalizm/emperyalizm toplumsal gelişmeyi belirleyici durumdadr. Madeniereleki çalşma koşullar bu iki dönemde önemli ayrlklar göstermektedir. 850'lere kadar geçen dönemde merkezi- feodal devletin hukuksal yaps sonucu «şer'i hükümler>> geçerliktedir. Daha sonraki dönemde ise kapitalizmin kurallarn filizleurneye ve güç kazanmaya başladğ görülür. (*) Asistan. Gazetecilik ve Halka llişkiler Yüksek Okulu. () Osmanl İmparatorluğu'nun birçok bölgesinde g'li.müş, bakr, demir, güherçile ocaklar bulunmaktadr. Bu madenierin en çok çkarldğ bölg eler Anadolu' da Gümüşhane, Espiye, Keban, İnegöl, Erg ani, Bilecik, Malatya, İçel, Karaman, Larende, Akdağ, Niğde ve Kayseri, Rumeli'de Novoberde, Serherniçe, Kratova, Sidre Kapsa, Rudnik ve Taşoz'dur. 9

2 Çalşma, belirtilen dönemleri eldeki veriler çerçevesinde incelemeyi amaçlayan iki bölümden oluşmaktadr. Ayrca her bölümde yasal düzenlemeler, çalşma koşullar, ücretler- fiyatlar, örgütlenmeler, eylemler üzerinde de durulmaya çalşlmştr. I - 850'LERE KADA.R NlADENLERDE ÇALIŞJ.A KO.. ';;UL LARI: Ondokuzuncu yüzyln. ortalarna kadar geçen sürede ma. denler şer'i hükümler ile yönetiliyordu. Buna bağl olarak, nadenlerde çalşanlarla ilgili düzenlemelerde şeriata bağl olarak yaplyordu. (2) Bir yerde maden bulunduğu zaman veya madenlerle ilgili olarak bir karar alnmas gerektiğinde padişah tarafndan ferman çkarlrd. Hicri <M ) tarihleri arasnda madenlerle ilgili olarak çkarlan fermanlar biraraya getiren Ahmet Refik (Altnayhn «Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri>> adl derlemesinde dağnk halde, ama önemli bilgiler verilmektedir. Saylar yüze varan bu fermanlardan ve diğer kaynaklardan sağlanan bilgiler şöyle özetlenebilir. Maden bulunan yerden alnan örnekler İstanbul'a gönderilir ve incelenirdi. Eğer örneklerin bulunduğu alann «maden ocağ» olarak kullanlmasna karar verilirse, yakn köylerin ahalisi reayadan ayrtedilerek madenierde çalştnlrd. Örneğin, 802 tarihine kadar Balya-Karaaydn gümüşlü kurşun roadeninde yöredeki 42 köy halk çalştrlyordu. Bunlarn yetersiz kalmas üzerine Gönen ilçesi köyleri de Balya'ya bağlanmştr (3). Madenierde çalşanlara genel olarak «küreci» ad verilmektedir. Tarihi belirsiz bir ferman da çalşanlar arasnda önemli boyutlara varan bir işbölümünün olduğunu göstermektedir. Bu fermana göre maden ocaklarnda çalşanlar nadenci, kömürcü, tomrukçu, ahenger ve derbentçi olarak türlere ayrlmaktadr. (4) Sidre Kapsa madenierine ilişkin belgelerden de işletme kadrosunun,. Yöneticiler: a. Maden Nazr (2) Ahmet Dehbağ o~uu; İslhn İktisaclna Giriş, s.: , (3) Şevki Bayraktaroğlu - Gültekin Emre; «Bal ya Kurşun lviadenleri tjzerinde Fransz Emperyalizmi - Balya'nn Sosyo - Ekonomik Yaps ve l'viadenin Dünü - Bugünü>>, s.: 48. (4) Ahmet Refik (Altnay); Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri, s.:

3 b. Ka tip c. Mutemet 2. Ustalar: a. Hutman b. Polakançaran c.. Ş af aran d. Demirci <) <J. İşçiler: a. Dolapç b. Tekneci c. Irgatlar olmak üzere guruplara aynldl.ğ görülmektedir. (5) Madenierde çalşnakla görevlendirilen köylerin ahalisi reayann kaydedildiği defterden silinir ve adlar yeni açlan bir deftere geçirilirdi. Üretin bütün bir köy ahalisine verildiği için madencilik babadan oğula geçen bir meslek durumundayd. Çalşanlarn, gerek kişisel gereksinimleri ve gerekse n aden üretimi. için gerekli gördükleri naddelerin sağlanmas için de, bunlar temin et~ mekle görevlendirilen köyler bulunurdu. Örneğin, bir fermanla Tirebolu ahalisi İspiye roadenine kömürcü tayin olunmuş- tur. (6) Hicri 973 CM. 565) tarihli ve Bilecik, Yarhisar, Göl, Ye nişehir, İnegöl, Pazarck ve İznik kadlarna gönderilmiş bir diger fermanda ise, << Hali ya Bilecik rnadeninde işleyen yaya ve sayir tayifenin zahireleri tedariki lazm olmagn buyurdum ki vusul buldukta her biriniz taht kazanzda taleb olunan zahireleri tedarik idüp sahiplerile mahalli nezbure gön deresin ki varp anda beyi idüb eshabna ticaret ve anda işleyeniere vüs'at ve maişet ola Amma bu babda gereği gibi mukayyed olub anlara kifayet mkdar tedarik idüb göresin Bu behane ile kirnesneden ahzü celb olmakdan hazer idüb mümkin olduğ kadar yakn olan yerlerden tedarik eyleyesin İlmalden hazer eyleyesin.',, (7) denilmektedir. Bu belge, onaltnc yüzyl ortalarnda İmparatorluktaki ticari yaşanty göstermesi bakmndan da ilginçtir. (5) ~~cşct Caihüay: «Sidrc Kapsa l\fadcnlcri Hakknda iki Vesika>>, s.: (6) Alunet Refik (AltnaY); Osmanl Devrinde Tü kiye Nladenleri, s. 30. (7) Ahmet Refik (Altnay); Osmanl Devrinde Türkiye Madeleri, s

4 Madenierde çalşanlar «reaya» değil fakat «madenciyan için «raiyyet resmi» ödemenektedir. Çalşan taifesi» sayldğ lar ayrca «... Gümüşhane ve etraf kurralarndan olan reaya fukaralar kadimden Gümüşhane nadenlerinde madenci ve kömürcü ve tomrukçu ve ahenger ve derbentci tayin olunuh mukabelesinde avarz divaniyye ve tekalifi örfiyyeden muaf olmalar...» (8) diyen bir fermandan da anlaşlacağ gibi baz örfi vergilerden de muaftrlar. (9) Madenierde çalşanlarn buralardan ayrlmalar yasakt. Bu durum reayann topraktan ayrlamamasna benzer bir olgunun geçerlikte bulunduğunu göstermektedir. Hicri 38 CM. 725) tarihli bir ferman önenli neden olmadkca çalşanlarn madenden ayrlamayacağn, ustalarn ise ancak yerlerine bir vekil braknak kaydyla ve ksa bir süre için madeni brakabileceğini belgelemektedir. (lo), Baz fermanlarn cezalara ilişkin olnas, madenierde çalşmak istemeyenierin bulunduğunu ortaya koymaktadr. Hicri 979 CM. 57) tarihli bir ferman, İçel Sancağndaki güherçile ocaklarnda çalşmak istemeyenierin Kbrs'a sürgün edilmesini em-. retmektedir. Hicri 967 CM. 559) tarihli bir diğer fermanda da, «... emre mugayir ol vechile gaybet idüb inat ve n uhalefet idenler kimler ise isimleri ve resimlerile yazup arz idesin ki kanun üzre siyaset olunup haklarndan gelasin Gelasin ki sayirierine mucibi ibret ola Arz olunduğu üzre zikrolunan (piyade) tayifesine tefrikasna bais olanlar dahi kimler ise yazup arz idesin ki küreğe koşla...» (ll) i r ) kayd bulunmaktadr. Çalşanlara vergi yönünden sağlanan önemli bağşklklara rağmen emirlere karş çkanlar, çalşmak istemeyenler bulunmas, çalşma koşullarnn ağrlğn varsa-. ymlamay getirmektedir. Bu varsaym kuvvetlendirecek baş- (S) Ahmet Refik (Altnay); Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri, s. 27. (9) Osmanl İmparatorluğ u'nda vergiler tekalif-i şer'iyye ve tekalif-i örfiyye olmak üzere ikiye ayrlmaktadr. Orfi verg ilerin says 97'_vi bulmaktadr. Bkz.: Ziya Kazc; Osmanllarda Vergİ Sistemi. (0) Ahmet Refik (Altnay); Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri, s.: 26. () Ahmet Refik (Altnay); Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri, s.:. 94

5 ka olgular da bulunmaktadr. Gümüşhane madenierine ilişkin hicri 4 CM. 728) tarihli ferman bir örnek olarak ele alnabilir. Gümüşhane gümüş madeninde çalşanlara tannan bir ayrcalk ile, çalşanlarn ürettikleri madenin bir ksmn alp tüccara satmas kabul edilmiştir. Bölgede vergi bağşklğnn yan sra maden satma ayrcalğnn da olmasna rağmen, sözü geçen fermanda, «....içlerinden baz bi şuur ve behairr' makulesi olan müfsitler ikide birde kendüleri gibi hafifül akl olanlar tahrik ve bimecal ve bi faide maddeler için gah Asitane tarafna gelmek ve gah ahar mahallere gitmek sevdasile madenciyan reayas beyninde kylü kale tesaddi ve bu makule güftü şinidieri sair taifei madenciyan dahi işgal idüb nizarn karlarnn ihtilaline badi olup ve an asl maadin reayas külli yevmin cevher ihrac ve her anü zaman furun ihrakyle meşgul olnak lazimei naaşlarndan iken...» (2) denmekte ve yörede baz olaylarn olduğu kabul edilmektedir. Yine ayn ferman, sorunlarn bölgeyi yöneten «maden emini>> tarafndan çözümlenmesini de öngörmektedir. imparatorluk hakim snflarnn halk yönetim politikasnda «Status quo>>yu koruyucu bir anlayş egemendir. Bu nedenle kitlelerin yönetime karş başkaldrnalarna neden olacak ey- lemlerden kaçnnaktadrlar. Bir yandan ordunun örgütlenmiş biçinü ve ulaşm olanaklar, diğer yandan Türk- İslam gelenekleri dengeci bir yönetim anlayşn gerekli klmaktadr. (3) Belirtilen politika anlayşnn madencilikle ilgili iki örneği oldukça ilginç. Örneklerden ilki hicri 98 CM. 573) tatilli bir fermandr. Bu fermanla, saray adamlarndan birinin Maraş'ta güherçile karhanelerinde çalşan akrabalanna bir ayrcalk tannmamas istenmektedir. (4) İkinci örnek ise hicri 978 tarihli bir fermandr. Bu fermanda da şöyle denilmektedir: «... Buyurdum ki... güherçile madenierine hidmet eyliyan reayay asla bir ferde rencide ettirmeyübmüft yem ( l 2) Alunet Refik (Altnay); Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri~ s.: (3) Deng eyi koruyucu politikann yanlş kavranlmas, -<-<snfsz bir Os manl toplumu» ve/veya -<<snflarüstü devlet-kerim devlet» anlayş larna kadar gitmektedir. (4) Ahmet Refik (Altnay); Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri, s.: 2. 95

6 ve yemekierin ve tavuk ve kuzlarn ve koyunlarn ve yoklunlarn ve yağlarn ve bastrmalarn ve sayir ne' kulatdan asla bir nesne aldrmyup her ne alrlar ise nerhi cari üzre akçeleri ile rzalar ile beyi eyleyanlardan aldrup ve müftü meccanen asla kendülerin ve bargirlerin ve kaçlarn ümeraya ve gayriye ve bilcümle asla bir ferde istihdam ettirmeyüp muzayeka virdürmüyesin Şer'i kanuna muhalif ve emri şerife mugayir kimesniye iş eylemekden ziyade hazer eyleyesiz...» ( 5) Kitleler arasnda yönetime karş höşnutsuzluğa yol açabilecek her türlü eylemden kaç~lmasn isteyen bu ferman İmparatorluğun iç politikasn en özlü biçimde gösteren belgelerdendir. Bu dönemde madenierde çalşanlarn ücretleri konusunda yeterli bilgiler bulunmamaktadr. Sictre Kapsa madenierinde çalşanlarn günlük üçretleri 705 ylnda şöyle bir görünüm vermektedir: Katipler akçe, mutemet 40 akçe, şafaran 30 akçe, hutman 25 akçe, polakançaran 20 akçe, diğer işçiler akçe. Yine ayn madenierde baz mallarn fiyatlar da şöyledir:. Mun okkas akçe, bir çift beygir için koşuroluk kayş 800 akçe, kurbanlk koyun akçe, arpa kilesi 20 akçe. (6) W.J. Hamilton'un Researches in Asia Minor, Pontus and Armenia adl çalşmasndan alnt yapan Stefanos Yerasimos ondokuzuncu yüzyl başlarnda Gümüşhane bakr madeninde çalşanlara günde 4 kuruş, gümüş madeninde çalşanlara 70 para ödendiğini belirtmektedir. Ayn dönemde ve ayn yörede buğdayn kilosu yaklaşk kuruştur. Bii koyun ise kuruşa satlmaktadr. Yerasimos'un saptarnalarna göre onbeşinci yüzyl sonlarnda bir maden emekçisi bir günlük kazanc ile 20 kilogram buğday alabilmekteydi. Koyun satn alabilmesi için de 5.5 gün çalşmas yeterliydi. Bu durumda aradan geçen üç yüzyllk dönemde maden emekçisinin alm gücünün beşte bire indiği ortaya çkmaktadr. (7) Nakdi ödemenin yan sra, çalşanlara ayni ödemelerde bulunulduğu da fermanlardan anlaşlmaktadr.! t i ~ (5) Ahmet Refik (Altnay); Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri, s.: 9. (6) Neşet Cağ atay; -:<Sidre Kapsa lviadenleri Hakknda İki Vesika~~, s.: (7) Stefanos Yerasimos; Azgelişnişlil' Sü ecinde Tiirkiye, c. 2, s.: t. f '

7 Özetle, ondokuzuncu yüzyln ortalarna kadar olan devrenin genel özellikleri şöyle sralanabilir: Emekçiler madenierde feodal angarya koşullarnda çalşmaktadr. Madencilik babadan oğula geçen zorunlu bir meslektir. Çalşanlarn işlerini terketme hakk yoktur. (8) Emirlere karş gelenlere ağr cezalar uygulanmaktadr. Çalşanlarn aln gücünde önemli düşmeler gözlemlenmektedir. Bunlara karşlk, nadencilere baz vergilerden bağşklk tannmştr. Gereksinimierin bir bölümü merkezi- feodal devlet tarafndan karşlanmaktadr. Devlet, savaş için gerekli olan güherçile, demir, bakr gibi madenierin üreti- - ninde bir düşüklük oluşmamasj için Türk- İslam geleneklerinden yararlanarak snflararas dengeyi koruyucu bir iç politika izlemekte, ideolojik yönü ağr basan kararlar almaktadr. Fakat, çalşma koşullarnn ağrlğ nedeniyle çalşanlar arasnda baz eylem girişimleri olduğu da gözlemlenmektedir. ll - 850'LERDEN SONRA MADENLERDE ÇALIŞMA KO ŞULLARI: Osmanl İmparatorluğu'nun Avrupa'ya oranla sürekli gerileyişi ondokuzuncu yüzyln başlarnda doruk noktasna ulaşnştr. 838 ticaret anlaşmalan ile yar- sömürgeleşme sürecine giren İnparatorluğun aydnlar, 839 Gülhane Hatt- Hümayunu, 856 Isiahat Ferman gibi baz girişinlerle devleti kurtarnaya çalşmşlardr. Ancak, görünüşte ülkeye bat anlayşn getirmeyi amaçlayan bu girişimler, özü itibariyle batya teshniyeti getinniştir. Gelişme için yeterli ivmeye sahip olmayan iç dinanikler, Bat'nn gücü karşsnda iyice ezilmeye başlamş, etkinliğini önemli ölçüde yitirmiştir. Batnn mali yönü ağr basan ana ekonomik, siyasi, kültürel vb. boyutlara da varan müdahaleleri sonucu devletin snfsal yaps da değişmeye başlanş, yöneten kesin için konpradorlaşanlar, yönetilen kesim içinden çekirdek halinde de olsa proleterleşen unsurlar olmuştur. <<Kerim devlet, anlayş ile yetişen, sonradan eksik bat kültürü alan küçük burjuva aydnlarnn çabalar biçimsel olmaktan ileriye gideneniştir. Ülke koşullar göz önüne alnmakszn, tercüme yoluyla benimsenen yasalar, sömürü ve baskya ( 8) Ancak baz bölgelerde, ma den ocaklarnda çalşmak üzere görevlendirilenlerin kendi yerlerine _8 yaşndan küçük olmamak ve ücreti ödenmek ka:vdyla başkalarn g önderclikleri ele saptanmşhr.. Bu konuya ilişkin olarak bkz.: Oya Sencer; Türkiye'de İşçi Snf - Do ğuşu ve Y ams. f ' 97

8 hukuki bir nitelik kazandrnştr. 85ü'ler sonras, genel olarak etkinliğini koruyan feodal bir toplumsal yap içinde yer yer, gittikçe genişleyen kapitalist/ emperyalist adacklarn oluştuğu bir dönemdir. Genel niteliklerine yukanda ksaca değinilen 850'ler sonras dönemin, madenierde çalşanlar açsndan getirdiği değişiklikler bir kaç ara başlk altnda değerlendirilecektir.. Madenlere İlişkin Yasalar: Belirtiler dönemde madeniere ilişkin ilk hükün 858 tarihli Arazi Kanunu'nda görülmektedir. Kanunun 07. maddesi madenlerin nülkiyeti konusuna açklk getirmektedir. (9) Bu yasann yürürlüğe girmesinden üç yl sonra hazrlanan yeni bir naden yönetmeliği ile yabanclara Osmanl vatandaşlar tarafndan kurulan maden şirketlerine ortak olma hakk tannd. {20) Daha sonra, 869 tarihinde, 80 tarihli Fransz Maden Yasas esas alnarak 98 maddelik bir naadin nizamuarnesi oluşturulmuştur. Bu nizamnamenin baz maddeleri çalşanlara ilişkindir. Nizamnamenin 6. maddesi zorunlu çalşmay yasaklamştr. 64. madde ile iş kazalarna karş alnmas gereken önlemler belirtilmiş, 66. madde ile de maden mültezimleri maden Ierde bir doktor ve gerekli ilaçlar bulundurmaya necbur tutulmuştur. Nizamnamenin 67. maddesi kazaya uğrayanlara ve ailelerine, malkernelerin belirteceği miktardaki tazminatn mültezin tarafndan ödennesi esasna getirmektedir. Yine ayn m.adde kazann idarenin hatasndan dolay olmas halinde, ayrca 5 altndan 20 altna kadar bir ceza daha ödenmesini öngörmektedir. (2) 887 ylnda 92 maddelik yeni bir nizamnanu hazrlanmş, ayn tarihte bir de taşocaklar nizarnnam esi çkarlmştr. 906 tarihinde ise 02 maddelik bir maadin nizamna-. mesi kabul edilmiştir. 906 nizamnamesinin 7, 72, 77 ve 78. maddeleri işçilere ilişkindir. 7. madde, madenierde mühendis ve ustabaşlar hariç, ancak Osmanl tabiyetinde bulunanlarn çalşabileceğini, bunlarnda madenin bulunduğu yörenin halkndan olmasn öngörmektedir. Madde, aksine hareket eden mültezimlerden önce oo altn nakdi ceza alnnasn, tekran halinde işletme yetkisinin iptal edilmesini de hükne bağlamak-!. f (9) lvinstafa Nuri Anl - Neiclet lvlerey; Türkiye'de l\faden Mevzuat, c.:, s.: 5. (20) Orhan Kurmuş; Emperyalizmin Türkiye'ye Girişi, s.:.6. CH) Cahil Talas; Sosyal Politilca, s.:

9 tadr. 72. madde, her vilayet nerkezinde bir maden mühendisinin çevredeki maden ocaklarn denetlemekle görevlendirileceğini belirtmektedir. Mühendisler, ocaklar hem teknik yönden denetleyeceklerdir hem de işçilerin çalştnlma koşullarn gözlemleyeceklerdir. 77. madde nültezimleri, nadenlerde bir eczahane ve bir diplamal doktor bulundurmaya zorunlu klnaktadr. 78. madde, üretim srasnda kaza geçirenlere ve ailelerine maden mültezimi tarafndan malkernelerin uygun göreceği bir tazminat ödenmesini belirlemektedir. Kazann idarenin dikkatsizliğinden ve teknik olarak yaplmas gereken olgularn yaplmamasndan çkmas halinde mültezim ayrca 50 altndan 00 altna kadar bir ceza ödeyecektir. (22) Belirtilen yasalarn dşnda nadenlerde çalşanlada ilgili önemli bir belge de, 92 tarihine kadar geçerliliğini koruyan 867 tarihli «Ereğli Kömür Maden-ü Hümayunu İdaresinin Nizannamesi»dir. Çoğunlukla hazrlaycs olan Dilaver Paşa'nn adyla anlan bu nizarnname çalşanlara yönelik bir çok madde içermesi nedeniyle önem taşmaktadr. (23) İki ylda hazrlanan ve 7 bölüm halinde 00 maddeden oluşan Dilaver Paşa Nizamnamesi'nin işçilerle ilgili maddeleri çalşma süresi, ücretler, barnacak yerler, sağlk, fiyatlar, cezalar konularnda hükümler getirmektedir. Sancağ'nda bu Nizannamenin 2. naddesine göre, Ereğli lunan 4 köy ahalisinden 3-50 yaş arasndaki sağlam erkekler ylda alt ay süreyle maden ocaklarnda çalşnakla yüküm- (22) :Mustafa Nuri Anl- Nejdet l\ierey; Türkiye'de Maden Mevzuat, s.: Dikkat edilirse yasada, çalşmaya ilişkin özel hükümler bulunmamaktadr. Bu durum, çalşma süresi, ücret ödenmesi gibi hükümlerin devrin Medeni Kanununu teşkil eden :Mecelle'de yer almas ile açklanabilir. Bu konulara ilişkin olarak l\ecelle'de yer alan hükümleri Cahit Talas Söyle açklamaktadr : << Mecelle'nin 563. maddesi hiz ' met. akdine dairdir. Maddeye g öre, 'eğ er ücret mukavele edilmeden bir kimse diğ erine talebi üzerine hizmet ederse ücret alabilmesi icin ücretle hizmet eden makuleden olmas lazmdr'.., Mecelle'nin ücretleri e ilgili diğer bir maddesi de 566. maddedir. Bu madde ile ücret Ierin ayni olarak ödenmesi yasak edilmektedir. Bundan g ayri 495. madde de çalşma sürelerini ksmen tesbit eylemekte idi. Bu maddeve g öre çalşma süresi, g üneşin doğuşu ile başlar ve batşma kadar devam eder.>>- Cahit Talas; Sosyal Politika, s.: 5. (23) Dilaver Paşa Nizannamesi'nin metni için bkz.: Turg ut Eting ü; Kömür Havzasnda İlk Grev, s.:

10 Jüdürler. Ayn madde, işçileri kazmac, küfeci ve nakliyeci olarak üç guruba ayrmştr. Ocağn içinden dşarya küfe ile kö mür taşyan ve «yerinde işçi» denilen işçilerden bir köy defterinde ne kadar bulunuyorsa, bunlar ikiye ayrlr ve sra ile 2 gün nadende çalşrlai~. işbaşndan ayrlan gurup köye döner ev işleri ve tanmla uğraşr, ocaklarn bir an bile boş braklmasna izin verilmediğinden, gurublardan birinin gitmesinden önce diğerinin maden bölgelerine gelnesi gerekirdi (madde 24-25). Küfecilerin hangi ocakta çalşacağna Havza yönetiminin karar vermesine karşn, diğer bir işçi türü olan kazmaclar ocak sahipleriyle anlaşarak istedikleri ocakta çalşabilirlerdi (madde 22-23). 53. madde ile ocaklarda teknik niteliğe sahip yabanc uyruklu işçilerinde çalşabiieceği belirtilniştir. Havza dşndan gelenlerin çalşahilmesi için Maden İdaresinden yazl izin almak zorunluydu (madde 63). Çalşma süresini saptayan 29. maddede şöyle «İşçi, denmektedir 24 saat içinde dinlenme süresinden başka 0 saat çalşacaktr. Bu süre iki nöbette tamamlanr. Yaz, kş sabah saat ll'de (ezan saati) başlayarak, kazmaclarn akşamdan hazrlamş olduklan kömürü ve tozu dşar çkaracaklardr. Ayrca kazmaclarn çalştklar yeri hazrlayarak ocak çavuşuna haber verecekler ve iki saat yemek yiyip dinleneceklerdir. Dinlenmeden sonra, çavuşun göstereceği dşar işlerinde de 2 saat çalşacaklardr. Bundan sonra ikinci nöbet işine başlayacaklardr. Şöyle ki: Bunlar dşanda 2 saat dinlenme ve 2 saat dşar işlerinde çalşarak geçirdikleri 4 saat zarfnda ocakta kazmaclarn kazdklar kömürü ve tozu yine 4 saat çalşarak dşar çkaracaklar ve vardiyalarn tanamlamş olacaklardr. Bu yazl süreçten çok çalştnlmayacak ve rahatsz edilneyeceklerdir.» Nizamnamenin 56. maddesi tatiliere ilişkindir. Nizamnane genel olarak tatile karşdr. Ancak müslünan işçiler iki dini bayramda, hristiyan işçilerde paskalya günlerinde tatil yapabilirler. Ayrca, müslümanlara çalştklar yerde namaz klna ve Cuna günü en yakn nescide gitme izni verilmiştir. Hristiyanlarn da pazar günleri ayinden sonra işe başlamalan öngörülmüştür.. 200

11 82. nadde, işçilerin naden ocaklar dşnda çalştnlmasn yasaklanştr. Ancak çok gerekli olduğu hallerde, ocak sahibi İdareye haber vermek kaydyla ve 0 k.uruş yövniye ile ocak dşnda da işçi çalştrabilir. Ocaklarda çalşan işçilerin yiyecek ve diğer gereksinimleri ocak sahibi tarafndan bedeli nukabili karşlanr. Bu konuyu açklayan 68. madde, ocak sahibinin fiatara istediği zanan zam yapamayacağn bildirnekte ve zam yapanlarn vurgunculuktan yarglanacağn hükme bağlamaktadr. İşçilerin geceleri açkta kalmamas için ocak başnda, naden işletmecisi tarafndan en iyi biçimde «işçi koğuşlan» yaplnas. nadde ile zorunlu klnmaktadr. Yine ayn madde, ocak sahibinin, işçinin rahat ve huzurunu sağlanada görevli olduğu da açklanmaktadr. İşçi sağlğna ilişkin hükümler 30. nadde ile açklannuştr. Bu naddeye göre, «Önemsiz» hastalklar naden havzasnda bulunan doktof tarafndan tedavi edilir. Eğer hastalk orada tedavi edilemeyecek kadar «Önenli,, ise, hasta işçi yanna verilen bir kişiyle hayvana bindirilip köyüne gönderilir. Nizannane ücretler konusunda açk hükünler taşmanakla beraber, baz kurallar da belirlenektedir. 75 ve 76. maddeler, ocak sahibinin eline geçecek para ile ilk önce işçilerin ücretlerini ödemesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrca 67, 8 ve 84. naddeler ile de ocak sahibinin çalştrmak için getirttiği işçilere üretim yaplnasa bile ücret ödemek zorunda olduğu açklanmaktadr. Örneğin 8. nadde şöyle denektedir: «Bir madenci ocağna gereğinden çok işçi getirir ve bunlara iş vermezse, boşta kalanlarn gündeliklerini ödeneye zorunludur." 70. nadde, nakliyecinin hayvannn, nakliye süasnda ölnesi halinde, değerinin yansnn ocak sahibi tarafndan ödennesini zorunlu klnaktadr. 8. nadde de ise direkçilerin getirdiği direğe eksik ödeme yapan ocak sahiplerinin, bu durumun anlaşlnas halinde, iki nisli ödene yapma ile cezalandrlacağ belirtilnektedir. Nizamname'de cezala.ra ilişkin hükümler de bulunnaktadr. 26. madde, köyden ocağa geç gelen işçinin, eğer bu geç kalma kendi aldnnazlğ nedeniyle olnuşsa,!dare tarafndan uy- t! 20

12 gun görülecek bir yerde bir veya iki gün süre ile ve ücretle çalştrlacağn belirtmektedir. Kaçmak, kaçrmak, kaçnay teşvik etmek, iki kat çalşmayla cezalandrlan suçlan oluştunnaktadr (madde 30-3, 34-35). Zonguldak Havzasnda işçi hareketleri üzerine çalşma yapan Sina Çladr'n belirttiği gibi, Dilaver Paşa Nizamnanesi <,çağdaş>> kapitalist işletmecilik anlayş ile feodalizmin klasik zorbalğn içeren bir belge durumundadr. (24) Bir yanda, çalşma süreci -Mecelle'de gün boyu olarak belirtilmesine karşn, Havza'da 0 saat olarak saptanmştr-, eskiye oranla belirgin bir düzelme gösteren sağlk koşullar, ücret ödenmesinde getirilen ayrcalklar, ceza sürelerinde bile ücret ödenmesi olgular varken, öte yanda «mükellefiyet» bulunmaktadr. Mükellefiyet olgusunu açklayacak en önemli çkş noktas kömüre olan gereksinimdir. Havza'dan çkarlan kömür «Bahriye Nezareti>> tarafndan satn alnnakta ve donanmann gereksinimlerini karşlamakta kullanlmaktadr. Bölgede üretimin özel kuruluşlar tarafndan yapldğ dönemdeki üretin gereksinimi karşlamaktan uzaktr. Bu nedenle de yönetime Nezaret tarafndan el konulmuştur. Ocaklarda yeterli teknolojisi olmayan Nezr:ret, üretimi emek- ' yoğun olarak gerçekleştirmek zorundadr. Çok fazla işçiyi gerektiren bu yöntem mükellefiyet uygulanasn zorunlu klmaktadr. Nezaret bu uygulamada başarl olmuş saylabilir, çünkü, Havza'nn Nezaret tarafndan yönetildiği dönemde üretim önemli artşlar göstermiştir. Ş65 ylnda 6.45 ton olan üretim 0 yl sonra tona çkmştr. (25) Hakim toplumsal yapnn feodalizm olduğu bir dönemde, kapitalist işletmeciliğin temel unsurlarn yerleştirmeye çabalamas nedeniyle Nizamname'nin çağn koşullarnn da göz önüne alnmas kaydyla «ilerici,, nitelik taşdğ söylenebilir. (26) 2. Çalşma ve Yaşana Koşullar: Madenlerdeki çalşma koşullarnn oldukça ypratc olduğu bir gerçektir. Çalşma süresi genellikle bütün bir gün boyu- (24) Sina Cladr; Zonguldak Havzasnda İşçi Hareketlerinin Tarihi 84:S - 940, s.:!j6. (25) Sina Cladr; Zonguldak Havzasnda İşçi Hareketlerinin Tarihi , s (26) Konuya ilişkin g eniş değerlendirme için bkz.: Sina Cladr : Zonguldak Havzasnda İşçi Hareketlerinin Tarihi , s

13 nu kapsamaktadr. ittihad ve Terakki'nin yar- resmi sözcusu durumunda bulunan Tanin gazetesi yazarlarndan Ahmet Şerif 3. Mays 90 tarihli bir yazsnda Toros dağlarnda bulunan Bolkar Dağ simli kurşun madeninde çalşanlarn yaşamlarn şöyle anlatmaktadr : «... Madenciler kazma ve kürekleriyle mağaralara girerler, içerde don yağ yakarlar. Sar bir toprak halinde olan cevheri çuvallara koyarak katrlarla kasahaya naklederler. Cevher oradan izabe frnna girer. Frn pek adi ve basittir. Arkasndan iki işçi tarafndan hareket ettirilen bir körükle işler... Madenin durumu pek üzüntü vericidir. Gerek cevherin hazrlanş şekli, gerek işlenlerin yaplş ikibin yl öncekinin ayndr... Madencilerde sefalet içinde bulunuyorlar, bir madencinin günlük ücreti beş kuruşu geçmez. Halbuki o, mağaralarda çalşacak, geçilmez yerlerde yürüyecek ve bütün gün ateş karşsnda körük çekecektir. Mağaralara inip çkarken düşmek ve çğ düşnesine uğramak gibi tehlikeler ise devaml olmaktadr... Maden'de son derece pislik ve yoksulluk hüküm sürüyor. Halk çok defa bakla ve patates yer. Her evin önünde abdesthaneler vardr ki, pislikler neydandadr, dereye akar, sulara karşr.» (27) Genellikl~ kent merkezlerinden uzakta bulunan rnadenlercle çalşan işçiler, gereksinimlerini, ocak yaknnda açlan dükkanardan-bakkallardan sağlamaktadrlar. Bu dükkanlar çoğunlukla, ocağ işleten şirket tarafndan açlmakta, satşlarn yüksek fiyatlarla yaplmas yüzünden işçiler ödeyeneyecekleri miktarlarda borçlanmaktadr. Orhan Kurmuş, Ege bölgesinde kömür, manganez, antimuan üretini ile uğraşan bir şirketin İzmir'de bulunan J. Tantiras şirketi ile anlaşarak ocak yaknnda bir bakkal açtğn, işçilerin büyük ksmnn bu bakkala borçlandğn yazmaktadr. (28) Ahmet Şerif'de Bolkar Dağ roadeninde çalşanlarn krk- elli bin kuruşa kadar çkan ve babadan kalma olan borçlannn bulunduğunu saptamştr. (29) İş kazalarna karş, işçi sağlğna yönelik olarak alnmş önlemler son derece yetersizdir. Binlerce işçinin çalştğ Zon- (27) Ahmet Serif: Anadolu'da Tanin, s. ~3: (28) Orla Kurm.uş; Enperyaliznin Türkiye'ye Girişi, s.: (20) Alnnel Serif; Anadolu'da Tanin, s. 3:5. 203

14 guldak Kömür Havzas'na ancak 900'lere doğru bir hastane açlnş, -fakat bunun masraflan işçilerin gündeliklerinden kesilmiştir. (30) 7 Teşrinisani 924 tarihli Aydnlk Fevkalade Arnele Nüshas, Balya-Karaaydn madeninde her yl 20 kadar işçinin kazalar nedeniyle öldüğünü açklamaktadr. (3) Çizelge l: Maden İşçisi Ücretleri Yllar Madenin yeri ve cinsi Ücret J 849 Ergani - Bakr 4 kr/gün(l) 867 Zonguldak- Könür 3 kr/gün (2) 873 Ergani - Bakr 5 kr/gün(3) 890 Zonguldak- Kömür 6 kr/gün(2) 890 Ege yöresi 6-0 kr/ gün (4) 890 Adana - Tuz Para/okka(5) kr/gün(l) Ergani- Bakr Bolkar Dağ - Simli kurşun Zonguldak-K örn ür IKazmac /Nakliyeci /Düz işçi Geçici işçi /Direkçi /Kaykç Balya-Karaaydn-Kurşun Ergani - Bakr Ege - Borasit Kesendere - Manganez Açklama 5 kr/gün(6) 0-20 kr/ gün (7) 5-90 para 28 kg. için 6 kr/gün 6-7 kr/gün kr direk başna 60 para 56 kg. için 0.2 kr/ gün f7) ortalama 6.5 kr/ gün (7) ortalama.0 kr/gün(7) ortalama.3 kr/ gün (7) ortalama Kaynaklar : (J) Tiim iktisatçlar Birliğ:İ; Türkiye lşç.i Snf ve Mücadele~ leri Tarihi, s.: 42. (2) Sin;:_ C ladr; Zonguldak Havzasnda İşçi T a u '8f.O, 'lo~ J9!.0 _ -, s... Lt~.!.') a 'Jl. Hareketlerini u (3) Q,~a Sencer: Türkiye'de İşçi Snf ~ Doğuşu n Yaps, :-:. 52. ( 4) Stefanos Yerasimos; Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye. 3. D8. (5) Bülenl Yarlk; Emperyalizmin Cukurova'ya Girişi, s.: 7G. (6) Ahmet Serif: Anadolu'da Tanin, s.: 235. (7) Vedat El dem: Osnanh İmparatorğ u'nun İktisadi Sar~ lar Hakknda Bir Tetkik, s.: (.3()) Sina Cladr: Zonguldak Havzasnda İşçi Hareketlerinin Tarihi , s.: 90. (3).\Ji Ergün Cüra; Aydnlk Fevkalade Amele Nüshalar, s '

15 Genel olarak, işçilerin kalacaklar yerler ilkel durumdadr. Barnaklarn çoğu kaps- penceresi olnayan, yaşamak için ge, rekli bütün sağlk koşullanndan yoksun taş odalardr. (32) 3. Ücretler ve Fiyatlar: 850'ler sonras dönemde işçilere ödenen ücretle ilgili bilgiler çizelge I'de gösterilmiştir. Buradan anlaşlacağ gibi, 60 yllk bir dönemde ücretler önemli bir artş göstermeniş, 3 - kuruş/ gün dolaylarnda kalmştr. 850'li yllardan sonra, özellikle 900'lerde parann değeri az fakat sürekli bir düşme göstermektedir. Bu ise fiyatlarda artşlara yol açnştr. Vedat Elde m 'in bulgularna göre ekmek ftyat, ortalana olarak, döneminde.25 kg/kr. dan.50 kg/kr'a çknuştr. Yine ayn dönemde un 2.5 kg/kr'dan 4.0 kg/ kr'a, sğr eti 6.0 kg/kr'dan 9.3 kg/kr'a yükselniştir. (33) Bu rakamlar bile maden işçilerinin günlük kazançlannn ancak günlük ihtiyaçlarn bir ksmn karşlayabildiğini ortaya koymaktadr. 4. Maden İşçilerini-n Saysal Durmu: Çizelge II'den izlenebileceği gibi naden işçileri İmparatorluğun bir kaç noktasnda yoğunlaşmş durumdadr. Özellikle Zonguldak yöresi tün işçilerin % 35 kadarn barndrmaktadr. Anadolu'nun değişik yörelerinde aras işçi çalştran çok sayda taş ocağ, tuz ve lületaş ocaklar bulunmaktadr. Bunlarn da hesaba katlmas ile İmparatorluğun son yllarnda toplam kadar maden işçisinin bulunduğu ortaya çkar. Bu işçilerin bir bölümü köyle ilişkilerini tan olarak koparamanş geçici işçi niteliğindedir. 5. Maden İşçilerinin Eylemleri: Şindiye değin saptanabilen grev eylemleri iki bölgede yoğunlaşnaktadr. Saptanan eylemin 7'si Zonguldak'ta, 2'si Balya- Karaaydn'da, birer tanesi de Foça ve Ergani'de olmuş~ tur. Bilinen grevler 908 sonras dönemde gerçekleşniştir. 90 (.32) Kemal Sülker; Türkiye'de Sendikaclk, s.: 0-. (33) Vedat El dem; Osmanl İmparatorlu'h'nun İktisadi Şartlar Hakknda Bir Tetkik, s.:

16 Çizelge ll: Maden İşçilerinin Dağlm Yllar Madenin yeri ve cinsi Ege yöresi Zonguldak- Kömür Balya - Karaaydn Ergani - Bakr Kesendere - Manganez Ege - Borasit - Kurşun İşçi Says işçi(l) işçi (2).340 işçi (3) 400 işçi (4) 500 işçi{4) 750 işçi (4) Kaynaklar () Stefanos Yerasimos; Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye, s.: 9'l8. (2) Tevfik Cavclar; Mili Mücadele Başlarken Saylada "Va ziyet ve Manzara-i Umumiye», s.: 40. (3) Şevki Bayraklaroğ-lu - Gültekin Emre; ~<Balya Kurşun Madenieri Uzerinde Fransz Emperyalizmi m Balya'nn Sosyo - Ekonomik '{aps ve lviadenin Dünü - Bug ünü», s.: 50. ( 4) Vedat El dem; Osmanl İmparatorluAu'nun İktisadi Şart~ lar Hakknda Bir Te tki k, s. 97. ylnda Zonguldak kömür işçilerinin sendika etrafnda örgütlendiği bilinmektedir. (34) Madenierde gerçekleştirilen ilk grev Ağustos 908'de Balya- Karaaydn'da olmuştur. 3000'den fazla işçi ücretierin artrlmas, iş güvenliğinin sağlannas ve çalşma süresinin 8 saate indirilmesi yolundaki isteklerini maden yönetimine ilettiler. Yönetimin olumsuz davranş üzerine işçiler greve haşlad. İşçiler imza toplayarak Selanik'teki Osmanl Sosyalist İşçi Frkasndan ve İttihat ve Terakki Ceniyetinden destek istedi. Grev bir niktar ücret artşnn elde edilmesi ile sona erdi. (35) 26 Eylül 908 tarihinde (36) Zonguldak'ta yaplan eylem dönemin en büyük grevlerinden biridir. Hastane gideri olarak işçilerden kesilen parann kaldrlmasn isteyen işçiler madeni işgal etmiştir. Grev istekleri arasnda ücret artrm da bulun-! (34) lviete Tuncay; Türkiye'de Sol Akmlar ( ), s.: 35- dionot: 3. (35) Şevki Bayraktaroğ lu- Gültekin Emre; «Balya Kurşun Madenle-i U zerinde Fransz Emperyalizmi- Balya'nn Sosyo- Ekonomik Y 3- ps ve Madenin Dünü- Bu,g'iinü>>, s.: Hikmet Kvlcml; Türkiye'de Kapitalizmin Gelişimi, s.: Üya Sencer; Türkiye'de İşçi Snf - Doğuşu ve Yaps, s.: 22 'de bu eylemin tarihini 5 Ekim 908 olarak vermektedir. (36) Bu gtevin tarihi bir çok kaynakta 4 Eylül 908 olarak verilmektedir. 206

17 maktadr. Şir:ketin durumu Hükümete aksettirmesi üzerine, Zonguldak'a asker gönderilmiştir. Grev işçilerin isteklerinin kabul edilmesi ile sonuçlanmştr. (37) Eylül 908'de Ergani Şirket-i Osmanisi'nde çalşan işçiler «tatil-i eşgal»e gitmişlerdir. (38) 30 Ekim 908 tarihli İldam Foça'da maden arnelesinin ta~ til-i eşgal edeceğini bildirmektedir(39). Zonguldak könür ocaklar Kekik bölgesinde çalşan işçiler 0 Haziran 909 tarihinde greve gitmiştir. (40) 7 Eylül 909 tarihinde Zonguldak işçileri kendilerine yaplan hasklara son verilmesi için Dahiliye Nezaretine dilekçe vermişlerdir. (4) Zonguldak'ta çalşan 500 işçi Ağustos 90 tarihinde grev yapmşlardr. (42) Zonguldak komür işçileri mştr. (43) Ekin 90'da bir grev çlaha yap~ Balya - Karaaydn madeninde çalşan işçiler işgününün 2 saatten 8 saate indirilmesi ve ücretierin artrlnasn istediler. Grevi ağr işlerde çalşanlar başlatt, diğerleri sonradan katld. Kara:-l mücadele sonunda istekler elde edildi. (44) 5 Kasm 9 tarihinde Zonguldak naden işçileri grev yapt. (45) (37) Hakk Onur; «908 İşçi Hareketleri ve Jön Türkler»-, s.: 279. Oya Sencer; Türkiye'de İşçi Snf- Doğuşu ve Yaps, s.: 92. (38) Hakk Onur; «908 İşç.i Hareketleri ve Jön Türkler», s.: 280. (39) Oya Sencer; Türkiye'de İşçi Snf- Doğuşu ve Yaps, s.: 204. ( 40) Oya Sencer; Türkiye'de İşçi Snf Doğuşu ve Yaps, s.: 22. (4) Oya Sencer; Türkiye'de İşçi Snf- Doğuşu ve Yaps, s.: 24. (42) Mete Tuncay; Türkiye'de Sol Akmlar ( ), s.: 35 ~Dip not : 3. ( 43) Tüm lktisatçlar Birliği; Türkiye İşçi Snf Ve Mücadeleleri Tarihi, s. 55. (44) Şevki Bayraktaroğ'lu- Gültekin Enre; <<Balya Kursun Madenieri U zerinde Fransz Emperyalizmi- Balya'nm Sosyo - Ekonomik Ya ps ve Madenin Dünü- Bugünü», s.: 57. ( 45) Kurthan Fiş ek; Türkiye'de Kapitalizmin Gelişmesi ve İşçi Snf. s.:

18 Zonguldak kömür işçileri 8 Şubat 94 tarihinde ücret artş isteği ile bir greve daha gittiler. (46) lll -" KISA BİR DEGERLENDİRME: Osmanl İmparatorluğu'nda madenierde çalşanlarn gerek feodal toplumsal yapnn geçerlikte olduğu dönemde, gerekse kapitalizmin filizlenmeye ve güçlenmeye başladğ dönemde olsun güç koşullar altnda yaşadğ ortadadr. Ağrlkl olarak dş dinamikler tarafndan güdümlenerek ortaya çksa bile kapitalizmin kurallarnn geçerlik kazannaya başlamas, buna bağl olarak ve ayn süreç içinde Osmanl İ m paratorluğu'nu yönetenlerin, yönetenlere olan geleneksel bakş. açlar sonucu yaptklar çalşmalar «nispi» bir rahatlama getirmiş, çalşma koşullar belirli biçimlere göre saptanmaya başlamştr. Ancak, ksa bir süre sonra, kapitalizmin gelişmesine koşut olarak değişen işçi snf bilinci, yeni durunun da değerlendrmesini yaparak, kendisini kurtarmaya yönelik eylenlere girişmiştir. Özellikle, yabanc sermaye tarafndan işletilen ma~ ~ denlerde çalşan işçilerin eylemleri, Türkiye toplumunun günü- ' müzdeki biçimienişini snrl ölçüler içinde de olsa etkileyen ni telikiedir... (46) Kurthan Fişek; Türkiye'de Kapitalizmin Gelişmesi ve İşçi Snf, s.: 53. Tüm iktisatçlar Birli!2:i; Türkiye İşçi Snf ve Mücadeleleri Tarihi, s.:

19 KAYNAKLAR Ahmet Şerif Altna~v, Anl, A. Refik l\. N. Meray Bayraktaro};lu, Ş, - G. Enre Çağ-atay, Neşet Çavdar, Tevfik Çladr, Sina Dehbağoğh, Eldeu, Etin~ü. Fişek, V edat Tur~ ut Kurthan Ahmet Güran, A. Er~üu ' Kazc, Ziya Kvlcml, Hikmet Anadolu'da Tanin, Kavram vay., "977. lstanbul- Osmanl Devrinde Türkiye Madenleri, Türkiyat Enstitüsü vay., İstanbul- 93. Türkiye'de Maden Mevzuat, c.:, İstanbul < Balya Kurşun l\iadenleri Özerinde Fransz Ernper)'alizmi - Balya'nn Sosyo ~ Ekonomik Yaps ve lviadenin Dünü- Bugünü», Yeni D lke, N o: 9, Ekim/Kasm/ Aralk ~ Sidre Kapsa?\Iadenleri Hakknda İki Vesika >, Yllk Araştrnalar Dergisi , Ankara UniversiLesi - Dil, Tarih ve CoğTafya Fakültesi vay., İstanbul Milli Mücadele Başlarken Saylada 'Vaziyet Manzara-i Umumiye', Milliyet yay., İstanbul- 97. Zonguldak Havzasnda İşçi Hareketlerinin Tarihi 848 a 940, Yeralt Maden- lş yay., Ankara İslam iktisaclma Giriş, Dergah yay., lstanbul Osmanl İmnaratorluğu'nun İktisadi Şartlar Hakknda Bir Tetkik, İş Bankas Kültür yay., Ankara - :970. Kömür Havzasnda İlk Grev, Koza yay., İstanbul- 97f). Türkiye~de Kapitalizmin Gelişmesi ve İşçi Snf. Doğan yay., Ankara Aydnlk Fevkalade Amele Nüshalar. Katk yay., İstanbul Osmanllarda Ver~ i Sistemi, Sanil yay., İstanbul - f977. Tü kiye'de Kapitalizmin Gelişimi, Tarih ve Devrim yay., İstanbul, 974. r 209

20 Kurmuş, Orhan Onur, Hakk Sencer, Oya Sülker, Kemal Talas, Cahit Tüm iktisatçlar Tuncay, Mete Unat, F. Reşit V ar lk, Bülent Yerasimos, S. Birliği Emperyalizmin Türkiye'ye Girişi, Bilim yay., İstanbul «908 İşçi Hareketleri ve Jön Türkİer», Yurt ve Dünya, No: 2, İstanbul Türkiye'de İşçi Snf- Doğuşu ve Yaps, Habora yay., İstanbul Türkiye'de Sendikaclk, İstanbul Sosyal Politika, Ankara Türkiye İşçi Snf ve Mücadeleleri Tarihi, Tüm İktisatçlar Birliği yay., Ankara~ 976. Türkiye'de Sol Akmlar 908 a 925. Bilgi yay., Ankara Hicri Tarihleri Miladi Tarihe Cevirme KbM vuzu, Maarif Matbaas, Ankara 940. Empe yalizmin Cukurova'ya Girişi. Tüm Iktisatçlar Birlitd yay., Ankara Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye, c.: 2, Gözlem yay., İstanbul

İSG NİN TÜRKİYE DEKİ TARİHSEL GELİŞİMİ

İSG NİN TÜRKİYE DEKİ TARİHSEL GELİŞİMİ Dünyada olduğu gibi ülkemizde de iş sağlığı ve güvenliğinin tarihsel gelişimi çalışma yaşamındaki gelişmelere bağlı olarak benzer aşamalardan geçmiştir. Meslek hastalıklarının ve iş kazalarının önemli

Detaylı

17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com.

17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com. 169 17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com.tr GİRİŞ Her yl 17 Ağustos tarihinde, Marmara Depreminin yldönümü

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı. (Đl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2009/64

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı. (Đl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2009/64 Hi zmetal ml ar ndaçal şt r l acakişçi Say s n n Tespi t iveöngör ül ecek Ücr et l er 2 (2009/64) T ar i h :09. 10. 2009 Say :10194 S r ano:2009/ 64 Ekl er : Per sonelçal şt r l mas nadayal Hi zmetal ml

Detaylı

MESLEK HASTALIKLARI YÖNÜNDEN İZMİR ANALİZİ. Saadet ÇAĞLIN saadetcaglin@gmail.com

MESLEK HASTALIKLARI YÖNÜNDEN İZMİR ANALİZİ. Saadet ÇAĞLIN saadetcaglin@gmail.com TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 731 MESLEK HASTALIKLARI YÖNÜNDEN İZMİR ANALİZİ Saadet ÇAĞLIN saadetcaglin@gmail.com Giriş Tümüyle önlenebilir olan meslek hastalklar sonucu maddi ve manevi

Detaylı

TEMEL AFET BİLİNCİ, AFET TOPLANMA MERKEZLERİ AFET HAZIRLIK MÜDAHALE KURULU NUN AMAÇLARI VE ÇALIŞMALARI

TEMEL AFET BİLİNCİ, AFET TOPLANMA MERKEZLERİ AFET HAZIRLIK MÜDAHALE KURULU NUN AMAÇLARI VE ÇALIŞMALARI TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 1 TEMEL AFET BİLİNCİ, AFET TOPLANMA MERKEZLERİ AFET HAZIRLIK MÜDAHALE KURULU NUN AMAÇLARI VE ÇALIŞMALARI Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com.tr

Detaylı

ÇOCUK DOSTU SOKAK PROJESĠ ÖĞRETMEN EĞĠTĠMLERĠ ARA RAPORU

ÇOCUK DOSTU SOKAK PROJESĠ ÖĞRETMEN EĞĠTĠMLERĠ ARA RAPORU ÇOCUK DOSTU SOKAK PROJESĠ ÖĞRETMEN EĞĠTĠMLERĠ ARA RAPORU 1. Eğitimin Amac Eğitimin amac, ilkokullara bağl anasnf ve birinci snf öğretmenlerine Çocuk Dostu Sokak ve sokağn çocuklarn gelişimlerine katklarna

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 2 İÇ RİSK YÖNETİMİ

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 2 İÇ RİSK YÖNETİMİ T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 2 İÇ RİSK YÖNETİMİ EYLÜL 2015 1-) Risk Yönetimi Nedir? Üniversitemizde, risk olarak tanmlanan muhtemel olumsuz olay

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı... VALĐLĐĞĐNE (Đl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2009/32

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı... VALĐLĐĞĐNE (Đl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2009/32 Hi zmetal ml ar ndaçal şt r l acakişçi Say s n n Tespi t iveöngör ül ecek Ücr et l er(2009/32) T ar i h :12. 05. 2009 Say :4690 S r ano:2009/ 32 Ekl er : Per sonelçal şt r l mas nadayal Hi zmetal ml ar

Detaylı

KARA YOLLARINDA TRAFiK GÜVENLİGİ VE TRAFiK KAZALARlN EKONOMİK AÇlDAN BİR DEGERLENDİRMESİ

KARA YOLLARINDA TRAFiK GÜVENLİGİ VE TRAFiK KAZALARlN EKONOMİK AÇlDAN BİR DEGERLENDİRMESİ SAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 5.Cilt, 1.Sayt (M art 2001) 29.. 35 KARA YOLLARINDA TRAFiK GÜVENLİGİ VE TRAFiK KAZALARlN EKONOMİK AÇlDAN BİR DEGERLENDİRMESİ Abdulmuttalip DEMiREL, Ali Paydar AKGÜNGÖR

Detaylı

İZMİR KENT SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE YAYGIN VE KURUMSAL EĞİTİMLERİN ÖNEMİ. Ali ÖZDERE Makina Mühendisi ali@safranfide.com

İZMİR KENT SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE YAYGIN VE KURUMSAL EĞİTİMLERİN ÖNEMİ. Ali ÖZDERE Makina Mühendisi ali@safranfide.com 225 İZMİR KENT SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE YAYGIN VE KURUMSAL EĞİTİMLERİN ÖNEMİ Ali ÖZDERE Makina Mühendisi ali@safranfide.com ÖZET Kentler sürekli toplumsal gelişme içersinde bulunan ve toplumun yerleşme,

Detaylı

ANKARA GÖÇ ANALİZİ. www.ankaraka.org.tr

ANKARA GÖÇ ANALİZİ. www.ankaraka.org.tr ANKARA GÖÇ ANALİZİ www.ankaraka.org.tr Kasm 2014 Araştrmalar serisi - 5 Ankara Kalknma Ajans Tüm haklar sakldr. 1. GÖÇÜN KAVRAMSAL TANIMI...6 2. GÖÇÜN ÇEŞITLERI...8 2.1. ÜLKE SINIRI ESASINA GÖRE GÖÇ ÇEŞITLERI...8

Detaylı

İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ

İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ NİN TANIMI İŞYERLERİNDE İŞİN YÜRÜTÜLMESİ SIRASINDA, ÇEŞİTLİ NEDENLERDEN KAYNAKLANAN SAĞLIĞA ZARAR

Detaylı

İZMİR İN OTOPARK SORUNU. Doç.Dr. Serhan TANYEL serhan.tanyel@deu.edu.tr

İZMİR İN OTOPARK SORUNU. Doç.Dr. Serhan TANYEL serhan.tanyel@deu.edu.tr 645 İZMİR İN OTOPARK SORUNU Doç.Dr. Serhan TANYEL serhan.tanyel@deu.edu.tr GİRİŞ Şehirlerin Merkezi İş Alan (MİA) olarak tanmlanan kesimlerinde, sürdürülebilir ulaşm ve dolaysyla otopark stratejilerinin

Detaylı

KAMU KURUM VE KURULULARI DANIMA, DENETM VE YARDIMCI HZMET BRMLER TESPT VE DEERLENDME FORMU. Saklama Süresi Birim Ar+ivinde.

KAMU KURUM VE KURULULARI DANIMA, DENETM VE YARDIMCI HZMET BRMLER TESPT VE DEERLENDME FORMU. Saklama Süresi Birim Ar+ivinde. KAMU KURUM VE KURULULARI DANIMA, DENETM VE YARDIMCI HZMET BRMLER TESPT VE DEERLENDME FORMU BRM : PERSONEL DARE BAKANLII S$ra No 1 Malzemenin Ad$ ve Konusu Bakanlklardan veya dier kurumlardan gelen genelge,

Detaylı

DENİZ VE BASIN İŞ KANUNUNDA FAZLA ÇALIŞMA

DENİZ VE BASIN İŞ KANUNUNDA FAZLA ÇALIŞMA DENİZ VE BASIN İŞ KANUNUNDA FAZLA ÇALIŞMA Ali Kemal TERZİ 65 * Mustafa GÜNÖZ 66 ** I-GİRİŞ Fazla çalışma kavramı, özellikle İş Kanununda tüm tarafların üzerinde durduğu ve uygulamada en çok tartışılan

Detaylı

olmaktadır. A- Faiz ihtiyacını artırarak enflasyonunun en büyük fiyatları yükseltir. Finansman maliyeti bankanın aldığı faizdir.

olmaktadır. A- Faiz ihtiyacını artırarak enflasyonunun en büyük fiyatları yükseltir. Finansman maliyeti bankanın aldığı faizdir. "Ji! " MALİYET ENFLASYONU Doç. Dr. Abdulaziz BAYINDIR* Maliyet enflasyonu, üretilen mal ve hizmetlerin maliyetinin sürekli artmasdr. Emek, sermaye ve tabii kaynaklar gibi üretim faktörleri, üretilen mal

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1 Genel Bilgiler 1.1 Hakk m zda 1.2 Vizyon-Misyon 1.3 Hesap Dönemi 1.4 Şirket Ünvan 1.5 Sermayesi ve Toplam Hisse Senedi 1.

İÇİNDEKİLER 1 Genel Bilgiler 1.1 Hakk m zda 1.2 Vizyon-Misyon 1.3 Hesap Dönemi 1.4 Şirket Ünvan 1.5 Sermayesi ve Toplam Hisse Senedi 1. İÇİNDEKİLER 1 Genel Bilgiler 1.1 Hakkmzda 1.2 Vizyon-Misyon 1.3 Hesap Dönemi 1.4 Şirket Ünvan 1.5 Sermayesi ve Toplam Hisse Senedi 1.6 Ortaklk Yaps 1.7 Yönetim Organ, Yönetici ve Personel Bilgileri 1.8

Detaylı

Krizde 30 bin kişi birikimini, 1.8 milyon kişi de işsizliğe karşı harcamasını güvenceye aldı

Krizde 30 bin kişi birikimini, 1.8 milyon kişi de işsizliğe karşı harcamasını güvenceye aldı Krizde 30 bin kişi birikimini,. milyon kişi de işsizliğe karş harcamasn güvenceye ald Tarih: 5..200 Say: 200/ 22 Ekonomik krizin etkilerinin yoğun biçimde hissedildiği son iki ylda Türkiye de milyar 65

Detaylı

2005 Başlarında Türkiye Ekonomisi ve Bankacılık Sektörü

2005 Başlarında Türkiye Ekonomisi ve Bankacılık Sektörü 2005 Başlarnda Türkiye Ekonomisi ve Bankaclk Sektörü Prof. Dr. Sudi APAK Trakya Üniversitesi İİBF Özet Türkiye ekonomisinde yapsal değişikliklerin gözlemlendiği bir ylda bankaclk sektörü düşük enflasyon,

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL EYLÜL 2015 1-) İç Kontrol Nedir? Üniversite varlklarnn korunmas, kurumsal ve yasal düzenlemelere

Detaylı

YENİ KENT MERKEZİNDE YAPILACAK YÜKSEK BİNALAR İÇİN HAZIRLANAN TEKNİK ÖNERMELER

YENİ KENT MERKEZİNDE YAPILACAK YÜKSEK BİNALAR İÇİN HAZIRLANAN TEKNİK ÖNERMELER TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 313 YÜKSEK YAPILARIN; İZMİR YÜKSEK YAPI YÖNETMELİĞİ VE YENİ KENT MERKEZİNDE YAPILACAK YÜKSEK BİNALAR İÇİN HAZIRLANAN TEKNİK ÖNERMELER AÇISINDAN DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

Türkiye de. İş Kazalarıİstatistikleri, Maden erlendirilmesi. H. Can Doğan 24.01.2012 1

Türkiye de. İş Kazalarıİstatistikleri, Maden erlendirilmesi. H. Can Doğan 24.01.2012 1 Türkiye de İş Kazalarıİstatistikleri, Maden Kazaları ve Karşı şılaştırmalı Değerlendirilmesi erlendirilmesi H. Can Doğan 24.01.2012 1 Ülkelerin İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Uygulamaları Gelişmişlik Düzeyini

Detaylı

TARIM ALANINDA YATIRIM FlRSATLARI. No:1

TARIM ALANINDA YATIRIM FlRSATLARI. No:1 TARIM ALANINDA YATIRIM FlRSATLARI No:1 1 Meyve ve sebze işleme tesisinin yenilenmesi "Rustami Doston"Ltd.Şti. Yeni teçhizat alnmas, ofis, labaratuvar ve yeni tesis binas inşa edilmesi, eski tesisin yenilenmesi

Detaylı

KAMU KURUM VE KURULULARI DANIMA, DENETM VE YARDIMCI HZMET BRMLER TESPT VE DEERLENDME FORMU. Saklama Süresi Birim Ar+ivinde.

KAMU KURUM VE KURULULARI DANIMA, DENETM VE YARDIMCI HZMET BRMLER TESPT VE DEERLENDME FORMU. Saklama Süresi Birim Ar+ivinde. KAMU KURUM VE KURULULARI DANIMA, DENETM VE YARDIMCI HZMET BRMLER TESPT VE DEERLENDME FORMU BRM : DARÎ VE MALÎ LER DARE BAKANLII S$ra No 1 2 3 4 5 Malzemenin Ad$ ve Konusu Kamu konutlaryla (lojmanlar) ilgili.

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

ÇERKEZKÖY BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT TEŞKİLAT GÖREV VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, KURULUŞ

ÇERKEZKÖY BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT TEŞKİLAT GÖREV VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, KURULUŞ ÇERKEZKÖY BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT TEŞKİLAT GÖREV VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK MADDE 1- AMAÇ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, KURULUŞ Bu yönetmeliğin amacı Çerkezköy Belediyesi

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ. ilahiyat FAKÜL TESİ DERGİSİ. The Review of the Faculty of Divinity University of Çukurova. Sayı: ı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ. ilahiyat FAKÜL TESİ DERGİSİ. The Review of the Faculty of Divinity University of Çukurova. Sayı: ı ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ilahiyat FAKÜL TESİ DERGİSİ The Review of the Faculty of Divinity University of Çukurova Say: Cilt: Yl: 1 2001 11 Bulgar Devleti'nin Tarihi Üzerine Denemeler R. G. Fahreddinof * Arş.

Detaylı

YENi DÜNYA DÜZENiNDE YAPISAL REFORMLAR VE TÜRKiYE. Prof. Dr. Kerem ALKİN

YENi DÜNYA DÜZENiNDE YAPISAL REFORMLAR VE TÜRKiYE. Prof. Dr. Kerem ALKİN YENi DÜNYA DÜZENiNDE YAPISAL REFORMLAR VE TÜRKiYE Prof. Dr. Kerem ALKİN YAYlN NO: 200~82 İstanbul, 200 Copyright İTO (İstanbul Ticaret Odas) Tüm haklar sakldr. Bu yaynn hiç bir bölümü, yazann ve İTO'nun

Detaylı

ÖDENEK CETVELİ - A BELEDIYE ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ GENEL KAMU HİZMETLERİ. Yasama ve yürütme organları hizmetleri MAHALLİ İDARELER PERSONEL GİDERLERİ

ÖDENEK CETVELİ - A BELEDIYE ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ GENEL KAMU HİZMETLERİ. Yasama ve yürütme organları hizmetleri MAHALLİ İDARELER PERSONEL GİDERLERİ BELEDYE AÇKLAMA 0 YL 00,000,000.00 KONYA 00,000,000.00 MERAM 00,000,000.00 0 ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ,,.00 0 GENEL KAMU HİZMETLERİ,,.00 Yasama ve Yürütme Organları Finansal ve Mali işler Dışişleri Hizmetleri,,.00

Detaylı

ÖDENEK CETVELİ - A ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ GENEL KAMU HİZMETLERİ. Yasama ve yürütme organları hizmetleri MAHALLİ İDARELER PERSONEL GİDERLERİ MEMURLAR

ÖDENEK CETVELİ - A ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ GENEL KAMU HİZMETLERİ. Yasama ve yürütme organları hizmetleri MAHALLİ İDARELER PERSONEL GİDERLERİ MEMURLAR BELEDYE AÇKLAMA YL,,. KONYA,,. MERAM,,. ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ,,.,,. Yasama ve Yürütme Organları Finansal ve Mali işler Dışişleri Hizmetleri,,. Yasama ve yürütme organları hizmetleri,,.,,.,.,.,. DİĞER PERSONEL,.,.,.,.

Detaylı

BAHCE S ROTAK 34LI / 37LI/ 43LI KULLANIM KILAVUZU. www.rainbird.eu. www.bahces.com. Rotak 34 LI 37 LI 43 LI

BAHCE S ROTAK 34LI / 37LI/ 43LI KULLANIM KILAVUZU. www.rainbird.eu. www.bahces.com. Rotak 34 LI 37 LI 43 LI Rotak 34 LI 37 LI 43 LI 52 1 1x 1x 14,2 kg 2x Rotak 34/37 LI 2x 1x Rotak 43 LI 2 52 3 CLIC CLIC K! K! CLICK! Rotak 34/37 LI Rotak 43 LI 4 5 6 52 7 180 8 7 70 mm 6 5 4 3 2 30 mm 20 mm 20 mm 9 52 10 11 F

Detaylı

TMMOB DANIÞMA KURULU 2. TOPLANTISI YAPILDI

TMMOB DANIÞMA KURULU 2. TOPLANTISI YAPILDI TMMOB DANIÞMA KURULU 2. TOPLANTISI YAPILDI TMMOB Danýþma Kurulu 38. Dönem 2. Toplantýsý 16 Nisan 2005'te Ankara'da TMMOB çalýþmalarý üzerine bilgilendirme ve TMMOB çalýþmalarýnýn deðerlendirilmesi gündemi

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

ÇOCUK DOSTU KENT ÜZERİNE STRATEJİLER. Yard. Doç. Dr. Hikmet SİVRİ GÖKMEN hikmet.gokmen@deu.edu.tr

ÇOCUK DOSTU KENT ÜZERİNE STRATEJİLER. Yard. Doç. Dr. Hikmet SİVRİ GÖKMEN hikmet.gokmen@deu.edu.tr 821 ÇOCUK DOSTU KENT ÜZERİNE STRATEJİLER Yard. Doç. Dr. Hikmet SİVRİ GÖKMEN hikmet.gokmen@deu.edu.tr Giriş Endüstrileşme, tüketim, nüfus büyümesi, yoksulluk, çevresel bozulma, suç ve savaş; atmosferdeki,

Detaylı

UTEK2007. Bildiriler. Türkçenin Söz Dizimi ve Türk Edebiyatında Üsh1p Arayışları. 27-28 Ağustos 2007. Editör Hayati DEVELi

UTEK2007. Bildiriler. Türkçenin Söz Dizimi ve Türk Edebiyatında Üsh1p Arayışları. 27-28 Ağustos 2007. Editör Hayati DEVELi İstanbul Kültür Üniversitesi Uluslararas Türk Dili ve Edebiyat Kongresi UTEK2007 27-28 Ağustos 2007 Bildiriler Türkçenin Söz Dizimi ve Türk Edebiyatnda Üsh1p Arayşlar c.l Türkçenin Söz Dizimi Editör Hayati

Detaylı

FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU

FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Sayfa No:1 / 6 630 01 PERSONEL GİDERLERİ 0.00 41,315,953.79 44,609,693.18 630 01 1 MEMURLAR 0.00 5,641,495.95 6,236,655.84 630 01 1 1 Temel Maaşlar 0.00 3,040,891.55 3,271,081.21 630 01 1 1 01 Temel Maaşlar

Detaylı

(i) (0,2], (ii) (0,1], (iii) [1,2), (iv) (1,2]

(i) (0,2], (ii) (0,1], (iii) [1,2), (iv) (1,2] Bölüm 5 KOM ULUKLAR 5.1 KOM ULUKLAR Tanm 5.1.1. (X, T ) bir topolojik uzay ve A ile N kümeleri X uzaynn iki alt-kümesi olsun. E er A T N olacak ³ekilde her hangi bir T T varsa, N kümesine A nn bir kom³ulu

Detaylı

Maklna Yüksek Mühendisi KARABÜK

Maklna Yüksek Mühendisi KARABÜK UDK: 62 Endüstrileşme Zorunluluğu ve Mühendislik Hizmetleri Yazan : Ayçan ÇAKIBOGüLLABI Maklna Yüksek Mühendisi KARABÜK GÎBlŞ. kalknma, artan nüfusa iğ bulma ve refah geniş gruplara yayma nedenleriyle

Detaylı

BÜTÇE GİDERLERİ VE ÖDENEKLERİ CETVELİ

BÜTÇE GİDERLERİ VE ÖDENEKLERİ CETVELİ Kurum / Birim Adi :MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ / MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANLĞ Bütçe ı / Rapor Tarihleri :2013 / - Sonu İtibariyle Sayfa No:1/128 V V V V V V V AÇKLAMA 46 BELEDİYELER 137.854.872,35 515.251.100,00

Detaylı

Okulumuz Bilgisayar Programcılığı Bölümü öğrencilerinden Gizem COŞKUN Çanakkale Şehitlerine adlı şiiri okudu.

Okulumuz Bilgisayar Programcılığı Bölümü öğrencilerinden Gizem COŞKUN Çanakkale Şehitlerine adlı şiiri okudu. BASIN BÜLTENİ Selçuk Üniversitesi Akören Ali Rıza Ercan Meslek Yüksekokulunda 01.04.2015 tarihinde 100. Yılında Çanakkale yi Anlamak adlı konferans düzenlendi. Şehitlerimiz anısına yapılan saygı duruşu

Detaylı

KOBİ lerin Rekabet Gücünün Art r lmas Mali Destek Program. 1.1. Giriş

KOBİ lerin Rekabet Gücünün Art r lmas Mali Destek Program. 1.1. Giriş 1 2 KOBİ lerin Rekabet Gücünün Artrlmas Mali Destek Program 1.1. Giriş Ülkemizde 2006 ylndan itibaren, yerel kaynak ve dinamiklerin; merkezi düzeyde belirlenen Kalknma Plan ve Stratejileri ekseninde yerelde

Detaylı

Çapa ve CerrahpaĢa YerleĢkelerinin Yeniden Yapılanması Kapsamında Master Plan ÇalıĢması ve Problemler

Çapa ve CerrahpaĢa YerleĢkelerinin Yeniden Yapılanması Kapsamında Master Plan ÇalıĢması ve Problemler 6. İnşaat Yönetimi Kongresi, 25-26-27 Kasm 211, Bursa 281 Çapa ve CerrahpaĢa YerleĢkelerinin Yeniden Yaplanmas Kapsamnda Master Plan ÇalĢmas ve Problemler Cemil Akçay 1, AyĢen ġolt 2, Ekrem Manisal 3,

Detaylı

A. VERGİLENDİRME DÖNEMİ

A. VERGİLENDİRME DÖNEMİ A. VERGİLENDİRME DÖNEMİ Özel Tüketim Vergisi Kanununun 14 üncü maddesine göre (I) sayılı listede yer alan malların teslimlerinde vergilendirme dönemi, her ayın ilk 15 günlük birinci ve kalan günlerinden

Detaylı

Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü APK Dairesi Başkanlığı Toprak ve Su Kaynaklar ı Araştırma Şube Müdürlüğü

Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü APK Dairesi Başkanlığı Toprak ve Su Kaynaklar ı Araştırma Şube Müdürlüğü Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü APK Dairesi Başkanlğ Toprak ve Su Kaynaklar Araştrma Şube Müdürlüğü 36 1 Bu yayn Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü APK Dairesi Başkanlğ Toprak ve Su Kaynaklar Araştrma Şube

Detaylı

Konu : Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ile şahıs sigorta primleri

Konu : Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ile şahıs sigorta primleri SİRKÜ : 2013/04 KAYSERİ Konu : Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ile 25.01.2013 şahıs sigorta primleri 29.06.2012 tarih ve 28338 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6327 sayılı Bireysel Emeklilik

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

SÖZLEŞMELİ AİLE HEKİMLERİYLE İLGİLİ GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

SÖZLEŞMELİ AİLE HEKİMLERİYLE İLGİLİ GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Sirküler Rapor 26.08.2010 / 103-1 SÖZLEŞMELİ AİLE HEKİMLERİYLE İLGİLİ GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ ÖZET : 275 seri No lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yapılan düzenlemeyle, sözleşme yapılan aile hekimlerine,

Detaylı

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü. Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü. Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014 T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014 Konu: DİR. kararına istinaden DİİB lerinin revize işlemlerinin

Detaylı

FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU

FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Sayfa No:1 / 6 630 01 PERSONEL GİDERLERİ 60,869,561.14 65,906,398.20 78,874,750.37 630 01 1 MEMURLAR 7,956,369.31 8,601,011.72 12,494,845.06 630 01 1 1 Temel Maaşlar 3,781,914.42 4,093,825.61 4,426,610.72

Detaylı

Tutanağın imzalanması MADDE 6 (1) Kararın uygulandığı kişiye aşağıdaki hususlarda bilgi verilir ve karar tutanağını imzalaması istenir.

Tutanağın imzalanması MADDE 6 (1) Kararın uygulandığı kişiye aşağıdaki hususlarda bilgi verilir ve karar tutanağını imzalaması istenir. 27 Mayıs 2008 SALI Resmi Gazete Sayı : 26888 TEBLİĞ İçişleri, Maliye ve Sağlık Bakanlıklarından: KAMU KURUM VE KURULUŞLARINA AİT YER, ARAÇ, BİNA VE TESİSLERDE TÜTÜN ÜRÜNÜ TÜKETENLERE VERİLECEK İDARİ YAPTIRIM

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

EMLAK VERGİSİNDEN MUAF OLAN TAŞINMAZLA İLGİLİ DÜZENLENEN ÖDEME EMRİNE İLİŞKİN KANUN YARARINA BOZMA KARARI

EMLAK VERGİSİNDEN MUAF OLAN TAŞINMAZLA İLGİLİ DÜZENLENEN ÖDEME EMRİNE İLİŞKİN KANUN YARARINA BOZMA KARARI Sirküler Rapor 08.10.2013/180-1 EMLAK VERGİSİNDEN MUAF OLAN TAŞINMAZLA İLGİLİ DÜZENLENEN ÖDEME EMRİNE İLİŞKİN KANUN YARARINA BOZMA KARARI ÖZET : Danıştay Dokuzuncu Daire Başkanlığının 25.04.2013 Tarih,

Detaylı

MADEN MÜHENDİSİ TANIM

MADEN MÜHENDİSİ TANIM TANIM Yeraltında ve yer üstünde bulunan her tür enerji, maden ve doğalgaz yatağının ekonomik bir biçimde işletilmeye elverişli olup olmadığına karar veren, madenlerin işletilmesi için gerekli tesisleri

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS. Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Dersin Kodu TAR - 101

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS. Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Dersin Kodu TAR - 101 Dersin Adı GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Dersin Kodu TAR 0 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Lisans Dersin AKTS Kredisi

Detaylı

86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI

86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun[1] 25 inci maddesi

Detaylı

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 17 Ağustos 2010 SALI Resmî Gazete Sayı : 27675 Namık Kemal Üniversitesinden: YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Kök Hücre Çalýþmalarý ve Hukuki Boyutu

Kök Hücre Çalýþmalarý ve Hukuki Boyutu Kök Hücre Çalýþmalarý ve Hukuki Boyutu KÖK HÜCRE ÇALIÞžMALARI VE HUKUKÝ BOYUTU Hakan Hakeri ÖZET Kök hücre çalä±åÿmalarä± tä±p alanä±nda yeni uygulamalardan biri olarak görülmektedir. Her ne kadar bu çalä±åÿmalar

Detaylı

İSGÜV 506 KAZA ARAŞTIRMA, İNCELEMELERİ VE EMNİYET SİSTEMLERİ. Çankaya Üniversitesi İş Sağlığı ve İş Güvenliği ABD

İSGÜV 506 KAZA ARAŞTIRMA, İNCELEMELERİ VE EMNİYET SİSTEMLERİ. Çankaya Üniversitesi İş Sağlığı ve İş Güvenliği ABD İSGÜV 506 KAZA ARAŞTIRMA, İNCELEMELERİ VE EMNİYET SİSTEMLERİ Çankaya Üniversitesi İş Sağlığı ve İş Güvenliği ABD KAPSAM Temel Kavramlar, iş güvenliğinin tarihçesi Kazanın tanımı ve sınıflaması, Kazaların

Detaylı

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ 31 Ocak 2016 ya kadar geçerlidir ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM

Detaylı

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya başlamıştır. Böylelikle Türk-İslam devletlerinde Hukuk

Detaylı

6360 SAYILI KANUN ÇERÇEVESİNDE DEĞİŞEN SINIRLAR ve GENİŞLEYEN YETKİ ALANLARININ İZMİR İLİ PLANLAMA PRATİĞİ AÇISINDAN İRDELENMESİ ÖZET

6360 SAYILI KANUN ÇERÇEVESİNDE DEĞİŞEN SINIRLAR ve GENİŞLEYEN YETKİ ALANLARININ İZMİR İLİ PLANLAMA PRATİĞİ AÇISINDAN İRDELENMESİ ÖZET 431 6360 SAYILI KANUN ÇERÇEVESİNDE DEĞİŞEN SINIRLAR ve GENİŞLEYEN YETKİ ALANLARININ İZMİR İLİ PLANLAMA PRATİĞİ AÇISINDAN İRDELENMESİ Zeki YILDIRIM Şehir Plancs zeki.spoizmir@gmail.com Arş. Gör. Dr. İrem

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

ENERJİ SEKTÖRÜNDE YÖNETİM YAPISI. A. Banu Demirbaş. Sayın Başkan, teşekkür ediyorum...

ENERJİ SEKTÖRÜNDE YÖNETİM YAPISI. A. Banu Demirbaş. Sayın Başkan, teşekkür ediyorum... ENERJİ SEKTÖRÜNDE YÖNETİM YAPISI A. Banu Demirbaş Sayın Başkan, teşekkür ediyorum... Enerji sektöründe serbestleşme ve özelleştirme uygulamaları gereği yeniden yapılanma sürecinde sektörün yönetim yapısı

Detaylı

25/12/2015 SİRKÜLER 2015/36. Sayın Yetkili; Tahsilat ve Ödemelerde Tevsik Zorunluluğu Haddi TL ye İndirildi.

25/12/2015 SİRKÜLER 2015/36. Sayın Yetkili; Tahsilat ve Ödemelerde Tevsik Zorunluluğu Haddi TL ye İndirildi. SİRKÜLER 2015/36 25/12/2015 Sayın Yetkili; Tahsilat ve Ödemelerde Tevsik Zorunluluğu Haddi 7.000 TL ye İndirildi. 24/12/2015 tarihli ve 29572 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 459 Sıra No.lu Vergi Usul

Detaylı

Maliye Bakanlığından 5736 SAYILI BAZI KAMU ALACAKLARININ UZLAŞMA USULÜ İLE TAHSİLİ HAKKINDA KANUN GENEL TEBLİĞİ SIRA NO: 3

Maliye Bakanlığından 5736 SAYILI BAZI KAMU ALACAKLARININ UZLAŞMA USULÜ İLE TAHSİLİ HAKKINDA KANUN GENEL TEBLİĞİ SIRA NO: 3 7 Mart 2008 CUMA Resmî Gazete Sayı : 26809 TEBLİĞ Maliye Bakanlığından 5736 SAYILI BAZI KAMU ALACAKLARININ UZLAŞMA USULÜ İLE TAHSİLİ HAKKINDA KANUN GENEL TEBLİĞİ SIRA NO: 3 27/2/2008 tarihli ve 26800 sayılı

Detaylı

HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU?

HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU? HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU? Rıza KARAMAN Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı 1. GİRİŞ İdareler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına çıkarken

Detaylı

istekli olanlara öncelik verilerek okul müdürünün teklifi ve milli eğitim müdürünün onayı

istekli olanlara öncelik verilerek okul müdürünün teklifi ve milli eğitim müdürünün onayı NÖBET YÖNERGESİ İÇİN TALEPLERİMİZ Belleticiler, okulda görevli öğretmenlerden, yeterli sayıda öğretmen olmaması halinde aynı yerleşim yerindeki diğer eğitim kurumlarında görevli öğretmenler arasından istekli

Detaylı

DEVLET MEMURLARI YiYECEK YARDIMI YÖNETMELİĞİ

DEVLET MEMURLARI YiYECEK YARDIMI YÖNETMELİĞİ 2443 DEVLET MEMURLARI YiYECEK YARDIMI YÖNETMELİĞİ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 19.11.1986, No : 86/11220 Dayandığı Kanunun Tarihi : 14.7.1965, No : 657 Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 11.12.1986,

Detaylı

MESLEKi EGiTiM MERKEZLERİNDE OTO MOTOR TAMİRCİLiG-i MESLEK BİLGİSİ DERSİ PROGRAMI UYGULANABİLİRLİK ANALİZİ

MESLEKi EGiTiM MERKEZLERİNDE OTO MOTOR TAMİRCİLiG-i MESLEK BİLGİSİ DERSİ PROGRAMI UYGULANABİLİRLİK ANALİZİ SAU Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisj 7.Cilt, I.Say (Mart 2003) Mesleki Eğitim Merkezlerinde Oto Motor Tamircil:, Meslek Bilgisi Dersi Program Uygulanabilirlik Anali M.E.Yaman, O.. Eidoğa MESLEKi EGiTiM

Detaylı

Yayınlanmış eski sınav soruları htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alann deneme sınavı hizmetinde öğrencilerimize sunulmaktadır.

Yayınlanmış eski sınav soruları htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alann deneme sınavı hizmetinde öğrencilerimize sunulmaktadır. NDOLU ÜNİVERSİTESİ İKTİST VE İŞLETME FKÜLTELERİ ÇIKÖĞRETİM FKÜLTESİ 1184 2014 - GÜZ DÖNEM SONU - 1. OTURUM - Cumartesi 09:30 ÖĞRENCİNİN SOYDI :... DI :... TC KİMLİK NO / ÖĞRENCİ NO :... SINV SLON NO :...

Detaylı

MALİ MÜŞAVİRLERİN İŞ TAKİP SÖZLEŞMELERİNİN DAMGA VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

MALİ MÜŞAVİRLERİN İŞ TAKİP SÖZLEŞMELERİNİN DAMGA VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ MALİ MÜŞAVİRLERİN İŞ TAKİP SÖZLEŞMELERİNİN DAMGA VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Selçuk Turgay AZAK* 29 Mustafa BİZİMYER 30 ** ÖZ 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, DVK ya

Detaylı

SAYIŞTAYA VERİLEN HER ÇEŞİT GiDER VE GELİR EVRAKI İLE HER ÇEŞİT BELGELERİN SAKLANMA SÜRELERİ VE YOKEDİLME USULLERİ HAKKINDA TÜZÜK

SAYIŞTAYA VERİLEN HER ÇEŞİT GiDER VE GELİR EVRAKI İLE HER ÇEŞİT BELGELERİN SAKLANMA SÜRELERİ VE YOKEDİLME USULLERİ HAKKINDA TÜZÜK 1891 SAYIŞTAYA VERİLEN HER ÇEŞİT GiDER VE GELİR EVRAKI İLE HER ÇEŞİT BELGELERİN SAKLANMA SÜRELERİ VE YOKEDİLME USULLERİ HAKKINDA TÜZÜK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 16.11.1970, No : 7/1564 Dayandığı

Detaylı

TAM GÜN SABİT ÖDEMESİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR VE HESAPLAMA ÖRNEKLERİ

TAM GÜN SABİT ÖDEMESİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR VE HESAPLAMA ÖRNEKLERİ TAM GÜN SABİT ÖDEMESİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR VE HESAPLAMA ÖRNEKLERİ Bakanlığımız Döner Sermaye Sabit Ödeme Uygulaması konulu 2010/53 nolu genelgesinin uygulanmasına ilişkin işlem süreci ve hesaplama örnekleri

Detaylı

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI KURULUŞ,GÖREV VE YETKİLERİ

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI KURULUŞ,GÖREV VE YETKİLERİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI KURULUŞ,GÖREV VE YETKİLERİ GENEL BÜTÇE VE MALİ MEVZUAT UYGULAMALARI Yusuf KARA Daire Başkanı ANTALYA - 10/04/2015 KURULUŞ,GÖREV VE YETKİLER KURULUŞ,GÖREV VE YETKİLER

Detaylı

ÝNÞAAT ÝÞKOLUNDA ENDÜSTRÝ ÝLÝÞKÝLERÝ **

ÝNÞAAT ÝÞKOLUNDA ENDÜSTRÝ ÝLÝÞKÝLERÝ ** GÝRÝÞ ÝNÞAAT ÝÞKOLUNDA ENDÜSTRÝ ÝLÝÞKÝLERÝ ** Ülkü ÝLERÝ* Ekonominin lokomotif sektörü olan inþaat sektöründeki olumsuzluklar geliþmekte olan ülkelerin ve ülkemizin en temel sorunlarýndandýr. Bu olumsuzluklarýn

Detaylı

istanbul TiCARET ODASI

istanbul TiCARET ODASI istanbul TiCARET ODASI İSTANBUL TİCARET ODASI içindekiler BiRiNCi BÖLÜM. EKONOMiK VE TiCARi SORUNLAR..... TÜRK EKONOMiSi....2. GENEL ARAŞTIRMA VE incelemeler... 2.2.. Devletin Yeniden Yaplanmas... 2.2.2

Detaylı

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 11. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI... ANADOLU LİSESİ 11. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ AY EKİM HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI EDEBİYATININ OLUŞUMU ÖĞRETİCİ METİNLER 2 KAZANIMLAR 1. Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini belirler.

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

KÖY İÇME SULARI HAKKINDA KANUN

KÖY İÇME SULARI HAKKINDA KANUN 3287 KÖY İÇME SULARI HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 7478 Kabul Tarihi : 9/5/1960 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 16/5/1960 Sayı : 10506 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 41 Sayfa : 1019 Kanunun

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

İktisat Tarihi I. 8/9 Aralık 2016

İktisat Tarihi I. 8/9 Aralık 2016 İktisat Tarihi I 8/9 Aralık 2016 Kredi, Finans ve Servetler İslam dinindeki faiz yasağının kredi ilişkilerinin gelişmesini önlediği sık sık öne sürülür. Osmanlı kredi ve finans kurumları 17. yüzyılın sonlarına

Detaylı

SATIŞI ÜNiTE ÎLE YAPILAN BAZI MADENLERİN HAKKINDA PRATİK METOD

SATIŞI ÜNiTE ÎLE YAPILAN BAZI MADENLERİN HAKKINDA PRATİK METOD SATIŞI ÜNiTE ÎLE YAPILAN BAZI MADENLERİN HAKKINDA PRATİK METOD İKTİSADİLİĞİ Hüsnü KALE. Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara GİRİŞ Arazi çalışmaları esnasında raslanan ve büyük rezervi olmıyan birçok

Detaylı

İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ

İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ KTÜ Harita Mühendisliği Bölümü İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ DERS NO#1 KONU: - İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞGÜVENLİĞİ KAVRAMLARI - İSİG NİN GELİŞİM SÜRECİ Yrd. Doç.Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Başlıklar

Detaylı

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ (30 Eylül 2014 ye kadar geçerlidir) Bu koşulların uygulanacağı çalışma

Detaylı

YARIM GÜN ÇALIŞMA İSMMMO SMMM DR GÜLSÜM ÖKSÜZÖMER YILMAZ İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMANI

YARIM GÜN ÇALIŞMA İSMMMO SMMM DR GÜLSÜM ÖKSÜZÖMER YILMAZ İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMANI 2016 YARIM GÜN ÇALIŞMA SMMM DR GÜLSÜM ÖKSÜZÖMER YILMAZ İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMANI Değerli Meslek Mensubumuz 6663 sayılı Kanunla 4447 sayılı Kanuna 10/2/2016 tarihinden itibaren eklenen ek 5 inci madde

Detaylı

TMMOB KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI GENEL MERKEZİ VE BAĞLI İŞYERLERİ İŞLETME TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ TEKLİFİ

TMMOB KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI GENEL MERKEZİ VE BAĞLI İŞYERLERİ İŞLETME TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ TEKLİFİ TMMOB KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI GENEL MERKEZİ VE BAĞLI İŞYERLERİ İŞLETME TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ TEKLİFİ YÜRÜRLÜK TARİHİ 01.01.2016 31.12.2017 I. BÖLÜM DÜZENLEYİCİ HÜKÜMLER MADDE 1- TANIMLAR MADDE 2- TARAFLAR

Detaylı

ANKARA UNION OF TRADESMEN AND CRAFTSMEN CHAMBERS

ANKARA UNION OF TRADESMEN AND CRAFTSMEN CHAMBERS ANKARAESNAFveSANATKARLARODALARBRLö ANKARA UNION OF TRADESMEN AND CRAFTSMEN CHAMBERS onu: : 242/ 801 YETERLLGEDAYAl STHDAM PROJES BIRLIGIMIZ PROJESAHIBIDIR Ankara: 9 Nsan 2009 ((ÖnernC ODALARIMlZA(33) ve

Detaylı

Yayınlanmış eski sınav soruları htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alann deneme sınavı hizmetinde öğrencilerimize sunulmaktadır.

Yayınlanmış eski sınav soruları htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alann deneme sınavı hizmetinde öğrencilerimize sunulmaktadır. Yaynlanmş eski snav sorular htttp://eogrenme.anadolu.edu.tr adresinde yer alann deneme snav hizmetinde öencilerimize sunulmakdr. NDOLU ÜNİVERSİTESİ İKTİST, İŞLETME VE ÇIKÖĞRETİM FKÜLTELERİ 3369 3 - GÜZ

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ 1 DERSİ ÖĞRETİM PLANI

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ 1 DERSİ ÖĞRETİM PLANI GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ 205206 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ DERSİ ÖĞRETİM PLANI Dersin Adı Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Dersin Kodu TAR

Detaylı

SELÇUK ÜNiVERSiTESi VETERiNER FAKÜLTESi NiN KURULUŞU VE ilk ON YILLIK GELiŞiMi

SELÇUK ÜNiVERSiTESi VETERiNER FAKÜLTESi NiN KURULUŞU VE ilk ON YILLIK GELiŞiMi Vet. Bil. Derg. (1995), 11,1:131139 SELÇUK ÜNiVERSiTESi VETERiNER FAKÜLTESi NiN KURULUŞU VE ilk ON YILLIK GELiŞiMi Aşkn Yaşar1 Establishment of Faculty of Veterinary Medicine of University of Selçuk and

Detaylı

ĠġYERĠ HEKĠMLERĠ ĠÇĠN YENĠ Ġġ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KANUNU EĞĠTĠM SEMĠNERLERĠ SEMĠNER 2

ĠġYERĠ HEKĠMLERĠ ĠÇĠN YENĠ Ġġ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KANUNU EĞĠTĠM SEMĠNERLERĠ SEMĠNER 2 ĠġYERĠ HEKĠMLERĠ ĠÇĠN YENĠ Ġġ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KANUNU EĞĠTĠM SEMĠNERLERĠ SEMĠNER 2 6331 SAYILI Ġġ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KANUNU NA GÖRE KAYITLAR- KURUM HEKĠMLĠĞĠNDE ĠġYERĠ HEKĠMLĠĞĠ ĠĢçi Sağlığı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: Mevduatın Vade ve Türleri ile Katılma Hesaplarının Vadeleri Hakkında Tebliğ (Sıra No: 2002/1) (29 Mart 2002 tarih ve 24710 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır)

Detaylı

Örnek-79. Sayfa No:1 / 6. 2008-2009 - Cari Yıl Yardımcı Hesap Kodu. 2008-2009 - Cari Yıl. Yardımcı Hesap. Hesap Kodu BÜTÇE GELİRİNİN TÜRÜ

Örnek-79. Sayfa No:1 / 6. 2008-2009 - Cari Yıl Yardımcı Hesap Kodu. 2008-2009 - Cari Yıl. Yardımcı Hesap. Hesap Kodu BÜTÇE GELİRİNİN TÜRÜ 830 BÜTÇE HESABI 303,138,520.47 218,365,887.13 177,218,827.30 830 01 PERSONEL 53,132,315.89 60,869,561.14 65,906,398.20 830 01 1 MEMURLAR 7,044,749.59 7,956,369.31 8,601,011.72 830 01 1 1 Temel Maaşlar

Detaylı

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI SORU 1: 6 yl vade ile yllk %14 basit faiz oran üzerinden bir borç alnmtr. 3. yldaki faiz oranna e$de%er olan efektif iskonto oran a$a%dakilerden

Detaylı

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 80755325-105.05.07-1116 09/02/2016 Konu : Geçici Personele Ek Ödeme Yapılması ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) İlgi : 09.10.2015 tarihli

Detaylı

İÇİNDEKİLER KAMU ALACAĞI

İÇİNDEKİLER KAMU ALACAĞI İÇİNDEKİLER G İR İŞ...15 BİRİNCİ BÖLÜM KAMU ALACAĞI I. KAMU ALACAĞI K A V R A M I...17 II. SGK KURUM ALACAĞI KAVRAM I... 19 A. Genel O larak... 19 B. Kurum Gelirleri...20 1. Prim Gelirleri...21 2. Menkul

Detaylı

EKOLOJİK TASARIM KRİTERLERİNE GÖRE KENT PARKI İYİLEŞTİRME MODELİ: İZMİR KÜLTÜRPARK ÖRNEĞİ. Ayşe KALAYCI Araşt rma Görevlisi ayseklyc@gmail.

EKOLOJİK TASARIM KRİTERLERİNE GÖRE KENT PARKI İYİLEŞTİRME MODELİ: İZMİR KÜLTÜRPARK ÖRNEĞİ. Ayşe KALAYCI Araşt rma Görevlisi ayseklyc@gmail. TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 329 EKOLOJİK TASARIM KRİTERLERİNE GÖRE KENT PARKI İYİLEŞTİRME MODELİ: İZMİR KÜLTÜRPARK ÖRNEĞİ Cemal Onur ALPAY Peyzaj Mimar cemal@odakpeyzaj.com Ayşe KALAYCI

Detaylı

Turizm Yatırım, İşletme ve Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Yönetmelik

Turizm Yatırım, İşletme ve Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Yönetmelik Turizm Yatırım, İşletme ve Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Tarihi: 19.04.1983 Resmi Gazete Sayısı: 18023 BİRİNCİ BÖLÜM BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ Amaç: Madde 1 (Değişik: 29/9/2006-2006/11076

Detaylı

SANDIKLI BELEDİYESİ Mali Hizmetler ve Muhasebe Müdürlüğü 2006 Yılı Faaliyet Raporu

SANDIKLI BELEDİYESİ Mali Hizmetler ve Muhasebe Müdürlüğü 2006 Yılı Faaliyet Raporu SANDIKLI BELEDİYESİ Mali Hizmetler ve Muhasebe Müdürlüğü 2006 Yılı Faaliyet Raporu 1 Mali Hizmetler ve Muhasebe Müdürlüğümüz tarafından 01/01/2006 tarihinde 1 nolu yevmiye kaydı ile 2005 yılından 2006

Detaylı