Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) 5İ Ortak Dersler TÜRK DİLİ II. Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) 5İ Ortak Dersler TÜRK DİLİ II. Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR"

Transkript

1 Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) Ünite 2 5İ Ortak Dersler TÜRK DİLİ II Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR 1

2 Ünite 2 CÜMLE BİLGİSİ II SÖZ DİZİMİ II Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR İçindekiler 2.1. KELIME GRUPLARI İsim Tamlaması Sıfat Tamlaması İsim-Fiil Grubu Sıfat-Fiil Grubu Zarf-Fiil Grubu Edat Grubu Bağlama Grubu Tekrar Grubu Birleşik İsim Grubu Unvan Grubu Ünlem Grubu Sayı Grubu Birleşik Fiil Kısaltma Grupları KAYNAKÇA

3 Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) Ünite KELIME GRUPLARI Bir kelime ile ifade edilen kavramların daha ayrıntılı aktarımını yapabilmek için, en az iki kelimenin biçim ve anlam olarak bir araya gelmesi ile oluşan dilbilgisi birliklerine kelime grubu denir. Kelime grupları yargı bildirmezler, yapıları cümle oluşturmaya elverişli değildir. Cümlede özne, yüklem, nesne, yer tamlayıcısı ve zarf tümleci olabilirler. Bir cümlede kelime grubu olup olmadığını belirlemek için, cümledeki kelimeleri tek tek cümle bütünü içinde, özellikle yüklemle bağ kurarak işlev belirlemesini yapmak gerekir. Yüklemle kelime arasında biçim ve anlam olarak doğrudan bağ kurulamıyorsa, bu durum, incelediğimiz kelimenin, bir kelime grubu unsuru olduğunu gösterir İsim Tamlaması İyelik ekli bir isim unsurunun, bir başka isim unsuruyla kurduğu kelime grubudur. Bu kelime grubunda iki isim unsuru, aitlik, içinde bulunma, sınırlandırma, belirtme vb. anlam ilgileri çerçevesinde birbirine bağlanır. İsim tamlamasında ana unsur sonda bulunur. Birinci unsur tamlayan, ikinci unsur tamlanandır. çoban (ty) /çeşmesi (tn) ovanın (ty)/yeşili (tn) İsim tamlamasında birinci unsur ilgi ekli olabilir, ancak ikinci unsur tamlanan, daima iyelik eki taşır. köy + yol-u = köy yolu okul + un + kapı + sı = okulun kapısı biz + im + ses + (i)miz = bizim sesimiz Birinci unsuru ilgi hâli eki taşıyan isim tamlaması belirtili isim tamlamasıdır. Belirtili isim tamlamasında tamlayanla tamlanan arasında ekle sağlanan geçici bir ilişki kurulmuştur. çiçeğin (ty)+ kokusu (tn) = çiçeğin kokusu şehrin (ty) + kenar evleri (tn) = şehrin kenar evleri Belirtili isim tamlamasının unsurları yer değiştirebilir. memleket-in yollar-ı yollar-ı memleket-in Gördün mü dehşetini (tn) tipinin(ty)? (tipinin dehşeti) Kimse duymaz çilesini tütmeyen ocakların. (tütmeyen ocakların çilesi) Belirtili isim tamlamasının unsurları arasına başka unsurlar da girebilir. 3

4 Türk Dili II Acaba bahar atların da mı karnını zehirliyor? Tahsilin ticarette yeri yok. Şehrin artık dışındayız. Belirtili isim tamlamasının tamlayan unsuru da belirtili isim tamlaması olabilir. elbisenin yakasının/ düğmesi denizin sularının/ serinliği Birinci unsurunda ilgi hâli eki bulunmayan isim tamlamasına belirtisiz isim tamlaması denir. Bu tamlama, belirsiz, genel bir nesneyi, bir türü karşılar. çoban(ty)/ çeşmesi(tn) hayal(ty)/ iklimleri(tn) Belirtisiz isim tamlamasının iki unsuru arasında daimî bir ilişki mevcuttur. Tamlamada iki unsur arasına başka unsur giremeyeceği gibi unsurlar yer değiştiremez. Bundan dolayı nesne adı olarak kullanılmaya en elverişli kelime gruplarından biri belirtisiz isim tamlamasıdır. cep telefonu kahverengi Gökyüzü buzdolabı çamaşır makinesi atasözü okul-un uzun yol-u(+) okul uzun yol-u (-) memleket yolları (+) yolları memleket (-) Sıfat Tamlaması Bir isim unsurunun bir sıfat unsuruyla nitelendiği veya belirtildiği kelime grubudur. sıfat unsuru+isim unsuru= sıfat tamlaması verimli+topraklar= verimli topraklar bütün+insanlar= bütün insanlar Sıfat tamlamasında ana unsur isimdir, sonda bulunur. Sıfat, yardımcı unsur olarak ismin önüne gelerek onu tamamlar. Sıfat tamlayan, isim tamlanandır. Bu tamlamada isim de sıfat da ek almazlar. 4

5 Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) Ünite 2 sarı araba uzak hatıra zahmetli yolculuk uzun yol açan gül güneşle yıkanan tepeler Tamlayanı sıfat-fiil veya sıfat-fiil grubu olan bir sıfat tamlamasında nesne, hareket niteliği ile tamamlanır. mavileşen/ manzara ilk sevgiye benzeyen/ ilk acı eserken yelken açmadığım/rüzgâr gecenin bitmeye yüz tuttuğu/an Bir sıfat tamlamasında, ismi niteleyen birden fazla sıfat unsuru bulunabilir ya da birden fazla isim unsuru bir sıfat unsuru ile nitelenebilir. ne serin, ne tuhaf/ rüzgârlar kesici, dondurucu/bir karayel fırtınası ipek yığınlara sarılmış/sırmalar, tuğlar, sancaklar bu/ şüpheler, kuruntular Tamlayan ve tamlananı birer kelimeden oluşan sıfat tamlamaları kalıplaşarak birleşik isimler kurabilirler. Akciğer başbakan ilkokul Karabiber yarıyıl ön söz Sıfat tamlamalarında sıfat ve isim unsuru yer değiştiremez. güzel hava Hava güzel Sıfat tamlamalarında sıfat ve isim unsurları arasına da/de bağlacı ve mi soru eki girebilir. Yanımda bir de kılavuzum vardı. Burada üç mü kitap var? NOT: Nesnenin neden yapıldığını belirten demir kapı, cam bardak, gümüş kemer gibi tamlamalar, isim tamlaması değil sıfat tamlamasıdır. Bu tamlamaları, demirden kapı, camdan bardak şeklinde ve sıfat tamlaması kuruluşunda genişletebiliriz. 5

6 Türk Dili II İsim-Fiil Grubu Bir hareket ismi ile ona bağlı tamlayıcı veya tamlayıcılardan kurulan kelime grubudur. Hareket ismi, -mak,-ma ve Iş ekleriyle yapılır. Grubun ana unsuru hareket ismidir, genellikle sonda bulunur. Yüklem olan isim-fiil yargı bildirmez. onu(bli.n)/ biraz sonra çekeceği acıya(yt)/ hazırlamak(y) şiir duygusunu(bln)/ lisan hâline getirinceye kadar(zt)/ yoğurmak(y) uzun bir ayrılıktan sonra(zt)/ sılaya(yt)/ dönüş(y) Bu grupta isim-fiilin yeri özellikle konuşma ve şiir dilinde değişebilir. Seni istikbal için önce gelmek cihana, Ve başkasından almak sonra geliş müjdeni. Bu grup, söz dizimi içinde isim görevi yapar. Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir. Beklediğimi bilmek, onu da telaşlandırıyor Sıfat-Fiil Grubu Bir sıfat-fiil ile bu sıfat-fiile bağlı tamlayıcı veya tamlayıcılardan kurulan kelime grubudur. Grubun ana unsuru sıfat-fiildir, genellikle sonda bulunur. Yüklem olan sıfat-fiil yargı bildirmez. eski İstanbul un güzel semtlerini(b.lin)/ yaratan(y) Türklük bu anı(b.lin)/ ışıklarla(zt)/ Türk eden(y) sizlersiniz her içine girdiği odaya(yt)/bir şefkat serinliği (b.szn)/getiren(y) bu kız Sıfat-fiilin grup içindeki yeri, özellikle konuşma ve şiir dilinde değişebilir. Çiçeklendiği gün sabır ağacı Gerçeklenir dilde bütün dilekler. Kimse bilmez nasıl özlediğimi Küçük şehirdeki dostlarımı. vatansever, çöpçatan, cankurtaran, uçaksavar gibi bazı birleşik kelimeler, sıfat-fiil grubu kuruluşundadır Zarf-Fiil Grubu Bir zarf-fiil ile bu zarf-fiile bağlı tamlayıcı veya tamlayıcılardan kurulan kelime grubudur. Grubun ana unsuru zarf-fiildir ve sonda bulunur. Yüklem olan zarf-fiil yargı bildirmez. son gülün karşısında(yt)/ son bülbül (ö)/ ah ederken(y) bu yaman dağların hayalini(b.lin)/ hatırımdan(yt)/ silince(y) güneş(ö)/ batacağı yere(yt)/ iyice(zt)/ yaklaşınca(y) 6

7 Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) Ünite 2 -r/-maz, -DI mi ve -DI/-AlI vb. kalıplarla kurulan gruplar da birer zarf-fiil grubudur. Çamlıca nın bu asıl çevresine girer girmez, artık eniştemizin köşkünün tılsımlı duygularını tatmaya koyulurduk. Mevsim geçti mi, o yine Alplerin kucağında kendi rüyasına dalıyordu. Ben bu gurbet ile düştüm düşeli Her gün biraz daha süzülmekteyim. Şiir dilinde zarf-fiilin yeri değişebilir. Herkesin ayağı toprağa basardı açınca kapısını Edat Grubu İsim türünde bir kelime ya da kelime grubu ile onu izleyen bir çekim edatından meydana gelen kelime grubudur. isim unsuru+çekim edatı= edat grubu sizler+için= sizler için akşama+dek= akşama dek dersten+sonra= dersten sonra Edat grubunda, isim unsuru kelime grubudur olabilir. hür maviliğin bittiği son hadde/ kadar (isim unsuru: sıfat tam.) ilk uçuştan sonra yuvaya dönmeyi başaran yavru serçeler/ gibi (isim unsuru: sıfat tam.) Bu grupta birden fazla isim unsuru bulunabilir. yorgunluğuna, uykusuzluğuna/ rağmen bir avuç buğday, bir tutam ot, bir karış toprak/ için Bağlama Grubu Bağlama edatları (ve, veya, ile, ilâ, fakat, ama, değil vb.) ile birbirine bağlanmış iki veya daha fazla isim unsurunun meydana getirdiği kelime grubudur. Bağlama edatı isim unsurlarının arasında bulunur. isim unsuru+bağlama edatı+isim unsuru= bağlama grubu kırmızı+ve+siyah= kırmızı ve siyah Leyla+ile+Mecnun= Leyla ile Mecnun on+ilâ+on beş= on ilâ on beş 7

8 Türk Dili II ne ne, hem hem, da da, ister ister, ya ya, mi mi, gerek gerek... gibi edatlarla kurulan gruplarda edatlar, isim unsurlarının başında veya sonunda bulunur. ne mendil, ne de bir kol ya bunu ya şunu ya da onu güzel mi çirkin mi Bağlama grubu içine başka ögeler girebilir. O, benim yüzüme değil hiçbir şey görmeden sağ ve sol tarafa bakmaktadır Tekrar Grubu Bir nesneyi, bir niteliği, bir hareketi karşılamak üzere eş görevli iki kelimenin meydana getirdiği kelime grubudur. Grupta yer alan kelimeler arasında şekil ve anlam yönünden ilişki vardır. Aynen tekrarlar: usul usul, ağır ağır, geze geze Yakın anlamlı tekrarlar: eş dost, doğru dürüst, eğri büğrü Zıt anlamlı tekrarlar: iyi kötü, güzel çirkin, bata çıka, ölüm kalım m ünsüzünün kelime başına ilavesiyle: boya moya, sıra mıra Tekrarlar, anlamı kuvvetlendirme, nesne ve harekete çokluk, süreklilik ve beraberlik anlamı kazandırır. Mini mini çocuklar etrafta dolaşıyordu. (kuvvetlendirme) Yaza yaza usandı. (süreklilik) Diyar diyar dolaştım. (çokluk) Tekrar gruplarının birçoğunda unsurların yeri değiştirilmez. eğri büğrü büğrü eğri moyun oyun Grupta yer alan kelimelerden biri, zaman içinde kullanımdan düşmüş olabilir. bet beniz, soy sop, boy bos, yorgun argın Kelimeler arasına virgül konmaz. 8

9 Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) Ünite Birleşik İsim Grubu Bir şahsa özel isim olmak üzere bir araya gelen kelime grubudur. isim+isim+ = birleşik isim grubu Mehmet + Akif + Ersoy = Mehmet Akif Ersoy Ömer + Seyfettin = Ömer Seyfettin Unvan Grubu Bir özel isim ve onu izleyen bir akrabalık ismi veya bir unvandan oluşan kelime grubudur. Bu grupta şahıs ismi başta, unvan ve akrabalık ismi sonda bulunur. şahıs ismi+unvan veya akrabalık ismi= unvan grubu Asiye + Hanım = Asiye Hanım Hasan + dayı = Hasan dayı Bu grupta akrabalık ismi bildiren kelimeler küçük harfle başlar. Ancak diğer unvanlar büyük harfle yazılır. Ayşe teyze Ali dede Fatma nine Çağrı Bey Enver Paşa Mehlika Sultan Unvan grubunda şahıs ismi birleşik isim olabilir. Hasan Basri Bey Betül Sena Hanım Birinci unsuru akrabalık ismi veya unvan olan Sultan Abdülhamit, Doktor Kağan, Hoca Nasrettin, Subay Mert, Baba Hasan gibi kelime grupları unvan grubu değil, birleşik isimdir Ünlem Grubu Bir ünlem ile bir isim veya isim yerine kullanılan kelime grubundan meydana gelen gruptur. Bu grupta ünlem (ey, ay, hey, bre, a, ya, yahu, be vb.) başta, isim unsuru sonda bulunur. Ünlem ve isim unsuru eksizdir. ünlem+isim unsuru= ünlem grubu ey/ Türk gençliği be/ kardeşim hey/ çocuklar ey/ garip çizgilerle dolu han duvarları(isim unsuru: sıfat tam.) Cümlenin kuruluşuna katılmayan bu grup, hitaplarda kullanılırken cümle dışı öge olarak cümlenin herhangi bir yerinde bulunabilir. 9

10 Türk Dili II Ey tatlı ve ulvî gece, yıllarca devam et! İlâhi bir kuvvetin, ebedî bir feyzin var, ey Türk! Sayı Grubu Basamak değerine göre sıralanmış sayı isimleri grubudur. Gruptaki sayılar sondan başa doğru büyür. Küçük sayı sonda bulunur. Sayı isimleri eksiz birleşip ayrı yazılırlar. yetmiş beş, seksen altı, üç yüz yirmi dört Sayılar; kelime, sıfat tamlaması ve sayı grubu ile karşılanır. Genellikle ana sayılar sıfat tamlaması, ara sayılar da sayı grubudur. üç, on, yirmi (tek kelime) üç yüz, on bin, kırk milyon (sıfat tamlaması) on iki, yirmi beş, altı yüz seksen üç (sayı grubu) Milyonlu sayılar üç, milyarlı sayılar dört unsurludur. Her unsur kendi içinde sayı grubu, sıfat tamlaması veya kelime olabilir. sekiz yüz/ yetmiş: sayı grubu (sekiz yüz: sıfat tamlaması) otuz yedi bin/ beş yüz yirmi: sayı grubu otuz yedi/ bin: sıfat tamlaması, otuz/ yedi: sayı grubu, beş yüz/ yirmi: sayı grubu, beş/ yüz: sıfat tamlaması Birleşik Fiil Anlam ve biçim olarak kullanım alanına iki unsurla çıkan fiillere birleşik fiil denir. Birleşik fiiller, anlamca bir bütünlük oluştururlar ve tek bir oluşu hareketi bildirirler. Üç tip birleşik fiilden söz edilebilir: İsim+Yardımcı Fiil Bir isim ve bir yardımcı fiilin birleşmesinden oluşur. et-, ol-, yap-, eyle-, kıl-, buyur-, yap-, bulun- fiilleri yardımcı fiil olarak kullanılır. Asıl unsur olan isim başta, yardımcı fiil sonda bulunur. isim unsuru+yardımcı fiil=birleşik fiil yardım+etmek= yardım etmek karar+kılmak= karar kılmak mesut+olmak= mesut olmak Sıfat-fiiller ol- ve bulun- yardımcı fiilleriylr birleşik fiil oluştururlar. Ayrıca şimdiki zaman işlevindeki -makta/-mekte, -mada/-mede, -yor ekleri de bu kullanımda görülmektedir. gider oldu, gelmez oldun, almış bulundu, çalışıyor olmalısın, alacak oldun 10

11 Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) Ünite 2 Bu birleşik-fiilde isim unsuru ve yardımcı fiil bir araya gelirken bir ses olayı meydana geliyorsa, birleşik fiil bitişik yazılır. hissetmek, bahsetmek, halletmek, kaybolmak Fiil+Zarf-fiil eki(-a, -X, Xp)+Yardımcı fiil İki fiil görevli kelime zarf-fiil aracılığıyla kaynaşarak yeni anlamlı bir birleşik fiil oluştururlar. Türkçede bağımsız anlamlı fiil kullanımları da olan ver-, gel-, kal-, gör-, koy-, dur-, yaz- fiilleri bu tür birleşik fiillerde birinci fiile yeni anlam katan bir işlev yüklenirler. Gel-e-bil-mek yeterlik Gel-i-ver-mek tezlik Gel-e-dur-mak sürerlik Düş-e-yaz-mak yaklaşma Anlamca ve Yapıca Kaynaşmış Birleşik Fiiller İsim+Fiil türünden farklı olarak sadece belirli yardımcı fiillerle değil, bütün fiillerle kalıplaşmış birleşik fiillerdir. Birleşik fiili oluşturan unsurlardan biri veya tamamı birincil anlamlarının dışında kullanıldığından deyimleşme söz konusudur ve Türkçedeki deyimler bu başlık altında değerlendirilir. Göz kulak olmak, yol almak, küplere bin -, kendini kaybet-, yollara düş Kısaltma Grupları Bazı kelime grupları ve cümlelerin bazı unsurlarının eksiltili kullanıldığı ve eksiltinin zamanla kalıplaşarak kelime grubu durumuna geçtiği görülür. Bu yapılara kısaltma grubu denir. Bu gruplar genellikle isim-fiil, sıfat-fiil veya zarf-fiil gruplarından kısalmış ve bunların bir kısmı kalıplaşmıştır. karnı tok (olan): sıfat-fiil grubu başı açık (olarak): zarf-fiil grubu fikrine müracaat (etmek): isim-fiil grubu Kısaltma grupları, iki isim unsurundan meydana gelir. Unsurlarında çekim eki bulunmayan veya sadece birinci unsurunda iyelik eki bulunan kısaltma grubuna isnat grubu denir. baş/ açık bacağı/ sakat sohbeti/ tatlı ayak/ yalın Birinci unsuru yükleme hâli eki taşıyan kısaltma gruplarına yükleme grubu denir. 11

12 Türk Dili II çocuğu/ terbiye insanı/ takdir programı/ takdim yüzü/ aşkın Birinci unsuru yönelme hâli eki taşıyan kısaltma gruplarına yönelme grubu denir. işine/ hakim oyuna/düşkün üç yüze/ yakın geçmişe/ bağlı Birinci unsuru bulunma hâli eki taşıyan kısaltma gruplarına bulunma grubu denir. haftada/ bir işinde/ usta saygıda kusur yükte/ hafif Birinci unsuru ayrılma hâli eki taşıyan kısaltma gruplarına ayrılma grubu denir. elden/ düşme sonradan/ görme camdan/ keskin bin yıldan/ uzun Birinci unsuru vasıta hâli eki taşıyan kısaltma gruplarına vasıta grubu denir. bayrakla/ süslü onunla/ dost annesiyle/ dargın parayla/ yüklü Birinci unsuru eşitlik eki taşıyan kısaltma gruplarına eşitlik grubu denir. sayıca/ fazla zekâca/ üstün yapıca/ zayıf yaşça/ büyük 12

13 Cümle Bilgisi II (Söz Dizimi II) Ünite KAYNAKÇA ATABAY, Neşe vd Türkiye Türkçesinin Sözdizimi. Papatya Yay., İstanbul. BANGUOĞLU, Tahsin Türkçenin Grameri. TDK Yay., Ankara. BEYRELİ, Latif vd Yazılı ve Sözlü Anlatım, Pegem A Yay., Ankara. DEMİR, Nurettin-YILMAZ, Emine. Türk Dili El Kitabı, Grafiker Yay., Ankara. Editörler: DEMİR, Nurettin-YILMAZ, Emine Türk Dili Yazılı ve Sözlü Anlatım, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. DOĞAN, Levent- KAYA, Nesrin vd Üniversiteler İçin Türk Dili Yazılı ve Sözlü Anlatım, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. DİSKUN, Haydar Türk Dilbilgisi, Remzi Kitabevi, İstanbul. ERGİN, Muharrem Türk Dil Bilgisi, Bayrak Basım/Yayın/Tanıtım, İstanbul Üniversiteler İçin Türk Dili, Bayrak Basım/Yayın/Tanıtım, İstanbul. KARAAĞAÇ, Günay Türkçenin Söz Dizimi, Kesit Yay., İstanbul. KARAHAN, Leyla Türkçede Söz Dizimi, Akçağ Yay., Ankara. KORKMAZ, Zeynep Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), TDK Yay. Ankara. 13

14 Türk Dili II 14

Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri.

Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ II: CÜMLE VE METİN BİLGİSİ Ders No : 3464 Teorik : Pratik : Kredi : ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

Çalışkan insan / kendi varlığında hüküm süren bir uyumu / bütün kâinata /nakleder.

Çalışkan insan / kendi varlığında hüküm süren bir uyumu / bütün kâinata /nakleder. KELİME GRUPLARI Kelime grubu, bir varlığı, bir kavramı, bir niteliği, bir durumu veya bir hareketi karşılamak üzere, belirli kurallar içinde yan yana gelen kelimeler topluluğudur. Kelime ile kelime grubu

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ *

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ * TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TARİH İFADE ETMEK İÇİN KULLANILAN YAPILARIN SÖZ DİZİMİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ * EXAMINATION OF THE WORDS DESCRIBING DATE IN TERMS OF SYNTAX IN TURKEY TURKISH Sedat BALYEMEZ ** Özet:

Detaylı

EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI

EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI *KÖK * YAPIM EKLERİ * ÇEKİM EKLERİ * YAPILARINA GÖRE SÖZCÜKLER K Ö K Sözcüğü oluşturan en küçük anlamlı dil birimine kök denir. Kök halinde bulunan sözcükler yapım eki almamıştır

Detaylı

TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U

TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U TÜRKÇE CÜMLE BİL- GİSİ TDE 203U KISA ÖZET DİKKAT Burada ilk 4 sahife gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 1 1. ÜNİTE Türkçede Kelime Gruplarının Yapısı ve Kullanılışı Biçimleri:

Detaylı

Canlı ve cansız varlıklara, çeşitli somut ve soyut kavramlara ad olan sözcük türüdür.

Canlı ve cansız varlıklara, çeşitli somut ve soyut kavramlara ad olan sözcük türüdür. İsimler (Adlar) Canlı ve cansız varlıklara, çeşitli somut ve soyut kavramlara ad olan sözcük türüdür. Özel İsimler Özel adlar, benzerleri bulunmayan, yaratılışta tek olan varlıklara verilen adlardır. Kişi

Detaylı

Örn: İddiamı ispat için, bu odanın duvarlarına gül. yazdırdım. Yüklem

Örn: İddiamı ispat için, bu odanın duvarlarına gül. yazdırdım. Yüklem TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TÜRKİYE TÜRKÇESİ - IV DERS NOTLARI 2. Sınıf - 2. Dönem İsa SARI www.isa-sari.com KISALTMA GRUPLARI Türkçede kısaltma grupları, çeşitli kelime gruplarının (sıfat-fiil grubu,

Detaylı

c. Yönelme Hâli: -e ekiyle yapılır. Yüklemin yöneldiği yeri, nesneyi ya da kavramı gösterir.

c. Yönelme Hâli: -e ekiyle yapılır. Yüklemin yöneldiği yeri, nesneyi ya da kavramı gösterir. ÇEKİM EKLERİ: Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, kelimelerin cümlede görev almasını sağlar, hâlini, sayısını, zamanını, şahsını belirler. Çekim ekleri eklendiği sözcüğün anlamında

Detaylı

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar.

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Mustafa Öğretmenim, cümlenin asıl öğeleri Yüklem ve Özne dir. Öğretmenim, Zarf Tümleci, Dolaylı Tümleç ve Nesne (Belirtili Nesne Belirtisiz Nesne) de yardımcı öğeleridir.

Detaylı

2.FİİLİMSİ GRUBU: Fiilimsilerin kendinden önceki veya sonraki sözcüklerle oluşturdukları gruplara fiilimsi grubu denir. Fiilimsi grubu üçe ayrılır:

2.FİİLİMSİ GRUBU: Fiilimsilerin kendinden önceki veya sonraki sözcüklerle oluşturdukları gruplara fiilimsi grubu denir. Fiilimsi grubu üçe ayrılır: KELİME GRUPLARI( SÖZCÜK GRUPLARI): Kelimelerin, bir varlığı, kavramı, niteliği, durumu, hareketi karşılamak üzere, belirli kurallar içinde yan yana gelerek oluşturdukları kelime topluluklarına kelime grubu

Detaylı

» Ben işlerimi zamanında yaparım. cümlesinde yapmak sözcüğü, bir yargı taşıdığı için yüklemdir.

» Ben işlerimi zamanında yaparım. cümlesinde yapmak sözcüğü, bir yargı taşıdığı için yüklemdir. CÜMLENİN ÖĞELERİ TEMEL ÖĞELER Yüklem (Fiil, Eylem) Cümledeki işi, hareketi, yargıyı bildiren çekimli unsura yüklem denir. Yükleme, cümlede yargı bildiren çekimli öge de diyebiliriz. Yüklem, yukarıda belirttiğimiz

Detaylı

Cümle, bir düşünceyi, bir dileği, bir haberi ya da duyguyu tam olarak anlatan, bir veya birden çok sözcükten oluşmuş anlatım birimidir.

Cümle, bir düşünceyi, bir dileği, bir haberi ya da duyguyu tam olarak anlatan, bir veya birden çok sözcükten oluşmuş anlatım birimidir. CÜMLENİN ÖĞELERİ Cümle, bir düşünceyi, bir dileği, bir haberi ya da duyguyu tam olarak anlatan, bir veya birden çok sözcükten oluşmuş anlatım birimidir. Cümle içindeki sözcüklerin tek başlarına ya da

Detaylı

REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ SIFAT TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE ÖĞRETİMİ ÜZERİNE

REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ SIFAT TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE ÖĞRETİMİ ÜZERİNE 35 REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ SIFAT TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE ÖĞRETİMİ ÜZERİNE TEACHING AND THE STRUCTURE OF THE ADJECTIVE PHRASES IN ÇALI KUŞU BY REŞAT NURİ GÜNTEKİN Öğrt. Turgut

Detaylı

-DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI

-DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI 2012 -DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI AYDIN ARIDURU BİLGİSAYAR 1 ÖĞRETİM GÖREVLİSİNİN ADI: YRD. DOÇ. NURAY GEDİK 05.12.2012 İÇİNDEKİLER İçindekiler... 1 -de da ve ki nin yazımı konu anlatımı... 2-6 -de da ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖNSÖZ DİL NEDİR? / İsmet EMRE 1.Dil Nedir?... 1 2.Dilin Özellikleri.... 4 3.Günlük Dil ile Edebî Dil Arasındaki Benzerlik ve Farklılıklar... 5 3.1. Benzerlikler... 5 3.2. Farklılıklar...

Detaylı

MUHARREM ERGİN E GÖRE KELİME GRUPLARI 1. Taslak (23 Şubat 2010) www.dilbilimi.net Dr.Mustafa Altun

MUHARREM ERGİN E GÖRE KELİME GRUPLARI 1. Taslak (23 Şubat 2010) www.dilbilimi.net Dr.Mustafa Altun MUHARREM ERGİN E GÖRE KELİME GRUPLARI 1 Taslak (23 Şubat 2010) www.dilbilimi.net Dr.Mustafa Altun Kaynak: Muharrem Ergin (1985), Türk Dil Bilgisi, Boğaziçi Yayınları. Kelime gurubu birden fazla kelimeyi

Detaylı

TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı

TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı Pazar, 27 Eylül 2009 0949 - Son Güncelleme Pazar, 27 Eylül 2009 0950 TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı Dil İnsanların duygu, düşünce ve isteklerini anlatmak için kullandıkları ses ya da işaretler

Detaylı

Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir.

Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir. I. ÇEKİM EKLERİ Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir. Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, kelimelerin cümlede görev

Detaylı

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TÜRKÇE BİÇİM BİLGİSİ KISA ÖZET www.kolayaof.com

Detaylı

6. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

6. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM 6. SINIF TÜRKÇE İ KURS I VE LERİ AY 1 Biçim Bilgisi Biçim Bilgisi Biçim Bilgisi 4 5 Çok anlamlılık (temel, yan, mecaz ve terim anlam) Çok anlamlılık (temel, yan, mecaz ve terim anlam) Kök ve eki kavrar.

Detaylı

PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ

PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ C E N T R U L NAŢIONAL DE EVALUARE ŞI E X A M I N A R E PROGRAMA DE EXAMEN PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ BACALAUREAT 2011 TIP PROGRAMĂ: PROFIL TEOLOGIC ŞI PEDAGOGIC Pagina 1 din 5

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRKİYE TÜRKÇESİNİN SÖZ DİZİMİ Ders No : 8107010023 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 0 Ders Bilgileri Ders Türü - Seçiniz

Detaylı

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI:

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: Bu formun ç kt s n al p ço altarak ö rencilerinizin ücretsiz Morpa Kampüs yarıyıl tatili üyeli inden yararlanmalar n sa layabilirsiniz.! ISBN NUMARASI: 65482464 ISBN NUMARASI: 65482464! ISBN NUMARASI:

Detaylı

SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı

SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı TÜR VE ŞEKİL BİLGİSİ Düz Yazı Bilgisi Efsane Destan Masal Hikâye Tiyatro Gezi Yazısı Anı (Hatıra) Günlük (Günce) Deneme Biyografi Otobiyografi Mektup Münazara Şiir Bilgisi

Detaylı

Tek başına anlamı ve görevi olmayan ancak kendinden önce gelen sözcükle öbekleşerek anlam ve görev kazanan sözcüklerdir. Edatlar şunlardır:

Tek başına anlamı ve görevi olmayan ancak kendinden önce gelen sözcükle öbekleşerek anlam ve görev kazanan sözcüklerdir. Edatlar şunlardır: EDAT-BAĞLAÇ-ÜNLEM EDATLAR Tek başına anlamı ve görevi olmayan ancak kendinden önce gelen sözcükle öbekleşerek anlam ve görev kazanan sözcüklerdir. Edatlar şunlardır: 1-GİBİ Cümleye benzerlik, eşitlik,

Detaylı

Cümle Bilgisi (Söz Dizimi) 5İ Ortak Dersler TÜRK DİLİ II. Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR

Cümle Bilgisi (Söz Dizimi) 5İ Ortak Dersler TÜRK DİLİ II. Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR Cümle Bilgisi (Söz Dizimi) Ünite 1 5İ Ortak Dersler TÜRK DİLİ II Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR 1 Ünite 1 CÜMLE BİLGİSİ (SÖZ DİZİMİ) Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR İçindekiler 1.1. CÜMLE... 3 1.2. CÜMLENİN ÖGELERİ...

Detaylı

ÜNİTE 14 ŞEKİL BİLGİSİ-II YAPIM EKLERİ. TÜRK DİLİ Okt. Aslıhan AYTAÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri Fiil Çekim Ekleri

ÜNİTE 14 ŞEKİL BİLGİSİ-II YAPIM EKLERİ. TÜRK DİLİ Okt. Aslıhan AYTAÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri Fiil Çekim Ekleri ŞEKİL BİLGİSİ-II YAPIM EKLERİ İÇİNDEKİLER BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri Fiil Çekim Ekleri HEDEFLER TÜRK DİLİ Okt. Aslıhan AYTAÇ Bu üniteyi çalıştıktan sonra;

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq q Sıfatlar Bilgisayar I 10.12. Salim Erer 0 1. Ünite Hakkında Genel Bilgi Sözcükler tür bakımından üç ana gruba ve sekiz ayrı türe ayrılır. A. AD SOYLU SÖZCÜKLER 1. İsim (Ad) - İsim Çekim Ekleri 2. Sıfat

Detaylı

Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu

Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu Dil Araştırmaları Dergisi Sayı: 2 Bahar 2008, 87-92 ss. Türkiye Türkçesinde Dakikalı Saat İfadeleri ve Saat Grubu Sedat BALYEMEZ 1 ÖZET Saat ifadeleri, günlük dilde kullanımı çok fazla olan ifadelerdir.

Detaylı

yuvarlak masa yeşil erik üç kalem ihtiyar adam

yuvarlak masa yeşil erik üç kalem ihtiyar adam VARLIKLARIN ÖZELLİKLERİNİ BELİRTEN KELİMELER yuvarlak masa yeşil erik üç kalem ihtiyar adam şu otobüs birkaç portakal Yuvarlak masa : Yuvarlak sözcüğü varlığın biçimini bildiriyor. Yeşil erik : Yeşil sözcüğü

Detaylı

CÜMLENİN ÖGELERİ YÜKLEM / ÖZNE

CÜMLENİN ÖGELERİ YÜKLEM / ÖZNE CÜMLENİN ÖGELERİ YÜKLEM / ÖZNE YÜKLEM Cümlede işi, oluşu, durumu bildiren öğeye yüklem denir. Diğer öğeleri bulmak için bütün sorular yükleme yöneltilir. Dilimizde her türlü sözcük ve söz öbeği yüklem

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 6. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 6. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ KASIM EKİM 2017-2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 6. SINIF TÜRKÇE DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı BİÇİM BİLGİSİ (Kök, Ek ve

Detaylı

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır.

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır. CÜMLE ÇEŞİTLERİ Cümleler, kendini oluşturan sözcüklerin anlamlarına, cümlede bulundukları yerlere, türlerine göre değişik özellikler gösterir. İşte bu özelliklere göre cümleler değişik gruplar altında

Detaylı

VURGULAMA İŞLEVLİ DİL BİRİMLERİ ÜZERİNE

VURGULAMA İŞLEVLİ DİL BİRİMLERİ ÜZERİNE VURGULAMA İŞLEVLİ DİL BİRİMLERİ ÜZERİNE Leylâ KARAHAN Türkçe söz diziminde özne, nesne, zarf ve yer tamlayıcısı gibi yüklemle doğrudan bağlantılı olan ögelerin dışında yüklemle bağlantısı olmayan ancak

Detaylı

BAĞLAÇ. Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere "bağlaç" denir.

BAĞLAÇ. Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere bağlaç denir. BAĞLAÇ Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere "bağlaç" denir. Bağlaçlar da edatlar gibi tek başlarına anlamı olmayan sözcüklerdir. Bağlaçlar her

Detaylı

İsim İsim İsimlerin Tamamlanmış Hali

İsim İsim İsimlerin Tamamlanmış Hali Aşağıda verilen isimleri örnekteki gibi tamamlayınız. Örnek: Ayakkabı--------uç : Ayakkabının ucu İsim İsim İsimlerin Tamamlanmış Hali Kalem sap Çanta renk Araba boya Masa kenar Deniz mavi Rüzgar şiddet

Detaylı

Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008

Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008 Dil Araştırmaları, Sayı 2, Bahar 2008 www.dilarastirmalari.com TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE DAKİKALI SAAT İFADELERİ VE SAAT GRUBU Sedat BALYEMEZ ÖZET Saat ifadeleri, günlük dilde kullanımı çok fazla olan ifadelerdir.

Detaylı

TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR

TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR 12 Biçim Bilgisi ORTAK DERSLER TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR 1 Ünite: 12 BİÇİM BİLGİSİ Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR İçindekiler 12.1. Çekim Ekleri... 3 12.1.1. İsim Çekim Ekleri... 3 12.1.2. FİİL

Detaylı

Sözcüklerin ve harflerin yazılışıyla ilgili belli kurallar da vardır. Bunları şimdi ayrı ayrı göreceğiz.

Sözcüklerin ve harflerin yazılışıyla ilgili belli kurallar da vardır. Bunları şimdi ayrı ayrı göreceğiz. YAZIM KURALLARI Sözcüklerin ve harflerin yazılışıyla ilgili belli kurallar da vardır. Bunları şimdi ayrı ayrı göreceğiz. BÜYÜK HARFLERİN KULLANILDIĞI YERLER Her cümle büyük harfle başlar. Ancak sıralı

Detaylı

REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ İSİM TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE CÜMLEDEKİ GÖREVLERİ

REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ İSİM TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE CÜMLEDEKİ GÖREVLERİ 27 REŞAT NURİ GÜNTEKİN İN ÇALI KUŞU ROMANINDAKİ İSİM TAMLAMALARININ DERİN YAPISI VE CÜMLEDEKİ GÖREVLERİ THE DEEP STRUCTURE OF NOUN MODIFIERS AND THEIR FUNCTIONS IN SENTENCE IN ÇALI KUŞU WHICH IS WRITTEN

Detaylı

NESNE ÜZERİNE. Arzu Sema Ertane Baydar * Özet

NESNE ÜZERİNE. Arzu Sema Ertane Baydar * Özet TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2017, Yıl:5, Sayı:10 Geliş Tarihi: 04.07.2017 Kabul Tarihi: 10.08.2017 Sayfa:17-21 ISSN: 2147-8872 NESNE ÜZERİNE Özet Arzu Sema Ertane

Detaylı

Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler

Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler 16-20 MART 3. HAFTA Cümledeki sözcük sayısı, anlatmak istediğimiz duygu ya da düşünceye göre değişir. Cümledeki sözcük sayısı arttıkça, anlatılmak istenen daha

Detaylı

ÜNİTE. TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Nurşat BİÇER İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRKÇE ŞEKİL BİLGİSİ II

ÜNİTE. TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Nurşat BİÇER İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRKÇE ŞEKİL BİLGİSİ II HEDEFLER İÇİNDEKİLER TÜRKÇE ŞEKİL BİLGİSİ II Çekim Ekleri Ad Çekim Ekleri Durum (hâl) ekleri İyelik ekleri Çoğul ekleri Soru eki Fiil Çekim Ekleri Haber (bildirme) kipleri Tasarlama (istek) kipleri Kişi

Detaylı

ZAMİR Varlıkların veya onların isimlerinin yerini geçici veya kalıcı olarak tutabilen, isim gibi kullanılabilen, isim soylu kelimelerle, bazı eklere zamir denir. Zamirlerin Özellikleri: İsim soyludur.

Detaylı

Canlı ve cansız varlıklara, çeşitli somut ve soyut kavramlara ad olan sözcük türüdür.

Canlı ve cansız varlıklara, çeşitli somut ve soyut kavramlara ad olan sözcük türüdür. SÖZCÜK TÜRLERİ İsimler (Adlar) Canlı ve cansız varlıklara, çeşitli somut ve soyut kavramlara ad olan sözcük türüdür. Özel İsimler Özel adlar, benzerleri bulunmayan, yaratılışta tek olan varlıklara verilen

Detaylı

EDATLAR(İLGEÇ) Tek başlarına anlamları olmayan, kendisinden önce ve sonra gelen kelimeler arasında değişik anlam ilgileri kuran kelimelere edat denir. Edatlar çekim eki alırsa adlaşır. Başlıca Edatlar:

Detaylı

FİİLİMSİLER. a)isim FİİL(MASTARLAR):Fiillere getirilen (MA y IŞ MAK) ekleriyle türetilen sözcüklere isim fiil denir.

FİİLİMSİLER. a)isim FİİL(MASTARLAR):Fiillere getirilen (MA y IŞ MAK) ekleriyle türetilen sözcüklere isim fiil denir. FİİLİMSİLER Fiillere getirilen, özel eklerle türetilen cümlede isim, sıfat, zarf görevinde kullanılan sözcüklere fiilimsi denir. Fiilimsiler üçe ayrılır. a)isim FİİL(MASTARLAR):Fiillere getirilen (MA y

Detaylı

V. ULUSLARARASI TÜRK DİL KURULTAYI

V. ULUSLARARASI TÜRK DİL KURULTAYI ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU TÜRK DİL KURUMU YA YINLARI: 85511 V. ULUSLARARASI TÜRK DİL KURULTAYI 2004 I. CİLT 1 Ankara, 2004 BELiRTİSiZ İSİM TAMLAMASI MI, SIFAT TAMLAMASI MI? EyüpAKMAN'

Detaylı

(saat/hafta) Teorik anlatım, tartışma, soru-cevap. Hacettepe TÖMER Öğretim Elemanları

(saat/hafta) Teorik anlatım, tartışma, soru-cevap. Hacettepe TÖMER Öğretim Elemanları Tablo 2: DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Türk Dili Önkoşullar Dersin Dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz.

Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz. CÜMLENİN ÖĞELERİ Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Şimdi birbirini tamamlayan öğeleri inceleyeceğiz. Bir cümlenin oluşması için en önemli şart,

Detaylı

Word Groups And Their Teaching In Turkey Turkish Language. Erhan DURUKAN *

Word Groups And Their Teaching In Turkey Turkish Language. Erhan DURUKAN * Word Groups And Their Teaching In Turkey Turkish Language Erhan DURUKAN * ÖZ Bu çalışmanın amacı; Türk dil bilgisinin tartışmalı alanlarından biri olan sözcük gruplarının Türkçe dil bilgisi terimleri sözlüklerindeki,

Detaylı

GEÇİŞLİ FİLLERLE KURULMUŞ DEYİMLEŞMİŞ BİRLEŞİK FİLLER İN YÜKLEM OLDUĞU CÜMLELERDE NESNE MESELESİ Selma GÜLSEVİN

GEÇİŞLİ FİLLERLE KURULMUŞ DEYİMLEŞMİŞ BİRLEŞİK FİLLER İN YÜKLEM OLDUĞU CÜMLELERDE NESNE MESELESİ Selma GÜLSEVİN - International Periodical For The Languages, Literature, p. 1150-1154, TURKEY GEÇİŞLİ FİLLERLE KURULMUŞ DEYİMLEŞMİŞ BİRLEŞİK FİLLER İN YÜKLEM OLDUĞU CÜMLELERDE NESNE MESELESİ Selma GÜLSEVİN ÖZET Bir cümlede

Detaylı

1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR

1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1: İLETİŞİM, DİLVE KÜLTÜR 15 1.1. Dilin Tanımı 16 1.1.1. Dil Tabii Bir Vasıtadır 17 1.1.2. Dil, Kendi Kanunları Olan Canlı Bir Varlıktır 17 1.1.3. Dil, Temeli Bilinmeyen Zamanlarda

Detaylı

1. BÖLÜM KURAMSAL ÇERÇEVE

1. BÖLÜM KURAMSAL ÇERÇEVE İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...5 KISALTMALAR...9 1. BÖLÜM KURAMSAL ÇERÇEVE 1.1. Kalıplaşmış Söz Birliklerindeki Fosil Kelimeler...11 1.1.1. Kalıplaşmış Söz Birlikleri...12 1.1.1.1. Atasözleri ve Tekerlemeler...13

Detaylı

SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 015 016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM İ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EYLÜL ÜNİTE I İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR ÜNİTE 1 İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR HAFTA 1 Ders

Detaylı

6. HAFTA TÜR TÜRK DİLİ 1

6. HAFTA TÜR TÜRK DİLİ 1 6. HAFTA TÜR 101 - TÜRK DİLİ 1 Bu bölüm tamamlandıktan sonra; Görevleri bakımından kelimelerin neler olduğu ve kullanım alanları, Kelime grupları ve kullanım alanları ile Bunların cümle içindeki anlamsal

Detaylı

6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ

6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ 6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ OKUMA KÜLTÜRÜ (5 EYLÜL - 21 EKİM) - Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve saygıyla dinler. - Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. - Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini

Detaylı

1. BEliRSiz TAMLAMALAR Belirsiz Isim Tamlamaları. İsİM VE SIFAT TAMLAMALARı Dr. Funda KARA

1. BEliRSiz TAMLAMALAR Belirsiz Isim Tamlamaları. İsİM VE SIFAT TAMLAMALARı Dr. Funda KARA --'JA...V~ :..'T,-,O... r~kiclya""'tc!.a","r.!!:aş""tı!.!..rm~al",-ar... ı~e",n"",sti... tü",s,",,ü... D"'e... rg"'is"-i-"s",-ayul... l-,-7...e"!.rz!

Detaylı

* Cümle içinde, tırnak içinde verilen cümleler büyük harfle başlar. Tolstoy, Amaç olmayınca hayatın da bitmesi gerekir. demiştir.

* Cümle içinde, tırnak içinde verilen cümleler büyük harfle başlar. Tolstoy, Amaç olmayınca hayatın da bitmesi gerekir. demiştir. YAZIM KURALLARI BÜYÜK HARFLERİN YAZIMI *Bitmiş cümleler büyük harfle başlar. İnanmak, başarmanın yarısıdır. * Cümle içinde, tırnak içinde verilen cümleler büyük harfle başlar. Tolstoy, Amaç olmayınca hayatın

Detaylı

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEK OKULU

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEK OKULU YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEK OKULU Dersin Kodu : AFYA 101 Dersin Adı : Yabancılar için Türk Dili ve Kültürü I Okutman : E-posta : Telefon : 0.216.578 00 00 (Dahili: 2178) Ders Amacı Yabancılar

Detaylı

ÖZNE YÜKLEM UYUMU BAKIMINDAN FARKLI BĐR CÜMLE TĐPĐ

ÖZNE YÜKLEM UYUMU BAKIMINDAN FARKLI BĐR CÜMLE TĐPĐ ÖZNE YÜKLEM UYUMU BAKIMINDAN FARKLI BĐR CÜMLE TĐPĐ Caner KERĐMOĞLU ÖZET Bu çalışmada Türkiye Türkçesinin söz dizimiyle ilgili olarak özne-yüklem uyumu konusu ele alınmıştır. Yüklemi 1. ve 2. kişi zamiri

Detaylı

TÜRKÇEDE BAGLAYICI (YARDIMCI) SES KONUSU ÜZERİNE

TÜRKÇEDE BAGLAYICI (YARDIMCI) SES KONUSU ÜZERİNE TÜRKÇEDE BAGLAYICI (YARDIMCI) SES KONUSU ÜZERİNE Prof. Dr. Efrasiyap GEMALMAZ * Bilindigi gibi Türkçe sondan eklemeli bir dildir. Yani bu dildeki görev ögeleri dizim (syntaxe) içerisinde görevlerini belirleyecekleri

Detaylı

MÜNEVVER ÖZTÜRK ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF SINAV TARİHLERİ VE KONULARI

MÜNEVVER ÖZTÜRK ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF SINAV TARİHLERİ VE KONULARI MÜNEVVER ÖZTÜRK ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF SINAV TARİHLERİ VE NOT: Sınav tarihleri ve Yıllık Ders Planına göre öngörülmüştür. Öğrencilere sınav öncesi TÜRKÇE 19.03.2015 Sözcükte,

Detaylı

ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir

ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir ZAMİRLER(ADILLAR) Zamir sözcük türlerinden biridir. Zamiri yapmak için cümleyi çok çok iyi anlamak gerekir çünkü zamirler isimlerin yerine geçen sözcüklerdir sözcüğün neyin yerine, nasıl geçtiğini kavramak

Detaylı

SIFATLAR (ÖN ADLAR) İSİM ARAYIN!!! Varlıkların rengini, biçimini, büyüklüğünü, durumunu bildiren ya da onları sayı, soru, işaret

SIFATLAR (ÖN ADLAR) İSİM ARAYIN!!! Varlıkların rengini, biçimini, büyüklüğünü, durumunu bildiren ya da onları sayı, soru, işaret SIFATLAR (ÖN ADLAR) İSİM ARAYIN!!! Sıfat, sözcük türlerinden önemli bir sözcük türüdür ve genelde soru hep çıkmaktadır. Varlıkların rengini, biçimini, büyüklüğünü, durumunu bildiren ya da onları sayı,

Detaylı

7. HAFTA. TÜR 101 Türk Dili-1

7. HAFTA. TÜR 101 Türk Dili-1 7. HAFTA TÜR 101 Türk Dili-1 Bu bölüm tamamlandıktan sonra; Cümlenin, konuşma için temel oluşturduğunu fark etmek, Basit ve karmaşık olan cümlenin hangi durumlarda ne tür ögeler içerdiğini tespit etmek,

Detaylı

Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Ders Bilgi Formu

Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Ders Bilgi Formu Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Ders Bilgi Formu Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı TÜRKÇE I TUR 001 Güz ECTS Ders Uygulama Laboratuvar

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ

TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE TATAR TÜRKÇESİNİN KARŞILAŞTIRMALI SÖZ DİZİMİ Caner Kerimoğlu (2014), Türkiye Türkçesi ve Tatar Türkçesinin Karşılaştırmalı Söz Dizimi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 299 s. Vahide

Detaylı

Türk Dili I El Kitabı

Türk Dili I El Kitabı Türk Dili I El Kitabı Editörler Osman Gündüz Osman Mert Yazarlar Sıddık Bakır Yasin Mahmut Yakar Osman Mert Kürşad Çağrı Bozkırlı Erhan Durukan Nurşat Biçer Oğuzhan Yılmaz M. Abdullah Arslan Osman Gündüz

Detaylı

Cümle içinde isimlerin yerini tutan, onları hatırlatan sözcüklere zamir (adıl) denir.

Cümle içinde isimlerin yerini tutan, onları hatırlatan sözcüklere zamir (adıl) denir. ZAMİR (ADIL) Kitapları dolabın diğer rafına koyalım. Bunları dolabın diğer rafına koyalım. Yukarıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri inceleyelim: ilk cümlede "kitap" sözcüğü bir varlığı kar şıladığından

Detaylı

Türkçede -DAn biri Yapılı Kelime Grupları Üzerine * 1 Leylâ Karahan **2. The Word Groups Constructed With -DAn biri In Turkish Language

Türkçede -DAn biri Yapılı Kelime Grupları Üzerine * 1 Leylâ Karahan **2. The Word Groups Constructed With -DAn biri In Turkish Language Dil Araştırmaları Sayı: 11 Güz 2012, 9-15 ss.... Türkçede -DAn biri Yapılı Kelime Grupları Üzerine * 1 Leylâ Karahan **2 Özet: Türkçe söz diziminde -DAn biri ve -In biri yapılı kelime grupları yapı ve

Detaylı

*Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, buraya, şuraya, oraya, burası, şurası, orası,

*Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, buraya, şuraya, oraya, burası, şurası, orası, ZAMİRLER Kişi (Şahıs) Zamirleri *ben, sen, o,biz, siz, onlar Not: Ek alabilirler: bana, sana, bize, ondan, onları İşaret Zamirleri *Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, buraya, şuraya, oraya, burası, şurası,

Detaylı

İSİM (AD) Canlı ve cansız varlıkların, kavramların, duyguların dilimizdeki karşılığı olan sözcüklere isim (ad) denir.

İSİM (AD) Canlı ve cansız varlıkların, kavramların, duyguların dilimizdeki karşılığı olan sözcüklere isim (ad) denir. İSİM (AD) Canlı ve cansız varlıkların, kavramların, duyguların dilimizdeki karşılığı olan sözcüklere isim (ad) denir. İSİMLER İKİ TÜRLÜ İNCELENİR: I. Anlamlarına Göre İsimler 1. Varlıkların Oluşlarına

Detaylı

TÜRKÇE SÖZCÜKTE ANLAM

TÜRKÇE SÖZCÜKTE ANLAM TÜRKÇE SÖZCÜKTE ANLAM HAZIRLAYAN SAMİ ÖZ 6. SINIF TÜRKÇE TÜRKÇE 1.ÖĞRETMENLERE YÖNELİK MÜFREDAT 1.1. KONUNUN MÜFREDATTAKİ YERİ DERS TÜRKÇE ÜNİTE KONU SINIF SÜRE SÖZCÜK BİLGİSİ EŞ ANLAM,ZIT ANLAM,EŞSESLİLİK

Detaylı

+(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ. Özgür AY *

+(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ. Özgür AY * +(y)la (< ile) EKİNİN CÜMLE ÖĞELERİ OLUŞTURMADAKİ YERİ Özgür AY * 1.. Türkiye Türkçesi gramerlerine bakıldığı zaman, +(y)la (

Detaylı

Türkçede sözcükler görevleri bakımından iki ana gruba ayrılır:

Türkçede sözcükler görevleri bakımından iki ana gruba ayrılır: SÖZCÜK TÜRLERİ Türkçede sözcükler görevleri bakımından iki ana gruba ayrılır: Ad soylu sözcükler (Ad, Sıfat, Zamir, Zarf, Bağlaç, Edat, Ünlem) Eylem soylu sözcükler (Eylemler) ADLAR Canlı ve cansız varlıklara,

Detaylı

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1 الجملة CÜMLE Okuma Parçası :.... Tercüme Okul Okul büyüktür. Bahçesi geniştir. Okulun kapıları yüksektir. Sınıfları çoktur. Öğrenciler okula sabah girerler

Detaylı

Sosyal Bilimler Dergisi 1

Sosyal Bilimler Dergisi 1 Sosyal Bilimler Dergisi 1 NESNENİN ETKİ ALANI Ahmet AKÇATAŞ * ÖZET Nesne, cümlede önemli bir yere sahiptir. Nesnenin etki alanı, cümlenin gücünü de gösterir. Cümlede nesneler, yüklemin sonucunu, öznenin

Detaylı

Konu: Zamirler Ders: Bilgisayar I Akdeniz Üniversitesi İsmail Kepek

Konu: Zamirler Ders: Bilgisayar I Akdeniz Üniversitesi İsmail Kepek Konu: Zamirler Ders: Bilgisayar I 11.12.2012 Akdeniz Üniversitesi İsmail Kepek İçindekiler 1. Ünite Hakkında Genel Bilgi... 2 2. ZAMİRLER... 2 2.1. Zamir Çeşitleri... 2 2.1.1. Şahıs Zamirleri... 3 2.1.2.

Detaylı

SIFATLAR (ÖNADLAR) İsimlerden önce gelerek onların anlamlarını sayı, renk, durum, hareket, biçim, yer, işaret ve soru yönlerinden tamamlayan; onları niteleyen ve belirten kelimelere sıfat denir. Bu iki

Detaylı

Danışman: Prof. Dr. H.Ömer KARPUZ

Danışman: Prof. Dr. H.Ömer KARPUZ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ahmet AKÇATAŞ Doğum Tarihi: 22 Şubat 1970 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Edeb. Öğr. Selçuk Üniversitesi 1992 Y.

Detaylı

1 2 3 4 5 TÜRÇEDE AD DURUMLARI Mariya LEONTİÇ 1 Özet Türkçeyi bilen veya öğrenen kişi Türkçenin ad durumlarına önem vermeli. Ad durumları dile ayırt edici özellik katar. Türkçeyi konuşan kişi Türkçenin

Detaylı

YAZIM (İMLÂ) KURALLARI

YAZIM (İMLÂ) KURALLARI YAZIM (İMLÂ) KURALLARI 1. Büyük Harflerin Yazımı Yazıda cümlenin ilk kelimesi büyük harfle başlar. Sanat, toplumun gelişmesine yardımcı olur. Düşünce üretimine katkıda bulunur. İnsanı disipline eder. Şiirdeki

Detaylı

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TEKRARLI BAĞLAÇLARIN OLUŞTURDUĞU BAĞLAMA GRUPLARININ SÖZ DİZİMİNDEKİ KULLANIMLARI ÜZERİNE

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TEKRARLI BAĞLAÇLARIN OLUŞTURDUĞU BAĞLAMA GRUPLARININ SÖZ DİZİMİNDEKİ KULLANIMLARI ÜZERİNE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TEKRARLI BAĞLAÇLARIN OLUŞTURDUĞU BAĞLAMA GRUPLARININ SÖZ DİZİMİNDEKİ KULLANIMLARI ÜZERİNE Yard. Doç. Dr. Yeter TORUN Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı

Detaylı

SÖZCÜK ÖBEĞİ OLARAK CÜMLE VE BİR ÖBEK ÖNERİSİ

SÖZCÜK ÖBEĞİ OLARAK CÜMLE VE BİR ÖBEK ÖNERİSİ Türkiyat Mecmuası, c. 26/2, 2016, 241-245 SÖZCÜK ÖBEĞİ OLARAK CÜMLE VE BİR ÖBEK ÖNERİSİ Caner KERİMOĞLU * ÖZ Türkçe sözdiziminde tartıģılan pek çok konu bulunmaktadır. Sözcük öbeklerinin sınıflandırılması,

Detaylı

Ölçme Yöntemleri 1) Dilbilgisi ve dil bilimin temel kavramlarını tanır. 1,2 1,2

Ölçme Yöntemleri 1) Dilbilgisi ve dil bilimin temel kavramlarını tanır. 1,2 1,2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRK DİLİ II TRK112 2 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

6. SINIF ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE

6. SINIF ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE 03 04 05 06 07 10 Gerçek, Mecaz, Yan ve Terim Anlam Eş Anlam, Zıt Anlam Eş Seslilik, Ortak kök Kelime Gruplarında Anlam Deyimler, İkilemeler Kelimeler Arası Anlam İlişkileri

Detaylı

Yüklemin anlamını zaman, durum, yön, miktar, tarz, vasıta, şart, sebep, birliktelik yönlerinden tamamlayan kelimeler ve kelime gruplarıdır.

Yüklemin anlamını zaman, durum, yön, miktar, tarz, vasıta, şart, sebep, birliktelik yönlerinden tamamlayan kelimeler ve kelime gruplarıdır. Zarf Tümleci / Edat Tümleci Tanımı Yüklemin anlamını zaman, durum, yön, miktar, tarz, vasıta, şart, sebep, birliktelik yönlerinden tamamlayan kelimeler ve kelime gruplarıdır. *Edat tümleci (edatlı tümleç)

Detaylı

TÜRKĐYE TÜRKÇESĐNDE ÖZNE DURUM BĐÇĐMBĐRĐMĐ ALABĐLĐR MĐ?

TÜRKĐYE TÜRKÇESĐNDE ÖZNE DURUM BĐÇĐMBĐRĐMĐ ALABĐLĐR MĐ? TÜRKĐYE TÜRKÇESĐNDE ÖZNE DURUM BĐÇĐMBĐRĐMĐ ALABĐLĐR MĐ? Erdoğan BOZ ÖZET Genel bir kural olarak, Türkçede özne, yükleme çokluk, iyelik ve atilik eki dışında çekim eki almadan bağlanır. Bunu, Türkçede özne

Detaylı

Bu gerçeği bilen Atatürk, Türk Dil Kurumunu kurdu. ( Aşağıdaki ilk üç soruyu parçaya göre cevaplayın.)

Bu gerçeği bilen Atatürk, Türk Dil Kurumunu kurdu. ( Aşağıdaki ilk üç soruyu parçaya göre cevaplayın.) Dil ve kültür birbirini tamamlar. Biri olmadan diğeri olmaz. Dil, ulusal olduğu ölçüde ulusal kültür oluşur. Biraz Fransızca, biraz İngilizce çokça Arapça sözcüklerle dolu bir dil ile ulusal kültür oluşmaz.

Detaylı

ADLAR (İSİMLER) N O T : Tür adları çoğul eki almamış olsalar bile anlam kapsamları nedeniyle türün tamamını kapsayarak çokluk içerebilir.

ADLAR (İSİMLER) N O T : Tür adları çoğul eki almamış olsalar bile anlam kapsamları nedeniyle türün tamamını kapsayarak çokluk içerebilir. ADLAR (İSİMLER) Varlıkları veya kavramları veren sözcüklere ad denir. * Düzce yolu düz gider. * Aman bir edalı kız gider. * Gemiler geçer rüyalarımda Yukarıdaki dizelerde altı çizili sözcükler bir kavramı

Detaylı

1. Cümlede Anlama Katkısı Olmayan Sözcükler Kullanılması İşe gidiş saatlerinde durak yeri çok kalabalık oluyor.

1. Cümlede Anlama Katkısı Olmayan Sözcükler Kullanılması İşe gidiş saatlerinde durak yeri çok kalabalık oluyor. 8. HAFTA ANLATIM BOZUKLUKLARI Sözlü ve yazılı anlatımda başarılı olabilmemiz için dili doğru kullanmamız gerekir. Bu da dilimizin kurallarını ve anlatım ilkelerini iyi bilmemize bağlıdır. Dilin kurallara

Detaylı

Zaman ve kişi eklerine bağlı olarak iş(kılış), oluş, hareket, durum bildiren sözcüklere fiil denir. Örnek : okumak. bilmek

Zaman ve kişi eklerine bağlı olarak iş(kılış), oluş, hareket, durum bildiren sözcüklere fiil denir. Örnek : okumak. bilmek Zaman ve kişi eklerine bağlı olarak iş(kılış), oluş, hareket, durum bildiren sözcüklere fiil denir. Örnek : okumak bilmek Bir sözcüğün fiil olup olmadığını anlamak için ; Bir kelimenin kök yada gövdesine

Detaylı

MUTLU HAFTALAR. Emrah&Elvan PEKŞEN

MUTLU HAFTALAR. Emrah&Elvan PEKŞEN MUTLU HAFTALAR Emrah&Elvan PEKŞEN ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkok BÜYÜK HARFLERIN KULLANIMI Emir Defne Özel isimlerin ilk harfleri

Detaylı

MUTLU HAFTALAR. Emrah&Elvan PEKŞEN

MUTLU HAFTALAR. Emrah&Elvan PEKŞEN MUTLU HAFTALAR Emrah&Elvan PEKŞEN ilkok BÜYÜK HARFLERIN KULLANIMI Emir Defne Özel isimlerin ilk harfleri büyük yazılır. Cesur Yumak Nevşehir Japon Azerbaycan Ağrı Dağı Anıtkabir Cümleler her zaman büyük

Detaylı

Baleybelen Müfredatı

Baleybelen Müfredatı Baleybelen Müfredatı Dil veya Lisan, İnsanlar arasında anlaşmayı sağlayan doğal veya yapay bir araç, kendisine özgü kuralları olan ve ancak bu kurallar içerisinde gelişen canlı bir varlık, temeli tarihin

Detaylı

TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI. 11.Hafta

TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI. 11.Hafta TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI 11.Hafta Yapım Ekleri ve Uygulaması Fiilden İsim Yapma Ekleri Sıfat Fiil Ekleri Fiilden Fiil Yapma Ekleri Zarf Fiil Ekleri Fiilden İsim Yapma Ekleri Fiil

Detaylı

1.1. CÜMLENĐN ÖGELERĐ

1.1. CÜMLENĐN ÖGELERĐ CÜMLE BĐLGĐSĐ 1. CÜMLE Duygu, düşünce ve durumları belli bir yargıya bağlı olarak bildiren kelime veya kelime grubuna cümle adı verilir. 1.1. CÜMLENĐN ÖGELERĐ Cümle içerisinde yer alan ve farklı görev

Detaylı

ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA. Selma GÜLSEVİN

ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA. Selma GÜLSEVİN ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA Selma GÜLSEVİN I. GİRİŞ Bir düşünceyi, bir duyguyu, bir hareketi, bir hadiseyi, bir durumu tam olarak bir hüküm halinde ifade eden kelime veya kelime dizisine cümle

Detaylı

T. C. ÇUKUROVA ÜNİVERİSTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI

T. C. ÇUKUROVA ÜNİVERİSTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI T. C. ÇUKUROVA ÜNİVERİSTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI NECATİ CUMALI NIN AY BÜYÜRKEN UYUYAMAM ADLI ÖYKÜ KİTABINDAKİ SIFAT TAMLAMALARININ İNCELENMESİ Zeynep Enhar KORKMAZ

Detaylı