TÜRKIYE'DE ÖZEllEŞTIRME UYGUlAMAlARININ TARIM SEKTÖRÜ IÇISINDAN DEGERlENDIRilMESI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKIYE'DE ÖZEllEŞTIRME UYGUlAMAlARININ TARIM SEKTÖRÜ IÇISINDAN DEGERlENDIRilMESI"

Transkript

1 TMMOB ZİRAAT MÜHENDiSLERİ ODASI İZMİR SUBESi TÜRK-İŞ TEK GIDA-İŞ SENDİKASI EGE BÖLGE ŞUBESi TÜRKIYE'DE ÖZEllEŞTIRME UYGUlAMAlARININ TARIM SEKTÖRÜ IÇISINDAN DEGERlENDIRilMESI VE SOSYAl PiYASA EKONOMiSi YAKlAŞlMI Yrd.Doç.Dr.M.Metin ARTUKOGLU Dr.Murat YERCAN EGE ÜNİVERSİTESİ.ZİRAAT FAKÜLTESi TARIM EKONOMİSİ BÖLÜMÜ MART 1999

2 o TMMOB ZİRAAT MÜHENDiSLERİ ODASI İZMİR SUBESi TÜRK-İŞ TEK GIDA-İŞ SENDİKASI EGE BÖLGE ŞUBESİ TÜRKiYE'DE ÖZEllEŞTiRME UYGUlAMAlARININ TARIM SEKTÖRÜ AÇlSlNDAN DEGERlENDiRilMESi VE SOSYAl PiYASA EKONOMiSi YAKlAŞlMI Yrd.Doç.Dr.M.Metin ARTUKOGLU Dr.Murat YERCAN EGE ÜNİVERSİTESİ. ZİRAAT FAKÜLTESi TARIM EKONOMİSİ BÖLÜMÜ MART 1999

3 '!f. ÖNSÖZ Serbest piyasa ekonomisi görüşlerinin giderek yaygınlaştığı bir dönemden geçmekteyiz. Küreselleşme politikalarının vbütün hızıyla herkesi etkilediği kamuoyunda tarımın destekten yoksun bırakılınası gibi bir tezin taraf bulmasına çalışılelığına tanık olmaktayız. Oysa gerek AB ülkeleri gerekse ABD kendi çiftçilerine sürekli destek vermektedirler. Hele ABD, GSM kredileii ile tarımsal ürünleri dış ülkelere pazarlayan şirketlerin yanında yer almaktadır. Ülkemizde de bütün karşı görüşe rağmen tarım sektörüne çeşitli yollardan kaynak aktarılmalıdır; ancak aktarılan kaynağın tamamının çiftçinin eline geçmediği, tarımsal desteklerden küçük işletmelerin yararlanamadığı bir gerçektir. Ülkemizde tarımı destekleyen en büyük enstrüman Tarımsal Kit'ler olmuştur yılında dünyada yaşanan ekonomik bunalım sonucunda ekonomide devletin öncülüğü zorunlu hale gelince Kit'ler ortaya çıkmıştır. Cumhuriyet öncesi TEKEL ve T.C. Ziraat Bankası, Cumhuriyet sonrası ise TMO, TİGEM. TZDK, ÇAYKUR ve özelleştirmelerden önce SEK, EBK ve YEM SANAYİİ Tarımsal Kit'ler kapsaınında sayılabilir.' Üzun yıllar bu Kit'ler ülke tarınıını sırtında taşımış, çiftçi dostu olmuşlar, devletin taban fıyat politikalarını uygulamışlar. tarıma tam destek vermişlerdir. ile karşı karşıyayız. Şimdi bu Kit'lerden vazgeçme, elden çıkarma kısaca özelleştirme olayı Tarımın durumu gerçekten buna uygun mu? 50 dekarın altındaki işletme sayısı tüm işletmelerin üçte ikisi. 20 pe_kardan küçük tarım işletmelerinin oranı da üçte bir. Bu büyüklükteki tarım işletmeleri çiftçileriınizir1 rahat yaşamalarını şüphesız saglayamıyor. D.T.P. 'nin yaptığı bir araştırınaya göre asgari hane geliri sağlayacak arazi miktarı Ege-Marmara için 60 dekar. Akde_niz 50, Karadeniz 40. Orta Anadolu 90, Doğu Anadolu ve GAP'tan önce Güneydoğu için I 40 ~arım kesimindeki insanlarıınızı sanayi kesimine aletanneaya kadar mevcut durum içinde çare bulmak gerekiyor. Batı ülkelerinele özel sektör, devlet sektörü yanısıra bir de özellikle tarım kesiminele kooperatif sektörü oluşmuş vaziyette. Bitkisel ve hayvansal ürünlerin birçoğu üretimelen pazarlamaya kadar kooperatiiler eliyle olmaktadır. Alman 'a'cla sütün %7Di, Danimarka'da yumurtanın %59'u, İspanya'da zeytinyağının %60'ı. Belçika'da sebzenin %65'i, o an a a ı e ın %95'i kooperatiilerin kontrolundadır. Bu ne enle serbest piyasa ekonomisi de olsa rekabet koşullarında; çiftçiler, oluşaisılecek tekellere terkedilmemiş olmaktadır. Ülkemizde çiftçileri kooperatifçiiiğe ve üretim birliklerine özendirecek clestekleri: devlet, organize etmek durumundadır. Çiftçilere devlet desteği sağlayan Tarımsal Kit'lerin özelleştirilmesi söz konusu alacaksa yukarıda belirttiğimiz gerekçeler nedeniyle /o ürünü üreten çiftçilerin kooperatiilerine veya birliklerine devri veya satışı olmalıdır. Nitekim Kasım 1997 tarihlerinde Ankara'da toplanan r. Tarını Şurasında da bu husus karar altına alınmış idi. Yrd. Doç. Dr. Metin Artukoğlu ve Dr. Murat Yercan, Türkiye'de özelleştirme konusunu enine boyuna irdcleyerek uygulamalara ilişkin bir bilimsel çalışma ortaya koyınuşlardır. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi olarak Tek Gıda İş Sendikasının katkılarıyla bu basımı gerçekleştirmiş bulunuyoruz. Bu tür çalışınaların ve çabaların sürdürülmesini dileriz. Alaettin HACIMÜEZZİN TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı

4 - İÇİNDEKİLER Sayfa No ı. GİRİŞ 2. EKONOMiDE DEVLET MÜLKİYETİNİN VAROLUŞ GEREKÇELERİ 3. ÖZELLEŞTiRMENİN TANIM!, AMAC! VE İLKELERi 4. ÖZELLEŞTiRMENİN GLOBAL GELİŞİMİ VE SEÇİLMİŞ BAZI ÜLKE ÖRNEKLERİ s. TÜRKİYE'DE ÖZELLEŞTiRME UYGULAMALARINA GENEL BİR BAKIŞ 5.1. Türkiye'de Özelleştirmenin Amaçları 5.2. Türkiye'de Özelleştirmenin Kanuni ve Kurumsal Çerçevesi 5.3. Türkiye'de Özelleştirme Uygulamaları 6. TÜRKİYE'DE TARIM SEKTÖRÜNE DÖNÜK ÖZELLEŞTiRME UYGULAMALARI VE KONUNUN DEGERLENDİRİLMESİ 6.1. Tarımda Özelleştirme Konusundaki Yaklaşımlar 6.2. Türkiye'de Tarımsal KİT'lerin Ekonomik-Sosyal Açıdan Görünümü 6.3. Türkiye'de Tarımsal KİT'lerin Özelleştirilmesi İle İlgili Çalışmalar ve Konunun Değerlendirilmesi Türkiye Süt Endüstrisi Kurumu(TSEK) Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Gn.Müd.(TEKEL) 7. SOSYAL PiYASA EKONOMİSiNE GENEL BİR BAKI Ş : Tanımı, Kapsamı ve Amacı 8. SOSYAL PİYASA EKONOMİSİ AÇISINDAN NASIL BİR ÖZELLEŞTiRME MODELİ 8.1. Kooperatif Yöntemden Yararlanma İmkaniarı 8.2. İşletme Yönetimine ve Mülkiyetine İşçi Katılımı (Labour Managed Firm) 9. ÖZET VE SONUÇ SU M MARY AND RESUL T YARARLANILAN KAYNAKLAR 3 s 9 ıs

5 ı. GİRİŞ Ülkemizde 1980'li yıllarda gündeme gelen özelleştirme konusu, uzunca bir süre tartışma ortamı yarattıktan sonra ancak 1990'1ı yılların başında uygulamaya geçirilebilmiştir. 2000'li yıllara yaklaştığımız şu günlerde ise, bu konudaki tartışmalar halen devam etmekte ve daha da devam edeceğe benzemektedir. Özelleştirme programlarının uygulamaya geçirilmeden önce üzerinde en çok durulması gereken ; özelleştirme olayı ve gereğinin topluma benimsetilmesi konusudur. Ülkemizde bu konunun üzerinde yeterince durulmadığı için toplum bugün adeta "özelleştirme yanlıları" ve "özelleştirme karşıtları" olarak ikiye ayrılmış durumdadır. Bu nedenle de iktidara gelen hükümetler özelleştirme politikalarını istenen düzeyde veya planladıkları ölçüde uygulamaya geçirememektedirler. Ülkemizde devlet işletmeciliği tarımdan sanayi'e çok geniş bir yelpazede yer --~ almaktadır. Devlet işletmeciliğinin en çok yoğunlaştığı sektör ise tarımsal sanayii işletmeciliği olarak nitelendirdiğimi-z gerek tarımdan ürün satın alan ve gerekse de tarıma girdi satan sanayii kollarıdır. Tarım sektörünün özelliklerinden kaynaklanan nedenlerden dolayı, tarım politikaları daima korumacı bir yaklaşımla, ayrıcalıklı politikalar olarak ele alınmayı gerektirmektedir. Bu. politikalar içinde tarım sektörüne yönelik özelleştirme uygulamaları da yer almaktadır. Söz konusu bu işletmelerdeki mevcut işgücünün geleceği halen tartışma konusu olarak gündemini korurken, tarım sektöründeki işletmeler için tartışma konusu olan daha farklı konular da söz konusudur. Tarım sektöründe özelleştirmeye konu kamu işletmelerinin gerek hammadde temininde ve gerekse de mamul madde satımında ilişki içinde bulunduğu kesim tarım üreticisidir. Örgütlenme düzeyinin son derece düşük olduğu bu sektörde serbest piyasa ekonomisine geçiş anlamında yapılan özelleştirme uygulamalarının aslında gelişmeler dikkate alındığında, devlet tekelini kaldırarak piyasayı uluslararası tekele açma görünümü kazandığını söylemek mümkündür

6 Son günlerin önemli tartışma konularından birisi olan türk sigara sanayiinin bazı işletmelerinin özelleştirilmesi bunun en çarpıcı örneklerindendir. Bunun yanında, daha önce özelleştirilen SEK işletmeleri ülkemizde bu konuda faaliyet gösteren iki büyük şirketten birine satılmış ve bu söz konusu şirketin hisselerinin de uluslararası bir dev olan NESTLE'ye geçmiş oluşu yukarıdaki bahsettiğimiz izlenimimizi pekiştirmektedir. Ülkemizde özelleştirme konusunu inceleyen pekçok araştırıcı ve bu konuda yazılmış pek çok eser mevcuttur. Bu çalışma da özelleştirmeye gerek varmıdır? veya uygulanmalı mıjuygulanmamalı mı? gibi sorulara yanıt aranmaya çalışılmamıştır. Zira, böyle bir soruya yanıt aranması, bu konuda belirli bir yol katetmiş ülkemiz için gecikmiş bir çaba olacaktır. Çünkü, ülkemizde mevcut siyasi partiler yelpazesindeki iktidara aday her partinin programında özelleştirme politikaları göreceli olarakta olsa yer almaktadır. Bu nedenle; özelleştirme yapılacaksa, özellikle tarım sektöründe görev alan özelleştirilmeyi bekleyen işletmeler için nasıl bir yöntem izlenmelidir sorusuna yanıt aranması daha uygun gözükmektedir. Bu çalışma böyle bir soruya teorik olarak yanıt aramak amacıyla hazırlanmıştır. 4

7 2. EKONOMiDE DEVLET MÜLKİYETİNİN VAROLUŞ GEREKÇELERİ Devlet mülkiyeti altında bulunan kurumları, gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ülkede gelişen ekonomi sürecinde sayı ve ekonomideki önemleri açısından giderek artış göstermişlerdir. Örneğin, Meksika'da son 20 yılda kamu kurumlarının sayısı 180'den SOO'e çıkmış ve bu kuruluşlar 1980 yılında ulusal gelirden /o10 gibi bir pay almışlardır yılları arasında Portekiz'de toplam kamu kurumlarının /ogo'ı ulusal gelirden /o15'1ik pay alırken, Batı Almanya'da 1983 yılı verilerine göre sayısı yaklaşık SOO olan kamu kurumları, ulusal brüt hasılanın /o10'una sahip olmuştur. Fransa'da ve Avusturya'da kamu kurumlarının ulusal brüt hasıladan aldıkları pay 1983 yılı verilerine göre sırasayfa 0 /o17 ve 0 /o15 olarak gerçekleşmiştir. Türkiye'de de 1983 yılı verilerine göre 400 adet olan kamu kurumları, brüt sermaye yatırımlarının /o281ni oluşturmuşlardır(bkz.tablo 1). Devlet mülkiyeti altında bulunan kamu kurumları, kalkınma sürecinde ekonomik ihtiyaç ve sorunlara cevap vermesi için, sosyal yönden de toplumun birtakım ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla oluşturulmuşlardır. Daha geniş anlamıyla bu kurumlar; özel sektörün yatırım yapmak istemediği, risk ve belirsizliği fazla olan üretim dallarında ekonomik kalkınmaya yardım, stratejik açıdan önem taşıyan üretim dallarında politik ve ekonomik kontrolün arttırılması ve korunması, sosyal amaçların başarılması açısından devletin görevi olan temel kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi felsefesini taşımaktadırlar. 1950'1i yıllardan bu yana kamu kurumları önemli ekonomik, sosyal ve politik amaçlara ulaşmada katkı sağladığı gibi ekonomik kalkınmanın hızlandırılması için bir anahtar araç olarakta kullanılmışlardır(austin ve diğerleri, 1986, s.52-53). 1970'1i yılların ortalarından bu yana, birçok ekonomide makro ekonomik dengelerde meydana gelen değişiklikler, hükümetleri ekonomik konuları yeniden gözden geçirmeye yöneltmiştir. Makro ekonomik dengelerde değişime yol açan uluslararası durgunluk, dış borçların artışı ve bütçe açıklarının altında yatan s

8 sorunun önemli bir kısmının devlet mülkiyeti altında bulunan işletmelerden kaynaklandığı ve kamu teşebbüslerinin devlet bütçesine büyük yük getirdiği görülmüştür. Her ne kadar kamu kurumları sosyal ve politik faydalar sağlıyorlarsa'da değişen ekonomik çevre onların maliyetlerini daha da artırmıştır. Özel sektör kuruluşlarının sayılarının çok fazla olduğu ve yaygınlaştığı. zaman periyodunda devlet mülkiyeti altında bulunan kamu kurumlarında oldukça fazla mali açıklar meydana gelmeye devam etmiştir yılları arsında Avrupa'da bulunan 25 büyük kamu teşebbüsü ile ilgili hazırlanan bir raporda, Avrupa'da çeşitli ülkelere ait bu kuruluşlardan 21'i 10 yıl süreyle üretim faaliyetleri sonunda zarar etmişler ve tüm zarar 2 milyar $ olmuştur (AUSTIN ve diğerleri 1986,. s.53). Kamu kurumlarının sahip olduğu bu olumsuzlukların giderilmesi gerektiği her geçen gün zorunlu bir ihtiyaç olarak belirmiştir ve bu amaçla da bu kurumlara yönelik reform paketleri ve bunların içinde de özelleştirme uygulamaları gündeme gelmiştir. 6

9 Tablo 1: Seçilmiş Baz1 Ülkelerde Devlet Mülkiyetinde Bulunan Kamu Kurumlarmm Ekonomideki Önemleri Kamu Ülkeler Kurumlarına ait Ulusal Ekonomideki Göstergeleri İşletmeler Arjantin 120 GSMH'nın %20'si Meksika soo GSMH'nın %10'u ve Brüt serrmaye oluşumunun %30'u Venezuela 400 GSMH'nın %20'si Peru ıso GSMH'nın %25'I ve Ulusal sermaye yatırımlarının %SO' si Jameika 100 Brüt sermaye oluşumunun %25'i B.Aimanya soo GSMH'ın %10'u Fransa... GSMH'ın %17'si Avusturya Portekiz GSMH'ın %15'I ve Brüt sermaye oluşumunun %20'si GSMH'ın %15'I ve ve Brüt sermaye oluşumunun %33'ü Mısır... Katma değerin %60'ı ve GSMH'nın %3l'i Türkiye 400 Brüt sermaye oluşumunun %28'i Tanzanya 400 GSMH'ın %15'I ve katma değerin %40'ı Senegal... GSMH'nın %20'si G.Kore... Hindistan 200 GSMH'nın %10'u GSMH'nın %10'u ve ulusal sermaye yatırımlarının %30'u Pakistan 175 Brüt sermaye oluşumunun %45'i Sri Lanka 125 Brüt sermaye oluşumunun %30'u Kanada 400 Varlıkları 28 milyar $'ın üzerinde Kaynak: E.J.Austin ve diğerleri, Privatizing State-Owned Enterprises: Hopes and Realities, Columbia Journal of World Business, Fa ll 1986, s

10 8

11 3. ÖZELLEŞTiRMENİN TANIM!, AMACI VE İLKELERi Özelleştirme kelime olarak günlük konuşmalarımızda sıkça kullandığımız bir terim haline gelmiştir. Bu konuda yapılan açıklamalar da birbirlerine benzer niteliktedirler. Yapılan bir taoımlama da özelleştirme; özel hale getirme, sanayi veya ticari hayattaki denetim ve mülkiyeti kamu kesiminden özel kesime aktarmak olarak ifade edilmiş ve tanımlama daha da açılarak "toplumsal ihtiyaçların devlet tarafından karşılanması yerine bu konuda özel kesimin oynadığı rolün artırılması uygulamalarıdır" şeklinde ifade edilmiştir(anonim, 1993, s.265). Yapılan bir başka tanımlamada ise özelleştirme; kamuya ait olan mülkiyet ve kullanım hakkının bir veya birden fazla özel işletmeye devredilmesi için çeşitli birçok faaliyeti içine alan bir çalışma olarak ifade edilmiştir(guislain, s.l0-12)(sariaslan ve EROL, s.3-4). Bu söz konusu özelleştirme faaliyetleri şu şekilde sıralanabilir; Kamu hizmetlerinin fiyatlandırılması: Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlerin fiyatlandırılarak bedelinin yararlanan bireylerden talep edilmesi, yani kamu hizmetlerinin paralı olmasıdır. Hizmetin toplum bireyleri arasında bölünemediği durumlarda fiyatiandırma yapılamaz. Alt sözleşmeler/ihale aşaması(contracting-out): kamu kurumları tarafından yapılan bazı faaliyetlerin özel sektöre yaptırtılması. Kamu kurumu hizmeti sağlamaktan sorumlu olmasına rağmen kendisi hizmet üretmeyip, hizmeti satın alır. Örneğin; belediye temizlik hizmetleri, elektrik-su sayaçlarının okunması ve faturalandırılması gibi. İdari-Yönetim sözleşmeleri(management Contract): İdari sorumluluğun geçici olarak transferini içermektedir. Bu transfer mülkiyet devri veya kontrolün devri anlamında kullanılmamaktadır. Kamu işletmelerinin kiraya verilmesi(leasing): Özellikle alt yapı sektöründe işletmelerin tüm aktifleriyle birlikte kiraya verilmesidir. Özelleştirme'de bazen

12 satış yönteminin uygulanmasından önce, kurumların mali yapılarının iyileştirilmesi amacıyla işletmeler kiraya verilebilir. Devlet tarafından tanınmış imtiyazlar(franchising): Monopal karakteristikte özellikle alt yapı yatırımlarının yap-işlet-devret modeli ile özelleştirilmesi ile ilgili sözleşmelerdir. Kurumsal serbestleşmenin sağlanması: Temelde piyasada rekabetin yerleştirilmesini amaçlar. Bu amaçla, çeşitli kural ve kurumsal düzenlemelerle giriş engelleri kaldırılarak serbest girişimcinin piyasaya girişi sağlanabilir. Özelleştirme Sürecinin Gelişimi Kamuoyunun Aydmlatılması u Teknik Yardım Anlaşmaları u Alt Sözleşmeler u Yönetim Sözleşmeleri u Pelformans Analizleri Yap-İşlet-Devret ve İmtiyazlar u Yap-İşlet-Sahiplen u Satmalma 10

13 ÖZELLEŞTiRMENİN HEDEFLERİ/ AMACI Ekonominin Geliştirilmesi ve Etkinlik Pazar ekonomisini oluşturma/ Özel sektörün ve özel işletmedliğin yaygınlaştırılması, Makroekonomik yada sektörel etkinliğin ve rekabetin geliştirilmesi, Ekonomide esnekliği teşvik etmek ve sertliği gidermek, Sermaye piyasasını kurmak ve geliştirmek, ülke içi tasarrufu en iyi şekilde yönlendirmek ve bu tasarrufu elde etmek, Yerli ürünler için yabancı sermayenin gelişimini sağlamak, Yerli ve yabancı yatırımları geliştirmek, Yerli ekonominin dünya ekonomisine geçişini sağlamak, Yeni istihdam alanları yaratmak, İşletmelerin Geliştirilmesi ve Etkinlik İşletmelerin etkinliklerinin ve uluslararası rekabetin teşvik edilmesi, Teknoloji ve yeniliklerin geliştirilmesi, Üretim kalitesinin yükseltilmesi, Verimlilik artışını sağlamak, Yeni yönetim tekniklerinin getirilmesi, İşletmelerin yerli ve uluslararası anlaşmalara girmelerinin sağlanması, Bütceye Dayall Mali Gelişmeler Devlet harcamalarında kullanılacak fon için özelleştirme gelirlerini maximize etmek, kamu sektörü açıklarını kısmak yada kamu borçlarını ödemek,

14 Sübvansiyonlar, verilen garantiler, ödenmemiş vergiler ve gecikmiş borçlar gibi finansal sorunları azaltmak, Özel kaynakların finans yatırımiarına yönelmesini sağlamak, Kaynak yaratmak, Kamu mülkiyetinin doğasında bulunan talep risklerini sınırlamak, Transfer edilmiş yabancı sermayenin geri dönüşünü azaltmak, Gelir Dağ1hm1 ve Gelirin Yeniden Bölüsümü Sermaye mülkiyetinin yaygınlaştırılmasını ve halk kapitalizmini teşvik etmek, Ulusal orta sınıfı geliştirmek, Toplumda grupların ekonomik gelişmesini teşvik etmek, İşçi sınıfının mülkiyete sahip olmasını geliştirmek ve teşvik etmek, Daha önceki yönetimler tarafından istimlak işlemlerinde önceki malikierin haklarını korumak. Politik Nedenler Kamu sektörünün ekonomik faaliyetlerdeki payını azaltmak, Kamu sektörünün ilgi alanlarını yeniden oluşturmak, Gelecek hükümetlerin, kamunun ekonomideki rolü ile ilgili kararları değiştirici yetkisini azaltmak, Kamu işletme yöneticilerinin yada hükümet temsilcilerinin kamu mallarının kötüye kullanımı şansını azaltmak, Politik grupların ekonomideki etkisini azaltmak ~

15 Özelleştirmede İlkeler Özelleştirme programlarının uygulamaya geçirilmeden önce birtakım hususların ortaya konması ve kesin hatlarıyla ifade edilmesi gerekmektedir. Bu sözü edilen hususların ayrıntılı bir şekilde ifade edilmesi özelleştirme programının başarısını yakından etkileyecektir. Bu önemli hususlar kısaca şöyle özetlenebilir(austin ve diğerleri s.56). ; Özelleştirme planında zamanlama oldukça önemlidir. Ne kadarlık bir süre içinde özelleştirme programı gerçekleştirilecektir?. Bu sürenin iyi tahmin edilmesi gereklidir. Kamu kurumları arasında özelleştirmeye tabi tutulacaklarda öncelik sırası iyi tesbit edilmelidir. Daha fazla tasarrufta bulunmak için en fazla zarar eden işletmelere mi öncelik verilecektir?. Bunun ortaya konması gereklidir. Özelleştirmeye tabi tutulacak kurumlarda, özelleştirilecek hissenin miktarının iyi tesbit edilmesi gerekmektedir. Bu durum işletmelerin yakından ilgilidir.. stratejik yapılarıyla Özelleştirilecek kuruluşu kim satın alacaktır. Kurumların sermayesinin tabana yayılması ve yabancı sermayeye açılıp açılmaması konusu oldukça önemlidir. Özelleştirme programının başarılması için ne çeşit bir karar verme ve uygun bir proses şekli konusudur. izlenmelidir. Yönetim kademesinin iyi tesbit edilmesi söz Tesbit edilen yöntem kimin tarafından yönetilecektir, yani idari kadronun iyi tesbit edilmesi önemlidir. Çünkü, güçlü ve güvenilir idari unsurlar ile bir satış prosedürünün takviye edilmesi, özelleştirme çabalarındaki ciddi hataları yok edebilecektir. Özelleştirme için bir takım harcamalar gerekecektir. Bu harcamalar; yatırım, yönetim, danışmanlık masrafları şeklinde sıralanabilir. Bu harcamaların finansman kaynağının iyi tesbit edilmesi gerekmektedir. 13

16 14

17 4. ÖZELLEŞTiRMENİN GLOBAL GELİŞİMİ VE SEÇİLMİŞ BAZI ÜLKE ÖRNEKLERİ Özelleştirmenin ilk gerçekleştiği ülke Şili'dir. Latin Amerika Ülkelerinde de 1980 li yıllarda yaygın bir şekilde uygulanmıştır(anonymous, Privatization.. s.9). 1990'1ı yılların başında Kominizmin çökmesiyle Doğu Avrupa ülkelerinde de hızlı bir gelişim göstermiştir. Rusya, Ukrayna ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkelerde büyük ve orta ölçekli işletmeler özelleştirme sertifikaları veya tahvillerle el değiştirirken, küçük ölçekli işletmeler ve tarım işletmeleri açık artırma yöntemiyle özelleştirilmiştir periyodunda Polanya, Macaristan, Çek ve Slovak Cumhuriyetlerinde Özel sektörün yurt içi hasıladaki payı 0 /o20'den 0 /o50'ye çıkmıştır(anonymous, Privatization... s.9) periyodunda tüm dünya'da, 95 ülkede 2655 transfer işlemi gerçekleşmiş ve bu transferden de 271 Milyar ABD $ gelir elde edilmiştir. Bu transferlerde sanayiileşmiş ülkelerin payı 0 /o15 iken elde edilen gelirdeki payı 0 /o65 olmuştur. Gelişmekte olan ülkelerin transferlerdeki sayısal olarak payı 0 /o85 ve gelirdeki payı ise 0 /o35'dir. Ülke grupları itibariyle incelendiğinde sayısal olarak Latin amerika ve karaiblerdeki ülkelerin payı 0 /o57'dir(anonymous, Privatization... s,9). Dünya'da özelleştirme programları daha çok alt yapı hizmetlerinin verildiği sektörlerde uygulanmaktadır. Bu sektörün tüm sektörler içindeki payı 0 /o33'dür. Alt yapı hizmetleri daha ziyade telekominikasyon, enerji, su ve ulaştırma hizmetlerini kapsamaktadır(anonymous, Privatization...S.9). Özelleştirme teknikleri açısından ençok uygulanan yöntem direkt satışlar olmuştur. Satışların /o81'i ve elde edilen gelirlerin /o58'i bu yolla elde edilmiştir. Ençok tercih edilen ikinci yötem ise Halk'a arz olmuştur. Bu yöntem ise satışların 0 /ol2'sini ve gelirlerin /o39'unu oluşturmuştur. Bunları imtiyaz devri, yönetim devri, ortak katılım gibi yöntemler izlemiştir. Bu zaman periyodunda satışların sayısal olarak 0 /o29'u ve toplam özelleştirme gelirlerinin de yaklaşık 0 /o34'ü yabancı yatırımcılar tarafından gerçekleşmiştir. Yabancı yatırımcıların en çok ıs

18 ~ı tercih ettikleri ülkeler Doğu Avrupa ve Orta Asya Ülkeleri olmuştur(anonymous, Privatization... s,lo). Gelişmiş birçok ülkede özelleştirme programları birçok sektörde uygulanmış ve kamunun bu sektörlerdeki payı önemli ölçüde azalmıştır. Örneğin Avustralya'da elektrik üretimi ve dağıtımı, Fransa'da Petrol, Bankacılık ve sigortacılık alanında, İtalya'da da sigortacılık alanında, İngiltere'de Telekominikasyon, elektrik ve demiryolu, ABD'de telekominikasyon sektöründeki kamunun payı tamamen özelleştirilerek, devlet söz konusu bu üretim alanlarından tamamen çekilmiştir. Bunun yanında Arjantinde telekominikasyon, elektrik, doğal gaz alanlarında, Meksika'da ve Venezuala'da telekominikasyon alanlarında da bu yönlü bir gelişme olmuştur. İlgili tablolar incelendiğinde diğer birçok ülkede özelleştirme programlarıyla kamunun payı tamamen olmasa da önemli ölçüde azalmıştır. Tablo 2: Sanayileşmiş Ülkelerde Özelleştirme Uygulamalan ( ). Ülkeler Sektör İşletmeler Öze lleştirilen Oranf 0 /o) Değer (Milyar$) Avustralya Elektrik S Dağıtım Şirketi Üretim Şirketi Belçika Telekominikasyon Belgacom Danimarka Telekominikasyon TeleDenmark Fransa Petrol Elf (%47.7 si için) Bankacılık BNP (%72.9 u için) Sigortacılık UAP (%50.3 ü için) Çelik Almanya Telekominikasvon Deutsche Telekom İtalya Enerji ENI Siqortacılık INA Japonya Demiryolu JR-Doğu Demiryolu JR-Batı Tütün Japon Tütün Hollanda Telekominikasyon KPN İspanva Petrol Repsol İngiltere Telekominikasyon British Telecom Elektrik Ulusal Üretim Şirketi İskoç Üretim Şirketi Demiryolu Railtrack ABD Telekomini kasyon 102 telekom.sistemi telekom Sistemi Kaynak: Pierre GUISLAIN, The Privatization Challange- A Strategic, Legal and Institutional Analysis of International Experience, World Bank, Regional and Sectoral Studies, USA, 1997, s.4. 16

19 Tablo 3: Gelişmekte olan ve Geçiş Ülkelerinde Özelleştirme Uygulamalar ( ) Ülkeler Sektör Işletme Özelleştirilen Değer Oran ( 0 /o) (Milyar$) Arjantin Telekominikasyon Telecom Arjantin Telefonica Arjantin Elektrik SEGBA, Hidronor,AEE Gaz Gas del Estado Petrol YPF (%45.3'ü için) Brezilya Elektrik Electricidadi Çelik Usiminas CSN Küba Telekominikasyon Ectesa Çek Cumh. Telekomini kasyon SPT Macaristan Elektrik 2 üret. 8 dağıt. şir Telekominikasyon Ma tav (%67'si için) Endonezya Telekominikasyon Indesat PT Telcom Malezya Elektrik Tenaga Meksika Bankacılık Banamex Bancomer Telekominikasyon Telmex (%51'i için) Demiryolu Kuzey-doğu hattı Peru Telekominikasyon CPT ve EnteiPeru (%59'u için) Singapur Telekominikasyon Singapur Telecom Tayvan Çelik China Çelik Venezuela Telekominikasyon CAN TV Kaynak:Pierre GUISLAIN, The Privatization Challenge- A Strategic, Legal and Institutional Analysis of International Experience, World Bank, Regional And Sectoral Studies, USA,1997,s.S. Bazı ülkelerdeki işletmelerin özelleştirilmeye geçilmeden önceki ekonomideki önemlerini gösteren veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Bu tabloya göre işletmelerin pazarda çok büyük bir paya sahip oldukları ve büyük bir kitleye de istihdam imkanı yarattığı görülmektedir: İşletmeler özelleştirildikten sonra bu istihdam miktarlarında belirgin bir azalış olduğu Ülke örnekleri incelendiğinde de anlaşılmaktadır. 17

20 Tablo 4: Baz Ülkelerde Özeneştirilen İşletmelerin Ekonomideki Önem leri. Ülkeler ve Şirketler Sektör Pazar İstihdam Özelleştirildiği Payı( 0 /o) Hacmi(OOO) Yıl İngiltere British Telecom Telekominikasyon British Airways Havayolları Ulusal Taşımacılık Ulaştırma Malezya Malaysian Airlines Havayolları Kelang Container Konteyner Taşıma Sports Toto Spor şans oyunları Meksika Telmex Telekominikasyon Mexicana Havayolları Aeromexico Havayolları Şili Chilgener Elektrik Üretim Enersis Elektrik Dağıtım CTC Telekomini kasyon Kaynak: Leroy JONES, "Questions and Approaches to Answers", Does Privatization Deliver? Highliqhts from a World Bank Conference, Ed.; A.Galal, M.Sirley, EDI of the World Bank, USA, Ss Tablo 4'te ele alınan ülkelerdeki özelleştirme çalışmaları ülkemizdeki özelleştirilmesi düşünülen işletmelerle benzerlik gösterdiğinden aşağıda ayrıntılı olarak incelenmiştir. İNGİLTERE ÖRNEGİ (VOGELSANG, ss:33-45) İngiltere de özelleştirme programları 1979 yılında uygulanmaya başladığında ülkede büyük bir işsizlik problemi, yüksek enflasyon ve sıkı bir bütçe yapısı hüküm sürüyordu. 1982'ye gelindiğinde bu problemierin büyük bir çoğunluğunun aşıldığı ve bu gelişmenin özelleştirme programlarından kaynaklandığı ileri sürülmektedir. 1990'a gelindiğinde ise işçi istihdam eden ve 27 milyon Paund'luk gelir yaratan birkaç büyük şirketin özelleştirilmesiyle kamu kurumlarının yurt içi brüt hasıladaki payı 0 /o6.5'a gerilemiştir. Bu program bazı açıdan yenilikçi bir program olarak görülmüştür. ıs

21 Birincisi, bu program geniş bir işçi mülkiyetinin oluşmasını sağlamıştır. Bu özellikle British Telecom'da göze çarpan bir özelliktir. İngiltere'de British Telecom'un özelleştirilmesinden sonra işletme verimliliğinde artışlar olmuştur. İngiltere'de özelleştirilen ikinci kurum İngiliz Havayollarıdır. Özelleştirmeden sonra British Airways British Caledonia ile birleşmiştir ve havayollarının özelleştirilmesinden en çok yararlananlar satın alanlar ve devlet olmuştur. Özelleştirilen diğer bir kurumda ulusal taşımacılık şirketidir. Bu kurumdaki özelleştirmeden en çok kurumda çalışan işçiler yararlanmıştır. İşçi mülkiyetinin verimlilik artışı ve sermaye oluşumuna olumlu etkisi olmuştur. Hisse senedi alan işçilerin sermayeleri 6-7 yılda 0 /olo.ooo artış göstermiştir. Ulusal taşımacılık şirketinin /o85 hissesi şirketin yönetici ve işçilerinin oluşturduğu bir gruba. satılmıştır. İşçilerin yandan fazlası hisse senedi satın almışlardır. British telecom'da da işçilerin /o96'sı sağlanan bazı teşvikler sonucunda şirketin hisse senetlerini satın almışlardır. Hükümet, işçilerin mülkiyete ortak edilmesini firmanın karlılığından işçilere de bir pay vermek suretiyle çalışanlarla yönetim arasında bir menfaat birliği oluşturmanın yolu olarak görmüş ve bunun için, işçileri hisse sahibi yapma dışında başka bazı mekanizmalarda geliştirmiştir. Bunlardan biri vergi ayrıcalıkianna sahip işçi ortaklıklarıdır. İngiltere'de özelleştirme uygulamaları ile mülkiyetin yaygınlaştırılmasına çalışılmıştır. Ulusal taşımacılık şirketi işçi/yönetici mülkiyetine geçmiştir. Londra borsasında 1980 yılında 2 milyon olan hissedar sayısı 1980'1i yılların sonlarında ll milyona ulaşmıştır. Bunun için belli miktarda hisse senetlerinin karşılıksız verilmesi, belli miktarlardaki alımlarda indirim yapilması gibi teşviklerle, özellikle küçük yatırımcılar özendirilm iştir. MEKSİKA ÖRNEGİ (TANDON, ss.59-74) Meksika, özelleştirme programiarına gelir elde etmek ve mali problemlerine çözüm yolu bulmak amacıyla başlamıştır yılında 1155 olan kamu 19

22 işletmelerinin sayısı bugünlerde 200 civarına inmiştir. Meksika'da üç önemli özelleştirme örneği söz konusudur. Bunlardan ilki telefon monöpolü olan. "TELMEX" ve iki büyük havayolu. şirketi olan '~AEROMEXICO" ve "MEXICANA. AIRLINES" dır. Meksika 1989 yılına kadar olan özelleştirme çalışmalarıyla faiz ödemelerinde 1.3 milyar $, borç ödemelerinde de 4 milyar $'lık bir tasarruf elde etmiştir ve 1991 yıllarındaki özelleştirme faaliyetlerinden elde ettiği toplam 14 milyar $'lık gelir ile de borçlarını rehabile etme fırsatı bulmuştur. Mexicana Airlines çalışanı ve 50 uçağı ile birlikte özelleştirilmiştir. 1989'dan önce hükümet iki kez denemesine rağmen bu şirketi özelleştirememiş, ancak 1989 yılında başarılı olabilmiştir. Şirketin /o20 hissesi 140 milyar $'a bir şirketler grubuna satılmıştır. Hükümet bu özelleştirme gelirini başka bir alanda kullanmaksızın, şirketin sermayesine ilave etmiştir. Şirketin bir kısım hissesini satın alan grup daha sonra sermaye piyasasından /o5 hisse daha satın alarak toplam hisse oranını 0 /o25'e çıkarmıştır. Meksika'daki diğer bir örnek'te AeroMexico'dur. Bu şirket özelleştirilmeden önce iflas etmiş durumda idi. Devletin sübvansiyonları ile ayakta durabiliyordu yılında işçi sendikasının grevi nedeniyle, devlet tüm işçi sözleşmelerini" fesh etmiş ve şirketin tüm varlıklarını satmıştır. Bu özelleştirilme sonunda şirketin verimliliği 0 /o24 arttı ve istihdam hacmi ise den 6500'e indi. SİLİ ÖRNEGİ (GALAL, Approach... ss.47-58) Şili'de 1973 yılında kamu işletmelerinin Yurt içi brüt hasıladaki payı 0 /o39 iken, özelleştirmeden sonra bu oran 1989 yılında 0 /o16'ya inmiştir. Şili'de özelleştirme programı çok geniştir. Bu program ticari mal piyasasındaki çelik, tekstil, gübre ve şeker sanayiini kapsadığı gibi monopal durumda olan elektrik ve telefon hizmetlerini de kapsamaktadır. Enerji sektöründeki özelleştirme programları bu sektördeki enerji kayıplarının azalmasını sağlamıştır. ENERSIS adlı kurum özelleştirildikten sonra enerji kayıpları 0 /o21'den /o15'e düşmüştür. Bu da 20

Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri. Dr. Orkun ÖZBEK. Tanım ve Amaçlar

Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri. Dr. Orkun ÖZBEK. Tanım ve Amaçlar 2007 ARALIK -EKONOMİ Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri Dr. Orkun ÖZBEK Tanım ve Amaçlar Genel bir tanımla kamu mülkiyetinin kısmen ya da tamamen özel sektöre devri anlamını taşıyan özelleştirme,

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı Hakkında Yönetmelik

Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı Hakkında Yönetmelik Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı Hakkında Yönetmelik Vergi Bülteni Tarih : 29.04.2014 Sayı : 2014/5 İçerik : Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından, Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı na

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK HAZİRAN 2012 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK HAZİRAN 2012 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ: XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK HAZİRAN 2012 DÖNEMİ

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ 2015 İÇİNDEKİLER I- OCAK HAZİRAN 2015 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 3 A. Bütçe... 3 01. Personel... 5 02. Sosyal

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR

TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları 13 Aralık 2012 İZMİR Hizmetlerimiz 13 Aralık 2012 İZMİR KOBİ Akademi KOBİ lerin yurtiçi ve uluslararası pazarlardaki karlılıklarını ve rekabet güçlerini artırabilecekleri

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar Umut Oran Basın Açıklaması 06.01.2013 Yarın Aydın-Söke de pamuk üreticileriyle bir araya gelecek olan CHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Umut Oran ın, yazılı açıklaması şöyle: * EL KAZANDI

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5) Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir.

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5) Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir. GELİR TÜRÜ TAM MÜKELLEF TÜZEL KİŞİ (3) (4) DAR MÜKELLEF TÜZEL KİŞİ (Türkiye de işyeri/daimi temsilcisi bulunmayan) Hisse Senedi Alım Satım kazancı İMKB de işlem görmeyen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından

Detaylı

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ SERMAYE PİYASASI KURUMU KONFERANSI 8 MAYIS 2003 1 FİNANSAL SİSTEMİN İŞLEVLERİ I Malların, hizmetlerin

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

EGELİ & CO.: REEL YATIRIMLAR İÇİN YERLİ ve YABANCI FİNANSAL YATIRIMCIYI TARIM SEKTÖRÜNE ÇEKECEĞİZ

EGELİ & CO.: REEL YATIRIMLAR İÇİN YERLİ ve YABANCI FİNANSAL YATIRIMCIYI TARIM SEKTÖRÜNE ÇEKECEĞİZ Egeli & Co. Yatırım Holding A.Ş. 13 Ekim 2010 Basın Bülteni EGELİ & CO.: REEL YATIRIMLAR İÇİN YERLİ ve YABANCI FİNANSAL YATIRIMCIYI TARIM SEKTÖRÜNE ÇEKECEĞİZ Halka açık bir şirket olan Egeli & Co. Yatırım

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul Basın Sohbet Toplantısı 14 Temmuz 2009, İstanbul Kuruluş : 7 Ocak 2009 Internet Adresi : www.tuyid.org Posta Adresi : Nispetiye Cad. Levent İşhanı No: 6/2 34330 Levent - İstanbul Telefon : (212) 278 30

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları www.pwc.com Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları İstanbul, Ersun Bayraktaroğlu Türkiye Gayrimenkul Sektör Lideri GYO lar 1995 ten beri hayatımızda Henüz SPK Tebliği yayınlanmadan GYO

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELERİN FİNANSMANI İÇERİK 1. BORÇLANMA NEDENİ 2. BORÇLANMA ÇEŞİTLERİ VE KAYNAKLARI 3. KREDİ HACMİ VE VAKIFBANK UYGULAMASI 4. YURT DIŞI FARKLI UYGULAMALAR

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI *

PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI * Coşkun Can Aktan (Ed.) Yolsuzlukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Yayınları, 21. PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI * Opasite

Detaylı

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir.

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir. LEASING Leasing yatırımlara finansman sağlayan alternatif bir finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd ndığı işlemdir. Operasyonel Leasing ise genel olarak %70 finansman riski

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM Fon talep edenler, fon arz edenler, fon akımını sağlayan araçlar, kuruluşlar ve piyasanın işleyişini düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan

Detaylı

EGE BÖLGESĐ SANAYĐ ODASI RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ. Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi

EGE BÖLGESĐ SANAYĐ ODASI RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ. Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi DÜNYANIN EN BÜYÜK 20 EKONOMĐSĐ VE SON 10 YILDA ORTALAMA BÜYÜME ORANLARI (%) ABD Çin Japonya

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME. Süleyman YAŞAR

ÖZELLEŞTİRME. Süleyman YAŞAR I ÖZELLEŞTİRME Süleyman YAŞAR II Yay n No : 1558 flletme-ekonomi Dizisi : 154 Geniflletilmifl 2. Bas - Mart 2005 - STANBUL ISBN 975-295 - 443 - X Copyright Bu kitab n bu bas s için Türkiye deki yay n haklar

Detaylı

2014 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 2014 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU

2014 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 2014 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU 214 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 214 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU 214 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu 1 214 Yılı Kurumsal

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI DOÇ.DR. AYŞE UZMAY ZMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi E.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 İÇERİK DÜNYADA SÜT ÜRETİMİ TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ

ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ ENERJİ YATIRIMLARI VE TEŞVİK TEDBİRLERİ TEŞVİK UYGULAMA ve YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA - Nisan 2012 1 TEŞVİK NEDİR? Ekonomik literatürde teşvik kavramı, belirli ekonomik ve sosyal faaliyetlerin

Detaylı

Halka Arzlarda Sorunlar & Çözümler

Halka Arzlarda Sorunlar & Çözümler Halka Arzlarda Sorunlar & Çözümler Kudret VURGUN İMKB Kotasyon Müdürü www.halkaarzsefereberligi.com İstanbul, 21 Şubat 2012 İMKB Piyasa Değerinin Gelişimi Ülkemizde 2003-2010 yılları arasında GSYH 1,5

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Lütfi ĠNCĠROĞLU Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdür Yardımcısı GiriĢ Nüfusunun yarısı kadın olan ülkemizde, kadınların işgücü piyasasına

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz.

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Akbank T.A.Ş. B Tipi Franklin Templeton Şemsiye Fonu na Bağlı Yabancı Menkul Kıymetler Alt Fonları Akbank - Franklin Templeton işbirliği ile dünya çapında yatırım fırsatı:

Detaylı

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. FİNANSAL KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli www.ekrempakdemirli.com 21.05.2014 1923 sonlarında Cumhuriyet Kurulduğunda Savaşlardan yorgun Eğitim-öğrenim seviyesi oldukça düşük bir toplum Savaşlar sonrası ülke harap ve

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU

NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU EK-1 NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU 1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER 1.1. Başvuru ve Soruşturma Açılması Yerli üreticiler adına Suni ve Sentetik İplik Üreticileri

Detaylı

01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU

01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU Sayfa No:1 İSTANBUL PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2013-31.03.2013 FAALİYET RAPORU Faaliyet Raporu İçeriği 1. Raporun Dönemi 2. Ortaklığın Ünvanı 3. Dönem içinde yönetim ve denetleme kurullarında görev alan

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası Türkiye Ekonomisi PARA - BANKA 1 1. Kavramlar: Türkiye ekonomisinde banknot çıkartma yetkisi 1930 yılında faaliyete geçen Merkez Bankası A.Ş.'ye verilmiştir. Türkiye'de MB, emisyonu belirlemenin dışında

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop 1.1. Mali Yapı ve Finans Ekonomik olarak tanımlanmış sınırlarda sermayenin yaygınlığı ve verimliliği genellikle mali ve finansal göstergelerle ölçülür. Bölgedeki bankaların durumu şube sayılarıyla, sermayenin

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

12/1/2009 TARİHLİ VE 2009/14580 SAYILI KARARNAMENİN EKİ KARAR

12/1/2009 TARİHLİ VE 2009/14580 SAYILI KARARNAMENİN EKİ KARAR Sayı: YMM.03.2009-014 Konu: Gelir Ve Kurumlar Vergisi Kanunda Yer Alan Vergi Tevkifat Oranları İZMİR. 3.2.2009 Muhasebe Müdürlüğüne, 12/1/2009 Tarihli Ve 2009/14580 Sayılı, 12/1/2009 Tarihli Ve 2009/14592

Detaylı

Halkbank 2009 Yılı I. Dönem Konsolide Faaliyet Raporu

Halkbank 2009 Yılı I. Dönem Konsolide Faaliyet Raporu 2009 YILI I. DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Sunuş Bankamızın, 31 Mart 2009 dönemine ait solo finansal veriler üzerinden hazırlanan Ara Dönem Faaliyet Raporu, 14 Mayıs 2009 tarihinde web sitesinde yayımlanmıştır.

Detaylı

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası Grubu Kuruluşları Dunya Bankası Grubu Uluslararası Imar ve Kalkınma

Detaylı

XI-29-KONSOLİDE OLMAYAN İncelemeden Bağımsız Denetimden

XI-29-KONSOLİDE OLMAYAN İncelemeden Bağımsız Denetimden BİLANÇO XI-29-KONSOLİDE OLMAYAN İncelemeden Bağımsız Denetimden Geçmiş Notlar 31.03.2013 31.12.2012 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 1.536.376 1.551.638 Nakit ve Nakit Benzerleri Not.6 7.695 2.755 Finansal Yatırımlar

Detaylı

Finansal Yönetim Giriş

Finansal Yönetim Giriş Finansal Yönetim Giriş İKTİSAT İKTİSAT 1900 LÜ YILLARIN BAŞI FİNANSMAN 1900 LERİN BAŞI İYİ BİR FİNANSMANCI 1930 LARA KADAR Firmayı kredi kuruluşlarına karşı en iyi biçimde takdim eden Firmaya en fazla

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 4.Bölüm Tarım Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından faydalanılmıştır.

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME İZSİAD/ GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İMALAT SANAYİSİ ÜRETİMİ EN BÜYÜK İLK 15 ÜLKE Türkiye nin %9,2 gibi çok yüksek bir oranda büyüdüğü

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI ve ALTYAPI YATIRIMLARININ FİNANSMANI: ALTERNATİF YATIRIM FON VE ORTAKLIKLARI İLE DİĞER SERMAYE PİYASASI ARAÇLARI

ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI ve ALTYAPI YATIRIMLARININ FİNANSMANI: ALTERNATİF YATIRIM FON VE ORTAKLIKLARI İLE DİĞER SERMAYE PİYASASI ARAÇLARI ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI ve ALTYAPI YATIRIMLARININ FİNANSMANI: ALTERNATİF YATIRIM FON VE ORTAKLIKLARI İLE DİĞER SERMAYE PİYASASI ARAÇLARI KONULU ÇALIŞTAY AÇILIŞ KONUŞMASI Dr. Vahdettin ERTAŞ SPK Başkanı

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 17 EKİM 2011 İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler... 3 TABLO 2: Kaynaklar-Harcamalar

Detaylı

bc. TL MEVDUAT FAİZLERİ : (01/01/2013 Tarihinden itibaren)

bc. TL MEVDUAT FAİZLERİ : (01/01/2013 Tarihinden itibaren) GELİR VERGİSİ STOPAJ ORANLARI (GVK Md.94 ve GEÇİCİ Md. 67) MADDE GVK 94/.a..b. 3 4 5.a. 5.b. 5.c. 5.d. 6.a. 6.b. 7 AÇIKLAMA Yaptıkları serbest meslek isleri dolayısıyla bu isleri icra edenlere yapılan

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler. İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler. İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012 Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012 Sunum Planı Dünya Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler Türkiye Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler

Detaylı

Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103.

Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103. Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103. Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri(-) 108. Diğer Hazır Değerler 11. Menkul

Detaylı

GES Yatırımlarında Finansman

GES Yatırımlarında Finansman GES Yatırımlarında Finansman Enerji Sektörü ne Kısa Bir Bakış Son yıllarda Türkiye yüksek büyüme oranı ile dünyada en hızlı büyüyen ülkelerden biri olarak dikkat çekmektedir. 2001 & 2002 yıllarında yaşanan

Detaylı