1. İLETİŞİM VE HABER AJANSLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1. İLETİŞİM VE HABER AJANSLARI"

Transkript

1 1. İLETİŞİM VE HABER AJANSLARI 20. Yüzyıl a damgasını vuran ve bu yüzyılın İletişim Çağı olarak adlandırılmasına yol açan iletişim, en yalın biçimiyle bir kaynağın alıcıya (hedef kitleye) belirli bir kanaldan ileti göndermesi olarak tanımlanmıştır. Oysa bu tanıma direnen birçok düşünür, çeşitli örneklerden yola çıkarak değişik kuramlar geliştirmiştir. Böylece 20. Yüzyıl, aynı zamanda iletişimin çok konuşulduğu, çok tartışıldığı, çok yorumlandığı bir dönem olmuştur. Görüldüğü kadarıyla iletişim, iletişim teknikleri, iletişim yöntemleri, bunların birey ve toplum üzerindeki olumlu ya da olumsuz etkileri vb. konulu konuşmalar, yazışmalar, tartışmalar hatta yeni kuramların ortaya atılması, 21. Yüzyıl da da sürecektir. Acaba bunun nedeni, İletişimden en çok, iletişimi gerçekleştiremeyen toplumlarda söz edilir. Atina demokrasisinde iletişimden söz edilmiyordu; çünkü iletişim toplumun temel ilkesiydi. söylemindeki ileti midir?[1] Bir tanıma göre iletişim; birbirlerine ortamlarındaki nesneler, olaylar, olgularla ilgili değişmeleri haber veren, bunlara ilişkin bilgilerini birbirlerine aktaran, aynı olgular, nesneler, sorunlar karşısında benzer yaşam deneyimlerinden kaynaklanan benzer duygular taşıyarak bunları birbirlerine açıklayan bireylerin oluşturdukları topluluk ya da toplum yaşamı içinde gerçekleştirilen tutum, yargı, düşünce, duygu bildirişimidir.[2] Bir başka yaklaşıma göre de iletişim; insanın türsel özelliği olan toplumsallaşırlığının bir yansımasıdır. Bu nedenle iletişimin başlıca amacı, kişiler arası ilişkilerin kurulmasını ve devam ettirilmesini sağlamaktır. İletişimi yalnızca, iki kişi arasında gerçekleşen bir eylem ya da eylemler dizisi olarak değil, ayrılmaz bir parçası sayıldığı toplum düzeninde, etki-tepki ilişkileri çerçevesindeki toplumsal bir süreç olarak da düşünmek gerekir. Bilginin paylaşımı diye de nitelendirilen iletişim, günümüzde bir yönüyle bireylerin ve dolayısıyla toplumların gelişmesine katkıda bulunan, önemi yadsınamaz araçlardan biri sayılmaktadır.[3] İletişim, toplumu oluşturan bireyler arasında gerekli ilişkilerin kurulmasına olanak sağlayan bir araç olduğu kadar, toplum hayatının devamını sağlayan bir süreçtir. İletişim toplumun, örgütlenmenin bir arada yaşamanın temelidir. İletişim olmadan toplumsal hayatın varlığı ve devamı düşünülemez. Bireyler arasında ortak bir anlayışın yaratılması ve çeşitli ortak gereksinimlerin karşılanması amacıyla çeşitli örgütlerin kurulması, ancak iletişimle gerçekleşebilmektedir. Bu yöntemlerle toplum güncel varlığını sürdürürken, bir yandan da değerlerini, geleneklerini yeni kuşaklara iletişimle aktarır ve varlığının sürekliliğini sağlamaya çalışır. Şöyle ki, canlılarda en temel dürtü, varlığını güvence altına almaktır. Bu yüzden de canlı varlıklar yaşadıkları ya da yaşayacakları ortamı tanımaya ve onun hakkında bilgi sahibi olmaya gereksinim duyarlar. Yaşadığı ortam hakkında en çok bilgiye gereksinim duyan varlık ise insandır. Yaşamak, bireye bilgiler sağlayan iletişim ağını, iletişim etkinliklerini içeren bir olaydır. Birey varolduğu andan itibaren çevreyle sürekli iletişim, etkileşim içine girer; bilmeden çevreyi etkilemeye, değiştirmeye, yine bilinçsizce etkilenmeye, çevreye uyarlanmaya başlar. Bireyin bildikleri, duydukları, yapabilecekleri iletişim tavrıyla belirlenir. Anlamak, öğrenmek, anlatmak, başkalarına ulaşmak için iletişim kullanılır.[4] İnsanlar eylemde bulunarak ve konuşarak kim olduklarını gösterir; birbirleriyle uyuşan ya da çelişen, sık sık da çatışan benzersiz kişisel kimliklerini etkin bir biçimde ortaya koyarlar ve bu sayede insani dünyada boy gösterirler. Oysa ki fiziksel kimliğin, bedenin benzersiz hali ve sesin tonuyla kendini ortaya koyması için herhangi bir etkinlikte bulunması gerekmez. Kişinin ne olduğunun -gözler önüne serebileceği ya da gizleyebileceği özellikleri, yetenekleri, istidadı ve kusurları- aksine kim olduğundaki bu dışa vurucu yan, söylediği ve yaptığı her şeyde zımnen yer alır.[5]

2 Kişisel varlığını ve toplumsal ilişkilerini iletişim yoluyla sürdüren bireyi, öteki canlılardan ayıran özelliklerden biri de iletişimde bulunabilme yeteneğidir. Bir araştırma sonucu, kişilerin iletişim araçlarıyla ilgilenmelerinin 35 nedeni bulunduğu belirlenmiştir. Daha sonra bu nedenler 5 ana başlıkta toplanmıştır. Bunlar; 1) Bilme, anlama gibi, zihinsel gereksinimler, 2) Haz ve estetik gibi duygusal gereksinimler, 3) İstikrar, güven, statü arayışı gibi kişisel bütünleşme gereksinimleri, 4) Çevre ilişkileri gibi toplumsal bütünleşme gereksinimleri, 5) Kaçış, kurtuluş, oyalanma, eğlenme gibi gerginlikten kurtulma gereksinimleridir.[6] Bireyin bilgiye dolayısıyla iletişime duyduğu bu gereksinim, konuşma dilinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Konuşma ise bilgi aktarımının ilk adımı olmuştur. Çünkü konuşma, bireyin doğuştan sahip olduğu, süreç içinde öğrenip yaşamak suretiyle edindiği düşünce ve görüşleri ile kendi istek ve duygularını belirli bir amaçla karşısındakine ya da karşısındakilere iletmesi olayıdır. [7] Konuşma dilini keşfeden insan, hızla topluluklar meydana getirmeye başlamış, yerleşim birimleri kurmuştur. Tarihte bilinen ilk yerleşmeler, tarımsal üretimin gelişmeye başladığı Cilalı Taş Devri nin (İ.Ö ) sonlarına doğru, toprağın verimli olduğu dere, ırmak, göl ve deniz kıyılarında kurulmuştur. Zamanla bu yerleşim birimleri büyümüş ve medeniyetin temeli sayılan kentler oluşmaya başlamıştır Bilgi Toplama Gereksinimi Önceleri, uygun koşullarda tarımla ve hayvancılıkla uğraşarak zenginleşen insanlar, süreç içinde gereksinimlerinden fazla mal ve servete sahip olmuşlardır. Bu gelişme, aynı koşullara sahip bulunmayan kişiler arasında çatışmalara, topluluk ya da uluslar arasında ise savaşlara yol açmıştır. Savaşlar, yeni medeniyetler yaratırken iletişimin gelişmesinde de etken olmuştur. Çünkü çatışma ya da savaşlara katılan toplumların, birbirleri hakkında bilgi toplamaları zorunlu hale gelmiştir. Karşı taraf hakkında bilgi toplamak, onun askeri gücünü, yeteneklerini ve olanaklarını bilmek, komutan için hayati önem taşımıştır. İ. Ö lerde, Yunanlılar Truva yı kuşattıkları zaman kralları Agamemnon, Truva ile Yunanistan arasındaki bütün dağ doruklarında işaret ateşleri hazırlatmış ve kuşatma bitince yakılan bu ateşler, zafer haberini Yunanistan a ulaştırmıştır de İspanyol armadası İngiltere ye yaklaşırken, tehlikeyi ülkenin her yanına duyurmak için de yakılan ateşlerden yararlanılmıştır. İletişim gereksinimi süreç içinde, sivil iletişim olan postanın temelini oluşturmuştur. Persler, Eski Yunanlılar ve Romalılar gibi Çinliler de İ. Ö lerde atlı ya da koşucu haberciler yetiştirmişlerdir. 10. Yüzyıl da Peru da yaşayan İnkalar ise yollar üzerinde belirli aralıklarla bulundurdukları haberciler sayesinde, saatte 15 kilometreye varan bir hızla haber gönderebilmişlerdir. Böylece savaş dönemlerinde bilgilenme için yararlanılan yöntemler, barış zamanında bilgilerin, iletilerin aktarımı için kullanılmıştır.[8] Öteden beri insan doğru, eksiksiz ve taze haber almak istemiştir. Sahiplenilmiş haberleri saklamanın yanı sıra başkalarının elinde bulunan haberleri öğrenme ve yayma arzusu, bireyin temel içgüdülerinden biri olmuştur. Çünkü haberin temeli, yaşama ilişkin bilgi dir. Bu bilginin de iki türü bulunmaktadır: A) Ticari: Ekonomik kararlar ağırlıklı bilgiler, B) Siyasi: Yönetimsel kararlar ağırlıklı bilgiler. Bireyin temel dürtüsü yaşamını sürdürmektir. Bu amaçla karşılaşacağı olaylar ve gelişmeler

3 konusunda bilgilenmek ister. Yarınki yaşam koşulları daha mı iyi olacak, yoksa daha mı kötü? (ekonomik bilgiler) Yönetenler tarafından alınacak kararlar, yaşamını sürdürmesini kolaylaştıracak mı, zorlaştıracak mı, yoksa tehlikeye mi sokacak? (yönetimsel bilgiler) Daha sonraları haber diye adlandırılan ve bireyi çok yakından ilgilendiren bu bilgiler, ilk insandan bu yana iletişimin temel öğeleri olmuşlardır. Özetle iletişim insan yaşamının tüm etkinlikleriyle ilgilidir. Bu nedenle de her zaman ve her yerde vardır.[9] Bir yandan da çeşitli yöntemlerle sağlanan haberler, barış dönemlerinde insanoğlunun düşünce ve uygarlık alanında en fazla gereksinim duyduğu ve yararlandığı bilgi öğelerinden biri olmuştur. Şöyle ki bu öğe, kişinin ve toplumların ileriyi görmelerinde, doğruları seçmelerinde, gelişmelerinde, bireysel ve toplumsal ahlakın yerleşip pekişmesinde, bireylerin ve toplumların birbirlerine yakınlaşarak anlaşmalarında da hemen her zaman başrolü oynamıştır.[10] Ekonomik ve Siyasi Haber Gereksinimi Büyük imparatorluklar döneminde, iletişim teknikleri daha da geliştirilmiş ve bu hizmetler ticari alanlara kaydırılmıştır. Daha sonraları basımevini ve onun ürünü olarak önce haber yapraklarını sonra da gazeteyi yaratan etken, kapitalist üretim ve serbest pazar ekonomisine geçme aşamasındaki Avrupa sermayesinin, özellikle ekonomi ve siyasete ilişkin haber gereksinimi olmuştur.[11] Sermaye çevreleri için, zamanında ulaşan gerçek haber, her zaman kar oranlarını olumlu yönde etkilemiştir. Böylece hızlı ve gerçek habere ulaşmak için bedel ödemeye hazır çevreler belirmiştir. Bunların sayısı arttıkça, haberin daha geniş alanlara yayılmasının da kar getirici bir girişim olabileceği ortaya çıkmıştır. Bu yüzden önceleri, bu tür haberler için gazete haberlerinden bülten yapılmaya başlanmıştır.[12] Yine de 18. Yüzyıl sonlarına kadar uzak yerlere hızla haber gönderebilmek çok güç olmuştur de Fransız mühendis Claude Chappé semafor u icat etmiştir. (Bir direk üzerindeki hareketli iki koldan oluşan semaforun kollarına verilen her farklı biçim değişik bir anlam taşıyordu.) Tepelerin doruklarına yerleştirilen semafor direklerinden oluşan iletişim zinciriyle Paris ten, 725 kilometre uzaktaki Toulon a bir haberin ulaşması dakikaya inmiştir. Napolyon Savaşları sırasında, Londra da bulunan İngiliz Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ile İngiltere nin güney kıyılarındaki donanma üsleri arasındaki iletişimde de benzer bir yöntem kullanılmıştır. 19. Yüzyıl da ise iletişim yöntemlerinde büyük gelişmeler yaşanmıştır. Mors alfabesinin de mucidi olan Samuel F. B. Morse 1832 de, kablolar aracılığıyla sinyal iletebilen telgrafı icat etmiştir da ise Atlas Okyanusu nun altına döşenen telgraf hattıyla Avrupa ile Amerika arasında telgraf iletişimi gerçekleştirilmiştir. l0 yıl sonra Alexander Graham Bell telefonu icat etmiş, Guglielmo Marconi nin bulduğu telsiz telgraf ise tel hatlarına gerek duyulmadan iletişimi sağlamıştır.[13] Bu gelişmeler sonucu ortaya çıkan doğrudan iletişim kurma yöntemleri, coğrafi soyutlanmayı sona erdirmiş, o zamana kadar bireylerde oluşmuş zaman ve zemin kavramlarını allak bullak etmiştir. Böylece yeni teknik olanakları akıllıca kullanan haber ajansları da, basının vazgeçilmez haber kaynakları olmuşlardır. Aynı dönemde, buhar gücüyle çalışan baskı makineleri kullanılmaya başlanmış, böylece okur yazar sayısının artması sonucu, yayımlanan kitap ve gazetelerdeki düşüncelerin daha çok insana ulaştırılması gerçekleştirilmiştir.[14] Bu arada, ABD nin ticaret merkezi Boston da, öteki ülkelerdeki gelişmelerden bilgi sahibi olmak isteyenler, Avrupa dan gelen gemileri karşılayarak gemicilerden haber almaya çalışmışlardır. Bostonlu tüccarların, özellikle ticari ve siyasi haber gereksinimi nedeniyle başlattıkları bu girişimleri ilk fark eden Samuel Gilbert adlı tüccar, 1811 yılında yazıhanesinin bulunduğu hanın bir katını okuma ve çay salonu haline getirmiştir. Gilbert, bu salonda iki büyük defter tutarak, gemicilerden sağlanan haberleri ve bilgileri günü gününe kaydetmeye başlamıştır. Defterlerdeki bilgilerden haberdar olmak isteyen Bostonlu lar da

4 salonu doldurmaya başlamışlardır. Çay salonunda daha çok kişinin oturması, dolayısıyla daha çok müşteri toplamak için ticari bir amaçla başlatılan bu girişim, dünyada ilk haber ajansçılığı uygulaması olarak kabul edilmektedir.[15] Gilbert, bir süre sonra salonun gördüğü ilgi karşısında, yanına bir yardımcı almak zorunda kalmıştır. Topliff adlı bu kişinin görevi sandalla dolaşarak, limana gelen gemilerdeki gemicilerden rıhtıma inmelerini beklemeden bilgi ve haber toplamak olmuştur. Böylece hızlanan haber trafiği, bir süre sonra gazetecileri de benzer yöntemler uygulamaya yöneltmiştir.[16] Muhaberat Büroları (İletişim Ofisleri) Dünya üzerinde ilk haber ajansının kurulduğu ülke olan Fransa da, ilk gazetenin, Théophraste Renaudot tarafından La Gazette adı altında yayımlandığı kabul edilmektedir.[17] Aslında Fransa da ilk gazete, Parisli bir kitapçı olan Louis Vendosme tarafından 16 Ocak 1631 tarihinde, Les Nouvelles Ordinaires de Divers Endroits adıyla yayımlanmıştır. Ancak her iki gazete arasında sıkı bir rekabet ve mücadele sonucu, Kardinal Richelieu nün de yoğun desteğiyle, tekelci imtiyaz kral tarafından La Gazette in sahibi Renaudot ya verilmiştir.[18] Haftalık La Gazette in, 30 Mayıs 1631 tarihindeki ilk ortaya çıkışından 1777 yılına kadar Fransa da gazeteler, hükümdarların sözcüsü olmuşlardır.[19] 1 Ocak 1777 tarihinde yayımlanan günlük Le Journal de Paris gazetesi ise ilk kez çeşitli güncel konulara ilişkin haberlere de yer vermeye başlamıştır devrimini izleyen süreçte ise sayıları artan gazeteler çoğulculuğun simgesi sayılmışlardır.[20] Mayıs 1789 ile Aralık 1799 yılları arasında, Fransa da çeşitli biçimlerde, değişik içerik ve eğilimlerde 1500 süreli yayın çıkmıştır. Süreç içinde devrimci hükümetlerin baskısı sonucu önce kral yanlısı basın ortadan kalkmış, birçok gazete de yayınına ara vermek zorunda kalmıştır yılında Paris te yayımlanan yalnızca Le Moniteur, Le Journal de Paris, Le Journal de l Empire ve La Gazette de France (İlk gazete sayılan La Gazette 1762 de bu adı almıştır.) adlı gazeteler kalmıştır. Taşrada ise yöneticiler, her vilayette tek gazetenin yayınına izin vermişlerdir.[21] 1815 te, Napolyon savaşlarının sona ermesiyle tam bir liberal ortama girildiğinde, ticari-mali haber gereksinimi, bütün yasaklama ve ambargoların kalkmasıyla büyük oranda artmıştır. Pazarlardaki mal miktarları, fiyat ve hisse durumları hakkında her gün habere gereksinim duyulur hale gelinmiştir lu yılların başında Paris te, yerli ve yabancı gazetelerdeki önemli haberleri çevirerek ya da derleyerek litografi yöntemiyle basan, Fransa ve hatta Almanya da dağıtan en az 5-6 Bureaux de Correspondance (Muhaberat Bürosu, İletişim Ofisi) bulunduğu bilinmektedir. Daha sonraları Haber Ajansı adı verilen bu kurumlar, söz konusu gelişmelerin ve gereksinimlerin sonucu ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede haber pazarının gelişmesine, öncelikle gazetelerin gazetesi diye de adlandırılan haber (basın) ajanslarının kurulması ve yayılması damgasını vurmuştur.[22] Teknik ilerlemeler ve büyüyen gazete okuyucu kitlesinin artan merakı sayesinde, haber pazarının yerel, yöresel, ulusal ve uluslararası alana yayıldığı bir dönemde, basın organlarının (gazetelerin) çoğu, muhabirlerinin yerleştirilmesine, gereksinimlerinin karşılanmasına ve haber iletilmesine ilişkin harcamaların yüksek maliyeti nedeniyle, uzakta muhabir bulundurma olanağına sahip olamamışlardır. Dolayısıyla 19. Yüzyıl ın ortalarına doğru kurulmaya başlanan haber ajansları, basın dünyasında önemli ve etkin bir yer edinmiştir.[23] Oysa bilgi iletişimini yoğunlaştırarak, haberi ticari bir mal gibi pazarlayan haber ajanslarının kuruluşlarından önce de, yüzyıllardır ticari ve siyasi haberlere hep gereksinim duyulmuş ve bunları sağlamak için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Bu nedenle haber ajanslarının kuruluşu, toplumların daha önce bildikleri bir gereksinimi giderme yönteminin kurumsallaştırılması ndan başka bir şey değildir.[24] Haber ajansları, 19. Yüzyıl ın ilk yarısında, salt haber toplamak, üretmek ve yaymak, dolayısıyla kamuoyunu aydınlatmak gibi işlevlerin yanı sıra bir yönüyle ulusal gereksinimler, ağırlıklı olarak da uluslararası ticaretin gelişmesi sonucu kurulduklarından, küreselleşmenin

5 (farklı ulusal ekonomilerin, uluslararası ticaret ve mali piyasayla birbirlerine bağlanmaları) ilk gözle görülen kanıtları olmuşlardır. Çünkü küreselleşme, yaşamın toplum, siyaset, ekonomi, uluslararası ilişkiler ve din gibi pek çok unsurunu etkileyen ve bunlardan etkilenen bir süreçtir. Küreselleşme süreçlerinin bütünleştirici bir parçası olan uluslararası iletişim de, küresel bilincin oluşumunda ve bireyin toplumsal yaşam evrenini yeniden yapılandıran düşünsel süreçte merkezi bir rol oynamaktadır.[25] İlk Haber Ajansı: Havas Tercüme Bürosu Dünya üzerinde, gerçek anlamdaki haber ajanslarının ilki, ticari amaçla kurulan Havas tır. Waterloo bozgunundan sonra iflas etmiş bir tüccar ve banker durumunda kalan, La Gazette de France gazetesinin eski ortaklarından 49 yaşındaki Charles-Louis Havas ( ) Paris te, 1832 yılının Ağustos ayında Yabancı Gazeteleri Tercüme Bürosu açmıştır.[26] Basımevleri ve gazete bürolarının yerleşmiş oldukları, Merkez Postanesi ile Paris Borsası nın da (Hotel de la Poste et de la Bourse) bulunduğu semtte, Jean Jacques Rousseau Caddesi no: 3, Hotel de Bullion, adresindeki eski bir binada kurulan bu çeviri ve haber bürosu, (Bureau de Nouvelles) eski bir geleneği canlandırmayı hedeflemiştir. Bu gelenek, kökü Roma dönemindeki Acta Publica ve Acta Diurna, Venedik Cumhuriyeti ndeki Foglietti d Avvizzi, Çin deki Kin Pau * ve Hollanda da banker Függer in Ordinari Zeitungen (Haber Yaprakları) uygulamalarına kadar inen, haber bültenleri derlenmesi ve yayımıdır.[27] * 9. Yüzyıl sonlarında aylık olarak yayımlanmaya başlanan Pekin Kraliyet Sarayı gazetesi Kin Pau, 1361 den sonra haftalık, 1830 dan sonra ise günlük hale dönüştürülmüştür.[28] Ekonomi ve Siyaset Ağırlıklı Haber Bültenleri Gazetelerden haberler çevrilerek ya da derlenerek oluşturulan bültenlerin yayımı, Avrupa da, özellikle yılları arasında, genel anlamda basın özgürlüğünü sınırlamaya çalışan çeşitli yönetimlerin baskılarına rağmen, büyük engellemelerle karşılaşmadan süregelmiştir. Çünkü bu bültenlerde siyaset yapılmamakta, taraf tutulmamakta, yalnızca haber verilmektedir. Havas, 1832 yılında bu uygulamacılardan biri olarak basın dünyasına girmiştir. Hedef kitlesi, bankacılar, iş çevreleri, tüccarlar, borsa ajanları, diplomatlar ve daha sonra gazeteler olan Havas, ideolojik fikirler satmak isteyen bir düşünür olmamıştır. Havas, Fransız Hükümeti nin resmi bildirilerinin yanı sıra ağırlıklı olarak İngiliz, Alman, İspanyol ve İtalyan* gazetelerinden yapılan çevirileri ve Avrupa başkentlerinde kendisi için çalışan muhabirlerin gönderdikleri ekonomi ağırlıklı haberleri, bir hammadde olarak en katkısız biçimiyle sunmuş, taraf tutmaktan, habere yorumlar eklemekten özenle kaçınmıştır.[29] Havas bunun yanı sıra Fransa da gündemi oluşturan siyasal konuları ayrıntılarıyla irdeleyen bültenler de yayımlamıştır. Bu nedenle Fransız hükümetleri de, birçok ulusal ya uluslararası gazete, dergi, bülten, bildiri izlemek zahmetine katlanmadan, bu görevi titizlikle yerine getirerek kendilerine önemli bir hizmet sunan ve eşit sadakatle hizmet eden Havas ın aboneleri arasında her zaman yer almışlardır.[30] Bu arada Charles-Louis Havas, haber iletişiminde kullandığı güvercinlerle, Belçika gazetelerinde sabah çıkan haberleri öğle saatlerinde, İngiliz gazetelerinde sabah çıkan haberleri ise öğleden sonra saat 3 sıralarında almayı başarmıştır. Bu yöntemle sağlanan hızlı habercilik, ajansın ününü ve etkisini artırmıştır.[31] * Havas ın kuruluşunun ilk yıllarında, İngilizce ve Almanca dan çevirilerin Charles-Louis Havas, İspanyol ve İtalyanca dan çevirilerin ise eşi Marie- Jeanne de Roure tarafından yapıldığı

6 bilinmektedir Ajans Havas 1835 yıllarında haber çeşitliliğini zenginleştirerek ajansının adını L Agence des Feuilles Politiques-Correspondance Générale olarak değiştiren Havas, bir yandan da benzer kuruluşları bünyesine katmaya başlamıştır. Bu tercüme ve yayın bürolarının en ünlüleri, 1831 de kurulmuş bulunan Correspondance Garnier ile Bureau Bornstein dır.[32] Ad değişikliğine rağmen, kamuoyunda Havas Ajansı olarak bilinen bu haber ajansının o dönemdeki sloganı Hızlı ve İyi dir. Bu arada, Fransa da modern gazeteciliğin başlangıcı sayılan 1836 yılında, kitle gazeteciliği yapmak üzere yayına başlayan Le Siecle ve La Presse gazeteleri de, Havas ın iki önemli abonesi olmuşlardır.[33] Havas gördüğü rağbeti ve ününü yerel, yöresel, ulusal haberlerinin yanı sıra Avrupa ülkelerindeki borsa ve piyasa değerlerini, kıtanın her tarafına aktarmasıyla, böylece başta gazeteler olmak üzere abonelerine daha çok sayıda, ekonomi ağırlıklı değişik haberler ulaştırmasıyla sağlamıştır.[34] 1 Şubat 1863 tarihinde Moise Millaud tarafından yeni bir kitle gazetesi olan Le Petit Journal in yayımlanması ise Fransa daki modern gazeteciliğin ikinci aşaması sayılmıştır. 5 santim gibi çok düşük bir fiyatla satılan Le Petit Journal, 1870 yılında tiraja ulaşmıştır yılından itibaren renkli bir ek de yayımlamaya başlayan Le Petit Journal, 1894 yılında 1 milyon adetlik satışıyla rekor kırmıştır. [35] Bu gelişmeye, Marinoni nin 1867 yılında rotatif baskı makinesini keşfi ve 1873 te de bobin kağıtlarına baskı yönteminin başlamasının etkisi büyük olmuştur. Saatte bin adet baskı yapan bu makinelerden çıkan gazeteler, 1842 den itibaren hızla geliştirilen 9 ana tren yolu hattıyla ülkenin her köşesine ulaştırılmıştır yılında ise ilk olarak Paris-Rouen arasına çekilen telgraf hattı da, Fransızlar ın haber gereksinimini karşılamada devreye giren bir başka etken olmuştur.[36] Havas a Yönelik Eleştiriler 1840 yılında Honoré de Balzac, basının herkese saldıran, ama kimsenin karşılık vermeye cesaret edemediği Devletin içinde dördüncü bir güç durumuna gelmiş olmasını eleştirirken, Halk birçok gazete olduğunu sanabilir; oysa tek bir gazete var. Ajans Havas ın bültenleri. Her gazete, kendisine Bay Havas tarafından gönderilen haberi, beyaza, yeşile, kırmızıya ya da maviye boyayarak kullanıyor. diyerek, bütün gazetelerde dış haberlerin aynı olmasından Havas ı suçlu bulmaktaydı. [37] Havas, bir yandan da hükümetlerle çok yakın ilişkide olmakla suçlanmıştır. Bu konuda Havas a yöneltilen eleştirilerden biri şuydu: Havas Ajansı, hükümetlerin alçak gönüllü bir hizmetkarıdır. Evet, Havas bilinmesi gereken haberleri veriyor; ama bilinmesi gerektiği zamanlarda Böylece gerçeğin seçimini yapıyor. Gerçekten de birçok üst düzey Fransız yöneticisi gibi, Fransa Başbakanı da güne, Havas ın hazırladığı ulusal ve uluslararası haberleri de içeren özel bülteni okuyarak başlıyordu.[38] 1845 lere varıldığında, Orta ve Batı Avrupa da, Havas ın muhabiri bulunmayan başkent ve önemli ticaret merkezi kalmamıştır. Bunlara Rusya nın başkenti Saint Petersburg da dahildir.[39] Havas ın Tekelciliği Kuruluşundan 12 yıl sonra 1847 yıllarında, Fransa da iç ve dış habercilik alanında tekel oluşturan,

7 uluslararası iletişim alanında da lider konumuna ulaşan Havas ın başarısındaki üç etken şunlardır: 1) Uluslararası gündem, geniş bir muhabir ağıyla izlenmiştir. 2) Çeşitli yöntem ve teknikler kullanılarak, döneme göre hızlı habercilik yapılmıştır. (Havas ın gelişme yıllarında, Anvers de, haber ulaştırmak için çok sayıda güvercin bulundurduğu bilinmektedir yılından sonra da, Fransa da yeni kullanılmaya başlanan telgraf hatlarından yoğun biçimde yararlanılmıştır.) 3) Devlet güçleriyle yakın ilişkiler kurulmuştur. (Birçok gazeteyi okumakla zaman kaybetmek istemeyen devlet ileri gelenleri, güvenilir buldukları için Havas ın iç ve dış basın özetlerini tercih etmişlerdir.) Havas, Paris Borsası nın önemi nedeniyle Avrupa genelinde iletişim ağını gerçekleştirmiş ilk ajans olarak, 1849 da Berlin de, National Zeitung adlı gazetenin sahibi Bernard Wolff tarafından kurulan Wolff, 1851 de Londra da Paul Julius Reuter tarafından kurulan Reuter ve 1853 de Torino da Guglielmo Stephani tarafından kurulan Stephani ajanslarından önde bulunuyordu.[40] Havas ın Gelişme Süreci 1853 yılında, Charles-Louis Havas ın oğulları, Charles-Guillaume ve Auguste-Jean-Pierre de ajansın yönetimine katılmışlardır. Havas, Kırım Savaşı sırasında ( ), İstanbul da muhabir bulunduran tek haber ajansı olarak uluslararası ününü daha da artırmıştır. Bu arada Havas ın, mali temelini güçlendirmek için uyguladığı bir yöntem de ajansın başarılarını pekiştirmiştir. Bu yöntemle, abone karşılığı para veremeyen özellikle taşra gazetelerinden reklam yerleri alınmış, böylece sağlanan reklamlarla her iki tarafın çıkarı korunmuştur. Bu uygulama, Havas ın girişimci özelliğini daha da öne çıkardığından, Havas resmi nitelikli ajanslara karşı duyulan tepkiden hep uzak kalmıştır.[41] Havas ayrıca, mesajların maliyetini düşürmek için, Fransızca, İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Portekizce, Romence için geçerli bir şifre sistemi uygulamıştır. Bütün bunlar Havas ın ticari yanının, siyasi yanından oldukça ağır bastığını göstermektedir.[42] yılları arasında, Havas ın reklam bölümü oluşturulmuştur. Böylece Havas, dünyanın ilk Haber ve Reklam Ajansı olma özelliğine kavuşmuştur. Bu birliktelik, 1940 yılında reklam bölümünün ayrılarak Havas adıyla bağımsız bir anonim şirket haline dönüştürülmesine kadar sürecektir.[43] 1866 yılında, Amerikan haberlerinin Avrupa ya ulaştırılmasını kolaylaştıran transatlantik kablo döşenmiştir yılında ise Brezilya ile Avrupa yı birleştiren iletişim kablosunun döşenmesi tamamlanmıştır yılında Fransa içinde rakipsiz bir duruma gelen Havas, iletişim alanındaki bu yeni teknik gelişmelerden de yararlanmasını bilmiştir.[44] Havas: Anonim Şirket yılları arası Havas için yeni şirket, yeni kişiler ve yeni olanaklar dönemi olmuştur. Nitekim 1879 yılında Auguste Havas emekliye ayrılırken ajansın yönetimini, Edouard Lebey ve Henry Houssaye adlı gençlere bırakmıştır. Böylece Havas, bir aile şirketi olmaktan çıkarak, anonim şirket özelliğine kavuşmuştur yılından sonra, telefon, teleskriptör (teleksin ilk biçimi) ve uzun radyo dalgaları gibi yeni buluşlar, gazetecilik mesleğinde devrim yaratmıştır. Fransa da bu yeni tekniklerin kullanımının yanı sıra 1881 de basın özgürlüğünü güçlendiren yasanın da kabul edilmesi sonucu, yeni birçok gazete yayımlanmış, haber trafiği yoğunlaşmış ve gazetecilikte büyük bir gelişme gerçekleştirilmiştir.

8 Bu arada 1884 yılında yayımlanmaya başlanan Le Matin gazetesi, Fransız iletişim dünyasında, herhangi bir tarafı tutmadan, kuruluş ve kişilere mesafeli bir biçimde ve ekonomik açıdan da hiçbir güce bağımlı olmadan yayın yaparak gerçek bilgi gazeteciliğini başlatmak gibi bir ilke imzasını atmıştır. Bu tutum, bazı çevrelerce Fransa da Amerikan tipi gazeteciliğin başlangıcı olarak yorumlanmıştır.[45] Gelişmesini sürdüren Havas, Birinci Dünya Savaşı öncesi haberlerini, İspanya, Portekiz, Fas ın yanı sıra Güney Amerika ve Afrika ülkelerine de ulaştırabiliyordu. Havas o dönemlerde, bir yandan da, Fransa da tek haber dağıtıcısı olma özelliğini taşımıştır.[46] Birinci Dünya Savaşı ve Havas Birinci Dünya Savaşı ( ) yıllarında, Havas Ajansı iletişim yasakları ve sınırlamaları nedeniyle oldukça zor bir dönem geçirmiştir. Oysa 20. Yüzyıl ın başlarına kadar iletişim alanında, savaş dönemlerinde bile büyük bir özgürlük yaşanmıştır. Nitekim 1860 İtalya Savaşı, Prusya-Fransa Savaşı dönemlerinde, savaş cephesinin iki yanından toplanmış haberleri içeren yerli ve yabancı gazetelere herhangi bir sansür uygulanmamıştır. Bu tablo, 1904 Rus-Japon Savaşı ndan sonra değişmiş ve savaşlarda iletişime sansür kural haline gelmiştir.[47] 2 Ağustos 1914 tarihinde Fransız Hükümeti, gazetelerin yayımlamak istedikleri haberleri denetlemek için bir basın bürosu oluşturmuştur. Ardından telgraf iletişimi denetim altına alınmış, uluslararası telefon görüşmelerine de sınırlamalar getirilmiştir. Düşman ülkelerden gelen yazılı metinlerin yayımlanmasının yasaklanması, Fransa dışına gönderilecek metinlerin de denetlenmeye başlanması, alınan öteki önlemler arasında olmuştur. Doğal olarak bu önlemlerden Havas yayınları da olumsuz yönde etkilenmiştir. Bu tür sansür uygulamalarıyla, Paris te muhabir bulunduran öteki haber ajanslarının yayınları da kısıtlanmıştır. Böylece iletişim özgürlüğü adına, son yarım asırda Avrupa ve özellikle Fransa da sağlanan tüm haklar bir anda yitirilmiştir.[48] Savaş Sonrası yılları arası, Havas Ajansı için güçlüklerle dolu bir dönem olmuştur lerin ilk yıllarında Léon Rénier başkanlığındaki yönetim, reklam gelirlerini artırarak, iletişim bölümünü desteklemeyi sürdürmüştür. Havas, 1924 yılına kadar, Paris diplomasisi sayesinde ve kazanılan zaferin de etkisiyle, iletişim dünyasındaki saygın yerini korumuştur. Ancak iletişim dünyasında yaşanan yoğun rekabet nedeniyle, Havas iletişim bölümünün zararı 1925 yılından itibaren büyümeye başlayınca bu kez hükümet, dışişleri bakanlığı kanalıyla yaptığı desteği artırmıştır. Bu uygulama Havas ın, Vichy yönetimince Kasım 1940 taki ulusallaştırılmasına kadar sürmüştür.[49] 1930 larda, kısa radyo dalgalarının kullanımı ve yeni rekabet ortamı, Havas açısından uluslararası iletişimi olumsuz yönde etkilemiştir. Özellikle TASS Ajansı, 10 Temmuz 1925 tarihindeki kuruluşundan itibaren, Sovyetler Birliği nin gelişen konumunun da katkısıyla, uluslararası haber ajansları arasında önemli bir yer edinmiştir. (TASS ın uluslararası ajans niteliği, 1980 li yılların sonuna kadar azalarak da olsa sürmüştür.)[50] Bu yıllarda yeni teknolojiler kullanmak için gerekli yatırımların finansmanı, Havas ın yabancı ülkelerdeki muhabirlerinin çalışmalarına devam etmelerini isteyen hükümet tarafından karşılanmıştır. Ancak bu uygulama, Fransız basınının Havas ın tekelciliğine karşı çıkan büyük tepkilerine neden olmuştur İkinci Dünya Savaşı 1940 yılında, ajansın iletişim bölümü reklam bölümünden ayrılarak, Office Français d İnformation

9 (O.F.I.) adını almıştır. Havas adını koruyan reklam bölümü ise devlet denetimine geçmiştir.[51] İkinci Dünya Savaşı nın başlarında Fransa da, Almanlar tarafından işgal edilen bölgede Agence Française d Information de Presse adı altında bir haber ajansı oluşturulmuştur. Bu ajans da 1942 Ekim ayında, daha önceleri Almanlar ın denetimine geçen O. F. I. ye bağlanmıştır. Bir süre sonra da O. F. I. haber yayınına son vermiştir.[52] Uluslararası Haber Ajanslarının Tekelciliği Haber ajanslarının kuruluşlarını izleyen dönemde, yeni buluşlar, uluslararası ticaretin önem kazanması ve dolayısıyla toplumlardaki hızlı gelişmeler çerçevesinde, bireylerin haber alma gereksinimi daha da artmıştır. Bu nedenlerle gazeteler, yalnızca görüş ve düşünce yansıtma organı olma özelliklerini yavaş yavaş terk ederek, çevreyle, yerel, yöresel, ulusal sorunlarla ve en önemlisi öteki ülkelerdeki gelişmelerle daha çok ilgilenmeye başlamışlardır. Böylece gazeteler, çeşitli ve bol haber vermeyi ön plana çıkarmışlardır. Bu gelişmeler çerçevesinde de haber gereksinimi artmış, dolayısıyla haberler daha da ticarileşmiş ve haber ajansları arasında tekelleşmeler başlamıştır.[53] İşbirliği Anlaşmaları İletişim teknolojilerinin gelişmesi, uzak noktalar arasındaki haber akışını kolaylaştırırken, dünyanın dört bir yanından haber iletebilmek için birçok yerde muhabir bulundurmanın büyük harcamalara neden olması, haber ajansları arasında işbirliğini gündeme getirmiştir.[54] Ajanslar, haberlerin toplanma ve aktarılma maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle bütçeleri zorlanmaya başlayınca, kısa sürede çok fazla rekabete girmemek için aralarında işbirliği anlaşmaları imzalamayı kararlaştırmışlardır. Böylece ulusal pazarlarda, uluslararası haber değişimi yaparak pazarı paylaşma uygulaması başlatılmıştır. Nitekim Charles-Louis Havas ın 1858 deki ölümünden sonra 1859 yılında, Londra daki Reuter, ve Berlin deki Wolff ajansları ile Havas arasında ilk işbirliği anlaşmaları imzalanmıştır.[55] Artan istihbarat masraflarını azaltmak, iletişim alanında dünya çapında etkili bölgeler oluşturmak, rekabet koşullarını denetlemek ve mevcut müşterileri korumak amacıyla imzalanan bu anlaşmalara göre, Havas, Güney Fransa ve deniz aşırı ülkelerdeki Fransız topraklarını, 1876 dan sonra ise Latin Amerika yı alırken, Wolff Ortadoğu ve Kuzey Afrika yı, Reuter ise Britanya İmparatorluğu ile Uzakdoğu yu, çalışma alanları olarak ayırmışlardır.[56] 1869 dan başlayarak 1870 li yıllarda Havas, Reuter (Reuter s Telegram Company Ltd.), Wolff (Continental Telegraphen Kompanie) ve Viyana da kurulu Korrbureau (Telegraphen Korrespondenz Bureau) arasında yeni işbirliği anlaşmaları imzalanmıştır. Bu anlaşmalara göre, Avusturya ajansı yerel niteliğinde kalmış, Havas ve Reuter, kar ve zararda ortak işletmeler kurmuşlardır. Bunlar Fransa da Havas, Laffitte, Bullier; İngiltere de Reuter; öteki ülkelerde ise Havas-Reuter ya da Reuter-Havas adlarını kullanmışlardır. Önemli olan, imparatorlukların dünyanın topraklarını paylaştıkları bir dönemde, üç ajansın da dünyayı haber yayma tekeli açısından bölüşmeleridir. Bölgeler şöyle ayrılmıştır: Havas: Fransız İmparatorluğu toprakları, İtalya, İspanya, Portekiz, Güney Amerika. Reuter: İngiliz imparatorluğu ile Uzak-Doğu. (Bütün Avrupa ve Hamburg dışındaki bürolarını kapatmıştır.) Continental (Wolff): Almanya, İskandinavya, Rusya. Osmanlı toprakları, Mısır ve Belçika, Havas-Reuter in ortak alanı sayılmıştır. (Bu uygulama, parçalanmakta olan Osmanlı İmparatorluğu topraklarının, iki emperyalist devletin ortak ilgi alanı sayılmasından kaynaklanmaktadır.) Öteki yerler isteyene serbest bırakılmıştır. Anlaşma, bölüşülen topraklarda başkasının

10 muhabir ya da temsilci bulundurmasını engellememiş, ancak haber dağıtımını tekele almıştır. Anlaşma hükümlerine göre, öteki bölge ve ülkelerde her ajans, haber toplama, yayma ve yeni müşteriler edinmede özgür bırakılmıştır. Bu anlaşmaya katılan haber ajanslarının örgütlerinin gücü, Amerikan ajanslarının anılan bölgelerde 1905 yılına kadar görünmelerini engellemiştir.[57] AP nin Ortaya Çıkışı Bu arada ABD de, 1848 yılında, 6 gazetenin öncülüğünde New York Associated Press adıyla kurulmuş bulunan AP, (ABD de bu ajanstan sonra 1885 yılında kurulan Western Associated Press de 1892 yılında Associated Press adını almıştır.) Amerika kıtasında bir çeşit tekel oluşturmuştur.[58] 1875 yılında, daha önce anılan üç Avrupalı haber ajansı, AP ile karşılıklı haber değişimini öngören anlaşma imzalamışlardır. Buna göre AP, bu üç ajanstan alacağı haberler için ücret ödeyecek, Avrupa da ve Güney Amerika da hiçbir müşteriye doğrudan servis yapmayacaktır. Buna karşılık bu üç ajans da ABD de yalnızca AP ye haber verecektir. [59] Yeni İşbirliği Anlaşmaları 1889 yılında, Havas, Reuter, Continental ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu nun resmi haber ajansı Korrbureau (Telegraphen Korrespondenz Bureau) arasında bir başka işbirliği anlaşması imzalanmıştır. Söz konusu anlaşmalar çerçevesinde, AP uluslararası gelişmesini 1898 yılında Küba ve Filipinler de, 1902 den itibaren de Orta Amerika da başlatmıştır. Havas ve Reuter arasında 1909 yılı Ocak ayında imzalanan bir anlaşmaya göre de Reuter, Britanya İmparatorluğu, Kanada, Hindistan, Avustralya, Yeni Zelanda, Çin, Japonya, Hollanda ve sömürgelerinde haber dağıtımını tek başına gerçekleştirecektir. Havas ise Fransa, İspanya, Portekiz ve sömürgelerinde, Fas ta, Güney Amerika da tek haber dağıtıcısı olacaktır. Daha sonraki yıllarda her iki ajans, bu bölgelerin dışında bulunan ülkelerin ulusal ajanslarıyla ikili işbirliği anlaşmaları yaparak hem haber ağlarını genişletmişler, hem de müşteri sayısını çoğaltmışlardır. Bu arada ABD de 1907 yılında kurulan özel bir haber ajansı olan United Press Association, (Daha sonra adı 1958 de [United Press İnternational] olarak değiştirilmiştir.) söz konusu ajansların haber karteline karşı önce Japon Dempo ajansıyla anlaşmış, 1919 da da Latin Amerika pazarına, Buenos Aires merkezli La Pensa ajansıyla işbirliği yaparak girmiştir.[60] Böylece, 1918 yılında kartelden sağladığı büyük ayrıcalıkla Güney Amerika da yoğun bir haber servisine girişmiş bulunan Associated Press (AP) ile UP arasındaki rekabet yoğunlaşmıştır. Her iki ajans, daha sonraları Asya pazarında da sıkı bir rekabete girmişlerdir. Hearst s International News Service de eklenirse, yıl boyunca (1958 yılına kadar) uluslararası haber piyasasında kendi aralarında rekabete giren ABD kökenli ajans sayısı üç olmuştur.[61] 1925 li yıllarda, Havas, Reuter ve AP, dünyayı etki alanlarına göre bölüşen işbirliği anlaşmaları imzalamayı sürdürmüşlerdir yılında imzalanan başka bir anlaşmayla, AP, Latin Amerika ve Kanada da haber dağıtma tekelini almış, Güney Amerika Reuter ajansına açılmış, Uzakdoğu ise Havas a bırakılmıştır İşbirliğinin Sonu 31 Aralık 1931 de, AP, öteki uluslararası ajanslarla işbirliği yapmasını öngören bütün anlaşmaları bozmuş, 1932 Şubatı ndan itibaren de tam bir özgür çalışma içine girmiştir. Bundan

11 sonra işbirliği anlaşmaları, olanak bulunduğunda ikili olarak yapılmıştır. Böylece her haber ajansı, karşılıklı kısıtlamalardan kurtularak bir ölçüde özgürlüğe kavuşmuştur.[62] 1944 yılında da, uluslararası haber ajansları arasındaki işbirliği anlaşmaları ortadan kalkmış ve bütün ajanslar, tüm dünyada tam bir serbest rekabet içine girmişlerdir. [1] Lucien Sfez, La Communication, Presses Universitaires de France, Paris: 1991, s. 4. [2] Basın Sözlüğü, İstanbul Ü. İletişim Fakültesi Yayını, İstanbul:1998, s. 68. [3] John Middleton, Approches De La Planification De La Communication, Les Presses de l Unesco, Paris: 1982, s. 9. [4] Ayseli Usluata, İletişim, İletişim Yayınları, İstanbul: 1997, s. 5. [5] Eser Köker, Politikanın İletişimi-İletişimin Politikası,Vadi Yayınları, Ankara: 1998, s. 87. [6] İbrahim, Yüksel, Haber Anlayışı ve Gazete Tirajları, 4. Boyut, İstanbul Ü. İletişim Fakültesi Dergisi, İstanbul: Nisan 1997, s. 95. [7] Rıdvan Çongur, Söz Sanatı-Güzel Söz Söyleme, TRT Yayınları, Ankara: 1999, s. 15. [8] Fevzi Kahraman, Habercilik ve Ajanslar, Yeni Türkiye, 12/96, ss [9] Merih Zıllıoğlu, İletişim Nedir?, Cem Yayınevi, İstanbul: 1993, s. 21. [10] Filiz Seçim ve Seyfettin Turan, Haber Ajansları, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Yayınları, Eskişehir: 1994, s. 32. [11] Yves Guillauma, La Presse en France, Editions La Découverte, Paris: 1990, s. 9. [12] Orhan Koloğlu, Havas-Reuter den Anadolu Ajansı na, Çağdaş Gazeteciler Derneği Yayınları, Ankara: 1994, s. 2. [13] Temel Britannica, Ana Yayıncılık A. Ş., İstanbul: [14] Jean-Louis Gagnon, A L Origine de L Information Moderne, Les Agences de Presse, L Etat Des Médias, La Découverte-Médiaspouvoires-CFPJ, Paris: 1991, s. 46. [15] Yerel Basında Gazetecinin Tanımı, İşlevi, Çalışma Koşulları ve Sorunları, Konrad Adenauer Vakfı Yayını, Ankara: 1998, ss [16] Cevat Fehmi Başkut, Gazetecilik Dersleri, Gazetecilik Enstitüsü Yayınları No: 8, İstanbul: 1967, s [17] Yasemin G. İnceoğlu, Çeşitli Ülkelerde Medya, Der Yayınları, İstanbul: 1994, s. 97. [18] Francis Balle, Médias et Sociétés, Montchrestien E. J. A., Paris: 1999, s. 77. [19] René De Livois, Histoire de la Presse Française, Editions Spes-Lausanne, Paris: 1965, s. 22. [20] Jean-Marie Charon, La Presse Quotidienne, Editions La Découverte, Paris: 1996, s. 42. [21] Guillauma, a. g. y., s. 11. [22] Koloğlu, Havas-Reuter den Anadolu Ajansı na, s. 2. [23] Jean-Noel Jeanneney, Başlangıçtan Günümüze Medya Tarihi, Çev. Esra Atuk, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul: 1998, s [24] Atilla Girgin, Haber Ajansları ve Ajans Haberciliği, (Basılmamış Ders Notları, Yeditepe Ü. İletişim Fakültesi, 2000.) s. 2. [25] Peter Monge, Küreselleşme Sürecinde İletişim, Çev. Cem Pekman, Marmara İletişim, Ocak

12 2001, ss [26] Histoire Générale De La Presse Française ( ), Presses Universitaiares de France, Paris: 1969, s. 29. [27] Michel Mathien ve Catherine Conso, Les Agences de Presse Internationales, Presses Universitaires de France, Paris: 1997, s. 26. [28] Pierre Albert, Histoire de la Presse, Presse Universitaires de France, Paris: 2000, s. 6. [29] Henri Pigeat, Les Agences de Presse, La Documentation Française, Paris: s. 6. [30] Oliver Boyd-Barrett ve Terhi Rantanen, News Agencies, The Media: And Introduction, Addison Wesley Longman Ltd., New York: ss [31] De Livois, a. g. y., s [32] Mathien ve Conso, a. g. y., s. 28. [33] Balle, a. g. y., s. 79. [34] Histoire Générale De La Presse Française ( ), s [35] Pierre Albert, La Presse, Presses Universitaires de France, Paris: 1996, s. 77. [36] Emmanuel Pedler, Sociologie De La Communication, Nathan Université, Paris: 2000, s. 55. [37] Pigeat, Les Agences de Presse, s. 7. [38] Histoire Générale De La Presse Française ( ), s [39] Koloğlu, Havas-Reuter den Anadolu Ajansı na, s. 3. [40] Jeanneney, a. g. y., s [41] Boyd-Barrett ve Rantanen, a. g. m., ss [42] De Livois, a. g. y., s [43] D Havas a L AFP: Au Service de L Information, Aperçue Historique, Paris: 1997, s. 3. [44] Albert, Histoire de la Presse, s. 36. [45] Thomas Ferenczi, L invention du Journalisme en France, Librairie Plon, Paris: 1993, s. 37. [46] Monographies (I), Commission Internationale d Etude Sur Les Problemes De La Communication, Unesco, Paris: 1980, s. 2. [47] Koloğlu, Havas-Reuter den Anadolu Ajansı na, s. 3. [48] Mathien ve Conso, a. g. y., s. 61. [49] Albert, Histoire De La Presse, s. 87. [50] Monographies (III), Commission Internationale d Etude Sur Les Problemes De La Communication, Unesco, Paris: 1980, s [51] D Havas a L AFP: Au Service de L Information, Aperçue Historique, s. 2. [52] Histoire Générale De La Presse Française ( ), Presses Universitaires de France, Paris: 1972, s. 13. [53] Girgin, Haber Ajansları ve Ajans Haberciliği, s. 5. [54] Hilmi Bengi, 3 Çeyrek Asırlık Çınar, Yeni Türkiye, 12/96, ss [55] Jeanneney, a. g. y., s [56] Boyd-Barrett ve Rantanen, a. g. m., ss

13 [57] Koloğlu, Havas-Reuter den Anadolu Ajansı na, s. 5. [58] Özgür Gönenç, Agence France Presse ve Anadolu Ajansı nın Karşılaştırılması, (Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2000), s. 19. [59] Mathien ve Conso, a. g. y., s. 46. [60] Pigeat, Les Agences de Presse, s. 80. [61] Boyd-Barrett ve Rantanen, a. g. m., ss [62] Monographies (I), s KÜRESELLEŞME VE ULUSLARARASI İLETİŞİM Bazı tarihçiler küreselleşmenin (globalisation, mondialisation) kökenini, ilk insanın (homosapien) yıllar önce (100 bin ile 300 bin yıl) Afrika nın göbeğinden dünyanın öteki kıtalarına doğru göçe başlamasına kadar götürmektedirler. 15 bin yıl ya da daha önce Asya dan Bering Boğazı nı yaya geçerek Amerika kıtasına yayılanların bu eylemi, küreselleşmenin bir başka aşamasını oluşturmuştur. 4 bin yıl önce neolitik çağda tarımın keşfedilmesi, yerleşik düzene geçilmesine neden olmuş, ancak bu gelişme bile göçebe ruhlu insanın evrensel yayılma düşleri görmesini engelleyememiştir.[63] Amerika kıtasının 1492 yılında, İspanya dan üç gemiyle denize açılan Christophe Colomb tarafından yanlışlıkla keşfinin ardından, 1498 de ilk Avrupalı, Hindistan a ayak basmıştır. Özellikle 1500 yılından itibaren Venedik merkezli Avrupa ticaret filoları, Akdeniz sularında, Baltık Denizi nde, Hint Okyanusu nda, Kızıl Deniz de gezinmeye başlamışlardır. 16. Yüzyıl daki öteki keşif ve icatlar da küreselleşmenin yeni itici güçleri olmuşlardır yılları arasında Portekizli denizci Fernand De Magellan, gemiyle ilk dünya turunu gerçekleştirmiştir. Bu dönemde Avrupalı işadamı ve misyonerler, Çin e ve Japonya ya ulaşmıştır. Yine aynı yıllarda Meksika ve Filipinler le deniz ulaşım bağlantısı kurulmuştur.[64] Küreselleşmenin en belirgin itici güçlerinden biri ise başta İngiltere olmak üzere, birçok ülke halkını yeni göçlere yönelten 18. Yüzyıl sonlarındaki sanayi devrimi olmuştur. Sanayi devrimi sonrası gelişen ticaret, önce Avrupa ülkeleri arasında, ardından dünyanın çeşitli köşelerinde çıkan savaşların nedenlerinden biri sayılmıştır. Bu gelişmelere koşut olarak, 1789 Fransız İhtilali ile de desteklenen, dünya ülkeleri arasında önce çatışma, ardından yakınlaşma ve çeşitli alanlardaki işbirliği, 19. Yüzyıl ın ilk yarısında Napolyon savaşlarıyla belirginleşmiştir. Aynı yüzyılın ortasında kullanılmaya başlanan tren ve buharlı gemiler gibi kitlesel ulaşım araçları da kıtaları ve insanları daha da yakınlaştırmıştır.[65] Günümüz anlamındaki küreselleşme (globalleşme, dünyasallaşma) ise 2. Dünya Savaşı sonrası yoğunlaşarak, önceleri 1970 li yıllarda, ağırlıklı bir biçimde de 1980 in ardından gündeme yerleşmiştir. 2. Dünya Savaşı sonrası, özellikle 1929 da başlayarak 1930 lu yıllarda, birçok ülkeyi olumsuz yönde etkileyen dünya ekonomik krizi gibi kötü deneyimler ve savaşların yinelenmesinden sakınılması için, bazı ülkelerin yöneticileri arayışlar başlatmışlardır. Böyle bir yeni uluslararası düzenin kurulmasıyla ilgilenen devletlerin yöneticileri arasında önemli bir konuda görüş birliğine varılmıştır. Buna göre, bir taraftan barışı sağlamlaştıracak ve güvence altına alabilecek, öte yandan dünyanın ekonomik birlikteliğini gerçekleştirmeye yönelik ticaret ve finans politikaları, kuralları uygulayarak, tüm ülkelerin ekonomik gelişmelerini sağlayacak bir dünya düzeni yaratmak söz konusu olmuştur.[66] Böylece Bretton Woods* Anlaşması nı 1944 yılında onaylayan 44 ülkenin temsilcileri,

14 zararları ortaya dökülen bir geçmişin gelecekte yinelenmesinden sakınmak istemişlerdir. Bu nedenle önceden kestirilebilir bir dünya düzenini yeniden kurmak ve özellikle 1. ve 2. Dünya Savaşları yıllarındaki para krizinin tekrarını engellemek amacıyla uluslararası kurumlar meydana getirmek zorunluluğu ortaya çıkmıştır.[67] Ancak böylesi bir evrensel düzeni kurmak ve yaşatabilmek için barışı gerçekleştirecek ve koruyacak bir örgüt ve bekçiler gerekmiştir. Böylece 1945 yılında Birleşmiş Milletler (Günümüzde üye devlet sayısı 188 dir.) kurulurken, bekçiler; Hitler Almanyası ile Mussolini İtalyası ve Japon İmparatorluğu nu hezimete uğratan galip devletlerin en güçlüleri, Amerika Birleşik Devletleri, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (1991 in sonu itibariyle Rusya), Çin, İngiltere, ve Fransa olmuştur. (Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyeleri).[68] 1949 yılında da, ABD, İngiltere, Fransa, İtalya, Kanada, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, İzlanda, Norveç, Portekiz ve Danimarka arasında, askeri bir savunma örgütü olan Kuzey Atlantik Paktı (NATO) imzalanmıştır.[69] Bu arada yine Avrupa ülkeleri tarafından, 5 Mayıs 1949 tarihinde Avrupa Konseyi (Le Conseil De L Europe) kurulmuştur. Bir yandan da, devletlerin bağımsız uluslararası birlik ler (communauté) oluşturulmaları da teşvik edilmiştir. Bunların sayısı 20. Yüzyıl ın başlarında 100 dolayındayken, 1960 ta e ulaşmış, 1990 lı yılların sonunda ise e yükselmiştir. Öte yandan, söz konusu gelişmeler sonucu oluşturulan IMF (Uluslararası Para Fonu) uluslararası nakit akışını düzenlemek, çeşitli önlemlerle ulusal paraların karşılıklı değişim değerini belirlemek ve IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası) sermayenin uluslararası hareketiyle ilgili düzenlemeler yapmak, böylece dünya ekonomisini bir bütün olarak yönetmek için Bretton Woods Konferansı sonucu örgütlenen küresel kurumlardır. GATT (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması) da uluslararası ekonomik düzeni yoluna koymaya yönelen en önemli kurumlardan biridir. (1 Ocak 1948 tarihinde yürürlüğe giren GATT ın yerine, 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren Organisation Mondiale du Commerce [Dünya Ticaret Düzeni Anlaşması - OMC] konulmuştur.)[70] Soğuk savaş döneminin kutuplaşma ortamı (kapitalist blok-komünist blok) bloklar arası bir yarışma ortamı olarak düşünülebilir. Kamplaşmanın getirdiği yarış daha çok iki kavram - kalkınma ve gelişme - üzerine temellenmiştir. Bu nedenle 2. Dünya Savaşı, sözü edilen kavramları ön plana çıkarması açısından bir dönüm noktası olmuştur. Uluslararası sistemin iki merkez kamp çevresinde döndüğü bloklaşma yıllarının başlarında, Batı Avrupa ülkeleri Fransa, Federal Almanya Cumhuriyeti, İtalya ve Benelux devletleri (Hollanda, Belçika, Luexembourg), 18 Nisan 1951 tarihinde Avrupa Kömür ve Çelik Birliği ni (Communauté Européenne Du Charbon Et De L Acier - CECA) kurmuşlardır. Aynı ülkeler 27 Mayıs 1952 de, Avrupa Savunma Birliği ni (Communauté Européenne De Défense - CED) oluşturmuşlar, 1954 yılında ise Avrupa Siyasal Birliği Projesi ni hazırlamışlardır. Bu gelişmeler sonucu, 25 Mart 1957 tarihli iki Roma Sözleşmesi ile de (Avrupa Atom Enerjisi Birliği [Communauté Européenne De L Energie Atomique - CEEA ya da Euratom] ve Avrupa Ekonomik Birliği [Communauté Européenne Economique CEE]) günümüzde Avrupa Birliği (AB) olarak adlandırılan, Ortak Pazar gibi bölgesel nitelikli kurumlar da oluşmaya başlamıştır. 2. Dünya Savaşı nın sonundan itibaren dünya ekonomisi 1970 li yılların başına kadar (70 li yıllar dünya ekonomisinin geçiş dönemi olmuştur.) Soğuk Savaş ortamının yol açtığı kamplaşmanın paralelinde yaratılan kurumların etkisinde oluşmuştur li yılların başından itibaren de dünya ekonomik düzenini belirleyen bloklaşma düzeninden çok farklı bir Yeni Ekonomik Düzen oluşmaya başlamıştır li yılların başında dünya pazarlarındaki paralar, altın ve hammaddeler üzerinde büyük spekülasyonlarla başlayan sarsıntı, OPEC in petrol fiyatını 1973 yılı sonunda yükseltmesi ve ABD nin Vietnam daki yenilgisiyle doruk noktasına ulaşmıştır. Bu gelişmelere bağlı olarak,

15 1974 den itibaren uluslararası ekonomide bütün göstergelerin olumsuzlaştığı görülmüş, gelişme yolundaki ülkelerin dış borç yükü giderek artmıştır yıllarında OPEC petrol fiyatında yeniden yüksek oranlı bir artış yapınca, Latin Amerika nın dış borcu çok yüksek ülkeleri, borç faizlerini bile ödeyemez duruma düşmüşlerdir.[71] İşte Yeni Ekonomik Düzen tanımıyla 1970 li yılların sonu 1980 li yılların başlarında, tam serbest piyasa ekonomisi (küreselleşme) hedefleri bu sırada gündeme getirilmiştir. Bu dönem ABD de R. Reagan ın, İngiltere de ise M. Thatcher in yönetime geldikleri yıllardır.[72] * Ülkelerin karşılıklı para değerlerini düzenlemeyi öngören Bretton Woods Anlaşması, para değerlerindeki aşırı dalgalanmalar yüzünden, 1976 Ocak ayında Kingston Anlaşması ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten sonra da ülke ulusal paralarının değerleri arz ve talebe göre belirlenmeye başlamıştır. Ancak birçok ekonomik gelişme gibi bu uygulamaların da denetçisi ABD kökenli iki kuruluştur: Dünya Bankası ve Internatıonal Monney Fondation (IMF)[73] Küreselleşme Tanımları İlk yıllarda, küreselleşmenin tanım ve kapsamı konusunda, amaç ve beklentilerin çeşitliliği nedeniyle tam bir uzlaşmaya varılamamıştır. O dönemlerde çeşitli yaklaşımların yanı sıra genel olarak küreselleşme, Ülkeler arasındaki ilişkilerin yaygınlaşması ve gelişmesi, ideolojik ayırımlara dayalı kutuplaşmaların çözülmesi, farklı toplumsal kültürlerin, bir anlamda maddi ve manevi değerler çerçevesinde oluşmuş birikimlerin, ulusal sınırları aşarak dünya çapında yayılması gibi iyimser duygularla, olumlu yanları abartılarak tanımlanmıştır. Süreç içinde ise tanımların içeriklerinde eleştirel yönler de görülmeye başlanmıştır. Bir tanıma göre küreselleşme, Hangi alanda olursa olsun, ekonomiden sanata, bilimden iletişime herhangi bir çalışmada, üretimde, yapımda, dünya çapında geçerliliği, ağırlığı, öncülüğü olan ölçütlerin dikkate alınması ya da etkili hale gelmesi, benimsenmesi, dünyaya açılarak yerelliğin, ulusallığın reddedilmeksizin dışına çıkılması ve evrensellikle bağdaştırılması, birleştirilmesi dir. [74] Bir başka tanıma göre küreselleşme, dünya genelinde toplumlar, kültürler, kurumlar ve bireyler arasında hızla gelişen ve karmaşık yapılı karşılıklı ilişki biçimleridir.[75] Küreselleşmenin amacının, içeriği, etkileri ve sonuçları irdelenmeden en basit anlamıyla, farklı toplumsal kültürlerin ve inançların daha yakından tanınması; ülkeler arasındaki ilişkilerin yaygınlaşması ve yoğunlaşması sürecini meydana getirmek olduğu da iddia edilmektedir.[76] Küreselleşmenin ekonomik ilkeleri ise sermaye piyasalarının, uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi, emek piyasalarının esnekleştirilmesi, toplumsal harcamaların kısılması, vergilerin azaltılması, özel sektörün desteklenmesi biçiminde belirginleşmiştir. Ekonomik anlamda küreselleşme, uygulamalarda görüldüğü kadarıyla dünya piyasasının küreselleşmesidir. Bir anlamda sermayenin küreselleşmesidir. Dünya ekonomisinin bütünleşmesi, gerçekte mal ve sermaye akışlarının uluslararasılaşmasıdır. Kendini bir düşünce akımı ve bir politik program gibi sunan küreselleşme ya da globalizasyon, aslında liberalizmin günümüz koşullarına uyarlanmış halidir. Küreselleşme, iletişim, ulaşım, bilgi akışı ve tüketim alışkanlıkları açısından ülkelerin birbirine yakınlaşmasını sağlamaktadır. Sermayenin küreselleşmesi bağlamında ise eşitsiz büyüme yi hızlandırmaktadır.[77] Ancak küreselleşme kavramı, ne yalnızca ekonomik ne de yalnızca siyasal niteliklidir. Bir başka deyişle globalleşme olarak da adlandırılan bu kavram, öncelikle ideolojik kutuplaşmanın çözülmesi anlamını taşımaktadır. Dolayısıyla küreselleşme kavramı, ekonomik, siyasal, sosyal ilişkilerin ülkeler arasında yaygınlaşması anlamına gelmekte, üretim, tüketim ve finans piyasalarının yanı sıra hukuk, demokrasi, insan hakları, siyasal sistem, kültürel ilişkiler, eğitim,

16 çevre bilinci, sağlık gibi alanları da kapsamaktadır.[78] Tanımlarına göre küreselleşme, bütün dünya uluslarınca en azından tepki duyulmaması gereken bir süreçtir. Ancak uygulamada, tanımda ifade edilen kültürel kimlik ve ekonomik süreç konularından kaynaklanan endişeler hızla yaygınlaşmaktadır. Çünkü bugün görünen odur ki, ABD* ve öteki gelişmiş kapitalist ülkelerin çok uluslu şirketleri, içinde yaşanan dünya sistemini örgütlemekte, geliştirmekte ve yaşatmaktadır. Eğitim ve bilimsel araştırmalar, her türlü uygulamalar, bu sistemin gereksinimlerini karşılayacak biçimde yürütülmektedir.[79] Kapitalizm, toplumlarda bireylerin tüketim gereksinimlerinin karşılanmasını sağlamakta, ancak bireye bu gereksinimlerin neler olabileceğini seçme yetkisini vermemektedir. Kapitalist üretim, daha sonra tatmin edeceği istekleri doğurmaya yetkin olması açısından, kendi kendine bağımlıdır. Kapitalist sistemin geniş üretkenliğinin, bu piyasaya katılanların isteklerinin büyük bölümünü karşıladığı bir gerçektir. Eğer isteğin tatmini mutluluk sayılırsa, o zaman, Kapitalizm, mutlulukta bir artış vaat ediyor. denilebilir. Ancak bu düşünceye göre, tatmin edilmemiş isteklerin de, mutsuzluğun gerekçesi olması sonucuna varılabilir. Bu çelişkiye rağmen, birçok toplum (özellikle gelişmişler), yeni-kapitalizm ve küreselleşmeye, genel çizgilerde olumlu bakmaktadır.[80] * ABD 1997 yılı sonunda üst üste aksamayan 7 yıllık bir gelişme süreci gerçekleştirmiştir. Aynı yıl kalkınma hızı yüzde 2,5 beklenirken yüzde 3,8 olarak gerçekleşmiş, fiyat artışları yüzde 2,3 olmuş, devamlı düşen işsizlik oranı yüzde 5 in altına inmiştir.[81] Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Tehdit mi? Bir grup küreselleşmeye olumlu bakarken, karşıt grup, küreselleşmenin, bize ait olanı yıprattığı, bozduğu güdükleştirdiği gerekçeleriyle bu uygulamayı, özellikle gelişmekte olan ülkeler için büyük bir tehdit olarak görmektedirler. Ulusal kültür, kimlikler ve farklılıklar gibi konuların yoğun bir biçimde tartışıldığı son günlerde, küresellik/evrensellik karşısında yerellik ve yöresellikten yana tavır koyanların sayısında da bir artış gözlemlenmektedir.[82] Bir başka değerlendirmeye göre küreselleşme, Ülkeler arasındaki ilişkilerin yaygınlaşması ve gelişmesi, ideolojik ayırımlara dayalı kutuplaşmaların çözülmesi, farklı toplumsal kültürlerin, inanç ve beklentilerin daha iyi, ancak birbirleriyle bağlantılı olguları içermesi, bir anlamda maddi ve manevi değerler çerçevesinde oluşmuş birikimlerin, ulusal sınırları aşarak dünya çapında yayılması biçiminde sunulmaktadır.[83] Ancak gelişmekte olan ülkeler açısından bu değerlendirmedeki iyimserliğin yerini, hızla sömürülme duygusu almaktadır. Batı dışındaki uluslar, küreselleşmeyi; içi büyük ölçüde ABD güdümündeki Batı tarafından doldurulmuş, antipati kazanmış Batılılaşma kavramının yerine ikame edilmeye çalışılan yeni bir ideoloji olarak tanımlamaya başlamışlardır.* Bir değişik görüşe göre de, Küreselleşmeye yönelik tüm eleştirilere ve ABD nin uluslararası medya üzerindeki egemenliği konusundaki tüm şikayetlere rağmen, ABD ile öteki ülkeler arasındaki kültürel ilişkiler, yabancı siyasetçilerin ve aydınların sıkça vurguladıkları gibi kesinlikle tek yönlü olarak gerçekleşmemektedir. Çünkü öteki ülkeler yalnızca tüketici konumundayken, kültürün önde gelen üreticisi yalnızca ABD değildir ve olamaz da... Aksine tüm dünyada farklı ve giderek heterojenleşen kültürler ve toplumlar arasındaki çok yönlü ilişkiler söz konusudur. Aslında küresel kültürün melez doğasını, Amerikan kitle kültürünün hem modern çağın öncülerine, hem de çağdaş dış kaynaklı etkilere olan bağımlılığın yarattığı karşılıklı etkileşim tam anlamıyla açıklamaktadır. [84] Oysa küreselleşme sürecinin herkesin paylaştığı var sayılan etkileri, aslında tümüyle birleştirici

17 değildir. Küreselleştirme birleştirdiği kadar böler de... Küreselleşme süreçlerinin ayrılmaz bir parçası, mekanı giderek bölme, insanları ayırma ve dışlamadır. Küreselleşmeye maruz kalan insanların yeni kabileci ve köktenci eğilimi kadar, küreselleşen üst kültürün yaygın olarak sözü edilen melezleşmesi de küreselleşmenin meşru bir çocuğudur. Özel bir endişe kaynağı da, giderek daha fazla küresel ve yurtsuz hale gelen seçkin kesimle geride kalan yerelleşmiş kesim arasında, süreç içinde artan iletişim kopukluğudur. Anlam ve değer üretim merkezleri günümüzde yurt ötesidir, yerel kısıtlamalardan kurtarılmıştır; ne var ki bu durum, söz konusu değer ve anlamların sunulacakları bireyler için geçerli değildir.[85] Bu nedenlerle küreselleşme tüm yönleri ve etkileriyle değerlendirilmesi gereken bir kavramdır. Çünkü küreselleşme, benimsenecek politik sistem, demokrasi, insan hakları, din ve laiklik, çevrecilik gibi birçok değerin güncelleşmesini ve yerleşmesini dayatmakta, ulusal ekonomilerin dünya ile bütünleşmesini, teknolojinin, üretimin, tüketimin ve finansmanın önündeki sınırların kalkmasını öngörmektedir. Uygulamalar sonucu bazı örnekler irdelendiğinde, küreselleşmenin ekonomik açıdan, daha çok Batı merkezli kapitalizme yarar sağladığı görülmektedir. Bu yüzden bazı düşünürler, Bilen bilmeyen küreselleşmeyi, gelişmekte olan ülkelere yeni ve geniş gelişme ufukları açan bir şey zannediyor. Oysa küreselleştin mi, aslında, sistemin pazarı oluyorsun. Başka türlü ifade etmek gerekirse sistem, gezegenin öteki ülkelerini ekonomik denetime almanın adını, kibarlık olsun diye, küreselleşme koymuş. görüşünü savunarak, küreselleşmeye karşı çıkmaktadırlar.[86] * Ortadoğu nun petrol üretim bölgelerinde tek taraflı bir kontrol elde etmek küçümsenecek bir başarı değildir. ABD, İngiliz selefinden miras aldığı bölgeye ilişkin stratejik planlamasını terk etmemiştir. Bu değerli maddi varlık zayıf ve bağımlı olan ve kendilerine söylenenleri yerine getiren hanedan diktatörlükleri ile yerel yöneticilerce idare edilecektir. İşte bunlar, ismi olup cismi olmayan, bağımsızlık bağışından sonraki türlü anayasal uydurma nın arkasında, asıl İngilizler in tahakkümünü sağlayan ve İngiliz emperyalist planlamacıların sahte Arap görünümü diye adlandırdıkları durumu oluşturmaktadır. Yöneticiler işlevlerini yerine getirdikleri sürece istedikleri kadar zalim ve namussuz olabilirler. Bu hususta, geniş bir zorba ve katil grubuna katılırlar; bir dizi Latin Amerikalı subay, Suharto, Marcos, Mabutu ve bunlar gibi daha birçokları... [87] ABD nin Öncülüğü Küreselleşmede de, birçok konuda olduğu gibi, ABD başrolde bulunmaktadır. Çünkü iki kutuplu siyasal düzenden sonra dünyanın yeni düzenini oluşturmak, büyük ölçüde ABD nin tekelinde kalmıştır. ABD bu tekel konumunu, tabii ki kendi dünya egemenliğini pekiştirmek için kullanmaya çalışmaktadır.* Bu çaba aslında, ABD nin 2. Dünya Savaşı sonrasında başlattığı bir sürecin uzantısı olarak da görülebilir. 2. Dünya Savaşı ndan sonra ABD, ekonomik, sosyal ve politik bir uluslararası yapılanmayı hedeflemiş, bu amaçla birçok uluslararası örgütün kurulmasına öncülük etmiştir. Bu arada yine ABD nin desteğiyle birçok askeri, ticari, siyasi ve görünürde toplumsal amaçlı bölgesel ya da kıtasal örgütlenmeler de oluşturulmuştur.** Söz konusu girişimler çerçevesinde, başta ABD olmak üzere endüstrileşmiş ülkelerin hızlı gelişme süreci 1970 li yılların sonuna kadar sürmüştür yılları arasında ise ABD nin uluslararası doğrudan yatırımları (Les Investissements Directs Internationaux IDI) ikiye katlanırken, Avrupa ülkelerinin 4 kat artmış, Japonya nın ise 8 kat fazlalaşmıştır.[88] Bir yandan da ABD, ekonominin küreselleşmesi adına tüm ağırlığını, bu uygulamaya aykırı yasa ve yönetmeliklerin kaldırılması savaşımına koymuştur. Çünkü, mümkün olan en çok sayıda ülkenin sınırlarını bu serbest sermaye ve bilgi akışına açmakla, Amerikan kökenli endüstri devlerinin ekmeğine yağ sürülmüş olacaktır.[89]

18 Bu gelişmelere karşılık Rusya nın önderliğinde 1991 yılı Aralık ayında, Bağımsız Ülkeler Birliği (Communauté Des Etats Indépendants CEI) oluşturulmuştur. Demirperde ülkelerini Varşova Paktı adlı ekonomik, siyasal ve askeri bir örgüt altında toplamış olma deneyimine sahip bulunan Rusya nın bu girişimi ise Batılılar tarafından, Eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ni oluşturmuş ülkelerdeki iç kinleri bölmek için, dış korkular yaratmak biçiminde yorumlanmıştır. [90] * Dünya Ticaretinde Yeni Eğilimler ve Terör Dünya ticaretinin büyük aktörleri yıllardır şu sorulara yanıt arıyorlar: nasıl artırırız? Ama kâr marjımızı düşürmeden... Ticaret hacmini Emek yoğun sektörlerle boğuşan ülkelerle ticarette nasıl bir yol izlemeliyiz ki, hem ellerindekileri ucuza alabilelim, hem de pahalı ürünümüzü satın alacak güce sahip olsunlar? Bu soruların yanıtlarına doğru giden yol, hiç şüphe yok ki küreselleşme kavramı altında gizli. Uruguay ın Punta del Este kentinde 1985 yılında başlayan ve yaklaşık bir yıl önce ABD nin Seattle kentinde devam eden çok taraflı uzun ticari görüşmelerde ticari engellerin kaldırılması genel ilke olarak kabul edilmiş ve 2005 yılına kadar bütünüyle uygulamaya geçilmesi kararlaştırılmıştı. Ancak, burada, ticari engel tanımı içine gümrük vergileri ve fonların girdiği, ticari engellerin kaldırılması denilince, bunun bütün dünyada gümrük birliğinin sağlanması anlamına gelmediğini anımsamakta yarar var. Ticaretin başrol oyuncuları, ticari engellerin kaldırılmasıyla, bir yandan sermaye derinliği bulunmayan, teknolojik gelişme trendini yakalayamamış rakiplerini, savunmasız maça çıkmaya zorlarken bir yandan da tarife dışı diye tanımlanan yeni engeller üreterek zaten zayıf olan rakiplerinin bir kolunu bağlama çabası içindeler. Tarife dışı adıyla ortaya çıkan yeni ticari engeller, demokrasi, çevre, insan hakları gibi ilk bakışta göze, kulağa ve kalbe hoş gelen tanımlarla süslü... Şimdi deniliyor ki, Çevreyi kirleterek üretim yapıyorsan..., Çocuk işçi çalıştırıyorsan..., Sigortasız işçi çalıştırıyorsan...,... işçiden fazla çalışanın varsa ve en az... tuvalet yoksa..., Çalışılan mekandaki tavan yüksekliği... metre... santimden alçaksa... diye başlayan ve...senden alım yapmam. diye sonuçlanan cümle sayısını listelemeye kalkarsanız, 5 bin sayfaya ihtiyacınız var demektir. Evet, bunlar ilk bakışta bile savunulmayacak şeyler değil. Ancak, uygulamalar gösteriyor ki, aynı alıcı bir Türk firmaya, tavan yüksekliğiniz bizim standartlarımızdan 15 santim kısa, ithalatı bu koşularda sürdürmemiz mümkün değil... derken, alımlarını, ranzalara yerleştirilen bantlarda üretim yapan bir Çinli firmaya kaydırabiliyor. Çokuluslu şirketlerin kâr marjlarını artırma gayreti ile açıklanabilecek keyfi tutum ve çifte standardın dünya ticaretine hakim olmaya başladığını söylemek yanlış olmayacaktır. Ve şimdilerde yukarıda sözü edilen tarife dışı engellere bir yenisi eklenmek üzere: Terör... ABD yönetiminin, terörle mücadele uzun yıllar sürecek ve bu mücadelede her yol denenecek yönündeki açıklaması, 11 Eylül 2001 tarihinin dünya ticareti açısından da yeni bir uygulamanın esin kaynağı olarak kayıtlara geçeceğini gösteriyor. Teröristleri barındıran..., destekleyen..., kollayan... cesaretlendiren..., terörist eylemlerde bulunan... diye başlayacak cümleler tarife dışı engelin yeni adı olacak. Peki bu engelin standardı ne olacak? Yıllardır terör belasıyla boğuşan, 30 binden fazla yurttaşını kaybetmiş ve şimdilerde açılan anti-terörist cephe içinde yer alan Türkiye, bundan nasıl etkilenecek? Bu özelliklerinden dolayı ticaretin kaydırılacağı, kayrılan ülkeler arasına mı alınacak, yoksa örneğin Kıbrıs ın kuzeyini işgal

19 etmiş ülke tanımlaması altında ezilecek mi? Karakolda doğru söyleyip, mahkemede şaşırmak tarife dışı engel sayılacak mı? Sudan, Afganistan, Suriye, Libya, Irak topun ağzındaki ülkeler. Ya İsrail, Filistin, Güney Afrika Cumhuriyeti, Türkiye, Rusya, Yunanistan, hatta Almanya... Kim hangi ülkeyi hangi kefeye koyacak? Belli ki, standardı yine ABD önderliğindeki başrol oyuncuları belirleyecek. Ve yine belli ki, ticaret önümüzdeki dönemde biraz daha herkesin işine geldiği yöntemlerle engellenecek.[91] ** Öteki sanayi toplumları gibi ABD ekonomisi de, daha önceki yıllarda korumacı önlemlere dayanarak gelişmiştir. Savaştan sonraki dönemde ABD, kendi yatırımcılarının her türlü rekabetten galip olarak çıkacağı (dönemin ekonomik gerçekleri ışığında bakıldığında akla uygun görülen bir beklenti) varsayımıyla liberal ilkelerin savunuculuğunu üstlenmiş ve bu politika uzun yıllar uygulanmıştır. Benzer nedenlerle İngiltere de, Japonya nın rekabetine dayanamadığı iki savaş arasındaki dönemde, bu öğretileri ve beraberinde gelen mağrur söylemi terketse bile, kendi hegemonyasının sürdüğü dönemde serbest ticareti hararetle savunmuştur.[92] Yeni Dönem 21. Yüzyıl ın başlangıcında dünya, geleneksel politik blokların ortadan kalktığı, her alanda liberal eğilimlerin güçlendiği, teknolojik gelişmenin sınır tanımaz bir biçimde önemli değişmelere yol açtığı bir döneme girmiştir ve bu süreç hızla devam etmektedir. Küreselleşme biçimindeki siyasi ağırlıklı yapılanma sürecinde ısrarın en önemli nedeni, ABD ekonomisinin devleri konumundaki şirketlerin, dünya pazarlarında serbestçe hareket edebilmelerini sağlamaktır. ABD kökenli şirketlere bakılırsa, bunların uluslararası niteliğe kavuşma ya da dışa açılma sürecinde öncü oldukları görülmektedir.[93] Örneğin, iletişim alanında dünyanın yeni efendileri sayılan dev şirketler şunlardır: Walt Disney: İletişim dünyasının bu ilk devi, çizgi film piyasasındaki egemenliğinin yanı sıra aynı alandaki değişik üretimleriyle (video kaset, video oyunları, disk, CD, kitap) gelişmesini sürdürmektedir. Grup, sahip olduğu Disney Channel ın yanı sıra uluslararası görüntü ajansı WTN nin de çoğunluk hisselerini elinde bulunduran ABC televizyon ağı ile bu ağın spor kanalı ESPN yi, 12 dolayında yerel TV kanalını ve 20 kadar yerel radyo istasyonunu satın almıştır. Grup, internet arama motoru Infoseek in yüzde 43 hissesine de sahiptir. Söz konusu iki ortak, yeni bir internet arama motoru olan Go Network ü devreye sokmuşlardır. ABD nin yanı sıra çeşitli ülkelerdeki eğlence merkezleri de (Disneyland) grubun hatırı sayılır gelir kaynakları arasında bulunmaktadır. TimeWarner: Yazılı, görüntülü ve sesli iletişimin başta gelen devlerinden Time Warner, dünya ölçeğinde sürekli haber yayını yapan Ted Turner ın CNN i ile birleşmiştir. Bu birleşmeyle güçlenen sinemaks ve film şirketleri HBO, TNT ve TBS, pazardaki paylarını büyük ölçüde artırmışlardır. Böylece grup iletişim alanında, dünya üzerinde 4. büyük olma niteliğine kavuşmuştur. News Corporation: Rupert Murdoch un News Corporation şirketi, sahip olduğu 132 gazete ve 25 dergiyle (Sun, Times, News of the World...) İngiliz basın piyasasının yüzde 40 ını, Avustralya basın piyasasının ise yüzde 70 ini denetim altında tutmaktadır. News Corporation, Twentieth Century Fox şirketinin de çoğunluk hisselerine sahiptir. Şirket ayrıca, İngiltere de Sky TV, ABD de ise Fox News ve üç

20 demet halinde uydudan 90 kanalda yayın yapan şirketlerin büyük bölümünü elinde bulundurmaktadır. (İngiltere-BskyB, Hong Kong-Star-TV, Avustralya-Foxtel.) Grubun 50 nin üzerinde ülkede 800 dolayında şirketi bulunmaktadır. Viacom: Paramount film stüdyolarının, Simon&Schuster yayınevinin, aralarında MTV nin de bulunduğu 19 TV kanalının sahibi, Blockbuster video kasetlerinin dağıtımcısı Viacom, 1999 da CBS televizyon kanalını da satın alarak, Time Warner ve Walt Disney gruplarıyla yoğun bir rekabete girmiştir.[94] Bunların yanı sıra AT&T (telefon alanında dünya ölçeğinde egemenlik kurmuş bir şirket), MCI-BT (ABD de telefon ağının ikinci büyük adı - eski British Telecommunications şirketi), Sprint (ABD nin üçüncü uzun mesafe operatörü), Cable&Wireless (Hong Kong Telecom u kontrol etmektedir.), Bell Atlantic, Nynex, US West, TCI (En büyük kablolu TV dağıtımcıları), NTT (Japonya nın ilk sıradaki telefon grubu), Sony, General Electric (NBC network u satın almıştır.), America Online (Netscape i bünyesine katmıştır.) uluslararası alanda yoğun rekabet içindeki önde gelen şirketlerdir. Öte yandan rekabet, Avrupa da çıkarları birbirleriyle çakışan, karşılıklı ortaklık hisselerine sahip şirketler arasında da sürmektedir: News Corporation, Pearson (The Financial Times, Penguin Books, BBC Prime, Les Echos), Bertelsmann, (AOL, Cegetel, Canal+) Leo Kirch (DF1), CLT/UFA (RTL), Deutsche Telekom, Telecom Italia (İtalyan telefon şirketi.), Telefonica, Prisa (İspanyol iletişim şirketi), France Telecom, Bouygues, Lyonnaise des Eaux, Canal Plus ile Havas ı kontrol eden Vivendi (eski La Générale Des eaux). [95] Görüldüğü gibi uluslararası iletişim, gerçekte ABD, Avrupa ve Japon menşeli çok uluslu şirketlerin egemenliği altındadır ve bunlarla rekabet edebilecek tek bir ulusal devlet yoktur. Bu bağlamda, telekomünikasyon sektörü, küreselleşme olgusuna tipik bir örnektir. Bu sektörde birleşmeler, tek bir ulusal şampiyon çıkartmak için değil, teknolojik yenilenmenin yanı sıra hantallaşmayı önlemek açısından da gerekli görülmektedir. Bu nedenle birleşmeler daha kolay olmaktadır. Bu yönde ilk adımlar ABD, Japonya ve İngiltere tarafından atılmıştır. Amerikan telekomünikasyon devi American Telegraph and Telephone (ATT), Japon tekeli Nippon Telegraph (NTT) ve İngiliz British Telecom, deregulation uygulamaları çerçevesinde bölünmüşler ya da özelleştirilmişlerdir. ATT kendinden ayrı yedi bölgesel şirkete bölünerek küçülmüştür. Aynı biçimde NTT de 1999 sonunda üçe bölünmüştür. Bu uygulamadaki amaç içeride bölünerek küçülmek dışarıda ise büyümektir. Deregulation özellikle kamu kuruluşlarının ya da ulusal piyasayla sınırlı özel tekellerin kendi doğal gelişme sınırlarına ulaşmasından kaynaklanmaktadır. Bu dev şirketlerin iç pazarda daha büyümeleri ve verimli kalmaları olanaksız hale gelmiştir. Bu süreçte British Telecom, İspanyol Telefonica ve Portekizli Portugal Telecom, Fransız Cégétel ile ATT ise İtalyan Telecom İtalia ile ortaklık kurmuştur. Başlangıçta tam rekabeti sağlamak amacıyla gerçekleştirilen bu süreç (bölünmeler), son aşamada büyük devletlerin tekellerinin dış piyasalara açılarak ulus-aşırı şirketler oluşturmalarıyla, eskisinden çok daha hızlı küresel ölçekte oligopol gruplaşmalara yol açmıştır. Böylece mega ittifaklar, ulus-aşırı çok güçlü gruplaşmalar oluşmuştur. Örnek olarak, ATT ile Worldpartners ve Unisource grubu, British Telecom ile Concert ve Telefonica ve Cégétel gruplaşması, Global One içinde France Télécom ile Deutche Telecom ve Sprint in ittifakları, İngiliz Şirketi Cable and Wireless ile Mercury, Bouygues Telecom, Vebacom ve Hong Kong Telecom un bir federasyon halinde bir araya gelmeleri verilebilir. Bu gelişmelere bakarak, İletişim alanı, çok yakın bir tarihte, dünya çapında beş-altı küresel oligopol şirketin egemenliği altında olacaktır. demek kehanet sayılmamalıdır.[96]

Zirve&Üniversitesi& Sanat&ve&İletişim&Hakemli&Dergisi& ZİRV7E&Ekim&2015&Sayı:&1&& & & Uluslararası İletişim ve Reuters Haber Ajansı

Zirve&Üniversitesi& Sanat&ve&İletişim&Hakemli&Dergisi& ZİRV7E&Ekim&2015&Sayı:&1&& & & Uluslararası İletişim ve Reuters Haber Ajansı ZirveÜniversitesi SanatveİletişimHakemliDergisi ZİRV7EEkim2015Sayı:1 Uluslararası İletişim ve Reuters Haber Ajansı Javanshir GADIMOV 1 ÖZ İletişim insan tarihi ile başlayan olgu ve süreç olmakla birlikte,

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight. BASIN BÜLTENİ Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.com Hitay Yatırım Holding firmalarından Türkiye nin en büyük

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

İktisat Tarihi II. XI. Hafta

İktisat Tarihi II. XI. Hafta İktisat Tarihi II XI. Hafta 19. yy da Ekonomik Gelişmeler 19. yy Avrupa da, sanayinin bir hayat tarzı olarak kesin zaferine şahit oldu. 19. yyda uluslararası ekonomik ilişkilerde ve devletlerin ekonomik

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

UNESCO Bilgi ve İletişim Sektörü

UNESCO Bilgi ve İletişim Sektörü UNESCO Bilgi ve İletişim Sektörü Esra HATİPOĞLU İletişim Sektör Uzmanı 31 Ekim - 1 Kasım 2014, Antalya Bilgi toplumları inşa etmek UNESCO Bilgi ve İletişim Sektörü, şimdiki hâliyle 1990 yılında UNESCO

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Temel Bilgiler G20 Nedir? G-20 (Group of 20) platformunun kuruluş amacı küresel ekonomik istikrarın sağlanması ve teşvik edilmesi için gayri resmi bir görüş alışverişi

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar Umut Oran Basın Açıklaması 06.01.2013 Yarın Aydın-Söke de pamuk üreticileriyle bir araya gelecek olan CHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Umut Oran ın, yazılı açıklaması şöyle: * EL KAZANDI

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 Birinci Ayrım: MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ... 3 I. Milletlerarası Örgütlerin Doğuş Nedenleri... 3 II. Uluslararası İlişkiler ve Milletlerarası Örgütler... 5 III. Milletlerarası

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1 Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ I. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN DOĞUŞ NEDENLERİ...3 II. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN AMAÇLARI...5 III. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLER VE ULUSLARARASI

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 23 Aralık 2013 DÜNYA EKONOMİSİNDE 2013 ÜN EN LERİ 1. FED Başkanı Bernanke nin piyasaları dalgalandıran açıklamaları 2. Gelişmekte olan ülke risklerinin

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

We are experts of. workplace culture. GIFTWORK Modelini Anlamak. greatplacetowork.com.tr

We are experts of. workplace culture. GIFTWORK Modelini Anlamak. greatplacetowork.com.tr We are experts of workplace culture GIFTWORK Modelini Anlamak greatplacetowork.com.tr Great Place to Work Hakkında Great Place to Work Enstitüsü bugün dünyada 53 ülkede faaliyet gösteren, 25 Yıldır işletmeleri

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 1. AVRUPA TOPLULUKLARI 1.1. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu nun kurulması yönündeki ilk girişim, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız

Detaylı

SIPA PRESS Fotoğrafçılarından 1989 Küresel Olayları 6-24 Kasım 2009

SIPA PRESS Fotoğrafçılarından 1989 Küresel Olayları 6-24 Kasım 2009 BASIN DOSYASI SIPA PRESS Fotoğrafçılarından 1989 Küresel Olayları 6-24 Kasım 2009 ÖZET 1 Basın bildirisi s.3 2 Konferans konuları s. 4 3 - Konuşmacı biyografileri s.5 Basın Bildirisi Notre Dame de Sion

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

TürkiyeEnerjiForumu. Enerji profesyonellerinin vazgeçilmez doruğu 12.yaşında! ANTALYA. 15-19 Nisan 2014. Club Med Palmiye, Kemer

TürkiyeEnerjiForumu. Enerji profesyonellerinin vazgeçilmez doruğu 12.yaşında! ANTALYA. 15-19 Nisan 2014. Club Med Palmiye, Kemer Uluslararası 06 TürkiyeEnerjiForumu 12. Yıl Club Med Palmiye, Kemer 2014 ANTALYA 15-19 Nisan 2014 Enerji profesyonellerinin vazgeçilmez doruğu 12.yaşında! Antalya da unutulmuz tarihi zirve için geriye

Detaylı

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Organizasyonun bilgi ihtiyacını analiz etmek ve bu ihtiyacı karşılamak için enformasyon planı geliştirmek, Bilgi ve Belge işlemlerini

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI İSTANBUL DA YABANCI SERMAYE GÖSTERGELERİ

İSTANBUL TİCARET ODASI İSTANBUL DA YABANCI SERMAYE GÖSTERGELERİ İSTANBUL TİCARET ODASI İSTANBUL DA SERMAYE GÖSTERGELERİ (YENİ KAYIT ve İPTAL EDİLEN FİRMALARDA YATIRIMCI SAYISI ve SERMAYE DURUMU RAPORU) 2014 YILI DEĞERLENDİRMESİ sermaye yatırımları için Hazine Müsteşarlığı

Detaylı

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Türk altın mücevherat üretim geleneği çok eskilere dayanmaktadır.

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor!

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Çin ABD savaşı kızışıyor. AB ile TTIP görüşmelerini sürdüren ABD`nin, TPP`yi olumlu sonuçlandırarak, Çin`in bölgede artan etkinliğini dengelemek açısından

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK 11/7/2014 DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK (Çeviren:Şeyda YILDIZ, Aybüke Tuğçe KARABÖRK) MAKİNE ŞUBESİ Kaynak: Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) www.unido.org DÜNYA ÜRETİMİ 2014

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem Ekonomik Gündem Petrol fiyatları son 3 gündür arka arakaya yaşanan yükselişlerle son 25 yılın en büyük 3 günlük çıkışını gerçekleştirdi. Opec in adil fiyatlar ulaşmak için görüşmelere hazır olduğunu belirtmesi

Detaylı

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Lütfi ĠNCĠROĞLU Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdür Yardımcısı GiriĢ Nüfusunun yarısı kadın olan ülkemizde, kadınların işgücü piyasasına

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 113 Şubat 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU TÜM AB VATANDAŞLARI İÇİN VİZESİZ TÜRKİYE Deniz SERVANTIE İKV Uzman Yardımcısı Deniz SERVANTIE 27 Ekim 2014 İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr TÜM AB VATANDAŞLARI

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

PricewaterhouseCoopers CEO Araştõrmasõ

PricewaterhouseCoopers CEO Araştõrmasõ PricewaterhouseCoopers CEO Araştõrmasõ Yönetici Özeti Giriş PricewaterhouseCoopers õn 7. Yõllõk Global CEO Araştõrmasõ Riski Yönetmek: CEO larõn Hazõrlõk Düzeyinin Değerlendirilmesi, mevcut iş ortamõ ve

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır Türkiye, AKP iktidarı zamanında ekonomik büyüme ve istikrar elde etmiştir. Bu başarı, geçmiş hükümetler ve diğer büyüyen ekonomiler ile karşılaştırıldığında pek de etkileyici değildir Temel Mesajlar 1.

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2015. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2015. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2015 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın 2015 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı