HATA TÜRÜ VE ETKİLERİ ANALİZİNDE BULANIK AHP VE BULANIK VIKOR YÖNTEMLERİ İLE OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HATA TÜRÜ VE ETKİLERİ ANALİZİNDE BULANIK AHP VE BULANIK VIKOR YÖNTEMLERİ İLE OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ"

Transkript

1 HATA TÜRÜ VE ETKİLERİ ANALİZİNDE BULANIK AHP VE BULANIK VIKOR YÖNTEMLERİ İLE OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ RISK EVALUATING BY FUZZY AHP AND FUZZY VIKOR METHODS IN FAILURE MODE AND EFFECTS ANALYSIS FOR AUTOMOTIVE SECTOR Blal ŞİŞMAN Öz Hata Türü ve Etkler Analz (HTEA),rskn olduğu pek çok şletmede br ürün, hzmet veya süreçte olablecek hataları tanımlama, değerlendrme, hatanın meydana getreceğ etky en aza ndrme ve tüm bu faalyetler raporlama şlemlernden oluşan en güvenlr analz teknklernden brdr. HTEA le tespt edlen hatalar, hatanın oluşma olasılığı (P), hatanın şddet (S) ve hatanın keşfedlmesndek zorluk (D) gb rsk faktörlernn brbrler le çarpılmasından oluşan Rsk Öncelk Sayısı (RÖS) le değerlendrlmekte ve sıralanmaktadır. Fakat geleneksel RÖS değer hesabı, rsk faktörlernn görecel ağrılıklarının belrszlğnden, hata türlernn çeştllğnden ve karar verclern öznel değerlendrmelernden dolayı sürekl olarak eleştrlmektedr. Bu çalışmada, eleştrlern üstesnden geleblmek, rsk değerlendrme sürecnn etknlğn artırablmek ve hata türlern öncelklerne göre etkl ve hassas br şeklde sıralayablmek çn bulanık küme teorsnden yararlanılmıştır. Çalışmanın amacı, hata türü ve etkler analznde bulanık AHP ve bulanık VIKOR yöntemlernkullanarak otomotv sektöründe bulunan br yardımcı sanayde rsk değerlendrmes yapmaktır.çalışmada öncelkle bulanık AHP yöntem le rsk faktörlerne lşkn önem ağrılıkları belrlenmş ardından hata türlernn rsk öncelğ bulanık VIKOR yöntem kullanılarak sıralanmıştır. Son olarak modelde yer alan parametrelern hata türlerüzerndek etksn test etmek, önerlen HTEA çözüm yaklaşımının avantalarını göstermek ve çözümü kontrol altına alablmek çn duyarlılık analz yapılmıştır. Anahtar Kelmeler: Hata Türü ve Etkler Analz, Rsk Değerlendrmes, Bulanık AHP, Bulanık VIKOR Abstract Falure Mode and Effects Analyss (FMEA) s one of the most relablty analyss technque occurred for dentfyng, evaluatng, elmnatng of the effect falure mode that happened and reportng of all actvtes on product, servce or process n many busnesses that have rsk. Falure modes dentfed n FMEA are assessed and ranked wth Rsk Prorty Number (RPN) whch s obtaned by multplcaton of Dr., İşletme Bölümü, Sayısal Yöntemler, Başvuru Tarh: Yayına Kabul Tarh: DOI: /makusobed.02942

2 Mehmet Akf Ersoy Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt.9 Sayı Mart (s ) rsk factors such the possblty (P), severty (S) and detecton (D) of falure modes. But, tradtonal RPN value compute has been always crtczed because of uncertanty and vagueness of relatve weghts of rsk factors, varety of falure modes and subectve evaluaton of decson makers. Ths paper presents a fuzzy set theory to deal wth the crtczed that happened, to ncrease effectveness of rsk evaluaton processes and to rank more accurate and effcency accordng to falure modes prorty. The purpose of ths paper s to present on rsk evaluaton for sub-ndustry located by automotve ndustry sector by usng fuzzy AHP and VIKOR methods n falure modes and effectve analyss. In ths study we frst determned the mportance of rsk factors wth fuzzy AHP method and than the rsk prortes of the dentfed falure modes ranked va based on fuzzy VIKOR method.consequently, a senstvty analyss s made to verfy the parameters of the model on the rsk rankng of falure modes, to show the advantages of proposed FMEA approach and to take control of solutons. Keywords: Falure Modes and Effects Analyss, Rsk Evaluaton, Fuzzy AHP, Fuzzy VIKOR. GİRİŞ Hata Türü ve Etkler Analz (HTEA) lk olarak 960 lı yıllarda havacılık endüstrsndek güvenlr uygulamaları le brlkte mühendsler tarafından tasarım metodolos ve rsk değerlendrmes olarak gelştrlmştr (Bowles ve Pelaez, 995). HTEA, br ürünün veya hzmetn müşterlere ulaşmasından önce ortaya çıkablecek potansyel hataları veya problemler belrleyen, tanımlayan ve onları en aza ndrecek önleyc faalyetler gelştren oldukça kullanışlı ve faydalı br analz teknğ olması le pek çok alanda kendsn kanıtlamış durumdadır (Chang vd., 202; Kutlu ve Ekmekçoğlu, 202). HTEA nın uzmanlar tarafından kalte güvence sstemnde öneml br yöntem olarak kabul edlmes, br şletmenn farklı brmlernde çalışanların sstematk olarak br araya gelmeler ve hatalara karşı önleyc tedbrler almaları le mümkün olmaktadır. HTEA nın dğer rsk değerlendrme ve ölçme araçlarından en öneml farkı ve üstünlüğü, sstemde br problem meydana geldkten sonra çözüm üretmes değl, olablecekproblemler önceden tanımlaması ve onlara karşı önleyc tedbrler gelştrmesdr. Bu açıdan HTEA nın amacı br sstemde oluşablecek potansyel hataları tahmn ve tespt etmek, eldek mevcut kaynaklar le en tehlkel olanlardan başlayarak bütün hata türlern ortadan kaldırmaya çalışmaktadır (Lu vd., 204). Bu sayede karar vercler mevcut programlarını daha doğru programlamakta, malzemelern daha hızlı tedark etmekte, benzer hataların oluşmasını engelleyc tedbrler almakta ve tehlkel kazaların gerçekleşmesn önlemektedrler. HTEA da br probleme at rsk veya krtk sevye Rsk Öncelk Sayısının (RÖS) hesaplanması le değerlendrlmektedr. Bu sayı, hatanın oluşma olasılığı (P), hatanın şddet veya cddyet (S) ve hatanın keşfedlmesndek zorluk (D) faktörlerne at -0 arası skorların brbrler le matematksel olarak çarpımı le elde edlmektedr. Br hata türüne at RÖS değer ne kadar büyük olursa, hatanın gerçekleşme rsk artacağından dolayı hata türü le lgl acl önleyc tedbrlern alınması gerekmektedr. HTEA çok etkl ve güvenlr br rsk analz teknğ olmasına rağmen RÖS ün hesaplanmasındak bazı eksklklerden dolayı araştırmacılar tarafından sürekl olarak eleştrlmektedr (Bragla vd., 200; Tay ve Lm, 2006; Wang vd., 2009; Gargama ve Chaturved, 20; Lu vd., 204; Lu vd., 205). Yapılan bu eleştrlerden 25

3 Hata Türü Ve Etkler Analznde Bulanık Ahp Ve Bulanık Vıkor Yöntemler İle Otomotv Sektöründe Rsk Değerlendrmes Blal ŞİŞMAN en önemller: () rsk faktörlernn görecel önem ağırlıkları dkkate alınmaması, (2) P, S ve D skorları hesaplanırken hata türlerne at yüksek rsklern hesaba katılmaması, () rsk faktörlernn -0 arasında kesn puanlar almasından dolayı hassas hesaplamanın yapılamaması. Çünkü HTEA da pek çok blg belrszlk ortamında ele alınmaktadır. (4) RÖS ün hesaplanmasındak matematksel formülün çok hassas olması ve en ufak br değşklğn değer büyütmes ve (5) her ne kadar rsk faktörler -0 arasında sıralı olarak ölçeklendrlmş olsa da çarpım şlemnden sonra rakamın oldukça büyümes ve değern sıralı ölçek türüne göre anlamsız ve yanıltıcı olmasıdır. Çalışmada HTEA da rsk faktörlerne göre hata türlernn önem sıralaması çn bulanık VIKOR yöntem genşletlerek kullanılmıştır. Rsk faktörlernn görecel önem ağrılıklarını belrleme ve hata türlern değerlendrme sürecnde belrszlğn ve karmaşıklığın üstesnden geleblmek çn üçgensel olarak fade edlen dlsel değşkenlerden yararlanılmıştır. Çalışmanın amacı, hata türü ve etkler analznde bulanık AHP ve bulanık VIKOR yöntemlern kullanarak otomotv sektöründe bulunan br yardımcı sanayde rsk değerlendrmes yapmaktır. Öncelkl olarak bulanık AHP le rsk faktörlernn önem ağırlıkları belrlenmş, ardından probleme lşkn hata türler bulanık VIKOR yöntem le rsk öncelklerne göre sıralanmıştır. Böylece HTEA da hata türlernn sıralanmasında bulanık AHP ve bulanık VIKOR yöntemler brlkte kullanılmıştır. Kullanılan yöntem ve yapılan uygulama le çalışmanın lteratüre katkı sağlayacağı düşünülmektedr.ayrıca farklı senaryolar veya durumlar altında sonuçların nasıl değştğn gözlemlemek çn duyarlılık analz yapılmıştır. Çalışmanın bundan sonrak bölümler şu şeklde organze edlmştr. İknc bölümde çalışmada kullanılan yöntemlere lşkn lteratür taraması yapılmıştır. Üçüncü bölümde bulanık küme teors, bulanık AHP ve bulanık VIKOR yöntemler hakkında blg verlmıştır. Dördüncü bölüm HTEA da rsk değerlendrme çn önerlen yaklaşım hakkındadır. Amortsör montaı sürecnde yapılan uygulama beşnc bölümde ele alınmaktadır. Altıncı bölümde se sonuç, değerlendrme ve gelecek çalışmalardan bahsedlmştr. 2. LİTERATÜR TARAMASI Geleneksel HTEA nın yukarıda sözü edlen eksklklern tamamlayablmek çn lteratürde alternatf yöntemler gelştrlmştr. Bunlar TOPSİS, DEMATEL, Gr İlşksel Analz, Ver Zarflama Analz, VIKOR gb çok krterl karar verme yöntemler (Chang vd., 200; Seyed Hossen vd., 2006; Lu vd., 20; Song vd., 20; Lu vd., 204; Zhou ve Tha, 206), bulanık AHP ve TOPSİS, kavramsal ağırlıklandırma yöntem ve bulanık TOPSİS gb bütünleşk yöntemlerdr (Kutlu ve Ekmekçoğlu, 202; Song vd., 204; Lu vd., 205). Ayrıca Wang vd. (2009) P, S ve D skorlarını bulanık değşkenler olarak tanımlamış ve bulanık ağırlıklı geometrk ortalamayı kullanarak hata türlerne at rsk değerlendrmes ve öncelklendrmes yapmışlardır. Zhang ve Chu (20) ağırlıklı en küçük kareler yöntem le bütünleşk olarak bulanık RÖS temell br yöntem gelştrmşlerdr. Bu yöntem sayesnde daha hassas RÖS değerler hesaplanmakta ve belrszlğe karşı daha fazla drenç gösterlmektedr. Yukarıdak örnek çalışmalarda da görüldüğü gb araştırmacılar, rsk faktörlern daha doğru yorumlamak ve kşsel yargıların etksnden kurtarablmek amacıyla bulanık küme teorsnden yararlanmışlardır. Bulanık küme teors lk olarak Zadeh (965) tarafından gelştrlen ve kesn sayılar le fade etmekte zorluk çeklen karmaşık ve belrsz 26

4 Mehmet Akf Ersoy Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt.9 Sayı Mart (s ) sstemler matematksel olarak fade edeblen br araçtır. Bulanık küme teorsnn HTEA gb rsk değerlendrme problemlernde determnstk modellere göre brkaç üstünlüğü bulunmaktadır (Bragla vd., 200; Sharma vd., 2005; Lu vd., 205). Bunlar,tutarlı sonuçların elde edleblmes çn hem ncel hem de ntel verlern brlkte kullanılması, hata türlernn dlsel değşkenler kullanılarak doğrudan yorumlanması ve bulanık mantıkta belrszlk durumu söz konusu olduğundan dolayı br sstem etkleyen pek çok etken göz önüne alması şeklnde sıralanmaktadır. VIKOR (VIsekrterumska optmzaca KOm-promsno Resene) yöntem, lk olarak Oprcovc ve Tzeng (2004) tarafından karmaşık ve ölçülmes zor krterlern olduğu çok krterl karar verme problemlernn çözümü çn gelştrlmş br yöntemdr. Bu yöntemde, karar vercler deale en yakın uzlaştırıcı çözüm elde etmekte ve alternatfler brbrler le çelşkl krterler altında değerlendrlmektedr. Yöntemnn kendne has bu özellklernden ve karar verme ortamının belrsz olmasından dolayı araştırmacılar karar verme problemlernn bazılarında bulanık VIKOR yöntemn terch etmşlerdr. Örneğn, kurumsal kaynak planlaması yazılımlarının seçm ve değerlendrlmesnde bulanık VIKOR yöntem terch edlmştr (İnce, 2007, Büyükozkan ve Ruan, 2008). Yalçın vd. (202) Türkye de malat sektöründen bulunan bazı şletmelern performanslarının değerlendrlmesnde bulanık AHP ve VIKOR yöntemlern terch etmşlerdr. Oprcovc (20) Mlaya Nehr akışının depolanma ve su kaynaklarının planlanmasında Bulanık VIKOR yöntemn kullanmıştır. Çalışmada vermllk, yatırım malyet, sosyal etk gb ntel krterler dkkate alınmıştır. Yücenur ve Demrel (202) fyat, kârlılık, portföy büyüklüğü ve yapısı, ödeme gücü oranı, örgütsel kalte ve satış yapısı krterler altında alternatf sgorta şrketler arasından en uygun olanının seçmnde bulanık VIKOR yöntemnn kullanmışlardır. Dnçer ve Hacıoğlu (20) bulanık VIKOR ve AHP yöntemlern kullanarak müşter tatmnnn sağlanmasında Türkye dek bankaların performansını değerlendrmşlerdr. Hu vd. (204) akıllı telefonların gelşmne katkı sağlayacak en y yöntemlern terchnde ANP ve VIKOR yöntemlern brlkte kullanmışladır. Rezae vd. (204) bütünleşk bulanık AHP ve VIKOR yöntemlern kullanarak İran da bulunan çmento şletmelern performanslarını değerlendrmşlerdr. Lu vd. (205) HTEA da genel br anestez sürecnde hatanın olasılığı, şddet ve zorluğu rsk faktörler altında oluşablecek potansyel hata türlernn rsk öncelğne göre sıralanmasında bulanık AHP, Entrop ve bulanık VIKOR yöntemlern kullanmışlardır. Sanaye vd. (200) tedarkç seçm ve değerlendrlmes problemnde ve Awasth ve Govndan (206) yeşl tedarkç gelştrme programlarının değerlendrlmesne yönelk krterlern belrlenmesnde nomnal grup teknğnden faydalanmışlar ve alternatf programların seçm çn se bulanık VIKOR yöntemn kullanmışlardır. VIKOR yöntemnn dğer bazı çok krterl karar verme yöntemlerne göre bazı avantaları bulunmaktadır. VIKOR yöntem kompleks ve karmaşık krterl sstemlern optmzasyonunda kullanılan ve alternatfler uzlaştırıcı olarak sıralamaya odaklanan br yöntemdr. TOPSİS yöntem gb optmal noktayı, rskten kaçarak poztf deal çözüme en yakını seçerek değldeal çözümden uzaklığa göre seçmektedr (Karaatlı vd., 204: 9). Her k yöntemn normalzasyon ve toplama metotları da farklılık göstermektedr. VIKOR yöntem doğrusal normalzasyon kullanırken, TOPSİS yöntem vektör normalzasyonu kullanmaktadır (Lu vd., 205: 586).Ayrıca ulusal lteratür ncelendğnde HTEA 27

5 Hata Türü Ve Etkler Analznde Bulanık Ahp Ve Bulanık Vıkor Yöntemler İle Otomotv Sektöründe Rsk Değerlendrmes Blal ŞİŞMAN konusunda çoklu karar verme durumlarında bulanık VIKOR yöntem le hata türlerne at rsk sıralaması ve değerlendrmes bulunmadığı görülmüştür.. BULANIK KÜME TEORİSİ Bulanık küme teors lk kez Lotf Zadeh (965) tarafından ortaya atılan ve yeterl blgnn olmadığı belrsz ortamlarda problemlern çözümüne yardımcı olan matematksel br teordr. Bu teornn özellkle nsan sezglernde ve davranışlarında var olan belrszlğ ortadan kaldırmasından dolayı uygulamada kesn mantığa göre üstünlükler bulunmaktadır. Br X kümes evren olarak düşünüldüğünde X = {x, x 2,, x n } elemanlarından oluşmaktadır. X kümesnde yer alan bulanık küme a ~ nın (x) elemanları, tanımlanmış olan üyelk fonksyonu ( x) bulanık kümeye at olmaktadır. Üyelk fonksyonunun değer ( x) kümeye at olma dereces o kadar büyük olmaktadır. µ çerçevesnde [0,] arasında değerler alarak a ~ µ ne kadar büyük olursa, x n o Bulanık kümeler kesn olmayan dlsel olarak belrtlen kşsel görüşlern sayısallaştırılarak bulanık sayılar le fade edlmesnde de kuyllanılablmektedr. Üyelk fonksyonlarının en çok kullanılanları üçgensel ve yamuk üyelk fonksyonlarıdır. Uygulamada kullanım ve hesaplama kolaylığından dolayı üçgensel sayılar daha sık kullanılmaktadır. Çalışmada uzmanlara at dlsel değşkenlern fade edlmesnden üçgensel sayılar kullanılmıştır.x; a, a 2 ve a elemanları bulunan A ~ bulanık kümesnn üçgensel üyelk fonksyonu Şekl de görüldüğü gbdr. a ~ Şekl.X kümesnn üçgensel bulanık sayıları 0 a a 2 a X µ ~ A ( x;a, a 2 a x a a 2 a ) = a x a a 2 0 Eğer Eğer d.d. a x x = a a 2 a 2 2 x a Eğer () 28

6 Mehmet Akf Ersoy Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt.9 Sayı Mart (s ) a ~ = ( a, a a ) ve ( b, b b ) 2, ~ b = üçgensel sayılardan oluşan k bulanık küme ve k se poztf 2, reel br sayı olsun. Bu sayıların matematksel şlemler şu şekldedr (Tadc vd., 204): ~ a ~ ( + ) b = a + b, a + b a + b (2) ( ) 2 2, ~ a ~ ( ) b = ( a b, a2 b2, a b ) () ~ a ~ () b = a b, a b a b (4) ( ) 2 2, ( a k, a k a k) a ~ () k = 2, (5) ~ a ~ (/) b = a / b, a / b, a b (6) ( ) 2 2 / Chen (2000) e göre k üçgensel bulanık küme arasındak mesafe vertex yöntem le aşağıdak gb hesaplanmaktadır: 2 2 [( a b ),( a b ),( a )] 2 ~ m( a~, b ) = 2 2 b ) (7) Bazı değşkenlern ncel değerler le fade edlmes oldukça zor ve karmaşık olablmektedr. Böyles durumlarda karşılığı bulanık sayılardan oluşan dlsel değşkenler kullanılmaktadır. Bu değşkenler se bulanık kelme veya cümleler le fade edlmektedr. Çalışmada rsk faktörlernn ağırlıkları ve her br rsk faktörüne göre hata türlernn etkler dlsel değşkenler yardımıyla fade edmştr. Tablo ve 2 de rsk faktörler ve hata türler çn dlsel değşkenler ve karşılığındak üçgensel bulanık sayılar verlmştr (Lu vd., 205: 58). Tablo. Rsk faktör ağırlıklarının belrlenmes çn dlsel değşkenler Dlsel değşken Üçgensel bulanık sayı Eşt derecede öneml (EÖ) (,, ) Kısmen öneml (KIÖ) (,, 5) Öneml (Ö) (, 5, 7) Kuvvetl derecede öneml (KDÖ) (5, 7, 9) Kesnlkle öneml (KEÖ) (7, 9, 9) Tablo 2. Hata türlernn sıralanması çn dlsel değşkenler Dlsel değşken Üçgensel bulanık sayı Çok düşük (ÇD) (0,, ) Düşük (D) (,, 5) Orta (O) (, 5, 7) Yüksek (Y) (5, 7, 9) Çok yüksek (ÇY) (7, 9, 0).. Bulanık AHP Yöntem Karar vercler pek çok durumda kesn yanıtlar vermekten kaçınmaktadırlar. Bu yüzden ntel değşkenler hakkında kesn statstksel analzler yapmak mümkün olmamaktadır. Böyles durumlarda bulanık çok krterl karar verme yaklaşımları kullanılmaktadır. Analtk Hyerarşk Proses (AHP) lk olarak Saaty (97) tarafından gelştrlmş olup karar verclern fadelerne göre karmaşık karar problemlern çözeblen çok faydalı br yaklaşımdır. AHP, br probleme lşkn değşkenler uzman 29

7 Hata Türü Ve Etkler Analznde Bulanık Ahp Ve Bulanık Vıkor Yöntemler İle Otomotv Sektöründe Rsk Değerlendrmes Blal ŞİŞMAN görüşler kullanarak bell ölçekler yardımıyla kl karşılaştırmalar sonucunda öncelklendrmektedr (Saaty ve Vargas, 2000).AHP yöntemnde, krterlern kl karşılaştırmalarında kesn değerler kullanılmasından ve öznel kşsel yargılardan dolayı öncelklendrmeler farklılık göstermektedr. Bu yüzden geleneksel AHP nn eksklern kapatması ve belrszlk ortamındak problemlere daha etkn sonuçlar üretlmes açısından bulanık AHP yaklaşımı gelştrlmştr (Buckley vd., 200). Bulanık AHP yaklaşımında klask AHP yaklaşımında olduğu gb kl karşılaştırmalar yapılablmekte ve alternatfler arasından en uygun olan seçleblmektedr. Çalışmada rsk faktör ağırlıklarının önem düzeylernn belrlenmesnde bulanık AHP yöntemnden yararlanılmıştır. Yöntemn uygulama adımları kısaca şu şekldedr (Chang, 996; Akkaya vd., 205): Adım :Her br krter çn mertebe analz (degree analyss)uygulanmaktadır. Mertebe analz değerler brden fazla karar vercnn üçgensel bulanık sayılar le krterler çn fade ettkler dlsel değşkenlern geometrk ortalama le hesaplanmasıdır. Adım 2: Her br krter çn bulanık sentetk mertebe değer hesaplanmaktadır. Adım : Elde edlen sentetk mertebe değerler bulanık sayılardan oluşan krterler arasında kl karşılaştırma yapılmakta ve ağırlık değerler hesaplanmaktadır. Adım 4:Ağırlık değerler arasından en küçük değerler alınıp normalzasyon yapılmaktadır. Adım 5: Normalzasyon le krterlere at bulanık olmayan (crsp) görecel önem ağırlıkları elde edlmektedr..2. Bulanık VIKOR Yöntem VIKOR yöntem lk kez Oprcovc tarafından önerlmş olup çelşkl ve çok krterl karmaşık sstemlern optmzasyonunda kullanılan ve son kararın verlmesnde karar verclere yardımcı olacak uzlaştırıcı çözümler sağlayan br yöntemdr. Bu çözüm deal çözüme en yakın çözümdür (Chu vd., 2007). Çalışmada belrszlk ortamından dolayı bulanık VIKOR yöntem terch edlmştr. Yöntemn amacı, karar verclere maksmum grup faydası veya mnmum breysel pşmanlığı sağlayacak en uygun uzlaştırıcıçözüm sağlamaktır (Yıldız, 204: 8). Hesaplama adımları braz uzun olsa da olukça bast ve açıktır. Bulanık VIKOR yöntem çelşkl ve grup kararının gerektğ krterlern olduğu HTEA da hata türlernn değerlendrlmesnde çok daha rasyonel ve hassas sonuçlar üreteblmektedr. Dlsel değşkenlern karşılığı üçgensel bulanık sayılar le brlkte bulanık VIKOR yöntemaşağıdak çözüm aşamalarından oluşmaktadır (Awasth ve Kannan, 206: 0): Adım : n sayıda karar vercnn m adet alternatf çn vermş oldukları cevaplar br araya getrlerek toplam bulanık karar matrs oluşturulur. Adım 2: Bulanık karar matrs değerler kesn değerlere dönüştürülmektedr. Örneğn, bulanık a ~ = ( a, a, ) sayısını kesn değerlere dönüştürmede aşağıdak formül kullanılmıştır. 2 a a + 4a2 + a a = (8) 6 Adım : Bütün krterler ve alternatfler çn tek br kesn değer elde ettkten sonra bulanık olmayan karar matrs oluşturulmaktadır. 240

8 Mehmet Akf Ersoy Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt.9 Sayı Mart (s ) ~ x ~ ~ = x D ~ x 2 ~ x ~ x 2 22 ~ x 2 Yukarıdak matrste ~ x ~ x 2 ~ x, =,2,, m ve =,2,, n (9) x~. alternatfn. krtere göre derecesdr. Adım 4: Bulanık olmayan karar matrsnde tüm krterler çn en y f ve en kötü hesaplanmaktadır. f = mak { x }: f = mn { x } { x }: f mak { x } f değerler (fayda yapılı krterler çn) (0) f = mn = (malyet yapılı krterler çn) () Adım 5:. alternatfn en y değere uzaklığının toplamını veren S ve. alternatfn. krtere göre en kötü değerlere olan maksmum uzaklığını veren R değerler bulunmaktadır. S = n = w f f x f ve w x R = mak f f Denklemlerde yer alan w değerler krterlern önem ağırlıklarını fade etmektedr. Q f Adım 6: Grup faydası le breysel pşmanlığı brlkte değerlendren Q ndeks hesaplanmaktadır. S S = v + ( v) S S R R R R Denklemlerde yer alan S = mn S, S = mak S, (2) () R = mn R ve R = mak R le hesaplanmaktadır. S maksmum çoğunluğu ve R se mnmum breysel pşmanlığı göstermektedr. Ayrıca v değer maksmum grup faydasını sağlayan stratenn ağırlığını fade ederken (-v) se breysel pşmanlığın ağırlığını fade etmektedr. Çalışmalarda v değer genellkle 0.5 olarak alınmaktadır (Lu vd., 205: 58). Adım 7: Sonuçta elde edlen Q (mnmum) ndeks değerlerne göre alternatfler sıralanmaktadır. Ayrıca en y olarak belrlenen alternatfn uzlaştırıcı çözüm olup olmadığı aşağıdak k koşula göre kontrol edlmektedr. Koşul : Kabul edleblr avanta: Bu koşulda en y ve knc en y seçenekler arasında br farkın olduğunu göstermektedr. Şöyle k, m tane alternatfn olduğu br problemde DQ = /( m ) olmak 2) () üzere Q( A ) Q( A ) DQ ( sağlanmalıdır. Koşul 2: Karar vermede kabul edleblr stkrar: Alternatf A () S ve/veya R ndeksler le yapılan sıralamada en y seçenek olmalıdır. Uzlaştırıcı çözüm, grup faydası le pşmanlık stratelerne göre sabt olmaktadır. Eğer koşul 2 sağlanmaz se A () ve A (2) alternatfler uzlaştırıcı çözümler olmaktadır. Eğer koşul sağlanmaz se Q( A m ) () ) Q( A ) DQ ( olur ve A (m) le A () aynı uzlaştırıcı çözüm olmaktadır. 24

9 Hata Türü Ve Etkler Analznde Bulanık Ahp Ve Bulanık Vıkor Yöntemler İle Otomotv Sektöründe Rsk Değerlendrmes Blal ŞİŞMAN 4. HTEA ÇÖZÜM YAKLAŞIMI Daha önceden de fade edldğ gb geleneksel HTEA konusunda yapılan çalışmalarda, rsk faktörlernn görecel önem düzeyler hesaba katılmadığından veya metot kullanılmadan kşye bağlı olarak ağırlıklandırılmasından dolayı araştırmacılar tarafından eleştrlmektedr. Bu yüzden eleştrler ortadan kaldırmak ve oluşan boşluğu kapatmak çn rsk faktörlernn ağırlıklandırılması çok krterl karar verme yöntemlerne AHP le sağlanmıştır. Bu sayede HTEA da rsk faktörlernn karakterstk özellkler de yansıtılmış olmaktadır (Lu vd., 205: 584). Çalışmada HTEA çok krterl karar verme problem olarak aşağıdak çözüm yaklaşımı le değerlendrlmştr:. Adım: İlk olarak analz yapılacak problem belrlenmş ve probleme lşkn rsk değerlendrme sürecnn amaçları tanımlanmıştır. 2. Adım: Problem le lgl deneyml uzman br ekp kurulmuş ve potansyel hata türler tespt edlmştr. Ardından, bu hata türler arasından en sık oluşanlar lstelenmştr.. Adım: P, S ve D rsk faktörlerne at görecel önem düzeylern belrlemede Tablo de gösterlen dlsel değşkenler kullanılmıştır. Bulanık AHP yöntemnn adımları uygulanarak her brnn önem ağırlıkları belrlenmştr. 4. Adım: Kurulan HTEA ekb le brlkte probleme at hata türlernn önem sıralaması yapılmıştır. Bunun çn bulanık VIKOR yöntem le S, R ve Q değerler hesaplanmıştır. 5. Adım: Q ndeks değerlerne göre bütün hata türlernn rsk öncelk değerlendrlmes yapılmıştır. 6. Adım: Son olarak se parametrelerdek değşmn çözüm üzerndek etknlğn test etmek, sonuçları kontrol altına almak ve sstemn güvenlrlğn gelştrmek amacıyla duyarlılık analzler yapılmalıdır. 5. UYGULAMA Çalışmanın bu bölümünde HTEA da rsk yönetm çn br otomobl fabrkasına yardımcı sanay konumunda olan br şletmede amortsör montaında yer alan faalyetler bulanık çözüm yaklaşımı le değerlendrlmştr. Çalışmada öncelkle bulanık AHP yöntem le rsk faktörlerne at önem ağrılıkları belrlenmş, daha sonra bulanık VIKOR yöntem le hata türlernn öncelkl sıralaması yapılmıştır. Çalışmada rsk faktörlerne lşkn önem ağırlıklarının bulanık AHP le belrlenmes sürecne ayrı br bölüm altında yer verlmemştr. Uygulama çnde hesaplamalar yapılarak Tablo 4 te özet blg sunulmuştur. 5.. Hata Türlernn Bulanık VIKORle Belrlenmes Otomobl şletmes, gerçekleşeblecek otomobl kazalarını veya arızaları önlemek, sürücülere konforlu br seyahat mkânı sağlamak ve dayanıklılığı le rakplerne karşı rekabet avantaı elde edeblmek amacıyla amortsör montaı sürecndek rskl hata türlern önceden tespt etmek ve önleyc tedbrler almak stemektedr. Bu yüzden monta ekb çersnde yer alan üç kşlk br HTEA ekb kurulmuştur. HTEA ekb geçmş deneymlerne dayanarak dokuz farklı potansyel hata türü tespt 242

10 Mehmet Akf Ersoy Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt.9 Sayı Mart (s ) etmştr. Bunlar basınçlı boruların ç yüzeylernn çzlmes (HT), yağ kutusu kapağının gevşemes (HT2), emme valfnn takılmaması (HT), metallerde çapaklanma olması (HT4), basınçlı boruya yeternce yağın eklenmemes (HT5), çentkl dskn takılmaması (HT6), valf yayının takılmaması (HT7), ayarlı pulların takılmaması (HT8) ve valf gövdesnn takılmaması (HT9). Dğer taraftan P, S ve D rsk faktörler, ekp tarafından geçmş verlere göre tanımlanmıştır. Karar vercler rsk faktörlernn önem ağrılıklarını belrlenmesnde ve hata türlernn sıralanmasında Tablo ve 2 de yer alan dlsel değşkenler kullanmışlardır. Üç karar vercnn olasılık (P), şddet (S) ve zorluk (D) rsk faktörler krterler altında hata türlern dlsel değşkenlere göre değerlendrmeler Tablo te verlmektedr. Tablo. HTEA ekb tarafından rsk faktörlerne göre hata türlernn değerlendrlmes O S D Hata türler KV KV2 KV KV KV2 KV KV KV2 KV HT ÇY Y ÇY Y O Y Y O Y HT2 Y ÇY O Y O ÇY D D O HT O D O ÇY Y Y ÇY O Y HT4 ÇY Y ÇY Y ÇY Y O O D HT5 O D D O O Y ÇD D D HT6 O D ÇD O D O ÇD D D HT7 ÇD ÇD D D D O D D D HT8 Y Y ÇY Y O O D D Y HT9 D D ÇD O D D D O D Rsk faktörlernn önem ağırlıklarıkarar vercler tarafından kl karşılaştırmalar yapılarak bulanık AHP yöntem le hesaplanmıştır. Yöntemn uygulama adımlarına detaylı olarak yer verlmemş olup, özet blg Tablo 4 te verlmştr. Ayrıca tutarlılık oranı 0.06 çıkarak kl karşılaştırmaların tutarlı olduğu ve araştırmanın geçerl olduğu sonucuna varılmıştır. Tablo 4. Bulanık AHP yöntem le rsk faktörlernn kl karşılaştırmaları ve ağırlıkları Rsk faktörler O S D W O (.000,.000,.000) (0.22, 0.405, 0.69) (.442, 2.466, 4.78) 0.88 S (.442, 2.466, 4.78) (.000,.000,.000) (.26, 2.027,.659) D (0.22, 0.405, 0.69) (0.27, 0.49, 0.822) (.000,.000,.000) 0. Hata türlerne at dlsel değerlendrmeler öncelkle üçgensel bulanık sayılara dönüştürülmüş ardından her br rsk faktörüne göre hata türlernn toplam bulanık değer ( a ~ ) hesaplanmıştır. Buna göre O rsk faktörü çn HT n bulanık değer ~a ={mn(7,5,7), (9+7+9),max(0,9,0)}=(5,8.,0) olmaktadır. Tablo 5 de hata türlernn toplam bulanık karar matrs bulunmaktadır. 24

11 Hata Türü Ve Etkler Analznde Bulanık Ahp Ve Bulanık Vıkor Yöntemler İle Otomotv Sektöründe Rsk Değerlendrmes Blal ŞİŞMAN Tablo 5. Hata türlernn toplam bulanık karar matrs Hata türler O S D HT (5.000, 8., 0.000) (.000, 6., 9.000) (.000, 6., 9.000) HT2 (.000, 7.000, 0.000) (.000, 7.000, 0.000) (.000,.667, 7.000) HT (.000, 4., 7.000) (5.000, 7.667, 0.000) (.000, 7.000, 0.000) HT4 (5.000, 8., 0.000) (5.000, 7.667, 0.000) (.000, 4., 7.000) HT5 (.000,.667, 7.000) (.000, 5.667, 9.000) (0.000, 2., 5.000) HT6 (0.000,.000, 7.000) (.000, 4., 7.000) (0.000, 2., 5.000) HT7 (0.000,.667, 5.000) (.000,.667, 7.000) (.000,.000, 5.000) HT8 (5.000, 7.667, 0.000) (.000, 5.667, 9.000) (.000, 4., 9.000) HT9 (0.000, 2., 5.000) (.000,.667, 7.000) (.000,.667, 7.000) Daha sonra hata türlernn toplam bulanık ( a ~ ) değerler denklem (8) yardımıyla Tablo 6 da bulanık olmayan ( a ) değerlere dönüştürülmektedr. Ayrıca denklem (0) ve () yardımıyla tüm krterler çn en y f ve en kötü f değerler hesaplanmıştır. Tablo 6. Bulanık olmayan karar matrs ve en y f ve en kötü Hata türler O S D HT HT HT HT HT HT HT HT HT f f f değerler Denklem (2) ve () le hata türler çn Tablo 7 de S, R ve Q değerler hesaplanmıştır. Tablo 7. Bütün hata türler çn S. R ve Q değerler HT HT2 HT HT4 HT5 HT6 HT7 HT8 HT9 S R Q Tablo 7 de görüldüğü gb Q (mnmum) değerlerne göre HT4 (metallerde çapaklanma olması) en cdd hata türü olup yardımcı sanay tarafından rsk öncelğ bakımından en fazla dkkate alınması gereken br hata türü olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca en rskl hata türü olan HT4 ün uzlaştırıcı çözüm olup olmadığı k koşula göre kontrol edlmeldr. Buna göre. DQ = /(9 ) = ve = olduğundan dolayı koşul sağlanmaktadır. Dğer taraftan HT4 koşul 2 ye göre S ve/veya R ndekslernde de en y sıralamaya sahptr. Bütün bunlara göre hata türlernn rsk 244

12 Mehmet Akf Ersoy Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt.9 Sayı Mart (s ) öncelk değerlendrmes Tablo 8 e göre sırasıyla HT4, HT2, HT, HT, HT8, HT5, HT6, HT9 ve HT7 olmaktadır. Fakat koşul çok az br farkla yerne gelmş olmasından dolayı HT4 le HT2 arasında uzlaştırıcı çözüm olablmektedr. Bu yüzden her ksnn de eşt derecede en rskl hata türü olableceğ söyleneblmektedr. Tablo 8. Hata türlernn rsk öncelklerne göre sıralanması HT HT2 HT HT4 HT5 HT6 HT7 HT8 HT9 S R Q Duyarlılık Analz Önerlen HTEA modelnde v değer maksmum faydası stratenn ağırlığı olarak fade edlmektedr. Hata türlernn sıralanmasında çok öneml br role sahp olan v değer, 0- arasında değşklk göstermesne rağmen çalışmalarda genellkle 0.5 olarak hesaba katılmaktadır. Bu yüzden elde edlen sonuçların geçerllğn test etmek çn v parametresn değştrerek duyarlılık analz yapılması gerekmektedr. V değerlernn değşm le ortaya çıkan sonuçlar Tablo 9 da gösterlmektedr. Tablo 9. v değerlernn değşmne göre duyarlılık analz sonuçları Deney (v, -v) H H H H H H H H H Koşul T T T T T T T T T DQ Alternatf sıralamanın lk hata türler 0, <0.25 Hayır HT4=HT2 2 0., <0.25 Hayır HT4=HT2 0.2, <0.25 Hayır HT4=HT2 4 0., <0.25 Hayır HT4=HT , <0.25 Hayır HT4=HT , >0.25 Evet HT , >0.25 Evet HT , >0.25 Evet HT , >0.25 Evet HT , >0.25 Evet HT4, >0.25 Evet HT4 Tablo 9 da görüldüğü gb hata türlernden beşnn sıralamadak yerler v değerlernn değşmnden etklenmemştr. Bu durum hem maksmum grup faydasında hem de mnmum breysel pşmanlık olduğunda hata türlernn rsk öncelğnn aynı kaldığı anlamına gelmektedr. Aynı zamanda ortaya çıkan sıralamalar, önerlen modeln güvenlr olduğunu da göstermektedr. Dğer taraftan HT ve HT hatalarındav değer arttıkça, maksmum grup faydasına önem verldkçe, sıralamadak yerler daha rskl konuma gelrken; HT2 ve HT8 hatalarındav değer azaldıkça, mnmum breysel pşmanlığa önem verldkçe, sıralamadak yerler artmakta yan rsk sevyeler yükselmektedr. 245

13 Hata Türü Ve Etkler Analznde Bulanık Ahp Ve Bulanık Vıkor Yöntemler İle Otomotv Sektöründe Rsk Değerlendrmes Blal ŞİŞMAN Tablo 0. Bulanık VIKOR le geleneksel RÖS sıralaması arasında karşılaştırma Hata Türler Bulanık VIKOR (v=0.5) Geleneksel RÖS Q Sıralama P S D RÖS Sıralama HT HT HT HT HT HT HT HT HT Belrszlk ve rskn ortadan kalktığı tam blg ortamında önerlen çözüm yaklaşım le geleneksel RÖS hesabı arasında bazı benzerlkler ve farklılıklar olduğu görülmektedr (Tablo 0). Önerlen çözüm yaklaşımında hata türlernden HT5 ve HT7 nn rsk öncelk sıralamasında k yerler geleneksel RÖS hesaplaması le aynı çıkmış, dğerlernde se çok az farklılık göstermştr. Önerlen yaklaşımın asıl avantalı yönler rsk faktörlerne verlen değerlere yakından bakıldığında ortaya çıkmaktadır. Örneğn; HT hata türünde hatanın keşfndek zorluk (D) rsk faktörüne daha az puan verlmesnden dolayı HT ün rsk öncelğ, HT4 den sonra gelmektedr. Özellkle sürücü sağlığına, güvenlğne ve hatta hayatına etk edeblen amortsörlerde hata oluşmadan önce ortaya çıkarılması oldukça öneml br konudur. Bu yüzden D rsk faktörüne daha fazla önem verlmes gerekmektedr. Dğer taraftan önerlen yaklaşımda HT2 le HT5 arasında cdd br rsk farkı varken, geleneksel RÖS hesabında brbrlerne çok yakın çıkmıştır. Çünkü her k hata türünde D rsk faktörü çn verlen değer eşt olmasına rağmen, brnc hata türündek hatanın şddet (S) rsk faktörüne daha yüksek değer verlmştr. Bu yüzden önem ağırlığı olarak belrlenen S rsk faktörü, önerlen yaklaşımda sıralamaya etk etmektedr. Tüm bunlarla görülmektedr k, bulanık AHP ve bulanık VIKOR bütünleşmesnde rsk faktörlernn uzmanlar tarafından öncelklendrlmes ve önem ağırlıklarının hesaplanması le hata türlerne at rsk değerlendrmeler oldukça hassas ve kabul edleblr sonuçlar vermektedr. 5.. Yönetsel Uygulamalar Çalışmada HTEA çn önerlen yaklaşımın ve ortaya çıkan sonuçlar yardımcı sanay üzernde bazı yönetmsel etkler bulunmaktadır. Öncelkle önerlen yaklaşımın performansını test etmek ve doğrulamak amacıyla şletme çersnde bulunan mühendsler ve teknsyenler br araya gelmşler ve belrlenen hata türlernn rsk sıralamasını kontrol etmşlerdr. Profesyonel uzmanların fkrlerne göre, HTEA çn önerlen çözüm yaklaşımı rsk sıralama ve değerlendrme problemlernn çözümünde oldukça uygun sonuçlar vermektedr. İknc olarak se, dğer üretm süreçlernde oluşablecek potansyel hata türlernn tesptnde ve hatalara karşı önlemlern alınmasında karar verclere ve yönetclere destek olablmektedr. Son olarak amortsör monta hattı sürec başta olmak üzere bütün üretm süreçlernn güvenlğ ve kaltes, araştırmacılar tarafından ortaya atılan yen rsk değerlendrme yaklaşımlarını destekleyerek elde edlebleceğ düşünülmektedr. 246

14 Mehmet Akf Ersoy Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt.9 Sayı Mart (s ) 6. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME HTEA da çsel belrszlğn fazla ve değerlendrmenn zor olmasından dolayı uzmanların deneymler ve sezgler genellkle ön plana çıkmakta ve bu sayede zor ve karmaşık problemlern analz yapılmaktadır. Çalışmada, HTEA nın zayıf kalan taraflarına çözüm getreblmek çn rsk faktörlernn öncelklendrlmes, en tehlkel hata türlernn tespt edlmes ve ardından düzeltc faalyetlern alınmasından oluşan yen br rsk değerlendrme yaklaşımı önerlmştr. Önerlen yaklaşımda öncelkle rsk faktörlernn ağırlıklarının belrlenmesnde bulanık AHP yöntem kullanılmıştır. Ardından bulanık VIKOR yöntem le belrlenen hata türlernn rsk öncelğ sıralaması yapılmıştır. Sonuçta en tehlkel hata türü HT4 le metallerde çapaklanma olması ve en tehlkesz hata türü se HT7 le valf yayının takılmaması çıkmıştır. Böylece, HTEA da bulanık VIKOR yöntem le maksmum grup faydası ve mnmum breysel pşmanlık altında kabul edleblr uzlaştırıcı çözümler elde edlerek karar destek sstem gelştrlmştr. Dahası, karar vercler parametrelern farklı değerlerne veya tam blg ortamına göre sonuçları test edeblmekte ve kontrol altına alablmektedrler. Yapılan uygulama le önerlen yaklaşımın HTEA da rsk değerlendrme sürecnde etkn ve faydalı sonuçlar ürettğ görülmektedr. Sonuçlar, amortsör sürecnde ortaya çıkablecek rskl hata türlernn tesptnde şletme yönetclerne yardımcı olurken aynı zamanda hata türünün oluşmasından önce uygun tedbrlern alınmasını da sağlayablmektedr. Örneğn, HT4 ün gerçekleşmesn önlemek çn boruların temzlenmesnde kullanılan temzleme fırçalarının değşmes, HT n oluşmasına engel olablmek çn basınçlı borularda ayarlamalar yapılırken yüzeylerde oluşablecek çapaklanmayı azaltacak kaltel yağların kullanılması ve HT2 ye engel olablmek çn monotonlaşmış operatörlern yerlernn değştrlmes ve bu sayede ş vermllğnn artırılması önerlmektedr. Bulanık küme teors kesn olmayan ve belrsz blg ortamında karar vercler çn çok güçlü br karar destek aracıdır. Bu yüzden gelştrlen yaklaşım hastaneler, maden şletmeler, taşımacılık gb yüksek rskl çalışma ortamlarında uygulanarak, gelecek çn yen çalışmalar elde edleblr. Ayrıca TOPSİS, MOORA, ELECTREE gb farklı bulanık çok krterl karar verme yöntemler le çalışmada önerlen yaklaşım arasında performans karşılaştırması yapılablr. Son olarak bulanık verler bulanık olmayan kesn verlere dönüştürme sürecnde maksmum ortalama (MOM), geometrk ortalama veya α- kesm teknklernden br kullanılarak problem yenden çözülüp farklılaşmalar gözlemleneblr. 7. KAYNAKÇA Akkaya, Gökay, Turanoğlu, Betül ve Öztaş, Snan (205), An Integrated Fuzzy AHP and Fuzzy MOORA Approach to The Problem of Industral Engneerng Sector Choosng, Expert Systems Wth Applcatons,Clt. 42, Sayı. 24, (-9). Awasth, Anal. ve Govndan, Kannan (206), Green Suppler Development Program Selecton Usng NGT and VIKOR Under Fuzzy Envronment, Computers and Industral Engneerng, Clt. 9, (00-08). 247

15 Hata Türü Ve Etkler Analznde Bulanık Ahp Ve Bulanık Vıkor Yöntemler İle Otomotv Sektöründe Rsk Değerlendrmes Blal ŞİŞMAN Bowles, Joseph, B. ve Colon E. Peláez (995), Fuzzy Logc Prortzaton of Falures n A System Falure Mode, Effects and Crtcalty Analyss, Relablty Engneerng and System Safety, Clt. 50, Sayı. 2, (20-2). Bragla, Marcello, Frosoln, Marco ve Montanar, Roberto (200), Fuzzy TOPSIS Approach For Falure Mode, Effects and Crtcalty Analyss, Qualty and Relablty Engneerng Internatonal, Clt. 9, Sayı. 5, (425-44). Buckley, James, J., Feurng, Thomas ve Hayash, Yoch (200), Fuzzy Herarchcal Analyss Revsted, European Journal of Operatons Research, Clt. 29, Sayı., Büyüközkan, Gülçn ve Ruan, Da (2008), Evaluaton of Software Development Proects Usng A Fuzzy Multcrtera Decson Approach, Mathematcs and Computers n Smulaton, Clt. 77, Sayı. 5-6, ( ). Chang, Chng-Lang, Lu, Png-Hung ve We, Chu-Ch (200), Falure Mode and Effects Analyss Usng Grey Theory, Integrated Manufacturng System, Clt. 2, Sayı., (2-26). Chen, Chen-Tung (2000), Extensons of The TOPSIS For Group Decson Makng Under Fuzzy Envronment, Fuzzy Sets Systems, Clt. 4, Sayı., (-9). Dncer, Hasan ve Hacıoğlu, Ümt (20), "Performance Evaluaton Wth Fuzzy VIKOR and AHP Method Based On Customer Satsfacton n Turksh Bankng Sector", Kybernetes,Clt. 42, Sayı. 7, ( ). Gargama, Heerall, ve Chaturved, Sanay Kumar (20), Crtcalty Assessment Models For Falure Mode Effects and Crtcalty Analyss Usng Fuzzy Logc, IEEE Transactons on Relablty, Clt. 60, (02-0). Hu, Shu-Kung, Lu, Mng-Tsang ve Tzeng, Gwo-Hshung (204), Explorng Smart Phone Improvements Based On A Hybrd MCDM Model, Expert Systems Wth Applcaton, Clt. 4, Sayı. 9, (440-44). Karaatlı, Meltem, Ömürbek, Nur ve Köse, Gülşah (204), Analtk Hyerarş Sürec Temell TOPSIS ve VIKOR Yöntemler İle Futbolcu Performanslarının Değerlendrlmes, Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs,Clt. 29, Sayı., (25-6). Kutlu, Ahmet Can ve Ekmekçoğlu, Mehmet (202), Fuzzy Falure Modes and Effects Analyss by Usng Fuzzy TOPSIS-Based Fuzzy AHP, Expert Systems Wth Applcaton, Clt. 9, Sayı., (6-67). Lu, Hu-Chen, You, Jan-Xn ve You Xao-Yue (204), Evaluatng The Rsk of Healthcare Falure Modes Usng Interval 2-Tuple Hybrd Weghted Dstance Measure, Computers and Industral Engneerng, Clt. 78, ( ). Lu, Hu-Chen, You, Jan-Xn, You Xao-Yue, ve Meng-Meng. Shan (205), A Novel Approach For Falure Mode and Effects Analyss Usng Combnaton Weghtng and Fuzzy VIKOR Method, Appled Soft Computng, Clt. 28, ( ). Lu, Hu-Chen, Lu Long, Ban, Q-Hao, Ln, Qn-Lan, Dong, Na ve Xu Peng, Cheng (20), Falure Mode and Effects Analyss Usng Fuzzy Evdental Reasonng Approach and Grey Theory, Expert Systems Wth Applcaton, Clt. 8, Sayı. 4, ( ). 248

16 Mehmet Akf Ersoy Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt.9 Sayı Mart (s ) Lu, Hu-Chen, Xao-Jun, Fan, Png, L, ve Y-Zeng, Chen (204), Evaluatng The Rsk of Falure Modes Wth Extended MULTIMOORA Method Under Fuzzy Envronment, Engneerng Applcaton of Artfcal Intellgence, 4, Oprcovc, Serafm (20), Fuzzy VIKOR Wth an Applcaton To Water Resources Plannng. Expert Systems Wth Applcatons, Clt. 8, ( ). Oprcovc, Serafm ve Tzeng, Gwo-Hshung (2004), Compromse Soluton by MCDM Methods: A Comparatve Analyss of VIKOR and TOPSIS, European Journal of Operatons Research, Clt. 56, Sayı 2, ( ).. Saaty, Thomas L. (97), The Analytc Herarchy Process, McGraw-Hll, New York. Saaty, Thomas L. ve Vargas, Lus G. (2000), Models, Methods, Concepts and Applcatons of the Analytc Herarchy Process, Kluwer Academc Publshers, Boston. Sanayeı, Amr, Mousavı, S. Fard, ve Yazdankhah, A. (200), Group Decson Makng Process For Suppler Selecton Wth VIKOR Under Fuzzy Envronment, Expert Systems Wth Applcatons, Clt. 7, Sayı., (24-0). Seyed-Hossen, S. Mohammed, N. Safae, ve M. J. Asgharpour (2006), Reprortzaton of Falures n A Aystem Falure Mode and Effects Analyss By Decson Makng Tral And Evaluaton Laboratory Technque, Relablty Engneerng System Safety, Clt. 9, Say. 8, (872-88). Sharma, Rav Kumar, Kumar, Dnesh ve Kumar, Pradeep (2005), Systematc Falure Mode Effect Analyss (FMEA) Usng Fuzzy Lngustc Modellng, Internatonal Journal of Qualty Relablty Management, Clt. 22, Sayı. 9, ( ). Song, Wenyan, Xnguo Mng, Zhenyong Wu, ve Boatng Zhu (20), Falure Modes and Effects Analyss Usng İntegrated Weght Based Fuzzy TOPSIS, Internatonal Journal of Computers Integrated Manufacturng, Clt. 26, Sayı 2, (72-86). Song, Wenyan, Xnguo Mng, Zhenyong Wu, ve Boatng Zhu (204), A Rough TOPSIS Approach For Falure Mode and Effects Analyss n Uncertan Envronments, Qualty of Relablty Engneerng Internatonal, Clt. 0, Sayı. 4, (47-486). Tadc, Snezana, Slobodan Zecevc, ve Mladen Krstc, (204), A Novel Hybrd MCDM Model Based On Fuzzy DEMATEL, Fuzzy ANP and Fuzzy VIKOR For Cty Logstcs Concept Selecton, Expert Systems Wth Applcaton, Clt. 4, Say. 8, (82-828). Tay, Ka Meng ve Chee Peng Lm (2006), Fuzzy FMEA Wth A Guded Rules Reducton System For Prorİtzaton of Falures, Internatonal Journal of Qualty and Relablty Management, Clt. 2, Sayı. 8, ( ). Wang, Ymg-Mng, Kwa-Sang Chn, Gary-Ka-Kwa Poon, ve Jan-Bo Yang (2009), Rsk Evaluaton n Falure Mode And Effects Analyss Usng Fuzzy Weghted Geometrc Mean, Expert Systems Wth Applcaton, Clt. 6, Sayı. 2, (95-207). Yalcn, Neşe, Al Bayrakdaroglu, ve Cengz Kahraman (202), Applcaton of Fuzzy Multcrtera Decson Makng Methods For Fnancal Performance Evaluaton of Turksh Manufacturng Industres, Expert Systems Wth Applcaton, Clt. 9, Sayı., (50-64). 249

17 Hata Türü Ve Etkler Analznde Bulanık Ahp Ve Bulanık Vıkor Yöntemler İle Otomotv Sektöründe Rsk Değerlendrmes Blal ŞİŞMAN Yıldız, Ayşe (204), Bulanık VIKOR Yöntemn Kullanarak Proe Seçm Sürecnn İncelenmes, Anadolu Ünverstes Sosyal Blmler Dergs, Clt. 4, Sayı., (5-28). Yücenur, G. Nlay ve Nhan Çetn Demrel (202), Group Decson Makng Process For Insurance Company Selecton Problem Wth Extended VIKOR Method Under Fuzzy Envronment, Expert Systems Wth Applcatons,Clt. 9, Sayı., ( ). Zadeh, Lotf A. (965), Fuzzy Sets, Informaton and Control, Clt. 8, (8-5). Zhang, Zafang ve Xuenng Chu (20), Rsk Prortzaton n Falure Mode and Effects Analyss Under Uncertanty, Expert Systems Wth Applcaton, Clt. 8, (206-24). Zhou Qng ve Vnh V. Tha (206), Fuzzy and Grey Theores n Falure Mode and Effect Analyss For Tanker Equpment Falure Predcton, Safety Scence, Clt. 8, (74-79). 250

Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleriyle Alışveriş Merkezi Kuruluş Yeri Seçimi ve Bir Uygulama

Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleriyle Alışveriş Merkezi Kuruluş Yeri Seçimi ve Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 14 Sayı: 3 Temmuz 2014 ss. 463-479 Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleryle Alışverş Merkez Kuruluş Yer Seçm ve Br Uygulama Selecton of Shoppng Center

Detaylı

AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT

AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT Journal of Management, Marketng and Logstcs (JMML), ISSN: 48-6670 Year: 04 Volume: Issue: AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT Kemal

Detaylı

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Araştırma Makaleler TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Dr., Dokuz Eylül Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü erhan.demrel@deu.edu.tr ÖZET Ekonomk faalyetlern

Detaylı

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü Sosyal Blmler 8/1 (010) s 19516 SOSYAL BİLİMLER Yıl : 010 Clt :8 Sayı :1 Celal Bayar Ünverstes S.B.E. Bulanık Analtk Hyerarş Sürec ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemler le Tekstl Sektöründe

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and Natural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 29, 244-260, 2011 Research Artcle / Araştırma Makales PERFORMANCE EVALUATION USING AHP - VIKOR AND AHP - TOPSIS APPROACHES: THE

Detaylı

BALİ KHO BİLİM DERGİSİ CİLT:23 SAYI:2 YIL:2013. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ.

BALİ KHO BİLİM DERGİSİ CİLT:23 SAYI:2 YIL:2013. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ Özkan BALİ ÖZET Personel seçm organzasyonların başarısını etkleyen en öneml problemlerden brdr. Bu seçm, belrszlk çeren

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and atural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 9, -4, 0 Research Artcle / Araştırma Makales FUZZY TOPSIS METHODS I GROUP DECISIO MAKIG AD A APPLICATIO FOR BAK BRACH LOCATIO

Detaylı

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA Yrd. Doç. Dr. Meltem KARAATLI * Yrd. Doç. Dr. Gonca DAVRAS ** ÖZ Otel şletmelernde,

Detaylı

2nd International Symposium on Accounting and Finance ISAF 2014

2nd International Symposium on Accounting and Finance ISAF 2014 2nd Internatonal Symposum on Accountng and Fnance MUHASEBE PAKET PROGRAMI SEÇİM PROBLEMİNE BULANIK VIKOR YÖNTEMİ İLE BİR ÇÖZÜM ÖNERİSİ ÖZET Hasan UYGURTÜRK Turhan KORKMAZ Dnamk br çevrede faalyet gösteren

Detaylı

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının 1 DİĞER ÖZEL İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL DİYAGRAMLARI X, R, p, np, c, u ve dğer kontrol dyagramları statstksel kalte kontrol dyagramlarının temel teknkler olup en çok kullanılanlarıdır. Bu teknkler ell

Detaylı

AHP-TOPSIS YÖNTEMİNE DAYALI TEDARİKÇİ SEÇİMİ UYGULAMASI *

AHP-TOPSIS YÖNTEMİNE DAYALI TEDARİKÇİ SEÇİMİ UYGULAMASI * Ekonometr ve İstatstk Sayı:13 (12. Uluslararası Ekonometr, Yöneylem Araştırması, İstatstk Sempozyumu Özel Sayısı) 2011 1 22 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ AHP-TOPSIS

Detaylı

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI Fath ÇİL GAZİ ÜNİVERSİTESİ Mühendslk Mmarlık Fakültes Endüstr Mühendslğ Bölümü 4. Sınıf

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Lojistik Firmalarında Performans Ölçümü

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Lojistik Firmalarında Performans Ölçümü EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 3 Sayı: 4 Ekm 03 ss. 449-459 Çok Krterl Karar Verme Teknkleryle Lostk Frmalarında Performans Ölçümü Performance Measurement of Logstcs Frms wth Mult-Crtera

Detaylı

Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarikçi seçimi: elektronik sektöründe bir uygulama

Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarikçi seçimi: elektronik sektöründe bir uygulama 346 Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarkç seçm: elektronk sektöründe br uygulama Murat ARIKAN 1, Berat GÖKBEK 1 1 Endüstr Mühendslğ Bölümü, Mühendslk Fakültes, Gaz Ünverstes, Maltepe-Ankara

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

Depo operatörü lojistik firmasının seçimi için bulanık VIKOR ve bulanık TOPSIS yöntemlerinin uygulanması

Depo operatörü lojistik firmasının seçimi için bulanık VIKOR ve bulanık TOPSIS yöntemlerinin uygulanması İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Clt/Vol:42, /No:2, 2013, 198-218 ISSN: 1303-1732 wwwfdergsorg 2013 Depo operatörü lostk frmasının seçm çn bulanık

Detaylı

NAKLĠYE FĠRMASI SEÇĠMĠNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMASI

NAKLĠYE FĠRMASI SEÇĠMĠNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMASI Marmara Ünverstes Ġ.Ġ.B.F. Dergs YIL 008, CĠLT XX, AYI NAKLĠYE FĠRMAI EÇĠMĠNDE BULANIK AHP E BULANIK TOPI YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMAI Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK * Yrd. Doç. Dr. Ġrfan ERTUĞRUL ** ArĢ. Grv.

Detaylı

AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE YÖNETİM YAZILIMI SEÇİMİ

AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE YÖNETİM YAZILIMI SEÇİMİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2015/1, Sayı:21 Journal of Süleyman Demrel Unversty Insttute of Socal Scences Year: 2015/1, Number:21 AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE

Detaylı

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı: 2, 2011 151 KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Nhan ÖZGÜVEN (*) Özet: Perakendeclk

Detaylı

SİMÜLASYON İLE BÜTÜNLEŞİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME: BİR HASTANE ACİL DEPARTMANI İÇİN SENARYO SEÇİMİ UYGULAMASI

SİMÜLASYON İLE BÜTÜNLEŞİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME: BİR HASTANE ACİL DEPARTMANI İÇİN SENARYO SEÇİMİ UYGULAMASI İstanbul Tcaret Ünverstes Fen Blmler Dergs Yıl: 11 Sayı: 22 Güz 2012 s. 1-18 SİMÜLASYON İLE BÜTÜNLEŞİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME: BİR HASTANE ACİL DEPARTMANI İÇİN SENARYO SEÇİMİ UYGULAMASI Muhammet GÜL

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ

YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ İstanbul Tcaret Ünverstes Fen Blmler Dergs Yıl: 8 Sayı: 5 Bahar 009/ s. 3-6 YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ A. Çağrı TOLGA, Cengz KAHRAMAN

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and Natural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 31, 203-213, 2013 Research Artcle / Araştırma Makales ANALYTIC NETWORK PROCESS AND TOPSIS METHODS WITH SELECTION OF OPTIMAL INVESTMENT

Detaylı

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 4 Sayı: Ocak 04 ss. 9-9 BIST da Demr, Çelk Metal Ana Sanay Sektöründe Faalyet Gösteren İşletmelern Fnansal Performans Analz: VZA Süper Etknlk ve TOPSIS Uygulaması

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayına Kabul Tarihi:

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayına Kabul Tarihi: Yayın Gelş Tarh: 22.10.2014 Dokuz Eylül Ünverstes Yayına Kabul Tarh: 19.04.2016 Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Onlne Yayın Tarh: 12.07.2016 Clt: 18, Sayı: 2, Yıl: 2016, Sayfa: 255-272 http://dx.do.org/10.16953/deusbed.78956

Detaylı

TRANSPORTATION MODE SELECTION THROUGH LOGISTICS MANAGEMENT: AN APPLICATION IN THE TEXTILE INDUSTRY

TRANSPORTATION MODE SELECTION THROUGH LOGISTICS MANAGEMENT: AN APPLICATION IN THE TEXTILE INDUSTRY DA Kerem Toker da, uygun alternat - d mod sonucunda, karayolu - denzyolu - Anahtar Kelmeler: TRANSPORTATION MODE SELECTION THROUGH LOGISTICS MANAGEMENT: AN APPLICATION IN THE TEXTILE INDUSTRY ABSTRACT

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ Burak KARAHAN Burak PEKEL Neşet BEDİR Cavt CAN Kırıkkale -2014-

Detaylı

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY Dumlupınar Ünverstes Sosyal Blmler Dergs / Dumlupınar Unversty Journal of Socal Scences İNOVASYON PERFORMANSI DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE AHS VE GİA BÜTÜNLEŞİK YAKLAŞIMI: SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ

KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Journal of thefaculty of Engneerngand Archtecture of Gaz Unversty Clt 30, No 1, 71-85, 2015 Vol 30, No 1, 71-85, 2015 KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA

Detaylı

BALİ-GENCER AHP, BULANIK AHP VE BULANIK MANTIK LA KARA HARP OKULUNA ÖĞRETİM ELEMANI SEÇİMİ. Özkan BALİ 1 Cevriye GENCER 2 ÖZET

BALİ-GENCER AHP, BULANIK AHP VE BULANIK MANTIK LA KARA HARP OKULUNA ÖĞRETİM ELEMANI SEÇİMİ. Özkan BALİ 1 Cevriye GENCER 2 ÖZET AHP, BULANIK AHP VE BULANIK MANTIK LA KARA HARP OKULUNA ÖĞRETİM ELEMANI SEÇİMİ Özkan BALİ Cevrye GENCER ÖZET Çalışmada, br karar problem olarak Kara Harp OkuluKHO) na öğretm elemanı seçm ele alınmış ve

Detaylı

ANALİTİK AĞ SÜRECİ VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE BİLİMDALI SEÇİMİ Doç.Dr. Nuri ÖMÜRBEK Süleyman Demirel Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü

ANALİTİK AĞ SÜRECİ VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE BİLİMDALI SEÇİMİ Doç.Dr. Nuri ÖMÜRBEK Süleyman Demirel Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü ANALİTİK AĞ SÜRECİ VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE BİLİMDALI SEÇİMİ DoçDr Nur ÖMÜRBEK Süleyman Demrel Ünverstes, İİBF, İşletme Bölümü Nazlı DEMİRCİ Süleyman Demrel Ünverstes, SBE, İşletme ABD, YL Pınar AKALİN

Detaylı

Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Altı Sigma Projeleri Seçiminde Uygulanması*

Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Altı Sigma Projeleri Seçiminde Uygulanması* Busness and Economcs Research Journal Volume 7 Number 2 2016 pp. 167-201 ISSN: 1309-2448 DOI Number: 10.20409/berj.2016217536 Bulanık Çok Krterl Karar Verme Yöntemlernn Altı Sgma Projeler Seçmnde Uygulanması*

Detaylı

BULANIK AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇOK AMAÇLI GENETİK ALGORİTMA

BULANIK AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇOK AMAÇLI GENETİK ALGORİTMA Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gaz Unv. Clt 22, No 4, 855-862, 2007 Vol 22, No 4, 855-862, 2007 BULANIK AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇOK AMAÇLI GENETİK ALGORİTMA İzzettn TEMİZ ve

Detaylı

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems Avalable onlne at www.alphanumercournal.com alphanumerc ournal The Journal of Operatons Research, Statstcs, Econometrcs and Management Informaton Systems Receved: January 25, 2017 Accepted: June 22, 2017

Detaylı

TAKIM LİDERİ SEÇİMİNDE BULANIK KALİTE FONKSİYONU AÇINIMI MODELİ UYGULAMASI

TAKIM LİDERİ SEÇİMİNDE BULANIK KALİTE FONKSİYONU AÇINIMI MODELİ UYGULAMASI 2403 TAKIM LİDERİ SEÇİMİNDE BULANIK KALİTE FONKSİYONU AÇINIMI MODELİ UYGULAMASI APPLICATION OF A FUZZY QUALITY FUNCTION DEPLOYMENT MODEL FOR TEAM LEADER SELECTION ÖZET A. Fahr ÖZKÖK *, Orkun KOZANOĞLU

Detaylı

BULUT TEKNOLOJ S F RMALARININ BULANIK AHP MOORA YÖNTEM KULLANILARAK SIRALANMASI

BULUT TEKNOLOJ S F RMALARININ BULANIK AHP MOORA YÖNTEM KULLANILARAK SIRALANMASI BULUT TEKNOLOJ S F RMALARININ BULANIK AHP MOORA YÖNTEM KULLANILARAK SIRALANMASI Bahad r Fath YILDIRIM.Ü. letme Fakültes Say sal Yöntemler ABD. Onur ÖNAY.Ü. letme Fakültes Say sal Yöntemler ABD. ÖZET Bulut

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ ÖZEL BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ. Fatih ECER *

TÜRKİYE DEKİ ÖZEL BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ. Fatih ECER * AİBÜ Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs, Güz 2013, Clt:13, Yıl:13, Sayı:2, 13:171-189 TÜKİYE DEKİ ÖZEL BANKALAIN FİNANSAL PEFOMANSLAININ KAŞILAŞTIILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ Fath ECE COMPAISON OF PIVATE BANKS FINANCIAL

Detaylı

DİZÜSTÜ BİLGİSAYAR SEÇİMİ: DEA, TOPSIS VE VIKOR İLE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ LAPTOP SELECTION: A COMPARATIVE ANALYSIS WITH DEA, TOPSIS AND VIKOR

DİZÜSTÜ BİLGİSAYAR SEÇİMİ: DEA, TOPSIS VE VIKOR İLE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ LAPTOP SELECTION: A COMPARATIVE ANALYSIS WITH DEA, TOPSIS AND VIKOR Ekonomk ve Sosyal Araştırmalar Dergs, Bahar 2014, Clt:10, Yıl:10, Sayı:1, 157-178 DİZÜSTÜ BİLGİSAYAR SEÇİMİ: DEA, TOPSIS VE VIKOR İLE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ Mehmet PEKKAYA 1 Mesut AKTOGAN 2 LAPTOP

Detaylı

Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Abant İzzet Baysal Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Ekonomk ve Sosyal Araştırmalar Dergs The Internatonal Journal of Economc and Socal Research ISSN: 1306-2174 http://www.bfderg.bu.edu.tr Clt/Volume:

Detaylı

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 13, pp

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 13, pp Internatonal Journal of Academc Value Studes (Javstudes) ISSN:2149-8598 Vol: 3, Issue: 13, pp. 206-216 www.javstudes.com Javstudes@gmal.com Dscplnes: Busness Admnstraton, Economy, Econometrcs, Fnance,

Detaylı

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 3, Sayı 6, 2007, ss. 109 125. TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ Yrd.Doç.Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde

Detaylı

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 11, pp

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 11, pp Internatonal Journal of Academc Value Studes (Javstudes) ISSN:2149-8598 Vol: 3, Issue: 11, pp. 159-170 www.javstudes.com Javstudes@gmal.com Dscplnes: Busness Admnstraton, Economy, Econometrcs, Fnance,

Detaylı

İKİ AŞAMALI STRATEJİK TEDARİKÇİ SEÇİMİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİ İLE ANALİZİ

İKİ AŞAMALI STRATEJİK TEDARİKÇİ SEÇİMİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİ İLE ANALİZİ İKİ AŞAMALI STRATEJİK TEDARİKÇİ SEÇİMİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİ İLE ANALİZİ Yrd. Doç. Dr. Al İhsan ÖZDEMİR * Arş. Gör. Neşe Yalçın SEÇME ** ÖZET İşletmeler açısından tedarkç seçmnn uzun sürel şbrlğ çnde

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı

ÜYELĐK FONKSĐYONU OLARAK ÜÇGEN BULANIK SAYILAR MI YAMUK BULANIK SAYILAR MI?

ÜYELĐK FONKSĐYONU OLARAK ÜÇGEN BULANIK SAYILAR MI YAMUK BULANIK SAYILAR MI? Gaz Ünverstes Đktsad ve Đdar Blmler Fakültes Dergs 9 / 2 (2007). 6-80 ÜYELĐK FONKSĐYONU OLARAK ÜÇGEN BULANIK SAYILAR MI YAMUK BULANIK SAYILAR MI? Fath ECER Öz: Fuzzy TOPSIS (Technque for Order Preference

Detaylı

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği *

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği * İMO Teknk Derg, 28 4393-447, Yazı 29 Şddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetk Algortma le Belrlenmes: GAP Örneğ * Hall KARAHAN* M. Tamer AYVAZ** Gürhan GÜRARSLAN*** ÖZ Bu çalışmada, Genetk Algortma (GA)

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

TOPSIS Metodu Kullanılarak Kesici Takım Malzemesi Seçimi

TOPSIS Metodu Kullanılarak Kesici Takım Malzemesi Seçimi Makne Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 9, No: 3, 2012 (35-42) Electronc Journal of Machne Technologes Vol: 9, No: 3, 2012 (35-42) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn:1304-4141 Makale

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

Afet Sonrası Hizmet Verecek Ekiplerin Konuşlanma Yerlerinin Belirlenmesi

Afet Sonrası Hizmet Verecek Ekiplerin Konuşlanma Yerlerinin Belirlenmesi 2016 Publshed n 4th Internatonal Symposum on Innovatve Technologes n Engneerng and Sccene 3-5 November 2016 (ISITES2016 Alanya/Antalya - Turkey) Afet Sonrası Hzmet Verecek Ekplern Konuşlanma Yerlernn Belrlenmes

Detaylı

UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ. 2 -n olup. nin dağılımı χ dir ve sd = (k-1-p) dir. Burada k = sınıf sayısı, p = tahmin edilen parametre sayısıdır.

UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ. 2 -n olup. nin dağılımı χ dir ve sd = (k-1-p) dir. Burada k = sınıf sayısı, p = tahmin edilen parametre sayısıdır. UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ Posson: H o: Ver Posson dağılıma sahp br ktleden gelmektedr. H a : Ver Posson dağılıma sahp br ktleden gelmemektedr. Böyle br hpotez test edeblmek çn, önce Posson dağılım parametres

Detaylı

SELECTING THE SERVICE PROVIDER THROUGH MULTIPLE- CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES

SELECTING THE SERVICE PROVIDER THROUGH MULTIPLE- CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME TEKNİKLERİ İLE HİZMET SAĞLAYICI SEÇİMİ Öz Aşır ÖZBEK a Tamer EREN b Hzmet sağlayıcılar ya da üçüncü part lojstk (3PL) frmalar, şletmenn ana faalyetler dışında kalan, geleneksel

Detaylı

Türk Sigortacılık Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri (ÇKKV) ile Performans Ölçümü: BİST Uygulaması

Türk Sigortacılık Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri (ÇKKV) ile Performans Ölçümü: BİST Uygulaması Çukurova Ünverstes İİBF Dergs Clt:20. Sayı:1. Hazran 2016 ss.127-147 Türk Sgortacılık Sektöründe Çok Krterl Karar Verme Teknkler (ÇKKV) le Perormans Ölçümü: BİST ygulaması Perormance Measurement n Turksh

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ M.Ensar YEŞİLYURT (*) Flz YEŞİLYURT (**) Özet: Özellkle uzak verlere sahp ver setlernn analz edlmesnde en küçük kareler tahmnclernn kullanılması sapmalı

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SANAL MAĞAZALARIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SANAL MAĞAZALARIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SNL MĞZLRIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Süleyman DÜNDR (*) Fath EER (**) Şuayb ÖZDEMİR (***) Özet: Bu çalışmanın amacı, fuzzy TOPSİS yöntemn kullanarak sanal mağazaların

Detaylı

Çok Kriterli Karar Vermede TOPSIS ve VIKOR Yöntemleriyle Klima Seçimi

Çok Kriterli Karar Vermede TOPSIS ve VIKOR Yöntemleriyle Klima Seçimi Çankırı Karatekn Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs Y.2014, Clt 4, Sayı 1, ss.267-282 Çankırı Karatekn Unversty Journal of The Faculty of Economcs and Admnstratve Scences Y.2014, Volume 4,

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Ramadan VATANSEVER Anablm Dalı: İşletme Mühendslğ Programı: İşletme

Detaylı

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI Mehmet Aktan Atatürk Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü, 25240, Erzurum. Özet: Dövz kurlarındak değşmler,

Detaylı

MALZEME TAŞIMA SİSTEMİ ALTERNATİFLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK-PROMETHEE YAKLAŞIMI

MALZEME TAŞIMA SİSTEMİ ALTERNATİFLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK-PROMETHEE YAKLAŞIMI Doğuş Ünverstes Dergs 12 (1) 2011 144-155 MALZEME TAŞIMA SİSTEMİ ALTERNATİFLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK-ROMETHEE YAKLAŞIMI EVALUATING MATERIAL HANDLING SYSTEM ALTERNATIVES USING FUZZY-ROMETHEE

Detaylı

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46 2005 Gaz Ünverstes Endüstryel Sanatlar Eğtm Fakültes Dergs Sayı:16, s31-46 ÖZET BANKALARDA MALİ BAŞARISIZLIĞIN ÖNGÖRÜLMESİ LOJİSTİK REGRESYON VE YAPAY SİNİR AĞI KARŞILAŞTIRMASI 31 Yasemn KESKİN BENLİ 1

Detaylı

K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi *

K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi * İMO Teknk Derg, 2012 6037-6050, Yazı 383 K-Ortalamalar Yöntem le Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelern Belrlenmes * Mahmut FIAT* Fath DİKBAŞ** Abdullah Cem KOÇ*** Mahmud GÜGÖ**** ÖZ

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi Metn Madenclğ le Soru Cevaplama Sstem Sevnç İlhan 1, Nevchan Duru 2, Şenol Karagöz 3, Merve Sağır 4 1 Mühendslk Fakültes Blgsayar Mühendslğ Bölümü Kocael Ünverstes slhan@kocael.edu.tr, nduru@kocael.edu.tr,

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

NİTEL TERCİH MODELLERİ

NİTEL TERCİH MODELLERİ NİTEL TERCİH MODELLERİ 2300 gözlem sayısı le verlen değşkenler aşağıdak gbdr: calsma: çocuk çalışıyorsa 1, çalışmıyorsa 0 (bağımlı değşken) Anne_egts: Anne eğtm sevyes Baba_egts: Baba eğtm sevyes Kent:

Detaylı

BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI

BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI Abdullah Oktay DÜNDAR * Muammer ZERENLER ** ÖZET İşletmeler günümüz rekabet ortamının çalkantılı doğasında faalyetlern sürdürürken, sahp oldukları kıt kaynakları

Detaylı

BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ

BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt: 6 Sayı: 2 Aralık 2005 BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ İrfan ERTUĞRUL Pamukkale Ünverstes İİBF, Denzl ÖZET Günümüzde

Detaylı

ÇOK AMAÇLI DOĞRUSAL PROGRAMLAMADAN SİSTEM TASARIMINA: DE NOVO. Özet

ÇOK AMAÇLI DOĞRUSAL PROGRAMLAMADAN SİSTEM TASARIMINA: DE NOVO. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 0.0.00 Clt:, Sayı: 4, Yıl: 00, Sayfa: -74 Yayına Kabul Tarh: 7.0.0 ISSN: 0-84 ÇOK AMAÇLI DOĞRUSAL PROGRAMLAMADAN SİSTEM TASARIMINA: DE

Detaylı

PROJELERDE -DAĞILIMININ ÜÇ DURUMUNA GÖRE PROJE TAMAMLANMA ZAMANININ BULUNMASINDA İSTATİSTİKSEL BİR ANALİZ

PROJELERDE -DAĞILIMININ ÜÇ DURUMUNA GÖRE PROJE TAMAMLANMA ZAMANININ BULUNMASINDA İSTATİSTİKSEL BİR ANALİZ C.Gencer ve O.Türkbey, Gaz Ünverstes. Fen Blmler Dergs, (00), 77-90 PROJELERDE -DAĞILIMININ ÜÇ DURUMUNA GÖRE PROJE TAMAMLANMA ZAMANININ BULUNMASINDA İSTATİSTİKSEL BİR ANALİZ Cevrye GENCER Orhan TÜRKBEY

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and Natural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 28, 224-234, 2010 PhD Research Artcle / Doktora Çalışması Araştırma Makales APPLICATION OF ADAPTIVE NEURO FUZZY INFERENCE SYSTEM

Detaylı

TESİS YERİ SEÇİMİNDE FARKLI BİR YAKLAŞIM: BULANIK ANALİTİK SERİM SÜRECİ

TESİS YERİ SEÇİMİNDE FARKLI BİR YAKLAŞIM: BULANIK ANALİTİK SERİM SÜRECİ TESİS YERİ SEÇİMİNDE FARKLI BİR YAKLAŞIM: BULANIK ANALİTİK SERİM SÜRECİ Aşkın ÖZDAĞOĞLU (*) Özet: Kuruluş yer seçm br frma çn en öneml kararlardan brdr. Yönetm kademesndek kşler seçm yaparken ster stemez

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ön Koşullar : Grafk İletşm I ve II, Tasarım Stüdyosu I, II, III derslern almış ve başarmış

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ TÜRİYE DEİ 38 kv LU 4 BARALI GÜÇ SİSTEMİDE EOOMİ YÜLEME AALİZİ Mehmet URBA Ümmühan BAŞARA 2,2 Elektrk-Elektronk Mühendslğ Bölümü Mühendslk-Mmarlık Fakültes Anadolu Ünverstes İk Eylül ampüsü, 2647, ESİŞEHİR

Detaylı

Çok noktadan bağlı tanker-şamandıra bağlama sistemi seçiminde bulanık çok ölçütlü karar verme

Çok noktadan bağlı tanker-şamandıra bağlama sistemi seçiminde bulanık çok ölçütlü karar verme tüdergs/d mühendslk Clt:10, Sayı:1, 68-80 Şubat 011 Çok noktadan bağlı tanker-şamandıra bağlama sstem seçmnde bulanık çok ölçütlü karar verme Ayhan MENTEġ *, Ġsmal Hakkı HELACIOĞLU İTÜ Fen Blmler Ensttüsü,

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM İÇİN BULANIK RİSK DEĞERLENDİRME MODELLERİ VE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Rabia ARIKAN DOKTORA TEZİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

STRATEJİK YÖNETİM İÇİN BULANIK RİSK DEĞERLENDİRME MODELLERİ VE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Rabia ARIKAN DOKTORA TEZİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI STRATEJİK YÖNETİM İÇİN BULANIK RİSK DEĞERLENDİRME MODELLERİ VE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ Raba ARIKAN DOKTORA TEZİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HAZİRAN 2014

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Admnstraton Clt/Vol:39, Sayı/No:2,, 310-334 ISSN: 1303-1732 www.fdergs.org Stokastk envanter model kullanılarak

Detaylı

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY BİR İŞLETMEDE KİTLESEL ÖZEL ÜRETİME YÖNELİK HEDEF PROGRAMLAMA TABANLI ÜRETİM PLANLAMA PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY ESRA AKBAL Başkent Ünverstes Lsansüstü

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

Abstract FİNANSAL PERFORMANS ÖLÇÜM ARACI OLARAK NAKİT AKIM ODAKLI FİNANSAL ANALİZ: İNŞAAT VE BAYINDIRLIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Abstract FİNANSAL PERFORMANS ÖLÇÜM ARACI OLARAK NAKİT AKIM ODAKLI FİNANSAL ANALİZ: İNŞAAT VE BAYINDIRLIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR UYGULAMA BJSS Balkan Journal o Socal Scences / Balkan Sosyal Blmler Dergs Internatonal Congress o Management Economy And Polcy, 2016 Aralık CASH FLOW-FOCUSED FINANCIAL ANALYSIS AS A MEASURING TOOL OF FINANCIAL

Detaylı

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi Yrd. Doç. Dr. Al Deran Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ergülen Taşıma Malyetlernn Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetlmes ve Fnansal Performans Üzerndek Etksnn Đncelenmes Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERGÜLEN Yrd.

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 27,Sayı:4,2013 110 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE

Detaylı

ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME PROBLEMLERİNDE ARAS YÖNTEMİ

ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME PROBLEMLERİNDE ARAS YÖNTEMİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME PROBLEMLERİNDE ARAS YÖNTEMİ Makale Sunum Tarh : 02.03.2015 Yayına Kabul Tarh : 27.03.2015 Bahadır Fath YILDIRIM Araştırma Görevls Kafkas Ünverstes, İİBF, İşletme Bölümü, Sayısal

Detaylı

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Yönetm, Yl 9, Say 28, Ekm - 1997,5.20-25 TRANSPORT PROBLEMI ÇIN GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Dr. Erhan ÖZDEMIR I.Ü. Teknk Blmler M.Y.O. L.GIRIs V AM transport problemlerne en düsük malyetl baslangç çözüm

Detaylı

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir 20. ULUSL PZRLM KONGRESİ nadolu Ünverstes - Eskşehr Sgorta Ürün Planlarına İlşkn Ürün Cazplklernn Değerlendrlmes Evaluaton of Product ttractveness of Insurance Product Plans Habbe Yelda Şener 1 - Merve

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 2(1) (2006) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 2(1) (2006) Available online at www.e-lse.org Electronc Letters on Scence & Engneerng ) 6) Avalable onlne at www.e-lse.org An Approxmaton to Multsource Suppler Selecton Problem usng Extended Fuzzy AHP and GA Bars Yuce, Ibrahm Dokuzer Sakarya Unversty,

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayına Kabul Tarihi:

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayına Kabul Tarihi: Yayın Gelş Tarh: 01.02.2016 Dokuz Eylül Ünverstes Yayına Kabul Tarh: 01.08.2016 Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Onlne Yayın Tarh: 07.07.2017 Clt: 19, Sayı: 1, Yıl: 2017, Sayfa: 63-81 http://dx.do.org/10.16953/deusbed.09673

Detaylı

Fatih ECER*, Fatih GÜNAY**

Fatih ECER*, Fatih GÜNAY** Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs, Clt 25, Sayı 1, Bahar: 35-48, 2014. Copyrght 2014 anatola Bütün hakları saklıdır ISSN: 1300-4220 (1990-2014) Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Türkye İnşaat Mühendslğ, XVII. Teknk Kongre, İstanbul, 2004 İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Nur MERZİ 1, Metn NOHUTCU, Evren YILDIZ 1 Orta Doğu Teknk Ünverstes, İnşaat Mühendslğ Bölümü, 06531 Ankara

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE TEK ÇARPIMSAL SİNİR HÜCRELİ YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN EĞİTİMİ İÇİN ABC VE BP YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÖZ

ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE TEK ÇARPIMSAL SİNİR HÜCRELİ YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN EĞİTİMİ İÇİN ABC VE BP YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÖZ ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Blm ve Teknoloj Dergs A-Uygulamalı Blmler ve Mühendslk Clt: 14 Sayı: 3 013 Sayfa: 315-38 ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE Faruk ALPASLAN 1, Erol EĞRİOĞLU 1, Çağdaş Hakan ALADAĞ,

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için)

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için) Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Uluslararası Muhasebe ve Fnansal Raporlama Standartları Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 344000000000510 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersn ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır.

Detaylı

BULANIK ÇOK AMAÇLI HÜCRESELTASARIM PROBLEMİNİN İKİ AŞAMALI BULANIK PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI İLE ÇÖZÜMÜ

BULANIK ÇOK AMAÇLI HÜCRESELTASARIM PROBLEMİNİN İKİ AŞAMALI BULANIK PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI İLE ÇÖZÜMÜ V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 25-27 Kasım 25 BULANIK ÇOK AMAÇLI HÜCRESELTASARIM PROBLEMİNİN İKİ AŞAMALI BULANIK PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI İLE ÇÖZÜMÜ Feyzan ARIKAN Gaz

Detaylı