AİLE AVUKATLIĞI VE AİLE REHBERLİĞİ: BAĞCILAR İLÇESİ PİLOT AİLE AVUKATLIĞI MERKEZİ UYGULAMASI PROJESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AİLE AVUKATLIĞI VE AİLE REHBERLİĞİ: BAĞCILAR İLÇESİ PİLOT AİLE AVUKATLIĞI MERKEZİ UYGULAMASI PROJESİ"

Transkript

1 AİLE AVUKATLIĞI VE AİLE REHBERLİĞİ: BAĞCILAR İLÇESİ PİLOT AİLE AVUKATLIĞI MERKEZİ UYGULAMASI PROJESİ İstanbul Kalkınma Ajansı tarafından finanse edilen TR10/12/SKA/0100 referans numaralı Sosyal İçermeye Yönelik Küçük Ölçekli Altyapı Mali Destek Programı kapsamında yürütülmektedir. Bu kitapçık, İstanbul Kalkınma Ajansı nın desteğiyle Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği: Bağcılar İlçesi Pilot Aile Avukatlığı Merkezi Uygulaması Projesi kapsamında hazırlanmıştır. İstanbul Kalkınma Ajansı tarafından desteklenen Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği: Bağcılar İlçesi Pilot Aile Avukatlığı Merkezi Uygulaması Projesi kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği İstanbul Kalkınma Ajansı ve T.C. Kalkınma Bakanlığı nın görüşlerini yansıtmamakta olup, içerik ile ilgili tek sorumluluk Adalet ve Hukuk Derneği, Medeniyet Üniversitesi, İstanbul Aile ve Sosyal İl Müdürlüğü ve Bağcılar Kaymakamlığı na aittir. Bu kitapçık, Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği: Bağcılar İlçesi Pilot Aile Avukatlığı Merkezi Uygulaması Projesi kapsamında hazırlanmıştır. Bu yayında yer alan tüm bilgiler, veriler ve açıklamalar yürütülen proje kapsamında oluşturulmuştur. Bu yayında yer alan tüm yazılı, görsel malzeme, bu yayına referans verilmeden çoğaltılamaz ve kullanılamaz. Bu kitapçık, herhangi bir yayında ya da hizmette kullanıldığında projenin tam isminin yer alması zorunludur.

2 künye ADALET VE HUKUK DERNEĞİ,2014 Yayına Hazırlayan: İnovasyon Proje Geliştirme Eğitim ve Danışmanlık Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti adına Sinem UCAL ÇEPNİ Görsel Tasarım Koordinatörü: Nabi Sarıbaş Sayfa Mizanpaj: Merve Ayhan Aile Avukatlığı Ve Rehberliği Merkezi: Osmaniye Mahallesi, Fabrikalar Caddesi, No:44, A Blok, Bakırköy İstanbul Tel: Faks: Baskı, Şubat 2014 Baskı: İnovasyon Proje Geliştirme Eğitim ve Danışmanlık Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti Bil Plaza, Namık Kemal Mahallesi 122. Sokak, no:8 kat:2 Esenyurt/İstanbul Tel: Faks: AİLE VE BİREYLERİN SORUMLULUKLARI Aile Ailenin Toplumdaki Yeri ve Önemi Gelenek ve Toplum İnsan Hak ve Hürriyeti Kadın Hakları Çocuk Hakları Eş Hak ve Sorumlulukları Öfke Kontrolü Aile İçi Şiddet İSTİSMAR İstismarın Tanımı İstismar Çeşitleri İstismara Uğrayan Kadınlar ve Psikolojisi İstismara Uğrayan Çocuklar ve Psikolojisi Aile İçi Çocuk İstismarının Nedenleri Aile İçi Çocuk İstismarını Önleme Yöntemleri Çocuğun Psikolojisi Çocuk Cinsel İstismarında Yanlış Bilinenler ve Gerçekler Çocukları Cinsel İstismardan Korumaya Yönelik Tavsiyeler İstismara Uğrayan Bireylere Nasıl Davranılmalı? Aile Bireyleri Tarafından Muhtarlar Tarafından Okuldaki Eğitimciler Tarafından AİLE İÇİ ŞİDDETE VE İSTİSMARA UĞRAYANLAR İÇİN YOL HARİTASI Çocuklar İçin Yol Haritası Kadınlar İçin Yol Haritası Hangi Makamlara Müracaat Edilmeli? Mülki Amirler (Valilik, Kaymakamlık) Kolluk Kuvvetleri (Polis ve Jandarma) Adliyeler Savcılıklar Aile Mahkemeleri Avukatlar Mevzuat ANAYASA TÜRK MEDENİ KANUNU AİLENİN KORUNMASI VE KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN İŞ KANUNU TÜRK CEZA KANUNU TÜRK ÇOCUK HAKLARI BİLDİRİSİ içindekiler

3 AİLE AVUKATLIĞI VE AİLE REHBERLİĞİ: Bağcılar İlçesi Pilot Aile Avukatlığı Merkezi Uygulaması 1. AİLE VE BİREYLERİN SORUMLULUKLARI Aile, sevgi,aşk ve fedakârlık üzerine kurulan kutsal bir müessesedir. İki farklı insanın bir araya gelerek kurduğu yuvayı sürdürmek ve muhafaza etmek için sadece sevgiyi ve aşkı beslemek ve korumak gerekir. Bu bölümde; Sevgi dolu bir aile kavramı, Ailenin toplumdaki yeri ve önemi Gelenek ve toplum İnsan hak ve hürriyeti Kadın hakları Çocuk hakları Eş hak ve sorumlulukları Aile içi şiddet Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 05

4 1.1 AİLE Anne, baba ve çocuklardan oluşan, toplumun en küçük yapısı olan ailelerin bir araya gelmesiyle toplumlar meydana gelir. İnsanlar tarih öncesi çağlardan beri aile içinde ve toplu halde yaşamaktadırlar. Zaman içinde aile kavramı değişmezken, aile üyelerinde ve üyelerin görevlerinde bazı değişimler yaşanmıştır. Tarım toplumlarında yaygın olan ve büyükanne, büyükbaba, amcalar, halalar hatta aile yanında tarım işçisi olarak çalışanların da dâhil olduğu kalabalık aile türüne geniş aile adı verilmektedir. Endüstri devrimi sonrasında ortaya çıkan ve yalnızca anne, baba ve çocuklardan oluşan aile türüne de çekirdek aile denilmektedir. Ailenin temelini sevgi ve saygı oluşturur. Sevgi, insanı bir şeye veya bir kimseye karşı yakın ilgi ve bağlılık göstermeye yönelten duygudur. Kişinin eşine karşı içinden geçirdiği duygu ve düşünceler, eşine karşı hissettiği sevgiyi ve saygıyı etkiler. Örneğin, kişinin eşine karşı hissettiği koruma, acıma, merhamet, şefkat, saygı gibi olumlu duygular da; nefret, öfke, suçlama, kırılmışlık gibi olumsuz duygular da sevgiyi etkiler. Nişanlılık ve evliliğin ilk yıllarında,bireylerin birbirlerine gösterdiği sevgi ve saygı zamanla yaşanan günlük koşuşturma ve hayat mücadelesi esnasında sıradanlaşır. Başlangıçta daha yoğun olarak yaşanan ve gösterilen bu duyguların hayatın rutini içerisinde sıradanlaşması, evliliğin ve aile sıkıntılarının başlangıcını oluşturur. Evinize kıymetli bir çiçek getirdiğinizde, onun ilk günkü gibi güzel ve hoş kokulu kalmasını istiyorsanız ona özenle bakıp, özveriyle zaman ayırmanız gerektiğini bilirsiniz. Aksi takdirde, dünyanın en güzel çiçeği bile olsa zamanla solup gidecektir. 06 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 07

5 1.2 AİLENİN TOPLUMDAKİ YERİ VE ÖNEMİ Ailenin Önemi Aile, bireyin hayatı ve toplumun fonksiyonları üzerindeki etkileri açısındanen temel öğedir. Aile,bireyin yaşamında çok önemli bir yer tutan beslenme, bakım, sevgi ihtiyacı, duygusal ve psikolojik gelişim, eğitim,kültürel değerleri kazanma, sağlıklı zekâ gelişimini sürdürme gibi temel ihtiyaçlarını karşıladığı birincil yer ve çevredir. Aile ortamı ve aile üyeleri arasındaki ilişkiler, bireyin psiko-sosyal gelişimini etkileyen en önemli yerdir. Bu ilişkiler, bireyin kendine güvenini, kendine ve diğer bireylere saygı ve sevgi duymasını, kimlik kazanımını, kişilik gelişimini, sosyal beceriler geliştirmesini ve topluma uyum sürecini olanaklı hale getirir. Sevgi Dolu Bir Ailenin Püf Noktaları Dikkat: Karşısındakinin düşüncelerini anlamak, onun ilgi alanlarına eğilmek ve dünyasına girebilmek. Kabul: Karşısındakinin olumlu mesajlarını fark etmeye ve kabul etmeye hazır olmak, bunları görebilmek. Minnettarlık ve Övgü: Eşine duyduğu minnettarlığı ve müteşekkirliği, kelimeler ve davranışlarla yansıtabilmek. Destek: Herhangi bir problem veya güçlük karşısında eşinin yanında olmak, ona destek vermek. Cesaretlendirme: Bir amaç doğrultusunda onu olumlu yönde destekleyici ve teşvik edici olmak. Sevgi ve Şefkat: Şefkatli bir iletişim ve fiziksel temas içeren bir yakınlık içinde olmak. Takdir:Takdirini yansıtmak, onaylamak, olumlu düşünmek ve konuşmak. Güvenlik ve Huzur: İlişkide istikrarlı bir uyumluluk sergilemek, karşılıklı zarar görmeyeceğini bilmek. Avutma ve Empati: Kullanılan kelimeler, yansıtılan duygular ve dokunma yoluyla yanında olduğunu, onu anladığını hissettirebilmek ve gerektiğinde müşfik bir şekilde avutabilmek. Saygı: Karşısındakine değer vermek ve bu değeri ifade etmek. Evlilikte sevgi kelimesi çoğu zaman saygı ile birlikte dile getirilir. Çiftlerin birbirlerine nasıl saygı göstereceklerini öğrenmeleri gerekir. Çiftlerin birbirlerine gösterdikleri karşılıklı saygı, ilişkiyi çok daha doyumlu bir hâle getirir. Aile birliğinde, aileyi oluşturan bireyler birbirinden etkilenir. Bu durumu aynı vücutta bulunan organlara benzetebiliriz. Bir bütünün parçaları olarak, her yönden etkileşim içerisinde olan aileyi yaşayan bir organizma saymak yanlış olmaz. Organizmanın organlarının birindeki arıza, diğer organların ritmini, işleyişini ve görevini etkilemektedir. Ailenin kendi içerisinde etkileşen bir sistem olması; bu yapı içerisinde, yapıyı oluşturan üyelerin bazı kurallara uymasını zorunlu kılar. Aile içindeki her birey, aile yaşamının getirdiği kurallara uymak, karşılıklı olarak rolleri üstlenmek ve mevcut yetkileri paylaşmak durumundadır. 08 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 09

6 sağlayarak fonksiyonel hale gelmesi, kurallara uyulması, rol karmaşanın ortadan kalkması için aile içi iletişimin sağlıklı işlemesi ve yeterli düzeyde olması gerekmektedir. Ailede, aile bireyleri arasında yetki paylaşımı vardır. Aile içindeki yetki, bir bireyin diğer bireyin davranışını değiştirme gücüne sahip olmasıdır. Genelde ailenin maddi (sağlık gereksinimleri,sosyal faaliyetler gibi) ve manevi(sevgi, güven ve güvenlik gibi) ihtiyaçlarını karşılayan kişinin yetki gücü daha fazladır. Yetki gücü durumu, kültürel ve toplumsal değerlerin etkisine göre artabilir veya azalabilir. Ailenin fonksiyonlarını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmesi için bir diğer önemli husus, aileyi oluşturan bireylerin aile adına verilen kararlara katılmasıdır. Aile karalarına katılımda her bireyin makul derecedeki, ihtiyaç ve isteklerine saygı gösterilmesi çok büyük önem taşımaktadır. Ailede bireylerin kararlara katılımı karşılıklı güven ortamının sağlanması ve devamı için son derece önemlidir. Aileyi bir organizma olarak ele almıştık. Bu organizmada bir denge hali söz konusudur. Aile içinde kuralların aşırı katı veya aşırı esnek olmaması aileyi daha güçlü hale getirir. Aile bireyleri arasındaki iletişim problemleri, rollerdeki karmaşa, yetkilerin yersiz ve yanlış dağıtımı ve kullanılması,kuralları çiğnemek, mevcut dengeyi bozar. Kuralları çiğneyen aile bireyine karşı, genellikle ailenin diğer bireyleri ortak bir cephede yer alarak; ortak tepki gösterirler. Bu tepkiler, yanlış yapan kişiyi yaptığı yanlıştan vazgeçirmek amacıyla onu görmezden gelmek, onunla konuşmamak gibi pasif şekilde veya azarlamak,alay etmek ve aşağılamak gibi aktif şekilde cezalandırmaya kadar değişik şekillerde ortaya çıkabilir. Ailede, aynı evde yaşayan diğer aile üyeleri, akraba ve arkadaş çevresi de ailede bazı sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Hatta mevcut sorunların daha da kötüleşmesine, bazen çözümsüz hale gelmesine sebep olabilirler. Bu durum, Anadolu nun geleneksel aile yapısında sık sık yaşanan ve telafisi mümkün olmayan zararlara neden olabilmektedir. Geleneksel aile yapısının modern hayatın koşullarına uyum Bir diğer önemli husus, aile içindeki bireylerinkendi duygu ve düşüncelerini rahat bir şekilde ifade etmeleridir. Ailenin sağlıklı olarak fonksiyonları yerine getirebilmesi içinaileyi oluşturan bireylerin, duygu ve düşüncelerini rahat ifade etmeleri gerekir. Aksi takdirde, sınırları kapalı olan ve her bireyin kendi dünyasında yaşadığı aile yapısında, aile bireylerinde değişik sıkıntılar zamanla oluşmaya başlar. Aile bireylerinde depresyon, endişe, huzursuzluk, düşmanca duygular, suçluluk hisleri gibi duygulara çok sık rastlanır. Sınırları açık ve herkesin rahatça kendini ifade edebildiği ailelerde; tam tersi şekilde iyi niyet, karşılıklı anlayış ve işbirliği, ortak düşünceler, birbiri için fedakârlık yapma, birbirine karşı samimiyet ve sevgi duyma, geleceğe güvenle bakma gibi olumlu duygu ve düşünceler hâkimdir. Sağlıklı bir ailede iletişim ve beraberinde getirdiği etkileşim en önemli konulardandır. Ailede iletişimin olmadığı herhangi biz zaman yoktur. İki insanın yan yana olduğu bir anda hiç konuşmaması, sözlü iletişim kurmasının bile bir anlamı vardır. Aile bireyleri birbirleriyle sözlü veya sözsüz iletişim denen jest ve mimikler ile anlaşırlar. İletişimin yanlış veya yetersiz olması ailelerdeki sorunlara yol açan nedenlerin başında gelir. 10 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 11

7 1.3 GELENEK VE TOPLUM Kültür, toplumları şekillendiren önemli faktörlerden biridir. Kültürün de iskeleti geleneklerdir. Gelenekler toplumlarınuzun birzaman diliminde kazanımlarının sonucu oluştuğu için değişimleri de zordur. Toplumları diğer toplumlardan ayıran özelliklerden biri olan geleneğin toplumun devamlılığı için yeni nesillerde yaşatılması önemlidir. Anadolu toplumunun, bazı önemli gelenekleri; Dini yaşayışı Sanat gelenekleri Dilin yapısı Devletsiz kalmama geleneği Geleneklerin toplum hayatını yönlendirmede çok önemli bir rolü vardır. İnsan dünyaya geldiğinde akıl, irade ve hissiyat yönünden gelenek karşısında her türlü tesire açıktır. Evlenecek kimselerin hür iradeleri doğrultusunda toplumun genel ahlâk kurallarına uygun şekilde yapılması sağlıklı evliliklerin kurulması açısından güzel bir âdet iken; diğer yanda berdel veya beşik kertmesi usulünün uygulanması da kötü bir âdettir. Yine bunun gibi toplumlarda inanca bağlı bazı gelenekler ortaya çıkmıştır. Fakat insanın fıtratına yaratıcı tarafından nakşedilen inanma hissinin zamanla putlara, ölülere veya akılsız ve şuursuz tabiata tazim şekline dönüşmesi kötü geleneğe bir örnektir. 1.4 İNSAN HAK VE HÜRRİYETİ Her insan, başta yaşam hakkı olmak üzere özel hayatın gizliliği, kişi ve konut dokunulmazlığı gibi vazgeçilmez, devredilmez, bölünmez, evrensel, temel haklara sahip olarak doğar. Temel haklar, insan olmanın ve insan onuruna yakışır bir yaşam sürmenin ilk koşuludur. Her insan, kendi başına bir dünyadır. İnsanı diğer canlılardan ayıranen önemli özelliği, sahip olduğu onur ve vakar duygusudur.bir insanın incinmesi,kötü muamele ve zulme maruz kalması,onurunu kıracak şeyler yaşaması aslında bütün insanlığı incitir,incitmelidir. Bu duygunun zedelenmesi esasen insanlık fikrinin zedelenmesi anlamına gelir. İnsanın diğer bütün haklarını kullanabilmesi için öncelikle yaşıyor olması gerekir (hayat hakkı). Buna göre herkesin yaşamını sürdürme, ruh ve beden bütünlüğü ile kendi varlığını koruma ve geliştirme hakkı vardır. Devletler, her bireyin doğuştan sahip olduğu bu temel hakları anayasal belgelerle güvence altına alarak kabul eder. Günümüzde hatta vatandaşların sağlık hakkı gibi sosyal haklarını korumak ve geliştirmek sosyal devletin temel görevlerindendir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ne göre bütün insanlar özgürdür ve insan onuruna yakışır yaşam koşullarına sahip olmada ve temel haklar bakımından eşit doğarlar. İnsanlar akıl ve vicdan sahibi olmalarından dolayı birbirlerine karşı kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar. Hayat hakkı, özgürce yaşamak ve kişisel güvenlik herkesin en temel hakkıdır. 12 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 13

8 Temel Haklar ve Özgürlükler TEMEL HAKLAR: İnsanın doğuştan sahip olduğu ve insan onuruna yakışan hayat koşullarında yaşayabilmesi için gerekli olan haklardır. Temel İnsan Haklarının başlıcaları şunlardır: Yaşama hakkı Kişi dokunulmazlığı hakkı Sağlık hakkı Eğitim hakkı Dilekçe hakkı Özel yaşamın gizliliği Konut dokunulmazlığı Seçme ve seçilme hakkı Ülkemizde de yukarıda sayılan temel haklar Anayasa ve ilgili diğer yasalarla koruma altına alınmıştır. Devlet bazı özel durumlarda bu hakların bazılarını askıya alabilir veya kısıtlamaya gidebilir. TEMEL ÖZGÜRLÜKLER: İnsanların kişiliğini geliştirme ve insanca yaşayabilmesi için başkalarının haklarını ihlal etmeden özgürce yaşayabilmesini sağlayan haklardır. Düşünce, Kanaat ve ifade özgürlüğü Basın özgürlüğü Din ve vicdan özgürlüğü Haberleşme özgürlüğü Yerleşme ve seyahat özgürlüğü Toplantı hak ve özgürlüğü Bilim ve sanat özgürlüğü, Devlet, Temel Özgürlükleri de anayasa ve yasalarla koruma altına almıştır. Temel hak ve özgürlükler; bilim, sanat ve edebiyatın gelişmesi, toplumun refah ve mutluluğunun gelişmesi, devletin siyasi, askeri ve ekonomik gücünün artması için mutlaka korunmalıdır. İnsanlar bu hak ve özgürlükleri kullanırken, başkalarının hak ve özgürlüklerine zarar vermemek için devletin belirlediği kanunlara uymak zorundadır. Evlenmek ve aile kurmak en temel insan hakları arasındadır ve hiçbir sınırlama getirilemez. Anayasamızda bu hak şöyle koruma altına alınmıştır: Aile, toplumun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi bu hakkı şöyle tanımlar: Evlenme çağına gelen her erkek ve kadın, ırk, uyruk ya da din bakımından hiçbir sınırlamaya bağlı olmaksızın evlenme ve aile kurma hakkına sahiptir. Söz konusu kişiler, evlenme konusunda, evlilik süresinceve evliliğin sona ermesinde eşit haklara sahiptirler.evlenme ancak evleneceklerin özgür ve tam rızası ile gerçekleştirilebilir. Aile toplumun doğal ve temel öğesidir.toplum ve devlet tarafından yasalarla korunur. 14 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 15

9 1.5 KADIN HAKLARI Kadın hakları, kadınların erkeklere eşit şekilde sahip olduğu sosyo-ekonomik ve siyasi yasal hakların tamamını ifade etmektedir. Kadın hakları Anayasada varolduğu halde, daha detaylı hukuki metinlerde kadınlarla ilgili düzenlemelere yer verilmemesi veya yer verilen hallerde çeşitli nedenlerle erkek ve kadın arasında ayırım yapılması,gerçek hayatta kadınların bu haklardan tam yararlanmalarını engellemektedir.kadınlar sosyal ve kültürel alanda, eğitimde, hukukta, aile içinde, çalışma hayatında, toplumsal yaşamda ve siyasette erkeklerle eşit haklara sahiptir. Kadınların maruz kaldığı başlıca sıkıntılar ise şunlardır: Aile içi şiddet Toplumsal ve kültürel baskı Eğitim-öğretim imkânlarından yoksun bırakılma Çalışma hakkından yoksun bırakılma İş yerinde ayrımcılık ve gelir adaletsizliği Kadınlar özgür doğar ve erkeklerle haklar bakımından eşittir. Birlikte veya ayrı olarak mülkiyet her iki cinsin hakkıdır. Hiçbir kadın yasaların dışında bırakılmayacaktır. Yasa sadece mutlak, açık ve gerekli cezalar vermelidir. Suçlu bulunan her bir kadına sadece yasanın yaptırımları uygulanır. Her siyasi derneğin amacı, kadın ve erkeğin, doğal ve daimi haklarını korumaktır. Her bir devlet gücünün esası kadın ve erkeklerin birliğine ve onların ulustaki varlıklarına dayanmaktadır. Özgürlük ve adalet diğerine ait olan her şeyin iadesinden oluşmaktadır. Doğa ve akıl yasaları toplum için zararlı olabilecek tüm davranışları yasaklar. Yasa genel iradenin ifadesi olmalıdır. Bütün kadın ve erkek vatandaşlar şahsen veya bir vekil aracılığıyla yasanın oluşu muna katkıda bulunmalıdır. Kimse genel bir politika olsa bile, mahkûmiyetinden dolayı dava edilemez. Fikir ve düşüncelerin özgürce ifadesi kadın haklarının en değerli maddelerinden biridir. Kadınların ve kadın yurttaşların haklarının güvence altına alınması, daha büyük bir yararı ortaya koyar. Devletin giderleri ve idari giderler için kadın ve erkeklerin katkısı eşittir. Kadın ve erkek yurttaşlar kendileri veya temsilcileri aracılığıyla vergilerin zorunlu olup olmadığına karar verme hakkına sahiptir. Vergi ödemesinde erkeklerle bir olan kadınlar, resmi devlet memurundan mali işlerle ilgili bilgi alma hakkına sahiptir. Hakların garantisinin olmadığı ve güçler ayrılığının belirlenmediği bir toplumun anayasası yoktur. 16 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 17

10 1.6 ÇOCUK HAKLARI Çocuk hakları, eğitim, sağlık, barınma; fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi hakların hepsini kapsayan ve tüm çocukların doğuştan sahip olduğu evrensel haklardır. Çocuk hakları ile ilgili dünya üzerindeki toplumlarda yazılı olmayan ahlaki kurallar ve yazılı yasal düzenlemeler, devlet tarafından güvence altına alınmıştır. Çocuklar hukukun öncelikli ve en baş konusudur. Çocukların özel olarak korunması hukuksal alanda Anayasanın buyruğudur. Çünkü çocuklar bedensel ve zihinsel yönden en güçsüz, en bağımlı kesimdir. Çocuklar, insan olarak sevgiye ve şefkate; küçük olduğu için daha fazla korunmaya ihtiyacı vardır. Toplumun bir parçası olan çocuk gelecekteki toplumun güvencesidir. Çocuk haklarının dengeli bir şekilde korunması, sağlıklı toplumların devamı için önem verilmesi gereken bir konudur. Çocuk haklarını kökleştirmek bir toplumun geleceği için yapılan en önemli yatırımdır.kişi nasıl bir çocukluk geçirirse ileride öyle bir birey olur. Özgürlük içindeyetişen çocuk, ileride bunu yeni kuşaklara aktarabilir. ÇOCUKLAR!!! HAKLARINIZI BİLİYOR MUSUNUZ? İşte haklarınızdan bazıları: Bütün çocuklar eşit haklara sahiptir, ayrıma tabi tutulamaz. Çocuklar sağlıklı yaşama, duygusal yakınlık ve güvenlik içinde olma ve yoksulluk çekmeme hakkına sahiptir. Çocuklar ihtiyaçlarına, ilgilerine ve yeteneklerine uygun bir eğitim görme hakkına sahiptir. Çocuklar oyun, dinlenme, eğlenme, boş zamanlarını değerlendirme ve sanatsal etkinliklere katılma hakkına sahiptir. Çocuklar kendilerini ilgilendiren bütün konu ve sorunlarda düşüncelerini söyleme, karara katılma hakkına sahiptir. Çocuklar şiddet, sömürü ve istismardan korunma hakkına sahiptir. Çocuklar ihtiyaç duydukları bütün bilgileri edinme ve düşüncelerini yayma hakkına sahiptir. Aynı zamanda zararlı yayınlara karşı korunma hakkına sahiptir. Çocuklar özel yaşam, onur ve saygınlıklarının korunması hakkına sahiptir. Engelli çocuklar yaşama aktif olarak katılmak için özel bakım, destek ve eğitim alma hakkına sahiptir. Çocuklar savaşta ve sığınmacı durumlarda özel olarak korunma hakkına sahiptir. 18 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 19

11 1.7 EŞ HAK VE SORUMLULUKLARI Evliliklerde eşler arasındaki iletişimi etkili kılan unsur, eşlerin birbirinin düşüncelerini, fikirlerini, duygularını dikkate almalarıdır. Sağlıklı bir iletişim, çiftlerin birbirine güven duymasını ve fikirlerini rahatça ifade etmelerini sağlar. Evlilik aynı zamanda arkadaşlıktır. Mutlu evlilikler, iyi bir arkadaşlık temeline dayanır. Eşlerin ortak zevk ve ilgi alanlarına sahip olması arkadaşlıklarının temelini oluşturur. Eşler arasında arkadaşlık duygusunun gelişmesi, ailede çatışmaları önler ve çatışmalarının şiddetini azaltır. Sadıktırlar. Sadece karı koca değil aynı zamda arkadaştırlar. Ortak ideallere sahiptirler. Birbirlerine karşı hem sevgi hem de saygı duyarlar. Sorunlarını doğru iletişim kurarak çözmeyi başarır, diğer eşe karşı incitici kelimeler sarf etmekten uzak dururlar. Evlilikleri süresince birbirlerini değiştirmek için çatışmaz, oldukları gibi kabul ederler. Duygu ve düşüncelerini net bir şekilde, korkmadan, kaygı duymadan ifade edebilirler. Birbirlerinin görüşlerine saygı gösterir, kişisel amaç ve başarılarını desteklerler. Birbirleri, çocukları ve ailenin diğer üyeleri ile zaman geçirirler. Çocuklarını, huzurlu bir aile içinde birlikte yetiştirmeye özen gösterirler. Birbirilerine ve ailenin diğer üyelerine karşı fiziksel ve sözlü şiddet uygulamazlar. Birbirilerine ve ailenin diğer üyelerine karşı affedici davranırlar. 20 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 21

12 Evlilik ilişkinizi geliştirebilecek üç pratik öneriyi dikkatle uyguladığınız takdirde evliliğinizdekısa sürede fark oluşturacaktır. Her gün eşinizle birbirinize ayıracağınız bir 10 dakikanız mutlaka olsun. Bu on dakikayı günün herhangi bir saatinde seçebilirsiniz.eşinizle baş başa kalıp sakince oturacağınız bu dakikalarda günün nasıl geçtiğini paylaşabilir, birlikte yapmaktan hoşlandığınız herhangi bir şeyi (müzik dinlemek, şiir okumak, çay içmek vb.) yapabilirsiniz. Sadece ikinize ait olan bu dakikaların tadını çıkartın. Eşinizi psikolojik olarak desteklemek için her gün mutlaka herhangi bir şey yapmış olun. Bir iltifat, onu destekleyici bir söz, hayranlık içeren herhangi bir cümle, eşinizin olumlu özelliklerine bir övgü, başarılarını takdir etme vb. Aranızdaki aşk ve sevgiye yatırım yapın. İçten bir öpücük, sarılma, dokunma vb. 22 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 23

13 Aşağıdaki teknikler kişinin öfke durumunu fark ettiğinde kullanılabileceği ve öfkeyi kontrol altına almaya yardımı olabilecek tekniklerden bazılarıdır. 1.8 ÖFKE KONTROLÜ Öfke Nedir? Öfke özünde herkes tarafından hissedilebilen doğal bir duygudur. Hafif sinirlilik halinden yoğun hiddete kadar değişkenlik gösteren bu duygusal durumun kontrolden çıkması aile, sosyal ve iş yaşantısında problemlere yol açarak, kişinin yaşam kalitesini düşmesine neden olur. Doğal bir duygu olan öfkenin ifade ediliş şekli çok önemlidir. Öfke kontrolü, kişinin, kendisine ve çevresine zarar vermeden,öfkesini kontrollü bir biçimde, ifade edebilmesidir. Kişinin amacına ulaşmasını engellemeyecek bir biçimde öfkesini ifade edebilmesi ancak öfke kontrolü ile sağlanır. Kişi kendisini öfkelendiren kişileri değiştirme, uzaklaştırma veya onlardan uzaklaşmayı her zaman gerçekleştiremeyebilir, ancak verdiği tepkileri kontrol etmeyi öğrenebilir. Gündelik yaşamın sıkıntıları ve sorumlulukları kendimizi baskı altında hissetmemize sebep olabilir ve bizi öfkelenmeye daha yatkın bir hale getirebilir. Sizi öfkelendiren bir durumla karşılaştığınızda, karnınızdan derin derin nefes alıp verirken içinizden 10 a kadar saymak ve rahatlatıcı bir anıyı veya resmi zihninizde canlandırmak gerginliğinizin azalmasına ve daha sakin tepki vermenize yardımcı, olabilir. Öfkeli olduğumuz durumlarda aklımıza ilk geleni söylememek, karşımızdakinin ne söylediğini dikkatle dinlemek ve ne söylemek istediğimiz hakkında düşünmek iletişim kalitemizi arttıracağı gibi öfkemizin daha da artmasını da engelleyecektir. Sizi öfkelendiren şeylerden uzak durmaya çalışın. Eğer sizi öfkelendiren şey sık sık ve aynı zamanda tekrarlanıyorsa, örneğin eşinizle yemekten sonra yaptığınız konuşmalar kavgayla sonuçlanıyorsa bu tip konuları konuşmayı başka bir zamana bırakmayı deneyin. Eşinizle birlikte size zevk verecek faaliyetleriniz olmasına gayret edin. Öfkelendiren bir durum karşısında, problemi tanımlama hem problemin ne olduğunu anlamayı hem de duygusal boyutunu azaltıp çözülmesini kolaylaştırır. Bir sıkıntınız olduğunda içinize atıp biriktirmeden fikirlerine güvenebileceğiniz biriyle konuşun. Değiştiremeyeceğiniz şeyleri kabuletmeyi öğrenin. Kendinize, eşinize ve çocuklarınıza, ulaşabileceğinizh edefler belirleyin ve gerçekçi olmayan beklentilerden uzak durun. Günlük işlerinizi planlayın ve zamanında yapıp bitirmeye gayretedin. Sık sık öfkeleniyorsanız düzenli bir spor aktivitesi veya bir hobi ile ilgilenmeye başlayın. Her gün en az yarım saatinizi kendinize ayırın ve sevdiğiniz birşeyi yaparak rahatlamayı deneyin.sağlıklı beslenin ve egzersiz yapın. Öfkenin normal bir duygu olduğunu kabul etmek ve öfke durumunda verilen tepkiler hakkında farkındalık sahibi olmak öfke kontrolü için çok önemlidir. Öfke anındaki davranışları bilmek, bu davranışları kontrolden çıkmadan fark edebilme ve yerine öfkeyi kontrol altına almaya yardımcı olacak uyumlu davranışları koymaya yardımcı olur. Öfkenin en sağlıklı ifade yolu öfkeyi açık ve kararlı, ama saldırgan olmayan bir şekilde ifade etmektir. Bunu yapabilmek için kişi öncelikle ihtiyaçlarını ve başkalarına zarar vermeden ihtiyaçlarını gidermenin yollarını netleştirmelidir. 24 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 25

14 1.9 AİLE İÇİ ŞİDDET Evlilikte Sıklıkla Yaşanan ve Çatışmaya Neden Olan Sorunlar Problem çözme becerilerinde eksiklikler Gerçekçi olmayan beklentiler Ailedeki rol dağılımının yanlışlığı (kimin yemekleri yapacağı, kimin ev dışındaçalışacağı, kararları kimin alacağı vb.) Cinsiyet farklılıkları Ekonomik sorunlar ve harcama tutumları İletişimin yetersiz veyahatalı olması Akrabalar Cinsel sorunlar Çocuklar konusundaki fikir ayrılıkları Din, mezhep, kültür, değer, politik görüş farklılıklarından kaynaklanan sorunlar Eşlerin birbirlerine yeterince vakit ayıramamaları Eşlerden birinde alkol, uyuşturucu,kumar vb. bir bağımlılık bulunması Eşlerden birinin psikolojik sorunlarının olması Evliliğin temeli; eşlerin birbirlerine ve çocuklarına karşı sevgi, şefkat ve duygu beraberliğine dayanmaktadır. Bu duygu ikliminin ve beraberliğin olmaması, sağlıklı bir evlilik ilişkisinin olmadığına, dahası ev içinde yaşayan eşler ve çocuklar bakımından fiziksel veya ruhsal mağduriyetlere işaret eder. Aile içi şiddet eşlerden birinin diğerine karşı sözel,duygusal, psikolojik veya cinsel yönden istismarda bulunması yoluyla üstünlük kurmasıdır. Eşin diğer eşe veya çocuklarına, aynı evde birlikte yaşayan akrabalara, aynı evde yaşayan bir akrabanın evde yaşayan diğer bireylere yönelik tehdit, baskı ve kontrol içeren; fiziksel, cinsel, ekonomik veya psikolojik zarar veren ve acı çekilmesine neden olan her türlü davranışı aile içi şiddet olarak değerlendirilmelidir. Fiziksel şiddet: Tekme atmak, tokat atmak, yumruklamak,itelemek, hırpalamak, boğazını sıkmak, saçını çekmek, yaralamak, sakat bırakmak gibi davranışlar fiziksel şiddettir. Doğrudan bedene yönelik herhangibir davranış olmaksızın bireyi sağlıksız koşullarda yaşamaya zorunlu tutmak, sağlık yardımından yararlanmasına engel olmak da fiziksel şiddet türleridir. Psikolojik şiddet: Tehdit etmek, korkutmak, bağırmak,hakaret etmek, küfretmek, toplum içinde küçük düşürmek,bireyin başkalarıyla görüşmesini engellemek,bireyi hem cinsleriyle küçültücü şekilde kıyaslamak, bireyin kendisini geliştirmesine engel olmak ve benzeri davranışlar psikolojik şiddet türlerindendir. Cinsel şiddet: Eşi tarafından gerçekleştirilse bile birbireyi istemediği zamanda, istemediği yerde, istemediği biçimde cinsel ilişkiye zorlamak cinsel şiddettir. Yinebaşkalarıyla cinsel ilişkiye zorlamak, cinsel organlara zarar vermek, çocuk doğurmaya ya da doğurmamaya zorlamak,kürtaj, ensest ilişki, zorla evlendirmek, telefon,mektup ve benzeri yöntemlerle cinsel içerikli rahatsız edici davranışlarda bulunmakda cinsel şiddet örneklerindendir. 26 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 27

15 2. İSTİSMAR 2.1 İSTİSMARIN TANIMI İstismar etmek, bir kişinin ya da kişilerin iyi niyetini kötüye kullanarak yararlanmak, bir düşünceyi kötüye kullanarak zarar vermeyi hedeflemek, karşısındakinin kendi rızası olmadan ve iradesini dikkate almadan sömürmek gibi anlamları içerir. İstismarlar her toplumda, her kurumda ve her koşulda mümkündür. Ahlâk kurallarına ters ve çoğunlukla da yasadışı olarak değerlendirilir. 2.2 İSTİSMAR ÇEŞİTLERİ Belli başlı istismar biçimlerini şöyle belirtmek mümkündür: Fiziksel istismar: Bir kişinin şiddete maruz kalarak fiziksel olarak acı verilmesi Cinsel istismar: Bir kişinin rızası olmadan veya fiziksel ve psikolojik baskıya maruz kalarak cinsel amaçlar için kullanılması Psikolojik istismar: Bir kişiyi yapmak istemediği bir şeyi yapmaya razı etmek için duygusal durumundan yaralanarak psikolojik baskı uygulanması İnsan hakları ihlalleri: Hayvan istismarı: Hayvanlara yönelik şiddet, kötüye kullanım Gücün kötüye kullanımı: Zorbalık: Çocuk istismarı:çocuklara yönelik fiziksel, duygusal ya da cinsel istismar 2.3 İSTİSMARA UĞRAYAN KADINLAR VE PSİKOLOJİSİ Kadınlara fiziksel, cinsel yada psikolojik zarar verebilecek veya kadınların acı çekmesine yol açabilecek davranışlar, gerek kamu gerekse özel alanda yapılan bu tip davranışlara ilişkin tehditler ve kadınların özgürlüğünün zorla kısıtlanması da dâhil, şiddet içeren her türlü cinsiyetçi davranışa kadın istismarı denilmektedir. Kadına Yapılan İstismarlar: Fiziksel İstismar Duygu İstismarı Sözel İstismar Ekonomik İstismar Cinsel İstismar Kadına Fiziksel İstismar: Fiziksel istismar, kadınlara karşı kaba kuvvet kullanmadır. Fiziksel istismarın varlığına işaret eden bazı davranışlar: itmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak,eşya fırlatmak, fiziksel güç kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine neden olmak,hasta-yaralı veya hamileyken gerekli yardımı esirgemek, bıçak-silah gibi aletlerle tehdit etmek veya saldırmak, işkence yapmak. Aile içinde fiziksel istismarın yaygın olmasının temelinde, toplumumuzdaki Kol kırılır, yen içinde kalır anlayışı yatmaktadır. Bu anlayışın doğal sonucu olarak aile içi şiddet dışa vurulmamakta, şiddete uğrayan aile bireyleribu durumdan kurtulmak adına herhangi bir girişimde bulunmamaktadırlar. Şiddete karşı bu kaderci sessizlik, Aile içi şiddete maruz kalan veya aile içi şiddete maruz kalma riski veya olasılığı söz konusu olduğunda başvurulabilecek yerler aşağıdaki şekildedir: Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Alo 183 hattı Sağlık kuruluşları Kolluk kuvvetleri Cumhuriyet savcılıkları Yerel yönetimler tarafından hizmet veren kadın danışma merkezleri Baroların bu konuyla ilgili olarak oluşturdukları danışma ve hukuki yardım merkezleri Bu alanda çalışma yapmak üzere kurulmuş dernek, vakıf vb. sivil toplum kuruluşları 28 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 29

16 Kadına Sözel İstismar: Söz ve hareketleriyle düzenli bir şekilde korkutma, sindirme, cezalandırma ve kontrol etme aracı olarak kullanılmasıdır. Sözel istismarın varlığına işaret eden bazı durumlar ise, belirli aralıklarla çok ağır hakaret ve sözler söylemektir. Bunlar genelde kişinin değer verdiği konulardır. Güven sarsmak ve kadını yaralamak amacıyla bazen öfkeli, bazen sakin tekrarlanır. Çok kötü annesin, İş yerinde sana acıdıkları için çalıştırıyorlar, Çok pis kokuyorsun gibi. Bunun yanı sıra kadına küçük düşürücü adlar takmak ve sık sık olumsuz bir şekilde eleştirmek, alay etmek de(şişman, aptal, çirkin, sakar gibi) sözel istismardır. Kadına Ekonomik İstismar: Ekonomik istismar, kadının çalışmasına izin vermemek veya kısıtlamak, çalışan kadının elinden parasını almak, ailenin geliri konusunda kadına bilgi vermemek gibi davranışlardır. Kadına Duygusal İstismar: Duygusal istismar, sevgi, şefkat, ilgi, onay, destek gibi duygu ve duygusal ihtiyaçların göz ardı edilmesi, küçümsenmesi, inkâr edilmesidir. Çıkar sağlamak, sömürmek, iyi niyetin kötüye kullanılmasıdır. Çoğunlukla duygular istismar edilir, çünkü en korumasız olan duygularımızdır. Karşı tarafa beslediğimiz güzel duyguları kendi çıkarı doğrultusunda kullanmasıdır. Kadını önemli bir gününde (diploma töreni, ödül töreni, iş yemeği, doğum günü) her seferinde yalnız bırakmak, istediği yapılmadığında günlerce surat asmak, duygu istismarları arasında sayılabilir. Ayrıca kadına hakaret etmek,sövmek, kadının öz güvenini yitirmesine yolaçmak, aşağılayıcı sözler söylemek, kendisini ruh hastası olarak görmesine neden olmak,eşyaları kırmak, yemeği yere dökmek gibi davranışlar da duygusal istismar arasında yer almaktadır. 30 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 31

17 Kadına Cinsel İstismar: Cinsel istismar bir kişinin kendi rızası dışında cinsel bir eyleme hedef olması ya da buna kalkışılmasıdır. Cinsel istismar sözle, dokunmayla, davranışlarla olabilir. Cinsel istismarla her yerde ve her konumda karşılaşılabilir. Kurban ve failler bazen birbirini hiç tanımaz ama bazen de bu kişiler daha önceden tanınan hatta aile içinden biri olabilir. Özellikle bu türden eylemler yinelenen tarzda olduklarında birey için çok daha ağır sonuçlar doğurabilir. Cinselliğin bir tehdit, sindirme ve kontrol etme aleti olarak kullanılmasına cinsel istismar denir. Cinsel istismarın varlığına işaret eden bazı davranışlar arasında; Kadına cinsel bir eşya imiş gibi davranmak, Aşırı kıskançlık ve şüphecilik göstermek, Kadının cinsel isteklerini, ihtiyaçlarını hiç önemsememek veya alay etmek, Kadının cinsel performansı ile olumsuz veya küçümser bir şekilde alay etmek, Cinselliği bir cezalandırma yöntemi olarak kullanmak, Açıkça başka kadınlara ilgi göstermek, Kaba kuvvet kullanarak cinselliğe zorlamak, Özellikle cinsel bölgelere aletle işkence etmek gibi, sadist davranışlarda bulunmak, Tecavüz etmek, Duygusal baskı kullanarak cinsel ilişkiye zorlamak, Acıtarak, hoyrat cinsel ilişkide bulunmak sayılabilir. Cinsel İstismardan Nasıl Korunabilirim? Cinsel İstismar her yerde her konumda ve herkesin başına gelebilir. Bu durumu kesin önleyebilecek bir önlem yoktur. Ancak riskleri azaltmak mümkündür. Kendi cinsel arzularınızı ve sorunlarınızı bilin. Hoşunuza gitmeyen bir davranış ya da mesajla karşılaştığınızda bunu yanlış anlaşılmaya yer bırakmayacak açıklıkta ve kesinlikle ifade edin. Çok iyi tanımadığınız bir kişiyle ilk kez baş başa vakit geçirecekseniz, mutlaka öncesinde bir arkadaş ya da yakınınızı bundan haberdar edin. Yeni tanıştığınız kimselerin sizi eve ya da gideceğiniz yere bırakma tekliflerini kabul etmeden önce iyi düşünün. Kendi başınıza gidip dönemeyeceğiniz koşullarda bir yere iyi tanımadığınız birinin eşliğinde gitmeyin. Özellikle, disko, bar, gece kulübü gibi yerlerde içeceğinizi gözünüzün önünden ayırmayın. Siz görmeden içine uyku veren maddeler karıştırılabilir. Geceleri geç saatte sokakta yalnız başınıza kalmayın. Alkol ve uyuşturucular sağlıklı düşünme ve iletişim kurmanızı engelleyebilir. Esasen her zaman, ancak güvenli olduğundan emin olmadığınız ortamlarda mutlaka bunlardan uzak durun. Arkadaşınız sürekli sizin yerinize karar vermeye çalışan, size nasıl davranmanız gerektiğini dikte eden, sizi sürekli kendi istekleri doğrultusunda zorlayan bir kişi ise bunların uyarı işaretleri olabileceği konusunda uyanık olun. Ev ve arabanızda yalnızken kapı ve pencerelerinizi kilitli tutun. Giysileriniz gerektiğinde hızlı hareket etmeyi engellemeyecek şekilde olmalıdır. Çevrenize dikkat edin ve tehlikeli olabileceğini düşündüğünüz durumlardan kaçının. Aynı kişi ya da kişiler tarafından yinelenen tarzda laf atma, takip edilme, telefon sapıklığı gibi cinsel tacizlere, saldırılara maruz kalındığında durum sadece sözel de olsa savcılığa dilekçe ile başvurarak suç duyurusunda bulunulabilirsiniz. Doğal olarak bundan daha ağır olan her durumda da yasal yollara başvurulabilir. Her durumda kanıt oluşturabilecek bilgi, kişi ve varsa belgenin belirlenerek korunmasına dikkat edilmelidir. Cinsel saldırı sırasında darp ya da cinsel ilişki oluşmuşsa mutlaka önce polise başvurulmalı ve adli tabip raporu için vücutta ve giysilerde hiçbir temizlik yapılmadan muayeneye gidilmelidir. Banyo yapmak, giysileri değiştirmek gibi davranışlar saldırgan ve suçun belirlenmesinde yardımcı olabilecek ipucu ve kanıtların yok olmasına yol açabilir. Cinsel şiddete/tecavüze uğrarsanız, hemen durumu sizi anlayacağını ve size destek olabileceğini bildiğiniz bir yakınınızla paylaşın. Mutlaka polise başvurun. Tıbbi ve psikolojik yardım almak için, bu konuda çalışan bir hukukçuya danışabilirsiniz. Bir yakınınız ya da arkadaşınız cinsel saldırıya uğrarsa ve ona destek olmak isterseniz yapacağınız en iyi şey bu kişiyi dinlemeye hazır olduğunuzu ona göstermeniz, onu dinleyerek inandığınızı, bunun onun suçu olmadığını, olanlardan dolayı üzgün olduğunuzu ve yardıma hazır olduğunuzu belirtmektir. Bu kişi büyük olasılıkla korku, güvensizlik ve yalnızlık duyguları içinde olacaktır.bu nedenle onunla vakit geçirmeniz ve gündelik hayatında destek olmanız çok yararlı olacaktır. Bu arkadaşınızın hukuki ve tıbbi açıdan yardım almasını sağlayın. Eğer saldırgan arkadaşınızın daha önceden tanıdığı biri ise o yakalanana kadar kurbanın güvenlikli bir yerde kalmasını sağlamanın yaşamsal önemi vardır. Psikoloji Tacizi yaşayan kadının kişiler arası ilişkileri bozulabilir, taciz yaşantısının gerçekleştiği yere tekrar girmek istemeyebilir, cinsel hayatında fonksiyon bozuklukları gösterebilir, eve kapanabilir. Küskünlük, bıkkınlık, olay hatırlatıcılarıyla karşılaştığın zaman kaygı edinimi, iğrenti, tiksinti cinsel taciz sonrası travma belirtilerine eşlik eden duygu durumlarıdır. Eğer taciz sadece taciz mağduru ve taciz suçunu işleyen kişinin bulunduğu bir ortamda gerçekleştiyse ve ortamda taciz suçunu gözlemleyen başkaları yok ise hukuk sisteminin de tacizciyi suçlu olarak kabul edebilmesi için mağdurdan travma sonrası stres bozukluğu raporu beklentisi vardır. Eğer kadın bu tür ruhsal belirtiler gösteriyorsa bu onun mağduriyetinin bir göstergesidir ve delil niteliği taşımaktadır. 32 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 33

18 2.4 İSTİSMARA UĞRAYAN ÇOCUKLAR VE PSİKOLOJİSİ Çocuk istismarı fiziksel ya da psikolojik olarak bir çocuğa bir yetişkin tarafından kötü davranılmasıdır. Ayrıca çocuklara kötü muamele, çocuk istismarı ve ihmali ile çoğu zaman eş anlam taşır. Dünya Sağlık Örgütü çocuk istismarını şöyle tanımlar: Çocuğun sağlığını, fiziksel ve psiko-sosyal gelişimini olumsuz etkileyen, bir yetişkin, toplum ya da devlet tarafından bilerek ya da bilmeyerek uygulanan tüm davranışlar çocuğa kötü muameledir. Fiziksel İstismar Fiziksel istismar çocuğun fiziksel zarar görmesiyle ortaya çıkar. Genelde ebeveynden zarar gören çocuğun tıbbi yardıma geç başvurulması ve eski yaraların çokluğu ile anlaşılabilir. Fiziksel istismarın yinelenme oranı %20 dir. Cinsel İstismar Çocukların cinsel yollarla istismar edilmesidir. İntihar girişimi, okuldan kaçma, asosyal davranış bozuklukları en önemli belirtilerdir. Kimler Cinsel İstismara Maruz Kalabilir? Her yaştan, her ırktan, her etnik gruptan ve her ekonomik zeminden çocuklar kolayca cinsel istismara maruz kalabilir. Çocuk cinsel istismarına erkek ve kız çocukların tamamı, her semt ve her cemiyette ve her ülkede dünyanın her yerinde maruz kalabilirler. İstismarcı çoğu zaman fiziksel güç kullanmaz, ama oyun kullanabilir, hile yapıp kandırabilir, korkutabilir, çocuğun sessiz olması, kimseye söylememesi için çeşitli tehdit yollarını kullanabilir. İstismarcılar genellikle ustaca ikna beceri ve taktikler kullanarak çocuğun bağlanmasını sağlarlar. Bu taktikler hediyeler alma ya da özel aktiviteler ayarlama olabilir ki böylece kurbanın kafası karışarak karşı koymasını zorlaştırır. Duygusal İstismar Çocuğun psikolojik olarak sözel yolla istismar edilmesidir. Azarlama, hakaret etme, küçümseme, tehdit etme, suçlama, çocuğa küsme, yokmuş gibi davranma, çocukla alay etme duygusal istismarlardan bazılarıdır. İstismar tiplerinden biri tek başına olabileceği gibi, birden fazlası aynı çocukta var olabilir. Özellikle duygusal istismar hemen hemen her zaman diğer istismar tipleriyle beraber görülür. 34 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 35

19 2.4.1 AİLE İÇİ ÇOCUK İSTİSMARININ NEDENLERİ Ciddi ekonomik sıkıntı Çok çocuklu aile, kardeşler arasında yaş farkının az olduğu durumlar Üvey ebeveyn, tek ebeveyn Alkol, uyuşturucu bağımlısı ebeveyn Kendisi de çocukluğunda istismar görmüş ebeveyn Çok genç anne Eğitimsizlik Aile içinde geçimsizlik, gerginlik Aile içi şiddet, diğer çocukların da istismara uğramış olması Ailede ruhsal hastalık AİLE İÇİ ÇOCUK İSTİSMARINI ÖNLEME YÖNTEMLERİ Çocuk istismarını önleme yöntemi başlıca üç başlık altında toplanabilir: Topluma yönelik geniş çaplı eğitim sağlamaktır. Bu tür aktiviteler gelecekte çocuklarına istismar ve ihmalde bulunacak aileleri değiştirmeye yöneliktir. Bu seviyede, halk eğitim aktiviteleri, toplumda aile eğitim sınıfları ve aile destek programları yer alır. İlk seviyedeki bu çalışmaların, daha var olmadan önce engelleme amaçlı olduğundan ötürü etkisi belirsizdir. Daha önceden çocuklarına karşı istismar ve ihmalde bulunmuş ailelere, genç ailelere, çocuklarının ilgi gereksinimi olan ailelere, çocuk sahibi olan bireylere (annesiz veya babasız) ve düşük gelirli ailelere yöneliktir. İkinci yöntem, aile ve çocuk eğitiminin yüksek riskteki ailelere verilmesini öngörür ve çocuklarının özürlü veya üvey evlat olmalarını gözardı eder. Resmi olarak tespit edilmiş ve devamlı bir şekilde çocuklarına karşı şiddet ve ihmal uygulayan ailelere yöneliktir. Bu ailelerin daha önceden yasalar ve mahkemeler doğrultusunda engellenmeleri öngörülmüştür. Unutulmaması Gerekenler! Taciz ancak taciz edilen kişi psikolojik ve gerekli durumlarda kanuni yardım aldığı takdirde engellenebilir. Taciz eden kişinin değişiminden önce kişi kendi destek sitemini oluşturmalı ve kendini güvence altına almalıdır. Çünkü kimse, istemedikçe değişmez. Taciz; çocukların zekâ, hafıza, algılama, dikkat, hayalgücü, sosyal ve ahlaki gelişim gibi psikolojik gelişim alanlarını olumsuz etkilemektedir. Bu durum, düşük zihinsel kapasite ve okul başarısızlığını beraberinde getirmektedir. Gerek ihmal gerekse ebeveynlerinin sözel, fiziksel veya cinsel istismarına şahit olmak suretiyle tacize maruz kalan çocukların; genelde duygularını hissetme, anlama ve ifade etmede zorluk yaşadıkları saptanmıştır. Bu durumun, çocukların diğer insanlarla ilişkilerinde sorunlar yarattığı görülmektedir. Ebeveynlerinin sözel ve fiziksel istismarına şahit olan çocuklar; kişilerarası ilişkilerinde agresif, kavgacı, düşmansı davranışları çok daha fazla göstermektedir. Annelerinin sözel veya fiziksel istismarına şahit olan çocuklardan; erkekler ileride şiddet içeren davranışları model alabilmekte, kızlar ise bu tür tacizin hâkim olduğu kadın-erkek ilişkisini normal olarak kabul edebilmektedir. Bunun sonucunda, ilerleyen nesillerde devam edebilecek istismar döngüsü oluşabilmektedir. 36 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 37

20 2.4.3 ÇOCUĞUN PSİKOLOJİSİ Cinsel istismara uğramış çocuklar bir dizi duygusal ve davranışsal tepkiler gösterirler, bunların birçoğu diğer çeşit travma geçiren çocukların karakteristiğidir. Bu tepkilerden bazıları şunlardır: Gece kâbusların artması veya diğer uyku güçlükleri İçe kapanma Öfke patlamaları Anksiyete (kaygı) Belli kişilerle yalnız kalmak istememesi (yalnız kalmaya karşı direnme) Yaşına göre uygun olmayan cinsel kelimeler kullanma ya da davranışlarda bulunma Her ne kadar cinsel istismara uğramış çocukların birçoğu duygusal ve davranış değişiklikleri gösterse de bazıları göstermeyebilir. Sonuçta sadece belirtilere odaklaşmayıp, ama koruma tedbirleri ve iletişim, beden sağlığı ve güvenliği öğretmek ve cinsel konularda konuşmaya da açık olup çocuğunuzun sizinle gereğinde konuşmasını teşvik etmek de önemlidir. 38 Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Çocuklar Cinsel İstismara Uğradıklarında Neden Söylemezler? Birçok sebepten dolayı çocuklar cinsel istismara maruz kaldıklarını açıklamak istemezler. Şunlar dâhil: Fiziksel zararla tehditler (çocuğun kendisine veya çocuğun ailesine) Evden atılma korkusu Kendisine inanılmaması korkusu Utanma veya suçluluk İstismarcı çocuk için ya da aile için önemli biri ise çocuk istismarcının problem yaşamasından endişe eder. Ayrıca çocuklar çoğunlukla cinsel istismara maruz kalmalarının kendi hataları olduğuna inanırlar, dolayısıyla bu açığa çıktığında başlarının derde girmesinden korkarlar. Çok küçük çocuklar istismara uğradıklarını anlatabilecek kadar dil becerisine sahip olmayabilir, ya da özellikle seksüel istismar oyun içinde oluyorsa failin eyleminin istismar olduğunu anlayamayabilir. Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği 39

Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği

Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Çocuk istismarı fiziksel ya da psikolojik olarak bir çocuğa bir yetişkin tarafından kötü davranılmasıdır. Ayrıca çocuklara kötü muamele, çocuk istismarı ve ihmali ile

Detaylı

Cinsel Ġstismar nedir?

Cinsel Ġstismar nedir? Fiziksel Ġstismar Nedir? Fiziksel istismar en geniş anlamda çocuğun kaza dışı yaralanması şeklinde tanmlanabilir. En sık rastlanılan olgu çocuğa fiziksel şiddet uygulamak, dövmek şeklindedir. Vücutta fiziksel

Detaylı

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR Bir insan hakları ihlali olan kadına yönelik şiddet gelir, eğitim düzeyi fark etmeksizin farklı toplum ve kültürlerin yaşadığı ortak bir sorundur ve dünyadaki bütün kadınlar kocaları, babaları, kardeşleri

Detaylı

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenin kötüye kullanımını üç ana başlıkta ele

Detaylı

Şiddetli Geçimsizliğin Çözümü Şiddet Değildir!!

Şiddetli Geçimsizliğin Çözümü Şiddet Değildir!! Şiddetli Geçimsizliğin Çözümü Şiddet Değildir!! Acı ve ızdırap veren, yaşam hakkını tehdit eden,temel bir insan hakkı ihlali olan şiddete DUR DE! KADINA KARŞI ŞİDDETE HAYIR! VE KONUK EVİ Şiddet Sadece

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM

EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM EVLİLİKTE İLETİŞİM ve YAŞAM BECERİLERİ -2 EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM EVLİLİKTE İLETİŞİM ve YAŞAM BECERİLERİ 2 SUNUM İÇERİĞİÇ Evlilikte İletişim

Detaylı

Zorbalık Türleri Nelerdir?

Zorbalık Türleri Nelerdir? Zorbalık Türleri Nelerdir? Fiziksel İlişkisel Sözel Siber Siber Zorbalık elektronik iletişim araçları yoluyla tehdit etmek ve kötü sözler içeren mesajlar göndermek internet ortamında dedikodu yapmak ya

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

Cinsel Kimlik & İhmal ve İstismar Seminerini

Cinsel Kimlik & İhmal ve İstismar Seminerini Cinsel Kimlik & İhmal ve İstismar Seminerini SUNAR. Psikolojik Danışman Abdullah ŞENCAN CİNSEL KİMLİK VE BOZUKLUKLARI Cinsel Kimlik Erken Yaşlarda Yerleşir 3-7 yaş arası dönem. Cinsel kimlik gelişimi başlar.

Detaylı

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71 ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Prof. Dr. A. Gürhan Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı http://www.fisek.org Faks. 0312.395 22 71 İnsana verilen değerin bileşik göstergesi Güvence Sağlık Hak arama

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - ARALIK 2015 ÇOCUK HAKLARI 10 Aralık 1948 de İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin kabulüyle birlikte 10

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

ORİON EĞİTİM VAKFI ÖZEL PİRİ REİS OKULLARI PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ NİSAN AYI VELİ BÜLTENİ 2016 ÇOCUKLA ETKİLİ İLETİŞİM

ORİON EĞİTİM VAKFI ÖZEL PİRİ REİS OKULLARI PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ NİSAN AYI VELİ BÜLTENİ 2016 ÇOCUKLA ETKİLİ İLETİŞİM ORİON EĞİTİM VAKFI ÖZEL PİRİ REİS OKULLARI PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ NİSAN AYI VELİ BÜLTENİ 2016 ÇOCUKLA ETKİLİ İLETİŞİM Sağlıklı iletişim, çocuğun ruhsal gelişimi açısından büyük önem taşır.

Detaylı

AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ

AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı Bu proje; okul yönetimi, öğretmenler, öğrenciler, veliler ve okul personelini kapsayan geniş katılımlı bir çalışmayı amaçlar. Bu proje; tüm

Detaylı

Çocuğumuza Etkili Ve Verimli Ders Çalışma Alışkanlığını Kazandırma Konusunda Nasıl Destek Olabiliriz?

Çocuğumuza Etkili Ve Verimli Ders Çalışma Alışkanlığını Kazandırma Konusunda Nasıl Destek Olabiliriz? Çocuğumuza Etkili Ve Verimli Ders Çalışma Alışkanlığını Kazandırma Konusunda Nasıl Destek Olabiliriz? Aile, sağlıklı nesillerin yetiştirilmesinde,toplumsal birlik ve beraberliğin sağlanmasında en önemli

Detaylı

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır.

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. halk için Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. Bu haklar varolusumuzdan, ileri gelir. Tüm cinsel haklar / üreme hakları yasalarla koruma altına alınmıstır., Hazırlayan : Eylem Karakaya. Illüstrasyonlar

Detaylı

Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla

Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla Kekemelik Nedir? Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla ortaya çıkan konuşmanın akıcılığının bozulduğu durum

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Çocuğunuza İç Çamaşırı Kuralı nı öğretin

Çocuğunuza İç Çamaşırı Kuralı nı öğretin 1. Çocuğunuza İç Çamaşırı Kuralı nı öğretin Yaklaşık her beş çocuktan biri cinsel şiddete maruz kalmaktadır; buna cinsel istismar da dahildir. Çocuğunuzun böyle bir durumla karşılaşmasını önleyebilirsiniz.

Detaylı

UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz.

UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. Madde 1: Ben çocuğum. On sekiz yaşına kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

Anne ve kız arasında en çok yaşanan iletişim sorunları nelerdir?

Anne ve kız arasında en çok yaşanan iletişim sorunları nelerdir? Anneler Çocuklarına En Çok Niçin Kızıyor? Acıbadem Sağlık Grubu Bağdat Caddesi Tıp Merkezi psikologlarından Ayşegül Topçu Aydın ve International Hospital psikologlarından Ferahim Yeşilyurt, anneler ve

Detaylı

Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA

Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA 1. TIRNAK YEME Tırnak yeme, her yaşta ve her iki cinste de görülebilen, zaman içinde

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR?

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? SELDA TÜRKMEN le EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? EFT, orijinal İngilizce isminin baş harflerinin kısaltmasıdır; "Emotional Freedom Techniques". İnsanda huzursuzluk yaratan bütün kötü duygulardan

Detaylı

ANNE BABA ÇOCUK İLETİŞİMİ

ANNE BABA ÇOCUK İLETİŞİMİ ANNE BABA ÇOCUK İLETİŞİMİ Çocuğun davranışlarının kabul edilebilir bir düzeyde olması, yapıcı ve uyumlu bir birey olarak yetişmesi anne, baba, çocuk iletişimine bağlıdır. Eğer sağlıklı bir iletişim kurulabiliyorsa,

Detaylı

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMİ Uygulama Milli Eğitim Bakanlığı (Örgün /Yaygın eğitim) Pilot Uygulamalar (ERDEP) Sivil toplum kuruluşları (Akran eğitim

Detaylı

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ 8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ ÇOCUKLARIMIZIN GELİŞİM DÖNEMİ ÖZELLİKLERİNİ BİLMEK NE

Detaylı

Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman. Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman. Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi 1. Tütün Alkol ve Madde Bağımlılığı Önleme Programı 2. Trafik Dersinde Madde Bağımlılığının Trafiğe Etkisi Kazanımı 3. Okul Rehberlik

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Adli Tahkikat ve Sosyal İnceleme Raporu Özeti

Adli Tahkikat ve Sosyal İnceleme Raporu Özeti . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI ADLİ GÖRÜŞME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı: Görevi:

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ankara Çocuk Koruma Birimi Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği İstismarı -

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE 2 KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SÖZLEŞMESİ 11 Mayıs 2011 tarihinde Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddet ŞEYDA YILDIRIM SOSYAL HİZMET UZMANI İZMİR AİLE DANIŞMA MERKEZİ

Kadına Yönelik Şiddet ŞEYDA YILDIRIM SOSYAL HİZMET UZMANI İZMİR AİLE DANIŞMA MERKEZİ Kadına Yönelik Şiddet ŞEYDA YILDIRIM SOSYAL HİZMET UZMANI İZMİR AİLE DANIŞMA MERKEZİ Şiddet Kadına Yönelik Şiddetin Yaygınlığı Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Şiddet: Kişinin, fiziksel cinsel, psikolojik

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM Zihinsel engelli çocukların cinsel gelişim aşamaları normal çocukların cinsel gelişim aşamaları ile aynıdır. Cinsel eğitimin en büyük amacı,çocukluktan yaşamın

Detaylı

Bu Takvim Şiddete Maruz Kalan Kadınlarımıza Atfen Hazırlanmıştır.

Bu Takvim Şiddete Maruz Kalan Kadınlarımıza Atfen Hazırlanmıştır. Bu Takvim Şiddete Maruz Kalan Kadınlarımıza Atfen Hazırlanmıştır. Sevgililer sevdaya dönüşür Hoşgörü, şevkat gelişir Aile mutluluk bölüşür Kadın eli değerse Terör biter, şiddet kalkar Sevgi çoğalır, merhamet

Detaylı

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI HAZIRLAYAN MUHAMMED PAMUK DİĞER DÖKÜMANLARIMIZI REHBERLİK İÇİN YAPILMIŞ YAZILIMLARIMIZI GÖRMEK İÇİN FACEBOOK GRUBUMUZA BEKLERİZ. LİNK: https://www.facebook.com/groups/teknorehbe

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI BABA ve ÇOCUK PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2013 Tarihsel Süreç İçinde Baba Olma Kavramı Sosyo-ekonomik ve bilimsel gelişmeler, geleneksel aile

Detaylı

ÖFKE KONTROLÜ. Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi

ÖFKE KONTROLÜ. Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi ÖFKE KONTROLÜ Aşağıdaki kendini değerlendirme soruları bilimsel bir araç olarak tasarlanmış değildir. Amaç; çeşitli durumlardaki davranışlarınıza

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI. Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak

PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI. Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak Öfkenin Gerçek Nedeni Ne? ÖFKE kıskançlık, üzüntü, merak,

Detaylı

NEVŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA MERKEZİ VE ŞİDDET VERİ TABANI

NEVŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA MERKEZİ VE ŞİDDET VERİ TABANI Bu sözleşme Avrupa B rl ğ ve Türk ye Cumhur yet tarafından finanse ed lmekted r. Kadına Yönelik Şiddetle Mücadelede Yerel ve Ulusal STK ların Kapasitesinin Güçlendirilmesi NEVŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

ETKILI SUNUM SıRLARı

ETKILI SUNUM SıRLARı ETKILI SUNUM SıRLARı Temel Hazırlıklar Başarılı bir sunum yaptığınız hazırlığa bağlıdır. Bu bölümde etkili bir sunum yapmak için gereken sağlam zemini nasıl kuracağınız anlatılıyor. Bu zemin yaratıcı düşünmeyi,

Detaylı

TURKKI. Aramıza katılın!

TURKKI. Aramıza katılın! TURKKI Aramıza katılın! Mannerheimin Lastensuojeluliiton Varsinais-Suomen piiri ry Perhetalo Heideken (Family House Heideken) Sepänkatu 3 20700 Turku Tel. +358 2 273 6000 info.varsinais-suomi@mll.fi varsinaissuomenpiiri.mll.fi

Detaylı

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi İlke Beyanı: 3M çalışma ortamındaki herkes, kendisine saygıyla davranılmasını hak eder. Saygı göstermek, her bir kişiye eşsiz yetenekleri, geçmişi ve bakış

Detaylı

AKRAN BASKISI. Çetin SARIYILDIZ Rehber Öğretmen

AKRAN BASKISI. Çetin SARIYILDIZ Rehber Öğretmen AKRAN BASKISI Çetin SARIYILDIZ Rehber Öğretmen AKRAN BASKISI NEDİR? Bireyin içinde bulunduğu yaş gruplarının etkinliklerinde bir şeyi yapmak için arkadaşları tarafından zorlanması veya cesaretlendirilmesidir.

Detaylı

Madde 3, Çocuğun öncelikli yararı: Çocukları etkileyen bütün eylemler ve kararlarda çocuk için en iyi olan temel alınmalıdır.

Madde 3, Çocuğun öncelikli yararı: Çocukları etkileyen bütün eylemler ve kararlarda çocuk için en iyi olan temel alınmalıdır. Çocuk Haklarına dair Sözleşme (Çocuk Dostu Versiyon) Madde 1, Çocuğun tanımı: Sözleşmeye göre on sekiz yaşına kadar çocuksun. Madde 2, Ayrımcılık: Irk, renk, cinsiyet, din, görüş, köken veya ekonomik durum,

Detaylı

Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır.

Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Nedir? Bağımlılık Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Ne Zararı Var? Teknolojinin insan hayatına sağladığı

Detaylı

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU Formun Amacı: Bu form çocuğun sağlık durumu, psikomotor gelişimi, özbakım gelişimi, sosyal duygusal gelişimi ve davranışsal özelliklerine ilişkin bireysel gereksinimleri

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 KADINA YÖNELİK ŞİDDET 2 Şiddet Nedir? Sahip olunan güç veya kudretin, yaralanma ve

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR Bilgi Notu-2: Cinsel Suç Mağduru Çocuklar Yazan: Didem Şalgam, MSc Katkılar: Prof. Dr. Münevver Bertan, Gülgün Müftü, MA, Adem ArkadaşThibert, MSc MA İçindekiler Grafik Listesi...

Detaylı

T.C ALİAĞA KAYMAKAMLIĞI REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri Bölümü BÜLTEN. Ayın Konusu

T.C ALİAĞA KAYMAKAMLIĞI REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri Bölümü BÜLTEN. Ayın Konusu T.C ALİAĞA KAYMAKAMLIĞI REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri Bölümü NİSAN Ayın Konusu FARKLILIKLARLA YAŞAMAK İÇİNDEKİLER 1. FARKLILIKLARA SAYGI DUYMA 2. EMPATĠ

Detaylı

14 12 Bu ifadenin ne zaman kaba olduğu ne zaman gerekli olduğu konusunda onunla konuşabilirsiniz. Annebaba yanındayken ona nazikçe teklif edilen bir şeyi istemediğini Hayır diye bağırarak ifade etmek doğru

Detaylı

ICF Etik Kuralları. Müşteri: Müşteri / Koçluk Alan koçluk hizmeti verilen kişidir.

ICF Etik Kuralları. Müşteri: Müşteri / Koçluk Alan koçluk hizmeti verilen kişidir. ICF Etik Kuralları Önsöz ICF, koçlukta mükemmelliğin korunması ve teşvik edilmesinde kararlıdır. Bu nedenle, ICF tüm üyeleri ve unvanlı koçlarından (koçlar, mentor koçlar, koç süpervizörleri, koçluk eğitmenleri

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ

İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ Bireyin çocukluktan yetişkinliğe geçerken biyolojik, psikolojik ve sosyal yönden geliştiği bireyselleştiği, toplumsallaştığı

Detaylı

AĐLE ĐÇĐ ETKĐLĐ ĐLETĐŞĐM

AĐLE ĐÇĐ ETKĐLĐ ĐLETĐŞĐM AĐLE ĐÇĐ ETKĐLĐ ĐLETĐŞĐM "Đnsanlar konuşa konuşa anlaşırlar." atasözü kişiler arası iletişimin önemini vurgulamaktadır. Đletişimin niteliği ve niceliği, geliştirdiğimiz çeşitli sosyal becerilere ve dinleme

Detaylı

İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ. ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ

İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ. ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ İÇİNDEKİLER KAVRAMLAR BİR GÜNÜMÜZ ROLLERİMİZ ve SORUMLULUKLARIMIZ HAKLARIMIZ OKULUMUZ AİLEMİZ SORUMSUZLUK ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI BİLDİRGESİ KAVRAMLAR Birey: Toplumun bir parçası olan ve kendine özgü

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BİLGİSAYA ve ERGEN

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BİLGİSAYA ve ERGEN O rt ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI R BİLGİSAYA ve ERGEN PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - KASIM 2012 ao ku l Bilgisayar ve Ergen Ergenlik dönemi, biyolojik, psikolojik, zihinsel ve sosyal açıdan

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

Aile içi şiddeti ihbar edin ve mahkemede yardımcı olun

Aile içi şiddeti ihbar edin ve mahkemede yardımcı olun DOMESTIC VIOLENCE HELP AT COURT Turkish AİLE İÇİ ŞİDDET Artık şiddetin sona ermesini istiyorsunuz Aile içi şiddeti ihbar edin ve mahkemede yardımcı olun Kadınlar İçin Aile İçi Şiddet Mahkemesi Savunma

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - NİSAN 2014 AİLE İÇİ ŞİDDET Çocuğun sağlıklı bir gelişim göstermesi ve sağlam bir kişilik kazanması için

Detaylı

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU!

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU! Risk Faktörleri BİRECİK RAM Tedavi İçin Psikolojik sorunları olan ya da herhangi bir madde bağımlılığı bulunan ebeveynin çocukları daha büyük risk altındadırlar. Madde kullanan ve tedavi olmak isteyen,

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en 1 ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en iyi yolu bulmanın zor olduğu zamanlar vardır. Çocuğunuz

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

KARDEŞ KISKANÇLIĞI KARDEŞ KISKANÇLIĞININ NEDENLERİ

KARDEŞ KISKANÇLIĞI KARDEŞ KISKANÇLIĞININ NEDENLERİ KARDEŞ KISKANÇLIĞI Kıskançlık, sevilen birinin başkası ile paylaşılmasına katlanamamaktır. kıskançlığın içgüdüsel yani doğuştan getirdiğimiz genlerimize şifrelenmiş olduğu ileri sürülmektedir. Yaşamın

Detaylı

Haklarım var, Hakların var, Hakları var...

Haklarım var, Hakların var, Hakları var... Haklarım var, Hakların var, Hakları var... Çocuk haklarına giriş Herkesin hakları vardır. Ayrıca, 18 yaşından küçük bir erkek veya kız çocuğu olarak sizin özel bazı haklarınız vardır. Bu hakların bir listesi

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav?

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Uzm Psk. Nuray ÖZBEN AVŞAR ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Çocuklar hızla büyüyor, çocukluk dönemini bitirip ilk erişkinlik olan ergenlik dönemine adımlarını atıyorlar. Ergenlik çağında fiziksel

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri MADDE BAĞIMLILIĞI BAĞIMLILIK Bağımlılık, bireyin kendi ruhsal ve bedensel sağlığına

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

AİLE PİRAMİDİ = EVLİLİK 2

AİLE PİRAMİDİ = EVLİLİK 2 5- İletişim ve Karşılıklı Anlayışa Önem Verin: Yalnızca konuşmak yerine iletişim kurmayı öğrenin. Kaçmak veya vazgeçmek yerine iletişim kurmak için çaba gösterin. Sırlarınızı paylaşın. Karınız anneniz

Detaylı

D. PİRE. aralarında köprü kurar. İnsanların çoğu duvar, çok azı da. Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon

D. PİRE. aralarında köprü kurar. İnsanların çoğu duvar, çok azı da. Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon İnsanların çoğu duvar, çok azı da aralarında köprü kurar D. PİRE Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon Latince de kararsız kalabalık, şiddete yönelmiş topluluk anlamındadır İngilizce de

Detaylı

SOSYAL DUVARLARI YIKALIM DOĞRU SÖZLÜK. #dogrusozluk

SOSYAL DUVARLARI YIKALIM DOĞRU SÖZLÜK. #dogrusozluk SOSYAL DUVARLARI YIKALIM DOĞRU SÖZLÜK Merhaba, Neredeyse her gün gazete ve TV lerde karşılaştığımız manşetler, haberler, diziler ve sinema filmleri bizi bu kitapçığı hazırlamaya yönlendirdi. Türkiye de

Detaylı

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET PROJE KOORDİNATÖRÜ: Mustafa TOPAL İlçe Müftüsü PROJE SORUMLUSU: Mesut ÖZDEMİR Vaiz PROJE GÖREVLİLERİ:

Detaylı

ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ?

ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ? ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ? ÇOCUK İSTİSMARI VE İHMALİ Dünya Sağlık Örgütü:, 0-18 yaş grubundaki Çocuğun Sağlığını, Fiziksel gelişimini, Psiko-sosyal gelişimini olumsuz etkileyen;

Detaylı

ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ

ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ ATATÜRK ORTAOKULU REHBERLİK SERVİSİ 7-19 YAŞ AİLE EĞİTİMİ PROGRAMI 7-19 YAŞ AİLE EĞİTİMİ PROGRAMI HAKKINDA GENEL BİLGİLER VELİ DAVETİYESİ.doc NEDEN ANNE BABA EĞİTİMİ? 7-19 Yaş Aile Eğitimi Programı ailelerin

Detaylı

ÖZGÜVEN. 6. Olumsuz ifadelerinizin, olumlu benlik konuşmalarıyla yer değiştirmesini sağlayın.

ÖZGÜVEN. 6. Olumsuz ifadelerinizin, olumlu benlik konuşmalarıyla yer değiştirmesini sağlayın. ÖZGÜVEN Özgüven kişinin kendisi ve içinde bulunduğu durumlar hakkında olumlu ve geçekçi bir yaklaşıma sahip olmasıdır. Daha basit bir ifade ile ki inin kendisini beğenmesi ya da beğenmemesi, kendisi hakkında

Detaylı

Hamileliğe başlangıç koşulları

Hamileliğe başlangıç koşulları Zeka aslında tek bir kavram değildir. Zekayı oluşturan alt yeteneklere bakıldığında bu yeteneklerin doğuştan getirilen yeteneklerin yanı sıra sonradan kazanılmış, gerek çocuğun kendi çabasıyla edindiği,

Detaylı

İnternetin Güvenli Kullanımı. ve Sosyal Ağlar

İnternetin Güvenli Kullanımı. ve Sosyal Ağlar İnternet ve bilgi doğruluğu İnternette yalanları yakalama ve dürüstlük Paylaşımlardaki riskler Sosyal Paylaşım ve Güvenlik Kişisel bilgileriniz İnternetin kötü amaçlı kullanımı Şifre Güvenliği Tanımadığınız

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Okulöncesi eğitim çevresini merak eden, öğrenmeye ve düşünmeye güdülenmiş çocuğun bu özelliklerini yönetme, teşvik etme ve geliştirme gibi çok önemli bir görevi üstlenmiştir.

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

REHBERLİK POSTASI -1

REHBERLİK POSTASI -1 ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ REHBERLİK POSTASI -1 TARİH: 02.11.2012 Sayın Velimiz, Anaokullarımızda, öğrencilerimizin katılımlarıyla renklenen, çeşitli branş dersleri,

Detaylı

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma 1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam

Detaylı

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir.

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. KİTAP VE ÇOCUK Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. Türkçe dil etkinlikleri çocuğun kendi

Detaylı

İLETİŞİM. Prof.Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

İLETİŞİM. Prof.Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı İLETİŞİM Prof.Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Sunum Planı İletişim tanımı Sözlü iletişim Sözsüz iletişim Aktif dinleme Empati Açık iletişim İletişim

Detaylı

Çocuk Hukuku. Çocuk Hukukunun Özellikleri. Çocuk Hukukunun Özellikleri 16.05.2014. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN. 16 Mayıs 2014 2.

Çocuk Hukuku. Çocuk Hukukunun Özellikleri. Çocuk Hukukunun Özellikleri 16.05.2014. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN. 16 Mayıs 2014 2. Ulusal Düzeyde Çocuk Hukuku Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN Çocuk Hukuku Hukukun çocuklara özgü, çocuk haklarını düzenleyen dalıdır. Çocuk hukuku, özel hukuk, kamu hukuku, sosyal hukuk ve uluslararası hukukta

Detaylı

MARTI KOLEJİ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

MARTI KOLEJİ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Sayın Velimiz, Öğrencilerimizin başarılı, sağlıklı ve güvenli bir eğitim ortamında olmaları için okulumuzun Öğrenci Veli Okul Sözleşmesi size gönderilmiştir. Bu sözleşmeleri öğrencimizle birlikte okuyup

Detaylı

ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ

ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ İÇİNDEKİLER Kişilik Testleri 3-22 Öğrenme Modeli Testleri 23-32 Dikkat Testleri 33-42 Düşünme Becerileri Testleri 43-48 Dikkat Setleri 49-54 Oyunlar 55-60 YÜKSEK BAŞARI İÇİN; Benego

Detaylı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı:

Detaylı

KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2015 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2015

KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2015 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2015 KADIN DAYANIŞMA VAKFI THE FOUNDATION FOR WOMEN S SOLIDARITY Mithatpaşa Cad. 10/11 06410 Sıhhiye / ANKARA Tel: 312 430 40 05 432 07 82 Fax: 312 430 40 05 E-mail: kadindv@yahoo.com.tr KADIN DAYANIŞMA VAKFI

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı