SEDATİF-HİPNOTİKLER (SAKİNLEŞTİRİCİ-UYKU VEREN DROGLAR) İlk kullanılan droglar 1853, 1864 de bromür, 1900 den önce kloral hidrat, paraldehit ve

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SEDATİF-HİPNOTİKLER (SAKİNLEŞTİRİCİ-UYKU VEREN DROGLAR) İlk kullanılan droglar 1853, 1864 de bromür, 1900 den önce kloral hidrat, paraldehit ve"

Transkript

1 1 SEDATİF-HİPNOTİKLER (SAKİNLEŞTİRİCİ-UYKU VEREN DROGLAR) İlk kullanılan droglar 1853, 1864 de bromür, 1900 den önce kloral hidrat, paraldehit ve üretan ve 1903 de barbital, 1912 de fenobarbital ve 1960 dan sonra benzodiazepinlerdir. Dünyada en fazla reçete edilen drog grupları arasında yer alırlar. Küçük dozlarda sedatif (sakinleştirici) ve daha büyük dozlarda hipnotik (uyutucu-uyku veren) etki yaptıkları için sedatif-hipnotikler olarak adlandırılırlar. Huzursuzluk, endişe, korku ve emosyonel (duygusal; öfke, korku, keder, heyecan, sevinç) gerginlik gibi durumları hafifletip, giderebilirler. Sakinleşme; motor etkinlikte, ajitasyonda (davranışsal ve ruhsal heyacanlılıkta), psişik ve davranışsal canlılıkta, uyaranları algılamada ve yanıt vermede azalma ile ortaya çıkar. Vijilans (zihinsel çeviklik) ve buna eşlik eden psikomotor reaksiyon yeteneği (tepki verirlik) normal sınırın altına düşer. Yeterli dozlarda verildiklerinde uykusuzluktan yakınan kişiler yanı sıra normal kişilerde de uyku oluştururlar. Bu kişilerde sabahleyin (uyanıklık süresinin başlangıcı) uyutucu etkiye duyarlık gece verilmelerine göre daha azdır. Kullanıldıkları doza bağlı olarak nöronlarda yaygın ve görece seçici olmayan depresyon (sakinleşme, uyku, genel anestezi ve koma) oluştururlar. Hipnotik dozları sedatif dozlarının 3-5 katıdır. Hipnotik dozlarının 5-10 katı ise genel anestezi ve koma oluşturur. Sedatif olarak günde 3-4 kez ve hipnotik olarak gece yatmadan dakika önce tek doz halinde verilirler. Kaygıyı azaltırken veya sakinleştirici etki gösterirken motor ve mental işlevleri etkilememeleri istenir. Analjezik etkileri yoktur. Şiddetli ağrısı nedeni ile uyuyamayan hastalarda tek başına kullanılmaları sakıncalıdır. Çünkü sakinleşme yapmadıkları gibi ajitasyon ve konfüzyon (zihin bulanıklığı) hali de oluştururlar. Bu durumdaki bir hastaya uygun bir analjezik ile birlikte ya da tek başına morfin verilir. Oluşturdukları uyku yeterince güçlü uyaranlar (ağrı, saat) ile ortadan kalkar. Uyku başlangıcına kadar olan süreyi kısaltır ve uyanma eşiğini yükseltirler. Böylece daha erken uyuma sağlayıp gece uyanmalarını azaltırlar. Uyku kalıbında değişiklik yaparlar. NREM uykunun 2. basamağında geçen süreyi uzatır, 3. ve 4. basamaklarında geçen süreyi (derin uyku) kısaltırlar. Değişen derecelerde REM uyku süresinde kısalma yaparlar. REM uyku süresi ve 4. basamağın kısalmasına karşın uyanma sayısı ve uyanık kalma süreleri kısaldığından, genellikle toplam uyku süresinde bir artışa yol açarlar. Uzun süreli kullanımlarında uykunun farklı dönemlerine etkileri birkaç gece sonra azalmaya başlamakla birlikte çoğu zaman tamamen ortadan kalmaz. REM uyku üzerine etkilerine tolerans gelişimi, NREM uyku üzerine gelişenden daha belirgindir. Üç-dört hafta sürekli kullanımdan sonra birden kesildiklerinde, REM uyku dönemi sayısı ile süresinde ve toplam uyanıklık süresinde bir rebound artış görülebilir. Akşam hipnotik alan kişi sabah uyandığında normal uykudan uyanan bir kişi kadar zinde olamayabilir. Yarılanma ömrü uzun olan hipnotiklerin sakinleştirici etkilerine bağlı olarak sabah en az birkaç saat süren bir uyuşukluk hali (artık-etki) ortaya çıkar, araba kullanmak gibi dikkat ve beceri isteyen günlük işlerinin yapılması tehlikeye düşebilir.

2 2 Psişik ve fiziksel bağımlılık yapabilirler. Etkilerine karşı tolerans gelişir. Kaygı gidericiler ve alkol ile aralarında çapraz tolerans vardır. Droglardan birine karşı bağımlılık gelişen kişide ortaya çıkan yoksunluk sendromu diğerlerinin verilmesi ile ortadan kalktığından, çapraz bağımlılık da gösterirler. Benzodiazepinlere karşı gelişen tolerans farmakodinamik tiptedir. Barbitüratlar karaciğerde mikrozomal enzimleri indükleyerek kendi metabolizmalarını artırdıklarından etkilerine biyokimyasal tolerans gelişir. Sedatif ve hipnotik etkiye tolerans gelişirken, aşırı dozda yaptıkları denge bozukluğu, konuşma bozukluğu (dizartri) gibi motor bozukluklara, bellek ve algılama bozuklukları ile bunlara bağlı konfüzyona ve bilişsel bozukluklara pek tolerans gelişmez. Bu belirtiler bağımlılarda daima vardır ve kendileri ve çevreleri için sorun oluşturur. Benzodiazepinlerin bağımlılık yapma potansiyeli ve kötüye kullanılma riski barbitüratlara göre daha düşüktür. Bağımlılık gelişmesini önlemek için en küçük dozda, aralıklı ve en kısa sürede kullanılmalıdırlar. Emosyonel dengesizlik ve kişilik bozukluğu gösterenlerde kötüye kullanım görece sık görüldüğünden reçete yazılırken özellikle dikkatli olunmalıdır. Aldehit türevleri ve antihistaminikler dışında kontrole tabi olup yeşil reçete ile satılırlar. Tedavi sonlandırılırken kesilme yavaş ve tedrici olmalıdır. Ne kadar uzun süre kullanılmışlarsa o kadar yavaş kesilmelidirler. Haftalar boyunca, hem doz azaltılmalı, hem de aralık açılmalıdır. Böylece eksikliklerine uyum için yeterli süre sağlanmış olur. Kendilerinin veya aktif metabolitlerinin yarılanma ömrü uzun ise eksiklik belirtileri hafif olur. Benzodiazepinler GABA reseptörleri üzerinde bulunan bağlanma noktalarına bağlanarak etki gösterirler. Bağlanma reseptörün GABA ya ilgisini artırır ve reseptöre kenetli klorür kanallarının açılması ile nöronda hiperpolarizasyon ortaya çıkar. Barbitüratlar ise GABA reseptörlerinde hem barbitürat bağlanma yerine bağlanarak GABA nın reseptörüne bağlanmasını artırır hem de kanalı doğrudan açarlar. İdeal hipnotik drogun etkisi çabuk başlamalı, oluşturduğu uyku doğal uykuya benzemeli (uyku dönemlerinde değişiklik yapmamalı), artık etki oluşturmamalı, bağımlılık yapıcı etkisi olmamalı, tedavi indeksi büyük olmalı ve etkisine tolerans gelişmemelidir. İdeal sedatif drogun ise günlük işlerde verimliliği bozacak derecede zihinsel, duygusal algılama ve yetenekleri bozmaması, bağımlılık yapma potansiyelinin olmaması ve etkilerine karşı tolerans gelişmemesi gerekir.

3 3 KAYGI/BUNALTI GİDERİCİLER (ANKSİYOLİTİKLER) Orta şiddette kaygı, nedeni hafifletecek veya ortadan kaldıracak gücü uyardıkça yaşam olaylarına ve koşullarına karşı normal, uygun ve hatta yararlı bir yanıttır. Fakat uygunsuz veya aşırı veya kronik kaygı özellikle nedenin ortadan kaldırılamadığı durumlarda yıpratıcıdır. Kaygı, iç (çatışma) veya dış kaynaklı sıkıntılı duruma karşı gelişen emosyonel/somatik psikonörotik bozukluktur. Fobi, obsesyon (takıntı), heyecan bozuklukları, psişik ve mental durum ile ilgili olarak ruhsal gerginlik, sinirlilik, uykusuzluk, yetersizlik ve çaresizlik duygusu ile kendini gösterir. Kaygı giderici droglar limbik sistemi etkileyerek korku ve endişeyi azaltır ve sakinleşme sağlarlar. Uysallaşma, çevreye ilgisizlik oluşmaz. Bazı kaygı gidericilerde kaygı giderici dozda sakinleşme ortaya çıkmaz. Yüksek dozda korteks ve diğer bölgeleri de etkilerler. Kaygı semptomlarına çoğunlukla depresyon, panik bozukluk, agorafobi ve diğer özel fobiler, obsesif-kompulsif bozukluk ve pek çok şahsiyet bozukluğu eşlik eder. Trisiklik antidepresanlar, seçici serotonin geri alım inhibitörleri ve diğer antidepresanlar ile MAO inhibitörleri; panik bozuklukta (paroksetin vb.), obsesif-kompulsif bozuklukta (tedavi edici değeri en yüksek olan klomipramin, veya fluoksetin vb.), jeneralize kaygı bozukluğunda (venlafaksin vb.), posttravmatik stres bozukluğunda (sertralin vb.), sosyal fobide (moklobemid vb.) ve sosyal anksiyetede (esitalopram) kullanılırlar. Lorazepam, klonazepam ve alprazolam gibi bazı benzodiazepinlerin panik bozuklukta yararlı etkileri olabilir, bir antidepresan veya MAO inhibitörü kullanmadan önce denenirler. Benzodiazepinlerin belirgin olarak moral düzeltici etkileri bulunmaz. Yalnız alprazolam en azından nispeten hafif şiddetli depresyon olgularında antidepresan etkinlik gösterebilir. Kaygı her zaman psişik veya mental durum ile ilgili bozukluk olarak ortaya çıkmaz, somatik veya fiziksel unsurlar ile örneğin çarpıntı, taşikardi, terleme, bulantı, iştahsızlık, nefes darlığı, yorgunluk, göğüste sıkıntı hissi, tremor ve ishal gibi sempatik otonom sinir sisteminin artan etkinliğinin eşlik ettiği belirtilerle de kendini gösterir. Bu semptomlar kaygıdan kaynaklanmayıp, kaygı duyumsanmasına da katkıda bulunur ve yoğun trafikte araba kullanma, toplum karşısında konuşma, bir müzikal alet çalma, cerrahi girişim veya spor karşılaşması gibi stresli işlerde performansa (icraya) eşlik edebilir. Yakınımları kaygının başlıca otonomik veya somatik semptomları olan hastalarda beta-adrenerjik blokerler yarar sağlayabilir, kişiyi sakinleştirerek performansı artırabilir. Ancak, bazı durumlarda beklenen yarar gerçekleşmeyebilir (örn. eğer taşikardi semptomlara neden olmuyor ise). Beta blokerler tek başına veya bir benzodiazepin ile birlikte kullanılabilirler. Kontrollü çalışmalarda diğer kaygı bozukluklarında benzodiazepinlere üstünlükleri bulunamamıştır. İdeal kaygı giderici drog zihinsel çevikliği ve psikomotor reaksiyon yeteneğini normal sınırın altına düşürmeksizin kaygı halini ve ona eşlik eden aşırı psikomotor yanıt verirliği gidermelidir.

4 4 BARBİTÜRATLAR Barbitürik asid türevleridir. Uzun etki süreliler [6 saat veya daha fazla; fenobarbital (antikonvulsan) ve barbital (veronal)], orta etki süreliler [3-6 saat; pentobarbital (nembutal) ve allobarbital (dial)], kısa etki süreliler [3 saatten az; sekobarbital (sekonal)] ve çok kısa etki süreliler [tiyopental (pentotal; genel anestezik)] olmak üzere 4 gruba ayrılırlar. Tedavi indekslerinin düşük olması (bilinçsizlik ve solunum depresyonu yaparlar), kötüye kullanımlarının yüksek olması, fiziksel bağımlılık yapmaları ve enzim indüksiyonuna bağlı drog etkileşimleri nedeni ile sedatif-hipnotik kullanıma uygun değildirler. Ancak, hem tedavi amacı ile hem de kötüye kullanımları sürmektedir. Hipnotik olarak genellikle orta etki süreli barbitüratlar tercih edilir. Daha çok ağız yolundan kullanılırlar. Etkileri dakika içinde ortaya çıkar. Çözünürlüklerini artırmak için sodyum tuzları şeklinde kullanılırlar. Rektal yoldan uygulanabilirler, kas içi verilebilirler. Fötal dolaşıma ve süte kolayca geçerler. Plazma proteinlerine %20-65 oranında bağlanırlar. Uzun etki süreli olanlar (fenobarbital) kısmen karaciğerde biyotransformasyona uğrayarak, kısmen de böbreklerden atılarak kandan temizlenirler. İdrar kalevileştirilerek böbreklerden atılım hızlandırılabilir. Diğerleri karaciğerde mikrozomal enzimler tarafından metabolize edilerek, yıkılırlar. Küçük dozlarda sakinleşme yapar, kaygı ve endişe halini azaltabilirler. REM dönemini kısaltırlar. Hipnotik dozun üst sınırında alanlarda ilk iki hafta içinde belirgin tolerans gelişir (kullananların %50 sinde). Letal etkiye tolerans daha azdır. Tolerans arttıkça, tedavi indeksi düşer. Artık-etki yaparlar. Az sayıda kişide sakinleşme yerine uyarılma (eksitasyon) ve huzursuzluk oluşturabilirler. Bu paradoksik durum bir idiyosinkrazi şekli olarak kabul edilir. Ayrıca istenmeyen etki olarak uyuşukluk ve alerjik reaksiyonlar yapabilirler. Delta-aminolevülinik asid sentetaz enzimini indüklediklerinden porfiri öyküsü olan hastalarda hem oluşumu nedeni ile sakıncalıdırlar. Yüksek dozda konfüzyon, emosyonel dengesizlik, nistagmus, dizartri ve denge bozukluğu yapar, somatik refleksleri baskılarlar. Uzunca bir süre devamlı barbitürat kullananlarda tolerans gelişmesi nedeni ile etkinlik azalır (uyku süresi kısalır). Kısa ve orta etki süreli barbitüratlara karşı bağımlılık daha kolay gelişir. Solunum merkezinin kandaki CO 2 düzeyine ve kan ph sının uyarıcı etkisine karşı duyarlığını yüksek dozda azaltırlar. Yüksek dozda ve özellikle injeksiyon şeklinde verildiklerinde kan basıncında belirgin düşme, konjestif kalp yetmezliği ve akciğer ödemi yapabilirler. Devamlı barbitürat kullananlarda barsak hareketlerinin azalması nedeni ile kabızlık gelişebilir. ALDEHİTLER KLORAL HİDRAT: Sıvı şeklinde kullanılır. PARALDEHİT: Keskin kokulu ve yanıcı sıvıdır. ANTİHİSTAMİNİKLER Sakinleştirici etkisi fazla olan antihistaminiklerin başlıcaları doksilamin, difenhidramin ve prometazindir. Hipnotik olarak en fazla doksilamin kullanılır. Satışı serbesttir, yeşil reçeteye tabi değildir. Yavan uyku oluşturduğu öne sürülmektedir.

5 5 BENZODİAZEPİNLER Önce klordiazepoksid (1957), ardından diazepam (1958), oksazepam, nitrazepam (1965), flurazepam (1970) ve diğerleri sentez edilmiştir. Kas gevşetici ve antikonvulsan etki de gösteren 1,4- benzodiazepin türevleridir. Düşük dozlarda sakinleştirici ve yüksek dozlarda doğal uykuya benzer uyku sağlayarak hipnotik etki gösterirler. Daha yüksek dozlarda genel anestezi, koma ve ölüm oluştururlar. Hipnotik, sedatif ve kaygı giderici olarak 1960 yılında ilk kez pazarlanmalarından itibaren giderek barbitüratların ve diğer sedatif-hipnotiklerin yerini almışlardır. Barbitüratlara üstünlükleri, doz-yanıt eğrilerinin yatık olmasına bağlı olarak daha geniş güvenlik aralığına sahip olmaları, mikrozomal enzim indüksiyonu yapmadıkları için birlikte kullanıldıkları bazı droglar ile etkileşim göstermemeleri ve kaygı giderici dozlarda belirgin sakinleşme yapmamalarıdır. Akut zehirlenme halinde eğer alkol veya diğer depresanlar ile birlikte alınmamışlarsa ölüme neden olmazlar. Ancak barbitüratlar kadar olmamakla birlikte etkilerine karşı tolerans gelişmekte ve bağımlılık oluşmaktadır. Çoğunun psişik bağımlılık oluşturma potansiyelleri barbitüratlarınkine göre daha düşüktür. Farmakokinetik özellikleri arasındaki farklara göre kullanış yerleri değişir. Etki sürelerine göre sınıflandırıldıklarında; 1. Uzun etki süreli benzodiazepinler (diazepam, klordiazepoksid, klorazepat, medazepam, flurazepam ve nitrazepamdır): Flurazepam ve nitrazepam hipnotik olarak, diğerleri kaygı giderici olarak kullanılır. 2. Orta etki süreli benzodiazepinler (oksazepam, alprazolam, lorazepam, temazepam ve loprazolam): Oksazepam ve alprazolam kaygı giderici, diğerleri hipnotik olarak kullanılır. Flunitrazepam bağımlılık yapma potansiyeli çok yüksek olduğu için artık kullanılmamaktadır. 3. Kısa etki süreli benzodiazepinler (midazolam ve triazolam): Midazolam preanestezik medikasyonda veya genel anestezide, triazolam hipnotik olarak kullanılır. Farmakokinetik Özellikleri Özellikle karaciğerdeki çeşitli mikrozomal enzim sistemleri ile büyük oranda metabolize edilirler. Oluşan aktif metabolitler genellikle ana bileşiğe göre daha yavaş metabolize olduklarından çoğu benzodiazepinin etki süresi yarılanma ömrü ile çok az ilişki gösterir. Örneğin flurazepamın plazma yarılanma ömrü 2-3 saattir, fakat başlıca aktif metaboliti N-dealkilflurazepam/ N-hidroksietil flurazepam için bu süre saat arasındadır. Triazolam zayıf farmakolojik etki gösteren alfa-hidroksi türevlerine metabolize olur. Oksazepam, lorazepam, temazepam, triazolam, ve midazolam gibi ilk reaksiyonda yıkılan benzodiazepinlerin ise metabolizma hızı eylem sürelerini büyük ölçüde belirler. Metabolizma başlıca 3 aşamada olur. Triazolam, alprazolam ve midazolam dışındaki benzodiazepinler N- dealkilasyona uğrarlar. Oluşan metabolitlerin (örn. nordazepam) hepsi aktiftir. İkinci aşama hidroksilasyondur ve genellikle aktif bir türev (örn. nordazepamden oksazepam) açığa çıkar. Üçüncü aşama bu hidroksilli bileşiklerin başta glukuronik asid olmak üzere endojen maddeler ile

6 6 konjügasyonudur. Oksazepam ve lorazepam doğrudan konjügasyona uğrarlar. Temazepam oksazepama dönüşerek veya doğrudan konjügasyona uğrayarak atılır. Triazolam ve alprazolam önce hidroksilasyona sonra konjügasyonuna uğrarlar. Midazolam hızla aktif metaboliti olan hidroksimidazolama dönüşür ve daha sonra konjüge olarak atılır. Metabolitler suda çok çözündüklerinden başlıca böbrekler yolu ile atılırlar. Eliminasyon yarılanma ömürleri bireyler arasında geniş ölçüde değişiklik gösterir (diazepam ve klordiazepoksidin yarılanma ömürleri 60 yaşından yukarı olanlarda 30 yaşından aşağı olanlara göre 3-6 kez daha uzun). Bu nedenle, yaşlılarda erişkin dozunun ½ veya 1/3 ü kullanılmalıdır. Karaciğer işlevinin azalmış olması mikrozomal enzimler tarafından metabolize olan benzodiazepinlerin eliminasyon hızının yavaşlamasına yol açar. Yaşlılarda ve ciddi karaciğer yetersizliği olanlarda yarılanma ömrü uzar ve birikme nedeni ile etkileri güçlenir. Prematüre yenidoğan ile yaşlılarda diazepamın yarılanma ömrü genç erişkin, çocuklar ve hatta miadında yenidoğana göre 3-4 kez daha fazladır. Ayrıca ciddi karaciğer hastalığı, diazepamın yarılanma ömrünü 2-5 kez artırabilir. Glukuronidlerin oluşumu karaciğerdeki endoplazmik retikulum ile sınırlı olmadığından, oksazepam, lorazepam ve olasılıkla alprazolam eğer bölünmüş düşük dozda verilirlerse yaşlılarda ve ciddi karaciğer bozukluğu olan hastalarda daha güvenilir benzodiazepinlerdir. Klordiazepoksid ve diazepam çocuklarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Yağ-su dağılım katsayıları yüksek maddelerdir. Mide-barsak kanalından tama yakın emilirler. Emilim hızları değişiklik gösterir. Diazepam, nitrazepam ve lorazepam çabuk emilirler. Alprazolamın emilim hızı orta derecededir. Klorazepat midenin asid ortamında desmetildiazepama dönüşerek emildiğinden antasid kullanımı emilimini ve etkinliğini azaltır. Triazolam alındıktan 1 saat sonra kanda doruk konsantrasyona erişir. Temazepamın emilimi daha düzensiz ve değişkendir. Oksazepamın emilimi görece daha yavaştır. Flurazepamın aktif metabolitinin kanda doruk konsantrasyona ulaşması için geçen süre 1-3 saattir. Lorazepam dışındaki benzodiazepinlerin kas içi uygulanmalarında emilimleri değişkendir. Fazla lipofilik olduklarından, uygulandıktan sonra önce beyin ve diğer fazla kanlanan organlarda toplanırlar. Daha sonra lipid çözünürlüklerinin fazlalığı ile doğru orantılı olarak kas ve yağ dokusu gibi diğer az kanlanan yapılara dağılım gösterirler (yeniden dağılım). Hızla emilen diazepam etkinin ortaya çıktığı beyin dahil fazla kanlanan dokulara dağılım gösterir. Tek bir dozda kullanıldığında etkisi çabuk başlar, ancak eliminasyon yarılanma ömrü uzun olmasına karşın beyin dışına yeniden dağılım gösterdiğinden nispeten kısa sürer. Benzodiazepinler süt içine geçer ve kolaylıkla plasentayı aşarlar. Uzun süre kullanıldıklarında fötusta birikebilirler. Çoğu plazma proteinlerine büyük oranda (%85-95) bağlanırlar, bu özellikleri akut zehirlenme tedavisinde dializatın etkinliğini kısıtlar. Bazı benzodiazepinler için plazma konsantrasyonunda ikinci bir doruk değer bulunur. Örneğin, ağız yolu ile verilen diazepam 6-12 saat içinde kanda 2. kez doruk değere ulaşır. Bu olayın nedeni büyük olasılıkla enterohepatik dolanımdır. Nispeten uzun yarılanma

7 7 ömürlerine karşın etkili veya güvenilir biçimde günde 1 kez verilmezler; gün içi kaygı tedavisi için dozları 2-4 kısma bölünmelidir. Metabolizmaları simetidin, disulfiram, izoniazid ve oral kontraseptifler ile azalır, rifampin ile artma gösterirse de diğer droglar ile minimal etkileşim gösteren droglardır. İstenmeyen Etkileri Düşük dozda uyuşukluk, sarhoşluk duyumsama, baş ağrısı, bellek zayıflaması, amnezi, bazen görme bulanıklığı, yorgunluk, motor inkoordinasyon, denge bozukluğu, reaksiyon zamanının uzaması, konfüzyon (yaşlılarda daha sık), dizartri gibi istenmeyen etkiler yapabilirler. Bazen düşmanlık ve irritabilite (öfkelenme) ile canlı veya rahatsız edici rüyalar da eklenebilir. Bazı hastalarda iştahı artırır, kilo almaya neden olurlar. Hamilelerde kullanıldıklarında fötusta malformasyon (yarık dudak, yarık damak riskinde biraz artış) yapabilirler. Klordiazepoksid kullanan hastalarda ayrıca deride kızarıklık, bulantı, kusma, baş ağrısı, cinsel işlev bozukluğu, baş dönmesi (sersemlik), nadiren agranülositoz ve karaciğer reaksiyonları, kadınlarda adet düzensizlikleri ve yumurtlama bozukluğu görülmektedir. Tedavi dozlarında solunum ve kardiyovasküler sistemi baskılayıcı etkileri minimaldir. Aşırı dozlarına bağlı koma ve genel anestezide bir benzodiazepin antagonisti olan flumazenil verilir (i.v.). Flumazenil 5-15 dakika içinde hastanın bilincini yerine getirir. Yarılanma ömrü kısa olduğundan uygulamaları tekrarlanır. Aşırı dozaj sık görülürse de birlikte diğer SSS depresanları ile alkol alınmamışsa ciddi zehirlenmeler seyrek olur (700 mg dan fazla diazepam veya klordiazepoksid ile çok az sayıda ölüm bildirilmiştir). Tedavinin esası solunum ve kalp-damar işlevini desteklemektir. Fiziksel ve psişik bağımlılık yapabilirler ve etkilerine karşı tolerans oluşabilmektedir. Bir süre kullanıldıktan sonra birden kesildiklerinde yoksunluk semptomlarının ortaya çıkma sıklığı oldukça yüksektir. Uzun süre kullananlarda 1-2 hafta içinde günlük doz azaltılarak kesilmelidir. Benzodiazepin bağımlılığı en az 4-6 hafta sürekli kullanım sonrası gelişebilmektedir. Bir çalışmaya göre bu süre içinde bağımlılık gelişen kişi sayısı %15-44 arasında değişmektedir. Bağımlılık gelişimini engellemek için 1 aydan fazla verilmemeli ve doz mümkün olduğunca düşük tutulmalıdır. Yoksunluk sendromu kullanılan doza, kullanma süresine, drogun yarılanma ömrüne ve kesilme hızına göre değişen şiddette birkaç günden birkaç haftaya kadar sürer. Uzun etkili olanlarda yoksunluk sendromu daha hafif görülür. Kısa yarılanma ömürlü olanlarda ise belirtiler daha şiddetli olur. Bu nedenle, kısa yarılanma ömürlü benzodiazepin bağımlılığında drogu azaltarak kesme birden kesmeye tercih edilir. Bağımlıların bir bölümünde kısa yarılanma ömürlü benzodiazepinlerin yerine uzun yarılanma ömürlü benzodiazepin ile tedavinin sürdürülmesi yararlı olabilmektedir. Benzodiazepin yoksunluk belirtilerinin tedavisinde karbamazepin, imipramin ve buspiron yararlı bulunmuştur. Triazolam gibi kısa yarılanma ömürlü benzodiazepinleri uzun süre her gece alan kişilerde tedavi süresince sabah erken uyanma, rebound uykusuzluk ve gün içi kaygı gibi hafif yoksunluk belirtileri ortaya çıkabilir.

8 8 Kullanılan doza ve süreye bağlı olarak çoğu farmakolojik etkilerine tolerans gelişir. Ancak, elde edilen toleransın derecesi tüm farmakolojik etkiler için aynı değildir. Letal doz aralığının anlamlı olarak değişmediği sanılmaktadır. Triazolam gibi kısa yarılanma ömürlü benzodiazepinlerde tolerans gelişimi çok hızlıdır. Uykusuzluk Tedavisinde Kullanılmaları Hipnotik olarak sık kullanılan nitrazepam, flunitrazepam, flurazepam, temazepam ve triazolamdır. Günümüzde Türkiye de hiç biri bulunmamaktadır. Aşırı kullanımı nedeni ile flunitrazepam üretimine 1987 yılında son verilmiştir. Genellikle tümünün uyku dönemlerine etkileri benzer biçimdedir. Kendileri veya aktif metabolitleri uzun etkili olanlarda REM uyku dönemi sayısı ile süresinde ve toplam uyanıklık süresinde rebound artış daha hafif seyreder. Bir süre kullanıldıktan sonra kesilmeleri sonucu ortaya çıkan rebound uykusuzluk fiziksel bağımlılık oluştuğunu gösteren hafif bir yoksunluk sendromu belirtisidir. Nitrazepam ve flurazepam uzun yarılanma ömürleri nedeni ile artık-etki yaparlar ve anlamlı ölçüde gün içi sakinleşme oluştururlar. Kısa yarılanma ömürlü triazolam artık-etkiden yoksundur. Yüksek dozlarda kullanılmadıkça temazepam da belirgin gün içi sakinleşme oluşturmaz. Özellikle alkol gibi bir diğer santral sinir sistemi depresanı ile birlikte kullanımda artık-etkiler çok şiddetlendiğinden sorun oluşabilir. Acı, kısa süreli, hastalık, stres yaratan çevre değişikliği, iş veya evlilik ile ilgili sorunlarda ortaya çıkan geçici uykusuzlukta koruyucu olarak kullanılırlar: Kısa etki süreli olanlar diğerlerine göre daha az gün içi sakinleşmeye neden olduklarından tercih edilirler. Uyku bozukluğu 1 hafta veya daha fazla sürecek ise haftada en az 2 gece drog kullanımına ara vererek bir süre verilebilirler. Yan etkilerin çoğu yüksek dozlarda görüldüğünden tedaviye düşük dozlarda başlamak gereklidir. Doz yalnızca gerektiğinde artırılmalıdır. Aralıklı kullanmak ve dozun düşük tutulması önlemleri uyku kalıbında istenmeyen değişiklik, drog birikimi ve toleranstan sakınmak için gereklidir. Tedavi 3 haftayı geçmemeli ve birden kesilmemelidir. Bu arada kişiye amacın normal uyku kalıbını sağlamak olduğu, droga bağımlı kalmak olmadığı anlatılmalıdır. Kronik uykusuzlukta kullanılacak iseler kullanma süreleri 3-6 ayı geçmemelidir. Kişiye drog kesildiğinde geçici yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkabileceği anlatılmalıdır. Uzun süren uygulama sonrasında drog birikiminin hızı ve derecesi drogun farmakokinetik özelliklerine bağlıdır. Triazolam gibi kısa yarılanma ömürlü bir benzodiazepin verilmesinden sonra drog beyin ve plazmadan hızla uzaklaştırılır ve çoğu kişide son dozdan 24 saat sonra kanda saptanmayacak kadar kaybolur. Flurazepam gibi uzun yarılanma ömürlü aktif metabolitleri olan benzodiazepinlerin plazmadan kaybolması hem tek doz eliminasyon yarılanma ömrüne hem de birikme yarılanma ömrüne eşit bir sürede ortaya çıkar. Temazepam gibi yarılanma ömrü uzun olmayan benzodiazepinlerin yavaş ve aşırı birikimi gün içi sakinleşmeye yol açar. Bu durum gündüz kaygısı olanlarda yarar sağlaması dışında istenmeyen bir durumdur.

9 9 Yaşlılar bazı farmakodinamik değişiklikler (reseptör düzeyi vb.) nedeni ile santral sinir sistemi depresanı etkiye karşı daha duyarlıdır: Bu nedenle, yaşlılarda uyku bozukluklarının tedavi edilmesinde ilaç dışı yaklaşımlar daha güvenilirdir. Hipnotik drog kullanılması gerekiyor ise triazolam ve temazepam tercih edilmelidir. Nitrazepam ve flurazepam gibi uzun etkili benzodiazepinler birikici etkileri nedeni ile idrar ve motor bozukluğa (spontan düşme vb.) yol açtıklarından, düşük dozda (örn 15 mg flurazepam) ve aralıklı kullanımları önerilir. Öte yandan triazolam ile tedavi edilen yaşlılarda konfüzyon, anormal davranış, anterograd amnezi (drogun eylem süresi içinde oluşan olayları hatırlamada yetersizlik), deliryum, geçici ajitasyon gibi psikotik semptomların görüldüğü bildirilmektedir. Bu nedenle, İngiltere triazolam kullanımını yasaklamış, başka ülkeler doz azaltmasına gitmiştir (0.25 g dan mg a). Kaygı Tedavisinde Kullanılmaları Kaygı giderici olarak kullanılan benzodiazepinler; klordiazepoksid, diazepam, oksazepam, klorazepat, lorazepam, prazepam, alprazolam, halazepam ve antikonvulsan etkinliği daha belirgin olmakla birlikte bazen panik bozuklukta kullanılan klonazepamdır. Ayrıca sakinleştirici ve uyku verici olarak da kullanılabilirler. Klordiazepoksid ve diazepam en fazla kullanılan kaygı giderici droglardır. Çok sayıda araştırmaya göre çeşitli anksiyöz-nörotik hastalarda tedavide plasebodan çok daha etkin bulunmuşlardır. Klinik kullanımlarının bu kadar yaygın olması farmakolojik eylemlerinin nispeten güvenilir olması ve hasta ve doktor tarafından benzodiazepinlere olağanüstü istek olmasının bir sonucudur. Nispeten kısa eylem süreli olan benzodiazepin kullanımı sırasında dozlar arasında kaygı semptomlarının ortaya çıkabildiği gözlemlenmiştir; bu durumda tedaviyi kesmenin zorlaştığı veya dozları artırmaya bir eğilim olduğu bildirilmiştir. Bu olayın toleransa mı yoksa orta şiddette yoksunluk reaksiyonuna mı karşılık geldiği belli değildir. Alprazolam ve lorazepam kullanımında bu tip reaksiyon sık ortaya çıkar. NONBENZODİAZEPİNLER (ATİPİK BENZODİAZEPİN RESEPTÖR AGONİSTLERİ) Zolpidem, zopiklon, eszopiklon ve zaleplon kimyasal yapıları benzodiazepin olmayan, benzodiazepin reseptör kompleksinde farklı yere bağlanan yeni hipnotiklerdir. Zolpidem parsiyel agonist etki gösterir, tam agonist benzodiazepinleri antagonize eder. Tolerans ve bağımlılık gelişmesi ve kötüye kullanım potansiyelleri düşüktür. Antikonvulsan etkileri zayıf, sedatif etkileri güçlü olup triazolam gibi kısa yarılanma ömrüne ( saat) sahiptirler. Hafif rebound uykusuzluk yapabilirler. Kısa süreli uykusuzluk tedavisinde kullanılırlar. Benzodiazepinler gibi solunum depresyonu yapmazlar. Kaygıyı benzodiazepinler kadar azaltmadıklarından ameliyat öncesi hipnotik olarak onlara tercih edilmezler.

10 10 ZOPİKLON Benzodiazepinlere göre kaygı giderici etkisi daha zayıf, artık-etkisi daha azdır. Mide-barsak kanalından çabuk emilir, saat içinde vücuttan tamamı ile temizlenir. Birkaç hafta devamlı kullanılışından sonra kesildiğinde kaygıda artma ve uyku bozukluğu gibi hafif fiziksel bağımlılık belirtileri ortaya çıkabilir. En sık görülen (%4) istenmeyen etkisi ağızda acı tat yapmasıdır. Eszopiklon S-izomeridir. Daha düşük dozda kullanılır. ZOLPİDEM Bağımlılık yapma potansiyeli, belleği bozması ve artık etkisi benzodiazepinlerinkine göre daha zayıftır. Mide-barsak kanalından çabuk emilir. Karaciğerde çabuk yıkılır. Yarılanma ömrü kısadır ( saat). Karaciğer ve böbrek bozukluğu olanlarda ve 65 yaşın üstündeki hastalarda doz yarıya indirilir. Seyrek olarak idrar tutamama ve çift görme yapabilir. İngiltere de 2001 yılında eroin yüzünden komaya giren bir genç kızın zolpidemin yan etkilerinin araştırıldığı bir çalışmada denek olduktan sonra ayağa kalmaya, yemek yemeye ve birkaç kelimeyi bir araya getirmeye başladığı görülmüştür. Zolpidem ile komadaki hastaların tedavisi için yapılan deneylerde 360 kişiden 60 ı yaşam belirtileri göstermeye başlamıştır (BBC, 2007). ZALEPLON Etki süresi triazolam, zolpidem ve zopiklondan daha kısadır. Artık-etkisi benzodiazepinlere göre daha azdır. Mide-barsak kanalından çabuk emilir. Karaciğerde metabolize edilir. Kısmen CYP3A4 tarafından yıkıldığından bu enzimi baskılayanlar etki süresini ve şiddetini artırır. Enzim indüksiyonu yapan rifampisin ile etki süresi kısalır. Yaşlılarda dozu yarıya indirilir. Özellikle uykuya dalmakta güçlük çekenlerde tercih edilir. BUSPİRON Farmakolojik özellikleri bakımından benzodiazepinlerden farklıdır. Daha seçici kaygı giderici etki gösterir. Antikonvulsan ve kas gevşetici etkisi bulunmaz. Dorsal raphe çekirdeğinden limbik sisteme giden yolağın ucunda bulunan nöronlardaki 5-HT 1A reseptörlerinde parsiyel agonist etki göstererek serotonerjik etkinliği azaltır. Antidepresan etkinlik de gösterir. Klinik çalışmalara göre nispeten az sakinleşme yapan etkin bir kaygı giderici drogdur; tolerans veya bağımlılık oluşturma riski az görünmektedir. Kötüye kullanım yatkınlığı çok azdır. Belirgin hipnotik ve öforik etkisi bulunmaz. Benzodiazepinler ile arasında çapraz tolerans ve çapraz bağımlılık yoktur. Alkol ve diğer SSS depresanı droglar ile aditif etkileşme göstermez. Benzodiazepinler kadar etkindir. Daha az psikomotor bozukluk yapar (araba kullanma yeteneğini etkilemez), sedasyon ve amnezi oluşturmaz veya çok hafif oluşturur. Bulantı, sersemletici baş ağrısı, sinirlilik, uyuşukluk, kesiklik, heyecanlanma, taşikardi, çarpıntı, göğsü ağrısı, kulak çınlaması ve göz bebeğinde küçülme yapabilir.

11 11 Plazma yarılanma ömrü 7 saattir. Kısmen karaciğerde metabolize olur. Kalanı böbreklerden değişmeden atılır. İleri derecede karaciğer ve böbrek bozukluğunda kullanılmamalıdır. Kaygı giderici etkisi aktif metabolitinin birikmesi ile 1-3 haftalık bir uygulamadan sonra ortaya çıkar. Bu nedenle panik atakta kullanılmaz. Uzun süren orta ve ağır derecedeki kaygının (jeneralize kaygı bozuklukları gibi) tedavisinde kullanılır. Tedavi başlangıcında düşük dozda kullanılır. Günlük doz 2-3 günde bir artırılır. Hamilelikte kullanımı B kategorisine girer. Azapiron, gepiron ve ipsapiron, buspiron ile aynı yapıda yeni kaygı giderici droglardır. HİDROKSİZİN Kaygı tedavisinde yaygın kullanılır. Etkisi sakinleşmeye neden olduğu yüksek dozlarda (400 mg/gün) belirgindir. Antihistaminik etkisi ile kaşıntıyı da ortadan kaldırır. Sakinleştirici, antikolinerjik ve antihistaminik etkileri nedeni ile preanestezik medikasyonda da kullanılır (i.m.). Yararlanılan Kaynaklar: 1. Tıbbi Farmakoloji. SO Kayaalp (ed.), 13. baskı, Pelikan Yayıncılık, 2012, Ankara. 2. Basic and Clinical Pharmacology. BG Katzung ve AJ Trevor (ed.), 13. baskı, McGraw Hill, New York, 2015.

Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer

Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 1 2 2 1 Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar Anksiyete, kesin olarak tanımlanabilir bir uyarıya bağlanamayan, huzursuzluk,

Detaylı

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Müracaat eden herkese muayenede uyku durumu sorulmalı İnsomnia (Uykusuzluk)

Detaylı

Yatıştırıcı ve Uyku Doğurucu İlaçlar

Yatıştırıcı ve Uyku Doğurucu İlaçlar Yatıştırıcı ve Uyku Doğurucu İlaçlar Prof.Dr. Ender YARSAN A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi MSS nin ılımlı-hafif-orta derecede baskı altına alınması Etkileri

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ 7. Anksiyete Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ 7. Anksiyete Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ 7 Anksiyete Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com ANKSİYETE Somatik belirtilerin de eşlik ettiği, nedensiz bir tedirginlik

Detaylı

Tranxilene 10 mg Kapsül

Tranxilene 10 mg Kapsül Tranxilene 10 mg Kapsül FORMÜLÜ Bir kapsülde: Klorazepat dipotasyum 10 mg (Kapsül boyar maddeleri: eritrosin, titan dioksit) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikler: Klorazepat benzodiazepin

Detaylı

Tex Sedatif-Hipnotik İlaçlar t

Tex Sedatif-Hipnotik İlaçlar t Tex Sedatif-Hipnotik İlaçlar t Ders Planı Benzodiazepinler Buspiron Zopiklon Zolpidem Barbitüratlar Diğer Hipnotikler GABA A Reseptörü Çeşitli alt birimlerin birleşmesinden oluşan pentamerik (veya tetramerik)

Detaylı

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Dr. Berker Duman Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri AD, Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi BD Ankara Üniversitesi Beyin Araştırmaları

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

(trankilizan ilaçlar)

(trankilizan ilaçlar) Anksiyolitik ilaçlar (trankilizan ilaçlar) Anksiyete nedir? Anksiyete bozuklukları nedir? Anksiyete > Otonomik belirtiler Kalp hızında, tansiyonda, kalp kasılmasında, nefes hızında vs artış Norepinefrin

Detaylı

SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014

SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014 SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014 SUNU PLANI Benzodiazepinler Barbütüratlar Diğer Sedatifler SEDASYON UYGULAMALARINDA

Detaylı

Benzodiazepin Bağımlılığı

Benzodiazepin Bağımlılığı Benzodiazepin Bağımlılığı Ozan Ezgi Berberoğlu Veteriner Hekim İ.Ü. DETAE, Sinirbilim AD Madde Bağımlılığı Bağımlılığa yol açan maddeler; genel olarak yaşamı sürdürmek için gerekli olmadığı halde keyif

Detaylı

SEDATİF-HİPNOTİK İLAÇLAR İLE MEYDANA GELEN ZEHİRLENMELER. Barbitüratlar (Kullanımları sınırlandırılmış)

SEDATİF-HİPNOTİK İLAÇLAR İLE MEYDANA GELEN ZEHİRLENMELER. Barbitüratlar (Kullanımları sınırlandırılmış) KLİNİK TOKSİKOLOJİ SEDATİF-HİPNOTİK İLAÇLAR İLE MEYDANA GELEN ZEHİRLENMELER 31.10.2016 Doç. Dr. Sibel Özden İ.Ü. Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı SEDATİF-HİPNOTİK İLAÇLAR 20.yy

Detaylı

Vitaller ; Kan gazı;

Vitaller ; Kan gazı; 48 yaşında bayan hasta 112 tarafından acil servise getiriliyor. Hasta evde koma halinde ve siyanotik olarak bulunmuş. Vitaller ; Kan basıncı: 70 mmhg Nabız: 100 /dk Ateş: 36,2 Baş-boyun: unikterik, siyanotik,

Detaylı

Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar

Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 20.10.2010 Konuşma planı Bu konuda

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD

Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD Yaşlılarda Psikofarm akoloji Uygulam a Prensipleri Yrd. Doç.Dr. Mehmet AK GATA Psikiyatri AD ABD > 65 yaş, nüfusun %13 ancak reçete edilen tüm ilaçların % 35 > 70 yaş, hastaneye yatış 1/6 ilaç yan etkisi

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3.FARMASÖTİK FORM Kapsül Gövdesi beyaz kapağı pembe renkli No: 3 kapsüller içinde homojen beyaz toz

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3.FARMASÖTİK FORM Kapsül Gövdesi beyaz kapağı pembe renkli No: 3 kapsüller içinde homojen beyaz toz KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1.BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI TRANXILENE 5 mg kapsül 2.KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Klorazepat dipotasyum 5 mg Yardımcı madde: Potasyum karbonat 10 mg Yardımcı maddeler için

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TRANXILENE 10 mg kapsül Ağızdan alınır. Etkin madde: Klorazepat dipotasyum 10 mg Yardımcı maddeler: Potasyum karbonat, talk, eritrosin, titanyum dioksit, susuz sodyum sülfit, jelatin

Detaylı

Psikofarmakolojiye giriş

Psikofarmakolojiye giriş Psikofarmakolojiye giriş Genel bilgiler Beyin 100 milyar nöron (sinir hücresi) içerir. Beyin hücresinin i diğer beyin hücreleri ile 1,000 ile 50,000 bağlantısı. Beynin sağ tarafı solu, sol tarafı sağı

Detaylı

AZEPİN İNTOKSİKASYONUKASYONU BENZODİAZEP GİRİŞ FARMAKOLOJİSİ FARMAKOLOJİSİ. Sık kullanılan ajanlardır

AZEPİN İNTOKSİKASYONUKASYONU BENZODİAZEP GİRİŞ FARMAKOLOJİSİ FARMAKOLOJİSİ. Sık kullanılan ajanlardır BENZODİAZEP AZEPİN İNTOKSİKASYONUKASYONU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI Dr.İlker GÜNDÜZ 05 10 2010 GİRİŞ Sık kullanılan ajanlardır Anksiyete, uykusuzluk, alkol yoksunluğu ve

Detaylı

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8 Soruların konulara göre dağılımı: Otonom Sinir Sistemi : 5 Santral Sinir Sistemi : 5 Genel Farmakoloji: 2 Kardiyovaskuler sistem: 3 Otakoid: 2 Endokrin sistem: 2 Antiviral ilaçlar: 1 Konu dağılımı daha

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

CONTRAMAL RETARD 100 mg TABLET PROSPEKTÜS

CONTRAMAL RETARD 100 mg TABLET PROSPEKTÜS PROSPEKTÜS FORMÜLÜ : Contramal Retard 100 mg Tablet; 100 mg tramadol hidroklorür ve boyar madde olarak titanyum dioksit (E 171) içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ : Farmakodinamik Özellikleri : Contramal

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. BUSPON 5 mg kapsül. Ağız yolu ile uygulama içindir.

KULLANMA TALĐMATI. BUSPON 5 mg kapsül. Ağız yolu ile uygulama içindir. KULLANMA TALĐMATI BUSPON 5 mg kapsül Ağız yolu ile uygulama içindir. Etkin madde: Her bir kapsülde 5.0 mg buspiron hidroklorür içermektedir. Yardımcı madde(ler): Laktoz monohidrat, tartrazin (E102), nişasta,

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ-5. ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ-5. ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ-5 ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com DEPRESYONUN NÖROKİMYASI Dopamin Çok az olumlu afekt (mutluluk, neşe, ilgi, haz, uyanıklı,

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Prof. Dr. Hakan Coşkunol Ege Üniversitesi BATI ENSTİTÜSÜ Alkol ve Madde Kullanım Biçimleri Nelerdir? Kullanmama Sosyal Kullanım Rekreasyonel Kullanım Riskli Kullanım

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN oral damla Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Propil paraben

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Vücudun İlaçlara Etkisi (Farmakokinetik Etkiler) Farmakokinetik vücudun ilaca ne yaptığını inceler. İlaçlar etkilerini lokal veya sistematik

Detaylı

İnsomni de İlaçlar. Dr. Hakan Kaynak

İnsomni de İlaçlar. Dr. Hakan Kaynak İnsomni de İlaçlar Dr. Hakan Kaynak İnsomni Uykuyu başlatma, Sürdürme, Sabah erken uyanma, Uykunun dinlendirici olmaması Genellikle farklı tipler birarada görülebilir İnsomni Sıklığı 17,70 16,80 18,00

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SİSTRAL Krem. Cilt üzerine, haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. SİSTRAL Krem. Cilt üzerine, haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI SİSTRAL Krem Cilt üzerine, haricen uygulanır. Etkin madde: 1 gram kremde 15 mg klorfenoksamin hidroklorür bulunur. Yardımcı maddeler: İsopropil miristat, stearik asit, setostearil alkol,

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Uyku bozukluklarının tedavisi hakkında genel bilgi ve uyku hastalıkları. İNSOMNİ tedavisinde kullanılan farmakolojik ajanlar

Uyku bozukluklarının tedavisi hakkında genel bilgi ve uyku hastalıkları. İNSOMNİ tedavisinde kullanılan farmakolojik ajanlar Uyku bozukluklarının tedavisi hakkında genel bilgi ve uyku hastalıkları İNSOMNİ tedavisinde kullanılan farmakolojik ajanlar Prof. Dr. Hakan Kaynak 09 Mart 2013 Cumartesi / HEKİM KURSU 15:45 16:30 İnsomni

Detaylı

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi?

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi? ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE FARMAKODİNAMİK FARKLILIKLAR 17.12.2004 ANKARA Prof.Dr. Aydın Erenmemişoğlu ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE 2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD ANTİEPİLEPTİKLER Karbamezepin Okskarbazepin Lamotrijin Riluzol Valproik

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI GRİPİN kapsül Ağızdan alınır. Etkin maddeler: Her bir kapsül; etkin madde olarak 250 mg Parasetamol ve 15 mg Kafein içermektedir. Yardımcı maddeler: Mısır nişastası, Magnezyum Stearat,

Detaylı

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Journal of Clinical and Analytical Medicine Acil Tıp El Kitabı Güçlü Aydın, Ümit Kaldırım Opioidler Analjezi bilinç değişikliği yaratmadan ağrının azaltılmasıdır. Akut

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI MYODİN 4mg/2ml IM ampul Kas üzerine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, hidroklorik asit, sitrik asit monohidrat, susuz sodyum

Detaylı

Anksiyete Bozukluklarında İlaç Tedavileri Benzodiyazepinler. Şebnem Pırıldar Ege Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

Anksiyete Bozukluklarında İlaç Tedavileri Benzodiyazepinler. Şebnem Pırıldar Ege Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Anksiyete Bozukluklarında İlaç Tedavileri Benzodiyazepinler Şebnem Pırıldar Ege Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Etki mekanizması Farmakokinetik Kullanım alanları Yan etkileri yoksunluk belirtileri bağımlılık

Detaylı

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin Propiverin HCL Etki Mekanizması Bedreddin Seçkin 24.10.2015 Propiverin Çift Yönlü Etki Mekanizmasına Sahiptir Propiverin nervus pelvicus un eferent nörotransmisyonunu baskılayarak antikolinerjik etki gösterir.

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ALZAMED 5 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Donepezil hidroklorür 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Uyku tanımı Uyku Fizyolojisi (uyku evreleri) Sirkadiyen ritim Uyku yoksunluğu İdeal uyku Uyku ile ilgili bazı hastalıklar

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Bir supozituvar, 800 mg fenprobamat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Bir supozituvar, 800 mg fenprobamat içerir. KULLANMA TALİMATI GAMAKUİL Supozituvar Anüse (makata) uygulanır. Etkin madde: Bir supozituvar, 800 mg fenprobamat içerir. Yardımcı madde: Witepsol H 15 Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu. Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi

Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu. Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi Alkol entoksikasyonu Alkol zehirlenmesi, alkol alımı sırasında ya da sonrasında ortaya çıkan uyumsuz davranışsal değişikliklerle

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NIZORAL 400 mg Ovül 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir ovül etkin madde olarak 400 mg ketokonazol içerir. Yardımcı maddeler: Bütil hidroksianizol

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 2 mg loperamid e eşdeğer 2,16 mg loperamid HCl içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 2 mg loperamid e eşdeğer 2,16 mg loperamid HCl içerir. KULLANMA TALİMATI LOPERAN 2 mg Tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 2 mg loperamid e eşdeğer 2,16 mg loperamid HCl içerir. Yardımcı maddeler: Mısır nişastası, laktoz, talk, jelatin, Mg stearat,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her draje, etkin madde olarak 0.50 mg pizotifene eşdeğer bazda 0.73 mg pizotifen hidrojen maleat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her draje, etkin madde olarak 0.50 mg pizotifene eşdeğer bazda 0.73 mg pizotifen hidrojen maleat içerir. KULLANMA TALİMATI SANDOMİGRAN draje Ağız yolu ile alınır. Etkin madde: Her draje, etkin madde olarak 0.50 mg pizotifene eşdeğer bazda 0.73 mg pizotifen hidrojen maleat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum

Detaylı

Prof. Dr. Yeşim GÖKÇE - KUTSAL

Prof. Dr. Yeşim GÖKÇE - KUTSAL Yazar Ad 157 Prof. Dr. Yeşim GÖKÇE - KUTSAL Yaşlanma ile birlikte organlarda ve organ sistemlerinde ortaya çıkan değişiklikler sonucunda, vücudun çeşitli stres ve değişen koşullara adaptasyonu azalmıştır.

Detaylı

SEROTOP FİLM TABLET 100 mg

SEROTOP FİLM TABLET 100 mg SEROTOP FİLM TABLET 100 mg FORMÜLÜ Her bir tablette; 100 mg sertraline eşdeğer 111,90 mg sertralin HCl Boyar madde: Titanyum dioksit FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikler Sertralin güçlü ve

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür KULLANMA TALİMATI XYZAL 5 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selülöz, laktoz monohidrat, kolloidal anhidrus

Detaylı

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün;

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün; Epilepsi bir kişinin tekrar tekrar epileptik nöbetler geçirmesi ile niteli bir klinik durum yada sendromdur. Epileptik nöbet beyinde zaman zaman ortaya çıkan anormal elektriksel boşalımların sonucu olarak

Detaylı

YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON

YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON Sedasyon Hastanın korku ve endişe kaynaklı rahatsızlığını azaltmak için santral sinir sistemi ve reflekslerinin farmakolojik ve nonfarmakolojik (psikolojik) yollarla

Detaylı

WYETH ILAÇLARI A.S. Büyükdere cad. No.100-102,Maya Akar Center,Kat 9,80280,Esentepe-Istanbul Tel:(212) 2117612 (4 hat) Fax:(212) 2117616

WYETH ILAÇLARI A.S. Büyükdere cad. No.100-102,Maya Akar Center,Kat 9,80280,Esentepe-Istanbul Tel:(212) 2117612 (4 hat) Fax:(212) 2117616 Wyeth Ativan Expidet 1 mg FORMÜL Her tablet 1 mg lorazepam içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER Lorazepam bir benzodiazepindir. Anksiyolitik, sedatif ve hipnotik özelliklere sahiptir. Benzodiazepinler muhtemelen

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Cabral Ampul Kas içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. Cabral Ampul Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Cabral Ampul Kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampul (3 ml), 800 mg feniramidol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sodyum hidroksit, deiyonize su Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. STABLON 12.5 mg kaplı tablet. Ağız yoluyla alınır. Etkin Madde:12.5 mg Tianeptine sodyum tuzu.

KULLANMA TALİMATI. STABLON 12.5 mg kaplı tablet. Ağız yoluyla alınır. Etkin Madde:12.5 mg Tianeptine sodyum tuzu. KULLANMA TALİMATI STABLON 12.5 mg kaplı tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin Madde:12.5 mg Tianeptine sodyum tuzu. Yardımcı Maddeler: Mısır nişastası, Mannitol, Magnezyum stearat, Talk, Sodyum bikarbonat,

Detaylı

DROG ve MADDE BAĞIMLILIĞI Kötüye kullanım (suistimal) güçlü keyif duygusuna neden olan veya algılamayı değiştirebilen psikoaktif drogların tıbbi

DROG ve MADDE BAĞIMLILIĞI Kötüye kullanım (suistimal) güçlü keyif duygusuna neden olan veya algılamayı değiştirebilen psikoaktif drogların tıbbi 1 DROG ve MADDE BAĞIMLILIĞI Kötüye kullanım (suistimal) güçlü keyif duygusuna neden olan veya algılamayı değiştirebilen psikoaktif drogların tıbbi olarak onaylanmamış biçimde kullanılmalarıdır. Oluşan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır. KULLANMA TALİMATI CASODEX 50 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde : 50 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, metil hidroksi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LORDES 5 mg film kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Desloratadin 5 mg Yardımcı maddeler: Dibazik kalsiyum fosfat dihidrat DC, mikrokristalin selüloz, mısır nişastası, talk, film

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI LEVOPRONT öksürük şurubu Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg Levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Metil paraben, propil paraben, sakkaroz, kiraz aroması, monohidrat sitrik

Detaylı

16 yaş altı hastalarda viral grip/ soğuk algınlığı veya suçiçeği durumlarında hekime danışılmadan kullanılmamalıdır.

16 yaş altı hastalarda viral grip/ soğuk algınlığı veya suçiçeği durumlarında hekime danışılmadan kullanılmamalıdır. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI DENCOL Jel Sprey 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her 1 g jel, Etkin madde: Kolin salisilat içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol (%70) Karboksimetil selüloz sodyum 87.1 mg 70.0

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4.1. Terapötik endikasyonlar Kas-iskelet sistemi ile ilişkili akut ağrılı kas spazmlarının semptomatik tedavisinde endikedir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4.1. Terapötik endikasyonlar Kas-iskelet sistemi ile ilişkili akut ağrılı kas spazmlarının semptomatik tedavisinde endikedir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MAXTHİO 4 mg/2 ml İM Enjeksiyon İçin Çözelti İçeren Ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Tiyokolşikosid 4 mg Yardımcı maddeler: Sodyum klorür

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. ALORES 2.5mg/5ml Şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her 5 ml (1 ölçek) şurup 2.5 mg desloratadin içerir. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, sorbitol %70, sitrik asit monohidrat, sodyum sitrat, sodyum

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. TĐORELAX 4 mg/2 ml IM ampul Steril-apirojen Kas içine uygulanır. KULLANMA TALĐMATI Etkin madde: Bir ampulde, 4 mg tiyokolşikosid bulunur. Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, distile su. Bu ilacı kullanmaya

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

Genellikle 1-3 günlük tedavi yeterlidir. Romatizma tedavilerinde en az bir hafta uygulanır.

Genellikle 1-3 günlük tedavi yeterlidir. Romatizma tedavilerinde en az bir hafta uygulanır. Prospektüs FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Metamizol steroid olmayan yangı giderici bir pyrazolone'dur. Analjezik, antiinflamatuar ve antipiretik etkilere sahiptir. Narkotik olmayan analjezikler grubuna girer.

Detaylı

FORMÜLÜ Her bölünebilir tablette, Alprazolam... 1 mg

FORMÜLÜ Her bölünebilir tablette, Alprazolam... 1 mg Xanax 1 mg Tablet FORMÜLÜ Her bölünebilir tablette, Alprazolam... 1 mg Boyar madde: Eritrosin sodyum aluminyum lak, FD & C blue no 2 aluminyum lak. Koruyucu: Sodyum benzoat FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 ml lik çözelti 100 mg mildronat dihidrat içerir. Yardımcı maddeler: Enjeksiyonluk su.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 ml lik çözelti 100 mg mildronat dihidrat içerir. Yardımcı maddeler: Enjeksiyonluk su. KULLANMA TALİMATI SATURİD 100 mg/ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her 1 ml lik çözelti 100 mg mildronat dihidrat içerir. Yardımcı maddeler: Enjeksiyonluk su.

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BUTAMCOD 7.5 mg/5 ml Şurup

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BUTAMCOD 7.5 mg/5 ml Şurup 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BUTAMCOD 7.5 mg/5 ml Şurup KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Butamirat sitrat Yardımcı maddeler: Sorbitol % 70 Etanol Sakarin sodyum Benzoik asit

Detaylı

0,2-0,5 promil (20-50 mg/dl): Endişe, sıkılganlık ve sorumluluk duygusunu azalır; neşelenme hali oluşur. Reaksiyon zamanı uzar, hassas motor kontrol azalır, düşüncesiz davranışlar artar 0,5-1 promil (50-100

Detaylı

TOKSİDROMLAR. Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi. 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015

TOKSİDROMLAR. Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi. 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015 TOKSİDROMLAR Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015 Toksidrom tanım Toksidrom (=toksik sendrom) kelimesi, zehirlenmelerde tanı ve ayırıcı

Detaylı

ANTİDEPRESAN ve ANTİMANİK İLAÇLAR

ANTİDEPRESAN ve ANTİMANİK İLAÇLAR ANTİDEPRESAN ve ANTİMANİK İLAÇLAR Affektif (duygu-durum) hastalıklar ve manik-depresif (bipolar) hastalık durumunda kullanılan ilaçlardır. Etkilerini; SSS deki monoaminlerin (mediyatör görevli olanlar)

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LORDES 2.5mg/ 5ml şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her 1 ml de 0,5 mg desloratadin. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, anhidr sitrik asit, trisodyum sitrat dihidrat, sodyum benzoat,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. ADELEKS IM 4 mg/2 mi Ampul Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, enjeksiyonluk su. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce

Detaylı

FAVERİN FİLM TABLET 50 mg

FAVERİN FİLM TABLET 50 mg FAVERİN FİLM TABLET 50 mg FORMÜLÜ Her bölünebilir film tablet 50 mg fluvoksamin maleat içerir. Boyar madde olarak titanyum dioksit ve sarı demir oksit kullanılmıştır. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LAVENİL 30 mg/5 ml şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml de 30 mg levodropropizin bulunur. Yardımcı maddeler: Sukroz, gliserin, metil paraben (E218), propil paraben (E216), kahve aroması,

Detaylı

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYONDA PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYON TANISI Depresif ruh hali İlgi ve isteklerde azalma Enerji azlığı Konsantrasyon bozukluğu ğ İştah bozukluğu Uk Uyku bozukluğu ğ Kendine güven kaybı, suçluluk ve

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol.

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. KULLANMA TALİMATI STİDERM jel Cilde uygulanır. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. Yardımcı Maddeler: Benzalkonyum klorür, mentol kristali, karbomer 980, disodyum EDTA, sodyum

Detaylı

Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, hidroklorik asit, enjeksiyonluk su

Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, hidroklorik asit, enjeksiyonluk su KULLANMA TALİMATI KEPLERON 4 mg / 2 ml IM Enjektabl Çözelti İçeren Ampul Kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, hidroklorik asit, enjeksiyonluk

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu BİLİNÇ Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu 1 Tanım Belirli bir anda aktif olan düşünce, duygu, algı ve anıların tümüne olan FARKINDALIK hali. İzlenimlerimiz ve eylemlerimiz üzerinde bilgi sahibi olmak Farkındalık

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir. KULLANMA TALİMATI BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir. Yardımcı Maddeler: Diğer yardımcı maddeler için 6.1 e

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PEXOLA 0.250 mg Tablet Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. PEXOLA 0.250 mg Tablet Ağız yoluyla alınır. PEXOLA 0.250 mg Tablet Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Pramipeksol. Her bir PEXOLA 0.250 miligram Tablet, 0.18 miligram pramipeksol baza eşdeğer, 0.250 mg pramipeksol dihidroklorür

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir ölçek (5 ml) şurup 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Propil parahidroksibenzoat,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PROGESTAN 200 mg Yumuşak Kapsül. Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. PROGESTAN 200 mg Yumuşak Kapsül. Ağızdan alınır. PROGESTAN 200 mg Yumuşak Kapsül Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her bir yumuşak kapsülde 200 mg progesteron Yardımcı maddeler: Araşit yağı, lesitin (soya), jelatin, gliserin, titanyum dioksit

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler: KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. Ürünün İsmi EUCARBON tablet 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi Etkin maddeler: Bir tablette; 180,0 mg bitkisel kömür, 50,0 mg kükürt, 105,0 mg senne (sinameki) yaprağı tozu ve 25,0

Detaylı

KULLANMA TALİMATI MAZENİL

KULLANMA TALİMATI MAZENİL KULLANMA TALİMATI MAZENİL 0.5mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Flumazenil dir. Yardımcı madde(ler): Disodyum edetat, glasiyel asetik asit, sodyum klorür,

Detaylı

YAŞLILIK DÖNEMİNDE İLAÇ KULLANIMI

YAŞLILIK DÖNEMİNDE İLAÇ KULLANIMI YAŞLILIK DÖNEMİNDE İLAÇ KULLANIMI Prof.Dr. Yeşim Gökçe KUTSAL -Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi -Hacettepe Üniversitesi Geriatrik Bilimler

Detaylı

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Hipoglisemi-Hiperglisemi Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Diabetin Acil Sorunları Hipoglisemi Diabetik Ketoz ( veya Ketoasidoz) Hiperosmolar Nonketotik Durum Laktik Asidoz Hipoglisemi

Detaylı

Pazoloji ve Kullanım Şekli Çocuklar ve erişkinlerde kullanımı aşağıdaki tabloda verilmiştir;

Pazoloji ve Kullanım Şekli Çocuklar ve erişkinlerde kullanımı aşağıdaki tabloda verilmiştir; KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NAC 200 mg efervesan tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Asetilsistein 200 mg Yardımcı madde(ler): Aspartam (E 951) Sodyum hidrojen karbonat

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. RUPAFİN 10 mg tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. RUPAFİN 10 mg tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI RUPAFİN 10 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: 10 mg rupatadin (fumarat şeklinde). Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, prejelatinize nişasta, mikrokristalin selüloz, kırmızı demir

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Enjeksiyon çözeltisi Hemen hemen renksiz, berrak veya çok hafif opalesans çözelti.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Enjeksiyon çözeltisi Hemen hemen renksiz, berrak veya çok hafif opalesans çözelti. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI SİSTRAL Ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir ampul (1mL) 10 mg klorfenoksamin hidroklorür içerir. Yardımcı maddeler: Yardımcı maddeler

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. FENİSTİL Jel 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. FENİSTİL Jel 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI FENİSTİL Jel 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: 1 g jel, 1 mg dimetinden maleat içerir. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, benzalkonyum klorür

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. ZİNCOPLEX 15 mg / 5 ml şurup Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her 5 ml şurupta 15 mg çinkoya eşdeğer 66 mg çinko sülfat heptahidrat Yardımcı maddeler: Gliserin, sorbitol, esans olarak raspberry

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı