Madde bağımlılığının nörobiyolojik temelleri?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Madde bağımlılığının nörobiyolojik temelleri?"

Transkript

1 Madde bağımlılığının nörobiyolojik temelleri? Prof.Dr. İ. Tayfun UZBAY Gülhane Askeri Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Psikofarmakoloji Araştırma Ünitesi, Etlik - Ankara 2. Klinik Toksikoloji Sempozyumu, Trabzon, 24 Ekim 27 İyi bilinenler Madde bağımlılığı ve beyin (nörobiyoloji) Madde bağımlılığı beyin hastalığıdır (ruh hastalığı değil!...) VTA, medyal önbeyin demeti ve santral ödüllendirme sistemi Dopaminerjik, serotonerjik, noradrenerjik, opiyaterjik, GABA-erjik, glutamaterjik ve adenozinerjik sistemlerin katkısı Ödül eksikliği sendromu ve dopaminerjik reseptörler Son yıllarda yeni eklenenler Fiziksel bağımlılık oluşumu - nitrik oksid glutamat hipotezi Agmatin α 4 β 2 nikotinik AK reseptörler (parsiyel agonist vareniklin) Yeni hipotezler Madde bağımlılığı nöroplastisite Madde bağımlılığı - şizofreni 1

2 Maddelerin aversif etkileri Negatif pekiştiri Madde arayışı davranışı Maddelerin diskriminatif etkileri Öfori Maddelerin pozitif pekiştirici etkileri Maddelerin koşullanmış Stimulus oluşturucu etkileri Anksiyetenin giderilmesi Fonksiyonların güçlenmesi Yoksunluk sendromundan korunma Davranışsal Mekanizmalar Nöronal Mekanizmalar Modüle edici Mekanizmalar Sosyal faktörler Genetik faktörler Noradrenalin GABA Adenozin Dopamin Serotonin Agmatin Glutamat Nitrik oksid Bağımlılık gelişimi? Medial prefrontal korteks Nükleus akkumbens Ventral tegmental alan Mezolimbik sistem DA ve DA-erjik reseptörler NA GABA Pozitif pekiştiri Ödüllendirme Madde özlemi (craving) Amigdala Hipokampus Striatum Glutamat ve reseptörleri Adenozin ve A 1, A 2a reseptörler Nitrik oksid Tolerans gelişimi Yerleşmiş fiziksel bağımlılık Yoksunluk sendromu Bağımlılığın sürdürülmesi Serotonin: çok net değil 2

3 Ac Medial Önbeyin Demeti Traktus Solitariusun Nukleusu Spinal Kanal Ventral ön beyin ile ventral orta beyini birbirine bağlayan bir halkanın maddelerin ödüllendirici (keyif verici) etkileri ile yakın bir ilişkisi olduğu iyi bilinmektedir. Mediyal önbeyin demeti olarak da adlandırılan bu yol ventral tegmental alan ve hipotalamus ile septum ve nükleus akkumbensi birbirine bağlar ve büyük ölçüde miyelinli liflerden oluşmuştur. Bu lifler dopaminerjik, noradrenerjik ve serotonerjik özelliktedir. DOPAMİNERJİK YOLAKLAR Nigrostriatal Yolak Mezokortikal Yolak Tubero-hipofizyal Yolak Mezolimbik Yolak 3

4 Bu maçı izleyen FB lilerde ödül sistemi aktive oldu Bu tabloyu izleyen GS lilerde de aynı sistem aktive oldu 4

5 Ödül sistemi aktivasyonuna başka çarpıcı örnekler TIME, 5 Mayıs

6 Ödül eksikliği sendromu Ödüllendirme sisteminin özgül bir duyarsızlaşması ve/veya verimsizliği olarak tanımlanabilir. Dopamin D 2 reseptör eksikliği ile ödüllendirmeye duyarlılıkta bir azalma söz konusudur. Dopamin D 2 geni (DRD 2 ) izole edilmiş beş dopamin reseptör geninden biridir. Yapılan birçok geniş ölçekli çalışmada, bu genin Taq I A1 aleline sahip kişilerde azalmış D 2 reseptör bağlanma afinitesi gözlenmiştir. Ödül eksikliği sendromu kumar oynama ve hiperseksüalite gibi başka bağımlılıkların yanısıra dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, Tourette sendromu, şizofreni ve antisosyal davranışlar gibi abartılı dürtüsel kompulsif davranışlarla karakterize başka hastalıklarla da ilişkili olabilir. Comings ve Blum, 2 Blum ve diğ., 2 Bowirrat, 25 Serotonin ve alkol bağımlılığı 6

7 Uzbay ve diğ., Drug Alcohol Depend, 1998 Hipotez: Sinaps aralığında serotonerjik etkinliği artıran ilaçların alkol bağımlılığı tedavisinde etkili olmaları beklenir: Bir SSRI olan fluoksetin alkol yoksunluk sendromu belirtilerini hafifletti Uzbay ve diğ., J Psychiatric Res, 24 SNRI venlafaksin fluoksetin kadar etkili olmadı Sağlam ve diğ., Fundam Exp Pharmacol, 25 Serotonin transorterine bağlanarak daha yüksek serotonerjik aktivite sağlayan s-sitalopram venlafaksinden daha fazla etkili değildi Sağlam ve diğ., Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiat, 26 Bu veri hipotezi teyit etmiyor!... 7

8 Uzbay, Alcohol Alcohol, baskıda Alkol yoksunluğu semptomları üzerine antidepresanların etkileri* Lokomotor Hiperaktivite Ajitasyon Stereotipi Islak köpek silkinmesi Tremor Odiyojenik nöbetler Fluoksetin Tianeptin St. John Wort - - Essitalopram Venlafaksin = etkisiz; hafif etkili; orta etkili; yüksek etkili; -: değerlendirme yapılmadı *Sıçanlarda yapılan çalışmalar; Uzbay ve diğ., J Psychiatric Res, 24; Saglam ve diğ., Fundam Clin Pharmacol, 24; Saglam ve diğ., Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiat., 26; Uzbay ve diğ., Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiat., 26; Coskun ve diğ., Fundam Clin Pharmacol, 26. Alkol yoksunluğu semptomları üzerine antidepresanların etkileri etkinlik sıralaması Fluoksetin = Tianeptin (en etkili) Artan etkinlik Hiperikum ekstresi Essitalopram Venlafaksin (en etkisiz) Azalan etkinlik 8

9 Fluoksetin ve tianeptin etki mekanizmaları gerçekten zıt mı? Fluoksetin ve tianeptin alkol yoksunluk sendromu üzerine benzer derecede etkili oldular. Etki mekanizmaları zıt olsaydı ve serotonin kritik nörotransmitter olsaydı alkol yoksunluk sendromu üzerine zıt etkiler oluşturmaları beklenirdi. Her ikisi de NOS inhibisyonu yapmaktadır (Wegener ve diğ., 23). Yakın tarihli bir deneysel ilaç ayırt etme (drug discrimination) çalışmasının sonuçları fluoksetin ve tianeptinin benzer etki mekanizmasına sahip olabileceği izlenimini vermektedir (Alici ve diğ., 26). İlaç ayırt etme test sistemi 9

10 12% TNP ayırdetme eğitimi Salin TNP 1 mg/kg 1% T N P Kolu (%) 8% 6% 4% 2% % Enjeksiyonlar Tianeptin 1 mg/kg ın salindenayırdedilme etkisi; TNP= Tianeptin; n= 9 Alıcı ve diğ., Psychopharmacology, 26 A Tianeptin Pedalı (%) Tianeptin Fluoksetin 8-OH DPAT Salin Salin 1 1 Doz (mg/kg) Doz (mg/kg) Tianeptin Pedalı (%) B Tianeptin Venlafaksin Kafein Tianeptine eğitilmiş sıçanlarda fluoksetin tianeptin benzeri etki gösterirken (A); venlafaksin ve kafein tianeptin benzeri uyarı oluşturmuyor (B). Seçici bir 5-HT 1A agonisti olan 8-OH-DPAT ise düşük dozlarında kısmen tianeptin benzeri etki göstermektedir (A). Alıcı ve diğ., Psychopharmacology, 26 1

11 Adenozin A 1 ve A 2a reseptörlerinin yokluğu farelerde anksiyete belirtilerini şiddetlendirir (Jain ve diğ., 1995; Johansson ve diğ., 21) Anksiyete, bağımlı insanlarda ve deney hayvanlarında gözlenen yoksunluk sendromunun önemli belirtilerinden biridir. Adenozin antagonisti olan kafeinin bağımlılık yapar. Tianeptinin adenozin A 1 reseptör agonisti aktiviteye sahip olabileceği yolunda veriler elde edilmiştir (Uzbay ve diğ., 27). Adenozinerjik A 1 reseptör aktivasyonu ile tianeptinin sıçanlardaki alkol yoksunluğunu hafifletici etkileri arasında da bir ilişki olabilir. İ M Ç Z a m a n ı ( s n ) A * * S a l i n + S a l i n + P T Z 8 m g / k g S a l i n + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g K a f. 1 m g / k g + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g K a f. 2 m g / k g + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g K a f. 4 m g / k g + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g K a f. 6 m g / k g + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g * * 1 E n j e k s i y o n l a r Y K N Z a m a n ı ( s n ) B 1 * * E n j e k s i y o n l a r * Tianeptinin (8 mg/kg) PTZ ile indüklenen konvülziyonlarda ilk myoklonik çekilme (İMÇ) (A) ve yaygın klonik nöbet (YKN) (B) zamanlarını geciktirici etkisinin kafeinle bloke edilmesi (*p<.5, Tukey testi, Salin + TNP 8 mg/kg + PTZ 8 mg/kg grubuna göre anlamlı farklılık). Uzbay ve diğ., Neuropsychopharmacology, 27 11

12 İ M Ç Z a m a n ı ( s n ) * S a l i n + S a l i n + P T Z 8 m g / k g S a l i n + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g D P C P X 2 m g / k g + S a l i n + P T Z 8 m g / k g D P C P X 2 m g / k g + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g 1 E n j e k s i y o n l a r Tianeptinin (8 mg/kg) PTZ ile indüklenen konvülziyonlarda ilk myoklonik çekilme (İMÇ) zamanını geciktirici etkisinin DPCPX (2 mg/kg) ile bloke edilmesi (DPCPX: 1,3-dipropyl-8-cyclopentylxanthine; TNP: Tianeptin; PTZ: Pentilentetrazol; *p<.5, Tukey testi, Salin + TNP 8 mg/kg + PTZ 8 mg/kg grubuna göre anlamlı farklılık). Uzbay ve diğ., Neuropsychopharmacology, 27 Adenozin A 2a reseptör seçici antagonisti CSC tianeptinin imç süresini uzatıcı etkisini bloke etmiyor F M J o n s e t t i m e ( s e c ) * 1 V e h. + S a l i n e + P T Z 8 m g / k g V e h. + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g C S C 1 m g / k g + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g C S C 4 m g / k g + T N P 8 m g / k g + P T Z 8 m g / k g (Veh.: Vehicle; PTZ: pentylenetetrazole; CSC: 8-(3-chlorostyryl) caffeine; *p<.5, Student s test, significantly different from the Veh. + TNP 8 mg/kg + PTZ 8 mg/kg group). Uzbay ve diğ., Neuropsychopharmacology, 27 12

13 Bazı antidepresanların NOS inhibitörü etkileri vardır: Fluoksetin Tianeptin Hiperikum ekstresi NOS inhibisyonu yaptığına işaret eden yayınlar yapılmıştır Wegener ve diğ., 23 Luo ve diğ., 24 Hosseinzadeh et al., 25 Bu ilaçların alkol yoksunluk sendromunu yatıştırıcı etkilerinde nitrerjik sistemle etkileşmelerinin ve NOS inhibisyonu yapmalarının rolü olabilir. Nitrik Oksid (NO) madde bağımlılığı gelişimini modüle eder mi? 13

14 NOS inhibitörleri (L-NAME, 7-NI, L-NNA, agmatin) alkol yoksunluk sendromunun şiddetini hafifletiyor L-Arginin ön uygulaması bu etkileri önlüyor ISDN gibi NO donörleri yoksunluk sendromunu şiddetlendiriyor Adams ve diğ., Alcohol Clin exp Res, 1995 Uzbay ve diğ., Life Sci, 1997 Lallemand ve diğ., Pharmacol Biochem Behav, 1997 Uzbay ve diğ., Behav Brain Res, 2 NO Biyosentezi L-arginin (NO prekürsörü) O 2, Ca 2+ / CaM NOS* Arginin-OH Ca 2+ CaM O 2 NADPH * Nitrik oksid sentaz nnos, enos ve inos L-Sitrulin + NO 14

15 Gören ve diğ., Neurochem Res., 21 Alkol yoksunluğundaki Wistar sıçanlar (n= 6 her grupta) Mikrodiyaliz tekniği Striatal L-sitrullin konsantrasyonları Olası değişiklikler üzerine NOS inhibitörü (L-NAME, 6 mg/kg) etkisi 3 G r o u p 1 ( C o n t r o l r a t s ) S a l i n e G r o u p 2 ( C o n t r o l r a t s ) L-N A M E G r o u p 3 ( A l c o h o l i z e d r a t s ) S a l i n e ** G r o u p 4 ( A l c o h o l i z e d r a t s ) L-N A M E # L-C i t r u l l i n e C o n c e n t r a t i o n (um) 2 1 * B e f o r e E W [ - 1 ] [ 1-2 ] [ 2-3 ] [ 3-4 ] [ 4-5 ] A f t e r E W ( h ) Alkol bağımlısı sıçanlarda yoksunluğun erken döneminde striatal L-sitrüllin konsantrasyonları anlamlı şekilde arttı ve L NAME ön uygulaması bunu engelledi. Fiziksel bağımlılık ve/veya yoksunluk sendromu gelişiminde NO nasıl bir moleküler mekanizma ile etkili olmaktadır? Glutamat sisteminin alkole ve opioidlere bağımlılık gelişiminde önemli bir katkısı olduğu iyi bilinmektedir. NO/NMDA etkileşmesine yönelik veriler vardır. Hipotez: NO/Glutamat etkileşmesi ve ikincil ulak cgmp nin katkısı söz konusu olabilir. 15

16 SSS nde NO aracılı glutamaterjik modulasyon Uzbay ve Oglesby, Neurosci Biobehav Rev, 21 Santral cgmp aktivitesi moleküler seviyedeki mekanizmayı açıklamaya yönelik hipotezin teyidine katkı sağlayabilir: Alkole bağımlı yapılmış Wistar sıçanlar (Sıvı diyet 15 gün, g/kg EtOH tüketimi) Kesildiğinde yoksunluk belirtileri Striatum Hipokampus Korteks Hipotalamus Alkol bağımlılığı bakımından önemli beyin bölgeleri cgmp düzeyleri enzim immünoassay yöntemi ile kronik alkol alımı ve yoksunluk sendromu sırasında ölçüldü. 16

17 Uzbay ve diğ., Drug Alcohol Depend, 24 Fig. cgmp levels in cerebral cortex, striatum and hippocampus during chronic ethanol consumption and ethanol withdrawal ( * p <.5, significantly different from control, Dunnett's test; n= 8 for each group; EtOH=ethanol). NO & dopaminerjik sistem etkileşmesi NOS inhibitörü L-NAME Alkol yoksunluk sendromu esnasında katatoni oluşumunu presipite ediyor. Aynı dozlarda alkole bağımlı olmayan sıçanlarda katatoni yapmıyor (Uzbay, Behav Brain Res, 21) Düşük doz akut alkol ile indüklenen lokomotor hiperaktiviteyi bloke ediyor ve bu etkisi bromokriptin ve quinpirol gibi D 2 /D 3 reseptör agonisti ilaçlar ile potansiyelize ediliyor (Uzbay ve Kayir, Naunyn Sci Arch Pharmacol, 23) 17

18 L-NAME L-NNA L-NMMA L-NIO 7-NI Agmatin NOS inhibitörleri Sıçanlarda nalokson ile presipite edilmiş morfin yoksunluk sendromunun belirtilerini hafiflettiği ve morfin toleransını modüle ettiği gösterilmiştir. ISDN gibi NO donörleri ise morfin yoksunluk sendromu belirtilerini kötüleştirir. Adams ve diğ., 1993 Kimes ve diğ., 1993 Majeed ve diğ., 1994 Vaupel ve diğ., 1995 ve 1997 Leza ve diğ., 1996 Arıcıoğlu-Kartal ve Uzbay, 1997 NO ile psikostimülan bağımlılığı arasında ilişkiye de işaret eden veriler de vardır: NOS inhibitörleri farelerde amfetemin, nikotin ve kafein ile indüklenen lokomotor hiperaktiviteyi bloke eder nikotin ve kafeine gelişen lokomotor duyarlılaşmayı bloke eder Bu etkiler prekürsör L-arginin ön uygulaması ile geri çevrilir Malin ve diğ., Psychopharmacology1998 Çelik ve diğ., Drug Alcohol Depend, 1999 Kayır ve Uzbay, Psychopharmacology, 24 Ulusu ve diğ., Psychopharmacology, 25 18

19 Çelik ve diğ., Drug Alcohol Depend, 1999 NO fiziksel bağımlılık ilişkisine işaret eden ilk klinik çalışma Table 1 NOx and MDA levels of alcoholic subjects in several times of withdrawal period Taken time the blood samples NOx (μmol/l) MDA (μmol/l) after withdrawal Control ± 5.78 (n=14).6 ±.3 (n= 11) 9-23 hrs (n= 2) 6.69 ± 7.37* 1.73 ±.18* hrs (n= 11) ± 1.77* 1.63 ±.36* 37-6 hrs (n= 9) ± 11.39* 1.85 ±.36* * p<.5 significantly different from control Yüksel ve diğ,, Pharmacopsychiatry, 25 19

20 Madde Bağımlılığı bir nöroplastisite değişikliği midir? 2

21 Nöroplastisite ile Dendritlerde dallanmanın artması ve boylarında uzama veya dendritlerin kısalarak kırılması Yeni sinaps oluşumu veya sinapsların yok olması Yeni nöron oluşumu (neurogenesis, erişkinde hipokampusta ve koku merkezinde daha çok) veya nöron ölümü (apopitozis) Var olan nöronların hayatta kalma ve stres altında bozulmaya karşı dirençlerinin artması veya azalması gözlenebilir 21

22 Hipotez: Özellikle fiziksel bağımlılık gelişimi ve yoksunluk sendromu beyinde nöronal bağlantılarda ve nörotransmitter sistemlerinde oluşan ters adaptasyonla yakın ilişkilidir. Bu ters adaptasyon nöroplastisite ile ilişkili değişikliklerin sonucu olabilir. Madde bağımlılığının nörobiyolojik ve nöropatolojik zemini üzerine araştırmaların nörogenezis, apopitozis, nörotrofik faktörler, nöronların dirençleri vb. gibi konulara da odaklanması ve nöroplastisite üzerine olumlu etkiye sahip ilaçların madde bağımlılığında da denenmesi madde bağımlılığının etki düzeneğinin anlaşılmasına ve tedavisine önemli katkılar sağlayabilir. Örneğin, nöroplastisite üzerine olumlu etkileri bilinen fluoksetin ve tianeptin gibi antidepresanların deney hayvanlarında alkol yoksunluk sendromunun kontrolünde faydalı etkileri bulunmuştur Uzbay ve diğ., J Psychiatric Res, 24 Uzbay ve diğ., Prog. Neurpsychopharmacol Biol Psychiat, 26 Madde bağımlılığı & şizofreni ilişkisi 22

23 Şizofreni ile ilişkili risk faktörleri Düşük sosyo-ekonomik koşullar Göçmen olma Şehirli olma Madde kötüye kullanma? Zayıf premorbid bilişsel performans? Şizofreni Non-psikotik psikiyatrik hastalık? Sosyal çekilme Yaşlı baba Perinatal komplikasyonlar Genetik yatkınlık Şizofreni gelişimi bakımından önemli beyin bölgeleri Frontal korteks Striatum Hipokampus 23

24 Beyinde şizofreni ile ilişkili dopaminerjik projeksiyonlar. Substantia nigra (SN) neuronları striatumdaki (S) korteksten (C) girdi alan ve korteks üzerinden globus pallidus (GP) ile talamus a (T) projeksiyonlar gönderen GABAerjik nöronlara projeksiyon yapar. Ventral tegmental alan (VTA) neuronları kortekse ve hipokampus (H) gibi limbik bölgelere projeksiyonlar yapar. İki halka şizofreni açısından son derece önemlidir: 1. Karşılıklı hipokampuskorteks bağlantısı ve 2. Striatalpallidal-talamik-kortikal bağlantı. Madde bağımlılığı ve şizofreni ilişkisini düşündürenler: Dopaminerjik yolak benzerliği Mezolimbik yolak aktivasyonu ve şizofreninin pozitif semptomları Dopamin D 2 reseptörleri ve ödül eksikliği Striatum ve hipokampus gibi bölgelerin her iki hastalıkta kritik olma özelliği Nitrik oksid ve glutamat gibi nöroregülatörlerin her iki problemde de rol alması Hipotez: Araştırma aşamasında (TÜBİTAK projesi, 15S387-SBAG ) 1) Madde bağımlılığı şizofreniye, şizofreni madde bağımlılığına zemin hazırlayabilir. 2) Her iki hastalık kısmen veya tamamen benzer nöronal yolaklar veya transmitter sistemlerindeki negatif nöroplastisite ile ilişkili olabilir. 3) Antipsikotik ilaçlar madde bağımlılığı tedavisinde etkili olabilir. 4) Madde bağımlılığı tedavisinde etkili olan ilaçlar şizofreniyi tedavi edebilir. 5) Bağımlılık yapan maddeler şizofreniyi tedavi edebilir. 24

25 Gülhane Askeri Tıp Akademisi Psikofarmakoloji Araştırma Ünitesi Teşekkür TÜBİTAK Projeler SBAG-AYD-73 (1995) SBAG-AYD-17 (1996) SBAG-AYD-245 (2) 15S387 (SBAG-3194) (devam ediyor) Burs NATO-B2 (1997) Kuzey Teksas Üniversitesi Burs NIDA-AAA (1998) Devlet Planma Teşkilatı Proje DPT-MSB-3, 99K1215 (1999) 25

26 Teşekkür (Alfabetik sıra ile) Prof. Dr. Feyza Arıcıoğlu Doç. Dr. Dr. Ahmet Aydın Prof. Dr. Cumhur Bilgi Dr. İlke Coşkun Doç. Dr. Turgay Çelik Prof. Dr. Dr. Deniz Erbaş Prof. Dr. B. Faruk Erden Doç. Dr. M. Zafer Gören Prof. Dr. Sirel Karakaş Prof. Dr. S. Oğuz Kayaalp Dr. Hakan Kayır Prof. Dr. Harbans Lal Prof. Dr. Michael W. Oglesby Uzm.Psk. Umut Ulusu Prof. Dr. Nevzat Yüksel (Farmakoloji) (Farmasötik Toksikoloji) (Biyokimya) (Farmakoloji) (Farmakoloji) (Fizyoloji) (Farmakoloji) (Farmakoloji) (Deneysel Psikoloji) (Farmakoloji) (Farmakoloji) (Farmakoloji) (Psikoloji & Farmakoloji) (Deneysel Psikoloji) (Psikiyatri) Dinlediğiniz için teşekkürler 26

SEROTONERJİK VE NORADRENERJİK SİSTEM ÜZERİNE ETKİLİ BAZI ANTİDEPRESANLARIN DENEYSEL ALKOL KESİLME SENDROMU ÜZERİNE ETKİLERİ

SEROTONERJİK VE NORADRENERJİK SİSTEM ÜZERİNE ETKİLİ BAZI ANTİDEPRESANLARIN DENEYSEL ALKOL KESİLME SENDROMU ÜZERİNE ETKİLERİ SEROTONERJİK VE NORADRENERJİK SİSTEM ÜZERİNE ETKİLİ BAZI ANTİDEPRESANLARIN DENEYSEL ALKOL KESİLME SENDROMU ÜZERİNE ETKİLERİ Yrd.Doç.Dr Doç.Dr.Esra.Esra SAĞLAM Maltepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Farmakoloji

Detaylı

Prof. Dr. Feyza Arıcıoğlu 27.Mayıs.2005 Mersin

Prof. Dr. Feyza Arıcıoğlu 27.Mayıs.2005 Mersin Prof. Dr. Feyza Arıcıoğlu 27.Mayıs.25 Mersin SANTRAL SİNİR SİSTEMİ -NİTRİK OKSİT 1 Santral NO Nörotoksisitede Alzheimer hastalığı, Huntington hastalığı ve Serebral iskemi Kronik alkol Serebral inme sonrası

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ 3. Antipsikotikler Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ 3. Antipsikotikler Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ 3 Antipsikotikler Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com PSİKOZ VE ŞİZOFRENİ Şizofreni belirtilerinin altında yatan düzeneği açıklamaya çalışan başlıca

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR

MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR Prof. Dr. S. Oğuz Kayaalp Türkiye Bilimler Akademisi Şeref Üyesi MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR Karadeniz Teknik Ü. Tıp Fakültesi Trabzon, 24 Ekim 2007 İlaç ve diğer psikotrop (psikoaktif) maddelere

Detaylı

Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi. Dr. Vahide Savcı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD

Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi. Dr. Vahide Savcı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi Dr. Vahide Savcı Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD 1 İçerik Giriş Nikotinik reseptörlerin yapısı Tedavi alanları

Detaylı

BEYİN NASIL BAĞIMLI OLUYOR?

BEYİN NASIL BAĞIMLI OLUYOR? Prof.Dr. İ. Tayfun UZBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Psikofarmakoloji Araştırma Ünitesi, BEYİN NASIL BAĞIMLI OLUYOR? 34 Bağımlılık Süreçleri ve Madde Bağımlılığının

Detaylı

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs KISSADAN HİSSE SUNUM PLANI Genel değerlendirme EKT TMU tdcs ŞİZOFRENİ TEDAVİSİNDE PSIKOFARMAKOLOJİ DIŞI YAKLAŞIMLAR Biyopsikososyal Yaklaşım Etyoloji ve Patofizyoloji Psikolojik Faktörler B i r e y s e

Detaylı

Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi

Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi Oytun Erbaş, Fatih Oltulu, Altuğ Yavaşoğlu, Hüseyin Aktuğ, Dilek Taşkıran Tanım Metabolik

Detaylı

21. Ulusal Farmakoloji Kongresi Eskişehir 21 Ekim Doç.Dr.. Hakan Kayır GATA T. Farmakoloji AD. Ankara

21. Ulusal Farmakoloji Kongresi Eskişehir 21 Ekim Doç.Dr.. Hakan Kayır GATA T. Farmakoloji AD. Ankara Bazal ön uyaran aracılı inhibisyonun dürtüsellik ve fensiklidine yanıtlardaki rolü 21. Ulusal Farmakoloji Kongresi Eskişehir 21 Ekim 11 Yrd.Doç.Dr Doç.Dr.. Hakan Kayır GATA T. Farmakoloji AD. Ankara Şizofreni

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

Benzodiazepin Bağımlılığı

Benzodiazepin Bağımlılığı Benzodiazepin Bağımlılığı Ozan Ezgi Berberoğlu Veteriner Hekim İ.Ü. DETAE, Sinirbilim AD Madde Bağımlılığı Bağımlılığa yol açan maddeler; genel olarak yaşamı sürdürmek için gerekli olmadığı halde keyif

Detaylı

Bir ruhsal belirti olarak ağrı

Bir ruhsal belirti olarak ağrı Bir ruhsal belirti olarak ağrı Uzm. Dr. Irmak POLAT Kars Harakani Devlet Hastanesi 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bursa, 3-7 Ekim 2017 Kronik ağrı bir halk sağlığı sorunu >70 milyon Amerikalı Medikal harcamalar,

Detaylı

SİSTEMİK İNFLAMASYON VE NÖRONAL AKTİVİTE

SİSTEMİK İNFLAMASYON VE NÖRONAL AKTİVİTE SİSTEMİK İNFLAMASYON VE NÖRONAL AKTİVİTE Eyüp S. Akarsu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji ABD 22. Ulusal Farmakoloji Kongresi 5 Kasım 2013, Antalya 1 Organizmanın çok çeşitli tehdit algısına

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞI ÇALIŞMALARINDA KULLANILAN DENEYSEL HAYVAN MODELLERİ

MADDE BAĞIMLILIĞI ÇALIŞMALARINDA KULLANILAN DENEYSEL HAYVAN MODELLERİ Prof.Dr. İ. Tayfun UZBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Psikofarmakoloji Araştırma Ünitesi, MADDE BAĞIMLILIĞI ÇALIŞMALARINDA KULLANILAN DENEYSEL HAYVAN MODELLERİ

Detaylı

kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koşullanmış yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi

kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koşullanmış yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi Endojen β-endorfin kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koş yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi Dr. Gökhan Göktalay Uludağ ğ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ. Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ. Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD ANKSİYETE BOZUKLUKLARININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ Doç.Dr.Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Lilly Konuşmacı: Lundbeck Sunum

Detaylı

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran Yağlı Karaciğer (Metabolik Sendrom) Modeli Geliştirilen Sıçanlarda Psikoz Yatkınlığındaki Artışın Gösterilmesi ve Bu Bulgunun İnflamatuar Sitokinlerle Bağlantısının Açıklanması Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar

Detaylı

Depresyonda Güncel Tedaviler. Doç. Dr. Murat ERKIRAN

Depresyonda Güncel Tedaviler. Doç. Dr. Murat ERKIRAN Depresyonda Güncel Tedaviler Doç. Dr. Murat ERKIRAN Akış Major depresif bozuklukta yeni antidepresanlar Major depresif bozukluk tedavisi Psikotik özellikli depresyon tedavisi Geliştirme aşamasında olan

Detaylı

PSİKOTROP İLAÇLARA BAĞLI CİNSEL YAN ETKİLER. Prof. Dr. Sultan Doğan 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi 3-7 Ekim, Bursa, Türkiye

PSİKOTROP İLAÇLARA BAĞLI CİNSEL YAN ETKİLER. Prof. Dr. Sultan Doğan 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi 3-7 Ekim, Bursa, Türkiye PSİKOTROP İLAÇLARA BAĞLI CİNSEL YAN ETKİLER Prof. Dr. Sultan Doğan sultandogan@yahoo.com 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi 3-7 Ekim, Bursa, Türkiye PSİKOTROP İLAÇ GRUPLARI 1.Antidepresanlar 2.Anksiyete gidericiler

Detaylı

Türk Farmakoloji Derneği 19. Ulusal Farmakoloji Kongresi

Türk Farmakoloji Derneği 19. Ulusal Farmakoloji Kongresi Türk Farmakoloji Derneği 19. Ulusal Farmakoloji Kongresi 2. Klinik Toksikoloji Sempozyumu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu Kongre Programı ve Bildiri Özet Kitabı 24-27 Ekim 2007 Karadeniz Teknik Üniversitesi

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ BAĞIMLILIK YAPICI İLAÇLAR VE KULLANILAN ANALİZ YÖNTEMLERİ. Hazırlayan Nurbanu DENİZ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ BAĞIMLILIK YAPICI İLAÇLAR VE KULLANILAN ANALİZ YÖNTEMLERİ. Hazırlayan Nurbanu DENİZ 1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ BAĞIMLILIK YAPICI İLAÇLAR VE KULLANILAN ANALİZ YÖNTEMLERİ Hazırlayan Nurbanu DENİZ Danışman Yrd. Doç. Dr. Ayşe EKEN Eczacılık Fakültesi Bitirme Ödevi Mayıs

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluk. Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5.

Obsesif Kompulsif Bozukluk. Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5. Obsesif Kompulsif Bozukluk Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5. Sınıf Dersi Sunum Akışı Tanım Epidemiyoloji Klinik özellikler Tanı ölçütleri Nörobiyoloji

Detaylı

Oksitosin ve Psikiyatri

Oksitosin ve Psikiyatri Oksitosin ve Psikiyatri Dr. M. Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD 2. Psikiyatri Zirvesi ve 9. Anksiyete Kongresi 8-12 Mart 2017, Belek-Antalya tayfunturan@hotmail.com 1. OT ile ilgili genel bilgiler

Detaylı

OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE

OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE Dr. Mehmet Murat DEMET Psikiyatri Profesörü Farmakoloji Bilim Uzmanı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi 2. Psikiyatri Zirvesi 9. Ulusal

Detaylı

Uyku Nörofizyolojisi. Dr.İbrahim Öztura DEÜTF Nöroloji AD & DEÜH Uyku bozuklukları ve Epilepsi İzlem Merkezi

Uyku Nörofizyolojisi. Dr.İbrahim Öztura DEÜTF Nöroloji AD & DEÜH Uyku bozuklukları ve Epilepsi İzlem Merkezi Uyku Nörofizyolojisi Dr.İbrahim Öztura DEÜTF Nöroloji AD & DEÜH Uyku bozuklukları ve Epilepsi İzlem Merkezi uyku Kompleks davranışsal bir durum Modern nörolojik bilimlerin en önemli gizemlerinden biri

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD ANTİEPİLEPTİKLER Karbamezepin Okskarbazepin Lamotrijin Riluzol Valproik

Detaylı

Travmada Medikal Tedavi

Travmada Medikal Tedavi Travmada Medikal Tedavi Doç. Dr. Şaziye Senem BAŞGÜL Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Hasan Kalyoncu Üniversitesi Travma Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ-5. ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ-5. ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ-5 ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com DEPRESYONUN NÖROKİMYASI Dopamin Çok az olumlu afekt (mutluluk, neşe, ilgi, haz, uyanıklı,

Detaylı

Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi

Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi Dopamin, Dopaminerjik Sistem, İşlevleri ve Psikiyatrik Bozukluklarla İlişkisi Prof. Dr. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa - İstanbul GATA Haydarpaşa - İstanbul Prof. Dr. Mesut ÇETİN 1 Bildirim Aşağıdaki ilaç

Detaylı

Pediatrik Nörolojik modeller

Pediatrik Nörolojik modeller Pediatrik Nörolojik modeller Prof. Dr. Semra Hız Kurul Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Nörolojisi BD Pediatrik Nörolojik modeller Migren Modeli Epilepsi Modeli

Detaylı

Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri. Doç. Dr. M.Murat Demet

Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri. Doç. Dr. M.Murat Demet Anksiyete ve stres tepkisinde iyonotropik glutamat reseptörlerinin rolü ve tedavi seçenekleri Doç. Dr. M.Murat Demet Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı MANİSA Konuşma Akışı

Detaylı

Psikofarmakolojiye giriş

Psikofarmakolojiye giriş Psikofarmakolojiye giriş Genel bilgiler Beyin 100 milyar nöron (sinir hücresi) içerir. Beyin hücresinin i diğer beyin hücreleri ile 1,000 ile 50,000 bağlantısı. Beynin sağ tarafı solu, sol tarafı sağı

Detaylı

ŞİZOFRENİDE HİSTAMİN. Dr. Özmen METİN Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD.

ŞİZOFRENİDE HİSTAMİN. Dr. Özmen METİN Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. ŞİZOFRENİDE HİSTAMİN Dr. Özmen METİN Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. HISTAMINE IN THE TREATMENT OF PSYCHOSIS A Psychiatric and Objective Psychological Study. R. W. ROBB M. D., B. KOVITZ

Detaylı

Major Depresif Bozukluk

Major Depresif Bozukluk Moleküler Modelleme Yöntemiyle Tasarlanan Yeni Monoamin Oksidaz-A Enzim İnhibitörü Selektif 2-pirazolin Türevlerinin Antidepresan Aktivitelerinin Tayini Telli G 1, Salgın-Gökşen U 2, Yalovaç A 3, Çiftçi-Yabanoğlu

Detaylı

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Dr. Berker Duman Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri AD, Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi BD Ankara Üniversitesi Beyin Araştırmaları

Detaylı

nikotinik reseptörler rler ve sigara Dokuz Eylül Üniversitesi kları AD. oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Bağı Nikotin bağı

nikotinik reseptörler rler ve sigara Dokuz Eylül Üniversitesi kları AD. oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Bağı Nikotin bağı Reseptörden kliniğe: Santral nikotinik reseptörler rler ve sigara Dr. Oğuz O KılınçK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp p Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları AD. oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Bağı ğımlılık

Detaylı

Antidepresanlar. Duygu durumu dengeleyici ilaçlar. Timoleptik ilaçlar

Antidepresanlar. Duygu durumu dengeleyici ilaçlar. Timoleptik ilaçlar Antidepresanlar Duygu durumu dengeleyici ilaçlar Timoleptik ilaçlar Ebru Arıoğlu İnan, PhD Dersin hedefleri: 1. Depresyonu tanımlamak 2. Depresyona bağlı olarak sinir ucunda nörotransmitterlerdeki değişimleri

Detaylı

ÇOCUK VE ERGENLERDE ANTİDEPRESAN İLAÇ KULLANIMI: ARTILAR VE EKSİLER Uzm Dr Betül Mazlum Erişkin psikiyatri hastalarında uzun zamandır yaygın olarak kullanılan antidepresan ilaçların çocuk ve ergen hastalarda

Detaylı

METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI

METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI 07.10.2017 Dr. Özgür Deniz DEĞER Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM METAMFETAMİN Opiat kullanımından sonra en çok zarar veren maddedir. Bütün dünyada kullanımı

Detaylı

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni ve 1. Ulusal Psikofarmakoloji Kongresi ARAŞTIRMA TEŞVİK ÖDÜLLERİ

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni ve 1. Ulusal Psikofarmakoloji Kongresi ARAŞTIRMA TEŞVİK ÖDÜLLERİ Klinik Psikofarmakoloji Bülteni ve 1. Ulusal Psikofarmakoloji Kongresi ARAŞTIRMA TEŞVİK ÖDÜLLERİ Modern Psikofarmakolojinin Tarihçesi Bilindiği gibi, modern psikofarmakoloji çağının 1952 yılında klorpromazinin

Detaylı

Merkezi Sinir Sistemi İlaçları

Merkezi Sinir Sistemi İlaçları Merkezi Sinir Sistemi İlaçları Prof.Dr. Ender YARSAN A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Kemoterapötiklerden sonra en fazla kullanılan ilaçlar Ağrı kesici, ateş

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Ödül Eksikliği Sendromu

Ödül Eksikliği Sendromu Ödül Eksikliği Sendromu Derlemeler / Reviews Ödül Eksikliği Sendromu Reward Deficiency Syndrome Musa Şahpolat 1, Mustafa Arı 2, Mehmet Hanifi Kokaçya 3, Ümit Sertan Çöpoğlu 3 ÖZET Ödül eksikliği sendromu

Detaylı

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: Yok. Danışman: Yok. Konuşmacı: Yok

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: Yok. Danışman: Yok. Konuşmacı: Yok Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: Yok ALKOL BAĞIMLILIĞINDA DOPAMİNERJİK SİSTEM GENETİĞİ Dr.Erhan Akıncı Plutarchos (M.S. 45-120) İkiz ve evlat edinme çalışmaları kalıtılabilir

Detaylı

Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar. Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi

Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar. Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi Madde Bağımlılığı 1994; nikotin bağımlılığı = madde bağımlılığı

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

Doç. Dr. Şaziye Senem BAŞGÜL Hasan Kalyoncu Üniversitesi Psikoloji

Doç. Dr. Şaziye Senem BAŞGÜL Hasan Kalyoncu Üniversitesi Psikoloji Doç. Dr. Şaziye Senem BAŞGÜL Hasan Kalyoncu Üniversitesi Psikoloji Şizofreni, çocuklarda ender görülen bir bozukluktur. On sekiz yaşından önce başlayan şizofreni erken başlangıçlı şizofreni (EBŞ), 13 yaşından

Detaylı

Dopamin. n Motor striatumdaki dopaminerjik innervasyon: SNpcompacta A9 hücre grubu

Dopamin. n Motor striatumdaki dopaminerjik innervasyon: SNpcompacta A9 hücre grubu Dopamin n Motor striatumdaki dopaminerjik innervasyon: SNpcompacta A9 hücre grubu n İki tip dopamin reseptörü ile farklı etki gösterir n D1 ve D2 reseptörleri farmakolojik, anatomik ve biyokimyasal özelliklere

Detaylı

24 Antidepresanların Etki Düzenekleri ve Önemi

24 Antidepresanların Etki Düzenekleri ve Önemi 24 Antidepresanların Etki Düzenekleri ve Önemi Nurgül Özpoyraz Lut Tamam Ayşegül Özerdem Antidepresan ilaçların etki düzeneklerine yönelik çalışmalar yaklaşık 50 yıldır sürmektedir. Erken dönemlerdeki

Detaylı

Tıpta Kusursuzluğa Doğru Yaklaşım (Precision Medicine)

Tıpta Kusursuzluğa Doğru Yaklaşım (Precision Medicine) Tıpta Kusursuzluğa Doğru Yaklaşım (Precision Medicine) İncelikli tıp olarak da tanımlayabileceğimiz Precision Medicine, kişinin genetik yapısı, çevresel faktörler ve yaşam tarzındaki farklılıkları dikkate

Detaylı

Dr Banu Cahide Tel. Hacettepe Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakoloji Ab.D., 06100 Sıhhiye Ankara. Parkinson Hastalığı

Dr Banu Cahide Tel. Hacettepe Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Farmakoloji Ab.D., 06100 Sıhhiye Ankara. Parkinson Hastalığı MPTP'li marmosetler (Callithrix jacchus) üzerinde kronik L-DOPA ve D-2/D-3 dopamin agonisti tedavisinin striatal kanabinoit CB1 reseptor mrna ekspresyonuna etkisi Dr Banu Cahide Tel Hacettepe Üniversitesi,

Detaylı

Sinir Dokuda Aracı Maddeler (mediatörler)

Sinir Dokuda Aracı Maddeler (mediatörler) Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Sinir Dokuda Aracı Maddeler (mediatörler) Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr sinan@sinancanan.net Sinirsel Haberciler - Nörokrinler Sinir ileticileri

Detaylı

Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı. Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri

Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı. Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri Şiddetin Psikolojisi 2015-2016 Bahar Dönemi Adli Psikoloji Doktora Programı Şiddetin nöropsikolojik, biyolojik ve genetik kökenleri Doğum Öncesi Faktörler Nöral gelişimdeki anomalilere ilişkin biyomarker

Detaylı

BAĞIMLI MIYIZ? Caner Çetinoğlu, Yurdagül Deveci, Seray Gülay, Murat Potas, Şehnaz Şekeroğlu

BAĞIMLI MIYIZ? Caner Çetinoğlu, Yurdagül Deveci, Seray Gülay, Murat Potas, Şehnaz Şekeroğlu BAĞIMLI MIYIZ? Caner Çetinoğlu, Yurdagül Deveci, Seray Gülay, Murat Potas, Şehnaz Şekeroğlu Danışman: A. Şebnem İlhan ÖZET Bireyin fark etmek istemediği ancak gözden kaçırılmaması gereken oldukça önemli

Detaylı

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI ve İŞLEVLERİ Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr www.baskent.edu.tr/~scanan www.sinancanan.net Sinir Sistemi

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016 2017 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU (13 MART 2017-14 NİSAN 2017) DERS PROGRAMI T.

Detaylı

Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız. Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı

Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız. Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı e-posta: alperi@hacettepe.edu.tr Neden bu konu? Septik şok çalışma

Detaylı

NÖROBİLİM ve FİZYOTERAPİ

NÖROBİLİM ve FİZYOTERAPİ TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol:1 Sayı/Issue:5 Kasım/November 2015 www.norofzt.org DOÇ. DR. BİRGÜL BALCI YENİ BİR ALAN!!!! Sinir bilim veya nörobilim; günümüzün sinir sistemi bilimlerinin

Detaylı

ALKOL BAĞIMLILIĞININ NÖROBİYOLOJİK TANISINDA YENİ GELİŞMELER

ALKOL BAĞIMLILIĞININ NÖROBİYOLOJİK TANISINDA YENİ GELİŞMELER ALKOL BAĞIMLILIĞININ NÖROBİYOLOJİK TANISINDA YENİ GELİŞMELER DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR Ü.T.F. PSİKİYATRİ A.D., MANİSA 46. ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ 07.10.2010-İZMİR Açıklama 2008-2010 Araştırmacı:

Detaylı

Moleküler Düzeyde Bağlanma. Doç Dr Şükrü Kartalcı İnönü Üniversitesi Psikiyatri AD

Moleküler Düzeyde Bağlanma. Doç Dr Şükrü Kartalcı İnönü Üniversitesi Psikiyatri AD Moleküler Düzeyde Bağlanma Doç Dr Şükrü Kartalcı İnönü Üniversitesi Psikiyatri AD Bağlanma Genel olarak anne ve çocuk arasındaki duygusal bağ olarak tanımlanır Bowlb ye göre zihinsel sağlığın temelli Hayatta

Detaylı

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ GİRİŞ Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); hiperaktivite, dikkatsizlik,

Detaylı

Dr. Ahmet Zihni Soyata. İTF Psikiyatri AD

Dr. Ahmet Zihni Soyata. İTF Psikiyatri AD KUMAR OYNAMA BOZUKLUĞU TANILI OLGULARDA TRANSKRANİYAL DOĞRU AKIM UYARIMI UYGULAMASININ IOWA KUMAR TESTİ VE BİLİŞSEL İŞLEVLER ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Dr. Ahmet Zihni Soyata İTF Psikiyatri AD Sınıflandırma

Detaylı

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi Prof. Hv.Tbp. Kd.Alb. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri Kliniği Direktörü-İstanbul 1 Klinik Psikofarmakoloji Bülteni GATA Haydarpaşa Eğitim

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ. DEHB Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ. DEHB Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ DEHB Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com Tarihçe; 1902 İngiliz Pediatrist George Still: bu çocuklar hakkın yeterince ahlaklı değil 1920

Detaylı

Etanol ve Santral Sinir Sistemi Nöromediyatörleri

Etanol ve Santral Sinir Sistemi Nöromediyatörleri ARŞİV 2003; 12: 115 Etanol ve Santral Sinir Sistemi Nöromediyatörleri İpek YALÇIN Arş. Gör. Salim Yalçın İNAN Prof. Dr. Fazilet AKSU Tarih öncesi çağlardan beri çeşitli toplumlarca bilinen ve kullanılan

Detaylı

Prof. Dr. Dilek Taşkıran Ege üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab.Dalı

Prof. Dr. Dilek Taşkıran Ege üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab.Dalı OKSİTOSİN RESEPTÖRÜ: TİPLERİ, DAĞILIMI VE İŞLEVİ Prof. Dr. Dilek Taşkıran Ege üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ab.Dalı Oksitosin (OT) Nörohipofizer hormon Nörotransmiter Nöromodulatör Nanopeptid Oksitosin

Detaylı

CERRAHPAġA ÖĞRENCĠ BĠLĠMSEL DERGĠSĠ

CERRAHPAġA ÖĞRENCĠ BĠLĠMSEL DERGĠSĠ CERRAHPAġA ÖĞRENCĠ BĠLĠMSEL DERGĠSĠ STUDENT SCIENTIFIC JOURNAL OF CERRAHPASA CÖBĠD GÜZ 2009;CĠLT 2, SAYI 3 FALL 2009; VOLUME 2, ISSUE 3 ALKOL BAĞIMLILIĞININ NÖROFĠZYOLOJĠSĠ NEUROPHYSIOLOGY OF ALCOHOL DEPENDENCE

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ 7. Anksiyete Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ 7. Anksiyete Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ 7 Anksiyete Bozuklukları Tedavisi Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com ANKSİYETE Somatik belirtilerin de eşlik ettiği, nedensiz bir tedirginlik

Detaylı

Prof.Dr. Berna Uluğ Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi, İzmir

Prof.Dr. Berna Uluğ Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi, İzmir Prof.Dr. Berna Uluğ Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi, İzmir Gündelik Yaşamın Psikopatolojisi / 1901/ Sigmund Freud Herkesin genellikle bildiği olguların

Detaylı

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ Doç.Dr. Cemil ÇELİK Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Sunumun Hedefleri Genel Bilgiler mtbi

Detaylı

Konuşma kapsamındaki içerikle, çıkar çatışması yaratacak herhangi bir durumumun olmadığını bildiririm. Zafer Gören

Konuşma kapsamındaki içerikle, çıkar çatışması yaratacak herhangi bir durumumun olmadığını bildiririm. Zafer Gören Panel: Anksiyete ve depresyon nörobiyolojisinde yeni tedavi yaklaşımları Majör depresif bozuklukta yeni tedavi yaklaşımlarına genel bakış ve inhibitör amino asitlerin rolü Doç. Dr. M. Zafer Gören, Marmara

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ DERS PROGRAMI

SİNİR SİSTEMİ DERS PROGRAMI T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2017 2018 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNİR SİSTEMİ V. DERS KURULU (19 MART 2017-25 MAYIS 2018) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ. Dr. A. Gökhan AKKAN

NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ. Dr. A. Gökhan AKKAN NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ Dr. A. Gökhan AKKAN 1976 Moncada 1980 Furchgott ve Zawadzki (1998 Nobel Tıp Ödülü) EDRF = Endothelium- derived relaxing factor 1987 EDRF = NO Sentezi NOS L- Arginin

Detaylı

YOKSUNLUK SENDROMLARI. 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR

YOKSUNLUK SENDROMLARI. 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR YOKSUNLUK SENDROMLARI 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR YOKSUNLUK SENDROMLARI ALKOL YOKSUNLUK SENDROMU OPİAT YOKSUNLUĞU

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU DERS PROGRAMI T. C. MUĞLA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

Detaylı

Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik

Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik Parkinson Hastalığı Nedir? Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik hastalıktır. Bu hastalıkta beyinde dopamin isimli bir molekülü üreten

Detaylı

Santral sinir sistemi stimulanları ve psikotomimetik ilaçlar

Santral sinir sistemi stimulanları ve psikotomimetik ilaçlar Santral sinir sistemi stimulanları ve psikotomimetik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı internet adresi: www.farmakoloji.net

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Pratik Sınav Tarihi: 22 Nisan 2015 Teorik Sınav Tarihi: 27 Nisan 2015

Pratik Sınav Tarihi: 22 Nisan 2015 Teorik Sınav Tarihi: 27 Nisan 2015 DİSİPLİN/BÖLÜM Teorik Prati k TOPLAM Psikiyatri 27 27 Farmakoloji 18 18 12 2 14 Nöroloji 12 12 Nöroşirurji 16 16 Göz 7 7 Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları 10 10 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 1

Detaylı

Konu: Davranışın Nörokimyası. Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler davranışın biyokimyasal mekanizmalarını öğreneceklerdir. Öğrenim hedefleri:

Konu: Davranışın Nörokimyası. Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler davranışın biyokimyasal mekanizmalarını öğreneceklerdir. Öğrenim hedefleri: Tıp 1 Konu: Ruhsal Gelişim ve Psikopatoloji Kuramları Amaç: Öğrencilerin ruhsal gelişim ve psikopatoloji kuramlarının neler olduğunu öğrenmeleri ve kuramların temel özelliklerini genel hatları ile ifade

Detaylı

Nigrostriatal sistem, Hareketin Kontrolü: Parkinson Hastalığı

Nigrostriatal sistem, Hareketin Kontrolü: Parkinson Hastalığı Nigrostriatal sistem, Hareketin Kontrolü: Parkinson Hastalığı Doç. Dr. Esen Saka Topçuoğlu Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Parkinson Hastalığı Alzheimer Hastalığından sonra en sık görülen

Detaylı

Şizofrenide Serotoninin Rolü Role of Serotonin in Schizophrenia

Şizofrenide Serotoninin Rolü Role of Serotonin in Schizophrenia Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2012; 4(2):237-259 doi:10.5455/cap.20120415 Şizofrenide Serotoninin Rolü Role of Serotonin in Schizophrenia Ebru Öztepe Yavaşcı, Cengiz

Detaylı

ÇOCUKLARDA VE ERGENLERDE İNTİHAR GİRİŞİMİ

ÇOCUKLARDA VE ERGENLERDE İNTİHAR GİRİŞİMİ ÇOCUKLARDA VE ERGENLERDE İNTİHAR GİRİŞİMİ Doç. Dr. Şaziye Senem BAŞGÜL Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Hasan Kalyoncu Üniversitesi Psikoloji www.gunescocuk.com Çocuk ve ergen psikiyatrisinde

Detaylı

ALKOL BAĞIMLILARINDA ALKOL ÇEKİLMESİ TEDAVİ SÜRECİNDE ASİMETRİK DİMETİLARJİNİN DÜZEYİ DEĞERLENDİRİLMESİ

ALKOL BAĞIMLILARINDA ALKOL ÇEKİLMESİ TEDAVİ SÜRECİNDE ASİMETRİK DİMETİLARJİNİN DÜZEYİ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Prof. Dr. Ercan ABAY ALKOL BAĞIMLILARINDA ALKOL ÇEKİLMESİ TEDAVİ SÜRECİNDE ASİMETRİK DİMETİLARJİNİN DÜZEYİ

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ DERS PROGRAMI

SİNİR SİSTEMİ DERS PROGRAMI T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016 2017 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNİR SİSTEMİ V. DERS KURULU (20 MART 2017-26 MAYIS 2017) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER

SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER Eyüp S. Akarsu Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji ABD 2. Ulusal Farmakoloji

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU (23 MART -24 NİSAN 2015) DERS PROGRAMI T. C.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

FARMAKOLOJİSİ. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

FARMAKOLOJİSİ. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı NİKOTİNİN FARMAKOLOJİSİ Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı AMAÇ Nikotini tanıtmak Hekimlerin sigara içenlere bakış açısını değiştirmek MÖ Mısır

Detaylı

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Geç-dönem Bozukluklar Depresyon Kaygı Bozuklukları Yeme Bozuklukları Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nörogelişimsel Bozukluklar Otizm Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

SoCAT. Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi

SoCAT. Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şizofreniye bağlı davranım bozuklukları bireyi ve toplumları olumsuz etkilemekte Emosyonları Tanıma Zorluğu Artmış İrritabilite Bakımverenlerin

Detaylı

ŞİZOFRENİDE ENDOFENOTİP ALTERNATİF FENOTİP ARAYIŞI:LİSAN BOZUKLUKLARI

ŞİZOFRENİDE ENDOFENOTİP ALTERNATİF FENOTİP ARAYIŞI:LİSAN BOZUKLUKLARI ŞİZOFRENİDE ENDOFENOTİP ALTERNATİF FENOTİP ARAYIŞI:LİSAN BOZUKLUKLARI Uzm. Dr. Erguvan Tuğba ÖZEL KIZIL Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Nöropsikiyatri Araştırma Birimi Şizofreni, etyolojisinde

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

Şizofrenide Psikososyal Etkenlerin Yeniden Önem Kazanması

Şizofrenide Psikososyal Etkenlerin Yeniden Önem Kazanması ISSN: 1307-2099 Tianeptin Serotonin Geri Alımını Artırıcı Bir İlaç mıdır? Yeni Antipsikotikler ve Haloperidolün Lipit Metabolizması Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması Yeme Bozukluklarında Bilişsel

Detaylı

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin Propiverin HCL Etki Mekanizması Bedreddin Seçkin 24.10.2015 Propiverin Çift Yönlü Etki Mekanizmasına Sahiptir Propiverin nervus pelvicus un eferent nörotransmisyonunu baskılayarak antikolinerjik etki gösterir.

Detaylı

Dr. Hakan Karaş. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu

Dr. Hakan Karaş. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu Dr. Hakan Karaş Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: Yok Grubun kollektif refahına katkı (Brewer&Kramer,1986) Gruplara

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON

AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON E Z G I T U N A E R D O Ğ A N Tarihteki yeri Teoriler Ağrı fizyolojisi Tedavi yöntemleri Ağrı tedavisinde elektriksel stimulasyonun yeri (tarihçesi ve güncel yaklaşımlar)

Detaylı