4 th International Advanced Technologies Symposium September 28 30, 2005 Konya / Türkiye DÜZ DİŞLİ HIZ KUTUSUNUN GENETİK ALGORİTMA İLE ENİYİLENMESİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "4 th International Advanced Technologies Symposium September 28 30, 2005 Konya / Türkiye DÜZ DİŞLİ HIZ KUTUSUNUN GENETİK ALGORİTMA İLE ENİYİLENMESİ"

Transkript

1 4 th International Advanced Technologies Symposium September 8 3, 5 Konya / Türkiye DÜZ DİŞLİ HIZ KUTUSUNUN GENETİK ALGORİTMA İLE ENİYİLENMESİ Metin ZEYVELİ Cevdet GÖLOĞLU Kürşad DÜNDAR ) Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi 65 Beşevler/Ankara TR ) Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Karabük Teknik Eğitim Fakültesi 785 Karabük TR ÖZET Mühendislik tasarımlarının eniyilenmesinde kullanılan hedef fonksiyonların doğrusal olmaması ve birden fazla değişkenleri içermesi, tasarımın yapılmasında güçlükler oluşturmaktadır. Hız kutularındaki dişli çark tasarımı da doğrusal olmayan tasarım işlemi olduğundan, ilgili değişkenlerin çok hedefli ve sınır şartlarına bağlı olarak çözümlerinin yapılmalarını güçleştirmektedir. Mekanik tasarım problemi olan dişli çarkların tasarımı, kullanım yerlerine göre farklı tasarımlar gerektirebilmektedir. Dişli tasarımında dikkate alınacak tasarım hedeflerinden biri de minimum malzeme hacmine göre yapılan tasarımdır. Bu çalışmada Genetik Algoritma (GA) kullanılarak, tek kademeli düz dişli hız kutusu için minimum malzeme hacmi koşuluna göre tasarım gerçekleştirilmektedir. İlgili hedef fonksiyonunda kullanılan değişkenler; modül, diş sayısı, diş genişliği, mil çapları, olarak belirlenmiş ve değişkenler GA da kromozomlar olarak kodlanmıştır. Eğilme, aşınma ve burulma mukavemetleri sınırlama fonksiyonları olarak sisteme eklenmiş ve hazırlanan program belirlenen genetik operatörlere uygun olarak çalıştırılmıştır. Değişik genetik operatör değerleri ile sistem denenmiştir. Minimum malzeme koşulu için GA performans eğrileri oluşturulmuştur. Tek kademeli düz dişli hız kutusunun, minimum malzeme koşulu için en uygun çözümler bulunmuştur. GA nın doğrusal olmayan değişkenlere bağlı problemlerin çözümünde etkili bir şekilde kullanılabileceği anlaşılmıştır. GA ile geleneksel analitik yöntemlerle yapılan dişli tasarımları karşılaştırılmış, GA nın verdiği sonuçların analitik yöntemler tarafından elde edilen sonuçlarla uygun ve bazı değerler bakımından da üstün olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Genetik Algoritma, Mekanik Tasarım, Dişli Çark Tasarımı. GİRİŞ Dişliler, mekanik sistemlerde ve daha çok makinelerde kullanılan temel makine parçalarıdır. Mekanik sistemlerin ve makinelerin performanslarının geliştirilmesinde en önemli konu dişli sistem tasarımlarının eniyilenmesidir (optimizasyonudur). Dişli tasarımının geleneksel yöntemlerle çözümü karmaşık ve bir o kadar da güç bir işlemdir. Dişli sistem tasarımının başarısı tasarım işlemini gerçekleştiren kişinin bilgi, beceri ve deneyimine bağlı olup bu etkenler tasarım işlemini doğrudan etkilemektedir. Geleneksel eniyilenim yöntemlerinde birçok güçlükler görülmektedir. Bazı değişkenlerin değişimi süreklilik oluştururken, diğer değişkenlerin değişimi ise ayrık (farklı) değerler ile gerçekleşmektedir. Bu ise problemin belirli bir amaca yönelik olarak tanımlanması, modellenmesi ve çözümünün elde edilmesini zorlaştırmaktadır. Ayrıca bu yöntemler eniyi değerleri bulurken belirli bir noktada takılıp, genel eniyiden ziyade yerel eniyiye ulaşmaktadır Günümüz teknolojik şartlarında, bilgisayarların kullanımı ile dişli tasarımı için hazırlanmış birçok bilgisayar programı bulunmaktadır. Bunların bir kısmı kullanıcı ara yüzlü ve bilgi tabanlı sistemlerdir [-4]. Dişli tasarımı çalışmaları sadece bununla kalmamış tasarım işleminin belirli bir amaca yönelik olarak düzenlenmesi yani belirli bir amaç için tasarlanması ve eniyilenmesi şeklinde farklı çalışmalara da literatürde rastlanmaktadır [5,6]. Literatürde dişli tasarım çalışmaları, minimum modül, minimum ağırlık, minimum kutu hacmi şeklinde farklı amaçlar için yine çok amaçlı eniyileme yöntemleri, random search, direct search, simplex, variable matrix, flexible tolerance metod ve GA nın kullanıldığı çalışmalara rastlanılmıştır [7-4]. Bu çalışmada amaç, geleneksel yöntemler ile çözümü güç olan çok amaçlı tasarım ve eniyilenim problemlerinden biri olan dişli çarkların GA ile modellenmesi ve çözümüdür. Alan araştırması yapılmış ve üzerinde fazla yoğunlaşılmamış olan, dişli çarkların malzeme hacmine göre tasarım ve eniyilenimi çalışmanın temelini oluşturmuştur. Tek kademeli düz dişli çark mekanizması, minimum malzeme hacmine göre modellenmiş ve GA ile çözümü için de dişli çarkı oluşturan değişkenlerin kodlanması işlemi gerçekleştirilmiştir. GENETİK ALGORİTMA Yapay zeka tekniklerinden bir tanesi olan Genetik Algoritma lar biyolojik sistemlerin gelişim sürecini taklit eden bir stokastik arama yöntemidir [5]. Genetik algoritmalar sürekli iyileşen çözümler üretir. Bunun için iyi nin ne olduğunu belirleyen bir uygunluk (fitness) fonksiyonu ve yeni çözümler üretmek için çaprazlama (crossover), değiştirme (mutation), gibi operatörleri kullanır (Şekil ). Genetik algoritmaların bir diğer önemli özelliği de bir grup çözümle uğraşmasıdır. Bu sayede çok sayıda çözümün içinden iyileri seçilip kötüleri elenebilir [6]. Genetik algoritmaları diğer algoritmalardan ayıran en önemli özelliklerden biri de seçmedir. Genetik algoritmalarda çözümün uygunluğu onun seçilme şansını arttırır ancak bunu garanti etmez. Seçim de ilk grubun oluşturulması gibi rasgeledir ancak bu rasgele seçimde seçilme olasılıklarını çözümlerin uygunluğu belirler.

2 Dişli çarklarda diş yüzeylerinde meydana gelen Hertz temas gerilmesi (yüzey basıncı) ise aşağıda verilen eşitlik ile elde edilir; H = CP Ft KvKoKm bdi σ (4) Burada; σ H diş yüzeyinde oluşan hertz yüzey basıncı, CP malzemenin elastikiyet katsayısı, d pinyon veya çarkın çapı, I geometri faktörünü ifade etmektedir. Diş yüzeyinin emniyetli yüzey basıncı gerilmesi ise; S = S C C (5) H fe li r şeklinde elde edilir. Burada; S H diş yüzeyinin 7 taşıyabileceği emniyetli yüzey basıncı, S fe devirde malzemenin %99 güvenilirlikteki yüzey basıncı dayanımı referans değeri, C li yüzey yorulması ömür faktörü, C r güvenilirlik uyum faktörünü ifade etmektedir. Dişli çark dişlerinin yüzey basıncına göre emniyeti olması için Eşitlik 4, 5 ve 6 sağlanmalıdır. C P Ft KvKi K bdi m S C C (6) fe li r Şekil. Genetik Algoritmanın yapısı PROBLEMİN MODELLENMESİ Dişli Tasarımının Analitik Çözümü Düz dişli çarkların modellenmesi, mukavemet hesaplamalarında kullanılan genel formüllerden yararlanılarak yapılmıştır. Modellemede AGMA, standartlarında kullanılan bağıntı ve notasyonlar dikkate alınıştır [7]. Dişli tasarımında mukavemet açısından en kritik dişli pinyon dişlisi olduğundan tasarım işlemi pinyona göre yapılmıştır. Düz dişlilerde dişe etki eden F n kuvveti sonucunda dişte meydana gelen eğilme gerilmesi Eşitlik de verilmiştir. σ FtP e = KvKiKm bj () Burada; Ft teğetsel kuvveti, P adımı, Kv hız faktörünü, Ki işletme faktörünü, Km yük dağılım faktörünü, b diş genişliğini, j Lewis form faktörünü temsil etmektedir. Dişli çark dişinin taşıyabileceği emniyetli gerilme ise; Sn = S C k k () n s r ms eşitliği ile elde edilir. Burada, Sn çark dişinin emniyetli dayanım limiti, S n malzemenin dayanım limiti, Cs yüzey faktörü, kr güvenilirlik faktörü, kms ortalama gerilme faktörünü ifade etmektedir. Eşitlik ve Eşitlik ye bağlı olarak bir dişin diş dibindeki kırılma açısından emniyetli olarak kuvvet taşıyabilmesi için Eşitlik 3 ü sağlamalıdır. FtP KvKiKm S n Cs kr kms (3) bj Amaç Fonksiyonunun Oluşturulması Dişli tasarımının temeli, dişlinin bir tek dişinin mukavemet açısından kırılması ve diş yüzeyinin aşınmasıdır. Bu nedenle dişli tasarımları yapılırken temel olarak bu sınırlamalar dikkate alınarak belirli bir amaç için tasarım yapılır. Bu çalışmada dişlinin minimum malzeme hacmi amaç fonksiyonunu, eğilme, aşınma, mil burulması ve yüzey genişliği sınırlamaları dikkate alınarak modellenmiş ve çözümü yapılmıştır. Bir dişli tasarımında dişlinin malzeme hacmi dişliyi meydana getiren pinyon dişlisi ve dişli çarkın (karşılık çarkı) hacimlerinin toplamından meydana gelir. Tek kademeli bir düz dişli çark mekanizmasının minimum malzeme amaç fonksiyonu aşağıdaki şekilde yazılır. F F F F + F min. = (7) Burada; F min. dişli mekanizmasının minimum malzeme hacmi amaç fonksiyonu, F ve F sırasıyla. dişlinin (pinyon) minimum malzeme hacmi amaç fonksiyonu ve. dişlinin (çark) minimum malzeme amaç fonksiyonu, F3 ve F4 yine sırasıyla pinyon dişlisi ve çark dişlisi milinin minimum malzeme hacmi amaç fonksiyonlarının ifade etmektedir. Buna göre; F dp = π b 4 (8) ve dg F = π b (9) 4

3 şeklinde ifade edilir. Burada; dp pinyonun taksimat (yuvarlanma) çapını, b dişlilerin diş genişliklerini ifade etmektedir. Dişli mekanizmasında kullanılan millerin amaç fonksiyonları ise Eşitlik ve de verilmiştir. Burada d m pinyon dişlisinin mil çapını, dm çark dişlisinin mil çapını, lm ise kullanılan millerin boyunu ifade etmektedir. π dm F = 3 l 4 m π dm F = 4 l 4 m () () Yukarda anlatılan amaç fonksiyonları ile dişli mekanizmasının global amaç fonksiyonunu tekrar yazarsak ve F ve F amaç fonksiyonlarında ise pinyon ve dişlinin taksimat çaplarını, modül (m) ve diş sayısı (z) cinsinden ifade edersek aşağıdaki eşitlik elde edilir. π ( m z ) + ( m z ) ) b + ( d + d ) l π Fmin. = m m m 4 4 () Problemin GA ile Kodlaması ve Sınırlama Fonksiyonları GA ile tek kademeli düz dişli hız kutusu tasarımı için minimum malzeme hacmi amaç fonksiyonu aşağıdaki şekilde kodlanmış ve çözülmüştür. F min = ( m, Z, b, d m, dm, ) (3) Burada; Fmin minimum malzeme amaç fonksiyonunu, m modülü, Z pinyon dişlisi diş sayısını, b dişlilerin genişliğini, d m ve d m dişlilerin takıldığı mil çaplarını ifade etmektedir. GA kodlama işleminde ikilik sayı sistemi kullanılmış ve bit uzunluğunda kromozom yapısı oluşturulmuştur. Tek kademeli bir düz dişli çark mekanizmasının GA ile çözümü için kullanılan değişkenlerin bit uzunlukları ve kodlanması aşağıda verilmiştir. Tablo I. Değişkenlerin GA ile Kodlanması m z b dm dm 5 bit 4 bit 3 bit 5 bit 5 bit Kodlama işleminde değişkenlerin alabileceği değerler önceden belirlenmiş ve bu değerlere bağlı olarak kodlama yapılmıştır. Buna göre; m, modül değeri ila 5 modül aralığında farklı (discrete); z, pinyon diş sayısı 7 ila 5 diş aralığında; b, 8 ila 3 aralığında; dm, mil çapı 5 ila 35 ve dm, mil çapı ila 4 aralığında kabul edilmiş ve bu değerler ikilik sistemde kodlanıp kromozom yapısı oluşturulmuştur. Amaç fonksiyonunun eniyileniminde kullanılan sınırlama fonksiyonları ise şunlardır; g( x) = ( kb/ m ) ( b * J)*( m * z)* *.5 g ( x) = k s *( m * z ) + ( m * z ) * b * ( m * z ) *( m * z ) 3 (4) (5) g ( x ) = ( k ( ) ) (6) 3 t ds 4 ( x ) = ( k * m * z ) 3 ( ds ) * m * z (7) 5( x ) = ((8* m ) b ) (8) 6( x ) = ( b ( 3* m )) (9) g t g g Burada, g (x) eğilme dayanımı, g (x) aşınma dayanımı, g 3 (x) Pinyon mili burulma dayanımı, g 4 (x) çark mili burulma dayanımı sınırlama fonksiyonlarını ve g 5 (x), g 6 (x) ise yüzey genişliği alt ve üst limitleri sınırlama fonksiyonlarını belirtmektedir. kb eğilme dayanımı, ks aşınma dayanımı, kt burulma dayanımı sınırlama fonksiyonlarındaki sabit sayı ve katsayıları ifade etmektedir. ÖRNEK UYGULAMA GA ile tek kademeli hız kutusu tasarımı için literatürden alınan ve Tablo II ve Tablo III de [7] verilen dişli tasarım parametreleri kullanılmış ve bu değerlere göre analitik ve GA ile çözüm yapılmıştır. Elde edilen çözümler karşılaştırılmıştır. Mekanizmayı oluşturan elemanlar, pinyon, çark ve millerden meydana gelmektedir. Verilen değişken aralık değerlerinde ve mukavemet esaslarına göre önce analitik olarak çözülmüştür. Çözüm işleminde dişli çarklar flanşsız, dolu alın çarkları olarak dikkate alınmıştır. Motor gücü 7.5 kw, iletim oranları (i),, 3, 4, 5 olmak üzere, alın dişli çarklarda bir kademedeki maksimum iletim oranı olarak 5 kabul edilmiş ve bu değerlere göre çözümler elde edilmiştir. Tablo II de dişli tasarımında kullanılan sabit dişli tasarım parametreleri verilmiştir. Tablo III de analitik çözüm için farklı iletim oranlarında elde edilen dişli parametreleri görülmektedir. Tablo II. Dişli tasarım parametreleri Tanımlama Sembol Değer Birim Eğilme emniyet fak. k r.84 - Yük dağılım fak. k m.3 - Ortalama gerilme fak. k ms.4 - İşletme faktörü ki. - Hız faktörü k v. Yüzey yorulma day. S fe N/mm Yüzey day. ömür fak. Yüzey emniyet fak. Burulma gerilme lim. C li. - C r. - τ max N/mm Tablo III. Analitik çözüm parametre ve değişkenleri Güç (kw) Giriş Çıkış İletim Oranı Min. Malzeme Hacmi (cm 3 ) , , ,3 3 3, , Şekil de analitik çözümlerden elde edilen veri dağılımları görülmektedir. Grafiklere göre farklı iletim oranlarında, giriş gücü, giriş devri ve diğer dişli tasarım parametreleri sabit kalmak şartıyla çözümler elde edildiğinde, tek kademeli düz dişli mekanizması için

4 düşük iletim oranında, daha küçük boyutlarda dişli mekanizması elde edildiği görülmektedir. Ayrıca tasarım sürecinde iterasyon sayısı da iletim oranında olduğu gibi daha Min. Malzeme Hacmi (cm 3 ) İletim Oranı - Malzeme Hacmi Değişimi az olmakta yani düşük iletim oranında, daha az işlem ile sonuca ulaşılmaktadır. İletim oranı i=5 İletim oranı i=4 İletim oranı i=3 İletim oranı i= İterasyon Sayısı Şekil. Analitik çözüm, farklı iletim oranlarında, malzeme hacmi değişimi Analitik çözümler elde edildikten sonra tasarım işlemi bu kez yine aynı parametre ve değerler kullanarak GA ile gerçekleştirilmiştir. GA da kromozom yapısında kodlanan dişli parametreleri üretim, çaprazlama, değişim ve seçim mekanizmaları dediğimiz GA işlemcileri yardımıyla, minimum malzeme hacmi amaç fonksiyonunu elde edecek şekilde çalıştırılmıştır. Tablo IV de GA ile elde edilen çözümler görülmektedir. Çaprazlama ve mutasyon parametrelerinin değişimi ile GA farklı çözümlere ulaşmıştır GA ile elde edilen çözümlerin grafikleri ise Şekil 3 de verilmektedir. Tablo IV de verilen minimum malzeme hacimlerinin jenerasyon sayısına bağlı olarak değişimi Şekil 3 de açıkça görülmektedir. GA ile çözüm işleminde popülasyon sayısı 5, jenerasyon sayısı alınmıştır. Bu popülasyon ve jenerasyon işlemi için çaprazlama işlemi.5,.7,.9 değerlerinde ve mutasyon işlemi ise.,.,. değerleri için çalıştırılmıştır. Çözümler sonucunda elde edilen malzeme hacmi değerlerinden, iletim oranı i= için.9 çaprazlama ve. mutasyon değerlerinde en uygun sonuç elde edilmiştir. Sınırlı eniyilenim problemi, amaç fonksiyonunun, statik penaltı fonksiyonu yardımı ile cezalandırılması ile sınırsız Min. Malzeme Hacmi (cm 3 ) eniyilenim problemine dönüştürülmüş ve GA ile iletim oranları, 3, 4 ve 5,için elde edilen çözümlerin performans eğrileri Şekil 4, 5, 6 ve 7 de görülmektedir. Grafiklerde amaç fonksiyonunun minimum uygunluk (minimum malzeme hacmi) ve ortalama uygunluk değerleri dağılımı izlenmektedir. Grafiklerde minimum uygunluk ve ortalama uygunluk eğrileri başlangıçta farklılık göstermektedir. Ancak jenerasyon sayısı ilerledikçe aynı eğri eğilimlerine yaklaştıkları ve bir noktadan sonra artık değişmedikleri ve aynı değerleri aldıkları izlenmektedir. GA ile elde edilen malzeme hacmi değerlerinin, analitik çözüm ile elde edilen çözümler ile karşılaştırıldığında, bulunan hacimler itibariyle ile uyumlu olduğu görülmektedir. Güç (kw) Tablo IV. GA çözüm parametre ve değişkenleri Giriş Çıkış İletim Oranı Min. Malzeme Hacmi (cm 3 ) , , ,3 3 37, ,63 İletim oranı i= iletim oranı i=3 İletim oranı i=4 İletim oranı i= Jenerasyon Sayısı Şekil 3. GA ile çözümde farklı iletim oranlarında, malzeme hacmi değişimi

5 ,8 İletim Oranı i= için,8 İletim Oranı i=4 için,6,4, Ortalama uygunluk Minimum uygunluk,6,4, Ortalama uygunluk i=4 Minimum uygunluk i= Şekil 4. İletim oranı için uygunluk Şekil 6. İletim oranı 4 için uygunluk,8 İletim Oranı i=3 için,8 İletim Oranı i=5 için,6,4, Ortalama uygunluk Minimum uygunluk ,6,4, Ortalama uygunluk Minimum uygunluk Şekil 5. İletim oranı 3 için uygunluk Şekil 7. İletim oranı 5 için uygunluk SONUÇ VE TARTIŞMA Yapılan bu çalışmadaki amaç tek kademeli düz dişli çark mekanizmasının GA ile modellenmesi ve eniyilenmesidir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler analitik çözüm ile elde edilen veriler ile karşılaştırılmış ve GA ların geleneksel eniyilenim yöntemlerinden daha iyi sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Bu çalışma sonucunda elde edilen verilerden, dişli çark tasarımı gibi çok amaçlı eniyilenim problemlerinde GA nın etkili bir tasarım ve eniyilenim yöntemi olarak kullanılabileceği görülmüştür. KAYNAKLAR [] Su, D., Wakelam, M., Jambunathan, K., Integration Of A Knowledge-Based System, Artificial Neural Networks And Multimedia For Gear Design, Journal Of Materials Processing Technology, vol.7, no. -3, pp ,. [] Ognjanovic, M., Decisions In Gear Train Transmission Design, Research In Engineering Design vol. 8, no. 3. pp , 996. [3] Ohmachi, T., Katsumi I., Kato M., An Expert System For Design Of Power Transmission Gear Units, International Conference On Engineering Design, ICED 93, pp , 993. [4] Ramchandran, N., Shah, A., Langrana, N. A., Expert System Approach In Design Of Mechanical Components, Comput Eng 988 Proc. Publ By Asme, New York, Ny, USA. pp. -, 988. [5] Zarefar,H., Lawley, T. J., Computer-Aided Spur Gear Tooth Design: An Application-Driven Approach, Proc 989 Int Power Transm Gearing Conf: New Technol Power Transm 9's. Publ By American Soc Of Mechanical Engineers (Asme), New York, Ny, USA. pp. 7-, 989. [6] Osyczka, A., Computer Aided Optimum Design Of Machine Elements, International Conference On Engineering Design, ICED 93, pp.75-8, 993. [7] Lin, K.C., Johnson, G.E., Hybrid Expert System- Nonlinear Programming Approach To Optimal Gear Design, American Society Of Mechanical Engineers, Design Engineering Division (Publication) De V (Of 3). Publ By American Soc Of Mechanical Engineers (Asme), New York, Ny, USA. pp , 989. [8] Marcelin, J.L., Evolutionary Optimization Of Mechanical Structures, Engineering Optimization, vol. 3, pp , 999. [9] Li, Q., Zhou, J., Zhong, Y., Complex Genetic Algorithm For Mechanical Dynamic Optimization Design, Chinese J. of Mechanical Engineering, vol. 35, no. 5, pp. 7-3, 999. [] Yokota, T., Taguchi T., Gen M., A Solution Method For Optimal Weight Design Problem Of The Gear Using Genetic Algorithms, Computers And Industrial Engineering, vol. 35, no. 3-4, pp , 998. [] Saruhan, H., Uygur, İ., Design Optimization Of Mechanical Systems Using Genetic Algorithms, Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt 7, no, s , 3. [] Duan, G., Zha, J., Lin, J., Weng, Q., Use Of Genetic Algorithms In Designing Movements Of Clocks And Watches, Journal Of Software, vol. 9, no. 7, pp , 998. [3] Shariat, P.M., Toogood, R.W., Genetic Algorithm Based Approach To Parametric Design Of Machine Components, Intelligent Engineering Systems Through

6 Artificial Neural Networks, Asme, Fairfield, Nj, Usa, vol. 5, pp , 995. [4] Deb, K., A Flexible Optimization Procedure For Mechanical Component Design Based On Genetic Adaptive Search, Journal Of Mechanical Design Transactions Of The Asme, vol., pp 6-64, 998. [5] Chambers L., Practical Handbook of Genetic Algorithms, vol., Crc Press [6] Goldberg D.E., Genetic Algorithms in Search, Optimization and Machine Learning, Addison Wesley [7] Shigley, J. E., Mischke, C. R., Mechanical Engineering Design, 5 th Edition, McGraw-Hill Book Co., Singapore, 989.

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Metin ZEYVELİ 2. DoğumTarihi : 30 Haziran 1971 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Makine Eğitimi Gazi Üniversitesi

Detaylı

KONİK DİŞLİ HIZ KUTUSUNUN GENETİK ALGORİTMA İLE TASARIMI

KONİK DİŞLİ HIZ KUTUSUNUN GENETİK ALGORİTMA İLE TASARIMI ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 4, Article Number: 1A0045 ENGINEERING SCIENCES Received: January 2009 Accepted: September 2009 Series : 1A ISSN : 1308-7231

Detaylı

Zeki Optimizasyon Teknikleri

Zeki Optimizasyon Teknikleri Zeki Optimizasyon Teknikleri Genetik Algoritma (Genetic Algorithm) Doç.Dr. M. Ali Akcayol Genetik Algoritma 1970 li yıllarda John Holland tarafından geliştirilmiştir. 1989 yılında David E. Goldberg Genetik

Detaylı

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI Hatice YANIKOĞLU a, Ezgi ÖZKARA a, Mehmet YÜCEER a* İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği

Detaylı

Genetik Algoritmayla Bindirmeli Tip Kaynaklı Bağlantılarda Optimum Kaynak Kalınlığı Seçimi

Genetik Algoritmayla Bindirmeli Tip Kaynaklı Bağlantılarda Optimum Kaynak Kalınlığı Seçimi Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi International Journal of Engineering Research and Development Cilt/Volume:8 Sayı/Issue:2 Haziran/June 2016 http://ijerad.kku.edu.tr Araştırma Makalesi

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA DİŞLİ ÇARLAR II: HESAPLAMA Prof. Dr. İrfan AYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Dişli Çark uvvetleri Diş Dibi Gerilmeleri

Detaylı

MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ

MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ T.C PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ Öğrencinin; Adı: Cengiz Görkem Soyadı: DENGĠZ No: 07223019 DanıĢman: Doç. Dr. TEZCAN ġekercġoğlu

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Helisel Dişli Çarklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular:

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Dişli Çarklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Güç ve Hareket İletim Elemanları Basit Dişli Dizileri

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2007 (2) 1-13 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Davetli Makale Genetik Algoritmalar Ve Mekanik Tasarım Problemleri Uygulamaları

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. Akgün ALSARAN Arş. Gör. İlyas HACISALİHOĞLU Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Helisel Dişli Çarklar Bu bölüm

Detaylı

TAŞ DOLGU DALGAKIRANLARIN GENETİK ALGORİTMA İLE GÜVENİRLİK ANALİZİ. M. Levent Koç* Can E. Balas**

TAŞ DOLGU DALGAKIRANLARIN GENETİK ALGORİTMA İLE GÜVENİRLİK ANALİZİ. M. Levent Koç* Can E. Balas** TAŞ DOLGU DALGAKIRANLARIN GENETİK ALGORİTMA İLE GÜVENİRLİK ANALİZİ M. Levent Koç* Can E. Balas** (*) Yrd. Doç. Dr., Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Sivas Tel:

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Uygulama Sorusu-1 Şekildeki 40 mm çaplı şaft 0 kn eksenel çekme kuvveti ve 450 Nm burulma momentine maruzdur. Ayrıca milin her iki ucunda 360 Nm lik eğilme momenti etki etmektedir. Mil malzemesi için σ

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ MİL TASARIMINA ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM AN ALTERNATIF APPROACH TO COMPUTER AIDED SHAFT DESIGN

BİLGİSAYAR DESTEKLİ MİL TASARIMINA ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM AN ALTERNATIF APPROACH TO COMPUTER AIDED SHAFT DESIGN 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 009, Karabük, Türkiye BİLGİSAYAR DESTEKLİ MİL TASARIMINA ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM AN ALTERNATIF APPROACH TO COMPUTER AIDED SHAFT DESIGN

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Konik dişli çark mekanizması Konik dişli çark mukavemet hesabı Konik dişli ark mekanizmalarında oluşan kuvvetler

Detaylı

Genetik Algoritmalar. Bölüm 1. Optimizasyon. Yrd. Doç. Dr. Adem Tuncer E-posta:

Genetik Algoritmalar. Bölüm 1. Optimizasyon. Yrd. Doç. Dr. Adem Tuncer E-posta: Genetik Algoritmalar Bölüm 1 Optimizasyon Yrd. Doç. Dr. Adem Tuncer E-posta: adem.tuncer@yalova.edu.tr Optimizasyon? Optimizasyon Nedir? Eldeki kısıtlı kaynakları en iyi biçimde kullanmak olarak tanımlanabilir.

Detaylı

İKİ KADEMELİ DİŞLİ KUTUSUNDA ÇEVRİM ORANI PAYLAŞTIRILMASI

İKİ KADEMELİ DİŞLİ KUTUSUNDA ÇEVRİM ORANI PAYLAŞTIRILMASI TİMAK-Tasarım İmalat Analiz Kongresi 26-28 Nisan 2006 - BALIKESİR İKİ KADEMELİ DİŞLİ KUTUSUNDA ÇEVRİM ORANI PAYLAŞTIRILMASI Muzaffer ERTEN 1, Ufuk ÖZDEMİR 2 1 İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi,

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Atatürk Üniversitesi Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: ın

Detaylı

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Makine Bir veya birçok fonksiyonu (güç iletme,

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR II. Makine Elemanları 2 HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

DİŞLİ ÇARKLAR II. Makine Elemanları 2 HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR II HESAPLAMALAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Dişli Çark Kuvvetleri Diş Dibi Gerilmeleri Mukavemeti Etkileyen Faktörler Yüzey Basıncı

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Helisel Dişli Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Erzurum Teknik Üniversitesi

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Atatürk Üniversitesi Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: ın

Detaylı

Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar

Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar 01-12-06 Ümit Akıncı Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar 1 Fonksiyon Optimizasyonu Fonksiyon optimizasyonu fizikte karşımıza sık çıkan bir problemdir. Örneğin incelenen sistemin kararlı durumu

Detaylı

Gevşek Hesaplama (COMPE 474) Ders Detayları

Gevşek Hesaplama (COMPE 474) Ders Detayları Gevşek Hesaplama (COMPE 474) Ders Detayları Ders Adı Gevşek Hesaplama Ders Kodu COMPE 474 Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Bahar 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin

Detaylı

Genetik Algoritmalar (GA) Genetik Algoritmalar Đçerik Nesin Matematik Köyü E rim Ç lı l ş ı ta t yı Nisan, 2012 Mustafa Suphi Erden

Genetik Algoritmalar (GA) Genetik Algoritmalar Đçerik Nesin Matematik Köyü E rim Ç lı l ş ı ta t yı Nisan, 2012 Mustafa Suphi Erden Genetik Algoritmalar Nesin Matematik Köyü Evrim Çalıştayı 20-23 Nisan, 202 Genetik Algoritmalar (GA Đçerik Biyolojiden esinlenme GA nın özellikleri GA nın unsurları uygulama Algoritma Şema teoremi Mustafa

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. Akgün ALSARAN Arş. Gör. İlyas HACISALİHOĞLU Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Dişli

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 8 Sayı: 3 s. 65-74 Ekim 2006

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 8 Sayı: 3 s. 65-74 Ekim 2006 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 8 Sayı: 3 s. 65-74 Ekim 2006 BİR CAD PROGRAMI İLE KATI MODELLENMİŞ BİR MİLDE SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ İLE GERİLME ANALİZİ (STRESS ANALYSIS BY USING

Detaylı

Evrimsel Çok amaçlı eniyileme. Tahir Emre Kalaycı Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 25 Mart 2010

Evrimsel Çok amaçlı eniyileme. Tahir Emre Kalaycı Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 25 Mart 2010 Evrimsel Çok amaçlı eniyileme Tahir Emre Kalaycı Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 25 Mart 2010 Gündem Çok amaçlı eniyileme Giriş Evrimsel çok amaçlı eniyileme Sonuç Giriş Gerçek dünya problemleri

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Yrd. Doç. Dr. Özer UYGUN İçerik Bu bölümde eşitsizlik kısıtlarına bağlı bir doğrusal olmayan kısıta sahip problemin belirlenen stasyoner noktaları

Detaylı

Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme. Tahir Emre KALAYCI. 21 Mart 2008

Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme. Tahir Emre KALAYCI. 21 Mart 2008 Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme Tahir Emre KALAYCI 21 Mart 2008 Gündem Genel Bilgi Alınan Dersler Üretilen Yayınlar Yapılması Planlanan Doktora Çalışması Kablosuz Sensör Ağlar Yapay Zeka Teknikleri

Detaylı

Şekil. Tasarlanacak mekanizmanın şematik gösterimi

Şekil. Tasarlanacak mekanizmanın şematik gösterimi Örnek : Düz dişli alın çarkları: Bir kaldırma mekanizmasının P=30 kw güç ileten ve çevrim oranı i=500 (d/dak)/ 300 (d/dak) olan evolvent profilli standard düz dişli mekanizmasının (redüktör) tasarlanması

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Genetik algoritmalar, Darwin in doğal seçim ve evrim teorisi ilkelerine dayanan bir arama ve optimizasyon yöntemidir.

Detaylı

Makine Elemanları I. Yorulma Analizi. Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Erzurum Teknik Üniversitesi. Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Makine Elemanları I. Yorulma Analizi. Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Erzurum Teknik Üniversitesi. Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Yorulma hasarı Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu (Havai) Uçuşu Tarih: 28 Nisan 1988 Makine elemanlarının

Detaylı

MAKİNA ELEMANLAR I MAK Bütün Gruplar ÖDEV 2

MAKİNA ELEMANLAR I MAK Bütün Gruplar ÖDEV 2 MAKİNA ELEMANLAR I MAK 341 - Bütün Gruplar ÖDEV 2 Şekilde çelik bir mile sıkı geçme olarak monte edilmiş dişli çark gösterilmiştir. Söz konusu bağlantının P gücünü n dönme hızında k misli emniyetle iletmesi

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ 1 Bu bölümden elde edilecek kazanımlar Güç Ve Hareket İletim Elemanları Basit Dişli Dizileri Redüktörler Ve Vites Kutuları : Sınıflandırma Ve Kavramlar Silindirik

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering. Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering. Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu bölümden elde edilecek kazanımlar Konik ın Tanımı Konik dişli çark çeşitleri Konik dişli çark boyutları Konik dişli

Detaylı

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ ÖZGEÇMĠġ Adı Soyadı: Hilal CAN Doğum Tarihi: 05.02.1976 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Doktora FBE Makine Eğitimi Gazi Üniversitesi 1999-2004 Y. Lisans

Detaylı

DOĞRUSAL OLMAYAN REGRESYON ANALİZİNDE GERÇEK DEĞER KODLAMALI GENETİK ALGORİTMA

DOĞRUSAL OLMAYAN REGRESYON ANALİZİNDE GERÇEK DEĞER KODLAMALI GENETİK ALGORİTMA Istanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:8 Sayı:15 Bahar 2009 s.167-178 DOĞRUSAL OLMAYAN REGRESYON ANALİZİNDE GERÇEK DEĞER KODLAMALI GENETİK ALGORİTMA Timur KESKİNTÜRK * Serap ŞAHİN ÖZET

Detaylı

Sigma 2006/3 Araştırma Makalesi / Research Article A SOLUTION PROPOSAL FOR INTERVAL SOLID TRANSPORTATION PROBLEM

Sigma 2006/3 Araştırma Makalesi / Research Article A SOLUTION PROPOSAL FOR INTERVAL SOLID TRANSPORTATION PROBLEM Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 6/ Araştırma Makalesi / Research Article A SOLUTION PROPOSAL FOR INTERVAL SOLID TRANSPORTATION PROBLEM Fügen TORUNBALCI

Detaylı

Tabakalı Kompozit Bir Malzemenin Genetik Algoritma Yöntemiyle Rijitlik Optimizasyonu

Tabakalı Kompozit Bir Malzemenin Genetik Algoritma Yöntemiyle Rijitlik Optimizasyonu th International Adanced Technologies Symposium (IATS ), -8 May 20, Elazığ, Turkey Tabakalı Kompozit Bir Malzemenin Genetik Algoritma Yöntemiyle Rijitlik Optimizasyonu Ö. Soykasap e K. B. Sugözü Afyon

Detaylı

Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANKARA

Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANKARA i GENETİK ALGORİTMA YAKLAŞIMIYLA ATÖLYE ÇİZELGELEME Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OCAK 2005 ANKARA ii Serdar BİROĞUL tarafından hazırlanan

Detaylı

İKİ VEYA ÇOK EKSENLİ HIZ MEKANİZMALARININ WEB TABANLI KİNEMATİK TASARIMI. İsmail ŞAHİN

İKİ VEYA ÇOK EKSENLİ HIZ MEKANİZMALARININ WEB TABANLI KİNEMATİK TASARIMI. İsmail ŞAHİN İKİ VEYA ÇOK EKSENLİ HIZ MEKANİZMALARININ WEB TABANLI KİNEMATİK TASARIMI İsmail ŞAHİN Gai Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü, 06500, Ankara, Türkiye Öet Hı mekanimaları takım

Detaylı

Prof. Dr. İrfan KAYMAZ

Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Kayış-kasnak mekanizmalarının türü Kayış türleri Meydana gelen kuvvetler Geometrik

Detaylı

MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ. www.muhendisiz.net

MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ. www.muhendisiz.net www.muhendisiz.net MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ Hareket civatasında bir güç iletimi söz konusu olduğundan verimin yüksek olması istenir.bu nedenle Trapez profilli vida kullanılır. Yük ; F =

Detaylı

Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller

Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller İçerik Aks ve milin tanımı Akslar ve millerin mukavemet hesabı Millerde titreşim hesabı Mil tasarımı için tavsiyeler

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SANAL ARTIRILMIŞ VE AKILLI TEKNOLOJİLER (SAAT) LABORATUVARI SAAT Laboratuvarı Koordinatör: Yrd. Doç. Dr. Gazi Erkan BOSTANCI SAAT

Detaylı

MÜFREDAT DERS LİSTESİ

MÜFREDAT DERS LİSTESİ MÜFREDAT DERS LİSTESİ MÜHENDİSLİK FAK. / BİLGİSAYAR MÜHENDİSL / 2010 BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ Müfredatı 0504101 Matematik I Calculus I 1 GÜZ 4 5 Z 0504102 Genel Fizik I General Physics I 1 GÜZ 4 4 Z 0504103

Detaylı

Statik ve Dinamik Yüklemelerde Hasar Oluşumu

Statik ve Dinamik Yüklemelerde Hasar Oluşumu Statik ve Dinamik Yüklemelerde Hasar Oluşumu Hazırlayan Makine Mühendisliği Bölümü Sakarya Üniversitesi 1 Metalik Malzemelerde Kırılma Kopma Hasarı 2 Malzeme Çekme Testi Malzemede sünek veya gevrek kırılma-kopma

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2004 (2) 50-55 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Civata-Somun bağlantı sistemlerinde temas gerilmelerinin üç boyutlu

Detaylı

GÜÇ-TORK. KW-KVA İlişkisi POMPA MOTOR GÜCÜ

GÜÇ-TORK. KW-KVA İlişkisi POMPA MOTOR GÜCÜ Bu sayfada mekanikte en fazla kullanılan formülleri bulacaksınız. Formüllerde mümkün olduğunca SI birimleri kullandım. Parantez içinde verilenler değerlerin birimleridir. GÜÇ-TORK T: Tork P: Güç N: Devir

Detaylı

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D.

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Ö Z G E Ç M İ Ş 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Endüstri Mühendisliği Çukurova Üniversitesi

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ - EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU Ders Kodu Bim Kodu Ders Adı Türkçe Ders Adı İngilizce Dersin Dönemi T Snf Açıl.Dönem P

Detaylı

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde DİŞLİ ÇARKLAR Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde özel bir yeri bulunan mekanizmalardır. Mekanizmayı

Detaylı

Ara Sınav. Verilen Zaman: 2 saat (15:00-17:00) Kitap ve Notlar Kapalı. Maksimum Puan

Ara Sınav. Verilen Zaman: 2 saat (15:00-17:00) Kitap ve Notlar Kapalı. Maksimum Puan MAK 303 MAKİNA ELEMANLARI I Ara ınav 9 Kasım 2008 Ad, oyad Dr. M. Ali Güler Öğrenci No. Verilen Zaman: 2 saat (15:00-17:00) Kitap ve Notlar Kapalı Her soruyu dikkatle okuyunuz. Yaptığınız işlemleri gösteriniz.

Detaylı

BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm

BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm Tufan İNAÇ 1, Cihan KARAKUZU 2 1 Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

KATMANLI KOMPOZİT KİRİŞLERİN GENETİK ALGORİTMA İLE OPTİMİZASYONU

KATMANLI KOMPOZİT KİRİŞLERİN GENETİK ALGORİTMA İLE OPTİMİZASYONU KATMANLI KOMPOZİT KİRİŞLERİN GENETİK ALGORİTMA İLE OPTİMİZASYONU Fatih Karaçam ve Taner Tımarcı Trakya Üniversitesi, MMF Makine Mühendisliği Bölümü 030 Edirne e-mail: tanert@trakya.edu.tr Bu çalışmada

Detaylı

91-03-01-517 YAPAY ZEKA (Artificial Intelligence)

91-03-01-517 YAPAY ZEKA (Artificial Intelligence) 91-03-01-517 YAPAY ZEKA (Artificial Intelligence) Dersi Veren Öğretim Üyesi Y. Doç. Dr. Aybars UĞUR Ders Web Sayfası : http://yzgrafik.ege.edu.tr/~ugur 27.09.2009 Y. Doç. Dr. Aybars UĞUR (517 Yapay Zeka)

Detaylı

Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır.

Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır. YORULMA 1 Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır. Bulunan bu gerilme değerine malzemenin statik dayanımı adı verilir. 2 Ancak aynı

Detaylı

RUPPERT DİŞLİ KUTUSUNUN BİLGİSAYAR DESTEKLİ KİNEMATİK TASARIMI

RUPPERT DİŞLİ KUTUSUNUN BİLGİSAYAR DESTEKLİ KİNEMATİK TASARIMI PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING FACULTY MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2007 : 13 : 3 : 361-368

Detaylı

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI Bir milin dönme hareketini diğer mile dönme kaybı olmadan nakletmek için kullanılan mekanizmalardır. Bir dişli çark mekanizması biri döndüren diğeri döndürülen olmak üzere en az

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ DAĞITIM SİSTEMİNDE EKONOMİK AKTİF GÜÇ DAĞITIMININ GENETİK ALGORİTMA İLE BELİRLENMESİ

ELEKTRİK ENERJİ DAĞITIM SİSTEMİNDE EKONOMİK AKTİF GÜÇ DAĞITIMININ GENETİK ALGORİTMA İLE BELİRLENMESİ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Cilt:XXII, Sayı:3, 009 Journal of Engineering and Architecture Faculty of Eskişehir Osmangazi University, Vol: XXII, No:3, 009 Makalenin

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS 009 he MGraw-Hill Companies, In. All rights reserved. - Burulma (orsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS ( τ ) df da Uygulanan

Detaylı

MUKAVEMET FATİH ALİBEYOĞLU

MUKAVEMET FATİH ALİBEYOĞLU MUKAVEMET FATİH ALİBEYOĞLU Rijit Cisimler Mekaniği Statik Dinamik Şekil Değiştiren Cisimler Mekaniği (MUKAVEMET) Akışkanlar Mekaniği STATİK: Dış kuvvetlere maruz kalmasına rağmen durağan halde, yani dengede

Detaylı

DİFERANSİYEL GELİŞİM ALGORİTMASI

DİFERANSİYEL GELİŞİM ALGORİTMASI İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 5 Sayı: 9 Bahar 2006/1 s.85-99 DİFERANSİYEL GELİŞİM ALGORİTMASI Timur KESKİNTÜRK ÖZET Doğrusal olmayan problemlerin çözümüne yönelik olarak geliştirilmiş

Detaylı

1. DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI. 1.1 Genel İfadeler ve Sınıflandırması

1. DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI. 1.1 Genel İfadeler ve Sınıflandırması 1. DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI 1.1 Genel İfadeler ve Sınıflandırması Dişli çarklar; aralarında bir kayma oluşmadan, iki mil arasında kuvvet ve hareket ileten elemanlardır. Güç iletme bakımından, mekanizmanın

Detaylı

A. SCI ve SCIE Kapsamındaki Yayınlar

A. SCI ve SCIE Kapsamındaki Yayınlar A. SCI ve SCIE Kapsamındaki Yayınlar A.1. Erilli N.A., Yolcu U., Egrioglu E., Aladag C.H., Öner Y., 2011 Determining the most proper number of cluster in fuzzy clustering by using artificial neural networks.

Detaylı

DC Motorlarda Maksimum Verimin Genetik Algoritma Kullanılarak Optimizasyonu. Optimization of DC Motors Maximum Efficiency Using Genetic Algorithm

DC Motorlarda Maksimum Verimin Genetik Algoritma Kullanılarak Optimizasyonu. Optimization of DC Motors Maximum Efficiency Using Genetic Algorithm DC Motorlarda Maksimum Verimin Genetik Algoritma Kullanılarak Optimizasyonu *1 Kürşat M. KARAOĞLAN and *2 Metin ZEYVELİ 1 Mekatronik Mühendisliği, Fen Bilimleri Enstitüsü, Karabük Üniversitesi, Karabük,

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. Bölüm GİRİŞ 2. Bölüm TASARIMDA MALZEME

İÇİNDEKİLER 1. Bölüm GİRİŞ 2. Bölüm TASARIMDA MALZEME İÇİNDEKİLER 1. Bölüm GİRİŞ 1.1. Tasarım... 1 1.2. Makine Tasarımı... 2 1.3. Tasarım Fazları... 2 1.4. Tasarım Faktörleri... 3 1.5. Birimler... 3 1.6. Toleranslar ve Geçmeler... 3 Problemler... 20 2. Bölüm

Detaylı

DÜZ DİŞLİLERDE SÜRTÜNME KUVVETİNİN HASAR OLUŞUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

DÜZ DİŞLİLERDE SÜRTÜNME KUVVETİNİN HASAR OLUŞUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : : 8 : 1 : 33-4 DÜZ DİŞLİLERDE

Detaylı

GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI

GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI GÜÇ VE HAREKET ĠLETĠM ELEMANLARI P=sbt n m? n iģmak Ġġ MAKĠNASI Yapı olarak motor, güc ve hareket iletim elemanları ve iģ makinası kısmından oluģan bir makinanın esas amacı baģka bir enerjiyi mekanik enerjiye

Detaylı

THE EFFECT OF PRODUCT NUMBER ON SOLVING THE JOP-SHOP SCHEDULING PROBLEM BY USING GENETIC ALGORITHM

THE EFFECT OF PRODUCT NUMBER ON SOLVING THE JOP-SHOP SCHEDULING PROBLEM BY USING GENETIC ALGORITHM GENETİK ALGORİTMA İLE ÇÖZÜMÜ GERÇEKLEŞTİRİLEN ATÖLYE ÇİZELGELEME PROBLEMİNDE ÜRÜN SAYISININ ETKİSİ Serdar BİROĞUL*, Uğur GÜVENÇ* (*) Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Eğitimi Bölümü, Beşevler

Detaylı

2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics

2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics 2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics Özet: Bulanık bir denetleyici tasarlanırken karşılaşılan en önemli sıkıntı, bulanık giriş çıkış üyelik fonksiyonlarının

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY)

DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY) DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY) 1 DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA İKİLİK (DUALİTE-DUALITY) Doğrusal programlama modelleri olarak adlandırılır. Aynı modelin değişik bir düzende oluşturulmasıyla Dual (İkilik)

Detaylı

T.C. KOCAELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MEKATRONĠK YAPI ELEMANLARI UYGULAMASI

T.C. KOCAELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MEKATRONĠK YAPI ELEMANLARI UYGULAMASI T.C. KOCAELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MEKATRONĠK YAPI ELEMANLARI UYGULAMASI 1.) Düz kayış kasnağı bir mil üzerine radyal yönde feder kaması ile eksenel yönde ise

Detaylı

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı Mehmet Ali Çavuşlu Özet Yapay sinir ağlarının eğitiminde genellikle geriye

Detaylı

MAKİNA ELEMANLARI II HAREKET, MOMENT İLETİM VE DÖNÜŞÜM ELEMANLARI ÇARKLAR-SINIFLANDIRMA UYGULAMA-SÜRTÜNMELİ ÇARK

MAKİNA ELEMANLARI II HAREKET, MOMENT İLETİM VE DÖNÜŞÜM ELEMANLARI ÇARKLAR-SINIFLANDIRMA UYGULAMA-SÜRTÜNMELİ ÇARK MAKİNA ELEMANLARI II HAREKET, MOMENT İLETİM VE DÖNÜŞÜM ELEMANLARI ÇARKLAR-SINIFLANDIRMA SÜRTÜNMELİ DİŞLİ (Friction wheels) (Gear or Toothed Wheels) UYGULAMA-SÜRTÜNMELİ ÇARK Mekanizmayı boyutlandırınız?

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy AKSLAR ve MİLLER AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler. Eksen durumlarına göre Genel olarak düz elemanlardır

Detaylı

Genetik Algoritma ile Türkiye Net Elektrik Enerjisi Tüketiminin 2020 Yılına Kadar Tahmini

Genetik Algoritma ile Türkiye Net Elektrik Enerjisi Tüketiminin 2020 Yılına Kadar Tahmini International Journal of Engineering Research and Development, Vol.3, No.2, June 2011 37 Genetik Algoritma ile Türkiye Net Elektrik Enerjisi Tüketiminin 2020 Yılına Kadar Tahmini Vecihi Yigit Industrial

Detaylı

Düzlem Kafes Sistemlerin ANSYS Paket Programı ile Optimum Geometri Tasarımı

Düzlem Kafes Sistemlerin ANSYS Paket Programı ile Optimum Geometri Tasarımı Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 19 (2), 201-207, 2007 19 (2), 201-207, 2007 Düzlem Kafes Sistemlerin ANSYS Paket Programı ile Optimum Geometri Tasarımı M. Yavuz SOLMAZ

Detaylı

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Hüseyin Fidan, Vildan Çınarlı, Muhammed Uysal, Kadriye Filiz Balbal, Ali Özdemir 1, Ayşegül Alaybeyoğlu 2 1 Celal Bayar Üniversitesi, Matematik Bölümü, Manisa

Detaylı

Sistem Modelleme ve Simülasyon (SE 360) Ders Detayları

Sistem Modelleme ve Simülasyon (SE 360) Ders Detayları Sistem Modelleme ve Simülasyon (SE 360) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Sistem Modelleme ve Simülasyon SE 360 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ

GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ VI. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu UTES 2006 25 27 Mayıs 2006, Isparta Sf.756 764 GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ Nida Nurbay ve Ali Çınar Kocaeli Üniversitesi Tek. Eğt. Fak. Makine

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Mustafa BOZDEMİR Doğum Tarihi: 01 Ocak 1973 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans TEF Makine Eğitimi Bölümü Gazi Üniversitesi 1994

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI

KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI Müh.Böl. Makina Tasarımı II Burada verilen bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. Bir milden diğerine güç ve hareket iletmek için kullanılan mekanizmalardır. Döndürülen Eleman

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI DİŞLİ ÇARKLAR MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Dişli Çarklar 2 Dişli çarklar, eksenleri birbirine paralel, birbirini kesen ya da birbirine çapraz olan miller arasında

Detaylı

1. YARIYIL / SEMESTER 1

1. YARIYIL / SEMESTER 1 T.C. NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ, MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, 2017-2018 AKADEMİK YILI ÖĞRETİM PLANI T.C. NECMETTIN ERBAKAN UNIVERSITY ENGINEERING AND ARCHITECTURE

Detaylı

DÜZ VE HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR ÖRNEK PROBLEMLER

DÜZ VE HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR ÖRNEK PROBLEMLER DÜZ VE HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR ÖRNEK PROBLEMLER 1. Evolvent profilli standart bir düz dişli çarkta diş sayısı z=19 ve modül m=4 mm olduğuna göre dişbaşı ve temel daireleri üzerindeki diş kalınlıklarını hesaplayınız

Detaylı

Geometriden kaynaklanan etkileri en aza indirmek için yük ve uzama, sırasıyla mühendislik gerilmesi ve mühendislik birim şekil değişimi parametreleri elde etmek üzere normalize edilir. Mühendislik gerilmesi

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ METALURJĠ VE MALZEME MÜHENDĠSLĠĞĠ

BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ METALURJĠ VE MALZEME MÜHENDĠSLĠĞĠ BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ METALURJĠ VE MALZEME MÜHENDĠSLĠĞĠ MALZEME LABORATUARI I DERSĠ BURULMA DENEY FÖYÜ BURULMA DENEYĠ Metalik malzemelerin burma deneyi, iki ucundan sıkıştırılırmış

Detaylı

Bilgisayarlara ve Programlamaya Giriş (COMPE 101) Ders Detayları

Bilgisayarlara ve Programlamaya Giriş (COMPE 101) Ders Detayları Bilgisayarlara ve Programlamaya Giriş (COMPE 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Bilgisayarlara ve Programlamaya Giriş COMPE 101 Güz 2 2

Detaylı

COMPUTER AIDED OPTIMISATION OF MACHINING PARAMETERS IN MILLING OPERATIONS

COMPUTER AIDED OPTIMISATION OF MACHINING PARAMETERS IN MILLING OPERATIONS Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 7 Sayı1-2, (2003), 1-14 FREZELEME İŞLEMLERİNDE EKONOMİK İŞLEME ŞARTLARININ OPTİMİZASYONU Metin ZEYVELİ*, Mahmut GÜLESİN** *ZKÜ Karabük Teknik Eğitim

Detaylı

1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006. = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları

1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006. = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları DİŞLİ MUKAVEMETİ 1.Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006 = Nominal yüzey basıncı K faktörleri = Çalışma şartlarına uygun düzeltme katsayıları Yüzey Basınç (Pitting) Kontrolü, ISO6336:2006 Ft =

Detaylı

Mukavemet. Betonarme Yapılar. Giriş, Malzeme Mekanik Özellikleri. Dr. Haluk Sesigür İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Yapı ve Deprem Mühendisliği

Mukavemet. Betonarme Yapılar. Giriş, Malzeme Mekanik Özellikleri. Dr. Haluk Sesigür İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Yapı ve Deprem Mühendisliği Mukavemet Giriş, Malzeme Mekanik Özellikleri Betonarme Yapılar Dr. Haluk Sesigür İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Yapı ve Deprem Mühendisliği GİRİŞ Referans kitaplar: Mechanics of Materials, SI Edition, 9/E Russell

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2004 (2) 21-29 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Makale Düz dişlilerde sıkı geçme basıncının dişdibi yorulma hasarları üzerindeki

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Yrd. Doç. Dr. Özer UYGUN İçerik Altın Oran (Golden Section Search) Arama Metodu Tek değişkenli bir f(x) fonksiyonunu ele alalım. [Bazı x ler için f

Detaylı