Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri"

Transkript

1 ARAÞTIRMA Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri Seher Akbaþ 1, Koray Karabekiroðlu 1, Ozan Pazvantoðlu 2, Ömer Böke 3 1 Yrd.Doç.Dr., 3 Doç.Dr., Ondokuz Mayýs Üniversitesi Çocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalý, 2 Yrd.Doç.Dr., Psikiyatri Anabilim Dalý, Samsun ÖZET Amaç: Bu çalýþmanýn amacý otistik bozukluk tanýsý alan hastalarýn ek taný ve sekiz haftalýk poliklinik izlemi sýrasýnda belirti daðýlým özelliklerinin deðerlendirilmesidir. Yöntem: Hastalar ve aileleriyle, çocuða yönelik DSM-IV- TR taný kriterlerine göre psikiyatrik deðerlendirme yapýlmýþtýr. Taný alan hastalarýn anneleri baþvuru sýrasýnda Otizm Davranýþ Kontrol Kistesi (ODKL) ölçeðini ve Sorun Davranýþ Kontrol Listesi ölçeðini (SDKL) baþvuru sýrasýnda ve birer ay arayla toplam üç kez doldurmuþlardýr. Sosyodemografik özellikler, baþvuru sýrasýnda hastaya ait hastalýk ve tedavi bilgileri, baþvuru sonrasýndaki taný ve tedavi bilgileri hasta dosya bilgilerinden elde edilmiþtir. Bulgular: Çalýþmaya yaþ ortalamalarý 4.51± olan 27 otistik çocuk alýnmýþtýr. Çalýþmada kullanýlan ODKL ölçeðinin ortalamasý 70.33±16.80 bulunmuþtur. Dikkat eksikliði hiperaktivite sorunlarý oldukça yüksek oranda (%70.4) bulunmuþtur. Baþvuru sýrasýnda ilaç ve özel eðitim olan ve almayan otistik çocuklarda SDKL puanlarý arasýndan anlamlý farklýlýk bulunmamýþtýr (p>0.05). Hastalarýn özel eðitim ve ilaç tedavisi düzenlendikten sonraki sekiz haftalýk izlemde SDKL'ye göre otistik çocuklardaki sterotipi (p=0.003) ve hiperaktivite (p=0.015) davranýþlarýnda anlamlý düzelme bulunmuþtur. Sonuç: Otistik bozuklukta dikkat eksikliði ve hiperaktivite sorunlarý yüksek oranda bulunmuþ, düzenlenen özel eðitim ve ilaç tedavilerin sekiz haftalýk sürede sterotipi ve hiperaktivite belirtilerini azalttýðý görülmüþtür. Uygulanan yöntemlerin farklý belirti kümelerine farklý etkisi olabileceðinden, otizmin tedavisinde hem ek tanýlarýn ayrýntýlý incelenmesine hem de tedavi yöntemlerinin farklý belirtilere etkisinin daha ayrýntýlý deðerlendirilmesine ihtiyaç vardýr. Anahtar Sözcükler: Otizm, ek taný, belirti profili, tedavi. () SUMMARY Eight Week Follow-up for Autism Symptoms and Comorbid Features of Autistic Children Under Special Education and Medication Objectives: In eight-week period, we aimed to explore symptom distribution changes and comorbid features of autistic children. Methods: Children and their parents were assessd in psychiatry clinic in terms of DSM-IV-TR diagnostic criteria. Mothers completed Autistic Behavior Checlist (AuBC) and Aberrant Behavior Checklist (ABC) in the first session. Mothers continued completing ABC twice every month. Sociodemographic variables, treatment and progress history of the disorder before and after the first session were obtained from the hospital files. Results: The autictic children (n:27) were 4.51±1.62 years-old on average. Mean score of AuBC was 70.33± Attention deficit hyperactivity problems were appearantly higher (%70.4). During the first session, AuBC scores did not reveal significant difference whether or not the child received special education and/or medication (p>0.05). After eight-week special education plus drug therapy, ABC scores showed significant improvement in stereotypies (p=0.003) and hyperactivity (p:0.015) subscores. Conclusions: The results reveal that attention deficit hyperactivity problems highly co-occur in autism and special education plus medication therapy particularly target stereotypies and hyperactivity symptoms. While different types of treatments have differential effect on different symptom clusters, in autism management we need both a detailed exploration of comorbid disorders and assessment of differential effects of treatments on different symptom profiles. Key Words: Autism, comorbidity, symptom profile, treatment. 134 Makalenin geliþ tarihi: , Yayýna kabul tarihi:

2 Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri GÝRÝÞ Otistik bozukluk þiddetinin derecesi deðiþkenlik gösteren, etiyolojisi bilinmeyen, birey, ailesi ve toplum için önemli etkileri olan geliþimsel bozukluktur (Rutter ve Schopler 1992, Hollander ve ark. 2005). Otistik spektrum bozukluklarý (OSB) Otizm Amerikan Psikiyatri derneði sýnýflamasýnda Yaygýn Geliþimsel Bozukluklar (YGB) genel baþlýðý altýnda yer almýþtýr (APA 1994). Yaygýn terimi otizmde geniþ ve farklý alanlarda sorun olduðunu, geliþimsel terimi ise sosyal iliþki ve iletiþim alanlarýný da kapsayan çoklu geliþimsel yetersizlikleri belirtir. Bu bozukluk yaþamýn ilk yýllarýndan baþlayarak geliþimin her aþamasýný etkileyerek devam eder. (Willemsen-Swinkels ve Buitelaar 2002). Otistik Bozuklukta üç alanda sorun vardýr. Bu alanlar sosyal etkileþim, iletiþim ve yineleyici davranýþlar ile ilgi alanlarýnda kýsýtlýlýðý kapsar. Ayrýca bu sorunlar 36 aydan önce baþlar (Akçalýn 2007). Otistik bozukluk yaygýn geliþimsel bozukluk içinde en yaygýn görülen bozukluk olup sýklýðý de 13'tür (Canitano ve Scandurra 2008). Otizmdeki ek psikiyatrik bozukluklarýn doðru ve güvenilir tanýlarý önemli olup henüz otistik bozukluklardaki ek psikiyatrik sorunlar tam olarak bilinmemektedir (Leyfer ve ark. 2006). Ek tanýlar önemli klinik bozulmalara ve otistik çocuklar ve aileleri üzerinde ek sýkýntýlara neden olmaktadýr. Sorun davranýþlar izole davranýþlardan ziyade ek psikiyatrik bozukluklar olarak ortaya konup deðerlendirildiðinde tedavileri mümkün olabilmektedir. Klinik deneyimler konulan tanýya yönelik özgün tedavilerin özgün olmayan tedavilerden daha etkili olduðunu, hastada daha fazla düzelme gösterdiðini ortaya koymuþtur (Leyfer ve ark. 2006). Otizmdeki temel tedavi, sosyal becerileri geliþtirmek ve eðitimsel tedavidir (Novaes ve ark. 2008). Farmakoterapi otizm belirtilerini ve davranýþlarý kontrol etmek için gereklidir (Novaes ve ark. 2008). Otizmdeki davranýþsal bozukluklarla iliþkili klinikte kullanýlan ilaçlar antipisikotikler, antidepresanlar, psikostimülanlar ve antikonvülzanlardýr (Moura ve ark. 2004). Ýlaçlar temel önemi olan psikomotor ajitasyon, agresif davranýþlar ve hiperaktivite ile iliþkili belirtileri düzeltmede kullanýlmakta olup bu tedavi ayný zamanda hastalarýn sosyal ve eðitimsel tedaviden yararlanmalarýný etkiler (Novaes ve ark. 2008, Moura ve ark. 2004). Atipik antipsikotikler ekstapramidal yan etkileri daha düþük olduðundan tercih edilirler (Findling ve ark. 1989). Risperidon en sýk reçete edilen antipsikotik olup klinik iyileþmede önemli bulunmuþtur (Novaes ve ark. 2008, Barnard ve ark. 2002). Ülkemizde otistik bozuklukla ilgili baþvuru sonrasý kýsa ve uzun dönem psikiyatrik özelliklerinin deðerlendiren bir çalýþmaya rastlanmamýþtýr. Sifoðlu ve ark. (1999) yaptýklarý çalýþmada YGB olan çocuklarda hiperaktivite sorunlarýný yüksek bulmuþlardýr (Sifoðlu ve ark 1999). Bu çalýþmanýn amacý otistik bozukluk tanýsý alan hastalarýn 8 haftalýk poliklinik izlemi sýrasýnda otizm belirtilerinin ve ek taný özelliklerinin deðerlendirilmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM Katýlýmcýlar Bu çalýþmada Ondokuz Mayýs Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi polikliniðinde Otistik Bozukluk tanýsý alan ve çalýþmaya katýlmayý kabul eden hastalar ardýþýk olarak alýnmýþtýr Yöntem Çocuk psikiyatrisi polikliniðine baþvuran ve otistik bozukluk tanýsý alan hastalar çalýþmaya alýnmýþtýr. Hastalar ve aileleriyle için DSM-IV-TR taný kriterlerine göre psikiyatrik deðerlendirme yapýlmýþtýr. Taný alan hastalarýn anneleri baþvuru sýrasýnda Otizm Davranýþ Kontrol Kistesi (ODKL) ölçeðini doldurmuþlardýr. Hasta anneleri Sorun Davranýþ Kontrol Listesi (SDKL) baþvuru sýrasýnda ve birer ay arayla toplam üç kez doldurmuþlardýr. Hastalar ilk baþvurularýnda özel eðitimleri ve konan taný ve ek tanýlara göre ilaç tedavileri düzenlenmiþtir. Sosyodemografik özellikler, baþvuru sýrasýnda hastaya ait hastalýk ve tedavi bilgileri, baþvuru sonrasýndaki taný ve tedavi bilgileri hasta dosya bilgilerinden elde edilmiþtir. Hastalarýn mental kapasitesi ve ek psikiyatrik tanýlarý DSM-IV-TR taný kriterlerine göre yapýlan psikiyatrik görüþme ile deðerlendirilmiþtir. Deðerlendirme araçlarý: Otizm Davranýþ Kontrol Listesi (ODKL): Krug ve 135

3 Akbaþ S, Karabekiroðlu K, Pazvantoðlu O, Böke Ö. ark. (1993) tarafýndan geliþtirilen otizmi belirlemeye yönelik bir tarama aracý olan ODKL, özellikle okul çaðý çocuklarýnda otizm belirtilerini deðerlendirmek üzere kullanýlmaktadýr (Krug ve ark. 1993). Ancak, 3 yaþýndan küçük çocuklarda da tanýya yardýmcý olduðu kanýtlanmýþtýr. ODKL, 57 maddelik bir deðerlendirme aracýdýr. Ölçekten alýnabilecek en düþük puan 0, en yüksek puan ise 159'dur. Ölçekte kesme puaný 39 olarak belirlenmiþtir. Ölçek çocuðu yakýndan tanýyan ebeveyn ya da öðretmen tarafýndan doldurulmaktadýr. Geçerlilik ve güvenirlik çalýþmasý Irmak ve ark. tarafýndan yapýlmýþtýr (Yýlmaz-Irmak ve ark. 2007). Sorun Davranýþ Kontrol Listesi (SDKL): Otistik çocuklarda görülen davranýþ problemlerini belirlemeye yönelik bir testtir. SDKL, 58 maddeden oluþan ve 0'dan (hiç bir problem yok) 3'e kadar (problem en þiddetli) belirtilerin þiddetine göre (dört farklý deðer üzerinden) puanlanan bir ölçektir (Aman ve ark. 1985, Aman ve ark. 1987, Sucuoglu 2003). Maddelerin puanlanmasýnda beþ alt grup elde edilir. Bunlar; irritabilite, laterjisosyal geri çekilme, sterotipik davranýþlar, hiperaktivite ve konuþma sorunu þeklinde alt sorun alanlarýdýr. Türkkiye'de Psikiyatrik klinik geçerliliki ve güvenirlik çalýþmasýný Karabekiroðlu ve Arman yapmýþtýr (Karabekiroglu ve Aman 2009). Verilerin istatistiksel analizi: Hasta gruplarýndan elde edilen verilerin analizi "SPSS for Windows 10.0" istatistik paket programý kullanýlarak yapýlmýþtýr. Ölçeklerin deðerlendirilmesi sonucu elde edilen veriler aritmetik ortalama±standart sapma þeklinde belirtilmiþtir. Özel eðitim alma durumuna göre ölçek puanlarýnýn ortalamalarýnýn karþýlaþtýrýlmasýnda Student t testi, otistik çocuklarýn aylýk SDKL puanlarýnýn zaman içindeki deðiþimlerinin karþýlaþtýrýlmasýnda Tekrarlý Ölçümlerde Varyans Analizi kullanýlmýþtýr. Karþýlaþtýrmalarda anlamlýlýk düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiþtir. BULGULAR Çalýþmaya 27 otistik çocuk alýnmýþ olup, 3'ü (% 11.1) kýz, 24'ü (%88.9) erkektir. Yaþ ortalamalarý 4.51±1.62 (minimum 2, maksimum 7) bulunmuþtur. Çalýþmada kullanýlan ODKL ölçeðinin ortalamasý 70.33±16.80'dir. Baþvuru öncesi 14 olgu özel eðitim almýþ olup özel eðitime baþlama yaþ ortalamasý 3.78±1.31, ortalama eðitim süresi 19.50±14.39 ay olarak bulunmuþtur. Baþvuru öncesi kullanýlan risperidon doz ortalamasý 1.00±0.40, metilfenidat doz ortalamasý 12.50±03.53, kliniðimizde baþvurudan sonra kullanýlan risperidon doz orlamasý 0.84±0.45, metilfenidat dozu 15, fluoksetin doz ortalamasý 12.50±5.00 þeklindedir. Metilfenidat ve fluoksetin kullanan tüm hastalar ayný zamanda risperidon almýþlardýr. Otistik çocuklardaki Mental Retardasyon (MR) oraný %92.6 bulunmuþtur. Çalýþma hastalarýnýn baþvuru öncesi tedavi ve sonrasý tedavi ve psikiyatrik özellikleri Tablo 1'de, otistik çocuklarýn baþvuru sýrasýnda özel eðitim almalarýna göre SDKL puanlarý Tablo 2'de, baþvuru sýrasýnda ilaç kullanýmlarýna göre SDKL puanlarý Tablo 3'de, baþvuru sonrasýndaki sekiz haftalýk SDKL puanlarý Tablo 4'de verilmiþtir. TARTIÞMA Otistik bozuklukta üç alanda sorun vardýr. Bu alanlar sosyal etkileþim, iletiþim ve yineleyici davranýþlar ile ilgi alanlarýnda kýsýtlýlýðý kapsar (Akçalýn 2007). Otizmdeki temel tedavi sosyal becerileri geliþtirmek ve eðitimsel tedavidir (Novaes ve ark. 2008). Davranýþsal bozukluklar bu bozuklukta oldukça yaygýn olup tedaviye dirençlidir (Canitano ve Scandurra 2008). Agresif davranýþlar MR otistik çocuklarda daha yaygýndýr (Turgay 2004, Rocha ve ark ve mental retarde otistik çocuklarda tedavi sonuçlarý daha kötüdür (Novaes ve ark. 2008, Horrigan ve Barnhill 1997). Davranýþsal sorunlar iyi olma halinde ve günlük aktivitelerde, önemli rol oynadýðýndan tedavi programlarýnda ve ilaç tedavisi düzenlenmesinde göz önüne alýnmalýdýr (Canitano ve Scandurra 2008). Ripperidon gibi atipik antipisikotikler tipik antipisikotiklerle karþýlaþtýrýldýðýnda davranýþsal belirtilerinin tedavisinde daha güvenilir ve etkili bulunmuþtur (Barnard ve ark. 2002). Otistik bozukluktaki hiperaktivitenin tedavisinde metilfenidat hiperaktivite belirtilerinin azalmasýnda yararlý bulun- 136

4 Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri muþtur (Quintana ve ark. 1995, Handen ve ark. 2000). Otistik bozukluklu çocuklarda fluoksetin yalnýz ya da diðer antipisikotik ilaçlarla beraber kullandýklarýnda irritabilite, sterotipi ve konuþma sorunlarýnda düzelme elde edilmiþtir (Fatemi ve ark. 1998). SDKL, kullanýlarak yapýlan çalýþmalarda risperidonun irritabilite, sterotipi ve hiperaktivite de anlamlý düzelmeler gösterdiði bulunmuþtur (RUPPAN 2005, Shea ve ark. 2004). Çalýþmamýzda otistik çocuklarýn poliklinik baþvuru sonrasý 8 haftalýk izlemleri deðerlendirilmiþtir. SDKL ölçeðinin 8 haftalýk deðerlendirilmesinde sterotipi ve hiperaktivite belirtilerinde anlamlý düzelme görülmüþtür. Hasta grubunda baþvurudan önce özel eðitim ve ilaç tedavisi alan grubun baþvuru sýrasýndaki SDKL puanlarý benzer bulunduðunda sterotipi ve hiperaktivite belirtilerindeki düzelme baþvuru sonrasý düzelme olarak deðerlendirilmiþtir. Polikliniðimize baþvuru sonrasý tüm hastalar özel eðitime yönlendirilmiþ, %92.6'sý ilaç kullanmýþtýr. Çalýþma desenimiz izlemdeki hastalarýn deðerlendirilmesi þeklinde düzenlendiðinden hangi tedavi yönteminin hangi belirtilere iyi geldiði sorusu yanýtlanamamýþtýr. Henüz otistik bozukluklardaki ek psikiyatrik sorunlar tam olarak bilinmemekle birlikte (Leyfer ve ark. 2006) gittikçe artan sayýda çalýþmalar otistik çocuklarda daha fazla (iki-üç kat) psikiyatrik belirti ve bozukluk bildirmektedirler (Brereton ve ark. 2006). Ek tanýlar önemli klinik bozulmalara ve otistik çocuklar ve aileleri üzerinde ek sýkýntýlara neden olmaktadýr. Sorun davranýþlar izole davranýþlardan ziyade ek psikiyatrik bozukluklar olarak ortaya konup deðerlendirildiðinde özgün tedavileri mümkün olabilmektedir. Yine otizmdeki Tablo 1. Otistik çocuklarýn, baþvuru öncesi tedavi ve sonrasý tedavi ve psikiyatrik özellikleri Otistik çocuklarýn tedavi ve psikiyatrik özellikleri Baþvuru öncesi Baþvuru sonrasý* Özel eðitim 14 (%51.9) Risperidon 7(%25.9) Metilfenidat 2(%7.4) Özel eðitim 27 (%100) Risperidon 25(%92.6) Metilfenidat 1(3.7) Fluoksetin 4(%14.8) Ek taný* 20(%74.1) DEHB 19 (%70.4) Depresyon 1(%3.7) * Baþvuru sonrasý birden fazla, tedavi alan ve ek taný alan hasta mevcuttur ek tanýlar otizmde etiyolojisinde rol oynayan mekanizmalarýnýn açýklanmasýna da yardým edecektir (Leyfer ve ark. 2006). Otistik bozuklukta ek taný oraný %72 olarak belirtilmiþ, bunlardan major depresif epizod %10.1 bulunmuþken, ADHD %30-78 geniþ aralýklarda bulunmuþtur (Leyfer ve ark. 2006, Simonoff ve ark. 2008, Ghaziuddin ve Greden 1998, Wozniak ve ark. 1997, Lee ve Ousley 2006). Bu farklý oranlar, kullanýlan ölçekler ve otistik çocuklarýn yaþlarýyla iliþkilidir. Erken dönemde hiperaktivite semtomlarý sýk görülmekle birlikte yaþ arttýkça bu belirtiler azalmakta (Cantwell 1985), Tablo 2. Otistik çocuklarýn baþvuru sýrasýnda özel eðitim almalarýna göre SDKL puanlarý Otistik çocuklarýn SDKL puanlarý Özel eðitim Var Özel eðitim Yok t p SDKL alt gruplarý Iritabilite 14.78± ± Letarji-Sosyal geri çekilme 15.00± ± Sterotipi 8.64± ± Hiperaktivite 23.85± ± Konuþma sorunu 3.42± ±

5 Akbaþ S, Karabekiroðlu K, Pazvantoðlu O, Böke Ö. Tablo 3. Otistik çocuklarýn baþvuru sýrasýnda ilaç kullanýmlarýna göre SDKL puanlarý Otistik çocuklarýn SDKL puanlarý Ýlaç kullanýmý Var Ýlaç kullanýmý Yok t p SDKL alt gruplarý Iritabilite 15.85± ± Letarji-Sosyal geri çekilme 14.28± ± Sterotipi 8.57± ± Hiperaktivite 23.42± ± Konuþma sorunu 3.42± ± Tablo 4. Otistik çocuklarýn baþvuru sýrasýnda ve sonrasýdaki SDKL puanlarý Otistik çocuklarýn SDKL puanlarý Baþvuru sýrasý 4.hafta 8.hafta f p SDKL alt gruplarý Iritabilite 16.0± ± ± Letarji-Sosyal geri çekilme 14.88± ± ± Sterotipi 7.88± ± ± Hiperaktivite 24.55± ± ± Konuþma sorunu 3.22± ± ± yine yaþ arttýkça anksiyete (Simonoff ve ark. 2008, Wing ve Shah 2006) ve depresif bozukluk (Bradley ve Bolton 2006) oraný artmaktadýr. Bizim çalýþmamýzýn yaþ ortalamasý 4.5 olup, hiperaktivite belirtilerinin daha fazla (%70.4) depresif belirtilerin daha az (%3.7) görüldüðü yaþ aralýðýdýr. Otistik bozuklukla ilgili erken dönemdeki çalýþmalar MR %30-40 oranýnda tanýmlarken bu gün bu oranlar çok düþük olarak bilinmektedir (Edelson 2006). Creak 1961'de otistik çocuklarýn büyük oranda MR olduðunu iddia eden ilk araþtýrmacýdýr (Creak 1961). Yine Rutter (1999) otistik çocuklarda MR oldukça yaygýn olduðuna inandýðýný belirtmiþtir (Rutter 1999). Bugünkü çalýþmalarda otistik çocuklardaki MR oraný %67 ile %90 arasýnda bildirilmektedir (Edelson 2006). Bizim çalýþmamýzda literatüre paralel olarak MR oraný %92.6 bulunmuþtur. Sonuç olarak otistik çocuklarýn poliklinik baþvurusundan sonraki sekiz haftalýk izleminde hastalarda sererotipi ve hiperaktivite sorunlarýnýn azaldýðý bulunmuþtur. Yine yapýlan psikiyatrik deðerlendirme sonrasýnda hastalarýn yüksek oranda DEHB ek tanýsý aldýklarý bulunmuþtur. MR tanýsý oldukça yüksek oranda bulunmuþtur. Klinisyenlerin otistik bozuklukta görülen ek tanýlara, bunlarýn klinik tabloya ve tedavi yanýtýndaki rolüne dikkat etmesi, ilerideki çalýþmalarýn tedavi sürecinde etkili faktörlere ýþýk tutmasý önemli görünmektedir. Yazýþma adresi: Dr. Erhan Kurt, Bakýrköy Ruh Saðlýðý ve Sinir Hastalýklarý E. A. Hastanesi, 5. Psikiyatri Kliniði, Ýstanbul, 138

6 Özel Eðitim ve Ýlaç Alan Otistik Bozukluklu Çocuklarýn Otistik Belirtiler Açýsýndan Sekiz Haftalýk Ýzlemi ve Ek Taný Özellikleri Akçalýn M (2007) Otistik Bozukluk. AS Aysev, Y Taner (Ed). Çocuk ve Ergen Ruh saðlýðý ve Hastalýklarý, s Aman, MG, Singh NN, Stewart AW ve ark. (1985) Psychometric characteristics of the Aberrant Behavior Checklist. Am J Mental Deficiency, 89: Aman MG, Singh NN, Turbott SH (1987) Reliability of the Aberrant Behavior Checklist and the effect of variations in instructions. Am J Mental Deficiency, 92: American Psychiatric Association (1994) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-IV), Pervasive Developmental Disorder, Washington. Barnard L, Young AH, Pearson J ve ark. (2002) A systematic review of the use of atypical antipsychotics in autism. J Psychopharmacol, 16(1): Bradley E, Bolton P (2006) Episodic psychatric disorders in teenagers with learning disabilities with and without autism. Br J Psychiatry, 189: Brereton AV, Tonge BJ, Einfeld SL (2006) Psychopathology in children and adolescents with autism compared to young people with intellectual disability. J Autism Dev Disord, 36(7): Fatemi SH, Realmuto GM, Khan L ve ark. (1998) Fluoxetine in treatment of adolescent patients with autism: a longitudinal open trial. J Autism Dev Disord, 28(4): Canitano R, Scandurra V (2008) Risperidone in the treatment of behavioral disorders associated with autism in children and adolescents. Neuropsychiatr Dis Treat, 4(4): Cantwell DP (1985) Hyperactive children have grown up. What have we learned about what happens to them? Arch Gen Psychiatry, 42(10): Creak, M (1961) Schizophrenic syndrome in childhood. Lancet, 2:818. Edelson MG (2006) Are the majority of children with autism mentally retarded? a systematic evaluation of the data. Focus Autism Other Dev Disabl, 21(2): Findling RL, Schulz SC, Reed MD ve ark. (1989) The antipsychotics: a pediatric perspective. Pediatr Clin North Am, 45: Ghaziuddin M, Greden J (1998) Depression in children with autism/pervasive developmental disorders: a case-control family history study. J Autism Dev Disord, 28(2): Handen BL, Johnson CR, Lubetsky M (2000) Efficacy of methylphenidate among children with autism and symptoms of attention-deficit hyperactivity disorder. J Autism Dev Disord, 30(3): Hollander E, Anagnostou E, Chaplin W ve ark. (2005) Striatal volume on magnetic resonance imaging and repetitive behaviors in autism. Biol Psychiatry, 1;58(3): Horrigan JP, Barnhill LJ (1997) Risperidone and explosive aggressive autism. J Autism Dev Disord, 27: Karabekiroglu K, Aman MG (2009) Validity of the Aberrant Behavior Checklist in a Clinical Sample of Toddlers. Child Psychiatry and Human Development, 40(1): KAYNAKLAR Krug DA, Arick JR, Almond PA (1993) Autism Screening Instrument for Educational Planning. 2. baský, Pro-ed Inc. Austin, Texas. Lee DO, Ousley OY (2006) Attention-deficit hyperactivity disorder symptoms in a clinic sample of children and adolescents with pervasive developmental disorders. J Child Adolesc Psychopharmacol, 16: Leyfer OT, Folstein SE, Bacalman S ve ark. (2006) Comorbid psychiatric disorders in children with autism: interview development and rates of disorders. J Autism Dev Disord, 36(7): Moura AMR, Menezes APA, Pondé MP (2004) Atualização na farmacoterapia do autismo. In: Garcia R, Pondé MP, Lima MG (Eds), Atualização em psicoses. São Paulo: Phoenix, Novaes CM, Pondé MP, Freire AC (2008) Control of psychomotor agitation and aggressive behavior in patients with autistic disorder: a retrospective chart review. Arq Neuropsiquiatr, 66(3B): Rocha AF, Leite CC, Rocha FT, ve ark. (2006) Mental retadation: a MRI study of 146 Brazilian children. Arq Neuropsiquiatr, 64: Rutter M, Schopler E (1992) Classification of pervasive developmental disorders: some concepts and practical considerations. J Autism Dev Disord, 22: RUPPAN (2005) Research Units on Pediatric Psychopharmacology Autism Network. Risperidone treatment of autistic disorder: longer-term benefits and blinded discontinuation after 6 months. Am J Psychiatry, 162(7): Rutter, M (1999) The Emanuel Miller Memorial Lecture 1998:Autism: Two-way interplay between research and clinical work. Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 40: Shea S, Turgay A, Carroll A ve ark. (2004) Risperidone in the treatment of disruptive behavioral symptoms in children with autistic and other pervasive developmental disorders. Pediatrics, 114(5): Sifoðlu AÖ, Korkmaz B, Demirbilek V (1999) Ýdiyopatik ve semptomatik otizm: Klinik ve laboratuvar bulgularý Nöropsikiyatri Arþivi, 36(1):1-5. Simonoff E, Pickles A, Charman T ve ark. (2008) Psychiatric disorders in children with autism spectrum disorders: prevalence, comorbidity, and associated factors in a population-derived sample. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 47(8): Sucuoglu B (2003) The psychometric characteristics of the Turkish form of the aberrant behavior checklist. Turkish J Psychol, 18(52): Quintana H, Birmaher B, Stedge D ve ark. (1995) Use of methylphenidate in the treatment of children with autistic disorder. J Autism Dev Disord, 25(3): Turgay A (2004) Aggression and disruptive behavior disorders in children and adolescents. Expert Rev Neurother, 4: Willemsen-Swinkels SH, Buitelaar JK (2002) The autistic spectrum: subgroups, boundaries, and treatment. Psychiatr Clin North Am, 25(4):

7 Akbaþ S, Karabekiroðlu K, Pazvantoðlu O, Böke Ö. Wing L, Shah A (2006) A systematic examination of catatonialike clinical pictures in autism spectrum disorders. Int Rev Neurobiol, 72: Wozniak J, Biederman J, Faraone SV ve ark. (1997) Mania in children with pervasive developmental disorder revisited J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 36(11): Yýlmaz-Irmak T, Tekinsav-Sütçü S, Aydýn A ve ark. (2007) Otizm Davranýþ Kontrol Listesinin (SDKL) Geçerlik ve Güvenirliðinin Ýncelenmesi. Çocuk ve Gençlik Ruh Saðlýðý Derg, 1: DÜZELTME Klinik Psikiyatri Dergisi sayýsýnda yayýnlanan Terörist Saldýrýlar Sonrasýnda Travma Sonrasý Stres Bozukluðu: Bir Gözden Geçirme baþlýklý makalenin yazar adresleri teknik bir hata nedeniyle yanlýþ olarak yayýnlanmýþtýr. Söz konusu makalenin yazar ünvanlarý aþaðýdaki gibidir. Bu yanlýþlýktan dolayý makalenin yazarlarýndan ve okuyucularýmýzdan özür dileriz. Klinik Psikiyatri Dergisi Altan Eþsizoðlu 1 Hüner Aydýn 1 1Uz.Dr., Diyarbakýr Devlet Hastanesi Psikiyatri Kliniði, Diyarbakýr 140

DEHB Tanýlý Çocuklarýn Ebeveynlerinde DEHB Oraný

DEHB Tanýlý Çocuklarýn Ebeveynlerinde DEHB Oraný ARAÞTIRMA DEHB Tanýlý Çocuklarýn Ebeveynlerinde DEHB Oraný Hüner Aydýn 1, Rasim Somer Diler 2, Ebru Yurdagül 1, Þükrü Uðuz 3, Gülþah Þeydaoðlu 4 1 Dr., 3 Yrd.Doç.Dr., 4 Uz.Dr., Çukurova Üniversitesi Týp

Detaylı

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu Tanýsý Alan Çocuklarýn Ebeveynlerinde Kiþilik Bozukluklarý

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu Tanýsý Alan Çocuklarýn Ebeveynlerinde Kiþilik Bozukluklarý ARAÞTIRMA Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu Tanýsý Alan Çocuklarýn Ebeveynlerinde Kiþilik Bozukluklarý Oya Güçlü 1, Murat Erkýran 1 1 Uz. Dr., Bakýrköy Ruh Saðlýðý ve Sinir Hastalýklarý Eðitim ve

Detaylı

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu ve Primer Enürezis Nokturnalý Çocuklarýn Annelerindeki Psikiyatrik Belirtiler ve Yetiyitimi

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu ve Primer Enürezis Nokturnalý Çocuklarýn Annelerindeki Psikiyatrik Belirtiler ve Yetiyitimi Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu ve Primer Enürezis Nokturnalý Çocuklarýn Annelerindeki Psikiyatrik Belirtiler ve Yetiyitimi Fevziye TOROS*, Þenel TOT*, Murat BOZLU**, Yavuz OKYAY***, Handan ÇAMDEVÝREN****

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Danışman(lar)ı :

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Danışman(lar)ı : 1. Adı Soyadı : Ayşegül Selcen GÜLER ÖZGEÇMİŞ 2. Unvanı : Uzman doktor 3. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Marmara Üniversitesi 1997-2003 Y. Lisans Tıp Marmara Üniversitesi

Detaylı

GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ

GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ Taner GÜVENÝR*, Aylin ÖZBEK*, Burak BAYKARA*, Haluk ARKAR**, Birsen ÞENTÜRK***,Seçil ÝNCEKAÞ*** ÖZET Amaç: Güçler ve Güçlükler

Detaylı

Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler

Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler ARAÞTIRMA Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler Test Anxiety and Related Psychiatric Symptoms Önder Kavakcý 1, Ayþegül Selcen Güler 2, Selma Çetinkaya 3 1 Yrd.Doç.Dr., Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Erişkin Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu nda Prematür Ejakülasyon Sıklığı: 2D:4D Oranı İle İlişkisi

Erişkin Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu nda Prematür Ejakülasyon Sıklığı: 2D:4D Oranı İle İlişkisi Erişkin Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu nda Prematür Ejakülasyon Sıklığı: 2D:4D Oranı İle İlişkisi *Kenar İ. Ayşe Nur, **Sezai Üstün Aydın, *Alper Zıblak *Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

DEHB ve Otizm ile Ýlgili Bilgi Düzeyleri ve Damgalama: Sýnýf Öðretmenleri ve Anababalarla Çok Merkezli Bir Çalýþma*

DEHB ve Otizm ile Ýlgili Bilgi Düzeyleri ve Damgalama: Sýnýf Öðretmenleri ve Anababalarla Çok Merkezli Bir Çalýþma* ARAÞTIRMA DEHB ve Otizm ile Ýlgili Bilgi Düzeyleri ve Damgalama: Sýnýf Öðretmenleri ve Anababalarla Çok Merkezli Bir Çalýþma* Koray Karabekiroðlu 1, Nursu Cakin-Memik 2, Ozlem Ozcan-Ozel 3, Fevziye Toros

Detaylı

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ)

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ) MUHAMMED AYAZ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ayazmuhammed@yahoo.com Telefon (İş) : 2128672500- Faks : Adres : Öğrenim Durumu Tıpta Uzmanlık 2005-2009 Lisans 1996-2003 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ/DAHİLİ

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Kistik Fibrozisli Çocuk ve Ergenlerde Psikopatoloji ve Tedavi Uyumu White T, Miller J, Smith GL ve ark. (2008) Adherence and psychopathology in children and adolescents with cystic

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

ÇOCUK VE ERGEN PSÝKÝYATRÝSÝ BÖLÜMÜNE BAÞVURAN ERGENLERÝN KLÝNÝK ÖZELLÝKLERÝ

ÇOCUK VE ERGEN PSÝKÝYATRÝSÝ BÖLÜMÜNE BAÞVURAN ERGENLERÝN KLÝNÝK ÖZELLÝKLERÝ ÇOCUK VE ERGEN PSÝKÝYATRÝSÝ BÖLÜMÜNE BAÞVURAN ERGENLERÝN KLÝNÝK ÖZELLÝKLERÝ Devrim AKDEMÝR*, Füsun ÇUHADAROÐLU ÇETÝN** ÖZET Amaç: Çocuk ve ergen psikiyatrisi bölümlerine baþvuran ergenlerin klinik özelliklerinin

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

İBRAHİM DURUKAN Doçent

İBRAHİM DURUKAN Doçent İBRAHİM DURUKAN Doçent ibrahim.durukan@sbu.edu.tr Öğrenim Bilgisi Tıpta Uzmanlık GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ 2002-2006 ASKERİ TIP FAKÜLTESİ/ DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ Görevler Tez Adı : Dikkat eksikliği

Detaylı

Otistik Belirtilerle Baþvuran Ýki Çocukta Farklý Klinik Seyir ve Bozukluklar: Olgu Sunumu

Otistik Belirtilerle Baþvuran Ýki Çocukta Farklý Klinik Seyir ve Bozukluklar: Olgu Sunumu Olgu Sunumu Otistik Belirtilerle Baþvuran Ýki Çocukta Farklý Klinik Seyir ve Bozukluklar: Olgu Sunumu Ayþegül YOLGA TAHÝROÐLU*, Sunay FIRAT**, Rasim SOMER DÝLER***, Ayþe AVCI**** ÖZET Yaygýn geliþimsel

Detaylı

OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU TANISI İLE İZLENEN ÇOCUK VE ERGENLERDE PSİKOTROP İLAÇ KULLANIM SIKLIĞI, DAĞILIMI VE İLİŞKİLİ DEĞİŞKENLER

OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU TANISI İLE İZLENEN ÇOCUK VE ERGENLERDE PSİKOTROP İLAÇ KULLANIM SIKLIĞI, DAĞILIMI VE İLİŞKİLİ DEĞİŞKENLER OTİSTİK SPEKTRUM BOZUKLUĞU TANISI İLE İZLENEN ÇOCUK VE ERGENLERDE PSİKOTROP İLAÇ KULLANIM SIKLIĞI, DAĞILIMI VE İLİŞKİLİ DEĞİŞKENLER Büşra Sultan DOĞAN*, Halime Tuna ÇAK**, Sadriye Ebru ÇENGEL KÜLTÜR***

Detaylı

Batman'da Çocuk Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirti ve Taný Daðýlýmlarý

Batman'da Çocuk Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirti ve Taný Daðýlýmlarý ARAÞTIRMA Batman'da Çocuk Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirti ve Taný Daðýlýmlarý Symptoms and Diagnosies of Patients Referring to A Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic

Detaylı

Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý

Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý The Comparison of Psychiatric Disorders,

Detaylı

Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması

Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması 48 Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması

Detaylı

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunda Beyin Kan Akýmý ve Elektriksel Beyin Aktivasyonunun Deðerlendirilmesi

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunda Beyin Kan Akýmý ve Elektriksel Beyin Aktivasyonunun Deðerlendirilmesi ARAÞTIRMA Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunda Beyin Kan Akýmý ve Elektriksel Beyin Aktivasyonunun Deðerlendirilmesi Özlem Yýdýz Öç 1, Belma Aðaoðlu 2, Fatma Berk 3, Sezer Komsuoðlu 4, Ayþen Coþkun

Detaylı

ÇOCUK PSİKİYATRİSİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇOCUK PSİKİYATRİSİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ (The Assessment of Patients at the Child Psychiatry Outpatient Clinic) Osman Abalı *, SHU Melek

Detaylı

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz****

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz**** Ýstanbul'da Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarýnýn Deðerlendirilmesi Assessment of the Psychological Status of Women Who Applied to a Primary Care Unit in

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Bir Üniversite Hastanesinde Hastalardan İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi

Bir Üniversite Hastanesinde Hastalardan İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi Bir Üniversite Hastanesinde Hastalardan İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi Ahmet Hamdi ALPASLAN 1, Uğur KOÇAK 2, Cansu ÇOBANOĞLU 3, Yasemin GÖRÜCÜ 3 1 Yrd. Doç. Dr.,

Detaylı

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler ARAÞTIRMA Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler Þahbal Aras 1, Gülþen Ünlü 2, Fatma Varol Taþ 3 1 Yrd.Doç.Dr., 3 Uz.Dr., Dokuz

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMÝ PSÝKÝYATRÝK SORUNLARI ÝLE EBEVEYN DEPRESYONU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝ: CÝNSÝYETÝN ROLÜ

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMÝ PSÝKÝYATRÝK SORUNLARI ÝLE EBEVEYN DEPRESYONU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝ: CÝNSÝYETÝN ROLÜ ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMÝ PSÝKÝYATRÝK SORUNLARI ÝLE EBEVEYN DEPRESYONU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝ: CÝNSÝYETÝN ROLÜ Koray KARABEKÝROÐLU*, Ayþe RODOPMAN ARMAN**, Meral BERKEM*** ÖZET Amaç: 43 aylýktan daha küçük çocuklardaki

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2007: 5 (1): 31-35 ARAÞTIRMA Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Uz. Dr. Ayfer Gözü Dicle Üniversitesi Týp Fakültesi,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Danışman(lar)ı :

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Danışman(lar)ı : ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Ayşegül Selcen GÜLER 2. Unvanı : Uzman doktor 3. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Marmara Üniversitesi 1997-2003 Y. Lisans Tıp Marmara Üniversitesi

Detaylı

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU Bir çocuk 3 yaşına geldiğinde konuşma yetisini kaybediyor, diğeri ellerini kuş gibi çırpıyor ve dakikalarca oyuncak arabasının sadece tekerleğini döndürerek oyun oynuyor. Diğer

Detaylı

0 KLÝNÝK ARAÞTIRMA Romatolojik Sorunu Olan Hastalarda Yaþam Kalitesi ve Bazý Semptomlarla Ýliþkisi Quality Of Life Patients With Rheumatologic Problems And Its Correlates With Some Symptoms Arþ.Gör. Seda

Detaylı

OTÝZM DAVRANIÞ KONTROL LÝSTESÝNÝN (ABC) GEÇERLÝK VE GÜVENÝRLÝÐÝNÝN ÝNCELENMESÝ

OTÝZM DAVRANIÞ KONTROL LÝSTESÝNÝN (ABC) GEÇERLÝK VE GÜVENÝRLÝÐÝNÝN ÝNCELENMESÝ OTÝZM DAVRANIÞ KONTROL LÝSTESÝNÝN (ABC) GEÇERLÝK VE GÜVENÝRLÝÐÝNÝN ÝNCELENMESÝ Türkan YILMAZ IRMAK*, Serap TEKÝNSAV SÜTÇÜ**, Arzu AYDIN**, Oya SORÝAS*** ÖZET Amaç: Bu araþtýrmanýn amacý otizmi belirlemeye

Detaylı

Akne Vulgaris ve Psikopatoloji Ýliþkisini Aydýnlatmaya Yönelik Bir Çalýþma

Akne Vulgaris ve Psikopatoloji Ýliþkisini Aydýnlatmaya Yönelik Bir Çalýþma ARAÞTIRMA Akne Vulgaris ve Psikopatoloji Ýliþkisini Aydýnlatmaya Yönelik Bir Çalýþma Orhan Murat Koçak 1, Gökçe Silsüpür 2, Canan Görpelioðlu 3, Emel Erdal 4 1 Uz.Dr., Kýrýkkale Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

BİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİNDE DEĞERLENDİRİLEN YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUK OLGULARININ KLİNİK VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

BİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİNDE DEĞERLENDİRİLEN YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUK OLGULARININ KLİNİK VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ BİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİNDE DEĞERLENDİRİLEN YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUK OLGULARININ KLİNİK VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Zeynep GÖKER *, Esra GÜNEY *, Gülser DİNÇ *, Özlem HEKİM *, Özden ÜNERİ ** Amaç:

Detaylı

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 23: 1 (3): 15-2 ARAÞTIRMA Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Remzi Kutaniþ, Ömer A. Özer, Buket T. Eryonucu Yüzüncü

Detaylı

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu (DEHB)

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu (DEHB) Bipolar Bozukluk ve Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu Arasýndaki Ýliþki Yrd. Doç. Dr. Cengiz TUÐLU* Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu (DEHB) ilk olarak çocukluk çaðýnda kendini gösteren ve

Detaylı

Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri

Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri ARAÞTIRMA Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri Gülfizar Sözeri Varma 1, Nalan Kalkan Oðuzhanoðlu 2, Tarkan Amuk 3, Figen Ateþçi 2 1 Uz.Dr., 2 Prof.Dr., 4 Doç.Dr., Pamukkale

Detaylı

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Birsen CEYHUN*, Ömer OÐUZTÜRK**, Ayþe Gülsen CEYHUN*** ÖZET Alkol ve diðer maddelerin kötü kullanýmý ülkemizde yaygýn bir sosyal sorun haline

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluðun Belirti Daðýlýmýnýn ve Komorbiditesinin Çocuk ve Ergenler ile Eriþkinler Arasýnda Karþýlaþtýrýlmasý

Obsesif Kompulsif Bozukluðun Belirti Daðýlýmýnýn ve Komorbiditesinin Çocuk ve Ergenler ile Eriþkinler Arasýnda Karþýlaþtýrýlmasý Obsesif Kompulsif Bozukluðun Belirti Daðýlýmýnýn ve Komorbiditesinin Çocuk ve Ergenler ile Eriþkinler Arasýnda Karþýlaþtýrýlmasý Tümer TÜRKBAY*, Ali DORUK**, Hakan ERMAN***, Teoman SÖHMEN**** ÖZET Bu çalýþmanýn

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Major Depresyon, Davraným Bozukluðu ve Madde Kullaným Bozukluðu olan Ergenlerde Fluoksetin ve Biliþsel Davranýþcý Terapinin Karþýlaþtýrýldýðý Randomize Kontrollü Çalýþma Riggs

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Madde Baðýmlýlýðý Olan Hastalarýn Ebeveynlerinde Öfke Düzeyi: Öfkenin, Depresyon ve Anksiyete Düzeyi ile Ýliþkisi

Madde Baðýmlýlýðý Olan Hastalarýn Ebeveynlerinde Öfke Düzeyi: Öfkenin, Depresyon ve Anksiyete Düzeyi ile Ýliþkisi Madde Baðýmlýlýðý Olan Hastalarýn Ebeveynlerinde Öfke Düzeyi: Öfkenin, Depresyon ve Anksiyete Düzeyi ile Ýliþkisi The Aggression Level of the Parents of Patients with Substance Use Disorder: The Relationship

Detaylı

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi The Efficacy of Psychoeducation as an Adjuvant Therapy in Generalized Anxiety Disorder Havva

Detaylı

Van Ýl Merkezi Lise Son Sýnýf Öðrencilerinde Obsesif Kompulsif Bozukluk Yaygýnlýðý

Van Ýl Merkezi Lise Son Sýnýf Öðrencilerinde Obsesif Kompulsif Bozukluk Yaygýnlýðý ARAÞTIRMA Van Ýl Merkezi Lise Son Sýnýf Öðrencilerinde Obsesif Kompulsif Bozukluk Yaygýnlýðý Prevalance of Obsessive-Compulsive Disorder in High School Students in Van, Turkey Yavuz Selvi 1, Lütfullah

Detaylı

Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði

Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði ARAÞTIRMA Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði Anxiety Level, Maternal Attachment Style and Family Functioning in Adolescents' Somatoform Disorders

Detaylı

Yineleyici ve Tek Dönem Major Depresif Bozukluðu Olan Hastalarýn Kiþilik ve Affektif Mizaç Özellikleri

Yineleyici ve Tek Dönem Major Depresif Bozukluðu Olan Hastalarýn Kiþilik ve Affektif Mizaç Özellikleri ARAÞTIRMA Yineleyici ve Tek Dönem Major Depresif Bozukluðu Olan Hastalarýn Kiþilik ve Affektif Mizaç Özellikleri Selçuk Aslan 1, Esra Yancar Demir 2 1 Doç.Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri

Detaylı

Agorofobisi Olmayan Panik Bozukluk Hastalarýnda Eþlik Eden Sosyal Fobik Semptomlarýn ve Sosyodemografik Deðiþkenlerin Ýncelenmesi

Agorofobisi Olmayan Panik Bozukluk Hastalarýnda Eþlik Eden Sosyal Fobik Semptomlarýn ve Sosyodemografik Deðiþkenlerin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Agorofobisi Olmayan Panik Bozukluk Hastalarýnda Eþlik Eden Sosyal Fobik Semptomlarýn ve Sosyodemografik Deðiþkenlerin Ýncelenmesi The Examination of the Social Anxiety Symptoms and Sociodemographic

Detaylı

BASKIDA. Ülkü AKYOL ARDIÇ 1, Eyüp Sabri ERCAN 2, Duygu AYGÜNEŞ 3, Deniz YÜCE 4, Sibel DURAK 5, Buket KOSOVA 6. Türk Psikiyatri Dergisi 2016;27():

BASKIDA. Ülkü AKYOL ARDIÇ 1, Eyüp Sabri ERCAN 2, Duygu AYGÜNEŞ 3, Deniz YÜCE 4, Sibel DURAK 5, Buket KOSOVA 6. Türk Psikiyatri Dergisi 2016;27(): Türk Psikiyatri Dergisi 2016;27(): Yaygın Gelişimsel Bozukluklarda Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Semptomlarına Metilfenidatla Yetersiz Yanıt: CES-1 Polimorfizminin Rolü Var mı? BASKIDA 2 Ülkü

Detaylı

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU TANILI OLGULARDA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE VARLIĞINDA METİLFENİDAT KULLANIMI

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU TANILI OLGULARDA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE VARLIĞINDA METİLFENİDAT KULLANIMI OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU TANILI OLGULARDA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE VARLIĞINDA METİLFENİDAT KULLANIMI Ülkü AKYOL ARDIÇ*, Eyüp Sabri ERCAN** ÖZET Amaç: Çocukluk çağı nörogelişimsel bozuklukları içinde

Detaylı

Conners-Wells Öz-Bildirim Ölçeði Kýsa Formunun Türk Ergenlere Uyarlama Çalýþmasý

Conners-Wells Öz-Bildirim Ölçeði Kýsa Formunun Türk Ergenlere Uyarlama Çalýþmasý ARAÞTIRMA Conners-Wells Öz-Bildirim Ölçeði Kýsa Formunun Türk Ergenlere Uyarlama Çalýþmasý Adaptation Study of Conners-Wells Self-Report Scale Revised Short Form to Turkish Adolescents Sema Kaner 1, Þener

Detaylı

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD 58. Türkiye Milli Pediatri Kongresi 25 Ekim 2014 TANIM Otizm Spektrum

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ. Çiğdem Yektaş 1, Sümeyra Elif Kaplan 1. Yektaş Ç ve ark. Fakültesi Çocuk Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı, Düzce, Türkiye

ARAŞTIRMA MAKALESİ. Çiğdem Yektaş 1, Sümeyra Elif Kaplan 1. Yektaş Ç ve ark. Fakültesi Çocuk Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı, Düzce, Türkiye ARAŞTIRMA MAKALESİ Çiğdem Yektaş 1, Sümeyra Elif Kaplan 1 1 Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı, Düzce, Türkiye Yazışma Adresi: Çiğdem Yektaş Düzce Üniversitesi Tıp

Detaylı

Þizofrenide Cinsel Ýþlev Bozukluklarý: Kesitsel Bir Deðerlendirme

Þizofrenide Cinsel Ýþlev Bozukluklarý: Kesitsel Bir Deðerlendirme ARAÞTIRMA Þizofrenide Cinsel Ýþlev Bozukluklarý: Kesitsel Bir Deðerlendirme Sexual Dysfunction in Schizophrenia: A Cross-Sectional Evaluation Soner Çakmak 1, Gonca Karakuþ 2, Yunus Emre Evlice 3 1 Uz.Dr.,

Detaylı

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý Investigation of Death Anxiety Among Depressive Patients Nilgün Öngider 1, Suna Özýþýk Eyüpoðlu 2 1 Psk.Dr., P.S. Yaþam Özel Aile

Detaylı

ARAÞTIRMA RESEARCH ARTICLE Acil Servisine Baþvuran Zehirlenme Olgularýnýn Deðerlendirilmesi Dr. Gürkan Genç, Dr. Avni Saraç, Dr. Ülker Ertan Dr. Sami Ulus Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Hastanesi, ANKARA

Detaylı

Çocuk ve Ergen Adli Olgularda Ruhsal Deðerlendirme

Çocuk ve Ergen Adli Olgularda Ruhsal Deðerlendirme ARAÞTIRMA Çocuk ve Ergen Adli Olgularda Ruhsal Deðerlendirme Psychiatric Evaluation of Child and Adolescent Forensic Cases Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1, Nusret Soylu 2 1 Uz.Dr., Sakarya Eðitim ve

Detaylı

Aurasýz migren ile epizodik gerilim tipi baþaðrýsý: Psikiyatrik morbidite ve ayýrt edici diðer özelliklerin araþtýrýlmasý

Aurasýz migren ile epizodik gerilim tipi baþaðrýsý: Psikiyatrik morbidite ve ayýrt edici diðer özelliklerin araþtýrýlmasý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2005: 3 (1): 22-26 ARAÞTIRMA Aurasýz migren ile epizodik gerilim tipi baþaðrýsý: Psikiyatrik morbidite ve ayýrt edici diðer özelliklerin araþtýrýlmasý Melek Zeynep Saygýn 1, Esat

Detaylı

Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma

Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma ARAÞTIRMA Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma Hüseyin Güleç 1, Ayhan Yavuz 2, Murat Topbaþ 3, Ýsmail

Detaylı

ASPERGER BOZUKLUĞU OLAN BİR ERGENDE BİPOLAR BOZUKLUK KOMORBİDİTESİ

ASPERGER BOZUKLUĞU OLAN BİR ERGENDE BİPOLAR BOZUKLUK KOMORBİDİTESİ ASPERGER BOZUKLUĞU OLAN BİR ERGENDE BİPOLAR BOZUKLUK KOMORBİDİTESİ Murat COŞKUN *, Mücahit ÖZTÜRK ** ÖZET Asperger bozukluğu (AB) yaygın gelişimsel bozukluk alt tiplerinden birisidir. Sosyal ilişki ve

Detaylı

SB 1 Duygudurum Bozukluðu Eþtanýsýnýn Sosyal Anksiyete Bozukluðu Üzerine Klinik Etkisi Ahmet Koyuncu1, Ýlker Özyýldýrým2 Batý Bahat Hastanesi Psikiyatri Birimi1,Medicana International Psikiyatri Birimi2

Detaylı

SB 1 Duygudurum Bozukluðu Eþtanýsýnýn Sosyal Anksiyete Bozukluðu Üzerine Klinik Etkisi Ahmet Koyuncu1, Ýlker Özyýldýrým2 Batý Bahat Hastanesi Psikiyatri Birimi1,Medicana International Psikiyatri Birimi2

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

Alkol/Madde Baðýmlýlarýnda Özkýyým Giriþimi Öyküsünün Klinik Belirtilerle Ýliþkisi

Alkol/Madde Baðýmlýlarýnda Özkýyým Giriþimi Öyküsünün Klinik Belirtilerle Ýliþkisi Alkol/Madde Baðýmlýlarýnda Özkýyým Giriþimi Öyküsünün Klinik Belirtilerle Ýliþkisi E. Cüneyt EVREN*, Sacide ÜSTÜNSOY*, Suat CAN*, Cengiz BAÞOÐLU**, Duran ÇAKMAK*** ÖZET Bu çalýþmada yatarak tedavi gören

Detaylı

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý Burcu Çakaloz 1, Semra Kurul 2 1 Uz. Dr., Pamukkale Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma

Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma ARAÞTIRMA Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma Reliability Study of Turkish Version of Children s Behavior Questionnaire Short Form and

Detaylı

SÖ 1 Antipsikotik Tedavi Uygulanan Þizofreni Hastalarýnda Prolaktin Düzeyleri ve Cinsel Ýþlevlerin Cinsiyetlere Göre Karþýlaþtýrýlmasý Basri Doðu 1, Ahmet Kocabýyýk 1, Fahri Karson 1, Yavuz Altunkaynak

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

Sosyal Kaygý Bozukluðu ile Panik Bozukluðu Olgularýnýn Demografik ve Bazý Klinik Özellikler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý

Sosyal Kaygý Bozukluðu ile Panik Bozukluðu Olgularýnýn Demografik ve Bazý Klinik Özellikler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý Sosyal Kaygý Bozukluðu ile Panik Bozukluðu Olgularýnýn Demografik ve Bazý Klinik Özellikler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý Hatice GÜZ*, Nesrin DÝLBAZ** ÖZET Bu çalýþmada sosyal kaygý ve panik bozukluðu olan

Detaylı

Mevcut Semptomlar Ölçeði: Geçerlik ve Güvenirlik Çalýþmasý

Mevcut Semptomlar Ölçeði: Geçerlik ve Güvenirlik Çalýþmasý ARAÞTIRMA Mevcut Semptomlar Ölçeði: Geçerlik ve Güvenirlik Çalýþmasý Ayþe Ayçiçeði Dinn 1 1 Doç.Dr., Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, Deneysel Psikoloji Ana Bilim Dalý, Ýstanbul

Detaylı

1960'lardan Günümüze Depresyonun Epidemiyolojisi, Tarihsel Bir Bakýþ

1960'lardan Günümüze Depresyonun Epidemiyolojisi, Tarihsel Bir Bakýþ 1960'lardan Günümüze Depresyonun Epidemiyolojisi, Tarihsel Bir Bakýþ Burhanettin Kaya 1, Mine Kaya 2 1 Doç.Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, 2 Uz.Dr., Ankara Halk Saðlýðý Müdürlüðü,

Detaylı

AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY,

AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY, ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2000; 1(2):17-22 Klinik Araþtýrma AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY, BAÞ ÇEVRESÝ ÖLÇÜMLERÝ VE PONDERAL ÝNDEKSLERÝ Münevver TÜRKMEN 1, Ferrin AYDOÐAN

Detaylı

Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi

Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi ARAÞTIRMA Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi Yalçýn M. Yarpuz 1, Ümit Aydoðan 2, Oktay Sarý 1, Aydoðan Aydoðdu 3, Gökhan Üçkaya 4,

Detaylı

Þizofreni Tanýlý Hastalarýn Çocuklarýnda Dikkat, Bellek ve Yürütücü Ýþlevler

Þizofreni Tanýlý Hastalarýn Çocuklarýnda Dikkat, Bellek ve Yürütücü Ýþlevler ARAÞTIRMA Þizofreni Tanýlý Hastalarýn Çocuklarýnda Dikkat, Bellek ve Yürütücü Ýþlevler Þahika Gülen Þiþmanlar 1, Ayþen Coþkun 2, Belma Aðaoðlu 2, Sennur Zaimoðlu 3, Iþýk Karakaya 4, Cavit Iþýk Yavuz 5

Detaylı

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ*

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ* Dr. Sevgi CANBAZ Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Tevfik SÜNTER Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Yýldýz PEKÞEN Prof., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak.

Detaylı

Eriþkinlerde Asperger Bozukluðu: Bir Gözden Geçirme

Eriþkinlerde Asperger Bozukluðu: Bir Gözden Geçirme DERLEME Eriþkinlerde Asperger Bozukluðu: Bir Gözden Geçirme Dilþad Foto Özdemir 1, Elvan Ýþeri 2 1 Uz. Dr., 2 Doç. Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Ruh Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý,

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı (Askerlik hizmeti)

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı (Askerlik hizmeti) ÖZGEÇMİŞ Dr. C. KAĞAN GÜRKAN ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK VE ERGEN PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI CEBECİ HASTANESİ, CEBECİ, 06230, ANKARA/TÜRKİYE Tel: +90-312-595 70 34 Fax: +90-312-362 81 66 E-mail:

Detaylı

Cornell Demansta Depresyon Ölçeðinin Türk Demans Hastalarýnda Geçerlik ve Güvenilirliði

Cornell Demansta Depresyon Ölçeðinin Türk Demans Hastalarýnda Geçerlik ve Güvenilirliði ARAÞTIRMA Cornell Demansta Depresyon Ölçeðinin Türk Demans Hastalarýnda Geçerlik ve Güvenilirliði Okan Taycan 1, Engin Eker 2 1 Uz.Dr., Muþ Devlet Hastanesi Psikiyatri Kliniði, Muþ, 2 Prof.Dr., Ýstanbul

Detaylı

Klinik ve Subklinik Hipotiroidide Psikiyatrik Belirti Düzeyi ve Psikiyatrik Belirtilerin Tiroid Hormon Düzeyleri Ýle Ýliþkisi

Klinik ve Subklinik Hipotiroidide Psikiyatrik Belirti Düzeyi ve Psikiyatrik Belirtilerin Tiroid Hormon Düzeyleri Ýle Ýliþkisi ARAÞTIRMA Klinik ve Subklinik Hipotiroidide Psikiyatrik Belirti Düzeyi ve Psikiyatrik Belirtilerin Tiroid Hormon Düzeyleri Ýle Ýliþkisi Ýbrahim Eren 1, Erkan Cüre 2, Ýkbal Çivi Ýnanlý 3, Ali Kutlucan 2,

Detaylı

Doðal ve Cerrahi Menopozda Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri ile Cinsel Doyum Arasýndaki Ýliþki

Doðal ve Cerrahi Menopozda Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri ile Cinsel Doyum Arasýndaki Ýliþki ARAÞTIRMA Doðal ve Cerrahi Menopozda Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri ile Cinsel Doyum Arasýndaki Ýliþki Gülfizar Sözeri Varma 1, Nalan Kalkan Oðuzhanoðlu 2, Filiz Karadað 3, Osman Özdel 3, Tarkan Amuk

Detaylı

ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME

ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME Þahbal ARAS*, Burak BAYKARA** ÖZET Amaç: Bu yazýda çocuk psikiyatrisi uzmanlýk eðitiminde uygulanan Nesnel Örgün Klinik Sýnav (NÖKS)

Detaylı

Bir Eğitim Hastanesi nde Yatan Hastalar İçin İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatri Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi

Bir Eğitim Hastanesi nde Yatan Hastalar İçin İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatri Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi Makale Article Sakarya Medical Journal 140 doi: 10.5505/sakaryamj.2011.25744 Bir Eğitim Hastanesi nde Yatan Hastalar İçin İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatri Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi The Evaluation

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Dr. Sema Ýlhan Akalýn* Dr. Can Cimili**, Dr. Esma Kuzhan*** Giriþ: Depresyon birinci basamakta en yaygýn görülen ruh saðlýðý sorunudur, çok azýnýn ikinci

Detaylı

Kronik Hastalýðý Olan Çocuklar, Anne ve Babalarýndaki Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri

Kronik Hastalýðý Olan Çocuklar, Anne ve Babalarýndaki Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri Kronik Hastalýðý Olan Çocuklar, Anne ve Babalarýndaki Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri Fevziye TOROS*, Þenel TOT*, Öznur DÜZOVALI** ÖZET Kronik hastalýklar çocukluk çaðýnda yaygýn olarak görülmekte ve

Detaylı

Panik Bozukluðu ve Obsesif Kompulsif Bozukluk Hastalarýnýn Yeme Tutumlarý Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý

Panik Bozukluðu ve Obsesif Kompulsif Bozukluk Hastalarýnýn Yeme Tutumlarý Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Panik Bozukluðu ve Obsesif Kompulsif Bozukluk Hastalarýnýn Yeme Tutumlarý Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý Gül Özsoylar 1, Aslýhan Sayýn 2, Selçuk Candansayar 3 1 Uz.Dr., Tekirdað Devlet Hastanesi,

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE KLİNİĞİ DENEYİMİ: ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE PSİKOTROP İLAÇ KULLANIMI

BİR ÜNİVERSİTE KLİNİĞİ DENEYİMİ: ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE PSİKOTROP İLAÇ KULLANIMI BİR ÜNİVERSİTE KLİNİĞİ DENEYİMİ: ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE PSİKOTROP İLAÇ KULLANIMI Fatma VAROL TAŞ*, Aylin ÖZBEK*, Ceren EVCEN JANBAKHİSHOV**, Dilay KARAARSLAN*** ÖZET Amaç: Bir çocuk ve ergen ruh sağlığı

Detaylı

Psikiyatri Kliniðinde Yatarak Tedavi Gören Þizofreni Hastalarýnýn Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri

Psikiyatri Kliniðinde Yatarak Tedavi Gören Þizofreni Hastalarýnýn Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri ARAÞTIRMA Psikiyatri Kliniðinde Yatarak Tedavi Gören Þizofreni Hastalarýnýn Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri Sociodemographic and Clinical Characteristics of inpatients with Schizophrenia in Psychiatry

Detaylı

Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar. Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci

Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar. Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci Sunum Özeti Neden Ebeveynlerde Psikiyatrik Hastalıklar? Madde Bağımlılığı olan Hastaların Ebeveynlerinde

Detaylı

ÇOCUK VE GENÇLER ÝÇÝN KLÝNÝSYEN TARAFINDAN UYGULANAN TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUÐU ÖLÇEÐÝ (TSSB-ÖÇE) GEÇERLÝK GÜVENÝRLÝK ÇALIÞMASI

ÇOCUK VE GENÇLER ÝÇÝN KLÝNÝSYEN TARAFINDAN UYGULANAN TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUÐU ÖLÇEÐÝ (TSSB-ÖÇE) GEÇERLÝK GÜVENÝRLÝK ÇALIÞMASI ÇOCUK VE GENÇLER ÝÇÝN KLÝNÝSYEN TARAFINDAN UYGULANAN TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUÐU ÖLÇEÐÝ (TSSB-ÖÇE) GEÇERLÝK GÜVENÝRLÝK ÇALIÞMASI Iþýk KARAKAYA*, Nursu ÇAKIN MEMÝK*, Belma AÐAOÐLU**, A. Tamer AKER***,

Detaylı

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi The Relation Between Anxiety

Detaylı

Mirtazapinin Major Depresyonda Etki Baþlangýcý ve Güvenilirliði: Olgu Serisi

Mirtazapinin Major Depresyonda Etki Baþlangýcý ve Güvenilirliði: Olgu Serisi OLGU SERÝSÝ Mirtazapinin Major Depresyonda Etki Baþlangýcý ve Güvenilirliði: Olgu Serisi Feryal Çam Çelikel 1, Birgül Elbozan Cumurcu 1, Ýlker Etikan 2 1 Yrd.Doç.Dr., Gaziosmanpaþa Üniversitesi Týp Fakültesi,

Detaylı

Kahta Devlet Hastanesi Psikiyatri Kliniðinde Yatan Hastalarýn Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri

Kahta Devlet Hastanesi Psikiyatri Kliniðinde Yatan Hastalarýn Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri ARAÞTIRMA Kahta Devlet Hastanesi Psikiyatri Kliniðinde Yatan Hastalarýn Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri Sociodemographic and Clinical Characteristics of Patients in The Kahta State Hospital Psychiatry

Detaylı

Dr. Sibelnur AVCİL 1, Dr. Burak BAYKARA 2, Hakan BAYDUR 3, Dr. Kerim M. MÜNİR 4, Dr. Neslihan İNAL EMİROĞLU 5

Dr. Sibelnur AVCİL 1, Dr. Burak BAYKARA 2, Hakan BAYDUR 3, Dr. Kerim M. MÜNİR 4, Dr. Neslihan İNAL EMİROĞLU 5 Türk Psikiyatri Dergisi 2014;25( ): 4-18 Yaş Aralığındaki Otistik Bireylerde Sosyal İletişim Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenilirlik BASKIDA Dr. Sibelnur AVCİL 1, Dr. Burak BAYKARA 2, Hakan BAYDUR

Detaylı

Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi

Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi ARAÞTIRMA Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi The Effect of Living with Family or Staying at Nursing Home on Depression

Detaylı

Inter-rater Reliability of the Bender Visual Motor Gestalt Coordination Test (Second Edition) for Global, Koppitz and Recall Scoring Systems ARAÞTIRMA

Inter-rater Reliability of the Bender Visual Motor Gestalt Coordination Test (Second Edition) for Global, Koppitz and Recall Scoring Systems ARAÞTIRMA ARAÞTIRMA Bender - Geþtalt Görsel Motor Koordinasyon Testi-II'nin (BGT-II) Global, Koppitz ve Geri Çaðýrma Puanlamalarý Ýçin Yargýcýlar Arasý Güvenirliðin Deðerlendirilmesi* Inter-rater Reliability of

Detaylı

Kısa Araştırmalar / Brief Reports. Cem Gökçen 1, Bilge Burçak Annagür 2

Kısa Araştırmalar / Brief Reports. Cem Gökçen 1, Bilge Burçak Annagür 2 Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2012;25:258-62 DOI: 10.5350/DAJPN2012250309 Yurt Dışında Yaşayan Çocuk ve Ergenlerin Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine Başvuru Şikayetlerinin

Detaylı