PM4WAT. Su Dağıtım Sistemlerinin Koruyucu Bakımı (Preventive Maintenance for Water Utilities) MODÜL 1. Pamukkale Üniversitesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PM4WAT. Su Dağıtım Sistemlerinin Koruyucu Bakımı (Preventive Maintenance for Water Utilities) MODÜL 1. Pamukkale Üniversitesi"

Transkript

1 PM4WAT Su Dağıtım Sistemlerinin Koruyucu Bakımı (Preventive Maintenance for Water Utilities) MODÜL 1 Yazar: Türkçe Tercüme: CANaH Pamukkale Üniversitesi Doç. Dr. Selçuk Toprak Doç. Dr. A. Cem Koç Bu projeye Avrupa Komisyonu nun desteği ile fon sağlanmıştır. Bu yayın sadece yazarların görüşlerini yansıtmaktadır ve Avrupa Komisyonu buradaki bilgilerin herhangi bir şekilde kullanımından sorumlu tutulamaz.

2 İçindekiler 1 KENTSEL SU TEMİNİ ŞEBEKELERİ (SCO1) SUYUN KAYNAKLARI Su dağıtımı Yüzey Suyu Nehiraltı akımı Yeraltı suyu Donmuş su Yağmur suyu toplama Geri dönüştürülen su Tuzdan arındırma (Desalinasyon) (SCO2) SU DEPOLARI Barajlar Akarsu üzerinde olmayan depolar Göller Göletler Yeraltı su depoları Basınç düzenleme depoları Servis depoları / tanklar Su kuleleri Ev depoları (SCO3) ANA İLETİM HATLARI Basınçlı ana su boruları Kanal and hendekler Tüneller Gemiyle su nakli (SCO4) SU ARITMA TESİSLERİ Giriş İçme suyu arıtma aşamaları Ön süzme-depolama Süzgeçten geçirme Havalandırma Kimyasal çökeltme Çökeltme Filtrasyon ph ayarlaması Dezenfeksiyon Yumuşatma Tortu arındırma Tuzdan arındırma (Desalinasyon) Giriş Deniz suyu Desalination işlemleri Çok aşamalı ani damıtma (MSF) Çok tesirli damıtma (MED) Buhar kompresyonu (VC) Ters Ozmos (RO) Nanofiltrasyon (NF) Ultrafiltrasyon (UF) Mikrofiltrasyon (MF) Elektrodiyaliz (ED) ve Ters Elektrodiyaliz (EDR) İyon Değişimi Mobil tuz giderme üniteleri (SCO5) SU DAĞITIM ŞEBEKESİ Giriş Dağıtım yöntemleri Sistem yapılandırmaları Servis bağlantıları

3 1.6 (SCO6) KORUMA DONANIM VE TEKNİKLERİ Vanalar Sınıflandırma İzolasyon Vanaları Yönlü Vanalar Seviye Vanaları Hava Vanaları Kontrol Vanaları Yangın Muslukları Hava Kazanları (SCO7) ABONE ARAÇLARI Su sayaçları Debi düzenleyiciler

4 1 Kentsel Su Temini Şebekeleri 1.1 (SCO1) Suyun kaynakları Su dağıtımı Su ticari bir ürün değildir, daha çok korunması, savunulması ve bakımı yapılması gereken bir mirastır (Water Framework Directive (WFD) 2000/60/EC). Dünyamızdaki su şu kaynaklardan herhangi birinde saklanabilir: atmosfer, okyanuslar, göller, nehirler, topraklar, buzullar, karlı alanlar ve yeraltı suyu. Hidrolojik çevrim atmosfer, litosfer ve hidrosfer biyosferleri arasında suyun hareketini ve depolanmasını betimleyen kavramsal bir modeldir (Şekil 1.1). Şekil 1.1. Hidrolojik çevrim (Pidwirny, 2006) Su kaynakları insanlara yararlı unsurlardır. Su tarımsal, endüstriyel, rekreasyonel ve çevresel aktivitelerde ve evlerde kullanılır. İnsanların söz konusu alanlarda kullandığı suyun hemen hemen hepsi tatlı sudur. Yeryüzündeki suyun yaklaşık % 97 si okyanuslarda bulunur (tuzlu su). Tatlı suyun (%3) üçte ikisi ise kutuplardaki buzullarda donmuş haldedir. Tatlı suyun kalanı ise yer altında, göllerde, toprakta, atmosferde ve canlılarda bulunur (Tablo 1.1). Tablo 1.1. Suyun Dünyadaki dağılımı Su Kaynakları Hacim (M km 2 ) Toplam Yüzde Okyanuslar Buzullar Yeraltı suları Göller Zemin nemi Atmosfer Nehirler ve akıntılar Biosfer Tatlı su yenilenebilir bir kaynaktır, ancak dünyanın temiz tatlı su kaynakları gitgide azalmaktadır. Dünyanın çoğu bölgesinde var olan su miktarı ihtiyaç duyulan su 4

5 miktarından azdır ve dünya nüfusu arttıkça su ihtiyacı da artmaktadır. Suyun korunması gerekliliği 20. yüzyılda dünyadaki sulak alanların yarısından fazlasının kaybı sonucu su kaynaklarının korunması önemli hale gelmiştir. Biyo-çeşitlilik açısından zengin olan tatlı su ekosistemleri deniz veya kara ekosistemlerinden daha hızlı bir şekilde azalmaktadır. Su kaynaklarının su kullanıcılarına dağıtımı su hakları olarak adlandırılır Yüzey Suyu Yüzey suyu yer altı suyu haricindeki karalardaki sulardır; kıyılardaki tuzlu sular ve kıyı suları kimyasal durumuna bakılmaksızın bu gruba girer. (Water Framework Directive (WFD) 2000/60/EC). Yüzey suları yerkürenin yüzeyinde bulunan sulardır; tüm yüzeysel su kütleleri bunlar arasındadır. Halkın kullanacağı su dağıtım sistemlerini besleyen veya beslemesi düşünülen, tatlı veya tuzlu, yılın önemli bir kısmında akan veya durağan, doğal ya da yapay göller, göletler, pınarlar, nehirler, akarsular, bataklıklar, sulak alanlar ve gelgit suları sayılabilir. Yüzey suları yağışlarla beslenir; okyanuslara boşalma, buharlaşma ve yer altına sızmayla da doğal olarak kayba uğrar. Yağışlar suyun doğal olarak artmasını sağlar, bununla birlikte su miktarını etkileyen birçok başka faktör vardır: iklim koşulları, topografya, doğal ve yapay su kaynaklarının depolama kapasitesi, zemin geçirgenliği vb. İnsan aktiviteleri yüzey suyunun dağılımını ve kalitesini etkiler. Yüzey suyunun arıtımı genellikle katı maddelerin çıkarılması ve dezenfeksiyonla sınırlıdır. Nehirler en yaygın tatlı su kaynaklarıdır, ancak seller ve kuraklık gibi nedenlerle su seviyesindeki değişiklikler, su kalitesinin bozulması, hastalıkların artışı ve yayılmasını sağlaması gibi problemler ortaya çıkarır. Nehir hepsi de aynı yerde toplanan bir ana kol ve çok sayıda tali koldan oluşan bir sistemdir; nehir sisteminin drene ettiği alan havza olarak bilinir. Nehirlerin en temel özelliği yerçekimi etkisiyle sürekli olarak tekyöne akmalarıdır. Avrupa da sayısız nehir havzası ya da yatağı olmasına rağmen, nispeten küçüktürler ve uzunlukları da azdır. Yaklaşık 70 Avrupa nehri km 2 yi aşan bir havza alanına sahiptir. Sadece kıtanın derinlerine inen nehirler büyüktür. Avrupa daki en büyük üç nehir: Volga (1), Tuna (2), ve Dinyeper (3) nehridir. Ancak, dünya standartlarına göre bu nehirler de nispeten küçüktür; havza büyüklükleri sırasıyla 14., 29.ve 48. dir. Avrupa nın tamamında tatlı suyun ana kaynağı yüzeysel sulardır, çünkü kolayca elde edilebilir, büyük miktarlardadır ve diğer kaynaklara göre ucuzdur. Bu nedenle, çıkarılan toplam suyun % 81 ini oluşturur Nehiraltı akımı Nehir yatağının altındaki ve yanındaki geçirgen tortu içinden süzülen akıntıya hiporeik veya nehir altı akımı denir; öte yandan akarsudaki görünür akıntıya ise reik akım denir. Hiporeik akım yeraltı suyu su tablası ile yüzey suyu arasındaki yeraltı suyu akımıdır. Hiporeik terimi Yunanca kökenlidir, -hipo altında, -reo ise akım anlamına gelir. Nehrin temelini oluşturan yer altındaki kayaların ve çakılların arasından geçen akıma ve havzasına hiporeik alan adı verilir. Bu alandaki su akışı oldukça büyüktür, hatta 5

6 akarsuyun kendisinden daha büyük olabilir. Hiporeik akıntı, yüzeydeki sular kuruduğunda çöller ve kurak alanlardaki akıntının tümünü oluşturabilir. Hiporeik akıntının kaynağı akarsuyun kendisi veya çevreden akarsuya sızan su olabilir. Hiporeik alan, yüzey sularıyla yer altı suları arasında dinamik bir ilişki sağlar ve akifer tam doluyken yer altı suyundan beslenir ve yer altı suyu azalınca onu besler. Hiporeik alanla ilgili bir dizi tanım mevcuttur. Bu tanımlar ekologlar, hidrologlar, hidrojeologlar, jeokimyacılar, ve jeomorfologlar tarafından yapılmıştır. Bu tanımlardan bazıları şöyledir: - Akarsu kanalının altındaki veya yanındaki akarsuya su katkısı yapan alan - Akarsu yatağının altında ya da yakınında bulunan ve açık kanaldan gelen suyla akarsu yatağının içindeki suyun birbirine karıştığı alan - Akarsuyun etrafında fauna özelliği taşıyan alan - Yeraltı suları ve yüzey sularının birbirine karıştığı alan - Bir miktar kanal suyu içeren akarsu yatağının altındaki alan - Akarsu ve nehirlerin yüzey sularıyla yer değiştirdiği yer altı bölgesi - Hem yüzey hem de yer altı sularının bulunduğu yer altı bölümü Hiporeik alan gözlemlerde geçirgen bir ortam olarak betimlenir. Hiporeik sistemlerin çoğunda geçirgen ortamlarda yüzeysel akım olarak tanımlanan Darcy kanunları geçerlidir Yeraltı suyu Yeraltı suyu, yerin altında bulunan ve toprak altındaki sularla direkt ilişkili olan su demektir (Water Framework Directive (WFD) 2000/60/EC). Yeraltı suları belediyelerin yararlandığı başlıca su kaynaklarından biridir. Yağışlar, yüzey suları ve yeraltına sızan sular olarak dağılır. Yeraltı suyu yerin altında bulunan sudur. Akifer, diğer adıyla yeraltı su kaynağı jeolojik bir oluşumdur. Akifer terimi Latince kökenlidir. -aqui su, fer ise taşımak demektir. Bu oluşumun katı maddelerle dolu olmadığı kısmına gözenekli alan denir. Gözenekli alan yeraltı sularının bulunduğu alandır. Su içeren yeraltı oluşumları iki yatay bölgeden oluşur: Tüm gözeneklerin suyla dolu olduğu saturasyon bölgesi ve tüm gözeneklerin hava ve suyla dolu olduğu havalandırma bölgesi. Havalandırma bölgesi de üç alt bölgeden oluşur. Kapiler bölge, ara bölge (vadoz su) ve zemin suyu bölgesi. Akiferler şu şekilde sınıflandırılır: - Alttan ve üstten su ve hava geçirmez oluşumlarla kuşatılmış sınırlı akifer (veya basınçlı akifer) - Üst sınırı su tablası olan sınırsız akifer (freatik veya su tablası akiferi) - Üstten veya alttan su kaybı ya da kazancı olan yarı sınırlı ya da sızdırabilir akifer. Sahildeki akiferde oluşan fazla yeraltı suyu tatlı su seviyelerinde artışa ve deniz suyunun akifere akmasına neden olur. Bu süreç deniz suyu girişi olarak bilinir. Bu durum akiferin kalitesini düşürür ve yeraltı suyunun müteakip kullanımını önler; çünkü geleneksel bakım yöntemleri tuzu gidermez. Dahası, tuz kirliliği onyıllarca sürebilir. 6

7 Yeraltı suyuna tuz karışması tatlı su ihtiyacının artmasına yol açar; bu da sahil suyunun tuzdan arındırılması gibi yöntemleri gerektirir. Akdeniz sahil şeridinde tuz karışmasından etkilenen geniş alanlar mevcuttur; bu durum tarım ve halk kullanımı için gereken su ihtiyacının artmasıyla sonuçlanmıştır. Gelecekte su kaynaklarının nitelik ve nicelik açısından korunmasını sağlayan bir yönetim sistemine ihtiyaç olduğu açıktır. Günümüzde, su yönetim planının bir parçası olarak yeraltı sularının saklanmasına büyük ilgi duyulmaktadır. Yeraltı su kaynakları akarsu, fırtına, yağmur vb kaynaklardan gelen sulardan oluşabilir ve farklı yöntemlerle esasen kuyular ve infiltrasyon havuzları aracılığıyla yeniden değerlendirilir. Bu yöntemlerle toplanan su birçok amaç için kullanılabilir. Yeraltı depolamanın başlıca öğeleri şunlardır: - Depolanacak su kaynağı: birçok su kaynağı mevcuttur: yüzey suyu, yeraltı suyu, fırtına suyu, göl suları vb. Kullanılan su kaynağı hazır bulunuşluluk, kalite, güvenirlilik gibi faktörlere bağlıdır. Farklı kaynaklardan gelen sular farklı su kalitesine sahip olabilir. - Yeniden değerlendirme metodu: başlıca metotlar suyun havuzlar veya kuyular aracılığıyla yeniden değerlendirilmesidir. Metodun seçilmesi akifer tipine, derinliğine ve özelliklerine bağlıdır. Havuzlar ve vadoz kuyular sınırsız akiferlerde kullanılır. Başlıca tasarım kriterleri arazi hazır bulunuşluluğu, akifer tipi ve sel kontrolüdür. - Depolama ve yönetim yaklaşımı: akiferin su depolama kapasitesi yeraltı su depolama sistemine uygun alanın seçilmesi aşamasında kritik faktörlerden biridir. Diğer bir faktör, depolama sırasında oluşabilecek su kalitesinin iyileşmesi ve / veya bozulmasıdır. Üçüncü faktör ise gözeneklerin kapanması gibi akifer üzerindeki olumsuz etkilerdir. Yeraltı mağaralarında veya terk edilmiş madenlerde saklama gibi diğer metotlar da denenmiştir. - İyileşme metodu: iyileşme boşaltım kuyuları veya çift-amaçlı yeniden değerlendirme ve iyileşme kuyuları veya yüzeydeki su kaynaklarına doğal boşaltım aracılığıyla sağlanır. Yeraltı sularının yüzeye çıkışına örnek olarak akarsuların denize dökülmesi verilebilir. - İyileştirilen suyun kullanımı: su kalitesi depolanan suyun en son kullanımına bağlıdır. Son kullanımdan once bakım gerekebilir. Başlıca kriterler nitelik, nicelik, kullanma süresi ve güvenirliliktir. Su madenciliği veya fazla su çekimi terimi, akiferin dolma kapasitesinden fazla su çekilmesi sonucu yeraltı su seviyesinin düşmesi durumunda kullanılır Donmuş su Daha önce belirtildiği gibi, içilebilir su olarak kullanılabilecek olası bir kaynak olan dünyadaki tatlı suyun üçte ikisi buzullarda ve kutup başlarında donmuş haldedir. Buz deniz suyundan daha temizdir ve neredeyse içilebilir niteliktedir, ama eridiğinde deniz suyuyla karışır ve yararsız hale gelir. Son yıllarda kuzey kutbundan ve Antarktika dan tatlı su getirme teorisi öne sürülmüştür. Buzullar her yıl binlerce km 3 buzu, buz dağları olarak kaybetmektedir. Okyanuslara karışan yıllık buzdağı su miktarı dünyanın yıllık tatlı su tüketiminin ciddi bir kısmını oluşturmaktadır. Bu buzdağları yüzlerce km büyüklüğündedir ve yaklaşık onlarca yıl erimeden kalabilir. Bu yüzden, tatlı su ihtiyacı olan yere buzdağı götürmek kulağa mantıklı gelmektedir. 7

8 Şekil 1.2. Antartika da bir buzdağı Kutuplardan su elde etmek için bir dizi metod ortaya atılmıştır. Bu metodlar a) buzdağlarının büyük miktarlarda buzu alabilecek fabrikalara taşınması b) buzun büyük bloklar halinde taşınması c) küçük parçalar halinde taşınması vb metodlardır. Suyun taşınması ve elde edilmesine ilişkin birçok problem vardır. Teknik zorluklardan biri buzdağının varış noktasına nasıl yönlendirileceğidir. Birçok sınırlama söz konusudur: az enerji ve taşıma süresiyle olabildiğince çok buz kütlesi taşımak, buzdağının boyutu ve şekli, taşıma maliyeti, hava değişimleri, ıslah yöntemi, erime oranı, uluslararası etkiler vb Yağmur suyu toplama Doğal su kaynakları, toplanan yağmur suyu, geri dönüştürülen atık su ve tuzdan arındırılan su vb. başka kaynaklarla beslenebilir. Bu metodların hiçbiri su kullanımını azaltmaz, ama geleneksel yollarla su edinimini azaltma potansiyeli taşır. Son yıllarda, bu seçenekler su kaynaklarını artırma yolları olarak kullanılmaya başlanmış ve önemleri gitgide artmıştır. Yağmur suyu doğrudan toplanabilen iyi kalite bir su kaynağıdır. Yağmur suyu toplama, müteakip kullanım için yağmur suyunun toplanması ve depolanması sürecidir. Yağmur suyu toplama işlemi antik çağlardan beri yararlanılan bir yöntemdir. Sudan yoksun bölgelerde yağmur suyu tek mevcut ve ekonomik su kaynağı olabilir. 8

9 Şekil 1.3. Çatı bazlı yağmur suyu toplama sistemi Yağmur suyu toplama iki kategoriye ayrılır: çatı bazlı ve kara bazlı. Çatıda biriken yağmur suları bahçe sulama, araba yıkama, tuvalet gibi evsel ihtiyaçların giderilmesinde kullanılabilir. Çatı havzası oluğa ve aşağıya doğru inen bir boruya bağlıdır; buradan geçen yağmur suyu bir tankta depolanır. Yağmur suyu toplama sisteminin kapasitesi düşen yağmur oranına, toplama alanının boyutuna, depolama kapasitesine ve evin su ihtiyacına bağlıdır. Birçok durumda, sınır düşen yağmur miktarı değil depolama tankının boyutudur. Kara bazlı yağmur suyu toplama yeryüzüne düşen yağmurun gölet vb yerlerde toplanmasıdır. Su geçirmez alanlara dönüştürülen bu özel olarak hazırlanmış yüzeylerde büyük oranlarda yağmur suyu toplanabilir. Bu amaçla, plastik veya beton gibi materyaller kullanılır Geri dönüştürülen su Doğal su kaynakları, atıksu arıtma tesislerindeki ve evlerde tuvalet haricindeki atık suların (gri su) yeniden değerlendirilmesi yoluyla desteklenir. Avrupa da atık suların geri dönüşümüne ilişkin hiçbir resmi tanım veya talimat yoktur. Aksine, AB de yeniden kullanım uygulamarıyla ilgili bir uyuşmazlık söz konusudur. Iki çevre yönergesi bu konuyu ele alır: a) şehir atık suyu arıtma yönergesi (91/271/EEC) Arıtması yapılan atık suların uygun olduğu zaman tekrar kullanılmasını ele alır ve b) su yönergesi (2000/60/EC) emisyon kontrollerini, ve etkinlik ve yeniden kullanım ölçümlerini, su yeterlilik teknolojilerinin teşviğini ve sulama için gerekli suyun korunması tekniklerini ele alır. Geri dönüştürülen su- yeniden kullanılan su adı da verilir- dünyanın birçok yerinde yıllardır kullanılmaktadır. Singapur, Florida, California, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail de gelecekteki su kaynaklarının güvenliğini korumak için geri dönüştürülmüş su kullanımı anahtar rol oynamaktadır. Geri dönüştürülmüş su, sulama, endüstriyel işlemler (soğutma), parklar ve golf sahalarının sulanması ve evsel ihtiyaçlarda (tuvalet temizliği, araba yıkama ve bahçe sulama ) kullanılmaktadır. Bazı bölgelerde geri dönüştürülmüş su doğrudan veya dolaylı olarak insanların tüketiminde kullanılmaktadır. Yeniden değerlendirilip doğrudan kullanılabilir hale getirilen atık sular, bakım ve ıslah çalışmalarından sonra içilebilir hale getirilmektedir. 9

10 Bu sular geniş çaplı kamu su sistemlerinde kullanılmamaktadır. Dolaylı içilebilir su, kullanılmadan once göle ya da nehre boşaltılır. Geri dönüştürülen atık sular özel bakım gerektirir ve bu suların içilebilir hale getirilmesi pahalıdır. Gri su, duş, banyo, küvet, çamaşır makinası ve mutfaklardaki atık sulardır. Mutfak lavabolarındaki gri sular daha kirli olduğu için tercih edilmez. Gri sular, seçilip depolanabilir ve tuvalet temizliğinde (sifon) ve bahçe sulamada kullanılabilir. Bu suların tuvalet ve bahçe temizliği gibi alanlarda kullanımı Kıbrıs ta başarıyla yapılmaktadır, bu kullanım sayesinde kişi başına düşen su kullanımı % 40 oranında azalma göstermiştir de gri suların geri dönüşüm maliyetinin % 75 i devlet desteğiyle karşılanmıştır Tuzdan arındırma (Desalinasyon) Bazı bölgelerde yaşanan su kıtlığı büyük bir problemdir. Deniz suyunun tatlı suya çevrilmesi çözüm olabilir ama sudaki yüksek tuz oranı içilebilir ya da kullanılabilir olmasını engeller. İspanya batı dünyası içinde desalinasyon tekniklerini en çok kullanan ülkedir. Dünyada ise Suudi Arabistan, BAE ve Kuveyt ten sonra dördüncü sıradadır. Tuzdan arındırılmış su en çok tarım alanında kullanılmaktadır. Ülkedeki 700 tesis günlük m³ su üretmektedir, bu oran 8 milyon kişiye yeterli bir orandır (WWF, 2007b). Kıbrıs, Yunanistan, İtalya, Malta ve Portekiz gibi diğer Akdeniz ülkelerinde de tuzdan arındırılmış su geleneksel bir kaynak olarak kullanılmakta ve kurak yerlerdeki tatil beldelerinin su ihtiyacını da karşılamaktadır. Örneğin, Malta da su arzının % 57 sini tuzdan arındırılmış su oluşturur. Kııbrıs ta günlük m³ su üretme kapasiteli iki tesis kurulmuştur. Ayrıca, günlük m³ su üretme kapasiteli mobil bir desalinasyon tesisi de hizmete açılmıştır. Desalinasyon kurak sayılmayan bölgelerde de yapılır; Londra daki su şirketi Thames Water bölgedeki ilk desalinasyon tesisini kurmak için 300 milyon Euro yatırımda bulunmuştur. 10

11 1.2 (SCO2) Su Depoları Barajlar Baraj insan yapımı olan ve fazla suyun belirli bölgelere akmasını önleyen ve fazla suyun daha sonra kullanımı için saklanmasını sağlayan bir engeldir. Bazı barajlar enerji üretimi için de kullanılır. Kitlesel atıklar ya da kunduz vb hayvanların oluşturduğu doğal barajlar da bulunmaktadır. Şekil 1.4. Baraj ve baraj gölü Baraj gölü suyun saklanması için kullanılan insan yapımı bir göldür. Bu yapay gölde toplanan su daha sonra belediyelerin kullanımı için saklanmaktadır. Barajlar daha once bahsedilen bazı problemlerin çözümünü sağlayabilir (Bölüm 1.1.2), ama inşaları küçük toplumlar için çok maliyetlidir. Barajlar yükseklik, amaç ve yapılarına gore sınıflara ayrılır. Büyük barajlar m den yüksek olan barajlardır; çok büyük barajlar ise m den yüksektir. Barajlar çok amaçlı olarak inşa edilirler. Sel kontrolü, hidroelektrik, içme ve sulama suyu, tekne ve mavnaların navigasyonu için kilitler, rekreasyon yerleri gibi yararlar sağlar. Bazı barajlar, bu yararlardan sadece birini sağlar; ama çoğu barajın birden fazla kullanım amacı vardır. Yapılarına gore barajlar ikiye ayrılır: kagir barajlar ve dolgu barajlar. Kagir barajlar betondan yapılır. Dolgu barajlar ise toprak ve kayadan yapılır, çekirdeği su geçirmezdir. Nehirlerden gelen tortular baraj göllerinde birikir. Sedimentasyon baraj gölünün kullanım kapasitesini önemli ölçüde azaltır. Baraj göllerinde tortu birikimini önlemenin en iyi yolu yeri iyi seçmek ve kontrolü elden bırakmamaktır Akarsu üzerinde olmayan depolar 11

12 Akarsu üzerinde olmayan insane yapımı depolar su temini ve sulama amacıyla su saklamak için yapılır. Akarsu üzerindeki depolama ile kıyaslanırsa akarsu üzerinde olmayan depolar esneklik, gelişme potansiyeli olması, su kaynağının seçimi ve çevresel etkilerden uzak olmak gibi bazı avantajlara sahiptir Göller Göl, karalarla çevrili bir alanda bulunan su kütlesi olarak tanımlanabilir. Denizle bağlantısı olmayan, tamamen karalarla çevrili bir alanda bulunan bu su kütlesi genellikle tatlı sudur. Göller ikiye ayrılır: doğal göller ve yapay göller. Doğal göller doğa şartlarının sonucu oluşurken yapay göller insanlar tarafından inşa edilen barajlar gibi yüzeydeki su kaynakları olarak adlandırılır. Yarı-yapay göller de vardır. Bu göller doğal olarak ortaya çıkan ve sonradan insan eliyle genişletilen göllerdir. Doğal göller insanların ihtiyacını karşılayan paha biçilemez değerdeki ekolojik kaynaklardır. Doğal göller jeolojik hareketler sonucu oluşur ve birçok türe ayrılır: buzul gölü, tektonik göl, kıyı gölü, volkanik göl, kaya parçalanması ve karst gölleri. Göller doğal yoldan oluşmuş çukurlarda bulunur. Havzaları odukça asimetriktir ve nehirlerden ve akarsulardan gelen sularla, yağışla ve yeraltına sızarak beslenir. Yağışlı mevsimlerde, göller suyla dolar, bu sular yavaş yavaş boşalır; bu da sel baskınlarını önler. Göller uzun vadede gerçekleşen doğa olaylarıyla vadesini doldurabilir; bu olaylar sedimentasyon, buharlaşma, yeraltına sızma, insanlar tarafından boşaltılma ya da fazla kullanma vb. dir. Avrupa da 0.01 km 2 den daha büyük doğal göl vardır. Bu göllerin % 80 ila % 90 ının yüzölçümü 0.01 ile 0.1 km 2 dir; ı ise 1 km 2 yi aşan yüzölçümüne sahiptir. Göllerin üçte ikisi Norveç, İsveç, Finlandiya ve Rusya daki Karelo-Kola bölgesinde bulunmaktadır. En büyük göl olan Ladoga gölü km 2 dir ve Rusya nın kuzeybatısında bulunmaktadır. İkinci büyük göl ise Avrupa daki Onega gölüdür. Her iki göl de diğer Avrupa göllerine ve su kaynaklarına oranla büyüktürler. Ancak, dünyada 18. ve 22. sıradadırlar. Avrupa nın üçüncü büyük gölü Volga daki 6450 km 2 uzunluğundaki Kuybyshevskoye gölüdür. İsveç, Finandiya, Estonya ve Rusya nın kuzey batısında 400 km 2 büyüklüğünde 19 doğal göl daha vardır. Orta Avrupa da ise Balaton gölü, LacLeman ve Bodensee/Constance gölü sayılabilecek diğer göllerdir Göletler Göletler bir arazi yüzeyinde geçici veya kalıcı olarak oluşan küçük göllerdir. Göletlerden sağlanan su çok sınırlıdır; bu nedenle tarımda veya çiftlik hayvanlarının su ihtiyacının karşılanmasında kullanılabilir. Ancak, sık ve yoğun olarak kuraklığın yaşandığı bazı uzak bölgelerde göletler marjinal seviyede yararlı su kaynakları olarak önemli rol oynar. 12

13 1.2.5 Yeraltı su depoları Yeraltı su deposu, yerin altında bulunan alanların suyla dolmasıyla oluşur. Diğer doğal kaynakların aksine yeraltı su rezervi tüm dünyada bulunan bir kaynaktır. Çıkarılma yöntemleri bölgeden bölgeye değişiklik gösterir. Genelikle yeraltı su kaynakları yılın belli bir bölümünde dolar, ama yılın her anı kullanılabilir. Şekil 1.5. Rüzgar değirmeniyle yeraltı kaynağından yüzeye pompalanan su Yeraltı su rezervinin boyutunu bilmek önemlidir, ama jeolojik boyutla hidrolojik boyut birbirinden farklı değerlerdir. Jeolojik boyut, suyun depolandığı yerin hacmidir; hidrolojik boyut ise suyun akışının bir ya da daha fazla kuyunun işleyişinden etkilendiği jeolojik boyutun bir parçasıdır. Bir akifer de bulunan yeraltı su miktarı, suyla kaplı olan akiferdeki boşlukların oranına bağlıdır. Geçirgenlik de önemli bir özelliktir. Yeraltı suyunun kirlenmesi yüzeydeki toprak tabakası ve kaya katmanları tarafından önlenir. Bazı bölgelerde, yeraltı suyu büyük oranda doğal madde artıkları içerebilir ki bu durum kullanımı sınırlayan bir faktördür. Örneğin, akifere deniz suyu karışabilir. Yeraltı suları arsenik, flor, nitrat, sülfat gibi çözünebilir maddeler içerebilir, bu durumda yeraltı suyunun kullanımı sağlığa zararlı olma ihtimalinden dolayı kullanılamaz Basınç düzenleme depoları Su dağıtım sistemlerinin tasarımında her zaman bir problem olarak ortaya çıkan şey dağıtım sistemindeki basınç ayarıydı. Geleneksel yöntem hizmet sunulan bölgeye yüksek kotta tanklar kullanmaktı. Bu yöntem yüksek güvenirlikli bir yöntemdi. 13

14 Bununla birlikte, basınç düzenleme su depoları sınırlı hizmet ve dağıtım sisteminin bakımında bir çözüm olarak önemini korumaktadır. Depodaki su seviyesi sistemdeki sürekli enerji seviyesi olarak baz alınır. Sistemin işleyişi daima denetlenmelidir Servis depoları / tanklar Depolama kapasitesini artırmak, talepteki dalgalanmaları karşılamak, yangın ve diğer acil durumlarda oluşan ihtiyacı karşılamak için tanklar ve depolardan faydalanılır. En yaygın depolama türü yükseltilmiş tanklardır; diğer türler arasında yeraltı tankları, açık ya da kapalı su depoları sayılabilir. Yapı malzemesi olarak beton ve çelik kullanılır. Depolama tesislerindeki su miktarı dikkat çeken bir sorundur. Depolama tanklarındaki suyun büyük bölümü yangından korunma amacına hizmet eder; bu yüzden, suyun eskimesi ve karışması gibi problemler ortaya çıkabilir. İkincisi katmanlaşmaya ve/veya su hacminde büyük oranda atıl bölgelerin oluşmasına yol açar Su kuleleri Su kulesi yerden yüksekte bir alanın zirvesine kurulan kule biçimli bir su deposu veya tankıdır. Alçak bir yere kurulamaz çünkü alçakta su basıncı yetersiz kalır. Su kuleleri belirli aralıklarla temizlenip dezenfekte edilir, aksi halde bakteri üreyebilir. Şekil 1.6. Su kulesi Ev depoları Ev tankları, suyun nakledildiği mesafeyi azaltmak ve doğrudan güneş ışığından korumak için arz talep noktalarına yakın yerleştirilmelidir. Sağlık ve güvenliğin sağlanması amacıyla filtreleme ve dezenfeksiyondan oluşan bakım çalışmaları yapılarak depolanan suda biriken tortu ve hastalıklara yol açan patojenler temizlenmelidir. 14

15 1.3 (SCO3) Ana İletim Hatları Basınçlı ana su boruları Su boruları üçe ayrılır: a) ana boruhattı: suyu arıtma ünitesinden ana depoya taşır; hizmet sunulan nüfusa, yerel şartlara ve yangınla mücadele için gerekli akışa bağlı olarak genellikle 300 mm ila 1000 mm çaplı büyük borulardan oluşur; b) ikincil boru hattı: depodan halka taşımada kullanılır; c) servis boruları: konutlara taşımada kullanılır. Borular iç ve dış basınca, suyun akış hızındaki değişikliklere ve sıcaklıktaki değişimlere karşı dayanıklı olarak tasarlanmalıdır. İç basınç, statik basınç ve su darbesinin neden olduğu basınçtır. Su darbesi yavaş kapanan vanalar, yardımcı vanalar ve hava odalarının yardımıyla azaltılabilir. Akış hızında ya da yönünde oluşan bir değişiklik hareket eden suyun hızını da etkiler. Sıcaklıktaki büyük değişimler boylamasına gerilimler yaratabilir. Borular kazılıp tekrar doldurulan çukurlara yerleştirilir; bu yüzden, boruya düşey bir yük biner Kanal and hendekler Su naklinde kullanılan yapay kanallar iki ana bölüme ayrılır: serbest yüzey akışı ve basınçlı akım. Bütün kanal çeşitlerinde kaçınılmaz olan şey sızıntı, kaçak, absorbe olma ve buharlaşma gibi nedenlerle su kaybı oluşudur Tüneller Su hatları bazen tünel şeklini alır. Boru hattı döşemenin veya açık kanal kazmanın ekonomik olmadığı yerlerde tüneller tercih edilir. Tüneller dağ veya nehir geçitlerinde kazılabilir. Tüneller basınç altında veya serbest akış ile (kısmen dolu) işleyebilir Gemiyle su nakli Suyun hiç bulunmadığı veya yetersiz olduğu ekstrem durumlarda suyun tankerlerle kullanılacak bölgeye taşınması gerekebilir. Suyun deniz yoluyla taşınmasını gerektiren durumlarda, motorize su depo gemileri veya mavnaları kullanılır. Sürekli kuraklık yaşayan adalar, su dağıtım sistemlerinin bir parçası olarak sürekli mavna boşaltım ve depolama olanaklarını değerlendirmelidir. Suyun mavnalanması suyun bir yerden diğerine deniz üzerinden mavna vb tank gemileriyle taşınması anlamına gelir. Mavnalar minimum maliyetle maksimum su taşımayı mümkün kılan yeterli boyuttaki depolama tankları içermelidir. Depolama tankları uygun şekilde inşa edilmeli ve düzenli olarak temizlenmelidir; genellikle sadece su taşımak için kullanılmalıdırlar, başka sıvılar değil. Mavnalar kendi kendilerine hareket edebilir veya römorkör gibi başka bir araca bağlı olabilir. Mavna hedef limana ulaştığı zaman güvenlik altına alınır ve su, borularla depolama tankları vb araçlara transfer edilir. Taşınan içme suyunun kalitesini korumak gerekir, suyun kalitesi sürekli gözlem altında tutulmalıdır. 15

16 Deniz araçlarının kullanımına ilişkin ana problem hava şartlarından dolayı yaşanan gecikmelerdir. İkinci önemli problem ise gemilerde yaşanan mekanik hasarlardır. Deniz araçlarıyla su taşınması diğer seçeneklerden çok daha maliyetlidir. Ancak, acil durumlarda bu tür taşımanın artıları da vardır. Mavna veya tankerlerle düşük maliyetli su taşımada anahtar rol oynayan etmen büyük miktarlarda suyun büyük tankerlerle uzun vadede taşınmasıdır. Bu şekilde taşınan suyun birim maliyeti gözle görülür derecede azalmaktadır. Bununla birlikte, bu tür taşımanın etkili olması için çok etkin yükleme ve boşaltma olanaklarının olması gerekir. Bu su taşıma yöntemi, mavnaların kolayca rıhtıma taşınabildiği yerler olan sahil şeridindeki yerler için uygundur. Bu tür yerlerde rıhtıma yanaştırılan suyun tüketiciye anında ulaşmasını sağlayan altyapı da mevcuttur. Deniz yoluyla su naklini daha etkili hale getirmek için rıhtıma yanaştırılan suyun tüketiciye anında ulaşmasını sağlayan altyapının kurulması gerekir. Bu da limana boruların döşenmesini ve bakım ve dezenfeksiyon tesislerinin kurulmasını gerekli kılar. Avantajları - Teknoloji yüksek eğitimli personel gerektirmez. - Varolan diğer seçeneklere oranla fiyat-fayda oranı yüksek olabilir. Dezavantajları - Teknoloji kurulmadan önce bir zaman aralığı vardır; bir geminin kiraya verilmesi genellikle 3 ila 6 aydır. - Operasyonlar hava şartlarından etkilenebilir. - Taşıma maliyeti yüksektir ve bazı durumlarda fahiş fiyatlara mal olabilir. - Taşıma süresi nispeten yavaştır. - Taşıma sırasında suya kirli maddeler veya deniz suyu karışma ihtimalinden dolayı kullanımdaki suyun kalitesini garantilemek zordur. 16

17 1.4 (SCO4) Su Arıtma Tesisleri Giriş Ham su yüzeyden veya yeraltı kaynaklarından gelir ve arıtma ünitesine taşınır; burada içilebilir su haline getirmek için fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinde iyileştirme amacıyla bir dizi işleme tabi tutulur. Suya, bakım ünitesinde dezenfeksiyon ve kirli maddelerin arındırılması gibi işlemler yapılır. Ham suyun içilebilir hale getirilmesi suyun özelliklerine, ilgili içme suyu standartlarına, bakım işlemlerine ve dağıtım sisteminin özelliklerine bağlıdır. Su tüketiciler tarafından reddedilmemek için tat ve koku taşımamalıdır. İçme suyunun kalitesinin değerlendirilmesinde, tüketiciler hislerine güvenirler. Suyun mikrobiyolojik, kimyasal ve fiziksel bileşenleri tadını, kokusunu ve görünüşünü etkileyebilir; tüketiciler suyun kalitesini bu kriterlere gore değerlendirirler. Bu maddelerin sağlığa doğrudan bir etkisi olmamasına rağmen, çamurlu ve bulanık su ya da bariz kötü bir tadı ve kokusu olan su tüketiciler tarafından güvenilmez olarak görülebilir. Bazı durumlarda, tüketiciler dış görünüşe aldanıp hiç de güvenli olmayan suları içilebilir su olarak değerlendirip, görünüşü kötü diye son derece güvenli olan suları içmeyi reddedebilir. Bu nedenle, içme suyu kaynaklarını değerlendirirken sağlığın yanı sıra estetik kriterleri de göz önünde bulundurmak gerekir. Içme suyunun normal görünüş, koku ve tadındaki değişiklikler ham su kaynağında veya bakım sürecinde bir sorun olduğunun sinyalini verir; bu gibi durumlarda mutlaka gereken yapılmalıdır. Soğuk su ılık sudan genellikle daha lezzetlidir ve sıcaklık tadı etkileyen bir dizi inorganic bileşenin ve kimyasal pisliklerin Kabul edilebilirliğini etkileyecektir. Yüksek su sıcaklığı mikroorganizmaların artmasına yol açar; bu da tat, koku, renk ve korozyon problemlerini beraberinde getirir. İçme suyu kalitesine ilişkin Avrupa Birliği (AB) ve Dünya Sağlık Örgütü nün (DSÖ) kuralları, dünyadaki birçok ülke tarafından benimsenmiştir. Bu kurallara ek olarak her ülke ya da bölgenin kendi kuralları da olabilir. Suyu insanların tüketimine uygun hale getirirken yapılan bakım aşamaları şunlardır: (Tablo 1.2) - Ön süzgeçten geçirme - depolama - Süzgeçten geçirme - havalandırma - pıhtılaşma - Flokülasyon - çökeltme - Filtreleme - ph ayarı - Dezenfeksiyon - yumuşatma - tortu arındırma Tablo 1.2. Kirli maddelerden arındırma yöntemleri Uçucu Toplam As +3 As +5 Cr +3 Cr +6 NO NO 2 Karbon Sertlik Mn Çözünmüş Cl - Tat Renk koku Bileşikleri Katılar havalandırma X X 17

18 pıhtılaşma sedimentasyon Filtreleme Kireç yumuşatma X X X X X Kimyasal oksidasyon ve X X X X X dezenfeksiyon Membran süreçleri Nanofiltrasyon X X Ters ozmos X X X X X X X X X X Electrodializ X X X X X X X X X Iyon değişimi X X X X X X X Absorbe etme granül aktif karbon X X X Toz halinde Aktif karbon Aktif alumina X X Yayımlanan literatür, su arıtma aşamalarıyla ilgili laboratuar deneyleri, pilot tesis araştırmaları ve geniş ölçekli çalışmaları kapsar. Arıtma aşamaları büyük bakım üniteleri için tasarlanmıştır; bu yüzden daha küçük birimlere uygun olmayabilir. Bu gibi durumlarda, teknoloji seçimi duruma göre yapılmalıdır. Bilgi en iyi durum dur, çünkü veriler laboratuar koşullarında elde edilir. Süreç performansı ham sudaki kimyasal yoğunluğuna ve ham suyun kalitesine bağlıdır. Örneğin, doğal organik maddenin yüksek oranda bulunması halinde karbon veya ozon kullanarak organik kimyasal ve zehirli maddelerin temizlenmesi ve klorlama sekteye uğrar. Zehirli maddelerin arındırılması birçok farklı yöntemle yapılabilir; uygun yöntemin seçilmesi teknik özelliklere ve maliyete bağlıdır. İstenen su kalitesine bir dizi aşamadan geçilerek ulaşılır (örneğin, pıhtılaşma, sedimentasyon, filtreleme, granül aktif karbon, klorlama). Kimyasallardan arındırma işlemi sırasında bir dizi aşamanın bir arada kullanımı teknik ve ekonomik açıdan avantajlı olabilir (örneğin ozonasyon artı granül aktif karbon). İlgili ham suya ilişkin potansiyel aşamaların etkililiği laboratuar ortamında veya pilot tesis testleriyle değerlendirilmelidir. Bu testler kirlilik derecesini ve işlem performansını etkileyen potansiyel mevsimsel ya da geçici diğer değişimleri belirleyebilmek için yeterli süreye sahip olmalıdır. Sonuç olarak, hiç bir tür su için tek bir çözüm yoktur. Ayrıca, çözümün standardizasyonu sağlamak oldukça zordur. Her su kaynağının içilebilir hale getirilmesi için kendine özgü gereksinimleri vardır. X X X X İçme suyu arıtma aşamaları Ön süzme-depolama Bakım ünitesinin korunması için su önce bir dizi süzgeçten geçirilerek yaprak, kağıt, taş, odun vb gibi maddelerden arındırılır. Süzgeçler sıkça temizlenir ve yüksek basınçlı pompalarla yıkanır. Daha sonra, su depolanır. 18

19 Süzgeçten geçirme Esas arıtmadan önce su tekrar süzgeçten geçirilir ve kalıntılar temizlenir Havalandırma Havalandırma işlemi gazların temizlenmesi için tasarlanmıştır. Oksijen transferi küçük bir çağlayanla ya da suya hava verilmesiyle sağlanır. Havalandırma, hava ve suyun birbiriyle temasını sağlayarak doğal buharlaşma sürecini hızlandırır. Oksijen transferi için çağlayan veya basamaklı düşü kullanılır; bu yolla su ince bir film halinde akar ve etkili transfer sağlanır. Seçenek olarak basınçlı hava geçirgen borulardan geçerek yayılabilir. Bu tür havalandırıcılar demir ve manganezin oksidasyonunda kullanılır Kimyasal çökeltme Koagülasyon (pıhtılaştırma) ve flokülasyon (yumaklaştırma) ham suyun saf hale getirilmesi ve istenen standartlara uygun hale gelmesinde rol alan iki aşamadır. (a) Koagülasyon Kimyasal pıhtılaşma temelli bakım yüzey sularının bakımında kullanılan en yaygın yöntemdir. Kimyasal pıhtılaştırıcılar- genellikle aluminium ve demir tuzları- katı bir flokulant metal hidroksit oluşturmak için kontrollü olarak ham suya eklenir. Pıhtılaşma sürecinin etkililiği ham suyun, pıhtılaştırıcının ve yardımcı maddelerin kalitesine ve karıştırma koşulları pıhtılaşma dozu ve ph gibi operasyonel faktörlere bağlıdır. Gerekli doz ve ph seviyesi küçük ölçekli koagulasyon testleriyle belirlenebilir, bu testlere kavanoz testleri adı verilir. Ham su örneklerindeki pıhtılaştırıcının dozu artırılıp karıştırılır ve çökmesi beklenir. Renk ve bulanıklığı yok eden doz belirlenir, ideal ph da aynı şekilde belirlenir. Bu testler ham su kalitesi ve pıhtılaştırıcı ihtiyacındaki değişikliklere ayak uydurabilmek amacıyla belirli aralıklarla tekrarlanır. Hidrofobik böcek ilaçları gibi organic kimyasalları absorbe etmek için toz aktif karbon (PAC) pıhtılaşma sırasında eklenebilir. Daha sonra PAC geri çıkarılıp diğer tortularla birlikte atılır. Floc sedimentasyon sırasında çıkarılabilir. Sedimentasyon en iyi yatay akımla veya floc tabakası temizleyicileriyle sağlanır. Floc havada çözünerek de yok olabilir; tankın yüzeyine çıkan floc, diğer tortu tabakaları gibi temizlenir. Bu şekilde temizlenen su hzlı çekim filtrelerine geçirilir; burada kalan katı maddeler de temizlenir. Filtrelenen su bir sonraki bakım aşamasına gelir: oksidasyon ve filtreleme (manganezden arındırmak için), ozonasyon ve/veya GAC emilimi ( böcek ilacı vb organiklerden arındırmak için). Son aşama ise dezenfeksiyondur. Pıhtılaşma bazı ağır metallerin ve organochlorine gibi düşük-çözünürlüklü organik kimyasalların giderilmesi açısından önemlidir. Diğer organik kimyasallar için ise pıhtılaşma genellikle etkisizdir. (b) Flokülasyon İçme suyunda bulunan madde ve parçacıklar (çamur, organik madde, metaller, mikroorganizmalar) oldukça küçüktür ve müdahale etmeden dibe çökmez. Çökelme sürecini hızlandırmak için pıhtılaştırıcı bileşenlerin suya eklenmesi gerekir; küçük parçacıklar bu bileşenlere yapışır ve büyük ve ağır madde kümeleri oluştururlar. Pıhtılaştırıcının iyice dağılması için su büyük küreklerle karıştırılır. Bu yaklaşık 25 dakika sürer. Flokulasyon yavaş karıştırma işlemine verilen addır. Bu süreçte 19

20 pıhtılaştırıcı suyun içine iyice nüfuz ederek flokların büyümesini, bulanıklığa sebep olan maddelere temas etmesini ve oluşan büyük parçacıkların çökelmesini sağlar. Amaç sedimentasyon ve filtreleme yoluyla etkili arındırmanın sağlanabilmesi için uygun boyut, yoğunluk ve sertlikte flok oluşturmaktır. Flok oluşumu floklarla parçacıkların birbirlerine çarpma derecesine ve çarpmadan sonra flokların nasıl bir arada durduklarına bağlıdır Çökeltme Su hareketsiz olduğunda veya az hızda hareket ettiğinde asılı duran parçacıklar dibe çöker. Iki temel sedimentasyon tekniği vardır: yatay akım tekniği ve yukarı akım temizleme tekniği. Çökeltme aracılığıyla büyük flokların etkili bir şekilde temizlenmesi daha iyi kalite filtrelenmiş su üretimini sağlar ve filtrelerin çalışmasını kolaylaştırır. Suyun sedimentasyon havuzuna akması için belirli bir sure geçmesi gerekir. Havuz uygun şekilde dizayn edilirse çökelme oranı oldukça yüksek olur Filtrasyon Parçacıklı maddeler sudan hızlı kum, yatay, basınçlı veya yavaş kum filtreleriyle giderilir. Su, iyice arındırılması için bir dizi filtreden geçer. Genellikle, kum veya odun kömürü yatakları kullanılır. Yavaş kum filtreleme biyolojik bir işlemdir, diğerleri ise fizikseldir. Hızlı kum, yatay ve basınçlı filtreler ön arıtmasız olarak ham suyun doğrudan filtrelenmesi için kullanılır. Hızlı kum filtresi ve basınçlı filtre koagulasyon ve sedimentasyonla ön bakımı yapılmış suyun süzülmesi için kullanılır. Doğrudan filtreleme, diğer bir seçenektir; bu yöntemde koagulasyon suya eklenir, doğrudan filtreye geçer; burada dibe çöken flok temizlenir; ancak, doğrudan filtreleme uygulamasında katıların filtrede saklanması sınırlıdır. Hızlı kum filtreleri Hızlı kum filtreleri genellikle silis kumu (boyutu mm) içeren açık dikdörtgen tanklardan oluşur; derinlikleri 0.6 ila 2.0 m arasıdır. Su aşağıya doğru akar ve katı maddeler yatağın üst katmanlarında birikir. Akım debisi genelde 4-20 m 3 /m 2 /saattir. İşlemden geçirilen su filtrenin zemininde toplanır. Katı maddeler düzenli olarak yıkama yoluyla temizlenir. tek parçalı filtrelerin yanı sıra çift-parçalı veya çok-parçalı filtreler de kullanılır. Bu filtreler farklı maddeleri süzebilir. Yıkama sonrası farklı katmanların ayrışmasının sağlanması için uygun yoğunluktaki maddeler kullanılır. Çift parçalı filtreye verilebilecek yaygın bir örnek antrasit kum filtredir. Bu filtrenin derinliği 0.2 m dir ve 0.6 m derinliğindeki silis kumu üzerinde 15 mm lik antrasitten oluşur. Çiftparçalı filtrelerin avantajı tüm yatak derinliğinin daha etkin kullanımına imkan tanımasıdır. En yaygın kullanımı olan filtreler hızlı kum filtreleridir. Kum filtresi Kum filtresi yavaş kum filtreleri gibi diğer işlemlerden önce uygulanan ön-filtrelerdir. Iri taneli çakıl veya taş parçaları gibi maddelerin ayıklanmasını sağlayan bu filtreler çok bulanık suların arıtımında başarılıdır. En önemli avantajı, su filtreden geçerken parçacıkların hem filtre hem de dibe çökme sayesinde giderilmesidir. Yatay filtreler 10m uzunluğa kadar çıkabilir ve m 3 /m 2 /saat filtreleme oranına sahiptir. Basınçlı filtreler 20

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA

YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA NASIL ÇALIŞIR? YAĞMUR SUYU NASIL TOPLANIR? Başta çatılar olmak üzere, açık alanlar otoparklar, yollar ve drenaj borularından toplanabilir. NERELERDE KULLANILIR?

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ MAKİNA-İNŞAAT-ÇEVRE SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ Gaziteknik-Waterline Atıksu Arıtma sistemleri evsel ve endüstriyel atıksuların arıtılmasında kullanılmak üzere prosese göre projelendirilmektedir.

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü V-HAFTA 17.12.2015 1 SULARIN ARITILMASI

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu Şehnaz ÖZCAN Çevre Mühendisi Teknik Uzman Sevtap Çağlar Çevre Mühendisi Müdür İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu İÇERİK Giriş Mevcut içmesuyu durumu Projenin amacı

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Bu Çalışma Çevre Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk tarafından 2006 yılında yapılmıştır. Orijinal

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

Best Water Su Arıtma Sistemleri

Best Water Su Arıtma Sistemleri 2011 Best Water Su Arıtma Cihazı Kurulum [ Best Water ] [ ] [ ] [ TEL: 0212 474 2212 0212 441 6349 ] [ FAX: 0212 474 2242 ] Best Water Su Arıtma Sistemini seçtiğiniz için teşekkür ederiz bu kullanım kılavuzu

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 9 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 1. Koagülasyon- Flokülasyon Prosesleri 2. Elektrokoagülasyon Prosesi 3. Kimyasal Çöktürme Prosesleri 4. Su Yumuşatma Prosesleri 5. Adsorpsiyon Prosesleri 6.

Detaylı

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI I. Kısım Su teminine giriş 1 Su sektörü 3 1.1 Giriş 3 1.2 Su tüketimi 3 1.3 Kabul edilebilir su kalitesi 7 1.4 Su sektörü hizmetleri 10 1.5 Su koruma

Detaylı

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar.

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar. VIIPOL CKS MEMBRAN TEMİİZLEME PROSEDÜRÜ 1.Giriş : Ne kadar iyi bir ön arıtma yapılırsa yapılsın, çalışan bir ters ozmoz ( RO ) sisteminde zaman içinde hamsu içinde bulunan ve ön arıtmadan geçebilen kolloidler,

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI 1.1.1. Genel 1.1.2. Atıksu Arıtma Tesislerinin Tasarım Süreci 1.1.3. Tasarım İçin Girdi (Başlangıç)

Detaylı

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör İçme-Kullanma Suları için Farklı Dezenfeksiyon Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör Organizmalar için İncelenmesi İ.Ethem KARADİREK, Selami KARA, Özge ÖZEN, Oğuzhan GÜLAYDIN, Ayşe MUHAMMETOĞLU

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

HAKKIMIZDA. Saygılarımızla, Öz Doğa Su Arıtma Sistemleri Ltd.Şti. Detaylı bilgi için: www.ozdogasuaritma.com

HAKKIMIZDA. Saygılarımızla, Öz Doğa Su Arıtma Sistemleri Ltd.Şti. Detaylı bilgi için: www.ozdogasuaritma.com HAKKIMIZDA ÖZ DOĞA Su Arıtma Sistemleri, dünya standartlarında en son arıtma teknolojilerini kullanarak kaliteli, güvenilir ve sağlıklı su elde edilmesini sağlayan su arıtma cihazları ve çözümleri, aynı

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar

Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar İsmail Koyuncu 1,2, Serkan Güçlü 1,2, Türker Türken 1,2, Derya İmer 1,2 1 İstanbul Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, İTÜ Ayazağa

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNĠVERSĠTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü 17.12.2015 1 2 o Evsel, endüstriyel,

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI Vahşi mi? Atıkların gelişigüzel tabiata dökülmesiyle Koku kirliliği Yüzey suyu kirliliği Yeraltı suyu kirliliği Atıkların çevreye dağılması Kirliliğin, atıklardan beslenen

Detaylı

Arçelik Su Arıtma Sistemleri Artık suyunuz daha temiz ve sağlıklı.

Arçelik Su Arıtma Sistemleri Artık suyunuz daha temiz ve sağlıklı. Arçelik Su Arıtma Sistemleri Artık suyunuz daha temiz ve sağlıklı. Yeniliği aşkla tasarlar İçme suyunuzun temizliği Arçelik güvencesi altında! Arçelik Su Arıtma Cihazları, şebeke suyunu Ters Ozmos teknolojili

Detaylı

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir.

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir. Kazan Kimyasalları FINEAMIN 06 Demineralize su kullanlan, yüksek basınçlı buhar sistemleri için korozyon ve kireçlenmeyi önleyici kimyasal Kullanıcı ve Çevre Dostu: FINEAMIN 06, doğada hemen hemen tümüyle

Detaylı

sektörün en iyileriyle hep yanınızda...

sektörün en iyileriyle hep yanınızda... sektörün en iyileriyle hep yanınızda... FİLTRASYON SİSTEMLERİ YUMUŞATMA SiSTEMLERi Yüzey borulamalı Multi Yüzey borulamalı Media Filtreler, 20 m 3 / Aktif Karbon filtreler saat ve üzeri kapasitelerde,

Detaylı

Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ODTÜ

Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ODTÜ Ankara da İçme ve Kullanma Suyu Kalitesi Ülkü Yetiş Çevre Mühendisliği Bölümü KAPSAM Ham Su Kalitesi? Nasıl arıtılıyor? Nasıl bir su içiyoruz? Sorunlar Çevre Mühendisliği Bölümü 2 KAPSAM Ham Su Kalitesi?

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Hastanelerde Su Kullanımı M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Bir Çin atasözü der ki; Suyu içmeden önce, kaynağını öğren Hastanelerde infeksiyon kaynaklarını

Detaylı

Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek

Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek Hoş Geldiniz 1 Amacımız; Modern su şartlandırma prensiplerinin üzerinden geçmek Dezenfeksiyon, flokülasyon, ph ayarlama ve suyun dengesi için kullanılan kimyasalları incelemek Havuz bakım prosedürünü tekrarlamak

Detaylı

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ Dr.Murat SOLAK Biyolojik Arıtma Yöntemleri Biyokimyasal reaksiyonlar neticesinde atık sudaki çözünmüş organik kirleticilerin uzaklaştırıldığı yöntemlerdir. BİYOPROSESLER

Detaylı

YÜZME HAVUZU SAUNA SPA

YÜZME HAVUZU SAUNA SPA YÜZME HAVUZU SAUNA SPA GRANDER SU YAŞATMA TEKNOLOJİSİ GRANDER CİHAZLARI NASIL ÜRETİLİR? Avusturya da Tirol bölgesindeki Alp Dağlarında bir maden sahasından çıkan özel kaynak suyu, Johann Grander in doğayı

Detaylı

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-D SELİN YAĞMUR ÇAKMAK DOĞA DAĞ DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. PROJENİN AMACI.3 2. PET ŞİŞELER

Detaylı

Su; yaşam kaynağımız...

Su; yaşam kaynağımız... Su; yaşam kaynağımız... ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ Su alanında tecrübeli ve uzman kadromuz ile Antalya Merkezli olarak hizmet veren bir kuruluşuz. Uygulama yeri keşfi, su analizi, sistem projelendirmesi, satış

Detaylı

YUMUŞATICILAR İYON DEĞİŞTİRİCİLİ SU YUMUŞATMA CİHAZLARI TİCARİ VE ENDÜSTRİYEL KULLANIMLAR İÇİN

YUMUŞATICILAR İYON DEĞİŞTİRİCİLİ SU YUMUŞATMA CİHAZLARI TİCARİ VE ENDÜSTRİYEL KULLANIMLAR İÇİN Sayfa 1 / 5 CULLIGAN TRC ÜRÜNLERİ YUMUŞATICILAR İYON DEĞİŞTİRİCİLİ SU YUMUŞATMA CİHAZLARI TİCARİ VE ENDÜSTRİYEL KULLANIMLAR İÇİN Suyun yumuşatılması, suda Kalsiyum ve Magnezyum tuzlarının yol açtığı sertliğin

Detaylı

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Türkiye Çevre Durum Raporu 2011 www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/tcdr_20 11.pdf A3 Su ve Su Kaynakları 3.4 Kentsel

Detaylı

NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR?

NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR? NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR? Evlerde tuvaletlerden gelen atık sular dışında üretilen tüm atık suya Gri su denir. Gri su kaynakları çamaşır makineleri, çamaşırhaneler, duşlar, bulaşık makineleri, lavabolar

Detaylı

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI DÜNYADA yılda 40.000 km³ tatlı su okyanuslardan karalara transfer olmaktadır. Bu suyun büyük bir kısmı taşkın vb. nedenlerle kaybolurken

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

Yüksek kapasiteli boyler Modul-plus

Yüksek kapasiteli boyler Modul-plus Yüksek kapasiteli boyler Modul-plus Temiz kullanım sıcak suyu için doğru seçim 1 Neden Modul-plus? Modul Plus, tüm dünyada otel renovasyonları için temiz sıcak su üretiminde ilk tercihtir. Spor tesislerinde,

Detaylı

Su Şartlandırma Tanklarında Kullanılan Dolgu Malzemelerinin Ne Kadarı Görev Yapar?

Su Şartlandırma Tanklarında Kullanılan Dolgu Malzemelerinin Ne Kadarı Görev Yapar? SU DÜNYASI ENİS BURKUT enis@burkut.com.tr Su Şartlandırma Tanklarında Kullanılan Dolgu Malzemelerinin Ne Kadarı Görev Yapar? Kum filtresi, aktif karbon filtresi ve yumuşatıcı gibi, içinde DOLGU MALZEMESİ

Detaylı

Yaşam Teknolojileri Tic. Ltd. Şti. 0542 821 58 66 0312 394 40 22

Yaşam Teknolojileri Tic. Ltd. Şti. 0542 821 58 66 0312 394 40 22 1. Giriş 2. Ters ozmos nedir 3. Parçalar ve bileşenler 4. Kartuş filtreler 5. TE-2B parçaları 6. Bağlantı şeması ve depo 7. Montaj şeması 8. Filtre değişimi 9. Membran değişimi 10. Devreye alma 11. Sık

Detaylı

NEHİR SUYUNDAN İÇME SUYUNA

NEHİR SUYUNDAN İÇME SUYUNA NEHİR SUYUNDAN İÇME SUYUNA Su canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli ve vazgeçilmez olan tatsız ve kokusuz bir maddedir. Su canlı yaşamının en temel maddesidir Dünya üzerinde farklı şekillerde

Detaylı

FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI

FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI 1. Fotokatalizör (photocatalyst) hakkında genel bilgi Özellikle son yıllarda evsel ve endüstriyel atıklardan kaynaklanan su kaynaklarının, atmosferin ve yaşadığımız çevrenin

Detaylı

HUBER Solar aktif çamur kurutma teknolojisi ile daha az koku, daha yüksek kurutma performansı

HUBER Solar aktif çamur kurutma teknolojisi ile daha az koku, daha yüksek kurutma performansı HUBER Solar aktif çamur kurutma teknolojisi ile daha az koku, daha yüksek kurutma performansı Çamuru neden kurutmalıyız? KM giriş= %25 KM çıkış= %75 Kurutma Ağırlık= 1000 kg Hacim= 1 m³ Ağırlık= 333 kg

Detaylı

ARILI DAMLA SULAMA SĐSTEMLERĐ

ARILI DAMLA SULAMA SĐSTEMLERĐ ARILI DAMLA SULAMA SĐSTEMLERĐ Bitki gelişimi için gerekli olan su ile suda eriyebilen besin maddelerinin, istenilen zamanda ve istenilen miktarda,kontrollü olarak bitki kök bölgesine damlalar halinde verilmesine

Detaylı

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ Kütahya Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi, İller Bankası nca 1985 yılında projelendirilmiş, 1992 yılında çalışmaya başlamıştır. Şehir merkezinin evsel nitelikli atıksularını

Detaylı

Günlük Aylık ve Sezonluk Temizlik

Günlük Aylık ve Sezonluk Temizlik HAVUZ TEMİZLİĞİ Günlük Aylık ve Sezonluk Temizlik TSE 11899 a göre havuzlar haftada bir gün işletmeye kapanacak (Genel bakım ve temizlik işleri için) Havuzun dibi, her gün yapılacak, ardından ters yıkama

Detaylı

Tekstil korumasında süreç OPTİMİZASYONU İÇİN YENİLİKÇİ TEKNİK

Tekstil korumasında süreç OPTİMİZASYONU İÇİN YENİLİKÇİ TEKNİK Tekstil korumasında süreç OPTİMİZASYONU İÇİN YENİLİKÇİ TEKNİK KALİTE MALİYET Çevre Aquastream SİSTEMLERİNİN avantajları: Kalite - Yıkama banyosundaki havların ve saçların azalması - Bulaşan havlar özenle

Detaylı

AZUD HELİX DİSKLİ FİLTRE

AZUD HELİX DİSKLİ FİLTRE Tam Otomatik Ters Yıkamalı AZUD HELİX DİSKLİ FİLTRE AZUD HELİX OTOMATİK DİSKLİ FİLTRE SİSTEMLERİ AZUD HELĠX OTOMATĠK DĠSKLĠ FĠLTRE ÇALIġMA PRENSĠBĠ Kirli su, filtre kabı içerisine girer ve helix içerisinden

Detaylı

Blue. 6738 Aquawell Blue Tezgah Altı RO Su Arıtma Cihazı ARITAN VE KORUYAN TEKNOLOJİLER

Blue. 6738 Aquawell Blue Tezgah Altı RO Su Arıtma Cihazı ARITAN VE KORUYAN TEKNOLOJİLER Blue 6738 Aquawell Blue Tezgah Altı RO Su Arıtma Cihazı ARITAN VE KORUYAN TEKNOLOJİLER 6738 Aquawell Blue Tezgah Altı RO Su Arıtma Cihazı Su insan yaşamı için oksijenden sonra gelen en önemli öğe... Yemek

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

TANITIM BROŞÜRÜ POLAR POLİÜRETAN

TANITIM BROŞÜRÜ POLAR POLİÜRETAN TANITIM BROŞÜRÜ İçinde bulunduğumuz yüzyılda hızlı endüstrileşmenin sonucu olarak ortaya çıkan enerji ihtiyacı ve bu ihtiyacın yaklaşık % 90 oranında fosil türevli yakıt tüketimi ile giderilmesi son dönemde

Detaylı

Home Comfort Serisi. Nem Alma Hava Temizleme Su Arıtma Merkezi Süpürge

Home Comfort Serisi. Nem Alma Hava Temizleme Su Arıtma Merkezi Süpürge Home Comfort Serisi Nem Alma Hava Temizleme Su Arıtma Merkezi Süpürge Home Comfort Serisi Home Co mfort Yeni Electrolux Home Comfort Serisi ile profesyonel standartlarda, hava kalitesi, ev temizliği, temizlenmiş

Detaylı

ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA, STRATEJİ VE HEDEFLER

ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA, STRATEJİ VE HEDEFLER Teknoloji Alanı: Su Kaynaklarında Kirliliğinin Önlenmesi ve Kontrolü Hedef 2: Bu bakterilerin ve ortamından alınma tekniklerinin geliştirilmesi Hedef 3: Kontamine bakterinin etkisiz hale getirilme yöntemlerinin

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 10. Endüstriyel Çamur Arıtımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Giriş Sıvı atıkların arıtılmasındaki en önemli nokta askıda veya çözünmüş katıların giderimidir. Sıvıdan

Detaylı

KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ

KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ FİLTRE MALZEMELERİ KİMYA SANAYİ ecocarb aktif karbonlar ( Toz, granül, silidirik ) Aktif Karbon yüksek oranda karbon ihtiva eden, çok gözenekli ve çok yüksek iç yüzey alanına sahip

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR SÜLFAT LİKİT 1) MADDE VE ŞİRKET TANIMI Ürünün Tanımı: Demir (II) Sülfat likit Ürün İsmi: TUROKS D2S Üretici/ Tedarikçi Firma: Turoksi Kimyevi Maddeleri San. Tic. Ltd.

Detaylı

ICE HOCKEY KHANTY MANSIYSK/RUSYA KONTEK

ICE HOCKEY KHANTY MANSIYSK/RUSYA KONTEK ICE HOCKEY KHANTY MANSIYSK/RUSYA KONTEK KHANTY MANSISK HAVUZLARI SU HAZIRLIK TEKNİĞİ RAPORU 2004 yılında Kontek İnşaat tarafından Khanty Mansiysk Sibirya bölgesinde Buz hokeyi tesisleri kapsamında yapıldı.

Detaylı

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1) Yer altı Suyu Yeraltı Suyu Hidrolojisi Giriş Hidrolojik Çevrim Enerji Denklemleri Darcy Kanunu Akifer Karakteristikleri Akım Denklemleri Akım Ağları Kuyular Yeraltısuyu Modellemesi 1 Su, tüm canlılar için

Detaylı

Su, Çapraz-bağlantı, Geri-emilim. Prof.Dr.Çağatay Güler Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Kasım 2015

Su, Çapraz-bağlantı, Geri-emilim. Prof.Dr.Çağatay Güler Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Kasım 2015 Su, Çapraz-bağlantı, Geri-emilim Prof.Dr.Çağatay Güler Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Kasım 2015 Kaynak suyu Artezyen Yeraltı suyu Kuyu Arıtma Keson kuyu Göl Hamsu İsale hattı İçme

Detaylı

OTEL, ALIŞVERİŞ MERKEZİ, HASTANE, TEMİZLİK İŞLETMELERİ, OKUL VE OFİSLER, SOSYAL İŞLETMELERİN TEMİZLİK, KOKU VE DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDA

OTEL, ALIŞVERİŞ MERKEZİ, HASTANE, TEMİZLİK İŞLETMELERİ, OKUL VE OFİSLER, SOSYAL İŞLETMELERİN TEMİZLİK, KOKU VE DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDA OTEL, ALIŞVERİŞ MERKEZİ, HASTANE, TEMİZLİK İŞLETMELERİ, OKUL VE OFİSLER, SOSYAL İŞLETMELERİN TEMİZLİK, KOKU VE DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDA EM ETKİN MİKROORGANİZMA KULLANIMI 1 ***KOKU GİDERİMİ Kötü kokular

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı UZUN HAVALANDIRMALI AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ Bu sistem Atıksularda bulunan organik maddelerin mikroorganizmalar

Detaylı

AWQ Serisi Otomatik Kum Filtreleri:

AWQ Serisi Otomatik Kum Filtreleri: AWQ Serisi Otomatik Kum Filtreleri: Tek tankta 15 m 3 /gün kapasiteye kadar hizmet verebilen, FLECK marka otomatik kontrol kafasına sahip filtrelerdir. Otomatik ters yıkamalı multi-media filtreler fiberglass

Detaylı

YER DESTEK EKİPMANLARI ISLAK HİZMETLER. Dr. Markus Gerlach ve Andreas Bayerlein

YER DESTEK EKİPMANLARI ISLAK HİZMETLER. Dr. Markus Gerlach ve Andreas Bayerlein YER DESTEK EKİPMANLARI ISLAK HİZMETLER Dr. Markus Gerlach ve Andreas Bayerlein Havalimanındaki Günlük Sorunlar Havaalanları herhangi bir ulusal ulaştırma altyapısının önemli bir parçasıdır ve onların gelişimi

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION. REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için

REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION. REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için 1 REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için Mod.CS5000-3E Peyniraltısuyu Konsantrasyonu için REDA Evaporatör ( 5.000l/h su uçurma

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

simplan www.standartizolasyon.com

simplan www.standartizolasyon.com simplan www.standartizolasyon.com Kalite Politikamız Kalite ve başarının temelini, doğru proje, doğru altyapı, doğru ürün ile doğru uygulamanın oluşturduğuna inanan ve bu doğrultuda sektörüne alternatif

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI 01 03 09 01 03 07 dışındaki alüminyum oksit üretiminden çıkan kırmızı çamur 01 04 10 01 04 07 dışındaki tozumsu ve pudramsı atıklar 01 05 04 Temizsu sondaj ı ve

Detaylı

SU TEMİNİ VE KANALİZASYON

SU TEMİNİ VE KANALİZASYON SU TEMİNİ VE KANALİZASYON Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 1 KAPSAM SUYUN ÖNEMİ KENTSEL SU İHTİYACININ HESABI SULARIN DERLENMESİ (KAPTAJ) SULARIN İLETİLMESİ SULARIN

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

HİDROELTRİK SANTARALLERİ

HİDROELTRİK SANTARALLERİ HİDROELTRİK SANTARALLERİ Bir miktar yükseklik kazandırılmış akışkanın(suyun) potansiyel enerjisine hidrolik enerji denir. Bu enerjiyi önce çeşitli düzeneklerle mekanik enerjiye, ordanda elektrik enerjisine

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA Dr. Tamer COŞKUN 13 Mart 2012 Havalandırma Gerekli gazları suya kazandırmak (gaz halinden çözünmüş forma dönüştürmek)

Detaylı

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 10 Ekim 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28437 Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: TEBLİĞ İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

www.ceyka.com.tr KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ.

www.ceyka.com.tr KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. KİMYA SANAYİ Ceyka çevre teknolojileri ve kimya konusunda hizmet veren bir mühendislik, danışmanlık ve dış ticaret firmasıdır. Firmamız konusunda uzman uluslararası firmalarla işbirliği içinde endüstriyel

Detaylı

Belediye Çöp Gazı (LFG) nedir?

Belediye Çöp Gazı (LFG) nedir? Belediye Çöp Gazı (LFG) nedir? Belediye çöp gazı (LFG) belediye katı atıklarının (MSW) çözünmesinin yan ürünüdür. LFG: ~ 50% metan gazı (CH 4 ) ~ 50% karbondioksit (CO 2 )

Detaylı

GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. www.tematas.com

GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. www.tematas.com GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER www.tematas.com İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. TEMATAŞ; 20 yılı aşkın tecrübeye sahip teknik kadrosu, profesyonel yönetim anlayışı ile işveren ve çalışan memnuniyetini sağlamayı kendisine

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI AK 3151 D SUNKROM dekoratif krom kaplama banyolarında kullanılan sıvı katalist sistemidir. Klasik sülfatlı

Detaylı

Havuz Mekanik Tesisat Hesabı

Havuz Mekanik Tesisat Hesabı Havuz Mekanik Tesisat Hesabı Havuz Bilgileri; Havuz boyutları=6x9m Havuz Alanı=44m2 Derinliği=.2m Projede TS 899 standartları ele alınmıştır. (TS 899; Yüzme havuzları, suyun hazırlanması, teknik yapım,

Detaylı

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü Toprak Kirliliğinin Kontrolu ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik Uygulamaları İçin Personel Eğitim Semineri 20-24 Haziran 2011 & 27 Haziran 1 Temmuz 2011 Kirlenmiş Saha Temizleme ve

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları:

EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları: EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları: Katı Atıklar: Katı atıkların içinde %40 ila %60 organik madde vardır ve bu organik maddeyi doğanın çevrim yasası içinde mutlaka değerlendirmek

Detaylı

KURUMSAL HAKKIMIZDA YÖNETİCİLER ÜRETİM KALİTA POLİTİKAMIZ HİZMETLERİMİZ STS ARITMA SİSTEMLERİ ARITMA TESİSLERİ

KURUMSAL HAKKIMIZDA YÖNETİCİLER ÜRETİM KALİTA POLİTİKAMIZ HİZMETLERİMİZ STS ARITMA SİSTEMLERİ ARITMA TESİSLERİ KURUMSAL HAKKIMIZDA STS ARITMA SİSTEMLERİ Çevre sağlığının ve doğal zenginliklerin korunmasına verilen önemin giderek arttığı günümüz şartlarında, bilinçli ve yetkin kadrosu ile bu doğrultuda hizmet etmek

Detaylı

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS EVDE BİYOTEKNOLOJİ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS STERİLİZASYON; BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİNDE KULLANILAN STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VE BU STERİLİZASYON

Detaylı