Konya Đlinde Havuç Üretimi Yapan Tarım Đşletmelerinde Ekonomik Büyüklüğün Karlılık Üzerine Etkisi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Konya Đlinde Havuç Üretimi Yapan Tarım Đşletmelerinde Ekonomik Büyüklüğün Karlılık Üzerine Etkisi"

Transkript

1 Konya Đlinde Havuç Üretimi Yapan Tarım Đşletmelerinde Ekonomik Büyüklüğün Karlılık Üzerine Etkisi Yusuf ÇELĐK 1 Mithat DĐREK 2 ÖZET Bu çalışmada, Avrupa Birliği FADN (Farm Accoundancy Data Network) sistemi metodolojisi kapsamında, Konya ilinde havuç üretimi yapan tarım işletmelerinin ekonomik büyüklük grupları belirlenerek, ekonomik büyüklük sınıfları itibariyle yıllık faaliyet sonuçları belirlenmiştir. Araştırmanın ana materyalini, Konya ilinde havuç üretimi yapan işletmelerden basit tesadüfi örnekleme yöntemine göre belirlenen 70 işletmeden anket yöntemiyle elde edilen veriler oluşturmuştur. Veriler üretim dönemine aittir. Araştırma sonuçlarına göre, işletmelerin ekonomik büyüklük sınıfları itibariyle ortalama büyüklükleri 5,8 ile 220,8 ESU arasında değişmekte olup, tüm işletmeler ortalaması bu değer 74,4 ESU olarak tespit edilmiştir. Brüt işletme karı ekonomik büyüklük gruplarında ,16 TL ile ,4l TL, işletme net katma değeri 8.658,16 TL ile ,82 TL, net işletme aile geliri ise 3.208,16 TL ile ,88 TL arasında, ekonomik büyüklük gruplarına paralel olarak artış göstermektedir. Genel anlamda incelenen işletmelerde, ekonomik büyüklük sınıflarına paralel yıllık faaliyet sonuçlarında artan oranda bir artışın yani ölçeğe artan getirinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: FADN, Ekonomik Büyüklük, Havuç Đşletmesi, Konya. The Impact Of Economıc Sıze On Profabılty Of Carrot Farms In The Konya Provıence ABSTRACT The objective of the research was to determine economic size and standard economic results of carrot farms in Konya by take in consideration of EU Farm Accountancy Data Network (FADN). The survey sample was determined as 70 with the respect of Simple Random Sampling Method. The data were collected by survey for 2007 to 2008 production period. Acording to the results, the average economic size of farms were vary from 5,8 ESU to 220,8 ESU, and the average farm size was identified as 74,4 ESU. Gross farm income was vary from ,16 to ,41 TL, farm value add income vary from 8.658,16 TL to ,82 TL and net family income was vary from 3, TL to 251, TL and increased by the economic size group in examined farms. Standart economic results were increased by the farm size. In this case, it is determined that increasing returns ocur with the respect of scale in businesses. Key Words: FADN, Economic Size, Carrot Farms, Konya. 1. GĐRĐŞ Gelişmekte olan ülkelerde, kaynak kullanımında temel strateji; bir taraftan hızla artan nüfusun ihtiyaçlarını karşılama ve diğer taraftan hızlı büyümeyi sağlama hedefi, gelişmiş ülkelerde ise refah düzeyini artırmadır. Bu hedefler doğal olarak bütün ülkeleri kaynakların kullanımında etkinlik arayışlarına yöneltmiştir. Kıt olan kaynaklar, makro düzeyde ülkelerin büyüme ve kalkınma politikalarına bağlı olarak değişik sektörlere tahsis edilmektedir. Ülkeler için makro düzeyde kaynak kullanımının önemi aynı şekilde mikro düzeyde işletmeler içinde geçerlidir. Ekonomik bir ünite olan işletmeler, sahip oldukları üretim faktörlerini etkin kullanarak kar maksimizasyonu veya maliyet minimizasyonu yaparak rekabet üstünlüğü oluşturma çabasında bulunmaktadırlar. Ekonominin diğer sektörlerinde olduğu gibi tarım sektöründe de faaliyet gösteren işletmelerin temel amaçlarından biri karlılıktır. Bu amaca ulaşmada etkili birçok faktör *: Bu çalışmanın verileri nolu TÜBĐTAK projesinden alınmıştır. 1 Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, Selçuklu, Konya. 2 Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, Selçuklu, Konya. 167

2 bulunmaktadır. Bunlar, işletmede karlı faaliyetlere yer vermek, bu faaliyetlerin üretiminde optimal girdi kullanmak, pazarın talep ettiği kalitede ürün üretmek gibi işletmeciliğin üretim fonksiyonunu, diğer taraftan pazar yönetimini, finansal yönetim, halka ilişkiler ve Ar-Ge çalışmalarını da iyi yönetmektir. Đşletmeciliğin temel fonksiyonlarından olan üretim fonksiyonuna ilişkin kararlar alınırken, dikkat edilmesi gereken hususlardan biri de; ürünün ne kadar üretileceği ve bu kapsamda oluşturulacak işletme ölçeğidir. Sabit sermaye unsurlarının birim ürüne düşen masraflarını azaltmak için, işletme büyüklüğünün uygun ölçekte olması gerekmektedir. Tarım sektöründe azalan verim kanununun geçerli olması nedeni ile ölçek düzeyini belirlemek, kaynak kullanım etkinliğinde daha da önem kazanmaktadır. Yukarıda bahsedilen amaçlara ulaşabilmek amacıyla her ülke kendi şartları içinde farklı makro ve mikro düzeyde araştırma ve veri sistemlerine sahiptir. Ülkeler itibariyle işletmelerde kaynak kullanım etkinliğini ölçmeye yönelik kullanılan yöntemler ve bu yöntemlerin hesaplama metodolojileri önemli farklılıklar da gösterebilmektedir. Nitekim bu durum AB ülkelerinde de yaşanmıştır. Ülkeler itibariyle farklı veri sistemleri ve hesaplama metodolojileri nedeniyle sonuçların standart form da karşılaştırılamaması nedeniyle bütün üye ülkeleri kapsayacak şekilde 1965 yılında Tarım Đşletmeleri Muhasebe Veri Ağı (FADN) sistemi oluşturulma kararı alınmıştır. AB de, FADN sisteminde aynı terminoloji ile ülkeler arası heterojenlikler ortadan kaldırılmış ve ortak bir karşılaştırılabilirlik zemini oluşturulmuştur (Kıral ve Tatlıdil, 1996). Türkiye de tarım sektörü ile ilgili veriler, Türkiye Đstatistik Kurumu (TÜĐK) tarafından, ülke, bölge ve iller düzeyinde toplanıp yayınlanmaktadır. Yıllar itibariyle verilen bu veriler makro düzeyde daha çok tarım işletmelerinin arazi yapısı ve tasarruf durumu, üretim miktar ve deseni gibi yapısal özelliklere ilişkin verilerdir. Diğer taraftan hemen hemen her on yılda bir tekrarlanan Genel Tarım Sayımı ile de işletmeler düzeyinde daha kapsamlı veri ve bilgiler derlenip yayınlanmaktadır. Ancak tarım işletmelerinin ekonomik faaliyet sonuçlarına ilişkin fiziki ve finansal veriler bulunmamaktadır(çelik ve Direk, 2008). Türkiye de tarımsal işletmeler ile ilgili toplanan verilerin eksikliğine dikkat çekilen bir araştırmada (Direk ve Çakan, 1995) rutin anketlerin uygulanacağı bir istatistik veri toplama sistemi önerilmiş olmasına karşın, aradan geçen süreçte herhangi bir gelişme de kaydedilememiştir. Türkiye nin AB ne üyelik sürecinde yapacağı çalışmalar, Katılım Ortaklığı Belgeleri nde kısa ve orta vadeli sürede yapılacak çalışmalar şeklinde önerilmektedir. Üçüncü ve dördüncü katılım ortaklığı belgesinde, tarım istatistikleri ile ilgili orta vadede yapılması önerilen çalışmalardan biride Çiftlik Muhasebe Veri Ağı sistemidir. Bu öneri doğrultusunda, 2007 yılında AB Katılım öncesi programı tarafından finanse edilen ve 9 ili kapsayan (Bursa, Konya, Adana, Şanlıurfa, Đzmir, Tekirdağ, Erzurum, Giresun, Nevşehir) bir pilot proje kapsamında, Türkiye de Çiftlik Muhasebe Veri Ağı nın kurulması çalışmaları, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından başlatılmıştır. Türkiye de tarım işletmelerinin FADN sistemine göre ekonomik büyüklük gruplarının belirlenmesi ve ekonomik büyüklük grupları itibariyle başarı kriterlerinin karşılaştırılması ile ilgili çok sınırlı araştırma bulunmaktadır. Bu çalışmalar; (Külekci, 2006), Gündoğmuş (2000), Rehber ve ark. (2002), Tipi (2002), Keskin ve Dellal (2006), Göktolga (2007), Çelik ve Direk (2008), Emre (2010) dir. Türkiye de FADN sistemine göre işletme analizi ile ilgili yeterli çalışma olmadığı gibi FADN metodolojisi ile ilgili yeterli çalışma da bulunmamaktadır. Bu konuda yapılmış belli başlı çalışmalar; Çakır ve Işın (1994), Arslan (1996), Kıral ve Tatlıdil (1996), Göktolga (1999), Rehber ve ark. (2002a), Keskin (2003), Altınkol (2006), Nazlı (2006), Erol (2008) dır. Bu çalışmada, Türkiye de havuç üretiminin % 60 gibi büyük bir bölümünün üretildiği Konya ilinde, havuç üretimi yapan tarım işletmelerinin FADN sistemine göre ekonomik büyüklük sınıfları ve işletme tipolojileri belirlenerek, ekonomik büyüklük ve farklı işletme tipolojisinin işletme faaliyet sonuçlarına etkisi incelenmiştir. 168

3 2. MATERYAL VE YÖNTEM 2.1. Materyal Araştırmanın ana materyalini, TÜBĐTAK destekli TOVAG-107O714 nolu Konya Đlinde Havuç Üretimi Yapan Tarım Đşletmelerinin Avrupa Birliği Tarımsal Muhasebe Veri Ağı Sistemine Göre Sınıflandırılması ve Đşletme Başarı Ölçütlerinin Karşılaştırılması adlı proje kapsamında elde edilen veriler oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan veriler 2006/2007 üretim dönemine aittir. Araştırma alanı olan Konya ilinde havuç üretiminin % 90 ı Meram ve Ereğli ilçelerinde yapılmaktadır. Araştırmanın ana populasyonunu bu iki ilçede bulunan havuç işletmeleri oluşturmuştur. Ana populasyonu temsil edecek örnek işletmeler, basit tesadüfi örnekleme yöntemine göre 70 adet işletme olarak hesaplanmıştır Yöntem Çalışma kapsamında öncelikle işletmelerin FADN sistemine göre ekonomik büyüklük sınıfları ve işletme tipolojileri belirlenmiştir. Daha sonra, ekonomik büyüklük sınıfları ve işletme tipolojilerine göre yine FADN sistemine göre, işletmelerin yıllık faaliyet sonuçları tespit edilerek, ekonomik büyüklük sınıflarına göre yıllık faaliyet sonuçları karşılaştırılmıştır. Đşletmelerin ekonomik büyüklük grubu belirlenirken, işletmedeki tarımsal faaliyetlerin üretim değerinden (bitkisel, hayvansal, diğer üretim değeri), bu faaliyetler için yapılan özel değişen masraflar çıkarılıp, her bir faaliyetin standart brüt karı hesaplanmıştır. Sonra her bir faaliyetin standart brüt karı toplanarak işletme brüt karı tespit edilmiştir. Đşletmenin toplam standart brüt karı, Avrupa para birimine çevrilerek (1 TL=1,803 Euro), FADN sistemine göre 1 Ekonomik Büyüklük Ünitesi (Economic Size Unit (ESU)) değeri olan 1200 euroya bölünüp (1 ESU= 1200 Euro), işletmelerin ekonomik büyüklük sınıfları belirlenmiştir (Rehber ve ark 2002a). Đşletmelerin ekonomik büyüklük sınıflarına göre yıllık faaliyet sonuçları hesaplanırken öncelikle gelir hesapları, daha sonra masraf hesapları yapılarak, FADN sistemine göre yıllık faaliyet sonuçları ortaya konmuştur. FADN sistemine göre gelir kapsamında, toplam üretim değeri hesaplanırken öncelikle dönem sonu bitkisel ve hayvansal ürün stokları, dönem başı stoklardan çıkarılarak hesaplamaya başlanmaktadır. Bu çalışmada elde edilen veriler bir yıllık ve dönem sonu verilere dayalı olarak yapıldığı için stok farkları değil, dönem sonu stok değerleri dikkate alınmıştır. Buna ilaveten, satılan bitkisel ürün değerleri, bitkisel ürünlerden çiftlik ve aile tüketim değerleri, hayvansal ürün satışları, hayvansal ürünlerin çiftlik ve aile tüketim değerleri, hayvan satış değerinden, hayvan alış değerinin çıkarılması sonucu elde edilen gelirler, hayvan varlığındaki değer artışı ve diğer gelirler (arazilerin kiraya verilmesi, orman ürünleri değeri, iş gücünün işletme dışında çalışması, alet-ekipmanların kiraya verilmesi, kısa vadeli verilen borç faizleri, turizm gelirleri, bir önceki yılın alacakları ve diğer ürün ve alacaklar) toplanarak işletmenin toplam üretim değeri hesaplanmıştır. Çalışmada masraflar da FADN sistemine göre sınıflandırılarak hesaplanmıştır. Buna göre masraflar; özel değişen masraflar, işletme masrafları ve bu iki masrafın toplanması ile ara tüketim masrafları hesaplanmıştır. Sabit sermaye unsurlarının aşınma ve yıpranma payı olarak doğru hat yöntemine göre amortisman masrafları hesaplanmıştır. Son olarak da yabancı işgücü ücreti, arazi kirası ve faiz giderleri dışsal masraflar olarak hesaplanmıştır. Hesaplanan toplam üretim değeri ve masraflardan hareketle, işletmelerin, Brüt Đşletme Geliri, Đşletme Net Katma Değeri ve Đşletme Aile Geliri hesaplanmıştır. Đşgücü ünitesi hesaplamada 1200 saat iş gücü bir işgücü ünitesi olarak dikkate alınmıştır. Fakat bu değer ülkeler itibariyle farklı olabilmektedir (Anonymous, 2003). 169

4 3.ARAŞTIRMA BULGULARI 3.1. Đşletmelerin FADN Sistemine Göre Sınıflandırılması Đncelenen işletmelerin FADN sistemine göre ekonomik büyüklük grupları hesaplanarak Çizelge 1 de verilmiştir. Çizelge 1 den de görüldüğü gibi FADN sisteminde işletmeler 9 ekonomik büyüklük sınıfına ayrılmaktadır. Đşletmelerin % 2,86 sı küçük, % 18,57 si ortanın altı, % 35,71 i ortanın üstü, % 21,43 ü büyük ve yine % 21,43 ü çok büyük işletme ekonomik büyüklük grubunda yer almaktadır. Çizelge 1. Đncelenen Đşletmelerin Ekonomik Büyüklük Gruplarına (ESU) Göre Dağılımı Sınıflar Sınırlar Büyüklük Grubu Đşletme Sayısı (Adet) Oran (%) I 2 Çok Küçük 0 - II = 2 ve 4 III =4 ve 6 Küçük 2 2,86 IV =6 ve 8 V =8 ve 12 Ortanın Altı 8 18,57 VI =12 ve 16 5 VII =16 ve 40 Ortanın Üstü 25 35,71 VIII =40 ve 100 Büyük 15 21,43 IX =100 Çok Büyük 15 21,43 Toplam , Đşletmelerin Yapı ve Verimlilik Özellikleri Đncelenen işletmelerin FADN sistemine göre yapı ve verimlilik ile ilgili özellikleri Çizelge 2 de verilmiştir. Çizelge 2 den de görüldüğü gibi işletmelerin ekonomik büyüklükleri 5,8 ESU ile 220,8 ESU arasında değişmektedir. Đncelenen işletmelerin ekonomik büyüklük sınıfları, Türkiye de yapılan çalışmalardan farklılık arz etmektedir. Bursa ilinde yapılan bir araştırmada, tarım işletmelerinin ekonomik büyüklüğünün 3,3 ESU ile 10,2 ESU arasında (Rehber ve ark., 2002), Konya ilinde ihtisaslaşmış tahıl işletmelerinin AB sistemine göre sınıflandırılması amacı ile yapılan çalışmada, işletmelerinin % 42,99 unun 0-4 ESU büyüklük sınıfında, % 34,58 inin 4-8 ESU büyüklük sınıfında, % 15,89 unun 8-16 ESU büyüklük sınıfında ve % 6,54 ünün ise ESU büyüklük sınıfında yer aldıkları tespit edilmiştir (Gündoğmuş, 2000). Erzurum da büyük oranda hayvansal üretim yapan işletmelerin ekonomik büyüklüklerinin 1 ESU ile 12 ESU arasında değiştiği belirlenmiştir (Külekçi, 2006). Araştırma yöresinde işletmelerin ekonomik büyüklüklerinin yüksek olmasında, araştırma yöresinde havuç üreten işletmelerin genelde büyük işletme özelliğinde olmaları, havuç üretiminde kullanılan girdilerden işçilik ve yakıt giderlerinin yüksek düzeyde olması ve bu masrafların da özel değişen masraflar arasında yer almaması nedeniyle işletmelerin standart brüt karları yüksek çıkmasından kaynaklanmaktadır. Ekonomik büyüklük sınıflarında işletme başına düşen arazi miktarı ekonomik büyüklük sınıflarına paralel olarak artmakta ve ekonomik büyüklük sınıflarında kullanılabilir arazi miktarı 2,60 ha ile 68,26 ha arasında değişmektedir. Đşletmeler ortalamasında ise işletme başına düşen arazi miktarı 24,67 ha olarak belirlenmiştir. 170

5 Çizelge 2. Đşletmelerin Ekonomik Büyüklük Gruplarına Göre 2006/2007 Üretim Dönemi Bazı Önemli Faaliyet Sonuçları Faktör Đşletme Büyüklük Sınıfları Đşletme Kodu Đşletmelerle Đlgili Özellikler III V VI VII VIII IX Ortalam Başlık 1 Populasyon ve Örnek SYS03 Örnek Đşletmeler Başlık 2 Yapısal Göstergeler ve Đşletme Başına Verim SE005 Ekonomik Büyüklük-ESU 5,8 10,1 13,2 26,9 70,8 220,8 SE010 Đşgücü Girdisi-AWU 5,179 6,371 7,254 12,021 23,771 57,948 2 SE015 Aile Đşgücü Girdisi-FWU 4,200 5,408 4,320 5,472 6,732 6,480 5 SE20 Yabancı Đşgücü Girdisi-AWU 0,979 0,963 2,934 6,549 17,039 51,468 1 SE030 Kiralanan Tarla Arazisi-ha 1,00 1,40 2,16 5,17 11,26 35,65 1 SE025 Kullanılabilir Tarla Arazisi ha 2,60 3,45 3,86 10,25 25,75 68,26 2 SE080 Toplam Hayvan Ünitesi 4,86 2,53 2,42 2,37 3,10 2,53 SE110 Buğday Verimi kental/ha 62,50 20,00 15,00 40,80 39,70 45,36 3 SE115 Mısır Verimi kental/ha ,44 14,40 14,41 1 SE120 Otlak Hayvan./ Yem Araz. ha 12,0 12,95-15,60 2,00 - SE125 Süt Üretimi kilo / inek 3.840, , , , , ,7 3. Başlık3 Üretim SE131 Toplam Üretim , , , , , , SE135 Bitkisel Üretim , , , , , , SE206 Hayvansal Üretim 8.835, , , , , , Başlık 4 Girdiler SE270 Toplam Masraflar , , , , , , Başlık 5 Sübvansiyonlar SE605 Cari Sübvansiyonlar 256,16 693,91 480, , , , Başlık 6 Đşletme Başına Gelir SE131 Toplam Üretim Değeri , , , , , , SE275 Ara Tüketim , , , , , , SE600 Cari Sübvan. ve Vergi Bakiyesi 256,16 693,91 480, , , , SE410 Brüt Đşletme Geliri , , , , , , SE360 Amortisman 2.225, , , , , , SE415 Đşletme Net Katma Değeri 8.658, , , , , , SE365 Dışsal Masraflar 5.450, , , , , , SE420 Đşletme Aile Geliri 3.208, , , , , , Başlık 7 Kişi Başına Gelir SE425 Đşletme Net Katma Değeri/AWU 1.671, , , , , , SE430 Đşletme Aile Geliri/FWU 763, , , , , ,

6 Đşletmelerde, ekonomik büyüklük sınıflarında kiraya tutulan arazi miktarı, ekonomik büyüklük sınıflarına paralel olarak artış göstermektedir. Havuç üretiminde özellikle hasat döneminde toprağın yoğun olarak kullanımı, havuç üretim alanlarında münavebeyi zorunlu kılmaktadır. Nitekim Çizelge 2 den de görüldüğü gibi incelenen işletmelerde kiralanan arazi miktarı 1 hektar ile 35,65 hektar arasında değişmektedir. Diğer bir ifade ile işletmelerin mülk arazileri yanında % 50 ye yakın da araziyi kiralama sureti ile kullandıkları görülmektedir. Havuç üretiminde özellikle yabancı otla mücadele, seyreltme, hasat ve paketleme gibi üretim işlemlerinde, diğer tarım ürünlerine göre daha fazla işgücü kullanılmaktadır. Bu nedenle incelenen işletmelerde aile işgücü ve yabancı işgücü kullanım düzeyi de yüksek düzeyde bulunmuştur. Đşletme büyüklük sınıflarında kullanılan toplam işgücü 5,179 ile 57,948 işgücü ünitesi arasında değişmektedir. Đşletmeler ortalamasında ise bu değer 23,207 iş gücü ünitesidir Ekonomik Büyüklüğün Đşletme Faaliyet Sonuçlarına Etkisi FADN sistemine göre işletmelerin ekonomik büyüklük sınıflarına göre karşılaştırılan temel gelir kriterleri; toplam üretim değeri, brüt işletme geliri, net işletme katma değeri ve net işletme aile geliridir. Bu kriterler açısından işletmelerin durumu Çizelge 3 de verilmiştir. Çizelge 3 den görüldüğü gibi işletme büyüklük gruplarında toplam gelir, ekonomik büyüklük gruplarına paralel olarak artış göstermektedir. Toplam üretim değeri işletme büyüklük gruplarında ,16 TL ile ,09 TL arasında değişmektedir. Toplam üretim değeri bünyesinde masraflarını da bulundurduğundan, işletmelerin başarısını ölçmede, masraf unsurlarının çıkarıldığı gelir kriterleri daha önemli olmaktadır. Çizelge 3. Đncelenen Đşletmelerin Başarı Kriterleri (YTL) Ekonomik Büyüklük Sınıfları Başarı kriterleri III V VI VII VIII IX Đşletmeler Ortalaması TOPLAM GELĐR , , , , , , ,79 I-Ara Tüketim , , , , , , ,51 BRÜT ĐŞLETME GEL , , , , , , ,28 II-Amortismanlar 2.225, , , , , , ,38 ĐŞLETME NET KATMA DEĞ , , , , , , ,90 III-Dışsal Mas , , , , , , ,37 NET ĐŞLETME AĐLE GELĐRĐ 3.208, , , , , , ,53 Brüt işletme kârı, işletme büyüklük sınıflarına paralel artış göstermekte olup, işletmelerde ,16 TL ile ,49 TL arasında değişmekte olup, işletmeler ortalamasında bu değer ,28 TL dir. Brüt kârın işletme büyüklük sınıflarında önemli düzeyde farklılık arz etmesi, işletmelerin ölçek ekonomileri yanında, ürün desenindeki farklılıklardan da kaynaklanmaktadır. Đşletme net katma değeri, işletme büyüklük gruplarında 8.658,16 TL ile ,82 TL arasında değişmekte olup, işletmeler ortalamasında ise ,90 TL dir. Đşletme büyüklük gruplarına paralel olarak artış gösteren işletme net katma değerinin toplam üretim değeri içindeki payı % 33,37 ile % 64,33 arasında değişmektedir. Đşletme net katma değerinin toplam üretim içindeki payı, büyük işletme sınıflarında ölçek ekonomilerinin etkisi ile daha da yüksek düzeydedir. Yani sabit sermaye unsurlarının amortisman payının, birim üretim değerine düşen miktarı işletme büyüklüğüne paralel azalmaktadır. Net işletme aile geliri, işletme büyüklük gruplarında 3.208,16 TL ile ,88 TL arasında değişmektedir. Đşletmeler ortalamasında ise bu değer ,53 TL dir. Net 172

7 işletme aile gelirinin toplam üretim değeri içindeki payı, işletme büyüklük gruplarında % 12,36 ile % 36,92 arsında değişmektedir. Đşletmeler ortalamasında ise bu oran % 31,90 dır. Đl de havuç üretimi yapan işletmelerde başarı ölçütlerinin değişimi grafiksel olarak Şekil 1 de verilmiştir. Đşletme Büyüklük Sınıflarında Nisbi Kar Durumu 2,00 N i s b i K a r 1,50 1,00 0,50 1,14 1,29 1,21 1,26 1,39 1,59 Seri 1 0, Đşletme Büyüklük Sınıfları Şekil 1. Ekonomik Büyüklüğün Đşletme Başarısına Etkisi Şekil 1 den de görüldüğü gibi, işletme net katma değeri, net işletme aile geliri, yıllık işgücü ünitesine düşen işletme net katma değeri, yıllık aile işgücü ünitesine düşen net işletme aile geliri kriterleri açısından ekonomik büyüklük sınıfları itibariyle ölçeğe artan bir getiri gözlenmektedir. Diğer taraftan, incelenen işletmelerde yapılan toplam masrafların bir birimine düşen üretim değeri, diğer bir değişle nisbi kar durumu incelenmiştir. Nisbi kar durumu, III. işletme büyüklük sınıfından, V. işletme büyüklük sınıfına geçişte ölçeğe artan getiri, V. Sınıf işletme büyüklüğünden, VI. işletme büyüklüğüne geçişte ise ölçeğe azalan bir getiri ve bu aşamadan sonra işletme büyüklüğüne paralel ölçeğe artan bir getiri olduğu görülmektedir. Đşletme büyüklük sınıflarında nisbi kar kriterinde bir dalgalanma olmakla beraber, diğer kriterlerde ölçeğe artan getiri olduğu tespit edilmiştir. 4. SONUÇ VE ÖNERĐLER Elde edilen sonuçlara göre, işletmelerin ortalama ekonomik büyüklüğü 74,4 ESU olarak tespit edilmiştir. Türkiye de yapılan diğer araştırmalarda bu değerler daha düşük çıkmıştır. Fakat bu farklılıklar yorumlanırken, FADN hesaplama metodolojisi ile yörelerin işletme yapıları, işletmelerde üretilen ürünler ve bu ürünlerin üretim teknolojilerinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Đncelenen havuç işletmelerinde yoğun emek kullanımı olması ve kullanılan yabancı işgücünün özel masraflarda yer almaması nedeni ile işletmelerin ekonomik büyüklükleri yüksek çıkmıştır. Đşletme büyüklük sınıflarında kullanılabilir arazi miktarı 2,60 ha ile 68,26 ha arasında değişmekte ve işletmeler ortalamasında ise 24,67 hektar olduğu tespit edilmiştir. Đşletmeler ortalaması olarak mevcut arazinin % 65,58 inde başta havuç olmak üzere sebze grubu ürünler yetiştirilmektedir. Đşletmeler ortalamasında mevcut 24,67 hektar arazinin % 49,41 (12,19 ha) i kiraya tutulan araziden oluşmaktadır. Kiraya tutulan arazinin yüksek düzeyde olmasında, havuç üretiminde münavebe gereksinimi en etkili faktör olarak gözlenmiştir. Đncelenen işletmelerde ekonomik büyüklük grupları itibariyle, brüt işletme geliri ,16 TL ile ,41 TL, işletme net katma değeri 8.658,16 TL ile ,82 TL, net işletme aile geliri ise 3.208,16 TL ile ,88 TL arasında ekonomik büyüklük gruplarına paralel olarak artış göstermektedir. Genel anlamda işletmelerde, ekonomik büyüklük sınıflarına paralel yıllık faaliyet sonuçlarında artan oranda bir artış olduğu, diğer bir ifade ile işletmelerde ölçeğe artan getirinin olduğu tespit edilmiştir. FADN sistemi ile ilgili Türkiye de yeterli düzeyde çalışma bulunmamaktadır. Bu sistemin gerek metodolojik olarak öğrenilmesi ve gerekse yeterli çalışma oluşturulması 173

8 bakımından farklı yörelerde, yöntemin uygulanmasına yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir. KAYNAKLAR Anonymous, 2003, Structure and Typology of Agricultural Holdings, European Comission, Working Documant on The Agenda, Meeting on May 2003, Luxembourg. Altınkol, T., Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikasına Yönelik Tarımsal Muhasebe Veri Ağı (FADN) Đncelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,Yüksek Lisans Tezi, Đzmir. Arslan, A., Türkiye Tarımında Tarımsal Đşletmelerin Sınıflandırılması Konusunda Bir Deneme Çalışması, DĐE Tarım ve Sanayi Đstatistikleri Dairesi Başkanlığı, (Yayınlanmamıs), Ankara. Çakır, C., Işın, S., Avrupa Topluluğu nda Tarım Đşletmelerinin Sınıflandırılma Esasları ve Türkiye Açısından Değerlendirilmesi, Tarım ve Mühendislik Dergisi, Sayı:47, Ankara. Çelik, Y., Direk, M., Konya Đlinde Havuç Üretimi Yapan Tarım işletmelerinin Avrupa Birliği Tarımsal Muhasebe Veri Ağı Sistemine Göre Sınıflandırılması ve Đşletme Başarı Ölçütlerinin Karşılaştırılması. TÜBĐTAK, TOVAG-107O714, Konya. Direk, M., Çakan, M., Türkiye de Tarımsal Verilerin Toplanmasında Örnek Đşletmeler Oluşturulması. Planlama ve Kalkınma Çalışmalarında Đstatistik Sempozyumu, Nisan, Lefkoşa-Kıbrıs. Göktolga, G, Karkacıer, O., FADN (Tarım Muhasebesi Veri Ağı) Ve Konunun Türkiye Açısından Değerlendirilmesi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Cilt:16 Sayı:1, 1999, TOKAT. Gündoğmuş, E., Tarım Đşletmelerinin AB Sistemine Göre Sınıflandırılması; Konya Đli Đhtisaslaşmış Tahıl Đşletmeleri Örneği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Ankara. Keskin, G., 2003, AB de Tarım Đşletmelerinin Sınıflandırılması ve Türkiye de Uygulanabilirliği, Tarım Ekonomisi ve Araştırma Enstitüsü TEAE- BAKIS, Sayı: 3 Nüsha: 1, ISSN , Ankara. Keskin, G., Dellal, Đ., AB nde Küçük Baş Hayvan Yetiştiren Đhtisaslaşmış Đşletmeler ve Türkiye nin Üyelik Sürecindeki Durumu. VII. Tarım Ekonomisi Kongresi, Eylül, Antalya. Kıral, T., Tatlıdil, F., F., AB nde Tarım Đşletmelerinin Sınıflandırılması Büyüklük ve Gelir ile Bazı Basarı Ölçütlerinin Saptanmasında Yeni Kavram ve Yaklaşımlar, Türkiye II. Tarım Ekonomisi Kongresi, Cilt:1, 4-6 Eylül 1996, Adana. Kıral, T., Köse, N., Nazlı, C., AB FADN Sistemi ne Türkiye nin Uyumu. VII. Tarım Ekonomisi Kongresi, Eylül, Antalya. Külekçi, M., Erzurum Đli Hayvancılık Đşletmelerinin AB Muhasebe Sistemine (FADN) Göre Sınıflandırılması ve Değerlendirilmesi; Karayazı, Tekman ve Çat Đlçeleri Örneği, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Erzurum. Nazlı, C., Avrupa Birliği Tarım Muhasebesi Veri Ağı (FADN) Sistemi Çerçevesinde Türkiye de Çiftçi Kayıt Sisteminin Đncelenmesi. Ankara Üniveristesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Rehber, E., Tipi, T., Aksüyek, M., AB Tarım Đşletmeleri Muhasebe Veri Ağı Sistemi (FADN) ve Bunun Türkiye de Seçilmiş Bir Alandaki Tarım Đşletmelerine Uygulanabilirliği Üzerine Bir Araştırma, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Yayın No:230, Ankara. Rehber, E., Tipi, T., Aksüyek, M., 2002a. Tarım Đşletmeleri Muhasebe Veri Ağı Tanımlar ve Uygulama Rehberi, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Yayın No:231, Ankara. Tipi, T., Tarım Đşletmelerinin Yıllık Faaliyet Sonuçlarının Değerlendirilmesi Yöntemlerinin Karsılaştırmalı Analizi, Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi (Yayınlanmamıs), Bursa. 174

ERZURUM İLİ TARIM İŞLETMELERİNDE PATATES ÜRETİMMALİYETİNİN HESAPLANMASI* Avni BİRİNCİ, Nevzat KÜÇÜK

ERZURUM İLİ TARIM İŞLETMELERİNDE PATATES ÜRETİMMALİYETİNİN HESAPLANMASI* Avni BİRİNCİ, Nevzat KÜÇÜK Tarım Ekonomisi Dergisi 006; 1() : 31-37 ERZURUM İLİ TARIM İŞLETMELERİNDE PATATES ÜRETİMMALİYETİNİN HESAPLANMASI* Avni BİRİNCİ, Nevzat KÜÇÜK 1 ÖZET: Bu araştırmada Erzurum ili tarım işletmelerinde yapılan

Detaylı

TAŞINMAZ DEĞERLEME İLKE VE UYGULAMALARI

TAŞINMAZ DEĞERLEME İLKE VE UYGULAMALARI TAŞINMAZ GELİŞTİRME TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI TAŞINMAZ DEĞERLEME İLKE VE UYGULAMALARI Doç. Dr. Osman KILIÇ 1 Ünite: 4 TARIMSAL ÜRÜNLERDE MALİYET Doç. Dr. Osman KILIÇ İçindekiler 4.1. Tek Yıllık Bitkisel...

Detaylı

Şanlıurfa Kuru Tarım İşletmelerinde Farklı Makina Seti ve Arazi Büyüklüğüne Göre Optimum Ürün Deseninin Belirlenmesi

Şanlıurfa Kuru Tarım İşletmelerinde Farklı Makina Seti ve Arazi Büyüklüğüne Göre Optimum Ürün Deseninin Belirlenmesi Şanlıurfa Kuru Tarım lerinde Farklı Makina Seti ve Arazi Büyüklüğüne Göre Optimum Ürün Deseninin Belirlenmesi Cevdet SAĞLAM 1, Refik POLAT 2 1 Harran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım makineları Bölümü,

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIM İŞLETMELERİNDE FARKLI MUHASEBE SİSTEMLERİNE GÖRE MASRAF VE GELİR HESAPLAMA YÖNTEMLERİ

TÜRKİYE DE TARIM İŞLETMELERİNDE FARKLI MUHASEBE SİSTEMLERİNE GÖRE MASRAF VE GELİR HESAPLAMA YÖNTEMLERİ Tarım Ekonomisi Dergisi 2014; 20(1): 4152 TÜRKİYE DE TARIM İŞLETMELERİNDE FARKLI MUHASEBE SİSTEMLERİNE GÖRE MASRAF VE GELİR HESAPLAMA YÖNTEMLERİ Yusuf ÇELİK 1 ÖZET Bu çalışmanın amacı, tarım işletmelerinin

Detaylı

Bölüm 10.Tarım İşletmelerinde Performans Analizi

Bölüm 10.Tarım İşletmelerinde Performans Analizi Bölüm 10.Tarım İşletmelerinde Performans Analizi İşletme Analizinin Amacı ve Kapsamı Envanter Değerleme Amortisman Gayrisafi (Brüt) Üretim Değeri İşletme Masrafları Brüt Kar Kar ve Zarar Hesabı Gelirlere

Detaylı

A Research on the Determination of and Economic Analysis of the Farms in the Plain of Erbaa-Tokat Province

A Research on the Determination of and Economic Analysis of the Farms in the Plain of Erbaa-Tokat Province GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2007, 24 (2), 33-42 Tokat İli Erbaa Ovasında Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi ve İşletmelerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Ortaya Konulması* Gülçin Altıntaş 1 Yaşar

Detaylı

Economic Analysis of Dairy Farms (The Case of Yeşilyurt District of Tokat Province)

Economic Analysis of Dairy Farms (The Case of Yeşilyurt District of Tokat Province) GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 15-22 Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi (Tokat İli Yeşilyurt İlçesi Örneği)* Derya Öztürk 1 Osman Karkacıer 2 1- Gaziosmanpaşa Üniversitesi,

Detaylı

Erzurum İli Tarım İşletmelerinde Buğday Üretim Maliyetinin Hesaplanması

Erzurum İli Tarım İşletmelerinde Buğday Üretim Maliyetinin Hesaplanması Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 35 (3-4), 177-181, 004 Erzurum İli Tarım İşletmelerinde Buğday Üretim Maliyetinin Hesaplanması Avni Birinci Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü

Detaylı

ATATÜRK BARAJ GÖLÜNDE ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL VE EKONOMİK ANALİZİ. Doç. Dr. Bahri KARLI 1

ATATÜRK BARAJ GÖLÜNDE ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL VE EKONOMİK ANALİZİ. Doç. Dr. Bahri KARLI 1 ATATÜRK BARAJ GÖLÜNDE ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL VE EKONOMİK ANALİZİ Doç. Dr. Bahri KARLI 1 1. GİRİŞ Su ürünlerinin proteince zengin bir besin kaynağı olması, insan sağlığı için

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 9.Bölüm İşletme Analizi Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır.

Detaylı

Samsun İli Bafra İlçesinde Domates Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi * Ş. Şili 1, O. Gündüz

Samsun İli Bafra İlçesinde Domates Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi * Ş. Şili 1, O. Gündüz Tarım İşletmeciliği Samsun İli Bafra İlçesinde Domates Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi * Ş. Şili 1, O. Gündüz 1 Zir.Yük.Müh., Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, 22000,Edirne E-posta:

Detaylı

Bölüm 7. Tarımsal Üretim Faktörleri. Üretim Faktörleri Toprak Sermaye Emek (iş) Girişimcilik (yönetim yeteneği)

Bölüm 7. Tarımsal Üretim Faktörleri. Üretim Faktörleri Toprak Sermaye Emek (iş) Girişimcilik (yönetim yeteneği) Bölüm 7. Tarımsal Üretim Faktörleri Üretim Faktörleri Toprak Sermaye Emek (iş) Girişimcilik (yönetim yeteneği) Tarımsal yapı, toprak (doğa), sermaye, emek ve girişimcilik gibi temel üretim araçlarının

Detaylı

Diyarbakır İlindeki Hayvancılık İşletmelerinin Mekanizasyonu

Diyarbakır İlindeki Hayvancılık İşletmelerinin Mekanizasyonu Diyarbakır İlindeki Hayvancılık İşletmelerinin Mekanizasyonu Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, H. Deniz ŞİRELİ 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları Bölümü, Diyarbakır 2 Çukurova

Detaylı

Niğde İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Ekonomik Analizi

Niğde İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Ekonomik Analizi Niğde İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Ekonomik Analizi Tansel Tokmak 1, Adnan Ünalan 1, Recep Çiçek 2 1 Niğde Üniversitesi, Ulukışla Meslek Yüksekokulu, Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü, 51900 Ulukışla

Detaylı

Samsun ili Dikbıyık beldesindeki tarım işletmelerinin karşılaştırmalı ekonomik analizi *

Samsun ili Dikbıyık beldesindeki tarım işletmelerinin karşılaştırmalı ekonomik analizi * Akademik Ziraat Dergisi 1(1): 1-10 (2012) ISSN: 2147-6403 http://azd.odu.edu.tr Araştırma (Research) Samsun ili Dikbıyık beldesindeki tarım işletmelerinin karşılaştırmalı ekonomik analizi * Osman UYSAL

Detaylı

Bölüm 4 Tarım İşletmelerinin Yıllık Faaliyet Sonuçları

Bölüm 4 Tarım İşletmelerinin Yıllık Faaliyet Sonuçları Bölüm 4 Tarım İşletmelerinin Yıllık Faaliyet Sonuçları İçerik 1. Tarım İşletmelerinde Kayıt Tutma 2. Fiziki Kayıtlar ve Analizi 3. Finansal Kayıtlar ve Analizi 4. Tarımsal Ürünlerin Maliyet Hesabı 1 TARIM

Detaylı

Ankara İli Sığır Besi İşletmelerinde Kırmızı Et Maliyetinin Belirlenmesi. S. Er 1, A. Özçelik

Ankara İli Sığır Besi İşletmelerinde Kırmızı Et Maliyetinin Belirlenmesi. S. Er 1, A. Özçelik Ankara İli Sığır Besi İşletmelerinde Kırmızı Et Maliyetinin Belirlenmesi S. Er 1, A. Özçelik 1 Dr., Ankara Kalkınma Ajansı, 1322 cad. No:11 Öveçler/Ankara E-posta: sabrier@ankaraka.org.tr ÖZET Ankara sahip

Detaylı

T.C SELÇUK ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ

T.C SELÇUK ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ T.C SELÇUK ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ KONYA ĐLĐ ÇUMRA ĐLÇESĐNDE MISIR ÜRETĐMĐ YAPAN TARIM ĐŞLETMELERĐNĐN AVRUPA BĐRLĐĞĐ TARIMSAL MUHASEBE VERĐ AĞI (FADN) SĐSTEMĐNE GÖRE SINIFLANDIRILMASI VE ĐŞLETME

Detaylı

Study on the Structure of Socio-Economic and Field and Income Distribution of The Farms of County of Sinop Province

Study on the Structure of Socio-Economic and Field and Income Distribution of The Farms of County of Sinop Province GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 7- Sinop İli Merkez İlçe Tarım İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Yapısı, Arazi ve Gelir Dağılımı* Cem Gürel 1 Metin Akay 2 1- Sinop Tarım İl Müdürlüğü, Destekleme

Detaylı

T.C. Kalkınma Bakanlığı

T.C. Kalkınma Bakanlığı T.C. Kalkınma Bakanlığı 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği- Turkey s Agricultural Policies at a Crossroads with respect to 2023 Vision 2023 Vision, Economic Growth and Agricultural

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (4): (2011) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (4): (2011) ISSN: Araştırma Makalesi www.ziraat.selcuk.edu.tr/ojs Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (4): (2011) 91-102 ISSN:1309-0550 Erzurum İlinde Tarım Makinelerine Sahip Olan ve Olmayan İşletmelerde

Detaylı

Erzurum İli Hayvancılık İşletmelerinin AB Muhasebe Sistemine Göre Sınıflandırılması ve Değerlendirilmesi; Karayazı, Tekman ve Çat İlçeleri Örneği.

Erzurum İli Hayvancılık İşletmelerinin AB Muhasebe Sistemine Göre Sınıflandırılması ve Değerlendirilmesi; Karayazı, Tekman ve Çat İlçeleri Örneği. ClRKİYE VII TARIM EKONOMİSİ KONGRESİ ANTALYA. 2006 Erzurum İli Hayvancılık İşletmelerinin AB Muhasebe Sistemine Göre Sınıflandırılması ve Değerlendirilmesi; Karayazı, Tekman ve Çat İlçeleri Örneği. Murat

Detaylı

Kahramanmaraş İlinde Dane Mısır ve Pamuk Üretiminde Girdi Gereksinimi ve Karlılıkları Açısından Karşılaştırmalı Analizi

Kahramanmaraş İlinde Dane Mısır ve Pamuk Üretiminde Girdi Gereksinimi ve Karlılıkları Açısından Karşılaştırmalı Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.dergipark.gov.tr/ttdb TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES Kahramanmaraş İlinde Dane ve Üretiminde Girdi Gereksinimi ve Karlılıkları Açısından Karşılaştırmalı

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEĞİYLE TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ

BİLGİSAYAR DESTEĞİYLE TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ BİLGİSAYAR DESTEĞİYLE TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ Ar.Gör. Gökhan UNAKITAN 1 Prof.Dr. İ. Hakkı İNAN 1 1. GİRİŞ İşletme analizinde temel amaç, işletmenin bütününe ve işletme faaliyetlerine ilişkin

Detaylı

Tarım Sayımı Sonuçları

Tarım Sayımı Sonuçları Tarım Sayımı Sonuçları 2011 DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ İstatistik ve Araştırma Dairesi Ocak 2015 TARIM SAYIMININ AMACI Tarım Sayımı ile işletmenin yasal durumu, arazi kullanımı, ürün bazında ekili alan, sulama

Detaylı

Capital Structure of Farms in Samsun Province of Turkey

Capital Structure of Farms in Samsun Province of Turkey Samsun İli Tarım İşletmelerinin Sermaye Yapısı Ahmet Yulafcı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Samsun Özet: Bu araştırmada, Samsun ilindeki 102 tarım işletmesinin sermaye yapısı incelenmiştir.

Detaylı

12.Hafta: Tarımsal Faaliyet sonuçları, Gelir/Gider Yapısı ve Finansal Oran Analizleri

12.Hafta: Tarımsal Faaliyet sonuçları, Gelir/Gider Yapısı ve Finansal Oran Analizleri 12.Hafta: Tarımsal Faaliyet sonuçları, Gelir/Gider Yapısı ve Finansal Oran Analizleri Tarım İşletmelerinde Tutulan Kayıtlar: 1. Fiziki Kayıtlar - Çiftlik haritası - Üretim kayıtları (Bitkisel ve Hayvansal)

Detaylı

TOKAT İLİ KAZOVA BÖLGESİNDE MEYVE YETİŞTİRENİŞLETMELERİN ÇİFTLİK MUHASEBE VERİ AĞI SİSTEMİNE (FADN) GÖRE SINIFLANDIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ

TOKAT İLİ KAZOVA BÖLGESİNDE MEYVE YETİŞTİRENİŞLETMELERİN ÇİFTLİK MUHASEBE VERİ AĞI SİSTEMİNE (FADN) GÖRE SINIFLANDIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ TOKAT İLİ KAZOVA BÖLGESİNDE MEYVE YETİŞTİRENİŞLETMELERİN ÇİFTLİK MUHASEBE VERİ AĞI SİSTEMİNE (FADN) GÖRE SINIFLANDIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ Zehra YILDIRIM KORKMAZ Yüksek Lisans Tezi Tarım Ekonomisi

Detaylı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya da 400-450 un değirmeni olduğu biliniyor. Bu değirmenlerin yıllık toplam kapasiteleri 6 milyon tonun üzerine. Günde 100 tonun üzerinde üretim gerçekleştirebilen

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20 (40): (2006) 43-52

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20 (40): (2006) 43-52 www.ziraat.selcuk.edu.tr/dergi Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20 (40): (2006) 43-52 KONYA İLİ MERKEZ İLÇELERİNDEKİ SIĞIR BESİCİLİĞİNE YER VEREN TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ Arzu

Detaylı

ÇEŞİTLİ YÖRELERDE YAPILAN ARAŞTIRMA SONUÇLARINA GÖRE TARIM İŞLETMELERİNDE GELİR DURUMU VE TÜKETİM EĞİLİMLERİ

ÇEŞİTLİ YÖRELERDE YAPILAN ARAŞTIRMA SONUÇLARINA GÖRE TARIM İŞLETMELERİNDE GELİR DURUMU VE TÜKETİM EĞİLİMLERİ ÇEŞİTLİ YÖRELERDE YAPILAN ARAŞTIRMA SONUÇLARINA GÖRE TARIM İŞLETMELERİNDE GELİR DURUMU VE TÜKETİM EĞİLİMLERİ Prof.Dr. Ahmet ERKUŞ 1 Dr. İlkay DELLAL 2 1. GİRİŞ Gelir ile tüketim arasındaki ilişki 17. yüzyıldan

Detaylı

Fındık Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi (Samsun ili Çarşamba ve Terme Ovası Örneği)*

Fındık Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi (Samsun ili Çarşamba ve Terme Ovası Örneği)* GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 2011, 28(2), 73-83 Fındık Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi (Samsun ili Çarşamba ve Örneği)* Derya ÖZTÜRK 1 Yaşar AKÇAY 2 1 Ordu Üniversitesi, Ünye İktisadi

Detaylı

FADN Sistemine Göre Standart Faaliyet Sonuçlarını Hesaplama Metodolojisi

FADN Sistemine Göre Standart Faaliyet Sonuçlarını Hesaplama Metodolojisi FADN Sistemine Göre Standart Faaliyet Sonuçlarını Hesaplama Metodolojisi Y usuf ÇELİK yucelik@selcuk.edu.tr Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Selçuklu, Konya. Özet Bu çalışmada,

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 6.Bölüm Tarımsal Üretim Faktörleri Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır.

Detaylı

Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 3 Sayı:4 Yıl:2000

Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 3 Sayı:4 Yıl:2000 GAP KAPSAMINDA SULAMAYA AÇILAN HARRAN OVASINDAKİ TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ* Yrd. Doç. Dr. Sadettin PAKSOY** Doç. Dr. Bahri KARLI*** ÖZET Bu çalışmada, GAP kapsamında sulamaya açılan Harran

Detaylı

Kahramanmaraş İlinde Süt Üretimine Yönelik Keçi Yetiştiriciliğine Yer Veren Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi *

Kahramanmaraş İlinde Süt Üretimine Yönelik Keçi Yetiştiriciliğine Yer Veren Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi * TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2008, 14 (4) 420-427 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Kahramanmaraş İlinde Süt Üretimine Yönelik Keçi Yetiştiriciliğine Yer Veren Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi * Mücahit

Detaylı

Giresun İli Merkez İlçede Fındık Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi, Üretim ve Pazarlama Sorunlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma*

Giresun İli Merkez İlçede Fındık Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi, Üretim ve Pazarlama Sorunlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma* GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2010, 27(1), 43-56 Giresun İli Merkez İlçede Fındık Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi, Üretim ve Pazarlama Sorunlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma* Erdal Sıray

Detaylı

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, F. Göksel PEKİTKAN 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Detaylı

TARIM EKONOMİSİ ve İŞLETMECİLİĞİ. Dr. Osman Orkan Özer

TARIM EKONOMİSİ ve İŞLETMECİLİĞİ. Dr. Osman Orkan Özer TARIM EKONOMİSİ ve İŞLETMECİLİĞİ Dr. Osman Orkan Özer osman.ozer@adu.edu.tr Ders İçeriği 1. Tarım Ekonomisinin Kapsamı 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı 3. Tarımsal Üretim Ekonomisi (3. ve 4. hafta)

Detaylı

GEZGİNCİ ARICILIK SİSTEMİNDE ÜRETİM GELİR ve GİDERLERİNİN EKONOMİK ANALİZİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

GEZGİNCİ ARICILIK SİSTEMİNDE ÜRETİM GELİR ve GİDERLERİNİN EKONOMİK ANALİZİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA GEZGİNCİ ARICILIK SİSTEMİNDE ÜRETİM GELİR ve GİDERLERİNİN EKONOMİK ANALİZİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Bekir DEMİRTAŞ (1) Ali KORKMAZ (1) (1) Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Erdemli/İçel Öz Gezginci

Detaylı

TOKAT İLİ ZİLE İLÇESİNDE YETİŞTİRİLEN BAZI ÖNEMLİ TARLA ÜRÜNLERİNDE FİZİKİ ÜRETİMGİRDİLERİ VE MALİYET ANALİZLERİ

TOKAT İLİ ZİLE İLÇESİNDE YETİŞTİRİLEN BAZI ÖNEMLİ TARLA ÜRÜNLERİNDE FİZİKİ ÜRETİMGİRDİLERİ VE MALİYET ANALİZLERİ Tarım Ekonomisi Dergisi 2005; 11(2) : 101-109 TOKAT İLİ ZİLE İLÇESİNDE YETİŞTİRİLEN BAZI ÖNEMLİ TARLA ÜRÜNLERİNDE FİZİKİ ÜRETİMGİRDİLERİ VE MALİYET ANALİZLERİ 1 2 2 Zeki BAYRAMOĞLU, Z.Gökalp GÖKTOLGA,

Detaylı

Trakya Bölgesinde Fiğ Ve Silajlık Mısır Üretiminde Maliyet Ve Gelir Göstergelerindeki Değişim Ve Eğilimler

Trakya Bölgesinde Fiğ Ve Silajlık Mısır Üretiminde Maliyet Ve Gelir Göstergelerindeki Değişim Ve Eğilimler Trakya Bölgesinde Fiğ Ve Silajlık Mısır Üretiminde Maliyet Ve Gelir Göstergelerindeki Değişim Ve Eğilimler Başak AYDIN 1 Erol ÖZKAN 2 ÖZET Bu bildiride irdelenen kışlık fiğ, yazlık fiğ, I. ürün silajlık

Detaylı

TARIM EKONOMİSİ. Prof. Dr. Göksel Armağan 2017

TARIM EKONOMİSİ. Prof. Dr. Göksel Armağan  2017 TARIM EKONOMİSİ Prof. Dr. Göksel Armağan garmagan@adu.edu.tr www.gokselarmagan.com 2017 İçindekiler 1. Tarım Ekonomisinin ve Tarımın Tanımı 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı 3. Tarımsal Üretim Ekonomisi

Detaylı

TOKAT İLİNDE SÖZLEŞMELİ DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİNİN KARŞILAŞTIRMALI EKONOMİK ANALİZİ

TOKAT İLİNDE SÖZLEŞMELİ DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİNİN KARŞILAŞTIRMALI EKONOMİK ANALİZİ TOKAT İLİNDE SÖZLEŞMELİ DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİNİN KARŞILAŞTIRMALI EKONOMİK ANALİZİ Yaşar AKÇAY 1 Adnan ÇİÇEK 2 Meral UZUNÖZ 3 Murat SAYILI 3 1. GİRİŞ Üretici ile işleyici firmalar arasında sözlü veya

Detaylı

Sığır İşletmelerini Planlama İlkeleri

Sığır İşletmelerini Planlama İlkeleri Sığır İşletmelerini Planlama İlkeleri Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Tanım İşletme, gerek duyulan ekonomik mal ve hizmetleri üretmek ve/veya pazarlamak,

Detaylı

Araştırma Makalesi. www.ziraat.selcuk.edu.tr/ojs Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (3): (2012) 42-49 ISSN:1309-0550

Araştırma Makalesi. www.ziraat.selcuk.edu.tr/ojs Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (3): (2012) 42-49 ISSN:1309-0550 Araştırma Makalesi www.ziraat.selcuk.edu.tr/ojs Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (3): (2012) 42-49 ISSN:1309-0550 Amasya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine Üye Olan ve

Detaylı

Ege Bölgesi Bağ İşletmelerinde İşgücü Varlığı ve Kullanım Durumu

Ege Bölgesi Bağ İşletmelerinde İşgücü Varlığı ve Kullanım Durumu Tarım, Yoksulluk ve Kalkınma Ege Bölgesi Bağ İşletmelerinde İşgücü Varlığı ve Kullanım Durumu Hülya UYSAL1 hulyauysal@gmail.com 'Dr., Bağcılık Araştırma İstasyonu Müdürlüğü-MANİSA 2Prof Dr., Ege Üniversitesi

Detaylı

Hatay İlinin Tarımsal Mekanizasyon Özellikleri. Agricultural Mechanization Properties of Hatay Province

Hatay İlinin Tarımsal Mekanizasyon Özellikleri. Agricultural Mechanization Properties of Hatay Province Hatay İlinin Tarımsal Mekanizasyon Özellikleri Mehmet AKAR 1, Mehmet Zahid MALASLI 2, Ahmet ÇELİK 1 1 Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları Bölümü, Erzurum 2 Bingöl Üniversitesi, Ziraat

Detaylı

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi FASIL 18 İSTATİSTİK Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması 1 Mevzuat uyum takvimi Bu öncelik altında, bu aşamada herhangi bir mevzuat uyumu çalışması öngörülmemektedir.

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Tarım Muhasebesi Veri A ı (FADN), Çiftlik Muhasebe Veri A ı (ÇMVA), letme Kayıtları, Ekonomik Analiz, Maliyet Analizi

Anahtar Kelimeler: Tarım Muhasebesi Veri A ı (FADN), Çiftlik Muhasebe Veri A ı (ÇMVA), letme Kayıtları, Ekonomik Analiz, Maliyet Analizi Tarım, Yoksulluk ve Kalkınma Konya li Çumra lçesinde Mısır Üretimi Yapan Tarım letmelerinin Avrupa Birli i Tarımsal Muhasebe Veri A ı (FADN) Sistemine Göre Sınıflandırılması Ve letme Ba arı Ölçütlerinin

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

ÜRETİM VE MALİYETLER

ÜRETİM VE MALİYETLER ÜRETİM VE MALİYETLER FİRMALARIN TEMEL AMACI Mal ve hizmet üretimi firmalar tarafından gerçekleştirilir. Ekonomi teorisine göre, firmaların mal ve hizmet üretimindeki temel amacı kar maksimizasyonu (en

Detaylı

Tarımda Vergileme ve Vergi Potansiyeli Üzerine Bir Araştırma: Ege Bölgesi Örneği

Tarımda Vergileme ve Vergi Potansiyeli Üzerine Bir Araştırma: Ege Bölgesi Örneği Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 2003, 40(1):119-126 ISSN 1018-8851 Tarımda Vergileme ve Vergi Potansiyeli Üzerine Bir Araştırma: Ege Bölgesi Örneği M.Metin ARTUKOĞLU 1 Djavid SHAKERNAGAD 2 Summary A Research

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1205

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1205 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1205 VI. ve VII. (1991-2001) GENEL TARIM SAYIMI SONUÇLARINA GÖRE TÜRKİYE' NİN TARIMSAL YAPI ve MEKANİZASYON DURUMUNDAKİ DEĞİŞMELER Cihat Yıldız*-İsmail Öztürk**-Yücel Erkmen* Özet

Detaylı

Su Yastıkları ve Karık Sulama Yöntemlerinin Tarımsal Mekanizasyon Açısından Karşılaştırılması

Su Yastıkları ve Karık Sulama Yöntemlerinin Tarımsal Mekanizasyon Açısından Karşılaştırılması 159 Su Yastıkları ve Karık Sulama Yöntemlerinin Tarımsal Mekanizasyon Açısından Karşılaştırılması Cevdet Sağlam (1) Sinan Gerçek (2) (1) Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, 63040

Detaylı

TRAKYA BÖLGESİNDE YONCA ÜRETİM MEKANİZASYONUNA AİT ÜRETİM GİRDİLERİNİN BELİRLENMESİ

TRAKYA BÖLGESİNDE YONCA ÜRETİM MEKANİZASYONUNA AİT ÜRETİM GİRDİLERİNİN BELİRLENMESİ TRAKYA BÖLGESİNDE YONCA ÜRETİM MEKANİZASYONUNA AİT ÜRETİM GİRDİLERİNİN BELİRLENMESİ Yrd.Doç.Dr.Fulya TORUK 1 Prof.Dr.Poyraz ÜLGER 2 Yrd.Doç.Dr. Ahmet KUBAŞ 3 ÖZET Tarımsal işletmelerde mekanizasyon planlanmasının

Detaylı

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18(34): (2004) 70-75

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18(34): (2004) 70-75 S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18(34): (2004) 70-75 KONYA İLİ ÇUMRA İLÇESİNDE ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI SONRASI FARKLI PARSEL GENİŞLİKLERİNİN BİRİM MALİYETLER ÜZERİNE ETKİSİ; KÜÇÜKKÖY ÖRNEĞİ Cennet OĞUZ 1 Zeki

Detaylı

Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı

Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı Üretim ve Verim Katkısı Toplum Beslenmesine Katkı Sanayi Sektörüne Katkı Milli Gelire Katkı Dış Ticaret Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı

Detaylı

Erzurum İlinde Beyaz Lahananın Üretim ve Pazar Maliyeti; Aziziye, Yakutiye ve Pasinler İlçeleri Örneği*

Erzurum İlinde Beyaz Lahananın Üretim ve Pazar Maliyeti; Aziziye, Yakutiye ve Pasinler İlçeleri Örneği* Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 2(2): 57-64, 2012 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

Tarım Ekonomisi. viii

Tarım Ekonomisi. viii İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER iii v BİRİNCİ BÖLÜM 1. TARIM EKONOMİSİNE GİRİŞ 1 1.1. Ekonomik Faaliyetler 2 1.1.1. Üretim 2 1.1.2. Mübadele 3 1.1.3. Tüketim 4 1.2. Tarım Ekonomisi ve Kapsamı 4 1.2.1. Tanımı

Detaylı

Adıyaman İlinden Eylül Ayında Elde Edilen İnek Sütlerinin Doğu Afrika Kaliteli Çiğ İnek Sütü Standartlarına Uygunluklarinin Belirlenmesi

Adıyaman İlinden Eylül Ayında Elde Edilen İnek Sütlerinin Doğu Afrika Kaliteli Çiğ İnek Sütü Standartlarına Uygunluklarinin Belirlenmesi Adıyaman İlinden Eylül Ayında Elde Edilen İnek Sütlerinin Doğu Afrika Kaliteli Çiğ İnek Sütü Standartlarına Uygunluklarinin Belirlenmesi Buket COŞKUN 1, Murat ÇİMEN 1*, Hülya YILDIRIM 1, Asiye İLHAN 1,

Detaylı

Düşük Karbonlu Kalkınma İçin Çözümsel Tabanlı Strateji ve Eylem Geliştirilmesi Teknik Yardım Projesi

Düşük Karbonlu Kalkınma İçin Çözümsel Tabanlı Strateji ve Eylem Geliştirilmesi Teknik Yardım Projesi TARIM - AGRICULTURE İlkay Dellal 7 th December2017, Bilkent Hotel, Bilkent- Ankara 7 Aralık 2017, Bilkent Otel, Bilkent Ankara Tarımda durum/status in Agriculture Türkiye de tarım Türkiye AB-27 İşlenen

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Erzurum İli Pasinler İlçesinde Silajlık Mısır Üretim Maliyetinin Tespiti Üzerine Bir Araştırma

Erzurum İli Pasinler İlçesinde Silajlık Mısır Üretim Maliyetinin Tespiti Üzerine Bir Araştırma Atatürk Üniv. Ziraat Fak.Derg. 40 (1), 61-69, 2009 ISSN : 1300-9036 Erzurum İli Pasinler İlçesinde Silajlık Mısır Üretim Maliyetinin Tespiti Üzerine Bir Araştırma İnci AKAY TUVANÇ Vedat DAĞDEMİR Atatürk

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 07 Mayıs 2013 ESKİŞEHİR

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 07 Mayıs 2013 ESKİŞEHİR 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Tarım, Tarıma Dayalı Sanayi ve Ormancılık İhtisas Komisyonu Çalışmaları 07 Mayıs 2013 ESKİŞEHİR İklim değişikliği Biyoçeşitliliğin Korunması Biyoyakıt Odun Dışı Orman

Detaylı

Bölüm 11.Tüm İşletme Analizi

Bölüm 11.Tüm İşletme Analizi Bölüm 11.Tüm İşletme Analizi Analizde Kullanılan Etkinlik Standartları Karlılık (Rantabilite) Oranları Finansal Kaldıraç Oranı Gayrisafi Üretim Değeri Sermaye Devir Oranı Masraflar Üretim Değerleri Masraflar

Detaylı

FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ

FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2011/2.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 3 Temmuz 2011-Pazar 13:30-15:00 SORULAR SORU 1: Tek Düzen Muhasebe Sistemine göre düzenlenen (Çok Kademeli Rapor Tipi-Özet-Ayrıntılı)

Detaylı

Demografik Kriterlerin Yoğurt Marka Tercihlerindeki Rolünün Manova Đle Belirlenmesi

Demografik Kriterlerin Yoğurt Marka Tercihlerindeki Rolünün Manova Đle Belirlenmesi Demografik Kriterlerin Yoğurt Marka Tercihlerindeki Rolünün Manova Đle Belirlenmesi Gökhan UNAKITAN 1 Yasemin ORAMAN 1 Burçin BAŞARAN 1 Emine YILMAZ 1 ÖZET Demografik kriterler tüketici tercihlerinin belirlenmesinde

Detaylı

KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI

KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI 2015 TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI TÜRKİYE DE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ Ülkemiz coğrafi özellikleri bakımından her türlü hayvansal ürün üretimi için uygun

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

TAŞINMAZ DEĞERLEME İLKE VE UYGULAMALARI

TAŞINMAZ DEĞERLEME İLKE VE UYGULAMALARI TAŞINMAZ GELİŞTİRME TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI TAŞINMAZ DEĞERLEME İLKE VE UYGULAMALARI Doç. Dr. Osman KILIÇ 1 Ünite: 3 TARIMSAL ÜRÜNLERDE MALİYET Doç. Dr. Osman KILIÇ İçindekiler 3.1. Tarımda Hesaplamasında

Detaylı

Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli. Biogas Potential from Animal Waste of Iğdır Province

Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli. Biogas Potential from Animal Waste of Iğdır Province Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 2(1): 61-66, 2012 Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli Iğdır Üniversitesi

Detaylı

Tarım Ekonomisi Dergisi

Tarım Ekonomisi Dergisi Tarım Ekonomisi Dergisi Turkish Journal of Agricultural Economics ISSN 13030183 http://journal.tarekoder.org Sakarya İlinde Fındık Üretim Maliyeti* Özge YILDIZ1, Vedat DAĞDEMİR2 * 1 Çalışma Atatürk Üniversitesi

Detaylı

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Anadolu Journal of Agricultural Sciences

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Anadolu Journal of Agricultural Sciences Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Anadolu Journal of Agricultural Sciences http://dergipark.ulakbim.gov.tr/omuanajas Araştırma/Research Anadolu Tarım Bilim. Derg./Anadolu J Agr Sci, 31 (2016) ISSN: 1308-8750

Detaylı

Karaman İlinin Tarımsal Mekanizasyon Seviyesinin Belirlenmesi

Karaman İlinin Tarımsal Mekanizasyon Seviyesinin Belirlenmesi Tarım Makinaları Bilimi Dergisi 2007, 3 (4), 211-215 Karaman İlinin Tarımsal Mekanizasyon Seviyesinin Belirlenmesi Mehmet Uğur YILDIZ, Yusuf DİLAY, Adem ÖZKAN K.M.Ü. Meslek Yüksekokulu Yunus Emre Yerleşkesi,

Detaylı

Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences. Konya İlinde Bodur ve Yarı Bodur Elma Üretiminin Maliyet Analizi

Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences. Konya İlinde Bodur ve Yarı Bodur Elma Üretiminin Maliyet Analizi ISSN: 2458-8377 Selcuk J Agr Food Sci, (2017) 31 (1), 56-62 DOI: 10.15316/SJAFS.2017.7 56 Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi Konya İlinde ve Elma Üretiminin

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI DOÇ.DR. AYŞE UZMAY ZMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi E.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 İÇERİK DÜNYADA SÜT ÜRETİMİ TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

Detaylı

Tokat İli Merkez İlçede Domates Yetiştiren İşletmelerin Risk Davranışına Göre Sosyo-Ekonomik Analizi*

Tokat İli Merkez İlçede Domates Yetiştiren İşletmelerin Risk Davranışına Göre Sosyo-Ekonomik Analizi* GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 007, 4 (1), 51-6 Tokat İli Merkez İlçede Domates Yetiştiren İşletmelerin Risk Davranışına Göre Sosyo-Ekonomik Analizi* Orhan Gündüz 1 Kemal Esengün 1- Tarım İl Müdürlüğü,

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI

TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI Türkiye de Tarım Finansmanı Konferansı 18 Nisan 2012 İstanbul Dedeman Oteli, Türkiye Bu proje Avrupa Birliği tarafından desteklenmektedir Bu proje EBRD tarafından

Detaylı

ISSN: Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: Araştırma Makalesi Research Article

ISSN: Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: Araştırma Makalesi Research Article VII. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu, 04-07 Ekim 2016 ISSN: 2148-0036 Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: 173-180 Araştırma Makalesi Research Article Akdeniz

Detaylı

KOK KÖMÜRÜ, RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ VE NÜKLEER YAKIT İMALATI Hazırlayan Seher OZAN DÜNDAR Kıdemli Uzman 302 1. SEKTÖRÜN TANIMI Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatı

Detaylı

Tükiye de Kırmızı Mercimek Üretim Ekonomisi *

Tükiye de Kırmızı Mercimek Üretim Ekonomisi * Tükiye de Kırmızı Mercimek Üretim Ekonomisi * Remziye ÖZEL 1 Aykut GÜL 2 ÖZET Bu çalışmada; Türkiye de kırmızı mercimek üretimi yapan tarım işletmeleri, incelenerek bu işletmelerde kırmızı mercimek üretimi,

Detaylı

Fındık Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi: Giresun İli Örneği

Fındık Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi: Giresun İli Örneği Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University http://ziraatdergi.gop.edu.tr/ Araştırma Makalesi/Reseach Article JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN:

Detaylı

GSMH (Gayri Safi Milli Hasıla) GSYH (Gayri Safi Yutiçi Hasıla) GSMH = GSYH ± NDAFG

GSMH (Gayri Safi Milli Hasıla) GSYH (Gayri Safi Yutiçi Hasıla) GSMH = GSYH ± NDAFG GSMH (Gayri Safi Milli Hasıla) GSYH (Gayri Safi Yutiçi Hasıla) GSMH = GSYH ± NDAFG 2 = Çifte hesaplama sorunu NİHAÎ mal ve hizmetlerin fiyatlarının toplamı. Hammadde, ara ve yatırım mallarının fiyatları

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2016 OCAK-ŞUBAT SEKTÖREL SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ

AR&GE BÜLTEN 2016 OCAK-ŞUBAT SEKTÖREL SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ Şebnem BORAN Ülkemiz ve bölgemiz tarım ekonomisi içerisinde hayvancılık sektörünün oldukça önemli bir payı bulunmaktadır. Hayvansal ürünler toplumun yeterli ve dengeli beslenmesindeki

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

Eskişehir İli Tarım İşletmelerinin Sermaye Yapısının İncelenmesi. Mehmet ÜNLÜER 1 *

Eskişehir İli Tarım İşletmelerinin Sermaye Yapısının İncelenmesi. Mehmet ÜNLÜER 1 * Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of AgriculturalFaculty of GaziosmanpasaUniversity http://ziraatdergi.gop.edu.tr/ Araştırma Makalesi/ResearchArticle JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN:

Detaylı

KAMU KURUMLARI VE BELEDİYELER İLE YÜRÜTÜLEBİLECEK ÇALIŞMA VE PROJELER

KAMU KURUMLARI VE BELEDİYELER İLE YÜRÜTÜLEBİLECEK ÇALIŞMA VE PROJELER KAMU KURUMLARI VE BELEDİYELER İLE YÜRÜTÜLEBİLECEK ÇALIŞMA VE PROJELER 1- Kalkınma Ajansı Destekleri A. Mali Destekler 50.000 500.000 TL arasında değişen bölgesel önceliklere göre farklı konu başlıklarında

Detaylı

KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA SİSTEMİ

KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA SİSTEMİ KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA SİSTEMİ Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Kuruluş ve Gelişim Köy Hizmetleri araştırma çalışmaları (toprak ve su kaynakları araştırmaları) 1940 lı yılların ikinci yarısında

Detaylı

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP. Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü

İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP. Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü TARIMDA DEĞİŞİM Dünyada 1970 li yıllarda; Tüketicilerin bilinçlenmesi, 1990 lı yıllarda

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL GİRİŞ Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır. 2 Ekonominin

Detaylı

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ Prof. Dr. Salahattin KUMLU DGRV-Türkiye Temsilciliği Eğitim Ekibi Merzifon, 2012 Türkiye de sığır varlığı ve süt verimi Eylül 2012 2 Sığır varlığı ve süt verimi İnek sayısı

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER

MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER Bu ünite tamamlandığında; o Ekonomik karar birimlerini ve faaliyetlerini ortaya koyabileceğiz o Ekonomik faaliyetlerin bileşenlerini sıralayabileceğiz

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 2.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası II Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

Elma Üretimi Yapan Tarım Đşletmelerinde Tarımsal Đlaç Kullanımında Yayım Yaklaşımları; Karaman Đli Örneği

Elma Üretimi Yapan Tarım Đşletmelerinde Tarımsal Đlaç Kullanımında Yayım Yaklaşımları; Karaman Đli Örneği Elma Üretimi Yapan Tarım Đşletmelerinde Tarımsal Đlaç Kullanımında Yayım Yaklaşımları; Karaman Đli Örneği H. Feyza KARAÇAYIR 1 Cennet OĞUZ 2 ÖZET Bu çalışmada Karaman Đlinde elma üretimi yapan tarım işletmelerinde

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR Halil AGAH Kıdemli Kırsal Kalkınma Uzmanı 22 Kasım 2016, İSTANBUL 1 2 SUNUM PLANI TARIMDA KÜRESELLEŞME TÜRK TARIM SEKTÖRÜ VE SON YILLARDAKİ GELİŞMELER TARIMDA

Detaylı