BORCUNU ÖDEMEYENE VERİLECEK CEZA Abdullah b. Süleyman el-menî Çev.: İshak Emin AKTEPE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BORCUNU ÖDEMEYENE VERİLECEK CEZA Abdullah b. Süleyman el-menî Çev.: İshak Emin AKTEPE"

Transkript

1 BORCUNU ÖDEMEYENE VERİLECEK CEZA Abdullah b. Süleyman el-menî Çev.: İshak Emin AKTEPE [Giriş] Hamd, alemlerin Rabbi Olan Allah a Mahsustur. Gelecek ancak müttakîler için iyidir. DüĢmanlık ancak zâlimlere karģıdır. Allah Teâla, Emîn olan Resûlüne ve O nun aile ve ashâbına salât ve selâm etmektedir. Ġslâm ın kâidelerini, esaslarını ve ilkelerini düģünen kiģi, bu sağlam dinin, genel/özel bütün hakları ve yerine getirilmesi gereken ödevleri koruyup gözettiğini, ayrıca bu ilâhi koruma ve gözetimin, terğîb-terhîb (teģvîk-korkutma) ve vaat-vaîd (sevap ile ödüllendirme-ceza ile tehdit) yollarıyla gerçekleģtiğini hemen anlar. Allah ın ceza ile tehdit ederek yasakladığı amellerden birisi de bütün renk, çeģit ve dereceleriyle birlikte zulümdür. Allah Teâla Ģöyle buyurmuģtur: Zâlim olanlarınıza büyük bir azap tattıracağız 1. Allah Teâla kutsî bir hadiste de Ģöyle buyurmuģtur: Ey Kullarım! Zulmü kendime haram kıldım. Zulüm sizin aranızda da haramdır. Birbirinize zulüm etmeyiniz 2. Hz. Peygamber de bir hadislerinde de Ģöyle buyurmuģtur: Kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız bu beldenizdeki bu ayınızdaki ve bu gününüzdeki haramlık gibi haramdır 3. Zulüm, bir nevi düģmanlık, haddi aģma ve azgınlık olduğu için en açık ve net haramlardandır. Haram olan bir Ģeyi yapmanın caydırıcı bir cezayı gerektireceğinde ise kuģku yoktur. Orjinal adı Bahsun fî: matlu l-ğaniyyi ve ennehû zulmün yuhillu ırdahû ve ukûbetehû olan makale için bk. Abdullah b. Süleyman el-menî, Mecmû u fetâvâ ve buhûs, I-IV, Riyad: Dâru l-âsıme, 1999, III, Dr., Türkiye Finans Katılım Bankası, 1 el-furkân (25), Müslim, Birr 55; Tirmizî, Kıyâme Müslim, Hac 194; Tirmizî, Tefsîr 12.

2 244 Süleyman el-menî [Alacaklıyı Oyalamak Zulümdür] Borçlunun, ödemesi gereken borcunu ödemeyip, alacaklısını oyalaması da tam anlamıyla zulümdür. Bu borç, ister semen (para vs.) cinsinden bir Ģey olsun, ister ticâret malı ya da herhangi bir mal olsun fark etmez, aynıdır. Ancak Ģu Ģartla ki borçlu ödeme imkanına sahipse bu durum söz konusudur. Ayrıca alacaklının elinde borçluya ait bir rehin ya da kefil gibi borcu tazmin edebileceği bir eģya da bulunmuyorsa, yukarıda söylenenler geçerlidir. Ancak borçlu darlık içerisinde ise bu durumda bilinmelidir ki Allah, kiģiye sadece gücü ölçüsünde yük yükler. Allah Teala Ģöyle buyurmuģtur: Eğer borçlu darlık içerisinde ise eli genişleyinceye kadar ona mühlet vermek gerekir 4. Ġmkanı olduğu halde borcunu ödemeyerek alacaklısını oyalayan kimsenin bu davranıģı, Müslümanların mallarının birbirine karģı dokunulmazlığı bulunduğu ilkesinin ihlâli anlamına gelmektedir. Bu davranıģ bir nevi zulüm ve haksızlıktır. Hatta bir çeģit gasptır. Çünkü burada alacaklı, borçlunun kullanıp bitirdiği ya da para kazanmak için yanında tutup alacaklısına vermediği malından yararlanamamaktadır. Bu durum aynen malı gasp edilen kimsenin malından faydalanmaktan mahrum kalmasına benzemektedir. Yani malın piyasada döndürülmesi ve idare edilmesi suretiyle kazanç sağlanabilecek iken ya da herhangi bir ihtiyacını giderebilecekken; malı gasp edilen kiģi bunların hiçbirini yapamamaktadır. [Borcu Geciktirmek Gasptır] Borcun ödenmeyip tehir edilmesi de genelde bu kayıplara yol açmaktadır. O halde bu da gasp hükmündedir. Gasp da bir nevi haddi aģma, zulüm ve haksızlıktır. Gaspçı, gasbettiğini tazmin etmek zorundadır. Ġslam hukukunun küllî ve tafsilatlı hükümleri, beģ zarûri hususun korunmasını âmirdir 5. Bunlardan birisi de malın korunmasıdır. Binaenaleyh, alacaklıya alacağı ödenmediği için mahrum kaldığı menfaatin tazmin edilmesi gerektiği Ģeklindeki görüģ, Ġslam 4 el-bakara (2), Can, Din, Mal, Akıl, Nesil.

3 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza 245 hukukunun kaideleri, esasları, Kur an ve sünnetteki açık ve sarih naslar tarafından desteklenmektedir. Ġnsanlar arasında zulmün haram kılındığına dair bazı deliller yukarıda zikredilmiģtir. Zulüm de caydırıcı bir Ģekilde cezalandırılmayı gerektirir. [Deliller] Ödeme gücü olduğu halde borcunu ödememenin zulüm olduğunu ve bunu yapan borçlunun cezalandırılması gerektiğini beyan eden özel delillere gelince; Buhârî (ö. 256) ve Müslim in (ö. 261) sahih hadisleri topladıkları eserlerinde Ebû Hüreyre den (ö. 59) nakledildiğine göre Resûlullah Ģöyle buyurmuģtur: İmkanı olduğu halde borcunu ödemeyip geciktirmek zulümdür 6. Amr b. eģ-ġerrîd in babasından naklettiğine göre de Resûlullah Ģöyle buyurmuģtur: Malı olduğu halde borcunu geciktirmek, kişinin dokunulmazlığının kaldırılıp cezalandırılmasını mubah kılar 7. Bu hadis Tirmizî (ö. 279) dıģındaki diğer beģ müellif tarafından nakledilmiģtir. Ahmed b. Hanbel in (ö. 241) naklettiğine göre Vekî b. el-cerrâh, ( dokunulmazlığın kaldırılması olarak tercüme ettiğimiz) ırz kelimesini, borçlunun Ģikayet edilmesi, hadiste geçen ceza kelimesini de borçlunun hapsedilmesi olarak açıklamıģtır. ġevkânî (ö. 1250), Neylü l-evtâr adlı eserinde Ģöyle demiģtir: Bu hadis Beyhakî (ö. 458) ve Hâkim (ö. 405) tarafından da nakledilmiģtir. Ġbn Hibbân (ö. 354) bunun sahih olduğunu beyan etmiģtir. Buhâri ise muallak olarak rivâyet etmiģtir. Taberânî (ö. 360) el-mu cemü l-evsat adlı kitabında, bu hadisin ġerrîd den sadece bu isnadla nakledildiğini belirtmiģtir. Ġbn Ebî Leylâ (ö. 148) bu hadiste ferd kalmıģtır. Ġbn Hacer (ö. 852) Fethu l-bâri de isnadının hasen olduğu söylemiģtir 8. Nâsıruddin el-elbânî (ö. 2003) İrvâu l-ğalîl adlı eserinde Ģöyle demektedir: 6 Buhârî, Ġstikrâz 12; Müslim, Müsâkât Buhârî, Ġstikrâz ġevkânî, Neylü l-evtâr, V, 255.

4 246 Süleyman el-menî (Hadis) hasen mertebesindedir: Ebû Dâvud (ö. 275), Nesâî (ö. 303) ve Ġbn Mâce (ö. 273) tarafından nakledilmiģtir. Tahâvî (ö. 324), Müşkilü l-âsâr adlı eserinde bu hadise yer vermiģtir. Ġbn Hibbân, Hâkim en-neysâbûrî, Beyhakî ve Ahmed b. Hanbel de bunu rivâyet etmiģlerdir. Hâkim isnadının sahih olduğunu vurgulamıģ, Zehebî (ö. 748) de bu konuda ona muvâfakat etmiģtir. Buhârî el-câmiu s-sahih isimli kitabında muallak olarak aktarmıģtır. Ġbn Hacer ise Fethu l-bârî de, Ahmed b. Hanbel ve Ġshak b. Râhûye nin (ö. 238) Müsnedleri nde, ayrıca Ebû Dâvud ve Nesâî nin Sünenleri nde bu hadisi mevsûl olarak naklettiklerini ve isnadının hasen olduğunu söylemiģtir 9. [Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza] Ġslam alimleri, borcunu geciktirenin nasıl cezalandırılacağı ile dokunulmazlığının kaldırılması konusunu tetkik etmiģlerdir. Bu kiģinin açıkça borcunu ödemeyip alacaklısını oyalaması sebebiyle, fâsık olarak değerlendirilip, büyük günah iģlemesinden dolayı da caydırıcı bir Ģekilde cezalandırılması meselesini araģtırmıģlardır. Bu konuda görüģ beyan edenleri Ģöyle sıralayabiliriz: 1- Ġbn Hacer el-askalânî (ö. 852), Fethu l-bârî Şerhu Sahîhi l- Buhârî adlı eserinde aynen Ģöyle söylemektedir: (Borcu geciktirmek olarak tercüme ettiğimiz) matl kelimesinin aslı (Arapça da uzatmak anlamına gelen) med sözcüğüdür. Ġbn Fâris, demirin uzatılmasının Arapça da mataltu lhadîdete Ģeklinde ifade edildiğini belirtmiģtir. Ezherî ise matl kelimesinin müdafaa anlamına geldiği kanaatindedir. Bu hadiste matl kelimesinden kasıt, eda vakti gelmiģ borcun, özürsüz olarak geciktirilmesidir. (Ġmkanı olan kiģi olarak tercüme ettiğimiz) ğanî nin tanımı konusunda ihtilaf vardır. Buradaki anlamı esasen fakir de olsa borcunu edaya gücü yettiği halde bunu ödemeyip tehir eden kiģidir. ( ) Hadiste ödeme gücü olanın borcunu geciktirmesinden sakındırmak amaçlanmaktadır. Kasıtlı olarak alacaklıyı oyalamanın büyük günah olup olmadığı konusunda farklı değerlendirmelerde bulunulmuģtur. Alimlerin ço- 9 Elbânî, İrvâu l-ğalîl, V,

5 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza 247 ğunluğuna göre borcunu özürsüz olarak geciktiren fâsık ilan edilir. Bu noktada Ģöyle bir soru aklımıza gelmektedir: Bunu bir kez yapmak fâsık olmayı gerektirir mi; yoksa tekrarlanması mı lazımdır? Nevevî nin (ö. 676) ifade ettiğine göre ġâfiî mezhebinde, bu fiilin fıskı gerektirmesi için tekrarlanması gerekmektedir. Ancak Sübkî Şerhu l-minhâc adlı eserde ona karģı çıkarak, ġâfiî mezhebine göre bu fiili bir kez yapanın da fâsık olacağını açıklamaktadır. Sübkî, bir hakkın talep edilmesine rağmen, özürsüz olarak ödenmemesini gasp olarak değerlendirir. Gasp da büyük günahlardandır. Borcu geciktirmenin zulüm olarak nitelendirilmesi de onun büyük günah olduğunu göstermektedir. Büyük günahların (cezalandırılması için) ise tekrarlanması Ģart değildir. Bütün bu ifade edilenler doğrudur. Fakat bu kiģinin fâsık olduğunu söylemek için bunu özürsüz olarak yapması gerekmektedir Aynî (ö. 855), Umdetu l-kârî Şerhu l-buhârî adlı eserinde Ģu değerlendirmeyi yapmaktadır: Kurtubî, matl kelimesini imkan olduğu halde vakti gelmiģ borcu ödememek olarak tarif eder. ( ) Hadiste geçen Dokunulmazlığı kaldırılır sözü kiģinin kınanacağını ifade etmektedir. Alacaklısını oyalayanın cezası ise hapsedilmesidir. Bu Süfyan b. Uyeyne nin (ö. 198) yorumudur. Dokunulmazlık insanın övgü ve yergi makamıdır. Bunun kiģiliğinde ya da geçmiģinde veya ona ait baģka bir Ģeyde olması fark etmez. Dokunulmazlık, kiģinin nefsinde tutup koruduğu ve azalıp yok olmaktan muhafaza ettiği bir yanı olarak da tanımlanmıģtır. (Hadisten ne gibi sonuçlar çıkarıldığından bahsederek) bu hadiste borcu geciktirmenin güzel bir davranıģ olmadığının altının çizildiğini ifade etmiģtir. Bunu kasten yapanın büyük günah iģlemiģ olup olmayacağı meselesinde ise farklı kanaatler serdedilmiģtir. Ancak alimlerin çoğunluğu bunu yapanın fasık olacağı görüģündedirler. Bunu bir kez yapmak fıskı gerektirir mi; yoksa tekrarlanması mı lazımdır? Nevevî nin ifade ettiğine göre ġâfiî mezhebinde, bu fiilin fâsık olmayı gerektirmesi için tekrarlanması gerekmektedir. Ancak Sübkî, ġerhu l-minhâc adlı eserde ona karģı çıkarak, 10 Ġbn Hacer, Fethu l-bârî, IV, 466.

6 248 Süleyman el-menî ġâfiî mezhebine göre bu fiili bir kez yapanın da fasık olacağını açıklamaktadır. Sübkî, bir hakkın talep edilmesine rağmen, özürsüz olarak ödenmemesini gasp olarak değerlendirir. Gasp da büyük günahlardandır. Borcu geciktirmenin zulüm olarak nitelendirilmesi de onun büyük günah olduğunu göstermektedir. Büyük günahların (cezalandırılması için) ise tekrarı Ģart değildir. Bütün bu ifade edilenler doğrudur. Fakat bu kiģinin fâsık olduğunu söylemek için bunu özürsüz olarak yapması gerekmektedir San ânî, Sübülü s-selâm adlı eserinde Vekî b. el-cerrâh ın alacaklısını oyalayan borçlunun dokunulmazlığının kaldırılıp cezalandırılması konusundaki değerlendirmelerini naklettikten sonra aynen Ģunları söylemektedir: Alimlerin çoğunluğu borcunu geciktirenin hacir altına alınmasını ve hakim tarafından mallarının satılmasına karar verilmesini caiz görmüģlerdir. Bu da cezalandırılır sözünün içeriğinde vardır. Özellikle hapsedilir Ģeklindeki yorumlar Resûlullah a dayanmamaktadır. Hadis, imkanı olduğu halde borcu ödemeyip tehir etmenin haramlığına delalet ettiği için bu kiģinin cezalandırılması mubah görülmüģtür Ġbn Kâsım da el-ihkâm Şerhu Usûli l-ahkâm adlı eserde, Amr b. eģ-ġerrîd den nakledilen İmkanı olduğu halde borcunu geciktiren hadisi hakkında değerlendirmede bulunurken Ģunları söylemektedir: el-ġhtiyârât adlı eserde Ģunlar kayıtlıdır: (.) KiĢi borcu edâ etmeye muktedir olduğu halde bundan imtinâ ediyorsa, hakim onun fazla yemek yemesine ve nikahlanmasına mâni olabilir. Çünkü tazir cezasının belli bir çeşidi yoktur. Hudûdullah aşılmadıkça tazirin çeşit ve ölçüsü hakimin takdirine bırakılmıştır. Hakim, mallarının satılıp borcunun ödenmesine de karar verebilir. Onun hazır bulunması gerekmez. Eğer borçlu borcunu edâya muktedir olduğu halde alacaklıyı oyalıyorsa ve alacaklı bu sebeple şikayet durumunda kalmışsa, bu şikayet sebebiyle uğradığı zarar, 11 Aynî, Umdetü l-kârî, XII, San ânî, Sübülü s-selâm, III, 24.

7 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza 249 o borcunu ödemeyen zalime ödetilir. Ancak bu zararın mûtat miktarda olması gerekir Hattâbî (ö. 385) de Meâlimü s-sünen adlı eserinde Amr b. eģ-ġerrîd den nakledilen hadis ile alakalı olarak Abdullah b. el- Mübarek ten (ö. 181) Ģu sözü rivâyet eder: (Dokunulmazlık Ģeklinde tercüme ettiğimiz) ırz kelimesinden maksat kendisine kötü davranılacağı, cezalandırılmasından kasıt da hapsedileceğidir Sââtî, Ahmed b. Hanbel in Müsned ine yazdığı Ģerhte (Bulûğu l-emânî min Esrâri l-fethi r-rabbânî) Ģunları söylemektedir: (Hadiste de geçtiği üzere) matlu l-vâcid dendiği zaman kastedilen kiģi, borcunu edâya muktedir olan kimsedir. Burada vâcid kudret anlamındaki vucd kökünden gelmektedir. ( ) Yani bu kiģinin zalim olarak tavsif edilmesi caizdir. Nevevî nin ifadesine göre Ġslam alimleri, alacaklının, falanca bana zulmediyor ya da falanca bana olan borcunu ödemiyor demesi ile, bu ki- Ģinin dokunulmazlığının kalkacağını ifade etmiģlerdir 15. Buhârî nin Sahih inde naklettiği hadis, borcu geciktirmeyi zulüm, bu borçluyu zalim ve hakkı verilmeyen alacaklıyı ise mazlum olarak değerlendirmektedir. Tirmizî dıģındaki beģ hadis kitabı müellifinin naklettiği hadis ise borcunu ödemeyip tehir eden kiģinin dokunulmazlığının kaldırılıp, cezalandırılacağını ifade etmektedir. Cezalandırma ve dokunulmazlığı kaldırma ise caydırma ve ibret vermeyi amaçlayan, genel cezai uygulamalardır. Alacaklının gönlünü ferahlatacak şekilde bir karşılık vermek ve onun zararını ortadan kaldırmak bu cezalar cümlesindendir. Her ne kadar bir kısım Ġslam alimleri, cezalandırmayı hapsetme ve dokunulmazlığın kaldırılmasını de Ģikayet edilmesi olarak anlasalar da bu, cezalandırmanın sadece bir Ģeklini ifade etmektedir. Halbuki cezalandırma ve dokunulmazlığın kaldırılması ise bundan daha genel ve Ģümullü bir manaya gelmektedir. Çünkü cezalandırmaktan amaç, sakındırma, ibret verme ve cezayı gerektiren fiilin sebep olduğu zararı tazmin etmek suretiyle zulmün ortadan kaldırılmasıdır. 13 Ġbn Kâsım, İhkâm, III, Hattâbî, Meâlimu s-sünen, V, Sââtî, Bulûğu l-emânî, V, 100.

8 250 Süleyman el-menî Ġmkanı olduğu halde borcunu ödemeyenin dokunulmazlığının kaldırılması ile mesela ticaret odalarında vb. kuruluģlarda yaptığı ahlaksızlığın teģhir edilmesi, borcunu ödememesi yüzünden insanların onun zulmüne, haksızlığına ve ihanetine uğramaması için onunla ticâri iliģki ve muameleye girilmesinden sakındırma gibi uygulamalar yapılabilir. Çünkü insanların ondan uzaklaģması zarar etmesine, ticarette doğru ve dürüst olmadığının bilinmesine vesile olur. Bu da hakkı olmadığı halde müslüman kardeģinin malını zimmetine geçirmesinin, zulmünün, haksızlığının ve gasbının cezasıdır. Ġmkanı olduğu halde borcunu ödemeyen kiģinin cezalandırılması Ģu hususları da kapsayabilir: Borcunu imkanı olduğu halde ödemeyen ilgili makamlara Ģikâyet edilir. Böylece arkada- Ģının alacağını ödemeye zorlanır. Ayrıca bu makamlar o kiģinin müstahak olduğu hapis, dövülme ve mâli tazminat gibi caydırıcı cezalara da karar verirler. Burada maslahat düģüncesi, cezanın etkisi ve içtihadın gereği neyse o yapılır. [Mâli Cezalar] Borcun geciktirilmesinin bir nevi zulüm olduğunda Ģüphe yoktur. Her zulüm, kendi miktarı ve mazlum üzerindeki tesiri ölçüsünde cezalandırılır. Resûlullah, borcunu tehir edenin dokunulmazlığının kaldırıldığını ve cezalandırılabileceğini ifade buyurmuģlardır. Dokunulmazlığının kaldırılmasından ne anlaģılması gerektiğine yukarıda değindik. Bundan sonra hakkı verilmeyen mazlumun faydalanacağı Ģekilde cezalandırmanın nasıl olacağından bahsedeceğiz. Ceza, zulmü sebebiyle zalime uygulanması gereken cezai tatbikattır. Bu cezanın hapis, dövme ya da mâli tazminat Ģeklinde olması arasında fark yoktur. Bu ceza çeģitlerinden mali tazminat Ģeklinde olanı aģağıdaki yöntemlerle uygulanabilir: a. Yok etme, ortadan kaldırma. Mesela Ģarapların dökülmesi, içki fıçılarının kırılması ve eğlence aletlerinin yok edilmesi gibi. b. Mazlûma ödenmek üzere zâlimden fazlalık almak. Mesela el kesme cezasını gerektirmeyen hırsızlıklarda, hırsızın çaldığından fazlasıyla borçlandırılması gibi.

9 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza 251 c. Hazineye aktarılmak üzere verilen mâli ceza. Zekâtını vermeyenin malının yarısının alınması gibi. Hakkı gasp edilen mazlûm alacaklı, Ġslam alimlerinin üzerinde ittifak ettikleri hapis ve dövme cezalarında, zararının tazmin edilmesi ve malındaki eksilmenin karģılanması Ģeklindeki cezadan yararlandığı kadar yarar sağlayamamaktadır. ĠĢte bu sebeple biz, burada, mâli cezaları araģtırmak istiyoruz. Çünkü Ġslam alimleri arasında ihtilafın çıktığı nokta burasıdır. Bize göre mâli cezalar suçtan sakındırmayı, ibret vermeyi ve hakların korunmasını îcâb ettirmektedir. Ġbnü l-kayyım el-cevziyye (ö. 751), Ġslam âlimlerinin mâli cezalar konusunda farklı kanaatlere sahip olduklarını ifâde etmiģtir. Yani mâli ceza vermek muhkem ve bâki bir hüküm müdür, yoksa artık uygulanamayacak mensûh bir ceza mıdır? Ġbnü l- Kayyım açıklamalarını Ģöyle sürdürmüģtür: Ġslam hukukçuları bunun mensûh mu yoksa sâbit mi olduğu konusunda ihtilafa düģmüģtür. Doğru görüģ Ģudur: Bu maslahata göre takdir edilecektir. Yani her yer ve zamanda imamların (devlet başkanlarının) maslahata binaen verecekleri karara göre mâli cezaların durumu ortaya çıkacaktır. Çünkü, bunun nesh edildiğini ve artık uygulanamayacağını gösteren bir delil bulunmamaktadır. Dört halife ve onlardan sonra gelen halifeler mâli cezalar vermişlerdir 16. Ġbnü l-kayyım, et-turuku l-hükmiyye adlı eserinde ise konuyla alakalı Ģunları söylemektedir: Ġmam Mâlik (ö. 179), Ahmed b. Hanbel (ö. 241) ve iki görü- Ģünden birine nazaran Ġmam ġâfiî ye (ö. 204) göre, belli yerlerde mali cezalar vererek tazir uygulamak meģrûdur 17. ġevkânî, ehl-i beytin de aralarında muhalif bulunmaksızın bu kanaati paylaģtıklarını nakletmiģtir. Bu görüģ Ebû Hanîfe nin (ö. 150) öğrencisi Ebû Yûsuf tan (ö. 182) da rivayet edilmiģtir 18. Ġbnü l-kayyım, hocası Ġbn Teymiye den (ö. 728) naklen pek çok mali ceza örnekleri serdetmiģtir. Bunları, Bekr Ebû Zeyd, el- Hudûd ve t-tazîrât inde İbni l-kayyım isimli kıymetli eserinde 16 Ġbnü l-kayyım, İ lâmu l-muvakkıîn, II, Ġbnü l-kayyım, et-turuku l-hükmiyye, s ġevkânî, Neylü l-evtâr, IV, 139.

10 252 Süleyman el-menî Ġbnü l-kayyım ın et-turuku l-hükmiyye adlı kitabından alıntılayarak zikretmiģtir. Ben Bekr Ebû Zeyd in kitabından iktibas etmeyi yeğledim. Çünkü burada bizim araģtırmamıza kafi gelecek oranda tahrîc/kaynakların tespiti çalıģması da yapılmıģtır. Bekr Ebû Zeyd Ģöyle söylemektedir: Mali cezaların caiz oluģu ve nesh edilmeyip sabit olduğu konusunda Ġbnü l-kayyım, Resûlullah ın ve sahâbîlerin çeģitli hükümlerine dayanmaktadır. Bu hususta Ģunları ifade etmektedir: Bu konuda sünnet, Hz. Peygamber ve sahâbîler tarafından bir çok yerde uygulanan sünnet Ģöyledir: - Medine de avlanan kiģinin üzerindeki eģyaların onu bulan kiģi tarafından alınmasına izin vermesi Ġçki fıçılarının ve testilerinin kırılmasını emretmesi Abdullah b. Ömer e, asfur ile boyanmıģ iki elbiseyi yaktırması Ehli eģek etlerinin piģirildiği tencerelerin kırılmasını emretmesi, sonra da bunları kırmayıp yıkamak isteyenlere izin vermesi. Bu da göstermektedir iki durum da caizdir. Çünkü tencerelerin kırılma emri, kesin bağlayıcı bir emir değildir Dırar mescidini yıktırması Ganimetten mal çalanın, mallarının yakılıp yıkılması ġevkânî, Neylü l-evtâr, IV, 139. Rivayete göre Sa d b. Ebî Vakkâs, Medine haram böldesinde avlanırken buldukları bir kölenin üzerindeki eģyaları almıģ ve Hz. Peygamber in Ģöyle buyurduğunu nakletmiģtir: Kimin orada avlandığını görürseniz onun selebini alın. 20 Sââtî, Fethu r-rabbânî, XVII, Nevevî, Şerhu Müslim, XII, Ġbnü l-kayyım, Zâdu l-meâd, II, 66. Rivayete göre Hayber fethedildiği günün akģamı bazı sahabiler ateģler yakmıģlardı. Bu durumu göre Hz. Peygamber hangi sebeple bu ateģleri yaktıklarını sordu. Sahabenin ehli eģek etlerini piģirmek üzere böyle yaptığını öğrendiğinde, Hz. Peygamber önce ehli eģek etlerinin dökülmesini ve bunların içinde piģirildiği kapların ceza olarak kırılmasını emrettikten sonra, sahabenin ricada bulunması üzerine, bu görüģünden dönerek kapların kırılmamasını ve sadece yıkanmalarıyla yetinilmesine izin vermiģtir. 23 Ġbnü l-kayyım, Zâdu l-meâd, III, 17.

11 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza Peygamber in vekiline kötü sözler söyleyen birisini bazı Ģeylerden mahrum bırakması Elinin kesilmesine hükmedilemeyecek kadar az mal çalan bir kimseyi çaldığından fazlasıyla borçlandırması KaybolmuĢ hayvanları saklayan kiģiyi borçlandırması Zekatı vermeyenin malının yarısını Allah ın hakkı olarak alması Altın yüzük takan kiģiden onu atmasını istemesi. Bu olayda sahâbî yüzüğü atmıģ, ancak kimse yüzüğü almaya yeltenmemiģtir Yahudilere öfkesini göstermek için hurma ağaçlarını kestirmesi. - Hz. Ömer (ö. 23) ve Hz. Ali nin (ö. 42) meyhaneleri yıktırması Hz. Ömer in Sa d b. Ebi Vakkas tarafından yaptırılan sarayı yıktırması. Çünkü Sa d, böylece halktan uzak kalmaktaydı 31. Ġbn Teymiye, mali cezaları tazir cezaları arasında saymıģtır. Bunların artık uygulanamayacak nesh edilmiģ cezalar olduğunu söyleyenlere cevap vermiģ ve mali cezaların sabit ve muhkem ol- 24 Ġbnü l-kayyım, Zâdu l-meâd, II, 66. Burada ayrıca Ģunları söylemiģtir: Ganimetten mal çalanın mallarının yakılıp yıkılmasını ve onun dövülmesini emretti. Ondan sonra gelen iki halife de aynı uygulamayı tekrarlamıģlardır (bk. Ġbn Hacer, Telhîsu l-habîr, IV, 81; ġevkânî, Neylü l-evtâr, IV, 139). 25 Ebû Dâvud III, Rivayete göre Hımyer kabilesinden bir adam düģmanlardan birisini öldürmüģ ve onun üzerindeki eģyaları almak istemiģti. Onların valisi olan Halid b. Velid bunu engelledi. Durum Avf b. Malik tarafından Hz. Peygamber e intikal ettirildi. Peygamber in sorusu üzerine Halid malı çok bulduğu için böyle davrandığını söyledi. Hz. Peygamber malın o kiģiye verilmesini emrettikten sonra Halid, Avf ın yanına uğradı ve Avf onun elbisesini çekerek ona ağır sözler söyledi. Bu sözleri duyan Hz. Peygamber ona verme ey Halid diye ike defa tekrarladı. 26 Ebû Dâvud, IV, 550; Tirmîzî, III, 584; Ġbn Mâce, III, ġevkani, Neylü l-evtâr, IV, ġevkani, Neylü l-evtâr, IV, Ġbn Ferhûn, II, Ebû Ubeyd, Emvâl, s ; Abdurrezzak, Musannef, IX, Ġbnü l-kayyım, Zâdu l-meâd, III, 17.

12 254 Süleyman el-menî dukları sonucuna varmıģtır. Ona göre bunlar aynen bedeni cezalarda olduğu gibi üç kısma ayrılır: 1- Ġtlaf, yok etme, ortadan kaldırma. 2- Tağyir, değiģtirme. 3- BaĢkasının mülkiyetine verme. Ġbn Teymiye, baģkasının mülkiyetine verme Ģeklindeki mali cezaları açıklarken Ģunları söylemiģtir: Mülkiyetini baģkasına verme Ģeklinde uygulanan mali cezaya gelince, bunun bir örneğini Ebû Dâvud gibi Sünen sahipleri nakletmiģlerdir. Rivayete göre Resûlullah, dalında asılı meyveden çalan ancak bunları eteğine doldurup götürmeyen kiģinin ibret olsun diye dövülüp, çaldığının iki katını ödemekle sorumlu tutulacağını söylemiģtir. Ayrıca meradan çalınan hayvan için de dövülme ve iki katıyla borçlandırmaya hükmetmiģtir. Hz. Ömer de kaybolmuģ hayvanları saklayanların daha fazlasıyla borçlanmasına hükmetmiģtir. Ahmed b. Hanbel ve bir çok alim bu kararlarla amel etmiģlerdir. Hz. Ömer ve baģkaları bir bedevinin devesini çalan aç bir grubun efendisi hakkında, aldıklarından daha fazlasını ödemekle hükmetmiģtir. Ancak onların ellerini kestirmemiģtir. Hz. Osman (ö. 35) da kasten bir zımmîyi öldüren bir müslümanın ödeyeceği diyeti artırmıģtır. Aslında zımmînin diyeti müslümanın diyetinin yarısıdır. Ahmed b. Hanbel de bu görüģle amel etmiģtir 32. Abdulkadir Ûde de et-teşrîu l-cinâî adlı eserinde Ģunları söylemektedir: Kesin olarak bilinmektedir ki Ġslam, tazir cezası gerektiren bazı konularda mali cezalar öngörmüģtür. Mesela dalında asılı meyveyi çalan kiģinin, hırsızlığa münasip cezanın üzerinde, çaldığının iki katı oranında bir bedeli ödemesine hükmedilir. Bu hüküm, Hz. Peygamber in Kim bir şey çalıp çıkarırsa ona çaldığının iki katı ödettirilir ve ayrıca ceza verilir hadisi gereğincedir. Aynı Ģekilde kaybolmuģ hayvanları saklayanlara da sakladığı 32 Ġbn Teymiye, Fetâvâ, XXVIII,

13 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza 255 hayvanın iki kat bedeli ödettirilir. Zekat vermeyenin malının yarısının alınması Ģeklindeki tazir cezası da bu cümledendir 33. Ġbn Teymiye, Mecmûu fetâvâ adlı eserinde ödemeye imkanı olduğu halde borcunu eda etmekten kaçınan kiģiye uygulanacak tazir hakkında cevap verirken Ģunları söylemektedir: Buhârî ve Müslim in sahih hadisleri topkadıkları eserlerinde yer alan bir hadiste Resûlullah Ģöyle buyurmuģtur: İmkanı olduğu halde borcunu ödememek zulümdür. Zulmedene ise ceza vermek gerekir. Çünkü sünen adlı eserlerde rivayet edilen bir hadise göre Hz. Peygamber Ģöyle buyurmuģtur: Malı olduğu halde borcunu geciktirmek, kişinin dokunulmazlığının kaldırılıp cezalandırılmasını mubah kılar. Bu hadis Ahmed b. Hanbel ve Nesâî tarafından nakledilmiģtir. (Hadis metninde geçen leyyu kelimesi matl ile aynı manada geciktirmek demektir. Yine (hadis metninde yer alan) vâcid ifadesi de muktedir anlamına gelir. Resûlullah gücü yettiği halde borcunu ödemeyenin dokunulmazlığını kaldırmıģtır. Ġslam alimleri de had ve kefaret gerektirmeyen bütün günahlarda tazir uygulanmasının meģru olduğunda ittifak halindedirler 34. ġüphesiz ödeme imkanı olan kiģinin borcunu ertelemesi zulümdür. Zulüm ise mazluma verdiği eziyetin çeģidine göre derece derecedir. Zulmün zirve noktasında Allah a Ģirk koģmak bulunmaktadır. Zira Allah Teala Ģöyle buyurmuģtur: Elbette şirk büyük bir zulümdür 35. En tehlikeli zulümlerden biri de insanların meģru haklarına karģı iģlenen zulümdür. Mali haklar konusunda bir kiģinin diğerine zulmetmesi de bu cümledendir. Bu, ister malın gasbı Ģeklinde mala yönelik olsun, ya da kiģinin zorla malını almak, hırsızlık yapmak, aldatmak, hile yapmak, tehlikeye atmak Ģekillerinde olsun aynıdır. Ġmkanı olduğu ve özrü bulunmadığı halde borcu ödemeyip ertelemek de aynı kategoriye girer. Bir kısım Ġslam alimleri, imkanı olduğu halde borcu ödemeyip ertelemeyi bir nevi gasp olarak telakki etmiģlerdir. Çünkü mali bir hak, eğer vadesi dolmuģ ve borçlunun imkanı olduğu halde ödememesi söz konu- 33 Abdulkadir Ûde, Teşrî, I, Ġbn Teymiye, Fetâvâ, XXX, Lokmân (31), 13.

14 256 Süleyman el-menî su ise hükmen gasbedilmiģ mal anlamına gelir. Gasp sebebiyle doğan zarar ise gaspçı tarafından tazmin edilmek zorundadır. Ġmkanı olduğu halde borcunu ödemeyip tehir eden kiģi zalimdir ve baģkasının hakkını çiğnediği için cezalandırılması gerekir. Haddi zatında bu borçlu, hakkını çiğnediği alacaklısının, onun yüzünden kaçırdığı menfaatler ile elde edilmesi umulan menfaatlerini tazmin etmelidir. Ya da erteleme yüzünden, alacaklının kaybettiği her Ģeyi karģılamalıdır. Ġslam alimlerinin mali cezaların bir nevi tazir cezası olduğu, zalimlere uygulanması gerektiği, borcunu geciktirenin de cezayı ve dokunulmazlığının kaldırılmasını hak ettiği yolundaki görüģleri serdetmeden önce borcunu tehir eden kiģiyi tanımlamamızın iyi olacağı kanaatindeyim. Bu Ģekilde konumuz daha iyi anlaģılır duruma gelecektir. Dokunulmazlığı kaldırılıp cezaya çarptırılacak borçlu, vadesi dolmuģ borcunu imkanı olduğu halde ödemeyen kiģidir. ġöyle ki alacaklı birkaç kez alacağını ister, borçlu da ödemeye muktedir olduğu ya da geçerli bir özrü bulunmadığı halde her seferinde alacaklısını oyalar. Ayrıca alacaklının elinde borçludan aldığı bir rehin ya da kefili de bulunmamalıdır. Tazir cezaları ve çeģitleri hakkında yukarıda açıklamalarda bulunmuģtuk. Ġslam alimlerinin tazir cezaları ve bunların hukuki yeri hakkındaki kanaatlerini serdetmiģtik. Tazir cezalarının yok etme, değiģtirme ve baģkasının mülkiyetine geçirme Ģeklinde taksim edildiğini söylemiģtik. Ġslam alimleri, kaybedilen menfaatler ile elde edilmesi umulan menfaatlerin yok olmasının tazmin edilmesi meselesini incelemiģlerdir. Onlara göre kaybedilmiģ her menfaat tazmin edilmelidir. Mesela herhangi bir uzva yönelik saldırı sebebiyle o uzuvdan faydalanamamanın tazmini gibi. Ġslam alimleri, alacaklıyı mahkemeye düģürecek ve Ģikayete zorlayacak kadar borcunu tehir edip ödemeyen kiģi hakkında, alacaklısının onun yüzünden yaptığı harcamaları tazmin etmesine hükmetmiģlerdir. Ġbn Teymiye el-ihtiyârât adlı eserinde Ģunları söylemektedir: Alacaklısını mahkemeye Ģikayete zorlayacak kadar hakkını çiğneyen ve borcunu ödemeyen kiģi, alacaklısının bu sebeple

15 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza 257 yaptığı makul miktardaki masrafları tazmin etmekle yükümlüdür. Merdâvî de el-insâf adlı eserinin hacr/kısıtlılık ile ilgili bölümünde Ģunları kaydetmektedir: Alacaklı Ģikayete zorlanacak kadar oyalanmıģsa, bu sebeple yaptığı masrafların hepsi borçlusu tarafından karģılanmalıdır. Ġbn Teymiye bir baģka yerde de Ģunları söylemektedir: KiĢi, baģkasının kendisine iftira atması sebebiyle yöneticinin yanında borçlu duruma düģmüģse, bunları ödemek o yalancıya düģer. Bu konuda hocamız ġeyh Muhammed b. Ġbrâhim in de bir fetvası bulunmaktadır. Fetvâ metnini burada aynen iktibas ediyoruz: [Fetva Metni] Muhammed b. Ġbrâhim den Bakanlar Kurulu BaĢkanı na, es-selamu aleykum ve rahmetullahi ve berekatuhu Daha önce yüce makamınıza gönderdiğimiz bir yazıda da değindiğimiz üzere bu meselenin Ġslam hukukunu ilgilendiren bir yönü vardır. ġöyle ki Ġslam alimleri bir baģkasının haksız fiili sebebiyle yapılan masrafların, haksızlık edenden tahsil edilebileceğine hükmetmiģlerdir. Ġbn Teymiye el-ihtiyârât adlı eserinde Ģunları söylemiģtir: Alacaklısını mahkemeye Ģikayete zorlayacak kadar hakkını çiğneyen ve borcunu ödemeyen kiģi, alacaklısının bu sebeple yaptığı makul miktardaki masrafları tazmin etmekle yükümlüdür. Merdâvî de el-insâf adlı eserinin hacr/kısıtlılık ile ilgili bölümde Ģunları kaydetmektedir: Alacaklı Ģikayete zorlanacak kadar oyalanmıģsa, bu sebeple yaptığı masrafların hepsi borçlusu tarafından karģılanmalıdır. Ġbn Teymiye bir baģka yerde de Ģunları söylemektedir: KiĢi baģkasının iftirası sebebiyle masrafa girmiģ ise, bunları ödemek o yalancıya aittir. BaĢkası yerine ödeme yapanların bu harcamaları zalim tarafından geri ödenmelidir. O, haklı olanın karģı taraf ol-

16 258 Süleyman el-menî duğunu bilmekte ancak ya müslüman kardeģine husumeti ya da onun hakkına tamah etmesi sebebiyle zarar vermektedir. Bu durumda anlaģılmaktadır ki karģılıklı anlaģmazlıklarda mağlup mutlak anlamda tazminle sorumlu tutulamaz. Onun için iki ihtimal vardır: 1- Zulüm ve düģmanlığının farkında olup anlaģmazlığa düģtüğü kiģiye yaptığının haksızlık olduğunu bilmesi onun imkanı varken borcunu geciktirdiğini gösterir. 2- Zulmünü anlamaması, bilakis kendisinin haklı olduğunu zannetmesidir. Ya da kimin haklı olduğu kesin olmayıp muhtemeldir. Bu ikinci ihtimalde kiģi dinen masrafları karģılamaya zorlanamaz. Böylece kötüler kötülüklerinden çekinir hak sahipleri de haklarını korumuģ olurlar. Hakimler de karģılarına gelecek böylesi davalardan kurtulurlar 36. Birisinin baģkasında vadesi dolmuģ bir alacağı olsa ve borçlu imkanı olduğu halde bunu geciktirse, bu arada paranın değeri düģse ya da vadesi dolmuģ ödenmesi gereken borç konusu olan malın fiyatı ucuzlasa, adaletin gereği olarak ve sebep olunan zararın tazmini ya da menfaat ve malın bizzat kendisinin tazmini kaidesinin muktezasınca, hak sahibinin, paranın değer kaybından doğan zararı ile malı kullanamamaktan doğan zararı, borcu geciktiren tarafından tazmin edilmelidir. Ġmkanı olduğu halde borcunu geciktirenlere Ģu cezalar da uygulanabilir: Ödeme imkanı olduğu halde borcun geciktirildiği tespit edildikten sonra, eğer hak sahibinin alacağı eksiliyorsa borcun değeri o gün itibariyle paraya çevrilir. Ödemek zorunda olduğu borcu borçlu geciktirirse ve bu sebeple borçluda olan malın kıymeti düģerse bunu borcu geciktiren zalim tazmin etmelidir. ĠĢte bu adaletin ve insafın gereğidir. Borçlu borcu ödemeyip geciktirmesi sebebiyle bu cezaya çarptırılmaktadır. Alacaklı borçluda bulunan kendisine ait malı kullanabiliyor olsaydı Ģu an sahip olması beklenen fazlalığın tazmini konusunda da hak sahibidir. Çünkü borçlu onu malından mahrum bırakarak bu gelire eriģmesini önlemiģtir. Burada borçlunun vermesi gereken ekstra paralar, karşılıksız ziyade değildir. Bilakis bunlar borcun tehirinden doğan noksanlığın tazminidir. 36 Ġbn Teymiye, Fetâvâ, XIII, 55.

17 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza 259 Ġslam alimleri vadesi dolduğu halde ödenmeyip geciktirilen gasp edilmiģ hakların borç verildiği günkü değeriyle kıymetlendirilmesi hususunda ihtilaf etmiģlerdir. Bir kısım hukukçular bunu onaylamamıģtır. Mesela Şerhu Münteha l-irâdât adlı eserde azalan kıymetin tazmin edilmeyeceği kayıtlıdır. Aynı Ģekilde ödeme gücü olduğu halde borcunu geciktirenin müstehak olduğu ceza konusunda da bir birlik sağlayamamıģlardır. Çoğunluk Şerhu münteha dan aktardığımız Ģekilde alacağa ziyade yapılamayacağı kanaatindedir. Onlara göre Malı olduğu halde borcunu geciktirmek, kişinin dokunulmazlığının kaldırılıp cezalandırılmasını mubah kılar hadisindeki ceza, devlet baģkanının ya da temsilcisinin hapis ya da dövme Ģekilleri ya da bunlardan biri ile vereceği tazir cezalarıdır. BaĢka alimler ise imkanı olduğu halde borcunu ödemeyen borçlunun, alacağını tahsil etmek için alacaklısının yaptığı harcamaları tazmin etmesi gerektiğine hükmetmiģlerdir. Bunlardan biri de Ġbn Teymiye dir. Onun görüģlerini yukarıda arz etmiģtik. Bazı alimler ise azalan kıymetin tazmin edilmesine hükmetmiģtir. Abdurrahman Sa dî Ģunları söylemiģtir: ArkadaĢlar düģen kıymetin tazmin olunamayacağını söylemektedir. Halbuki bana göre, bu ihtilaflıdır. Doğru olan da düģen kıymetin tazmin edilmesi gerektiğidir. Bin lira eden bir mal gasp edildiğinde, malın kıymeti düģse ve beģ yüz lira eder olsa, düģen kıymet tazmin edilmeyip olduğu gibi geri verilir demek ne kadar doğrudur? 37. Abdullah b. Bessam ın el-ihtiyârât el-celiyye mine l-mesâili l- Hilâfiyye adlı eserinde ondan naklettiği sözünde de Ģunları ifade etmiģtir: Gaspçı, gasbettiği malda her ne surette olursa olsun meydana gelen noksanlığı tazminle yükümlüdür. Hatta malın değeri de böyledir. Halbuki malın değeri esasen malın kendisinden ayrı bir Ģey olsa da yine de mala dahilmiģ gibi kabul edilir el-fetâvâ es-sa diyye, s Ġbn Bessam, el-ihtiyârât, III, 172.

18 260 Süleyman el-menî el-fetâvâ es-sa diyye adlı eserde ise Ģunlar kayıtlıdır: ArkadaĢlar gasp konusunda, gaspçının, gasbettiği malda meydana gelen noksanlıkları tazmin edeceğini söylerken, malın değerindeki azalmanın tazmin edilemeyeceğini ifade etmiģlerdir. Halbuki bana göre bu son derece zayıf bir görüģtür. Ġki görüģten daha doğru olan ki bu Ġbn Teymiye nin de görüģüdür- gaspçı, malda her ne surette olursa olsun meydana gelen noksanlığı tazminle yükümlüdür. Malın değeri de buna dahildir 39. Bu hüküm, Allah Teâlâ tarafından korunması emredilen adaletin gereğidir. Bu aynı zamanda Resûlullah ın zalimlere müstehak gördüğü cezanın kendisidir. Bunu Hz. Peygamber in Ģu hadisinin umûmiliğinden anlamaktayız: Malı olduğu halde borcunu geciktirmek, kişinin dokunulmazlığının kaldırılıp cezalandırılmasını mubah kılar. Bunu Tirmizî dıģındaki beģ hadis eserinin müellifi nakletmiģtir. ġüphesiz borcu ödemeye gücü yettiği halde bunu yapmayan kiģi gaspçı hükmündedir. Ancak tazmin etmesi gereken fazlalığın belirlenmesinde adalet gözetilmelidir. Zulüm zulümle karşılanamaz. Zarara ondan daha fazlasıyla karşılık verilemez. Burada tazmin edilecek miktarın takdirini açıklığa kavuģturacak bir örnek sunalım: Zeyd in Amr a $ borcu var. Vadesi 1411 hicrî yılının Muharrem ayının baģında dolmaktadır. Borcun alındığı gün bir dolar 250 Yen e tekabül etmektedir. Ancak Muharrem ayının ba- Ģında bir dolar 220 Yen e düģmüģtür. Bunun üzerine Amr, Zeyd den alacağını talep etmiģtir. Ancak Zeyd bir dolar 150 Yen e düģene kadar borcu tehir etmiģtir. Borcun alındığı gün ile vadesinin dolduğu gün arasında Dolar ile Yen arasındaki fark 30 Dolardır. Bunun borçludan alınması için bir yol yoktur. Çünkü borçlu için bunu tahsil etme hakkı verecek bir sebep yoktur. Esasen borçlunun alacaklıya ödemesi gereken bedel vade dolumundan borcun tecil edilip ödendiği zaman arasındaki farktır ve bu her Dolar için yetmiģ Yen e tekabül etmektedir. 39 el-fetâvâ es-sadiyye, s. 208.

19 Borcunu Ödemeyene Verilecek Ceza 261 [Cezâî Şart ve Kaparo] [Cezâî Şart] Bu örnek adalete uygun tazminat takdiri ile haddi aģmamak için güzel açılımlar yapmaktadır. GerçekleĢmiĢ olmayıp da gerçekleģmesi konusunda galip zan oluģmuģ da olsa bir menfaatin kaybına sebebiyet verenin bunu tazmin etmesi gerektiği yolundaki görüģümüzü destekleyen Ģeylerden ikisi de kaparo ve cezai Ģart meseleleridir. Bunların her ikisi de gerçekleģmemiģ ancak gerçekleģmesi muhtemel menfaatların tazminidir. Bununla birlikte böyle muhtemel menfaatların tazmini meģru görülmüģtür. Cezai Ģartın muteberliği konusunda Suudi Arabistan Büyük Ulema Meclisi tarih ve 25 sayılı Ģu kararı vermiģtir: [Cezâî Şart Konusunda Fetvâ Metni] Karar no : 25 Tarih : Hamd sadece Allah adır. Salât ve selâm da kendisinden sonra nebi gelmeyecek olan Hz. Muhammed e, O nun ailesine ve ashâbınadır. Büyük Ulema Meclisi nin tarihleri arasında gerçekleģtirdiği dördüncü dönem toplantılarında kararlaģtırıldığı üzere, cezai Ģart konusu, meclisin tarihleri arasında Taif Ģehrinde yaptığı beģinci dönem toplantıları gündeminde yerini almıģtır. Konunun iģleniģi bu toplantıda icra edilmeden önce Ġlmi AraĢtırmalar ve Fetva Daimi Heyetinin hazırladığı araģtırmalara bakılmıģ, konu hakkındaki düģünceler arz edilmiģ ve tartıģılmıģ, cezai Ģartın kıyas edilebileceği meseleler ortaya konmuģ, bu kıyaslamaların mümkün olup olmadığı münakaģa edilmiģ ve Ey iman edenler! Akitlerinizi yerine getirin 40 ayetinin anlamı düģünülmüģtür. Ayrıca Resûlullah ın Müslümanlar Ģartlarına bağlıdırlar. Ancak haramı helal, helali haram kılan Ģartlar müstesna hadisi de değerlendirilmiģtir. Hz. Ömer in ġart varsa hak yoktur sözü de 40 el-mâide (5), 1.

20 262 Süleyman el-menî ele alınmıģtır. ġartlar konusunda asıl olanın sıhhat/meģruluk olduğunu ve ancak nas ya da bunlara kıyas yoluyla batıl olduğu açığa çıkan Ģartların haram kabul edileceği görüģünün doğruluğuna istinat edilmiģtir. Ġslam alimlerinin akitlerde husule gelen Ģartları sahih ve fasit olarak ikiye ayırmaları, sahih Ģartları da, karģılıklı malların mubadelesi ve malın bedelinin tesliminin Ģart koģulmasında olduğu gibi akdin gerektirdiği Ģartlar, vade, rehin, kefil gibi semenin niteliği ya da cariyenin bakire olmasında olduğu gibi malın evsafıyla ilgili koģulan Ģartlarda olduğu gibi akdin maslahatına olan Ģartlar ve satıcının sattığı evde bir ay oturmayı Ģart koģması gibi satıģın muktezasına aykırı olmamakla birlikte akdin ne gereği ne de maslahatından olmayan belli bir menfaat için koģulan Ģartlar Ģeklinde üçe ayırmaları tetkik edilmiģtir. Fasit Ģartlar da üçe ayrılmıģtır: 1- Taraflardan birinin diğerine ikinci bir akit yapmayı Ģart koģması. SatıĢ, kiralama vs. 2- Akdin muktezasına aykırı düģen bir Ģeyin Ģart koģulması. Satılan malda kendisine sorumluluk kabul etmemek, alıcıya satın aldığı malı satmamayı ya da hibe etmemeyi veya mal köle ise azat etmemeyi Ģart koģmak bu türdendir. 3- Akdi askıya alan bir Ģart koģmak. Mesela falanca gelirse bunu sana sattım demek gibi. Burada cezai Ģartın tatbiki üzerinde durulmuģ ve bunun akdin maslahatına olan Ģartlardan kabul edilebileceği ortaya çıkmıģtır. Çünkü bu Ģart akdin belirlenmiģ vadesinde tamamlanmasını sağlar. Ayrıca Buhârî nin Sahih inde naklettiği Ġbn Sîrîn e ulaģan bir isnada sahip haber de Ģunlar kayıtlıdır: Birisi, ücretle tuttuğu bir baģkasına, hayvanları getirmesini eğer onunla falanca gün yolculuk yapmazsa yüz dirhem vereceğini taahhüt etse ve sonra da gerçekten o adamla yola çıkmasa ġureyh e göre zorlanmaksızın kendi aleyhine Ģart koyan bunu yerine getirmekle mükelleftir. Yine Eyyûb un Ġbn Sîrîn den rivayet ettiğine göre birisi, yiyecek satın aldı ve ÇarĢamba günü gelmediği takdirde aralarında alıģveriģ olmamıģ kabul edilebileceğini söyledi ve gerçekten de o gün gelmedi. ġureyh müģterinin vaadini yerine getirmediğini söyleyip onun aleyhine hükmetmiģtir.

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI)

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livata Haddi 71 LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livatanın cezası zina cezasından farklıdır. Her ikisinin vakıası birbirinden ayrıdır, birbirinden daha farklı durumları vardır. Livata,

Detaylı

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR. BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR. BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE Başkan, Nebojša Vučinić, Yargıçlar, Paul Lemmens, Egidijus Kūris, ve Bölüm Yazı

Detaylı

MALA YÖNELİK SALDIRILAR

MALA YÖNELİK SALDIRILAR Mala Yönelik Saldırılar 339 MALA YÖNELİK SALDIRILAR Menkul (Taşınabilir) Mallar 1- Saklandığı yerin dışında bir başka yerden alınması veya çıkartılması yada beytülmaldan çalınması gibi el kesme şartlarına

Detaylı

Birden fazla umre yapmanın hükmü ve iki umre arasındaki süre ne kadar olmalıdır? Muhammed Salih el-muneccid

Birden fazla umre yapmanın hükmü ve iki umre arasındaki süre ne kadar olmalıdır? Muhammed Salih el-muneccid Birden fazla umre yapmanın hükmü ve iki umre arasındaki süre ne kadar olmalıdır? حكم تكر لعمر م يكو بينهما ] تريك Turkish [ Türkçe Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza

Detaylı

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi Prof. Dr. Köse: Organ Bağışının Dinen Sakıncası Yoktur İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İzmir İl Müftülüğü ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

Detaylı

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır. İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.

Detaylı

Abdest alırken kep ve şapka veya kufiyenin üzerini mesh etmenin hükmü. Muhammed Salih el-muneccid

Abdest alırken kep ve şapka veya kufiyenin üzerini mesh etmenin hükmü. Muhammed Salih el-muneccid Abdest alırken kep ve şapka veya kufiyenin üzerini mesh etmenin hükmü ] ريك Turkish [ Türkçe Muhammed Salih el-muneccid Terceme: Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 202-433 ح م ملسح القبعة والكوفية

Detaylı

Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir?

Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Kısacası

Detaylı

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir.

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir. Hastalık ve Yolculukta: Eğer bir insan hasta ise ve yolcu ise onun için oruç tutmak Kur an-ı Kerim de yasaktır. Bazı insanlar ben hastayım ama oruç tutabilirim diyor veya yolcuyum ama tutabilirim diyor.

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, taksitle satış sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.

YÖNETMELİK. MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, taksitle satış sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir. 14 Ocak 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29236 Gümrük ve Ticaret Bakanlığından: YÖNETMELİK TAKSİTLE SATIŞ SÖZLEŞMELERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

2. Haramı ve helali tayin etmek Allah ın hakkıdır. Bir harama helal demek vebal olduğu gibi helale haram demek de vebaldir.

2. Haramı ve helali tayin etmek Allah ın hakkıdır. Bir harama helal demek vebal olduğu gibi helale haram demek de vebaldir. Duası müstecap, günü bereketli, kalbi mutmain, huzurlu, umutlu, salih bir mü min olabilmek için helal yeme-içme ve helal yaşama ölçülerimizin bilinmesi gerekiyor. Her imtihanımızda ve hayatımızın her kesitinde

Detaylı

İŞ KAZALARINDA DOĞAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUKLAR

İŞ KAZALARINDA DOĞAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUKLAR İŞ KAZALARINDA DOĞAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUKLAR 1 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ KURALLARINA UYMAYAN İŞVERENLERİN KARŞILAŞABİLECEKLERİ YAPTIRIMLAR A- İŞ KAZASI MEYDANA GELMEDEN: (İş güvenliği kurallarını

Detaylı

Terceme : Muhammed Şahin

Terceme : Muhammed Şahin KAZA ORUCUNU MAZERETSİZ Z GECİKT KTİRMENİN HÜKMÜ ] تر Turkish [ Türkçe Abdulaziz b. Baz Abdullah b. Cibrîn Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 203-434 ح م تا خ قضاء رضان» بالغة الية «عبد العز%ز

Detaylı

Karşılıksız Çek için Para ve Hapis Cezası Var

Karşılıksız Çek için Para ve Hapis Cezası Var Çek Kanunu; 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki Kanun 19.03.1985 tarihlide kabul edilmiş, 03.04.1985 tarihli, 18714 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe

Detaylı

Yönetmelik hükümleri, katılım bankaları yönünden kar payı dikkate alınarak uygulanacaktır.

Yönetmelik hükümleri, katılım bankaları yönünden kar payı dikkate alınarak uygulanacaktır. 16.01.2015 ERTÜRK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. SİRKÜLER 2015/16 KONU: Taksitle Satış Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik Taksitle satış sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını

Detaylı

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

İSLÂM DA CEZA SİSTEMİ HATA İLE ÖLDÜRME

İSLÂM DA CEZA SİSTEMİ HATA İLE ÖLDÜRME 190 HATA İLE ÖLDÜRME Hata ile öldürme iki kısma ayrılır: 1- Öldürülen kimsenin isabet alması istenmemesine rağmen ona isabet etmesi ve onu öldürmesidir. Bir ava atış yapılırken bir insana isabet etmesi

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

OSMANLI PERSPEKTĠFĠNDEN MAĞDUR HAKLARI

OSMANLI PERSPEKTĠFĠNDEN MAĞDUR HAKLARI OSMANLI PERSPEKTĠFĠNDEN MAĞDUR HAKLARI I. Ġslam CezaHukukunda Mağdur Kavramı İslam CezaHukukunda, suçla ihlal edilen ya da tehlikeye sokulan hukukî değerin sahibi vesuçtan doğrudan doğruya zarar gören

Detaylı

ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA KARAR. BaĢvuru n o 46766/13 Yılser GÜNGÖR ve diğerleri / Türkiye

ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA KARAR. BaĢvuru n o 46766/13 Yılser GÜNGÖR ve diğerleri / Türkiye ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDA KARAR BaĢvuru n o 46766/13 Yılser GÜNGÖR ve diğerleri / Türkiye T.C. Adalet Bakanlığı, 2013. Bu gayri resmi çeviri, Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve DıĢ

Detaylı

Arkan&Ergin Uluslararası Denetim Ve Y.M.M. A.Ş.

Arkan&Ergin Uluslararası Denetim Ve Y.M.M. A.Ş. İstanbul, 13.06.2008 Seri B, Sıra No:2 Tahsilat Genel Tebliği Yayımlandı DUYURU NO:2008/60 06.06.2008 tarihli ve mükerrer 26898 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5766 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü

Detaylı

Sözkonusu Maddede; yurtdışındaki kıymetlerin beyanına imkan sağlanmış, yurtiçindeki varlıklarla ilgili bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Sözkonusu Maddede; yurtdışındaki kıymetlerin beyanına imkan sağlanmış, yurtiçindeki varlıklarla ilgili bir düzenlemeye yer verilmemiştir. SĠRKÜLER SAYI : 2013 / 38 İstanbul, 29.05.2013 KONU : Yurtdışındaki bazı varlıklarla ve yurtdışında elde edilen bazı kazançlarla ilgili vergi avantajları sağlayan Kanun yayımlandı 29 Mayıs 2013 tarihli

Detaylı

KADINA ARKADAN YANAŞMANIN HÜKMÜ

KADINA ARKADAN YANAŞMANIN HÜKMÜ 76 KADINA ARKADAN YANAŞMANIN HÜKMÜ Kadına dübüründen yanaşmak haramdır. Dolayısıyla erkeğin kadına dübüründen yanaşması haram olup bazı imamlar bunu zina olarak değerlendirmişlerdir. Her ne kadar livata

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş.

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. TÜKETİCİ KREDİLERİ SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU 1- Giriş İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun un 23. maddesi uyarınca tüketiciye tüketici

Detaylı

ÇÖZÜM ÖTV BİZDEN. Zihni KARTAL *

ÇÖZÜM ÖTV BİZDEN. Zihni KARTAL * ÖTV BİZDEN Zihni KARTAL * Giriş Uygulamada özellikle otomotiv ve dayanıklı tüketim sektörlerinde faaliyet gösteren bazı şirketler bazı dönemlerde potansiyel alıcılara yönelik olarak ÖTV Bizden veya ÖTV

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 11.01.2016/30-1 TAHSİLAT GENEL TEBLİĞİ (SERİ: B SIRA NO: 9) YAYIMLANDI

Sirküler Rapor Mevzuat 11.01.2016/30-1 TAHSİLAT GENEL TEBLİĞİ (SERİ: B SIRA NO: 9) YAYIMLANDI Sirküler Rapor Mevzuat 11.01.2016/30-1 TAHSİLAT GENEL TEBLİĞİ (SERİ: B SIRA NO: 9) YAYIMLANDI Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı nın Artvin Valiliğine hitaben yazdığı 25/11/2015 tarih ve 80100189-105[13-1227]-111814

Detaylı

Teravih Namazı - Gizli ilimler Sitesi

Teravih Namazı - Gizli ilimler Sitesi Niçin Teravih Namazı denilmiştir? Ramazan ayında yatsı namazından sonra kılınan namaz. "Teravih" kelimesi Arapça, "Terviha"nın çoğuludur ve "oturmak, istirahat etmek'" anlamına gelmektedir. Teravih namazı

Detaylı

Ek-1 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

Ek-1 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Ek-1 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI.. Sayı : Konu :Ek Tahakkuk Kararı EK TAHAKKUK KARARI KARAR NO : KARAR TARİHİ : GÜMRÜĞÜN ADI : YÜKÜMLÜNÜN ADI SOYADI/UNVANI/ADRESİ : T.C. KİMLİK NO/ VERGİ NUMARASI

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU 1-Giriş İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formunda yer alan bilgiler, işbu formun tüketiciye verildiği tarihten

Detaylı

ح م تهني ة غ ملسلم ف مناسبات غ دينية. şeyh Muhammed Salih el-muneccid

ح م تهني ة غ ملسلم ف مناسبات غ دينية. şeyh Muhammed Salih el-muneccid Dînî olmayan münâsebetlerde gayr-i müslimleri kutlamanın hükmü ح م تهني ة غ ملسلم ف مناسبات غ دينية ] ريك - Turkish [ Türkçe - şeyh Muhammed Salih el-muneccid الشيخ مد صالح املنجد Terceme: IslamQa koordinasyon:

Detaylı

Tarih: Sayı: 2014/33

Tarih: Sayı: 2014/33 Tarih: 19.09.2014 S İ R K Ü L E R R A P O R Sayı: 2014/33 Konu: 4458 Sayılı Gümrük Kanunu ve İlgili Diğer Kanunlar Kapsamında Gümrük Yükümlülüğü Doğan ve 6183 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Takip Edilen

Detaylı

ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDAKARAR

ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDAKARAR ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDĠLEBĠLĠRLĠK HAKKINDAKARAR Emre EKĠCĠ / TÜRKĠYE DAVASI (Başvuru no.696/10) T.C. Adalet Bakanlığı, 2013. Bu gayri resmi çeviri, Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler

Detaylı

TAġINMAZLARIN ARSA VASFINI KAZANMASI

TAġINMAZLARIN ARSA VASFINI KAZANMASI TAġINMAZLARIN ARSA VASFINI KAZANMASI Nevzat Ġhsan SARI / Tapu ve Kadastro MüfettiĢi TaĢınmazların arsa vasfını kazanması ancak imar planlarının uygulanmasıyla mümkündür. Ülkemizde imar planlarının uygulanması

Detaylı

SİRKÜLER NO: POZ-2009 / 52 İST, 20.05.2009 MALİYE; VADELİ ÇEKLERDE REEKONTU KABUL ETMİYOR

SİRKÜLER NO: POZ-2009 / 52 İST, 20.05.2009 MALİYE; VADELİ ÇEKLERDE REEKONTU KABUL ETMİYOR SİRKÜLER NO: POZ-2009 / 52 İST, 20.05.2009 ÖZET: Maliye; vadeli çeklerde reeskontu kabul etmiyor. MALİYE; VADELİ ÇEKLERDE REEKONTU KABUL ETMİYOR Vergi Usul Kanunu na göre yapılacak dönem sonu değerlemelerinde;

Detaylı

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR BaĢvuru no. 24886/07 Abdurrahman YABAN / Türkiye Başkan, Helen Keller, Yargıçlar, Egidijus Kūris, Jon Fridrik Kjølbro, ve

Detaylı

VERGİYE UYUMLU MÜKELLEFLERİN BORÇLARININ TECİLİ VE BAKANLAR KURULUNA TANINAN TECİL YETKİSİ

VERGİYE UYUMLU MÜKELLEFLERİN BORÇLARININ TECİLİ VE BAKANLAR KURULUNA TANINAN TECİL YETKİSİ 27.05.2017/69-1 VERGİYE UYUMLU MÜKELLEFLERİN BORÇLARININ TECİLİ VE BAKANLAR KURULUNA TANINAN TECİL YETKİSİ ÖZET : 6183 sayılı AATUH Kanuna eklenen 48/A maddesinde vergiye uyumlu mükelleflerin borçlarının

Detaylı

Biz de yazımızda bunu irdeleyelim, yani vergi aslında af olur mu sorusunun cevabını irdeleyelim istedik.

Biz de yazımızda bunu irdeleyelim, yani vergi aslında af olur mu sorusunun cevabını irdeleyelim istedik. Vergi barışı, Hazine'ye varlık barışından daha çok gelir getirir 23.11.2009 Bumin Doğrusöz Geçen günlerde yine vergi affı dedikoduları çıktı. Bu arada bir toplantıda Maliye Bakanı, vergide af olmayacağını

Detaylı

5 Peygamberimiz in en çok bilinen dört ismi hangileridir? Muhammed, Mustafa, Mahmud, Ahmed.

5 Peygamberimiz in en çok bilinen dört ismi hangileridir? Muhammed, Mustafa, Mahmud, Ahmed. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Siyer-i Nebi ne demektir? Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) doğumundan ölümüne kadar geçen hayatı içindeki yaşayışı, ahlâkı, âdet ve davranışlarını inceleyen ilimdir.

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

VERGİ İCRA HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

VERGİ İCRA HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. VERGİ İCRA HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004

Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004 Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1. 24.6.1995 tarihli ve 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

TASARRUFUN İPTALİ DAVALARI

TASARRUFUN İPTALİ DAVALARI TASARRUFUN İPTALİ DAVALARI İİK. nun 277. vd maddelerinde düzenlenmiştir. Her ne kadar İİK. nun 277/1 maddesinde İptal davasından maksat 278, 279 ve 280. maddelerde yazılı tasarrufların butlanına hükmetmektir.

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Üçüncü Daire Esas No : 2010/5785. Karar No : 2012/3582

T.C. D A N I Ş T A Y Üçüncü Daire Esas No : 2010/5785. Karar No : 2012/3582 T.C D A N I Ş T A Y Üçüncü Daire Esas No : 2010/5785 Karar No : 2012/3582 Anahtar Kelimeler : Haciz İşlemi, İhtiyati Haciz, Şirket Ortağı, Teminat, Kişiye Özgü Ev Eşyaları Özeti: Teşebbüsün muvazaalı olduğu

Detaylı

KREDÝLÝ MENKUL KIYMET ÝÞLEMLERÝ ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ

KREDÝLÝ MENKUL KIYMET ÝÞLEMLERÝ ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ SANKO KREDÝLÝ MENKUL KIYMET ÝÞLEMLERÝ ÇERÇEVE SÖZLEÞMESÝ TARAFLAR Bir tarafta, SANKO MENKUL DEÐERLER A.Þ. (Bundan sonra ARACI KURUM olarak anýlacaktýr.) ile diðer tarafta.... bundan sonra kýsaca MÜÞTERÝ/LER

Detaylı

Üstadımızın mezkûr beyanında, Kur'an ın her ayetinin üç hükmü içine aldığı belirtilmiştir. Bu hükümler şunlardır:

Üstadımızın mezkûr beyanında, Kur'an ın her ayetinin üç hükmü içine aldığı belirtilmiştir. Bu hükümler şunlardır: Sorularlarisale.com "Kur'an ın her kelamı üç kaziyeyi müştemildir. Birincisi, bu Allah ın kelamıdır. İkincisi, Allah ca murad olan mana budur. Üçüncüsü, mana-yı murad budur..." İzah eder misiniz? "Kur'an

Detaylı

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR (BaĢvuru no. 63017/11) Namık Kemal BATAR ve Diğerleri / TÜRKİYE T.C. Adalet Bakanlığı, 2014. Bu gayriresmî çeviri, Adalet

Detaylı

ÖDEME EMRİNE KARŞI YAPILACAK İŞLEMLER

ÖDEME EMRİNE KARŞI YAPILACAK İŞLEMLER ÖDEME EMRİNE KARŞI YAPILACAK İŞLEMLER 2007 ÖDEME EMRİNE KARŞI YAPILACAK İŞLEMLER ÜCRETSİZDİR Bu broşüre elektronik ortamda www.gib.gov.tr internet sayfasından ulaşabilirsiniz. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Detaylı

VERGİ BORÇLARININ 18 EŞİT TAKSİTTE ÖDENMESİ İMKANI GETİRİLMİŞTİR.

VERGİ BORÇLARININ 18 EŞİT TAKSİTTE ÖDENMESİ İMKANI GETİRİLMİŞTİR. VERGİ BORÇLARININ 18 EŞİT TAKSİTTE ÖDENMESİ İMKANI GETİRİLMİŞTİR. Değerli üyemiz, 05/11/2008 Tüm dünyada ve ülkemizde yaşanmakta olan ekonomik kriz hükümetler başta olmak üzere tüm kurum ve kuruluşları

Detaylı

Sayı : B.13.2.SGK /300 7/5/2010 Konu : Fazlaya ilişkin hacizler GENELGE 2010/60

Sayı : B.13.2.SGK /300 7/5/2010 Konu : Fazlaya ilişkin hacizler GENELGE 2010/60 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.06.00-010.06.02 /300 7/5/2010 Konu : Fazlaya ilişkin hacizler GENELGE 2010/60 1-Genel açıklamalar Kurumun

Detaylı

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ.

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ. EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ www.almuwahhid.com 1 Müellif: Şeyhu'l-İslam İbni Teymiyye (661/728) Eser: Mecmua el-feteva, cilt 4 بسم هللا الرحمن الرحيم Selefin, kendilerinden sonra gelenlerden daha alim, daha

Detaylı

5237 TCK DEĞĠġĠKLĠK TASARISI Cinsel Suçlarla Ġlgili Bölüm. Önerilen DeğiĢiklik Cinsel saldırı (Tasarı Madde 42)

5237 TCK DEĞĠġĠKLĠK TASARISI Cinsel Suçlarla Ġlgili Bölüm. Önerilen DeğiĢiklik Cinsel saldırı (Tasarı Madde 42) 5237 TCK DEĞĠġĠKLĠK TASARISI Cinsel saldırı Cinsel saldırı (Tasarı Madde 42) Madde 102- (1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal eden kişi, mağdurun şikayeti üzerine, iki yıldan

Detaylı

TEMİZLİK HAZIRLAYAN. Abdullah Cahit ÇULHA

TEMİZLİK HAZIRLAYAN. Abdullah Cahit ÇULHA TEMİZLİK HAZIRLAYAN Abdullah Cahit ÇULHA TEMİZLİK MADDİ TEMİZLİK MANEVİ TEMİZLİK İslam dini, hem maddî, hem de manevî temizliğe büyük bir önem vermiştir. Bu iki kısım temizlik arasında büyük bir ilgi vardır.

Detaylı

DOMUZ ETİNİN HARAM KILINMASININ HİKMETİ

DOMUZ ETİNİN HARAM KILINMASININ HİKMETİ DOMUZ ETİNİN HARAM KILINMASININ HİKMETİ حكمة ريم م ا ير ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ümmü Nebil 2009-1430 1 حكمة ريم م ا ير» باللغة ال ية «مد صالح

Detaylı

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN 6405 TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN Kanun Numarası : 3002 Kabul Tarihi : 8/5/1984

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

Soru 1719: Borcu ödemek için haram mal vermenin hükmü nedir? Cevap: Başkasının malını vermekle borç ödenmez ve bununla borçlunun sorumluluğu kalkmaz.

Soru 1719: Borcu ödemek için haram mal vermenin hükmü nedir? Cevap: Başkasının malını vermekle borç ödenmez ve bununla borçlunun sorumluluğu kalkmaz. Sorular ve Fetvalar / BORÇ BORÇ Soru 1716: Bir fabrika sahibi ham madde satın almak için benden borç olarak bir miktar para aldı. Bir süre sonra bu parayı bir miktar fazlasıyla bana geri ödedi. O bu fazlalığı

Detaylı

Güncel Çek Kanunu Uygulama Rehberi

Güncel Çek Kanunu Uygulama Rehberi Çek Kanununda yapılan değişiklikler Ticari hayatın yegane ödeme araçlarından birisi çektir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun yanında 5941 sayılı Çek Kanunu ile de düzenlenen çeklerin uygulamadaki yeri

Detaylı

Sirküler No: 011 İstanbul, 27 Ocak 2017

Sirküler No: 011 İstanbul, 27 Ocak 2017 Sirküler No: 011 İstanbul, 27 Ocak 2017 Konu: 6770 sayılı Kanun ile 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borçların taksit ödeme süreleri 4 ay uzatıldı. Özet: 27 Ocak 2017 tarihli Resmi Gazete de

Detaylı

Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak. Muhammed b. Salih el-useymîn. Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin

Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak. Muhammed b. Salih el-useymîn. Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin Hilalin bir ülkede görülmesiyle oruca başlamak ] ريك Turkish [ Türkçe Muhammed b. Salih el-useymîn Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 2011-1432 الصيام برؤ ة واحدة» اللغة الرت ية «بن صالح

Detaylı

: Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) Nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri: A Sıra No: 7) yayımlandı.

: Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) Nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri: A Sıra No: 7) yayımlandı. SİRKÜLER TARİH : 28.04.2016 SAYI : 2016-04-4 KONU ÖZETİ : Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) Nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri: A Sıra No: 7) yayımlandı. : Mükellefler; borç durumunu

Detaylı

TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDE HAKSIZ KOŞULLARA İLİŞKİN TÜZÜK

TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDE HAKSIZ KOŞULLARA İLİŞKİN TÜZÜK TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDE HAKSIZ KOŞULLARA İLİŞKİN TÜZÜK (31.10.2012 - R.G. 184 - EK III - A.E. 588 Sayılı Tüzük) TÜKETİCİLERİ KORUMA YASASI (40/2003 ve 55/2010 Sayılı Yasalar) Madde 20 Altında Yapılan

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLĠK KURUMU BAġKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Emeklilik ĠĢlemleri Daire BaĢkanlığı

T.C. SOSYAL GÜVENLĠK KURUMU BAġKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Emeklilik ĠĢlemleri Daire BaĢkanlığı T.C. SOSYAL GÜVENLĠK KURUMU BAġKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Emeklilik ĠĢlemleri Daire BaĢkanlığı Tarih: 16/05/2008 Sayı : B.13.2.BKG.0.11.00.02/364114 Konu : 2022 sayılı Kanunun

Detaylı

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK İLK TÜRK { DEVLETLERİNDE HUKUK Hukuk Anlayışı Hukuk fertlerin bir arada barış ve güven içinde yaşamasını sağlamak amacıyla oluşturulan hak ve kanunların bütünüdür. Bir devletin uzun ömürlü olabilmesi için

Detaylı

03.05.2013 Sirküler, 2013/15. Sayın MeslektaĢımız; KONU: Vadeli Çekler de reeskonta tabi tutulabilir.

03.05.2013 Sirküler, 2013/15. Sayın MeslektaĢımız; KONU: Vadeli Çekler de reeskonta tabi tutulabilir. Sayın MeslektaĢımız; 03.05.2013 Sirküler, 2013/15 KONU: Vadeli Çekler de reeskonta tabi tutulabilir. Gelir İdaresi Başkanlığı nın 30 Nisan 2013 tarih ve 64 numaralı Vergi Usul Kanunu Sirküleri nde, ileri

Detaylı

TEMEL YASALAR /DÜZENLEMELER

TEMEL YASALAR /DÜZENLEMELER GİRİŞ Gelişen bilişim teknolojilerinin bütün kamu kurumlarında kullanılması hukuk alanında bir kısım etkiler meydana getirmistir. Kamu tüzel kişileri tarafından bilgisayar teknolojileri kullanılarak yerine

Detaylı

Konuyla Ġlgili Tebliğin Tam Metni Ekte Tarafınıza SunulmuĢtur.

Konuyla Ġlgili Tebliğin Tam Metni Ekte Tarafınıza SunulmuĢtur. ANKARAS-Sirküler/2013-32 09.12.2013, ANKARA KONU: SGK NIN ĠġVEREN UYGULAMA TEBLĠĞĠNDE DEĞĠġĠKLĠK HK. 28.11.2013 tarihli 28835 Sayılı Resmi Gazete' de yayınlanan İşveren Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına

Detaylı

Ekler: Nakit Kredi Taahhütnamesi Sözleşme Öncesi Bilgi Formu (4 sayfa) Nakit Kredi Uygulama Esasları Hakkında Prosedür

Ekler: Nakit Kredi Taahhütnamesi Sözleşme Öncesi Bilgi Formu (4 sayfa) Nakit Kredi Uygulama Esasları Hakkında Prosedür .. A.Ş. Sn..( Müteselsil Kefil) Sn...( Müteselsil Kefil) Bankamız ile.. A.Ş arasındaki kredi ilişkisi çerçevesinde, ekte sizinle yapmayı arzu ettiğimiz Nakit Kredi Taahhütnamesinin bir örneği ve bu Taahhütnamenin

Detaylı

S İ R K Ü L E R : 2 0 1 5 / 16 19.02.2015

S İ R K Ü L E R : 2 0 1 5 / 16 19.02.2015 S İ R K Ü L E R : 2 0 1 5 / 16 19.02.2015 BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI HAKKINDAKİ KANUN KAPSAMINDA UYGULAMAYA İLİŞKİN EK AÇIKLAMALAR YAPILMIŞTIR. 11 Eylül 2014 tarihli(mükerrer) Resmi Gazete'de

Detaylı

KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU

KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU Bu form Banka dan talep edilen konut kredisine ve kredi sözleşmesine ilişkin koşullar hakkında bilgi verilmesi amacıyla düzenlenmiştir. Aşağıda detayları belirtilen

Detaylı

İSG PROFESYONELLERİNİN STATÜSÜ ÇALIŞMA İLİŞKİLERİ İŞ GÜVENCESİ

İSG PROFESYONELLERİNİN STATÜSÜ ÇALIŞMA İLİŞKİLERİ İŞ GÜVENCESİ İSG PROFESYONELLERİNİN STATÜSÜ ÇALIŞMA İLİŞKİLERİ İŞ GÜVENCESİ DOÇ.DR.SAİM OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ . İSG PROFESYONELLERİNİN DURUMU İSG PROFESYONELLERİNİN DURUMU İSG Hizmetlerinin Yerine

Detaylı

ALEMLERİN EFENDİSİ NİN (SAV) DİLİYLE SADAKA-I FITR İbni Abbas (r.a) şöyle buyurmuştur:

ALEMLERİN EFENDİSİ NİN (SAV) DİLİYLE SADAKA-I FITR İbni Abbas (r.a) şöyle buyurmuştur: ATEŞTEN KORUNMANIN YOLU: SADAKA Arınmak için, malını (sırf Allah rızası için) veren en takvâlı (Allah ın emirlerine en uygun yaşayan) kimse ise, o (ateşin azabı)ndan uzaklaştırılacaktır. Leyl/17-18 Sevdiğiniz

Detaylı

Fıkıh Soruları Ramazan Bayramı Fitre ve zekâtlar bayram bittikten sonra da verilebilir mi?

Fıkıh Soruları Ramazan Bayramı Fitre ve zekâtlar bayram bittikten sonra da verilebilir mi? Fıkıh Soruları Ramazan Bayramı Fitre ve zekâtlar bayram bittikten sonra da verilebilir mi? Zekatın ödenmesinin zamanı, aslî ihtiyaçlar ve borçlar düşüldükten sonra, nisap miktarı, zekâta tabi ve üzerinden

Detaylı

ŞİRK VE ÇEŞİTLERİ EBU SEYF

ŞİRK VE ÇEŞİTLERİ EBU SEYF ŞİRK VE ÇEŞİTLERİ EBU SEYF Hamd Allah subhanehu ve tealayadır. Salat ve selam ise O nun Rasulünedir. Bundan sonra: Allah sana hidayet etsin. Bil ki şirk koşmak günahların en büyüğüdür ve bütün amelleri

Detaylı

TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HAKSIZŞARTLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HAKSIZŞARTLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 17 Haziran 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29033 YÖNETMELİK Gümrük ve Ticaret Bakanlığından: TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HAKSIZŞARTLAR HAKKINDA YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Faiz Parasıyla Yapılan Evde Namazın Hükmü

Faiz Parasıyla Yapılan Evde Namazın Hükmü Faiz Parasıyla Yapılan Evde Namazın Hükmü Soru: Esselamu aleykum ve rahmetullahi ve berekatuhu. Benim sorum şudur: Faizden kazanılan para ile yapılan evde kılınan namazın hükmü nedir? Cevap: Aleykum selam

Detaylı

NAMUSA SALDIRI. Namusa saldırı fiillerini ana hatları ile şu şekilde toplamak mümkündür:

NAMUSA SALDIRI. Namusa saldırı fiillerini ana hatları ile şu şekilde toplamak mümkündür: Namusa Saldırı 327 NAMUSA SALDIRI Namusa saldırı fiillerini ana hatları ile şu şekilde toplamak mümkündür: Hayayı Ortadan Kaldıran Fiiller 1- Bir kadınla zina etmeye veya bir erkekle ilişkide bulunmaya

Detaylı

İstanbul, SiRKÜLER 2016/05 KONU : 1-KAMU ALACAKLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI

İstanbul, SiRKÜLER 2016/05 KONU : 1-KAMU ALACAKLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI İstanbul, 22.08.2016 SiRKÜLER 2016/05 KONU : 1-KAMU ALACAKLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI A-YENİDEN YAPILANDIRMA B-MATRAH ARTIRIMI C-STOK BEYANI D-KASA VE ORTAKLAR C/H %3 VERGİLEME İLE DÜZELTİLME E-VARLIK

Detaylı

BORÇLAR HUKUKU AÇISINDAN YAPIM SÖZLEŞMELERİ-2 (DERS-04 EKİDİR)

BORÇLAR HUKUKU AÇISINDAN YAPIM SÖZLEŞMELERİ-2 (DERS-04 EKİDİR) İNŞAAT PROJELERİNDE SÖZLEŞME VE TALEP YÖNETİMİ INS5807 BORÇLAR HUKUKU AÇISINDAN YAPIM SÖZLEŞMELERİ-2 (DERS-04 EKİDİR) Doç. Dr. Deniz Güney Y. Mimar Vedat Akan 23 Ekim 2015 1 YÜKLENİCİNİN BORÇLARINI YERİNE

Detaylı

لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان

لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان Ramazan ayından kalan kaza orucunu, Şaban ayının ikinci yarısında tutmakta bir sakınca yoktur لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed

Detaylı

Sirküler No: 076 İstanbul, 12 Eylül 2014

Sirküler No: 076 İstanbul, 12 Eylül 2014 Sirküler No: 076 İstanbul, 12 Eylül 2014 Konu: Kesinleşmiş vergi, vergi cezaları, gecikme zam ve faizleri ile bazı idari para cezalarının yeniden yapılandırılması. Özet: 11 Eylül 2014 tarihli (mükerrer)

Detaylı

İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma

İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma Question İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma (s.a)'nın mushafı hakkındaki sözleri idi. Allah-u Teâlâ tarafından Hz. Fatıma Zehra (s.a)'ya ilham edilen

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO : 2008/29 TARİH : 30/10/2008

VERGİ SİRKÜLERİ NO : 2008/29 TARİH : 30/10/2008 Abide-i Hürriyet Cad Bolkan Center No 285 C Blok, Kat 2 34381 Şişli İstanbul T +90 (0) 212 373 00 00 F +90 (0) 212 291 77 97 E infoist@gtturkey.com VERGİ SİRKÜLERİ NO : 2008/29 TARİH : 30/10/2008 KONU

Detaylı

FERDİ KREDİ SÖZLEŞMESİ

FERDİ KREDİ SÖZLEŞMESİ Ek-17 FERDİ KREDİ SÖZLEŞMESİ İdaremiz ile aşağıda adı, soyadı ve adresleri yazılı olan borçlu ve kefiller arasında, müştereken belirlenen şartlarla kredi sözleşmesi akdedilmiştir. Madde 1- Taraflar a)idare

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR. Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR. Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İŞVERENLERİN HUKUKİ SORUMLULUKLARI ULUSLARARASI KAYNAKLAR (SÖZLEŞME VS.) 1982 ANAYASASI TÜRK BORÇLAR

Detaylı

6552 Sayılı Kanun Kamu Alacaklarının Yapılandırılması. S.M.MALİ MÜŞAVİR GÜNAYDIN TOPÇU Adli Muhasebe ve Hile Uzmanı KGK Bağımsız Denetçi

6552 Sayılı Kanun Kamu Alacaklarının Yapılandırılması. S.M.MALİ MÜŞAVİR GÜNAYDIN TOPÇU Adli Muhasebe ve Hile Uzmanı KGK Bağımsız Denetçi 6552 Sayılı Kanun Kamu Alacaklarının Yapılandırılması S.M.MALİ MÜŞAVİR GÜNAYDIN TOPÇU Adli Muhasebe ve Hile Uzmanı KGK Bağımsız Denetçi Kanun Kapsamındaki Alacaklar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamındaki

Detaylı

FERDİ KREDİ SÖZLEŞMESİ (Ekonomik Nitelikli Krediler)

FERDİ KREDİ SÖZLEŞMESİ (Ekonomik Nitelikli Krediler) FERDİ KREDİ SÖZLEŞMESİ (Ekonomik Nitelikli Krediler) İdaremiz ile aşağıda ad- adresleri yazılı olan borçlu ve kefiller arasında, müştereken belirlenen şartlarla kredi sözleşmesi akdedilmiştir. Madde 1-

Detaylı

VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1

VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1 VERGİ DAVALARINDA İDARE LEHİNE HÜKMEDİLEN KARŞI VEKALET ÜCRETİNİN TAHSİLİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 1 Av. Hüseyin KARAKOÇ Ġzmir Barosu av.huseyinkarakoc@gmail.com 0555 542 02 01 Anahtar Kelimeler

Detaylı

Özet, yaprak test, deneme sınavı ders malzemelerine ANADOLUM ekampüs Sistemin'nden (https://ekampus.anadolu.edu.tr) ulaşabilirsiniz. 19.

Özet, yaprak test, deneme sınavı ders malzemelerine ANADOLUM ekampüs Sistemin'nden (https://ekampus.anadolu.edu.tr) ulaşabilirsiniz. 19. 2016 BAHAR ARA - A TİCARET HUKUKU A 1. 2. 3. 4. Tacirler arasında gerçekleşen aşağıdaki ihbar veya ihtarlardan hangisi Türk Ticaret Kanununun öngördüğü şekil şartına uygun değildir? Noter kanalıyla yapılan

Detaylı

KDV Bizden. FOCUS DENETİM VE Y.M.M. LTD. ŞTİ Maltepe MAH. Edirne çırpıcı yolu 5-4 Vatan rezidans a BLOK kat:5 DAİRE:10. E. Baş Hesap Uzmanı.

KDV Bizden. FOCUS DENETİM VE Y.M.M. LTD. ŞTİ Maltepe MAH. Edirne çırpıcı yolu 5-4 Vatan rezidans a BLOK kat:5 DAİRE:10. E. Baş Hesap Uzmanı. 1 KDV Bizden *Yaklaşım Dergisinin 213 sayısında yayınlanmıştır Zihni E. Baş Hesap Uzmanı KARTAL Giriş Uygulamada özellikle otomotiv, dayanıklı tüketim ve mobilya sektörlerinde faaliyet gösteren bazı şirketler

Detaylı

Kabul Tarihi : 22.6.2004

Kabul Tarihi : 22.6.2004 RESMİ GAZETEDE 26.06.2004 TARİH VE 25504 SAYI İLE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİR. BAZI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun 5194 No. Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1.

Detaylı

YENİ BORÇLAR KANUNU VE YENİ TİCARET KANUNU KAPSAMINDA TEMERRÜT FAİZİ DÜZENLEMESİ

YENİ BORÇLAR KANUNU VE YENİ TİCARET KANUNU KAPSAMINDA TEMERRÜT FAİZİ DÜZENLEMESİ 1 YENİ BORÇLAR KANUNU VE YENİ TİCARET KANUNU KAPSAMINDA TEMERRÜT DÜZENLEMESİ GİRİŞ Hukuki açıdan faiz;; para alacaklısına, parasından yoksun kaldığı süre için bir hukuki işlem veya yasa uyarınca ödenmesi

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır. 3 Haziran 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29019 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan: YÖNETMELİK BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU POSTA SEKTÖRÜNDE İDARİ YAPTIRIMLAR YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

DEĞER YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

DEĞER YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Büyükdere Cd. Nevtron İşhanı No:119 K /6 Gayrettepe-İST TEL: 0212/ 211 99 01-02-04 FAX: 0212/ 211 99 52 MALİ MEVZUAT SİRKÜLERİ SİRKÜLER NO : 2005/31 İstanbul, 4 Mart 2005 KONU : Gecikme Zammı ve Tecil

Detaylı

Abdullah b. Abdurrahman el-cibrîn

Abdullah b. Abdurrahman el-cibrîn RAMAZAN GECELERİNDE KILINAN NAMAZIN CEMAATLE EDÂSININ MEŞRULUĞU ] ريك Turkish [ Türkçe Abdullah b. Abdurrahman el-cibrîn Terceme: Muhammed Şahin Tetkik: Ali Rıza Şahin 2011-1432 وعية اجلماعة يف قيام رمضان»

Detaylı

TÜRK HUKUK DÜZENİNDE MEVCUT YAPTIRIM TÜRLERİ. Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi

TÜRK HUKUK DÜZENİNDE MEVCUT YAPTIRIM TÜRLERİ. Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi TÜRK HUKUK DÜZENİNDE MEVCUT YAPTIRIM TÜRLERİ Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi 1) CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİ Hukuka aykırılıklar çok çeşitli biçimde gerçekleşebilir. Her hukuka aykırılık

Detaylı

Muhammed Salih el-muneccid

Muhammed Salih el-muneccid KABİRDEKİ HAYATIN TABİATI NASILDIR? [ Türkçe ] طبيعة الحياة في القبر [باللغة التركية [ Muhammed Salih el-muneccid محمد بن صالح المنجد Terceme eden : Muhammed Şahin ترجمة: محمد بن مسلم شاهين Tetkik eden

Detaylı

- 31/3/2017 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları,

- 31/3/2017 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları, VERGİ SİRKÜLERİ Tarih :31.05.2017 Sayı : 2017/39 Konu : Soru-Cevaplarla 7020 sayılı Yapılandırma Kanunu 27 Mayıs 2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 7020 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden

Detaylı