Helal (Mahzursuz) Gıda Belgelendirmesindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Helal (Mahzursuz) Gıda Belgelendirmesindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri"

Transkript

1 Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 7, No: 2, 2012 (60-75) Electronic Journal of Food Technologies Vol: 7, No: 2, 2012 (60-75) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR e-issn: Derleme (Review) Helal (Mahzursuz) Gıda Belgelendirmesindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri Ali BATU Tunceli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, Tunceli/TÜRKİYE Özet Helal Allah tarafından izin verilen ve yasaklanmayan anlamına gelmektedir. Helal gıdalar İslamî beslenme kurallarına göre izin verilen gıdalardır. Kur an ve hadisler ile belirlenen kurallara göre hazırlanması gerekmekte olup hijyenik koşullarda üretilmiş olmalıdır. Helal sertifikası, güvenilir, yetkin ve tarafsız bir kurumun uyumluluğunu doğrulamak için onaylanmış bir yönteme göre helal standartlarda üretim yaptığını belgelemek üzere verilmiş bir belgedir. Türkiye'de helal gıda ile ilgili meraklar 1970'lerde ortaya çıkmıştır. Margarin ile başlayan bu yöneliş, özellikle dinî inancı kuvvetli kişilerin günlük et ihtiyacını dindar kasaplardan temin etmek istemesi ile devam etmiştir. Bu nedenlerden dolayı, dindar bir Müslüman helal veya mahzursuz gıda için sürekli arayış içinde olmuştur. Şüpheli durumlardan kaçınmıştır. Hassas insanların büyük bir grubu bu konu ile yakından ilgilenmiştir; ancak topluluklar, vakıflar ve dernekler kendi çözümlerini üretmişlerdir. Fakat bu çözümler, sadece kendileri için yararlı olmuş ve toplumun büyük bir kısmının derdine deva olamamıştır. Son yıllarda İslam ülkelerinde helal gıda üretimi, helal sertifikası ile belgelendirilmeye başlanmıştır. Bunun için Helal Sertifikası dünyada önem kazandığı gibi Türkiye de de önem kazanmaya başlamıştır. Türk gıda üretilenin ürünlerin büyük çoğunluğu işlenmiş gıda ürünleri olup İslam ülkelerine ihraç edilmesi gerekmektedir. İyi bir gıda üreticisi olan ve üretmiş olduğu malları bu ülkelere ihraç etmek isteyen Türkiye deki şirketler de Helal Gıda sertifikası koşullarına göre üretim yapmak istemişlerdir. Bu yüzden, Helal Gıda sertifikası almaya gerek duymaktadırlar. Bu dönemde, Türkiye de bazı özel ve kamuya ait kurumlar sertifika vermeye başlamıştır. Ancak, bunların belli bir kısmı bu işe ehilken bazıları sadece para kazanmak amacı ile bu işi yapmaktadır. Türkiye ve Dünyada helal sertifikası veren çok olmasına rağmen standartlar bakımından aralarında bir birlik yoktur. Dünyanın birçok yerinde helal gıda sertifikası veren STK ler veya kamu kurumları mevcuttur. Ancak bunların her birisinin standardı bir diğerinden farklıdır. Bunlar arasında bir birlik kurulmalıdır. Anahtar Sözcükler: Helal Gıda Sertifikası, problemler, The Problems of Halal Food Certification and Suggestions of Its Solution Abstract Halal means is allowed by God and not prohibited. Halal foods are the foods which are allowed according to Islamic dietary laws. They have required to be prepared according to the rules established by the Qur'an and the hadith, and must be manufactured also under hygienic conditions. Halal certification is an issued document that to verify the eligibility of an institution on being reliable and objective according to a method approved that he produce halal standards. Interests were related to halal food has emerged in Turkey in the 1970s. This orientation began with margarine suspicions by religious belief peoples and it was continued to ensure that the daily meat requirement from religious butchers. For these reasons, a devout Muslim has been in constant search for halal food. They refrained from suspicious circumstances. A large group of precision people are closely concerned with this issue, but the communities, foundations and associations have produced their own solutions. However, these solutions have been useful for only themselves, but it was not helpfull for a large portion of society those have been suffering from same problems. Production of halal food in Islamic countries in recent years started with halal certification. For this purpose Halal Certificate gained importance in the world as well as in Turkey. The majority of Turkish food products are produced, processed food products to be exported to Muslim countries is required. Manufacturer companies in Turkey are good food producers. They want to export their products to Islamic countries. To do this, they want to make production according to the conditions and Halal Food and need to have Halal Food certificate. During this period, some private and public institutions in Turkey started to supply a Halal certificate. However, a certain portion of them only are competent to make this work many of them are doing this work only to earn money. Although there were many halal certifier body in Turkey and the world, there is no unity between them in terms of standards. There are many NGOs and public institutions those give halal certification in many parts of the world. However, they have different standards from each other. They must establish an alliance between them. Keywords: Halal Food Certification, Problems Bu makaleye atıf yapmak için Batu, A., Helal (Mahzursuz) Gıda Belgelendirmesindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 2012, 7(1)60-75 How to cite this article Batu, A., The Problems of Halal Food Certification and Suggestions of Its Solution Electronic Journal of Food Technologies, 2012, 7(1)60-75

2 Batu, A. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2012 (7) Helal-Haram ve Helal (Mahzursuz) Gıda Tanımı Helal (mahzursuz) gıda, çiftlikten çatala kadar tümüyle İslâmî kurallara uygun olarak hazırlanan gıdayı ifade eder. Daha geniş bir açıklamayla Helal Gıda, bitkisel, hayvansal, kimyasal ya da mikrobiyal kaynaklı, gıda ürünlerinin hammadde, işlem yardımcı maddeleri, bileşenleri, katkı maddeleri, işleme yöntemleri, işletme koşulları ve ek olarak ambalajlarının İslâmî kurallara uygunluğunu ifade etmesidir [1]. Helal, yasal ya da izin verilmiş anlamına gelen Arapça bir kelimedir. Helal gıda ise Müslüman tüketiciler için Allah tarafından izin verilmiş gıdadır. Domuz eti, ölmüş hayvan, kan, Allah tan başkası adına kesilen, boğulmuş, darbe sonucu ölmüş, yüksekten düşerek ölmüş, boynuzlanarak ölmüş ve yırtıcı hayvan tarafından parçalanmış hayvanlar ile dikili taşlar üzerinde boğazlanan hayvanlar haram kılınmıştır [2]. İşlenmiş gıdalarda gıdanın ambalajına yalnızca "İçinde domuz eti yoktur" diye yazması onun helal olduğu konusunda yeterli olmaz. Çünkü haram olan yiyecek yalnızca domuz eti değildir. Dinî bakımdan usulüne uygun olarak kesilmemiş hayvanların eti ile köpek, kedi, kurt, fare gibi birçok hayvanın eti de helal değildir. İçeceklerin de üstüne "İçinde şarap yoktur" diye yazmak yeterli olmaz. Yiyecekler gibi içeceklerin de helal olabilmesi için hem sağlığa zararlı olmaması hem de içine, rengi, tadı, kokusu belli olacak ölçüde haram olan bir şeyin katılmaması gerekir [3]. Birçok ürün için, helal ya da haram çok açık bir şekilde belli iken belirli olmayan bazı ürünler de vardır. Bu çeşitler kuşkulu ya da şüpheli olarak kabul edilir ve bunları helal ya da haram olarak sınıflamak için daha fazla bilgiye ihtiyaç vardır. Bu durumda olan ürünler, sertifikasyon açısından kuşkulu ve şüpheli durumdadır. Bu şüpheli ürünlerin özellikle kaynağının ve kullanılan katkı maddelerinin kaynağının iyi bilinmesi gerekmektedir [4]. Helal gıda tabiri asırlar önce Kuran-ı Kerim de Allah ın size helal kıldığı temiz şeyleri haram edip yasaklamayın ve sınırı da aşmayın. Çünkü Allah sınırı aşanları sevmez. (Maide/87) buyrulmaktadır. Ayrıca, Bakara/168 de: Ey insanlar! Yeryüzünde bulunan şeylerin helal ve temiz olanlarından yiyiniz. Şeytanın adımlarına uymayınız. Çünkü o size apaçık bir düşmandır [5] buyrulmaktadır. Böylece, Müslümanlara helal ve haram kılınan yiyecekler belirtilirken aslında yiyeceklerde bu yolla bir nevi helal gıda standardı oluşturulmuş sayılmaktadır. Yüzyıllar önce Kuran-ı Kerim de yer alan ve halk arasında helal gıda olarak bilinen dini kurallara uygun gıda standardı, İslami usullere göre hazırlanan gıdaların sahip olması gereken özellikleri, kesim usullerini, kullanılan katkı maddeleri ile bu gıdaların servisinin yapıldığı yerlerin özelliklerini içeriyor. Din duygusu ve Allah saygısının zayıfladığı, ahlakın bozulduğu toplumlarda yaşayan ve helal kazanmak, helal yemek ve içmek, isteyen Müslümanların "helal yiyecekler ve içecekler" konusunda dikkatli ve titiz olmaları gerekiyor. Üzerinde helal damgası olmayan her yiyecek ve içecek haram değildir; ancak, bazılarının öyle olma ihtimali vardır [3]. 2.Neden Helal Gıda? İnsanoğlu hayatını veya yaşam şeklini kendi inanç sistemi ve dini vecibelerine (dini inancı ne olursa olsun) uygun bir şekle getirmek ister. İnanan bir Müslüman, Allah ın Kur anda bildirdiği şekilde hayatını, inanç sistemleri ile iç içe gerçekleştirmek arzusundadır. Hayatını anlamlandırma düşüncesi içerisinde en önemli vurgu, Allah ve insanın konumları etrafında döner. Kur an da yüce Allah her defasında kural koyucunun kendisi olduğunu ve kullarının kendisine iman etmeleri gereğini bir çok ayette bildirmektedir[2]. Kuralsız, başıboş, hayatı kabul etmemek, ferdi ve sosyal kuralların gereğine inanmak, bu gerekçe ile bir hayat felsefesi belirlemek, kendi üzerinde bir otorite kabul edip etmemek insana has bir özelliktir. İnsanoğlu helal ve haramlarını kendisi belirler ya da bir yaratana inanır; onun emir ve tavsiyelerine göre hayatını devam ettirir. Buradaki konu ikinci gruptaki, yaratanın önerileri doğrultusunda hayatını sürdürmek isteyenlerdir. Hâl böyle olunca, Allah ın helal kıldığı tertemiz nimetler haram yapılamaz ve haram kılınanlar da helal sayılamaz. Yeryüzünün herhangi bir bölgesinde yaşayan müminler, yaşamış olduğu ülkenin yönetim şekli ne olursa olsun yönetim biçimine bakmaksızın Allah ın kurallarına uymak zorunda olduklarına ve özellikle yiyip içtikleri şeylerin hem helalliğine hem de temizliğine dikkat etmeleri gerektiğine inanırlar [3]. Avrupa, Amerika, Çin ve benzeri İslam olmayan 61

3 Teknolojik Araştırmalar: GTED 2012 (7)60-75 Helal (Mahzursuz) Gıda Belgelendirmesindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri ülkelerde yaşayan Müslümanlar, haramlığı kesin olan domuz eti ve besmelesiz kesilen hayvanlar başta olmak üzere, şüpheli olduğuna inandıkları şeyleri dahi yememektedirler, ayrıca; yiyemezler de. Müslümanlar, öncelikle dünyada varlık nedenlerinin ve o bulundukları ülkelerde bulunma sebeplerinin Allah ın kendilerinden istediği yaşam tarzına uygun olarak yaşamak olduğuna inanmaktadırlar [6]. Hâl böyle olunca insanlar -özellikle, dini duyarlığa hassas olan Müslümanlar- çoğunlukta yaşadığı ülkelerde hatta azınlıkta olduğu bir ülkede bile yediği şeylerin helal ve temiz olup olmadığını bilmek istemektedirler. Bu bir insani ve İslami haktır. Türkiye de üretilip pazara sunulan her gıda helal ve temiz olmayabilir. Devletin bu konularda çalışmalar yapması gerekmektedir. Ayrıca, helal rızık ve helal lokma tüketmek İslam inancının bir gereğidir. Nefsi, malı, canı ve nesli korumak hep helal rızıkla mümkündür. Bunun için her şey helal lokmadan geçer [2]. Malımızı, mülkümüzü helalden kazanmalı, çolukçocuğumuzu helal lokma ile beslemek doğru ve insanca davranmanın bir özelliğidir. Böyle yapmak, hem bizim bu dünyadaki ferdi ve sosyal hayatımızın ve ayrıca ahiret hayatımızın teminatı olacaktır. Haram gıdalar, kişinin maddi hayatını ve sağlığını bozmakla kalmayıp manevi hayatını dolayısıyla psikolojisini de bozabilecektir. Dolayısı ile kaba, vicdansız, bencil, nemelazımcı, paragöz karakterlerin oluşmasına neden olabilecektir [7]. 3.Gıda Tüketimindeki Endişeler Tüketici hakkı evrensel bir hak olup tüketiciler, tükettikleri gıda ile ilgili her konuda bilgi edinme hakkına sahiptir. Çünkü tüketilen gıda tüketen kişilerin ruh ve beden sağlığına, dinî inançlarına uygun olup olmadığı ve hatta insan neslinin geleceğini nasıl etkileyeceğine kadar geniş bir kapsama alanına sahiptir [8]. Tüketiciler, ürün tercihlerinde en doğru kararı verebilmek için bu konudaki belirsizliğin giderilmesini talep etmektedir. Ürünlerin hijyenik, güvenli, kaliteli, korumalı ve temiz olması gibi olmazsa olmaz kriterlerinin yanı sıra dinî inançlarının öngördüğü şartları taşıması da arzu edilmektedir. Bu sebeple, başta gıdalar olmak üzere mal ve hizmetlerin dinî inançlara uygun olduğunu belirleyen bir belgelendirme sistemi talep edilmektedir. Tüketicinin bu talebi -yani, satın aldığı mal ve hizmetlerin sağlık, çevre ve inanç açısından güvenilir ürünler olduğunun belgelenmesini istemesi bilgilenme hakkının bir gereğidir. Bu konuda, gıda etiketi bilgisinin eksiksiz ve anlaşılır olması, gıdaların sağlığa uygunluğu ve dini inançlarına aykırı düşmemesi tüketici açısından son derece önemlidir [7]. Çünkü İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 2. Maddesi, herkesin ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal veya başka bir görüş, ulusal veya sosyal köken, mülkiyet, doğuş veya herhangi başka bir ayrım gözetmeksizin bu bildirge ile ilan olunan bütün haklardan ve bütün özgürlüklerden yararlanmasını öngörür. Ayrıca, ister bağımsız olsun ister vesayet altında veya özerk olmayan ya da başka bir egemenlik kısıtlamasına bağlı ülke yurttaşı olsun, bir kimse hakkında, uyruğunda bulunduğu devlet veya ülkenin siyasal, hukuksal veya uluslararası statüsü bakımından hiçbir ayrım gözetilmeyecektir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan bir gayrimüslim bile bu maddede görülebileceği gibi helal belgesini her durumda alabilmelidir [9]. Ülkemizde yüzlerce domuz çiftliğinin olduğu, binlerce domuzun kesiminin ve satışının yapıldığı bilinmektedir. Bu kadar domuzun turistik otellerde veya Batı kaynaklı Fast-Food restorantlarında da tüketilmesi mümkün değildir. Bunun için ucuz et ve et ürünlerine dikkat edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, gıda sanayinde kullanılan bazı katkı maddelerinin domuz kaynaklı olma riski de bulunmaktadır [4]. Buna ek olarak alkol üretimi ve tüketiminin yıllar içerisinde sürekli artış gösterdiği ülkemizde, alkol içerikli gıda katkı maddeleri de gıda sanayinde kullanılıyor olabilir [7]. Ayrıca yazılı basın veya görsel medyadan izlediğimize göre sık sık Batı kökenli ürünlerde alkol veya domuz kaynaklı madde çıkmaktadır. Bütün bunların sonucunda dini duyarlığa hassas olan tüketiciler tükettikleri birçok gıdanın helal olup olmadığı konularında haklı olarak kuşkulanmaktadırlar. 4.Helal Gıda Belgesinin Devlete Faydası 4.1.Tüketici Hakları Gıda sanayinde kullanılan binlerce gıda katkı maddesi, son zamanlarda yaygın bir şekilde artmaktadır. Ayrıca, genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), Allah ın haram kıldığı kan, domuz ve murdar 62

4 Batu, A. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2012 (7) hayvanların gıda sanayinde ve değişik endüstrilerde kullanılması, alkollü içeceklerin ve uyuşturucuların kullanımının gün geçtikçe artış göstermesi insanlığı tehdit etmektedir [10]. Bu konuda özellikle Yahudiler, daha sonra 1970 li yıllardan itibaren Müslümanlar somut adımlar atmıştır. Gayri müslim ülkelerde azınlık olarak yaşayan Müslümanlar, bu konuda daha önceden girişimlerde bulunmuşlardır. Bunun başını da, ABD de yaşayan Müslümanlar çekmiştir. Gıdalar, yiyecek ve içecekler insanı şekillendiriyor. Onun için temiz, sağlıklı ve zararsız olması gerekir. Sağlığa zarar veren ve temiz ve hijyenik olmayan gıdalar insanlığın geleceğini karartmakta, yeni nesillerin sağlıksız yetişmesine ve büyümesine neden olmaktadır. Özellikle, gıda katkı maddeleri, kendi içinde birçok hastalığı barındırmakta, kanser riskini artırmaktadır. Genetiği değiştirilmiş organizmalar, birçok ülkede yasaklanmış, diğer ülkelerde de yasaklanmak için mevzuatlar düzenlenmektedir [11]. 4.2.Tercihler Özgürce Yapılmalı Hayatın sağlıklı olarak devam edebilmesi için insanlar dışarıdan gıda tüketmek zorundadır. İnsanlar kendi dini vecibelerine göre üretilmiş gıdaları tüketmek isterler. Bunun giderek küreselleşen dünyamızda, tüketime sunulan ürünler sadece o ülke içerisinde üretilen ürünler olmayıp farklı dinlere sahip başka ülkelerden de ithal edilebilmektedir. Museviler kendi dinî vecibelerine göre üretilen ürünler için Koşer sertifikasını geliştirmişlerdir. Ülkemizde yıllardır yediğinin tam olarak nelerden oluştuğunu bilmeyen bir toplum oluşmuştur. Bu toplum, tükettiği gıdaların domuz, alkol ve mahzurlu ne tür katkı maddeleri içermiş olabileceğinden haberleri bile olmamaktadır. Özgür ve demokratik toplumlarda bireyler, tercihlerini özgürce yapabilmelidir. Kimse kimseye psikolojik bile olsa baskı yapamaz ve yapmamalıdır. Her bir bireyin ne tüketip tüketmeyeceği, ne tür bir giyim tarzı içinde olup olmayacağı, ne tür ibadet yapıp yapmayacağı konularında hiçbir kimseye sormadan özgür iradelerine göre davranma hakkı vardır. Ancak, bu ara bir başkasının hakkına zarar vermeden ve özgürlüğünü engelleyecek herhangi bir eğilime ve davranışa giremez. Bu bağlamda, özellikle gıda tüketiminde neleri yemesi ve nelerden kaçınması gerektiği konularında birileri bir başkasına akıl verme ve hatta bunun için karşısındaki insanı küçük görme gibi bir hakka sahip değildir. Bu tür görüşlere saygı duyulup katılmak mümkün olmayabilir. Bu görüşlere sahip olan kişilerde diğerlerine saygı duymak zorundadır. Saygı duymak erdemliliğin ve çağdaş olmanın gereğidir Helal Belgelendirmenin İhracata Katkısı Ülke olarak son yıllarda yeni bir dönemden geçiliyor. Alternatif pazar olarak ortaya çıkan Ortadoğu, Asya ve Afrika ülkeleri ve Türki Cumhuriyetlere yapılan ihracatlar ile Cumhuriyet tarihinin ihracat rekorları kırılmaktadır. Ayrıca, Avrupa daki krizle birlikte boşalan yerler, bu alternatif pazarlarla doldurulacaktır. Bu pazarda aslında değerlendirmede yetersiz kaldığımız bir pazar daha var. Bu ise Helal Ürünler pazarıdır. Çünkü, bu bölgelerdeki ülkelerin çoğunluğu İslam ülkesi ve birçoğu ile de politik ilişkilerimiz üst seviyededir. Özellikle, tarım ve gıda ürünlerde helal kavramı İslam ülkeleri için en önemli güven unsurudur. Ayrıca, bu ülkelerde de helal gıda sertifikaları ön plana çıkmaktadır. İhracatta ülke olarak rekorlar kırılmaktadır; ancak, bunda tarım ve gıda ürünlerinin payı oldukça düşüktür. Yeni pazarlarda yeni kanallar açmak için helal ürünlere olan güven sorunu ortadan kaldırmaktadır. Türkiye'de bazı kuruluşlar üç yıldır helal sertifikası vermektedir. Bu sertifikalar sayesinde gıda ihracatımızda kısmi bir artış olmakta olup yetersizdir [7]. Günümüzde tüm dünyada Müslüman tüketiciler giderek artan bir şekilde helal gıda sertifikasına sahip ürünleri tüketmek istemektedir. Sadece Türkiye de değil, tüm dünyada böyle bir eğilim vardır. Müslümanlar bilinçlenmeye devam etmektedir. Bunun en önemli sebebi Müslümanların sahip olduğu refah seviyesinin her geçen gün daha da artmasıdır. Türkiye helal gıda konusunda gelişim göstermekteyken dünya helal gıda pazarındaki büyüme de artmaktadır. Gıda, kozmetik, ilaç, tekstil, finans ve hizmetler sektöründeki helal sertifikalı ürünleri düşündüğümüzde çok büyük bir pazarla karşı karşıya kalıyoruz. İşte bu yüzden, bir trilyon dolarlık dünya helal gıda pazarı Türk ihracatçıları için büyük 63

5 Teknolojik Araştırmalar: GTED 2012 (7)60-75 Helal (Mahzursuz) Gıda Belgelendirmesindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri potansiyel sunarak adeta göz kamaştırıyor. Dolayısıyla, Türkiye nin uzun vadeli ihracat hedefleri açısından helal gıda sertifikalı ürünlerin önemi artmaktadır [12]. Önemli sorunlardan birisi de Türkiye de önemli sayıda ve bazı kurum veya kuruşların yöneticileri helal gıda konusunda olumsuz düşünmekte ve bu konudaki çalışmaları gereksiz görmektedir. Ancak, uluslararası gelişmelere ve global eğilimlere karşı durmanın ülkemize zarardan ve vakit kaybından başka bir şey getirmeyeceği açık bir gerçektir. Helal gıda sektörü canlandırılarak Türkiye nin ekonomik yapısına katkıda bulunabilecek bir başlangıç noktasını yakalamanın tam vaktidir ve hatta geç kalınmak üzeredir. Böylece, tüketici daha seçici davranabilecek, dışarıdan döviz ödeyerek getirtilen ve helal garantisi olmayan gıda ve katkı maddelerinin pek çoğunun ithali azalarak dış ülkelerdeki Müslümanların helal sertifikalı ürün talepleri Türkiye den daha güçlü bir şekilde sağlanabilecektir. Bunun sonucunda ise Türk gıda üreticilerinin ihracat hacmi de artacaktır. 6.Helal Sertifikasını Kim Vermeli? Türkiye de helal gıda (HG) standartları homojen bir yapıda bulunmamasına rağmen helal sertifika vermeye gönüllü birçok kuruluş vardır. Helal sertifikasyonunda en önemli husus helal gıda sertifikası verecek olan kurumun mutlaka bağımsız, tarafsız, teknik ve teknolojik olarak üretim ve katkı maddeleri konularına hakim akademisyenlerden oluşan teknik ekip ile fıkıh ilmine sahip ilim adamlarından oluşan bir heyete sahip olması gerekmektedir. Belgelendirme kurumu ekonomik menfaat kaygılarının dışında olup daha ziyade tüketici menfaatlerini ön planda tutmalıdır. Ayrıca, bu kurum toplumun her tabakası tarafından saygın bir özelliğe sahip olup bu işi gerçekten hakkı ile yaptığı konusunda herhangi bir şüpheye meydan vermemesi gerekmektedir. Ayrıca, devletin güvenilir denetleyici şemsiyesi altında olmalıdır. Helal sertifikası dağıtımı, üretici firmanın ekonomik hesaplarına dayalı olarak yapılmamalıdır. Ancak, masrafını karşılamaya yetecek düzeyde cüzi ücretler ile yapılması yerinde olacaktır. Ayrıca, belgeler kolay bir şekilde değil hak edenlere verilmelidir. Belgeyi veren kurum üretimini ve bu üretimlerinde kullandığı katkı maddelerini İslami usullere göre hazırlanmış yerlerden temin eden firmalara helal gıda sertifikası vermelidir. Aksi takdirde, helal gıda olduğuna inanan Müslümanlar veya dinî inanış ve yaşantıya hassas insanlar haberleri olmadan bu kuruluşlar tarafından aldatılmış olur. Bu da kul ve birey hakkına girmekte olup Allah (c.c.) ın bile affetmeyebileceği suçlar arasında yer almaktadır. Ayrıca, bu kurum ve kuruluşlar özel kesimden olur ve bu yoldan para kazanmak istenirse işin içine "meşru olmayan menfaat temini" girebilir. Mesela, fazlaca para verilerek helal belgesi elde edilmiş olabilir. Bu ihtimali gidermenin yolu kuruluşu kimlerin ve niçin yaptıklarını bilmektir. Bir başka yolu da bu işi toplum yararına çalışan vakıfların yapmasıdır. Kim yaparsa yapsın, bu iş mutlaka bu işten para kazanma amacı ile yapmamalıdır. Aksi takdirde, belli bir süre sonra şaibe oluşabilir. Bu sebeple helal sertifikası veren kurum ve kuruluşlar ya bu işi Allah rızası için yapmalı, ücret alınmamalı veya ancak masrafı kadar ücret talep edilmelidir [3]. İşin kolay olduğunu düşünerek üç beş kişinin bir araya gelip bir dernek veya şirket kurup helal gıda belgesi vermesi çok yanlış ve vebali ağır bir iş olur. Devlet yasal olarak yeni düzenlemeler yaparak bu kadar kolay bir şekilde belge vermenin önüne geçmesi gerekmektedir. Ne yazık ki Türkiye de 3-5 bin dolara sessiz sedasız sözde helâl sertifika dağıtan firmaların sayısı gün geçtikçe artmaktadır. 7. Teknik ve İlim Heyetinin Oluşturulması Dünyadaki helal sertifika kurumlarının başkanları, büyük ölçüde teknik bilim adamları veya teknik personeldir. Ülkeler kendi içinde kamu kurumu, dernekler ve sivil toplum kuruluşları helal gıda standardizasyonu ve sertifikasyonu çalışmalarını yürütmektedir. Helal sertifikalama yapan kurumlarda idareci veya danışman olarak teknik ve ilim heyetleri oluşturulmalıdır. Helal belgesi veren bazı kurum ve kuruluşların önemli eksikliği ya teknik bilim adamına ya da fıkıh bilim adamına sahip olmamalarıdır. Bazılarında ise birisi olup diğerinin olmamasıdır. Bazıların ise -web sitelerinden görüldüğü kadarıyla- ne acıdır ki layık olmayan kişilerin teknik ve fıkıh adamı olarak gösterilmesidir. Ya da teknik elaman veya baş denetçi diye daha yeni mezun olmuş gıda bilimini detaylı bir şekilde bilmeyen bir gıda mühendisi veya kimya mühendisi denetçi olarak gösterilmektedir. Helal belgesi veren bir kurumda işi iyi bilen teknik elaman ve fıkıh alimi olmak zorundadır. Bunun için teknik ekipte en az birkaç tane gıda işleme, 64

6 Batu, A. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2012 (7) gıda analiz ve gıda katkı maddeleri gibi konularında bilgi sahibi, gıda bilimi ve gıda işleme mühendisliği uzmanı, et ürünleri konusunda veteriner hekimlerden oluşan teknik bilim adamı ve fıkıh konusunda uzmanlardan oluşan bir heyet kurulmalıdır. Her kurum kendi heyetini oluşturmalı ve onların aldığı kararlara ve verdikleri fetvalara göre hareket edilmelidir. Helal, haram, mekruh, meşbuh gibi meseleler fıkhî meseleler olduğu için bu karar fıkıh ilmine sahip ilim adamları tarafından çözülmelidir [3]. Helal ve haram konularında teknik konuları içeren bilim adamları ile fıkıhçı ilim adamları uyumlu bir şekilde çalışarak ortak ve uygulanabilir kararlara ulaşılmalıdır. Teknik elaman grubu gıdaya katılan maddelerin neler olabileceğini ve bunların gıda üretiminde değişime uğramış olup olmadığını, yeni maddenin, ona katılan ve haram olan maddeden tamamen başka bir maddeye dönüşüp dönüşmediğini analiz edebilmeli ve bu konuda karar merci olmalıdır. Fıkıh alimi de bu bilgilere dayanarak bu gıdanın dindeki hükmünü verecektir [4; 11]. Fıkhın esasını ve ruhunu kavramayan, bu alanda ciddi anlamda eğitim almamış kişiler yetkileri olmadığı hâlde bazen Şu helaldir., Bu haramdır. gibi fetvalar vermemelidir. Gerek teknik elamanlar gerekse helal sertifika kurumunun idarecileri, helal ve haram noktasında fetva heyetine bağlı olarak çalışmak zorundadır. Fetva heyetine inanmayan ve onların aldığı kararlara saygı göstermeyen teknik bilim adamlarına da helal sertifika kurumlarında görev vermek doğru olmaz. Ayrıca, bu kararlara bağlı olmayan, uymayan ve saygı göstermeyen kişilere de -ünvanları ne olursa olsun- helal sertifika kurumlarının idarecisi olarak görev vermek doğru olmaz. 8. Devlet Helal Belgelendirmenin Neresinde Olmalıdır? Dünyada iki milyar İslami inanışa sahip insanın yaşadığı ve bunların büyük bir kısmının da bilinçli bireyler olarak ne yiyip içtiğini bilmek istemesi günümüzde helal gıda pazarını çok önemli bir yere getirmiştir. Gelecekte de dünya ticaretinde önemli bir yer tutacağı aşikârdır. Sürekli yükseliş trendine sahip olan bu pazarda Türkiye nin de gerekli yasal düzenlemeleri devlet olarak bir an önce hazırlayıp Türk firmalarının da bu pazarda yerini almasını sağlamaktır. Gıda denetiminde ülkemiz, ne yazık ki, olması gerektiği yerde değildir. Gıda firmalarının birçoğu bunu fırsat bilerek her türlü gıda katkı maddelerini istediği şekilde kullanıp ürünün piyasadaki dayanım süresini artırmaya çalışmaktadır [13]. Böylece, tüketicinin sağlığı ile de rahatlıkla oynayabilmektedirler. Ayrıca, günümüzde gıda sektörü başta olmak üzere birçok sektör para kazanma hırsına kapılıp insan sağlığını hiçe sayabilmektedir. Bu yüzden - ürettikleri ürünlerin kalitesi şöyle dursun- kontrolsüz ve denetimsiz olarak üretilip piyasaya sürülebilmektedir. Gıdalardaki her çeşit analizin yapılabilmesi çok zor olduğu için tam olarak yapılamamaktadır. Ancak, son zamanlarda akredite olmuş kamu laboratuarlarınca yapılabilmektedir. Sosyal Devlet olarak Türkiye Cumhuriyeti Devletinin gıda denetimine sahip çıkıp halkına sahte, yanlış ve standartlara aykırı gıda tüketmelerinin önlenmesine yönelik denetimleri daha sıkı ve ciddi bir şekilde yapması gerekmektedir. Böylece, gıda üreticileri daha doğru üretim yapacak ve bu tür akredite olmuş laboratuarlara da daha çok iş çıkacaktır. Dolayısıyla, daha iyi ürünler üretilerek tüketici kandırılmayacaktır. Bilindiği üzere dünyada pek çok kuruluş helal sertifikası vermektedir. Görüldüğü üzere, bugün dünyada Müslümanların çoğunlukta olduğu ülkelere ilaveten, azınlıkta oldukları birçok laik ve/veya Müslüman olmayan ülkelerde de helal gıda belgeli ürünler piyasaya arz edilmekte ve helal gıda belgelendirmesi ile ilgili faaliyetlerde bulunulmaktadır. Bilhassa, Güneydoğu Asya ve Ortadoğu gibi bölgelere ihraç edilen gıdalarda Helal logosu bir zorunluluk hâline gelmektedir. Dünyada her geçen gün talebi artan helal sertifikalı ürünler dünyanın ilgi odağı hâline geliyor. İnsanlar artık yediklerinin dini inançlarına uygun olduğundan emin olmak istiyor. Endonezya, Malezya, Singapur, Orta Doğu, Avrupa ve Amerika daki Müslümanlar helal gıda sertifikalı ürünleri tercih ediyor. Pek çok İslam ülkesi helal sertifikası olmayan ürünlere gümrükleri kapatıyor. Ayrıca, Avrupa genelindeki, Amerika Kıtasındaki Müslümanlar ile son yıllarda Rusya ve Çin deki velhasıl, dünyadaki- Müslümanlar, bu konularda çok hassas hâle gelmiştir. Yahudi din adamları kendi inançlarına göre yaşamak isteyen dindaşlarına Yahudi dinine göre helaldir anlamına gelen KOŞER standardını sunmaktadır. Öyleyse, din işlerimizi anayasal olarak üzerine alan 65

7 Teknolojik Araştırmalar: GTED 2012 (7)60-75 Helal (Mahzursuz) Gıda Belgelendirmesindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri Diyanet İşleri Başkanlığının -en azından buna benzer şekilde- hayatını dini inancına göre yaşamak isteyen dindar Müslümanlara alternatifler oluşturulması hususunda katkı sağlaması gerekmektedir [14]. Bunun için helal gıda belgelendirme konusunda aktif görev alması gereken kamu kurumlarından birisi Diyanet İşleri Başkanlığıdır. Bunu talep etmek de ülkemizin dinî bakımdan hassas dindar insanlarının en doğal haklarıdır. Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı gıda bilimi ve teknolojisine hakim bilim adamları ve kendi fıkıh alimlerinden oluşacak olan bir heyetten fetva kurulu oluşturarak bu konular üzerine çalışmalar yapması gerekir. Ayrıca, TSE ile gıda tarım ve Hayvancılık Bakanlığı da gerekli yasal düzenlemeleri yaparak helal gıda belgesi verecek kurum ve şirketlerin başvurularını kabul ederek gerekli izni vermelidir. Ancak, daha sonra başvuru sırasında belirttikleri koşullara uyup uymadıklarını da yılda en az 2-3 kez denetlemelidir. Kendilerine gelen sorunlara da dört hak mezhebi göz önüne alarak fetvalar üretmesi gerekmektedir. 9. Devlet Helal Gıda Belgesi Vermeli mi? Bazı yazılı basında Helal belgelendirme işleminin sadece devlet tarafından yapılması gerektiği görüşü çıkmıştır. Devlet kurumları böyle bir işi belki yapabilir. Ancak, KİT lerin özelleştirilmeye çalışıldığı son yıllarda devletin böyle bir sorumluluğun içine girmesi işi biraz daha karmaşık hale getirebilir. Devletin esas görevi, helal sertifikası vermek yerine TSE ve Diyanet İşleri Başkanlığının desteği ile bünyelerinde gıda bilimi ve teknolojisi ni iyi bilen teknik ekip ve fıkıhçılar ile beraber çalışarak helal sertifikasının koşullarını belirleyip düzenleyerek helal sertifikası denetimini yapmak olmalıdır [14]. Böylece, devletin görevi helal gıda belgesi vermek isteyen ve gerekli altyapısını hazırlayan kurumlara izin ve yetki vererek onları ciddi bir şekilde denetlemek olmalıdır. Gelişmiş ülkelerde Devletin denetleme görevi yaptığı çok iyi bilmektedir. Bu yüzden, devlet helal sertifikası vermemeli ve bu belgeyi veren kurumları ciddi bir şekilde denetlemelidir. Böylece, belgenin sadece devletten alınması yerine, devlet gerekli uzman heyetini oluşturmuş ve kurumsallığını tamamlamış kurumlara izin vererek her önüne gelenin helal belgesi verme yetkisini de önlenmiş olur. Üreticiler tüketicileri kandırmaktadır. Sosyal devlet, halkına sahip çıkan, halkının aldatılmasını önleyen, haksızlıklara çözümler üreten, yasal boşlukları dolduran, çıkardığı yasaların uygulanıp uygulanmadığını kontrol eden bir yapıdır. Devletin denetleyen ayrıca aksi durumlarda yaptırımlar uygulayan bir kurum da olması gerekmektedir. Tam bu aşamada kendisinin sosyal bir devlet olduğunu iddia eden Türkiye Cumhuriyeti Devleti, halkını haksız rekabette ezilmekten ve hileli ürünler tüketmelerinden ve kandırılmalarından korumak için gıda denetimlerini daha iyi bir şekilde yapmalıdır. 10. Helal Belgelendirmede (HB) ki Sorunlar 10.1.Yazılı ve Sözlü Basında HB ile İlgili Sorunlar Bazı sivil toplum kuruluşlarımızda helal gıda belgelendirmesi ile ilgili Yıllardır helal koşullarına uygun üretilen ancak sertifikasız olan ürünlerle sertifikalı ürünler arasında haksız rekabete ve yetki kargaşasına yol açabileceğini, inançlar üzerinde ayrımlar yaratılarak kurumlar düzeyine taşınacağını, böylesi bir standart, zaman içerisinde bu konuda belge düzenleme ve yetki alma çabası içinde olan birtakım özel kuruluşlara rant sağlamak ve yıllardır piyasada, çoğunluğu Müslüman olan tüketicilerimizce rahatlıkla tüketilmekte olan ürünler üzerinde şüphe yaratmaktan öteye geçmeyeceğini belirtilmiştir şeklinde toplum içerisinde bölünmelere yol açabileceği gibi görüşler öne sürülmektedir. Aslında, hiçbirisinin anlaşılır yanı olmayan ancak toplumda bir kargaşa oluşturulabilecek olan bu tür açıklamalar belli zihniyetteki insanların toplumun zihnini karıştırmaktır. Ancak, hayatını inandığı şekilde yaşamaya çalışan ve kendisini kısmen de olsa dindar gören Müslümanlar bu tür açıklamalardan asla etkilenmemektedir. Sorun olmayan bu konular neden sorun olarak ileri sürülmeye çalışılmaktadır? Anlamak mümkün değildir. Helal gıda sorunu sadece İslamı yaşamak isteyen dindar Müslümanların gerçek ve önemli bir sorunudur. Bu konulara hassas olmayan diğer insanlar bunu neden sorun olarak görmektedir? Diğer bazı yazılı basında çıkan sorulara verilen cevapları aşağıda bulmak mümkündür. Özer 66

HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI

HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI Yurt içinde ve yurt dışında gıda alıp satmak gerçekten çok zor koşullarda sağlanmaktadır. Gerek tedarikçiler gerekse son Müslüman müşteri, tükettiği gıdanın Helal

Detaylı

FAALİYET BİLGİ RAPORU

FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET İLE İLGİLİ BİLGİLER Faaliyetin Adı Faaliyetin Konusu Düzenleyen Kurum/Kuruluş(lar) Faaliyet Yeri (Şehir/Ülke) Faaliyetin Başlama-Bitiş Tarihleri ve Saatleri 2. Helal ve Sağlıklı

Detaylı

NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ?

NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ? NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ? İnsanoğlunun temel gereksinimleri sıralamasının ilk basamağında yer alan beslenme ihtiyacı karşılanmadan diğer ihtiyaçlarının hiçbir önemi yoktur. Tarih boyunca hayatını

Detaylı

HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ

HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ Aşkın ACAY EDGE Gıda Analiz Laboratuvarı Ve AR-GE Merkezi ĠZMĠR 1 Günümüzde çok önemli bir yer tutan gıda endüstrisi, tüketici isteklerine

Detaylı

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI TSE ve HELAL GIDA Gıdaların, helal hassasiyeti taşıyan insanlara; hammaddenin üretiminden başlayarak, tüm üretim süreçleri dahil olmak üzere, ambalajlama, nakil, depolama ve sunum zincirinde sürdürülebilir

Detaylı

GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ

GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ Lütfen Dikkat; Bu form bilgi amaçlıdır ve bir ürünün veya bileşeninin helal olduğu anlamını taşımamaktadır. Formun cevaplanmasının ardından

Detaylı

GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ

GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ Lütfen Dikkat; Bu form bilgi amaçlıdır ve bir ürünün veya bileşeninin helal olduğu anlamını taşımamaktadır. Formun cevaplanmasının ardından

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

Türkiye de Helal (Mahzursuz) Gıda ve Helal Belgelendirme Sistemi

Türkiye de Helal (Mahzursuz) Gıda ve Helal Belgelendirme Sistemi Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 7, No: 1, 2012 (51-61) Electronic Journal of Food Technologies Vol: 7, No: 1, 2012 (51-61) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1306-7648

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ KURULUŞ Türk Standardları Enstitüsü; her türlü madde ve mamuller ile usul ve hizmet standardlarını yapmak amacıyla

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP:

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP: SORU : Yediemin deposu açmak için karar aldım. Lakin bu işin içinde olan birilerinden bu hususta fikir almak isterim. Bana bu konuda vereceğiniz değerli bilgiler için şimdiden teşekkür ederim. Öncelikle

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Türk Standardları Enstitüsü (TSE), tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kuruluşudur. Türk Standardları Enstitüsü nün Görevleri: Standart Hazırlama,

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 114 Mart 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU AB DE GIDANIN ETİKETİ YENİLENDİ Gökhan Kilit, İKV Uzmanı İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr AB DE GIDANIN ETİKETİ YENİLENDİ AB de gıda etiketlerine ilişkin mevcut

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. Öğretmeni tanır ve dersin amacı, derste işlenecek

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Dr.Aslı ZULUĞ Prof. Dr. Bülent MĠRAN 7. Gıda Mühendisliği Kongresi 24-26 Kasım Ankara Coğrafi Etiketli Ürünler TUTUM

Detaylı

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. İlk Ders Genelgesi 1. Allah Her Şeyi Bir Ölçüye

Detaylı

BEBETO YUMUŞAK ŞEKER HELAL ÜRETİM. Kalite Güvence, 2012

BEBETO YUMUŞAK ŞEKER HELAL ÜRETİM. Kalite Güvence, 2012 BEBETO YUMUŞAK ŞEKER HELAL ÜRETİM Kalite Güvence, 2012 Kervan Gıda, 30.01.2012 tarihinde Bebeto markalı yumuşak şeker ürünleri için TSE Helal Sertifikasını almaya hak kazanmıştır. Belgenin 30.01.2013 tarihine

Detaylı

Türkiye de Organik Tarım

Türkiye de Organik Tarım Türkiye de Organik Tarım Ülkemizde organik tarım, 1984-85 sezonunda geleneksel ihraç ürünlerimizden kuru üzüm ve kuru incir ihracatı ile başlamış ve daha sonraki yıllarda hızla gelişme göstererek 2008

Detaylı

Değişen Dünya ve GDOlar

Değişen Dünya ve GDOlar Değişen Dünya ve GDOlar Prof. Dr. Selim ÇETİNER Sabancı Üniversitesi cetiner@sabanciuniv.edu 13 Kasım 2014 Biyoteknolojinin Gelişimi Modern Biyoteknoloji Monoklonal antikor üretimi Hayvanlarda embriyo

Detaylı

1- ET FİYATLARI MAYISTA ARTACAK

1- ET FİYATLARI MAYISTA ARTACAK 1- ET FİYATLARI MAYISTA ARTACAK Ulusal Kırmızı Et Konseyi Başkanı ve ETBİR Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Yücesan, kırmızı et fiyatlarının Mayıs ayında turizm sezonunun başlamasıyla birlikte yaklaşık yüzde

Detaylı

TÜRKİYE DE KIRMIZI ET VE SÜT SEKTÖRLERİNDE YAŞANAN BİLGİ KİRLİLİĞİ VE YANSIMALARI

TÜRKİYE DE KIRMIZI ET VE SÜT SEKTÖRLERİNDE YAŞANAN BİLGİ KİRLİLİĞİ VE YANSIMALARI TÜRKİYE DE KIRMIZI ET VE SÜT SEKTÖRLERİNDE YAŞANAN BİLGİ KİRLİLİĞİ VE YANSIMALARI MURAT YÖRÜK SETBİR YÖNETİM KURULU BAŞKANI 09 KASIM 2013 / ANKARA GIDA GÜVENLİĞİ Gıda ve gıda güvenliği multidisipliner

Detaylı

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir.

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Sayın Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu TUSAF yönetimi başta olmak üzere, kongremizin

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

YEM İHRACATI MEVCUT DURUM PROBLEMLER BEKLENTİLER. Musa ÖZGÜÇLÜ İPEK YEM VE GIDA SAN.TİC.A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı

YEM İHRACATI MEVCUT DURUM PROBLEMLER BEKLENTİLER. Musa ÖZGÜÇLÜ İPEK YEM VE GIDA SAN.TİC.A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı YEM İHRACATI MEVCUT DURUM PROBLEMLER BEKLENTİLER Musa ÖZGÜÇLÜ İPEK YEM VE GIDA SAN.TİC.A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı HAMMADDE MALİYET ETKENLERİ Sektör ana hammaddeleri dövize endekslidir. Ülkemiz üretimi

Detaylı

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız FİRMA PROFİLİ Akademik Hijyen Ltd. Şti., İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özer Ergün ün başkanlığında bir grup akademisyen tarafından, her

Detaylı

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5)

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5) Ekonomi Bakanlığından: Amaç GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; insan sağlığı

Detaylı

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır.

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır. AFRİKA ÜLKELERİNDE MÜCEVHER SEKTÖRÜ İstikrarlı ve sürekli gelişimiyle büyümeye devam eden Türk Mücevherat Sektörü, son yıllarda gösterdiği ivmeyle altın ve mücevher sektörünün dünya genelinde önde gelen

Detaylı

Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin

Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin EKMEK İSRAFI Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin verilen katkı maddeleri ilave edilip bu karışımın

Detaylı

Farklı Bir Pişirme ve Gıda Saklama Yöntemi: Sous Vide

Farklı Bir Pişirme ve Gıda Saklama Yöntemi: Sous Vide Farklı Bir Pişirme ve Gıda Saklama Yöntemi: Sous Vide Günümüzde tüketicilerin yemek yeme ve yemek hazırlama faaliyetleri için ayırabildikleri zaman iyice kısıtlanmıştır. İş hayatının yoğun temposu çalışanları

Detaylı

HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015

HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015 6. HALAL EXPO HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015 Yrd. Doç. Dr. Özgür Arpacı Kırklareli Üniversitesi, Turizm Fakültesi GIMDES Halal and Tayyib Workshops Program 25 October 2015, Istanbul, Turkey İçerik Kavramlar

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU. Personel Akreditasyon Başkanlığı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU. Personel Akreditasyon Başkanlığı TÜRK AKREDİTASYON KURUMU Personel Akreditasyon Başkanlığı Personel Belgelendirme Kuruluşlarının Akreditasyonu Uygunluk Değerlendirmesi; Ürünlerin veya hizmetlerin istenilen şartlara uygunluğunu göstermek

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

KIBRIS TÜRK SANAYİ ODASI

KIBRIS TÜRK SANAYİ ODASI KIBRIS TÜRK SANAYİ ODASI PERAKENDE SEKTÖRÜNDE YERLİ ÜRÜN KULLANIM ALIŞKANLIKLARI ARAŞTIRMASI SONUÇLARI n=1002 Hazırlayan: Lipa Consultancy Temmuz 2015 Genel Tüketim Alışkanlıkları 1-Alışveriş yaparken

Detaylı

EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI Beslenmemizde Bitkisel Yağların Önemi Kızartma işlemi, uygun şartlarda yapılırsa ve kızartılmış yiyecekler ölçülü olarak tüketilirse sağlığımız için yararlıdır. Çünkü; Ucuz, hızlı ve verimlidir. Gıdaların

Detaylı

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr SAYı : 2012-MlOl-21-145 TARİH: 13/02/2012 KONU : Gıda leri Hk. ODALARA 2012/21 SA YILI GENELGE

Detaylı

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Esen Bulca, Trakya Cam Pazarlama Müdürü Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Şişecam Grubu bünyesinde düzcam üretim ve pazarlama faaliyetleri,

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ BEBEK FORMÜLLERĠ TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2014/31) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; sağlıklı

Detaylı

Daha fazla bilgi için, Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, Uluslararası Ticaret Politikası Bürosu, Tarife Bölümü ile temas kurunuz.

Daha fazla bilgi için, Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, Uluslararası Ticaret Politikası Bürosu, Tarife Bölümü ile temas kurunuz. II-1 DERİ AYAKKABI HS Numaraları Mal İlgili Yönetmelikler 6403 Deri Ayakkabılar Gümrük Tarife Washington Sözleşmesi 6404 Ayakkabılar (Tabanları kauçuk, plastik, deri ya da deri oluşumundan, arkaları düğümlü

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler Tespitler Modern dünyada ekonomi, hayatın neredeyse tamamını oluşturuyor ve bir araç değil asıl amaç olarak görülüyor. İslam da ise ekonominin, iyi bir

Detaylı

ÜÇ-EYALET BÖLGESİNDE ALKOL PERAKENDE SATIŞ LİSANSI

ÜÇ-EYALET BÖLGESİNDE ALKOL PERAKENDE SATIŞ LİSANSI ÜÇ-EYALET BÖLGESİNDE ALKOL PERAKENDE SATIŞ LİSANSI Aşağıdaki tablo, Connecticut, New Jersey ve New York (Üç-Eyalet Bölgesi'nde) Eyaletlerinde alkollü içki perakende satış lisansıyla ilgili en önemli bilgilerin

Detaylı

Üreticiler İçin HELÂL BELGELENDİRME

Üreticiler İçin HELÂL BELGELENDİRME Üreticiler İçin HELÂL BELGELENDİRME ggvorgt r Içindekiler Helâl belgesi nedir? 4 Belgelendirmeye neden ihtiyaç duyuyoruz? 5 İslâm dini açısından helâl 6 Türkiye de helâl gıda ve belgelendirme faaliyetleri

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20)

SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20) Ekonomi Bakanlığından: Amaç SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; ek-1/a, ek-1/b, ek-1/c ve ek-2 de

Detaylı

FRG ULUSLARARASI BELGELENDİRME LTD.ŞTİ.

FRG ULUSLARARASI BELGELENDİRME LTD.ŞTİ. Sayfa No 1 /6 1) AMAÇ : FRG Uluslararası Belgelendirme, Kontrol, Eğitim ve Tarımsal Üretim Hizmetleri Limited Şirketi tarafından yayınlanan ITU sertifikalarının; Belgelendirilen müşterinin İTU sertifikasının,

Detaylı

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda;

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HAKLARINIZ İnsan, sadece insan olmasından dolayı doğuştan bazı hakları kazanarak dünyaya adımını atmaktadır.

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır

Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır TANITIM DOSYASI Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır USB; uluslararası temsilcilikleri, geniş bilgi ve tecrübeye sahip profesyonel denetçi ve eğitmen kadrosu ile hizmet veren

Detaylı

HAYVANSAL ÜRÜN İTHALATINDA KONTROL BELGESİ ONAYLANMASI VE İTHALAT AŞAMASINDA SUNULMASI GEREKEN BELGELER HAKKINDA TEBLİĞ

HAYVANSAL ÜRÜN İTHALATINDA KONTROL BELGESİ ONAYLANMASI VE İTHALAT AŞAMASINDA SUNULMASI GEREKEN BELGELER HAKKINDA TEBLİĞ HAYVANSAL ÜRÜN İTHALATINDA KONTROL BELGESİ ONAYLANMASI VE İTHALAT AŞAMASINDA SUNULMASI GEREKEN BELGELER HAKKINDA TEBLİĞ Yayımlandığı R.Gazete: 19.02.2012-28209 Tebliğ No: 2012/12 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR

MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR MARKA HAKKI NEDİR VE MARKA BAŞVURUSU YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR "Sınai Mülkiyet" kavramı genel tanımı ile, sanayide ve tarımdaki buluşların, yeniliklerin, yeni tasarımların ve özgün çalışmaların

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ Uzm. Vet. Hekim Tayfun İDE* Uzm. Vet. Hekim A.Sarper BOZKURT* *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada üretilen toplam süt miktarı farklı kuruluşlar tarafından açıklanmaktadır. Bu kuruluşlar temelde birbirleriyle bağlantılı olmalarına rağmen veri toplama

Detaylı

LOGO KULLANIM PROSEDÜRÜ

LOGO KULLANIM PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 7 ORSER KONTROL VE SERTİFİKASYON LTD.ŞTİ ANKARA/TÜRKİYE Revizyon Takip Cetveli Rev.No: Revizyon Gerekcesi Tarih 00 Yayın 30/01/2007 01 Kapsam Değişikliği 15/11/2007 02 AB Mevzuat değişikliği

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

BİYOLOGLARIN ÇALIŞMA ALANLARI

BİYOLOGLARIN ÇALIŞMA ALANLARI BİYOLOGLARIN ÇALIŞMA ALANLARI 1) 02.08.2013 tarih ve 28726 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan (Sağlık Bakanlığı-Türkiye Halk Sağlığı Kurumu ndan) AKTİF MADDE İÇERMEYEN BİYOSİDAL ÜRÜNLER TEBLİĞİ kapsamında

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN TANITIM FAALİYETLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN TANITIM FAALİYETLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0 TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN TANITIM FAALİYETLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0 Amaç MADDE 1- (1) Bu Kılavuz, piyasada bulunan kozmetik ürünlerin tanıtım faaliyetlerinde dikkat edilmesi

Detaylı

1- EKER: Doktorların Kırmızı Ete Özür Borcu Var Hayvancılık Akademisi - AA 17.09.2014

1- EKER: Doktorların Kırmızı Ete Özür Borcu Var Hayvancılık Akademisi - AA 17.09.2014 1- EKER: Doktorların Kırmızı Ete Özür Borcu Var Hayvancılık Akademisi - AA 17.09.2014 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, yumurta, tereyağı ve kırmızı et tüketiminin kalp ve damar hastalıklarını

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Hazırlayan Cengiz KARABAYIR İGEME Uzmanı 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Programın Amacı ve Kapsamı-1 2 Tıbbi tedavinin alınması, termal kaynakların kullanılması,

Detaylı

BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER

BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER İZMİR İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ GIDA VE YEM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI SIRA NO VATANDAŞA SUNULAN HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRESİ (EN GEÇ SÜRE)

Detaylı

CALIFORNIA SCENTS ARAÇ VE EV KOKULARI

CALIFORNIA SCENTS ARAÇ VE EV KOKULARI CALIFORNIA SCENTS ARAÇ VE EV KOKULARI CALIFORNIA SCENTS KİMDİR! California Scents 1993 yılında Amerika nın California Eyaletinde kurulmuştur. 20 yılı aşkın süredir sektör öncüsü köklü bir firmadır. California

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık

DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık Mevcut Durum Değerlendirmesi: Dünya ticaretinde gıda sektörü

Detaylı

HAYTAP Aciklamasi: Bakan Veysel Eroglu dogru soylemiyor, "STK" gorusleri umursanmadi... Son Güncelleme Cumartesi, 03 Kasım 2012 05:40

HAYTAP Aciklamasi: Bakan Veysel Eroglu dogru soylemiyor, STK gorusleri umursanmadi... Son Güncelleme Cumartesi, 03 Kasım 2012 05:40 Yasa degisiklik teklifine iliskin ACIKLAMADIR: Orman Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu, kendi bakanlık burokratları tarafından hazırlanan yasa değişiklik teklifine ilişkin açıklamalarında "STK'lardan

Detaylı

DR. ÖMER GÜZEL TURKLAB UDDER

DR. ÖMER GÜZEL TURKLAB UDDER DR. ÖMER GÜZEL TURKLAB UDDER ÜRÜN GÜVENLİĞİ & GÜVENİLİR HİZMET VE ÜRÜNLER ÜRÜN GÜVENLİĞİ İNSAN HAYATI VE GELECEĞİMİZ İÇİN ÇOK ÖNEMLİ GÜVENLİ ÜRÜNLER İÇİN PİYASA GÖZETİMİ&DEMETİMİ ÜRÜN GÜVELİĞİ İÇİN 3 TARAF

Detaylı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır?

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? 1 Giriş Kurumumuz ISO 9001 Standardı na uyum sağlanması, Ülkeler arası sınırların ortadan kalkmakta olduğu günümüz dünyasında eğitimde rekabet gücümüzün artmasını

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

GIDA TEKNOLOJİSİ ALANI ALANIN TANIMI:

GIDA TEKNOLOJİSİ ALANI ALANIN TANIMI: GIDA TEKNOLOJİSİ ALANI ALANIN TANIMI: Gıda teknolojisi alanı, tarım ve hayvancılığa dayalı ham maddeleri modern teknolojileri uygulayarak işleyen ve güvenli gıda üretimini sağlamak için duyusal, fiziksel,

Detaylı

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 Haziran 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ Rev.00 03-2002 1 GİRİŞ 1.1 TS EN ISO/IEC 17025 (2000) Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar standardında, bir laboratuvarın yaptığı deney

Detaylı

PEYNiR....gıdanıza değer katan çözümler... www.apack.com.tr

PEYNiR....gıdanıza değer katan çözümler... www.apack.com.tr PEYNiR...gıdanıza değer katan çözümler... Peynir uzmanlık ister... Hayvansal kaynaklı gıdalar arasında önemli bir yeri olan peynir, toplumumuz tarafından sevilen ve zevkle tüketilen bir gıdadır. Son yıllarda

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013

Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013 Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013 1 Tanımlar Uygunluk değerlendirmesi : Deney, analiz, kalibrasyon, ölçüm hizmetleri, ürün, sistem, personel belgelendirmesi, hammadde, malzeme, ürün, tesis,

Detaylı

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi Prof. Dr. Köse: Organ Bağışının Dinen Sakıncası Yoktur İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İzmir İl Müftülüğü ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

Detaylı

MEDİKAL KALİBRASYON ÖLÇÜMLERİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

MEDİKAL KALİBRASYON ÖLÇÜMLERİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR İstanbul Üniversitesi Biyomedikal ve Klinik Mühendisliği Koordinatörlüğü MEDİKAL KALİBRASYON ÖLÇÜMLERİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Yrd.Doç.Dr. Manâ Sezdi Koordinatör Yardımcısı Medikal kalibrasyon ölçümünü

Detaylı