Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel"

Transkript

1 Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ

2 Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar Sunum Planı: 1. Sağlık Kurumlarında Maliyetlerin ve Maliyet Bileşenlerinin Tahmini 2. Sağlık Kurumlarında Maliyet Analizi Araçlarına Güncel Bir Yaklaşım: Stokastik Sınır Maliyet Etkinlik Analizi III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 2

3 Sağlık Hizmetlerinde Maliyet Türleri 1 Toplam Maliyet Doğrudan Maliyet Doğrudan Tıbbi Maliyetler Sabit Maliyet (Yatırım ve Genel Giderler) Yarı Sabit Maliyetler (Personel) Değişken Maliyet (İlaç, Sarf Malzeme vs.) Doğrudan Tıbbi Olmayan Maliyetler (Cepten Ödemeler, Diğer Kamu Harcamaları) Dolaylı Maliyet (Hastalık nedeniyle ortaya çıkan üretim Kaybı) Maddi Olmayan Maliyet (Acı, Endişe, Sıkıntı) III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 3

4 Sağlık Kurumlarında Maliyet Analizi Araçları Muhasebe Araçları Maliyet Muhasebesi Finansal Muhasebe Oran Analizleri Ortalama hasta günü maliyeti Ortalama yatan hasta maliyeti Ortalama ameliyat maliyetleri Ekonomik Değerlendirme Yöntemleri Maliyet Etkililik Analizi Maliyet Yarar Analizi Maliyet Fayda Analizi Ekonometrik Değerlendirme Yöntemleri Maliyet Fonksiyonu Tahmini/Analizi Maliyet Etkinlik Analizleri III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 4

5 Maliyet Fonksiyonu Tahmini C i = C(y i, w i, E i ) + ε i C i : Toplam Maliyeti ve ε i : Rassal hatayı göstermek üzere; Girdi Fiyatları Çıktı Değişkenleri Kontrol Değişkenleri İşgücü Poliklinik Sayısı Kalite Göstergeleri Sermaye Taburcu Sayısı Vaka Karması İlaç Yatılan Gün Sayısı Vaka Şiddeti Sarf Malzeme Ameliyat Sayısı TİG (DRG) Vs... Eğitim Değişkenleri Teknoloji Endeksleri Yayın Sayısı Vs Vs III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 5

6 Maliyet Fonksiyonu Tahmini Maliyet fonksiyonu parametre tahminleri girdi fiyat esnekliğini verir. (Ör: Hekim ücretleri %1 arttığında, toplam maliyetler % kaç artar?) Parametre tahminlerinden ölçek ekonomisi ve optimal kapasiteye ilişkin hesaplamalar yapılabilir. Maliyet Fonksiyon Tahminleri Maliyet Etkinlik (Cost Efficiency) Analizleri ile desteklenmesi, analiz yorumlarını güçlendirir. Maliyet Etkinlik Analizinde Temel Problem: Mevcut maliyetler, optimal maliyetlerden ne kadar fazladır? Maliyet Etkinlik Tahminleri için Kullanılabilecek Yöntemler: Stokastik Sınır Analalizi Veri Zarf Analizi III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 6

7 Etkinlik Nedir? Etkinlik (Efficiency): Firmanın optimal karar alabilme durumunu ifade eder. Firmanın etkinlik derecesi girdi ve çıktının gözlemlenen ve optimal değerleri arasındaki farkın oranı olarak tanımlanmaktadır. Verimlilik (Productivity): Çıktı/Girdi ETKİNLİK VERİMLİLİK III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 7

8 Firma Açısından Etkinsizlik Kaynakları Neo-klasik Yaklaşım: Firma açısından etkinsizlik bir piyasa başarısızlığıdır (tam rekabetten uzaklaşma durumu). Liebenstein (1966) 2 X Etkinsizlik: veri bir girdi miktarının, her hangi bir nedenle maksimum çıktıya ulaşamamasıdır. Bu yaklaşıma göre etkinsizlik, tekel koşullarının yanında, rekabetçi bir piyasada faaliyet gösteren bir firma için de, asimetrik bilgi, işlem maliyetleri, sınırlı rasyonalite, fırsatçılık, eksik sözleşmeler, mülkiyet haklarının tanımlanması ve uygulanmasındaki zorluklar ve çıkar çatışmaları gibi sorunlardan da kaynaklanabilmektedir. III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 8

9 Etkinlik Analizi Nedir? ETKİNLİK Teknik Etkinlik (Technical Efficiency) Tahsis Etkinlik (Allocative Efficiency) *Mevcut girdi koşulları altında üretimin olabildiğince arttırılmasını İfade eder(çıktı yönlü). *Mevcut üretimin olası en düşük girdi kullanımı ile gerçekleştirilmesini ifade eder. (Girdi Yönlü) *üretim teknolojisine ve girdi fiyatlarına bağlı olarak, firmanın girdileri optimal oranda kullanma kabiliyetini göstermektedir. III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 9

10 Teknik Etkinlik ve Tahsis Etkinlik x 2 S P A Q... R. Q' S' 0 A' Kaynak: Farrel (1957, s.254) 3 ve Coelli ve diğerleri, (2005,s.52) 4 x 1 III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 10

11 Maliyet Etkinlik Analiz Yöntemleri Parametrik Yöntemler Parametrik Olmayan Yöntemler STOKASTİK SINIR ANALİZİ SERBEST DAĞILIM YAKLAŞIMI KALIN SINIR YAKLAŞIMI VERİ ZARFLAMA ANALİZİ III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 11

12 Stokastik Sınır Analizi (SSA) SSA üretim fonksiyonunu açıkça tanımlanmakta ve tanımlanan bu veri teknolojiden sapmaları, bileşik hata terimleriyle ölçmek suretiyle, iki parçaya ayırmaktadır: rassal hata ve etkinsizlik. Bu nedenle SSA, üretimin etkinsizlikle birlikte rassal hatalardan da etkilenebilmesine olanak tanımaktadır. İşletme kontrolü dışında yer alan faktörlerin rassal hata terimiyle modellenebilmesi SSA yönteminin en önemli avantajıdır. III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 12

13 Stokastik Sınır Analizi (SSA) Kaynak: Coelli ve diğerleri, (2005,s.244) 4 III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 13

14 SSA ile Hastane Etkinliğinin Belirlenmesi Coelli ve diğerleri (2005) 4 ile Kumbhakar ve Lovell (2000) 5 SSA etkinlik analiz modellerinin farklılaşabileceği beş temel nokta olduğunu belirtmektedir. Bunlar: i. Maliyet/üretim fonksiyon teknolojisi seçimi ii. iii. iv. Translog ve Cobb Douglas, Leontief vs Hata terimi dağılımını ilişkilendiren varsayımlar Yarı normal, Kesikli Normal, Üstsel, Gamma Değişkenlerin seçimi Girdi, Çıktı, Kontrol ve Etkinsizlik Etkileri Değişkenleri Tek aşamalı ya da iki aşamalı tahmin sürecinin kullanımı v. Yatay kesit ya da panel veri tahmin yöntemlerinin kullanımı III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 14

15 Stokastik Maliyet Sınırı III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 15

16 Bileşik Hata Terimi III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 16

17 GİRDİ DEĞİŞKENLERİ ÇIKTI DEĞİŞKENLERİ ÇIKTI KONTROL DEĞİŞKENLERİ İşgücü Sermaye İlaç Sarf Malzeme Ayakta Tedavi Poliklinik Sayısı Yatarak Tedavi Taburcu Sayısı Hasta Günü Eğitim Yayın sayısı Kalite Eğitim değişkeni Ölüm Oranı Çıktı Heterojenliği Vaka Karması Vaka Şiddeti Ameliyat Oranı Teknoloji ETKİNSİZLİK ETKİLERİ Eğitim değişken Sahiplik Kır-kent Metropol-diğer Piyasa yapısı-rekabet Sigorta tipi Kalite göstergeleri Ölüm oranı III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 17

18 SSA ile Sağlık Kurumlarında Etkinliğinin Belirlenmesi Çıktı Heterojenliği Girdi Kullanımı Kalite ve Çevre SSA Maliyet Etkinlik Analizi III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 18

19 SSA Maliyet Etkinlik Yönteminin Önemli Özellikleri 1. Birim etkinlik skorları hesaplanırken, aynı zamanda maliyet fonksiyonu parametreleri de hesaplanır. Dolayısıyla bu parametrelerin analizine de olanak verir: Optimum maliyet düzeyi Girdi fiyat ve çıktı esneklileri Ölçeğe göre getiri Ölçek ekonomisi 2. Zaman kesiti ya da panel veri kullanımına uygundur. 3. Tam olmayan (unbalanced) panel verileri ile de hesaplanabilir. 4. Firma spesifik ya da çevresel etkinsizlik faktörlerinin tek aşamada hesaplanması mümkündür. 5. İdeal maliyet durumundan sapmanın ne kadarının yönetimsel hatalardan, ne kadarının rassal hatalardan kaynaklandığı belirlenebilir. III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 19

20 SSA Bilgisayar Programları FRONTIER 4.1 SHAZAM R III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 20

21 Kaynaklar (1) Elliott R. Ve Payne K. (2005). Essentials of Economic Evaluation in Health Care. Pharmaceutical Press, London. (2) Leibenstein, H. (1966). Allocative efficiency versus x-efficiency. American Economic Review, 56 (3), s (3) Farrell, M. J. (1957). The Measurement of Productivity Efficiency. Journal of The Royal Statistical Society, 120, s (4) Coelli, T., Rao, D., O Donnell, C., ve Battese, G. (2005). An Introduction to Efficiency and Productivity Analysis, (2nd ed.). New York: Springer. (5) Kumbhakar, S., ve Lovell, C. (2000). Stochastic Frontier Analysis. Cambridge: Cambridge University Press. III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 21

22 TEŞEKKÜRLER Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN Trakya Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü https://emreatilgan.com III. SAĞLIK YÖNETİMİ KONGRESİ 22

HASTANE ETKİNLİĞİNİN STOKASTİK SINIR ANALİZİ YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ: T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASTANELERİ İÇİN BİR UYGULAMA

HASTANE ETKİNLİĞİNİN STOKASTİK SINIR ANALİZİ YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ: T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASTANELERİ İÇİN BİR UYGULAMA Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı HASTANE ETKİNLİĞİNİN STOKASTİK SINIR ANALİZİ YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ: T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASTANELERİ İÇİN BİR UYGULAMA Emre

Detaylı

HASTANE ETKİNLİKLERİNİN TAHMİNİNDE STOKASTİK SINIR ANALİZİ; TARİHİ ve AMPRİK UYGULAMALARI

HASTANE ETKİNLİKLERİNİN TAHMİNİNDE STOKASTİK SINIR ANALİZİ; TARİHİ ve AMPRİK UYGULAMALARI HASTANE ETKİNLİKLERİNİN TAHMİNİNDE STOKASTİK SINIR ANALİZİ; TARİHİ ve AMPRİK UYGULAMALARI Doç. Dr. Zekai ÖZTÜRK, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü zozturk@gazi.edu.tr

Detaylı

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015 Sağlıkta Maliyet B.Burcu TANER Mayıs.2015 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi nde yapılan ASG XV. Hemşirelik Haftası Etkinliklerinde sunulmuştur. Hedef Daha geniş kitleler için daha iyi sağlık

Detaylı

Fayda-Maliyet Analizi

Fayda-Maliyet Analizi Fayda-Maliyet Analizi FMA kursunun birinci bölümü: 30.5 3.6.2011 Eğitmen: Sn. Neill BOOTH Sağlık alanında fayda-maliyet düşüncesinin uygulamaları konusunda deneyim (sağlık ekonomisi ve ekonomik değerlendirme)

Detaylı

TÜRKİYE İMALAT SANAYİNDE TEKNİK ETKİNLİK: Onur YENİ

TÜRKİYE İMALAT SANAYİNDE TEKNİK ETKİNLİK: Onur YENİ TÜRKİYE İMALAT SANAYİNDE TEKNİK ETKİNLİK: 2003-2008 Onur YENİ Öz: Türkiye de imalat sanayinin ekonomik büyüme ve ihracat açısından oldukça önemli olması, bu sektörün rekabet gücünün arttırılması ve korunmasını

Detaylı

TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU. Op. Dr. Merve Akın

TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU. Op. Dr. Merve Akın TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU Op. Dr. Merve Akın Ölçmediğiniz şeyi iyileştiremezsiniz, yönetemezsiniz İzleme, Ölçme ve Değerlendirme Kurum Başkan Yardımcılığı 2 İstatistik, Analiz ve Raporlama Verimlilik

Detaylı

Araştırma Makalesi (Research Article)

Araştırma Makalesi (Research Article) Araştırma Makalesi (Research Article) Altuğ ÖZDEN Eda ÖNCÜ Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 09100 Aydın / Türkiye sorumlu yazar: aozden@adu.edu.tr Alınış (Received):

Detaylı

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Olasılığa ilişkin olayların çoğunluğunda, deneme sonuçlarının bir veya birkaç yönden incelenmesi

Detaylı

ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK

ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK İŞLETME VE ÜRETİM STRATEJİLERİ. Günümüzde rekabette farklılaşmanın giderek önem kazandığı bir piyasa ortamında işletmeler rakiplerine üstünlük sağlayabilmek için farklı

Detaylı

ÜNĠVERSĠTE HASTANESĠNDE LĠSANS VE ASĠSTAN EĞĠTĠMĠNĠN MALĠYETĠ. Yard.Doç. Dr. Haluk ÖZSARI İstanbul Üniversitesi Rektör Danışmanı

ÜNĠVERSĠTE HASTANESĠNDE LĠSANS VE ASĠSTAN EĞĠTĠMĠNĠN MALĠYETĠ. Yard.Doç. Dr. Haluk ÖZSARI İstanbul Üniversitesi Rektör Danışmanı ÜNĠVERSĠTE HASTANESĠNDE LĠSANS VE ASĠSTAN EĞĠTĠMĠNĠN MALĠYETĠ Yard.Doç. Dr. Haluk ÖZSARI İstanbul Üniversitesi Rektör Danışmanı hozsari@istanbul.edu.tr Üniversite Hastaneleri Birliği IV.Toplantısı Ege

Detaylı

IE 303T Sistem Benzetimi

IE 303T Sistem Benzetimi IE 303T Sistem Benzetimi 1 L E C T U R E 5 : O L A S I L I K T E K R A R 2 Review of the Last Lecture Random Variables Beklenen Değer ve Varyans Moment Kesikli Dağılımlar Bernoulli Dağılımı Binom Dağılımı

Detaylı

ĐST 474 Bayesci Đstatistik

ĐST 474 Bayesci Đstatistik ĐST 474 Bayesci Đstatistik Ders Sorumlusu: Dr. Haydar Demirhan haydarde@hacettepe.edu.tr Đnternet Sitesi: http://yunus.hacettepe.edu.tr/~haydarde Đçerik: Olasılık kuramının temel kavramları Bazı özel olasılık

Detaylı

LÜTFİYE NURİ BURAT DEVLET HASTANESİ HASTANE POLİKLİNİK VE YATAN HASTA HİZMETLERİ BİRİM MALİYET HESAPLAMA İŞLEMLERİ

LÜTFİYE NURİ BURAT DEVLET HASTANESİ HASTANE POLİKLİNİK VE YATAN HASTA HİZMETLERİ BİRİM MALİYET HESAPLAMA İŞLEMLERİ LÜTFİYE NURİ BURAT DEVLET HASTANESİ HASTANE POLİKLİNİK VE YATAN HASTA HİZMETLERİ BİRİM MALİYET HESAPLAMA İŞLEMLERİ AMAÇ Lütfiye Nuri Burat Devlet Hastanesi nde maliyet muhasebesi tekniği olarak Faaliyet

Detaylı

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı... 1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi... 5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu... 15 4. Eşürün

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz... iii KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ 1. İKTİSATIN TEMELLERİ... 9 1.1. İKTİSADIN TANIMI... 9 1.2.

Detaylı

Türk Havayolu Ulaştırmasının Açılım Dönemine Yönelik Teknik Etkinlik Analizi: Bir Stokastik Sınır Yöntemi Uygulaması 1

Türk Havayolu Ulaştırmasının Açılım Dönemine Yönelik Teknik Etkinlik Analizi: Bir Stokastik Sınır Yöntemi Uygulaması 1 Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:18. Sayı:2.Aralık 2014 ss.49-73 Türk Havayolu Ulaştırmasının Açılım Dönemine Yönelik Teknik Etkinlik Analizi: Bir Stokastik 1 Technical Efficieny Analysis over the

Detaylı

TÜRKİYE DE ARACI KURUMLARIN KARLILIĞINI BELİRLEYEN FAKTÖRLER

TÜRKİYE DE ARACI KURUMLARIN KARLILIĞINI BELİRLEYEN FAKTÖRLER Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı TÜRKİYE DE ARACI KURUMLARIN KARLILIĞINI BELİRLEYEN FAKTÖRLER Eyüp Kadıoğlu Yüksek Lisans Tezi Ankara, 2006 TÜRKİYE DE ARACI KURUMLARIN

Detaylı

Sağlık Uygulama Tebliği ve Bütçe Uygulama Talimatı Yerine Tanı İlişkili Gruplar (TİG): Hekimleri Ne Bekliyor?

Sağlık Uygulama Tebliği ve Bütçe Uygulama Talimatı Yerine Tanı İlişkili Gruplar (TİG): Hekimleri Ne Bekliyor? Sağlık Uygulama Tebliği ve Bütçe Uygulama Talimatı Yerine Tanı İlişkili Gruplar (TİG): Hekimleri Ne Bekliyor? TİG (Tanı İlişkili Guruplar) Her biri az ya da çok bir özgüllük derecesine sahip bir tanı ya

Detaylı

rasgele değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu,

rasgele değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu, 3.6. Bazı Sürekli Dağılımlar 3.6.1 Normal Dağılım Normal dağılım hem uygulamalı hem de teorik istatistikte kullanılan oldukça önemli bir dağılımdır. Normal dağılımın istatistikte önemli bir yerinin olmasının

Detaylı

Bu hesaplanan yatan hastaların yıllık zorunlu giderleri yıllık kullanılan yatak sayısına bölünerek günlük yatak maliyetleri hesaplanmıştır.

Bu hesaplanan yatan hastaların yıllık zorunlu giderleri yıllık kullanılan yatak sayısına bölünerek günlük yatak maliyetleri hesaplanmıştır. Hastanemizde yapılan Ortopedi ve Travmatoloji ameliyatlarının vaka başı maliyetini tespit etmek amacıyla aşağıda belirtilen yöntemle bir çalışma yapılmıştır. Bir yıllık hastanenin zorunlu giderleri hesaplanmıştır.

Detaylı

RİSK ANALİZİ VE AKTÜERYAL MODELLEME

RİSK ANALİZİ VE AKTÜERYAL MODELLEME SORU 1: Bir hasar sıklığı dağılımının rassal değişken olan ortalaması (0,8) aralığında tekdüze dağılmaktadır. Hasar sıklığı dağılımının Poisson karma dağılıma uyduğu bilindiğine göre 1 ya da daha fazla

Detaylı

10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.9. TEKEL (MONOPOL) Piyasada bir satıcı ve çok sayıda alıcının bulunmasıdır. Piyasaya başka

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş

Endüstri Mühendisliğine Giriş Endüstri Mühendisliğine Giriş 5 ve 19 Aralık 2012, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye. Yard. Doç. Dr. Kamil Erkan Kabak Endüstri Mühendisliği Bölümü,, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye erkankabak@beykent.edu.tr

Detaylı

PROJE ADI: ÖZDEŞ NESNELERİN FARKLI KUTULARA DAĞILIMINDA POLİNOM KULLANIMI

PROJE ADI: ÖZDEŞ NESNELERİN FARKLI KUTULARA DAĞILIMINDA POLİNOM KULLANIMI PROJE ADI: ÖZDEŞ NESNELERİN FARKLI KUTULARA DAĞILIMINDA POLİNOM KULLANIMI PROJENİN AMACI: Polinom fonksiyon yardımıyla özdeş nesnelerin farklı kutulara istenilen koşullardaki dağılım sayısının hesaplanması

Detaylı

Yuanli Liu, Yusuf Çelik, Bayram Şahin Ankara, 23 Eylül 2005

Yuanli Liu, Yusuf Çelik, Bayram Şahin Ankara, 23 Eylül 2005 Türkiye Sağlık Harcamaları: Uygunluk, Verimlilik, Hakkaniyet Yuanli Liu, Yusuf Çelik, Bayram Şahin Ankara, 23 Eylül 2005 Sunum İçeriği Amaç & Yaklaşım Temel Bulgular Politika Önerileri 2 Çalışmanın Cevaplamaya

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

TEDAVİ PLANLARI CLINICAL CRITICAL PATHWAYS

TEDAVİ PLANLARI CLINICAL CRITICAL PATHWAYS SAĞLIK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ TEDAVİ PLANLARI CLINICAL CRITICAL PATHWAYS B Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT *Tedavi planları,esas olarak mühendislik alanında geliştirilen ve kullanılan bir yöntemdir. * Sağlık hizmetlerinde

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

YENİ TEŞVİK PROGRAMI: STOKASTİK SINIR ANALİZİ İLE BİR DEĞERLENDİRME

YENİ TEŞVİK PROGRAMI: STOKASTİK SINIR ANALİZİ İLE BİR DEĞERLENDİRME Ekonomik Yaklaşım, 24(89), 1-23 YENİ TEŞVİK PROGRAMI: STOKASTİK SINIR ANALİZİ İLE BİR DEĞERLENDİRME Celal TAŞDOĞAN * 15 Ocak 2014 tarihinde alındı; 30 Haziran 2014 tarihinde revize edildi; 10 Temmuz 2014

Detaylı

Sağlık İşletmelerinde Etkinlik Analizi: Kocaeli Örneği

Sağlık İşletmelerinde Etkinlik Analizi: Kocaeli Örneği Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 23, 2012, 127-162 Yusuf BAYRAKTUTAN Ferhat PEHLİVANOĞLU Sağlık İşletmelerinde Etkinlik Analizi: Kocaeli Örneği An Efficiency Analysis In Health Businesses:

Detaylı

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu 2009 BS 3204-1. şağıdakilerden hangisi dayanıksız mal veya hizmet grubu içerisinde ~ almaz? iktiso GiRiş 5. Gelirdeki bir artış karşısında talebi azalan mallara ne ad verili r? ) Benzin B) Mum C) Ekmek

Detaylı

İhale Sürecinde İnşaat Maliyeti ve Kar Marjını Etkileyen Risklerin Durum Değerlendirmesi

İhale Sürecinde İnşaat Maliyeti ve Kar Marjını Etkileyen Risklerin Durum Değerlendirmesi 3. Proje ve Yapım Yönetimi Kongresi 6 8 Kasım 2014 Akdeniz Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Antalya İhale Sürecinde İnşaat Maliyeti ve Kar Marjını Etkileyen Risklerin Durum

Detaylı

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam A 1. Aşağıda verilen ifadelerden hangisi eş-ürün eğrisi ile ilgili değildir? a. Girdilerin pozitif marjinal fiziki ürüne sahip olması b. Girdilerin azalan marjinal fiziki ürüne sahip olması c. Girdilerin

Detaylı

EK-4 KURUM VERİMLİLİK GÖSTERGELERİ

EK-4 KURUM VERİMLİLİK GÖSTERGELERİ EK-4 KURUM VERİMLİLİK GÖSTERGELERİ Özellikle rekabetin artmakta olduğu hastane sektöründe hastaların ihtiyaçlarını miktar, kalite ve hizmet olarak en iyi düzeyde karşılayabilmek, hastanenin gerçek amaçlarına

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU. Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU. Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi SAĞLIK HARCAMALARI 03.07.2012 MEDULA-1 MEDULA NEDİR? MED(ikal) ULA(k) (Tıbbi haberci-haberleşme)

Detaylı

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ Sağlık Ekonomisi Nedir? YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN Sağlık Ekonomisinin Tanımı Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin (özelde

Detaylı

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr.

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Zaman Serileri-1 If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Maliyet

Sağlık Hizmetlerinde Maliyet Sağlık Hizmetlerinde Maliyet Sağlık İşletmelerinde Maliyet Sağlık işletmelerinde maliyetleri oluşturan faktörlerin bilinmesi ve bütçedeki yeri Artan maliyetlerin kontrol altına alınması Üretimin/kaynakların

Detaylı

7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller. Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla.

7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller. Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla. 7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla. Kaynak: TÜĐK dönemler gayri safi yurt içi hasıla düzeyi 1987-1 8680793 1987-2 9929354 1987-3 13560135 1987-4

Detaylı

Afyonkarahisar Hastanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Değerlendirilmesi

Afyonkarahisar Hastanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Değerlendirilmesi Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Afyon Kocatepe University Journal of Sciences AKÜ FEBİD 12 (2012) 021301 (1-8) AKU J. Sci. 12 (2012) 021301 (1-8) Afyonkarahisar Hastanelerinin Etkinliklerinin

Detaylı

MONTE CARLO BENZETİMİ

MONTE CARLO BENZETİMİ MONTE CARLO BENZETİMİ U(0,1) rassal değişkenler kullanılarak (zamanın önemli bir rolü olmadığı) stokastik ya da deterministik problemlerin çözümünde kullanılan bir tekniktir. Monte Carlo simülasyonu, genellikle

Detaylı

Stokastik Süreçler (MATH495) Ders Detayları

Stokastik Süreçler (MATH495) Ders Detayları Stokastik Süreçler (MATH495) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Stokastik Süreçler MATH495 Güz 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i Math392 veya öğretim

Detaylı

Prof.Dr. Ertuğrul Deliktaş. İktisat (mikroiktisat ve makroiktisat)

Prof.Dr. Ertuğrul Deliktaş. İktisat (mikroiktisat ve makroiktisat) Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Refah İktisadı Dersin Kodu ECO 819 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi Haftalık Ders Saati 3 Haftalık

Detaylı

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü 6 Ekim 2015 İmalat Sanayinin Önemi Literatür Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Metodoloji Temel Bulgular

Detaylı

MALİYE POLİTİKALARI ANALİZ VE DEĞERLENDİRME MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROJESİ. Sağlık Sektörü Çalıştayı

MALİYE POLİTİKALARI ANALİZ VE DEĞERLENDİRME MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROJESİ. Sağlık Sektörü Çalıştayı MALİYE POLİTİKALARI ANALİZ VE DEĞERLENDİRME MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROJESİ Sağlık Sektörü Çalıştayı SAĞLIK EKONOMİSİ TEORİ VE POLİTİKA-I PİYASA MEKANİZMASI VE SAĞLIK SEKTÖRÜ Z. Güldem Ökem, PhD 3

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI

SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI Hazırlayan: Prof. Dr. Coşkun Can Aktan SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ Hazırlayan:

Detaylı

2009 S 4200-1. Değeri zamanın belirli bir anında ölçülen değişkene ne ad verilir? ) Stok değişken B) içsel değişken C) kım değişken D) Dışsal değişken E) Fonksiyonel değişken iktist TEORisi 5. Yatay eksende

Detaylı

Tablo 6.1 Đki Değişkenle Üretim. İşçi Girdisi Sermaye Girdisi. Formatted: Turkish

Tablo 6.1 Đki Değişkenle Üretim. İşçi Girdisi Sermaye Girdisi. Formatted: Turkish Özet: Üretim ve Maliyet I Üretim Süreçleri Girdiler arasında takas Đktisadi Kar a karşı Muhasebe Karı Anahtar: Fırsat Maliyeti Maliyet Kavramları Marjinal, Toplam, Değişken, Sabit, Batık Ortalamalar ve

Detaylı

BANKA ETKİNLİKLERİNİN RİSK ODAKLI YAKLAŞIMLA MODELLENMESİ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ UYGULAMASI

BANKA ETKİNLİKLERİNİN RİSK ODAKLI YAKLAŞIMLA MODELLENMESİ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ UYGULAMASI T.C. KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FİNANS VE BANKACILIK DOKTORA PROGRAMI BANKA ETKİNLİKLERİNİN RİSK ODAKLI YAKLAŞIMLA MODELLENMESİ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ UYGULAMASI Doktora Tezi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Ekonometri I Dersin Kodu ECO 301 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 6 Haftalık Ders Saati 4 Haftalık

Detaylı

BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ

BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ 1 BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Gözlenen belli bir özelliği, bu özelliğe ilişkin ölçme sonuçlarını yani verileri kullanarak betimleme, istatistiksel işlemlerin bir boyutunu oluşturmaktadır. Temel

Detaylı

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 1. Ünite 1. Basit ekonomik akım tablosunu çiziniz ve kısaca anlatınız. 2. Emek piyasalarının özelliklerini maddeler

Detaylı

SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ

SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ Kaynak: Sağlık İşletmeleri Yönetimi Prof. Dr. Dilaver TENGİLİMOĞLU Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT *Hastanelerin Tanımı *Hastanelerin Özellikleri *Hastanelerin

Detaylı

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım 2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI 2.1. Tanım Regresyon analizi, bir değişkenin başka bir veya daha fazla değişkene olan bağımlılığını inceler. Amaç, bağımlı değişkenin kitle ortalamasını, açıklayıcı

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

Türk Bankacılık Sektörü İçin Karşılaştırmalı Performans Analizi. Mehmet Fatih ACAR a, Taptuk Emre ERKOÇ b Bülent YILMAZ c

Türk Bankacılık Sektörü İçin Karşılaştırmalı Performans Analizi. Mehmet Fatih ACAR a, Taptuk Emre ERKOÇ b Bülent YILMAZ c Türk Bankacılık Sektörü İçin Karşılaştırmalı Performans Analizi Mehmet Fatih ACAR a, Taptuk Emre ERKOÇ b Bülent YILMAZ c Özet Ulusal ve uluslararası ekonomilerde finansal aracılık faaliyetlerinin vazgeçilmez

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST DERS BİLGİLERİ Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST901 3+0 6.0 6.0 Öğrencilerin yönetim ve organizasyon kavramlarını anlamaları, sağlık hizmetleri ve sağlık kurumlarının değerlendirmeleri, sağlık

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Piyasa Dengesi YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 PİYASA DENGESİ Bu bölümde piyasa kavramı, piyasa türleri ve piyasa mekanizmasının işleyişi

Detaylı

Health Information System

Health Information System Health Information System HAZIRLAYAN : MUSTAFA MUTLU Sağlık Bilgi Sistemleri Sağlık hizmetleri diğer alanlardan daha fazla bilgiye duyarlı bir alandır ve etkin bir yönetim için sistematik olarak bilginin

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

ÜRÜN TASARIMI VE ÜRETİM SÜRECİ SEÇİMİ

ÜRÜN TASARIMI VE ÜRETİM SÜRECİ SEÇİMİ ÜRÜN TASARIMI VE ÜRETİM SÜRECİ SEÇİMİ ÜRÜN GELİŞTİRME VE TASARIM SÜRECİ Genel olarak, farklı ve yeni bir kavramı pazardaki müşteriye sunmak için gerekli tüm faaliyetler ürün geliştirme sürecine dâhil olmaktadır.

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Rastgele Değişkenlerin Dağılımları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Ders konusu Bu derste; Rastgele değişkenlerin tanımı ve sınıflandırılması Olasılık kütle fonksiyonu Olasılık yoğunluk

Detaylı

663 Sayılı KHK Madde 34

663 Sayılı KHK Madde 34 1 663 Sayılı KHK Madde 34 Hastaneler; tıbbî ve malî kriterler ile kalite, hastaçalışan güvenliği ve eğitim kriterleri çerçevesinde Kurumca belirlenecek usûl ve esaslara göre altı aylık veya bir yıllık

Detaylı

Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Etkinlik Analizi: Erzurum İli Örneği

Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Etkinlik Analizi: Erzurum İli Örneği Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg., 44 (): 103-109, 013 Atatürk Univ., J. of the Agricultural Faculty, 44 (): 103-109, 013 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makalesi/Research Article Süt Sığırcılığı İşletmelerinde

Detaylı

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi 1 Mayıs 2010, Antalya Dr. Murat BALANLI SGK Yönetim Kurulu Üyesi 1 Ödeme Modelleri 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle ülke nüfusu (yeşil kartlılar dışında)

Detaylı

Veriye Dayalı Karar Verme (Bölüm 2) Can Akkan

Veriye Dayalı Karar Verme (Bölüm 2) Can Akkan Veriye Dayalı Karar Verme (Bölüm 2) Can Akkan 1 Ders Planı 1. Karar Problemleri i. Karar problemlerinin bileşenleri ii. Değerler, amaçlar, bağlam iii. Etki diagramları 2. Model Girdilerinde Belirsizlik

Detaylı

Tıp Fakültelerinde Eğitimin Finansal Boyutu. Prof. Dr. Mehtap TATAR Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sağlık İdaresi Bölümü

Tıp Fakültelerinde Eğitimin Finansal Boyutu. Prof. Dr. Mehtap TATAR Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sağlık İdaresi Bölümü Tıp Fakültelerinde Eğitimin Finansal Boyutu Prof. Dr. Mehtap TATAR Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sağlık İdaresi Bölümü Amaç Kamu yönetimi karar vericilerine, sağlık profesyonellerinin

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 9, No 4, 437-442, 2004 Vol 9, No 4, 437-442, 2004 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI M. Emin BAYSAL,

Detaylı

INDUSTRIAL PRODUCTIVITY AND EFFICIENCY IN TURKISH AUTOMOTIVE INDUSTRY. Orhan ÇOBAN *

INDUSTRIAL PRODUCTIVITY AND EFFICIENCY IN TURKISH AUTOMOTIVE INDUSTRY. Orhan ÇOBAN * 18 TÜRK OTOMOTİV SANAYİİNDE ENDÜSTRİYEL VERİMLİLİK VE ETKİNLİK ÖZ Orhan ÇOBAN * Bu çalışmada firma ve endüstri ölçeğinde Türk otomotiv sanayiinin ekonomik performansı ortaya konulmaya çalışılmaktadır.

Detaylı

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 Bu materyale atıfta bulunmak ve kullanım koşulları için http://ocw.mit.edu/terms sayfasını ziyaret ediniz.

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I /0 İçerik Matematiksel Modelin Kurulması Grafik Çözüm DP Terminolojisi DP Modelinin Standart Formu DP Varsayımları 2/0 Grafik Çözüm İki değişkenli (X, X2) modellerde kullanılabilir,

Detaylı

TÜRKİYE DE İKTİSADİ FAALİYET KOLLARINDA VERİMLİLİK VE ETKİNLİĞİN ÜRETİM FONKSİYONLARI İLE İNCELENMESİ ( )

TÜRKİYE DE İKTİSADİ FAALİYET KOLLARINDA VERİMLİLİK VE ETKİNLİĞİN ÜRETİM FONKSİYONLARI İLE İNCELENMESİ ( ) Ekonomik Yaklaşım, Cilt : 20, Sayı : 72, ss. 43-58 TÜRKİYE DE İKTİSADİ FAALİYET KOLLARINDA VERİMLİLİK VE ETKİNLİĞİN ÜRETİM FONKSİYONLARI İLE İNCELENMESİ (2004 2006) Murat ATAN 1 Zaim Reha YAŞAR 2 Özge

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

Sürekli Rastsal Değişkenler

Sürekli Rastsal Değişkenler Sürekli Rastsal Değişkenler Normal Dağılım: Giriş Normal Dağılım: Tamamen ortalaması ve standart sapması ile tanımlanan bir rastsal değişken, X, için oluşturulan sürekli olasılık dağılımına normal dağılım

Detaylı

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi TR-06590 Cebeci, Ankara Tel.: (0312) 319 77 20 den 340 Faks: (0312) 319 77 36 E-posta: kibritci@dialup.ankara.edu.tr URL: http://dialup.ankara.edu.tr/~kibritci/

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 Ders Planı Kıtlık, Tercih ve Piyasa Sistemi Arz Talep Analizi Tüketici Dengesi Üretici Dengesi Maliyet Teorisi Piyasalar Tam Rekabet Piyasası Tekel Piyasası

Detaylı

EuroQol 5D. Prof. Dr. Erhan Eser. Ulusal Üroonkoloji Kongresi 29 Ekim 2011, Antalya

EuroQol 5D. Prof. Dr. Erhan Eser. Ulusal Üroonkoloji Kongresi 29 Ekim 2011, Antalya EuroQol 5D Prof. Dr. Erhan Eser e.eser@bayar.edu.tr Ulusal Üroonkoloji Kongresi 29 Ekim 2011, Antalya Tercih Temelli (preference based) bir Ölçek HUI McMAster Health Classification System QWB Rosser Kind

Detaylı

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN Tanımlayıcı İstatistikler Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 Tanımlayıcı İstatistikler Yer Gösteren Ölçüler Yaygınlık Ölçüleri Merkezi Eğilim Ölçüleri Konum Ölçüleri 2 3 Aritmetik Ortalama Aritmetik ortalama,

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

VERİMLİLİK KARNESİ GÖSTERGE KARTLARI

VERİMLİLİK KARNESİ GÖSTERGE KARTLARI VERİMLİLİK KARNESİ GÖSTERGE KARTLARI T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Ankara-2012 İzleme Ölçme ve Değerlendirme Başkan Yardımcılığı Verimlilik Daire Başkanlığı İÇİNDEKİLER KARNE GÖSTERGELERİ

Detaylı

SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017

SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017 SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017 Sağlık Hizmeti Geri Ödemeleri ile Yalın Uygulamaların İlişkisi 2 Sağlık Hizmeti Geri Ödemeleri ile Yalın

Detaylı

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Dersle İlgili Konular Üretim Yönetimi Süreç Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi Üretim Planlama ve Kontrolü Proje Yönetimi Kurumsal Kaynak Planlaması-ERP Kalite Yönetimi Modern

Detaylı

Ekonomide Uzun Dönem. Bilgin Bari İktisat Politikası 1

Ekonomide Uzun Dönem. Bilgin Bari İktisat Politikası 1 Ekonomide Uzun Dönem Bilgin Bari İktisat Politikası 1 Neden bazı ülkeler zengin bazı ülkeler fakir? Bilgin Bari İktisat Politikası 2 Bilgin Bari İktisat Politikası 3 Bilgin Bari İktisat Politikası 4 Bilgin

Detaylı

DRG Projesi Maliyetlendirme Kısmı

DRG Projesi Maliyetlendirme Kısmı DRG Projesi Maliyetlendirme Kısmı Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hacettepe Üniversitesi tarafından birlikte başlatılan Sağlık Hizmetleri Finansman Yönetiminin

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

Eme Sistem simülasyonu. Giriş. Simulasyonun Kullanım Alanları (Devam) Simulasyonun Kullanım Alanları. Sistem Simülasyonuna Giriş

Eme Sistem simülasyonu. Giriş. Simulasyonun Kullanım Alanları (Devam) Simulasyonun Kullanım Alanları. Sistem Simülasyonuna Giriş Eme 3105 Giriş Sistem simülasyonu Gerçek Dünya Sureci Sistemin davranışıyla ilişkili varsayımlar seti Modelleme & Analiz Sistem Simülasyonuna Giriş Ders 1 Simülasyon, gerçek bir dünya sureci yada sistemindeki

Detaylı

9/14/2016 EME 3117 SİSTEM SIMÜLASYONU. Giriş. (Devam) Simulasyonun Kullanım Alanları. Sistem Simülasyonuna Giriş. Hafta 1. Yrd.Doç.Dr.

9/14/2016 EME 3117 SİSTEM SIMÜLASYONU. Giriş. (Devam) Simulasyonun Kullanım Alanları. Sistem Simülasyonuna Giriş. Hafta 1. Yrd.Doç.Dr. EME 3117 SİSTEM SIMÜLASYONU Sistem Simülasyonuna Giriş Hafta 1 Yrd.Doç.Dr.Beyazıt Ocaktan Giriş Simülasyon, gerçek bir dünya süreci yada sistemindeki işlemlerin zamana bağlı değişimlerinin taklit edilmesidir.

Detaylı

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünkü ders planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı...1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi...5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu...15 4. Maliyet

Detaylı

Yatırım Kumar Adil Oyun

Yatırım Kumar Adil Oyun Portföy Yönetimi Yatırım Kumar Adil Oyun 1 2 Getiri Kavramı Risk ve Getiri Kavramı Genel Kural: Getiriyi Sev, Riskten Kaç Faydayı Maksimize Et! Hisse Senedinde getiri iki kaynaktan oluşur. : Sermaye Kazancı

Detaylı

Yatırım Kumar Adil Oyun

Yatırım Kumar Adil Oyun Portföy Yönetimi 1 Yatırım Kumar Adil Oyun 2 Risk ve Getiri Kavramı Genel Kural: Getiriyi Sev, Riskten Kaç Faydayı Maksimize Et! 3 Getiri Kavramı Hisse Senedinde getiri iki kaynaktan oluşur. : Sermaye

Detaylı

Kamu Maliyesinde Karar Alma ve Performans Yönetimi. EuropeAid/129067/D/SER/TR

Kamu Maliyesinde Karar Alma ve Performans Yönetimi. EuropeAid/129067/D/SER/TR Kamu Maliyesinde Karar Alma ve Performans Yönetimi EuropeAid/129067/D/SER/TR Projenin Künyesi Genel Amaç: Türkiye de mali karar alma ve performans yönetimi konusunda kamu kurumlarının idari kapasitesinin

Detaylı

EME 3105 Giriş SISTEM SIMÜLASYONU Sistem Simülasyonuna Giriş Simülasyon Ders 1 Simülasyon, Yrd.Doç.Dr.Beyazıt Ocaktan

EME 3105 Giriş SISTEM SIMÜLASYONU Sistem Simülasyonuna Giriş Simülasyon Ders 1 Simülasyon, Yrd.Doç.Dr.Beyazıt Ocaktan EME 3105 Giriş SISTEM SIMÜLASYONU Sistem Simülasyonuna Giriş Gerçek Dünya Sureci Sistemin davranışıyla ilişkili varsayımlar seti Modelleme & Analiz Ders 1 Yrd.Doç.Dr.Beyazıt Ocaktan Simülasyon, gerçek

Detaylı

Verimlilik (prodüktivite)

Verimlilik (prodüktivite) Verimlilik (prodüktivite) İşletme stratejisi ve onu destekleyen üretim stratejisi işletmeyi pazarda daha rekabetçi kılar. Ancak bir firma bu rekabetçiliğini nasıl ölçecektir. Bunun en yaygın yollarından

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ SORU 1: Tam rekabet ortamında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu; STC = 5Q 2 + 5Q + 10 dur. Bu firma tarafından piyasaya sürülen ürünün

Detaylı

GİDERLERİN GİDER YERLERİNE DAĞITILMASI

GİDERLERİN GİDER YERLERİNE DAĞITILMASI ÖĞR. GÖR. PINAR DOĞANAY PAYZİNER GİDERLERİN GİDER YERLERİNE DAĞITILMASI 11. HAFTA DERS İÇERİĞİ Gider Yerleri Gider Yerlerinin Direkt Giderlerinin Saptanması (1. Dağıtım) Direkt Giderlerin Saptanması Endirekt

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı