EM302 Yöneylem Araştırması 2 TP Modelleme. Dr. Özgür Kabak

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EM302 Yöneylem Araştırması 2 TP Modelleme. Dr. Özgür Kabak"

Transkript

1 EM302 Yöneylem Araştırması 2 TP Modelleme Dr. Özgür Kabak

2 Çek Tahsilatı Ofisi Örneği Bir Amerikan şirketinin Birleşik Devletlerdeki müşterilerinin ödemelerini gönderdikleri çekler ile topladığını varsayalım. Çekin tanzim edilip postalanması (müşterinin yükümlülüğünü yerine getirmesi) ile çekin şirketin eline geçmesi (paraya dönüştürülmesi) arasında bir zaman olacağı ve şirketin parayı kullanmasının gecikeceği açıktır. Bu yüzden şirket çeşitli şehirlerde çek tahsilat ofisleri açarak çekleri paraya dönüştürmeyi hızlandırmayı ve zaman kaybından dolayı uğrayacağı zararı azaltmayı hedeflemektedir. Şirketin batı, ortabatı, doğu ve güney bölgelerindeki müşterileri günde sırasıyla $70,000, $50,000, $60,000 ve $40,000 lık ödemeyi çekle yapsınlar. Şirket L.A., Chicago, New York, ve/veya Atlanta da çek tahsilat ofisleri açabilir. Bir çek tahsilat ofisini işletmek için yıllık masraf $50,000 dır. Bölgelerden ofislere çeklerin tanzim edilip gönderimi ve paraya çevrilmesi süreleri tabloda verilmiştir.

3 Çek Tahsilatı Ofisi Örneği Çeklerin paraya çevrilme süresi (gün) ödeme LA Chicago NY Atlanta Batı $ Ortabatı 50,000$ Doğu 60,000$ Güney 40,000$ Hangi ofisler açılmalıdır? Gönderim zamanı yüzünden oluşacak kayıpları ve ofis masraflarını enazlayacak şekilde bir TP modeli kurunuz. Faiz oranının % 20 olduğunu ve her bölgenin sadece bir şehirdeki ofise çeklerini gönderebileceğini varsayınız.

4 Ya - ya da (EITHER-OR) kısıtları Verilen eşitsizliklerden en az birinin sağlanması isteniyorsa; f(x 1, x 1,, x n ) 0 g(x 1, x 1,, x n ) 0 Modele aşağıdaki kısıtlar ilave edilir: f(x 1, x 1,, x n ) My g x 1, x 1,, x n M 1 y y = 0 veya 1 4

5 Ya - ya da kısıtları Örnek Dorian üç tip araç üretmektedir: alt sınıf, orta sınıf ve üst sınıf. Gerekli kaynaklar ve elde edilecek kar tabloda verilmiştir ton çelik ve saatlik işçilik mevcuttur. Her araç tipi için üretimin mümkün olabilmesi için en az 1000 adet üretim yapılmalıdır. Dorian ın karını enbüyükleyecek TP modelini kurunuz. 5 Gerekli çelik Gerekli işçilik Alt sınıf Orta sınıf Üst sınıf 1,5 ton 3 ton 5 ton 30 saat 25 saat 40 saat Birim kar ($)

6 Eğer öyleyse (IF THEN) kısıtları Eğer f(x 1, x 1,, x n ) > 0 öyleyse ise g(x 1, x 1,, x n )0 koşulu da sağlanmak isteniyorsa modele aşağıdaki kısıtlar ilave edilir: g(x 1, x 1,, x n ) My f x 1, x 1,, x n y = 0 veya 1 M 1 y Not: f(x) > değil ise g(x) sağlanabilir veya sağlanmayabilir. 6

7 Eğer öyleyse kısıtları Örnek Dorian Örneğinde yeni kısıt; eğer üst sınıf araba üretimi yapılırsa diğer araçlardan toplam en fazla 2000 adet üretilmedir. 7

8 Ya hep Ya hiç kısıtları Gerçek hayatta, bazı değişkenlerin ya tümünün çözümde olması ya da hiç kullanılmaması gibi bir durum olabilir. Bu tarz problemler ya hep ya hiç olarak adlandırılırlar. Böyle durumlarda, yeni, kesikli değişkenler tanımlanmalıdır. ya hep ya hiç değişkenleri x j =0 veya u j şeklindedir Bu tarz x j değişkenler y j =0 veya 1 olacak şekilde, u j *y j olarak değiştirilmelidir.

9 Ya hep Ya hiç kısıtları Örnek Max 18x 1 +3x 2 +9x 3 Öyle ki 2x 1 +x 2 +7x 3 <150 0<x 1 <60 0<x 2 <60 0<x 3 <60 Burada x 1 değişkeni ya tamamı kullanılacak (=60) ya da hiçbiri kullanılmayacak (=0) ise modeli yediden düzenleyiniz.

10 Gezgin satıcı sorunu Bir satıcı on adet şehiri birer kez ziyaret edip evine dönecektir. Satıcının yapacağı bu gezide katedeceği toplam uzaklığı enazlayacak rota (şehir sırası) nasıl olmalıdır? sorunu Gezgin Satıcı Sorunu (GSS; Traveling Salesperson Problem TSP) olarak isimlendirilir.

11 GSS TP formülasyonu N adet şehir olduğunu varsayalım ij için c ij = şehir i den şehir j ye uzaklık ve c ii = M (gerçek uzaklıklara göre çok büyük bir uzaklık) olsun Aynı zamanda x ij aşağıdaki şekilde bir 0-1 değişken olarak tanımlansın: x ij = 1, GSS çözümü şehir i den şehir j ye gitmeyi önersin x ij = 0, aksi takdirde GSS formülasyonu: N N min i=1 j=1 c ij x ij N öyle ki i=1 x ij = 1 her j için N j=1 x ij = 1 her i için u i u j + Nx ij N 1 her ij için; i=2,3,,n; j=2,3,,n Her x ij = 0 veya 1, Her u i > 0

12 GSS - Örnek ATK-Beyaz üç müşterisinin verdiği siparişlerin dağıtımını gerçekleştirecektir. Tabloda depo ve müşteriler arası mesafeler km. olarak verilmiştir. Depodan çıkan aracın tüm müşterilerin siparişlerini teslim ettikten sonra tekrar depoya dönme süresini en küçükleyecek rotayı bulunmak istenmektedir. Bunun için gerekli TP modelini kurunuz. Depo Müşteri 1 Müşteri 2 Müşteri 3 Depo Müşteri Müşteri Müşteri

13 Grup kapsama ve ayırma modelleri Çözümün parçası ise 1 değeri alan karar değişkenleri kullanarak; belirli alt kümelere üyeliği sağlayan modeller kurulabilir. Kapsama kısıtları j altkümesinin en az 1 değişkeninin çözümde olmasını gerekli kılar jj x 1 j Paketleme kısıtları j altkümesinin en çok 1 değişkeninin çözümde olmasını gerekli kılar jj x 1 j Ayırma kısıtları j altkümesinin 1 değişkeninin çözümde olmasını gerekli kılar jj x 1 j

14 Küme kapsama problemi Örnek Bir şehirde itfaiye merkezlerinin yeri gözden geçirilmektedir. Aşağıdaki şekildeki gibi şehrin onbir adet ilçesi vardır. Bir itfaiye merkezi herhangi bir ilçede kurulabilir. Merkez kendi ilçesindeki ve komşu ilçelerdeki yangınlara müdahale edebilir. Amaç merkez sayısını enazlayarak tüm ili yangına karşı koruyacak bir kapsama alanı kurmaktır.

15 Küme ayırma problemi Bir hava yolu şirketi için mürettebat planlaması yapılmaktadır. 12 uçuş söz konusudur: 101, 109, 203, 204, 211, 212, 305, 308, 310, 402, 406, olası mürettebat çizelgesi vardır. En az maliyet ile hangi çizelgelerin kullanılması gerektiğini bulunuz Uyarı: bir uçuş sadece bir kez gerçekleştirilebilir.

16 Parçalı fonksiyonların modellenmesi Örnek: bir ürünün fiyatı; adet arası 2TL/adet adet arası 1,5TL/adet adet arası 1TL/adet 16

17 Parçalı fonksiyonların modellenmesi f(x) parçalı fonksiyon olmak üzere; z 1 f b 1 + z 2 f b 2 + z n f b n yazılır Modele aşağıdaki kısıtlar eklenir: 17

18 Parçalı fonksiyonların modellenmesi - Örnek Euing Gas iki tip benzin üretmektedir (B1, B2). B1 en az %50 petrol 1 den; B2 ise en az %60 petrol 1 den içermelidir. B1 in galonu 12 kuruştan ve B2 nin galonu 14 kuruştan satılmaktadır. Firmanın elinde 500 galon petrol 1 ve 1000 galon petrol 2 vardır. Firma ayrıca, aşağıdaki fiyatlara en fazla 1500 galon petrol 1 satın alabilir: İlk 500 galon: 25 kuruş/galon, Sonraki 500 galon: 20 kuruş/galon, Sonraki 500 galon: 15 kuruş/galon Euing in karını enbüyükleyecek TP modelini kurunuz. 18

19 Örnek Bir matematiksel modelde tüm koşullar doğrusallığı sağlamaktadır. Yalnızca aşağıdaki dört kısıttan iki kısıtın sağlanması ile ilgili koşul sağlanamamıştır : 5x1+3x2+3x3-x410 2x1+5x2-x3+3x410 x1+3x2+5x3+3x410 3x1-x2+3x3+5x4 5 Bu koşul TP ile nasıl sağlanabilir? 19

20 Örnek Sunco nun benzin taşımak için beş depodan oluşan bir kamyonu vardır. Depoların kapasiteleri (galon): 2700, 2800, 1100, 1800, Firma bir müşterisine üç tip benzini taşıması gerekmektedir Tabloda müşterinin talebi, eksik götürme birim maliyeti ve en fazla eksik götürülebilecek miktar verilmiştir. Kamyonun her deposu bir tip benzin taşıyabilir. Sunco nun eksik götürme maliyetini en küçükleyecek şekilde kamyonu nasıl yüklemesi gerektiğini verecek TP modelini kurunuz. 20 Benzin türü Talep Eksik götürme birim maliyeti $ En fazla izin verilen eksik götürme Süper Normal Kurşunsuz

21 Örnek Huntco üç farklı fabrikada domates sosu üretmektedir. Üretilen soslar öncelikle bir depoya gönderilir sonra da müşteriye sevk edilir. Müşterilerin talepleri: 100, 200, 150 ton. Aşağıdaki koşulları sağlayarak Huntco nun talepleri karşılamak için toplam maliyeti en küçükleyecek KTP modelini kurunuz. Depolardan en fazla iki tanesi açılabilir. Depo 1 den müşteri 1 e ürün gönderilirse diğer depolardan müşteri 1 e ürün gönderilmemelidir. Fabrikalardan en az biri tam kapasitesini kullanmalıdır. 21 Kapasite (ton) Sabit maliyet $ Birim Üretim maliyeti $ Taşıma depo 1 $ Taşıma depo 2 $ Taşıma depo 3 $ Fabrika Fabrika Fabrika Kapasite (ton) Sabit maliyet $ Birim depolama maliyeti $ Taşıma Müşt. 1 $ Taşıma Müşt. 2 $ Taşıma Müşt. 3 $ Depo Depo Depo

22 ATK Yayıncılık farklı bölgelerde kitap satışı yapmaktadır. Firmanın iki satış temsilcisi bulunmaktadır ve bunları A-G arası bölgelere görevlendirmek istemektedir (Aşağıdaki şekilde bölgeler verilmiştir.) Bölgelerin potansiyel müşteri sayıları (x1000 adet) şekilde verilmiştir (örneğin B deki müşteri sayısı dir). Her satış temsilcisi iki bölgeye atanmalıdır ve bu iki bölge komşu olmalıdır (örneğin bir satış temsilcisi A ve C ye atanabilir, fakat A ve D ye atanamaz). Satış temsilcileri en fazla toplam müşteriye ulaştıracak şekilde nasıl atanmalıdır? 0-1 tamsayılı modeli kurunuz. 22

23 ATK-Beyaz ın dört yeni ürün üretme planı vardır. Aşağıdaki tabloda ürünleri üretmek için gerekli ilk yatırım maliyetleri ve ürünlerin net kar değerleri verilmiştir. x 1, x 2, x 3, x 4 ürünlerin üretim miktarlarını veren karar değişkenleri olarak tanımlanırsa aşağıdaki koşulların sağlanması istenmektedir: En fazla iki ürün üretilecek Ürün 3 veya ürün 4 ü üretebilmek için ürün 1 veya ürün 2 nin en az birinin üretilmesi gerekmektedir. 5 x 1 +3x 2 +6x 3 +4x ya da 4x 1 +6x 2 +3x 3 +5x olmalıdır. Toplam karı enbüyükleyecek TP modelini kurunuz. Ürün Yatırım 50,000 TL 40,000 TL 70,000 TL 60,000 TL maliyeti Birim kar 70 TL 60 TL 90 TL 80 TL 23

24 ATK-Box, farklı boyutlarda kutular satmaktadır. Boyutları 17 den 33 e değişen (feet^3) kutuların talepleri aşağıda verilmiştir. Kutuları üretmenin değişken maliyeti (TL) boyutu kadardır (örneğin Kutu 2 nin birim üretim maliyeti 30TL dir). Bir kutu çeşidini üretmenin sabit maliyeti 1000TL dir. Firma isterse bir kutuya olan talebi ondan daha büyük bir kutuyla karşılayabilmektedir (Örneğin Kutu 4 ün talebi Kutu 3, Kutu 2 ve/veya Kutu 1 ile karşılanabilir). Talepleri en az toplam maliyetle (kutu üretme maliyeti + kutu çeşidi üretme sabit maliyeti) karşılamak için TP modeli kurunuz. Kutu 1 Kutu 2 Kutu 3 Kutu 4 Kutu 5 Kutu 6 Kutu 7 Boyut Talep

TAMSAYILI PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

TAMSAYILI PROGRAMLAMAYA GİRİŞ TAMSAYILI PROGRAMLAMAYA GİRİŞ (Bu notlar Doç.Dr. Şule Önsel tarafıdan hazırlanmıştır) DP sorunlarının modeli kurulurken bazı karar değişkenlerinin kesinlikle tamsayı değerler alması gerektiğini görürüz

Detaylı

EM302 Yöneylem Araştırması 2. Dr. Özgür Kabak

EM302 Yöneylem Araştırması 2. Dr. Özgür Kabak EM302 Yöneylem Araştırması 2 Dr. Özgür Kabak TP Çözümü TP problemlerinin çözümü için başlıca iki yaklaşım vardır kesme düzlemleri (cutting planes) dal sınır (branch and bound) tüm yaklaşımlar tekrarlı

Detaylı

İleri Yöneylem Araştırması Uygulamaları Tam Sayılı Programlama

İleri Yöneylem Araştırması Uygulamaları Tam Sayılı Programlama İleri Yöneylem Araştırması Uygulamaları Tam Sayılı Programlama Dr. Özgür Kabak 2016-2017 Güz } Gerçek hayattaki bir çok problem } tam sayılı değişkenlerin ve } doğrusal kısıt ve amaç fonksiyonları ile

Detaylı

EM302 Yöneylem Araştırması 2. Dr. Özgür Kabak

EM302 Yöneylem Araştırması 2. Dr. Özgür Kabak EM302 Yöneylem Araştırması 2 Dr. Özgür Kabak GAMS Giriş GAMS (The General Algebraic Modeling System) matematiksel proglamlama ve optimizasyon için tasarlanan yüksek seviyeli bir dildir. Giriş dosyası:

Detaylı

EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş. Dr. Özgür Kabak

EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş. Dr. Özgür Kabak EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş Dr. Özgür Kabak Doğrusal Olmayan Programlama Eğer bir Matematiksel Programlama modelinin amaç fonksiyonu ve/veya kısıtları doğrusal değil

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMALARI 1

YÖNEYLEM ARAŞTIRMALARI 1 YÖNEYLEM ARAŞTIRMALARI 1 1.HAFTA Amacı:Karar vericiler işletmelerde sahip oldukları kaynakları; insan gücü makine ve techizat sermaye kullanarak belirli kararlar almak ister. Örneğin; en iyi üretim miktarı

Detaylı

KONU 3: DOĞRUSAL PROGRAMLAMA PROBLEMLERİ İLE İLGİLİ ÖRNEKLER

KONU 3: DOĞRUSAL PROGRAMLAMA PROBLEMLERİ İLE İLGİLİ ÖRNEKLER KONU 3: DOĞRUSAL PROGRAMLAMA PROBLEMLERİ İLE İLGİLİ ÖRNEKLER Örnek 1: Bir boya fabrikası hem iç hem dış boya üretiyor. Boya üretiminde A ve B olmak üzere iki tip hammadde kullanılıyor. Bir günde A hammaddesinden

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I /0 İçerik Matematiksel Modelin Kurulması Grafik Çözüm DP Terminolojisi DP Modelinin Standart Formu DP Varsayımları 2/0 Grafik Çözüm İki değişkenli (X, X2) modellerde kullanılabilir,

Detaylı

*İlk aşamada, bahsedilen problemin matematiksel modelinin kurulması gerekmektedir. İlgili modelin açık ve kapalı formunu birlikte veriniz.

*İlk aşamada, bahsedilen problemin matematiksel modelinin kurulması gerekmektedir. İlgili modelin açık ve kapalı formunu birlikte veriniz. Yöneylem Araştırması Proje Ödevi Teslim Tarihi: 04.12.2017 *İlk aşamada, bahsedilen problemin matematiksel modelinin kurulması gerekmektedir. İlgili modelin açık ve kapalı formunu birlikte veriniz. Filo

Detaylı

ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ

ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ULAŞTıRMA MODELININ TANıMı Ulaştırma modeli, doğrusal programlama probleminin özel bir şeklidir.

Detaylı

Tablo (2): Atıştırma Sayısı ve Günlük Sınav Sayısı Atıştırma Sınav Sayısı (X) 0 0.07 0.09 0.06 0.01

Tablo (2): Atıştırma Sayısı ve Günlük Sınav Sayısı Atıştırma Sınav Sayısı (X) 0 0.07 0.09 0.06 0.01 Ortak Varyans ve İstatistiksel Bağımsızlık Bir rassal değişken çifti istatistiksel olarak bağımsız ise aralarındaki ortak varyansın değeri 0 dır. Ancak ortak varyans değerinin 0 olması, iki rassal değişkenin

Detaylı

Tablo7.1.1 Bismarck için Kaynak Gereksinimleri Ürün İşçilik (Saat) Kumaş (Yard Kare) Gömlek 3 4 Şort 2 3 Pantolon 6 4

Tablo7.1.1 Bismarck için Kaynak Gereksinimleri Ürün İşçilik (Saat) Kumaş (Yard Kare) Gömlek 3 4 Şort 2 3 Pantolon 6 4 ISLE403 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI I DERS VII NOTLAR Günümüzün iş dünyasında şirketler sermaye mallarını satın almak yerine finansal kiralama yoluyla edinmeyi değerlendiriyorlar. Finansal kiralama sabit maliyetler

Detaylı

Çözümlemeleri" adlı yüksek lisans tezini başarıyla tamamlayarak 2001'de mezun oldu.

Çözümlemeleri adlı yüksek lisans tezini başarıyla tamamlayarak 2001'de mezun oldu. Dersi Veren Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Mehmet KORKMAZ Özgeçmişi Mehmet KORKMAZ, 1975 yılında Malatya da doğdu. İlkokul, ortaokul ve liseyi memleketi olan Isparta da tamamladı. 1996 yılında İ.Ü. Orman Fakültesi,

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik Zinciri Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi -Dağıtım Planlaması- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Dağıtım Tedarik zinciri içerisindeki ürün akıșları incelendiğinde üç temel akıș görülmektedir: Tedarik edilen girdilerin akıșı İmalat

Detaylı

SİSTEM MÜHENDİSLİĞİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL KURMA ÖRNEKLERİ

SİSTEM MÜHENDİSLİĞİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL KURMA ÖRNEKLERİ SİSTEM MÜHENDİSLİĞİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL KURMA ÖRNEKLERİ Örnek (2-5) Güzel-Giyim konfeksiyon piyasaya ceket, etek ve elbise yapmaktadır. Konfeksiyoncu, ceketi, eteği ve elbiseyi kendisinin A1, A2

Detaylı

GAMS Kullanım Notları

GAMS Kullanım Notları GAMS Kullanım Notları Dilay Çelebi İstanbul Teknik Üniversitesi 1. Giriş Aşağıdaki DP problemini ele aldığımızı varsayalım. Z min = 4x 1 + 2x 2 + 33x 3 (1) x 1 4x 2 + x 3 12 (2) 9x 1 + 6x 2 = 15 (3) 5x

Detaylı

Yöneylem Araştırması I Dersi 2. Çalışma Soruları ve Cevapları/

Yöneylem Araştırması I Dersi 2. Çalışma Soruları ve Cevapları/ Yöneylem Araştırması I Dersi 2. Çalışma Soruları ve Cevapları/25.12.2016 1. Bir deri firması standart tasarımda el yapımı çanta ve bavul üretmektedir. Firma üretmekte olduğu her çanta başına 400TL, her

Detaylı

İbrahim Küçükkoç Arş. Gör.

İbrahim Küçükkoç Arş. Gör. Doğrusal Programlamada Karışım Problemleri İbrahim Küçükkoç Arş. Gör. Balikesir Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Çağış Kampüsü 10145 / Balıkesir 0 (266) 6121194

Detaylı

DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI

DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI PROJE ADI: TÜRKİYE DEKİ GELECEKTEKİ DOKTOR İHTİYACINI YÖNEYLEM ARASTIRMASI İLE BELİRLEMEK MEV KOLEJİ BASINKÖY OKULLARI

Detaylı

Bölüm 3. Gelecekteki Değer

Bölüm 3. Gelecekteki Değer Bölüm 3 Paranın Zaman Değeri İşlenecek Konular Gelecekteki Değer ve Bileşik Faiz Bugünkü Değer Çoklu Nakit Akımları Sonsuz ödemeler ve Anüiteler Fiili Yıllık Faiz Oranları Gelecekteki Değer Gelecekteki

Detaylı

Ders 11. Kısıtlamalı Minimizasyon Problemleri Alıştırmalar 11. Prof.Dr.Haydar Eş Prof.Dr.Timur Karaçay

Ders 11. Kısıtlamalı Minimizasyon Problemleri Alıştırmalar 11. Prof.Dr.Haydar Eş Prof.Dr.Timur Karaçay Bölüm 11 Ders 11 Kısıtlamalı Minimizasyon Problemleri 11.1 Alıştırmalar 11 Prof.Dr.Haydar Eş Prof.Dr.Timur Karaçay 1. Soru 1 Aşağıdaki problemlerde, dual problemi yazınız; dual problemi simpleks yöntemi

Detaylı

BÖLÜM I: Hedef Programlama. Prof.Dr. Bilal TOKLU. HEDEF PROGRAMLAMAYA GİRİŞ HEDEF PROGRAMLAMA MODELLERİNİN ÇÖZÜMÜ

BÖLÜM I: Hedef Programlama. Prof.Dr. Bilal TOKLU. HEDEF PROGRAMLAMAYA GİRİŞ HEDEF PROGRAMLAMA MODELLERİNİN ÇÖZÜMÜ Yöneylem Araştırması III Prof.Dr. Bilal TOKLU btoklu@gazi.edu.tr Yöneylem Araştırması III BÖLÜM I: Hedef Programlama HEDEF PROGRAMLAMAYA GİRİŞ ÖNCELİKSİZ HEDEF PROGRAMLAMA ÖNCELİKLİ HEDEF PROGRAMLAMA HEDEF

Detaylı

Applied Management Science: Modeling, Spreadsheet Analysis, and Communication for Decision Making

Applied Management Science: Modeling, Spreadsheet Analysis, and Communication for Decision Making YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI (Ders Akış Programı) Ders Sorumlusu : Y.Doç. Dr. Fazıl GÖKGÖZ, İletişim Bilgileri : 595 13 37, e-posta: fgokgoz@politics.ankara.edu.tr tr Applied Management Science: Modeling, Spreadsheet

Detaylı

Stok Yönetimi. Pamukkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü IENG 227 Modern Üretim Yaklaşımları

Stok Yönetimi. Pamukkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü IENG 227 Modern Üretim Yaklaşımları Stok Yönetimi Pamukkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü IENG 227 Modern Üretim Yaklaşımları Stok nedir? Stok, işletmenin ihtiyaçlarını karşılamak üzere bulundurduğu bitmiş ürün veya çeşitli düzeylerden

Detaylı

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Olasılığa ilişkin olayların çoğunluğunda, deneme sonuçlarının bir veya birkaç yönden incelenmesi

Detaylı

doğrusal programlama DOĞRUSAL PROGRAMLAMA (GENEL)

doğrusal programlama DOĞRUSAL PROGRAMLAMA (GENEL) DOĞRUSAL PROGRAMLAMA (GENEL) Belirli bir amacın gerçekleşmesini etkileyen bazı kısıtlayıcı koşulların ve bu kısıtlayıcı koşulların doğrusal eşitlik ya da eşitsizlik biçiminde verilmesi durumunda amaca

Detaylı

2015 /2 DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVI MALİYET MUHASEBESİ SINAVI SORULARI. 26 Temmuz 2015 - Pazar 16.00-17.30

2015 /2 DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVI MALİYET MUHASEBESİ SINAVI SORULARI. 26 Temmuz 2015 - Pazar 16.00-17.30 2015 /2 DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVI MALİYET MUHASEBESİ SINAVI SORULARI 26 Temmuz 2015 - Pazar 16.00-17.30 SORU 1: Kuzey" Paslanmaz Çelik Üretim ve Satış A.Ş. de, üretim Toplama ve Hazırlama.

Detaylı

ENM 525 İleri Üretim Planlama ve Kontrolü PAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

ENM 525 İleri Üretim Planlama ve Kontrolü PAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı ENM 525 İleri Üretim Planlama ve Kontrolü PAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı Bu ders notları, 2012-2013 ve 2013-2014 Bahar yarıyılında PAÜ Endüstri Mühendisliği bölümünde

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş

Endüstri Mühendisliğine Giriş Endüstri Mühendisliğine Giriş 5 ve 19 Aralık 2012, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye. Yard. Doç. Dr. Kamil Erkan Kabak Endüstri Mühendisliği Bölümü,, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye erkankabak@beykent.edu.tr

Detaylı

Duyarlılık Analizi, modelde veri olarak kabul edilmiş parametrelerde meydana gelen değişimlerin optimum çözüme etkisinin incelenmesidir.

Duyarlılık Analizi, modelde veri olarak kabul edilmiş parametrelerde meydana gelen değişimlerin optimum çözüme etkisinin incelenmesidir. ISLE 403 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI I DERS IV NOTLAR Bağlayıcı Kısıtlar ve Bağlayıcı Olmayan Kısıtlar: Bağlayıcı Kısıtlar, denklemleri optimum çözüm noktasında kesişen kısıtlardır. Bağlayıcı-Olmayan Kısıtlar,

Detaylı

SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER

SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER Sürekli Rassal Değişkenler Sürekli Rassal Değişken: Değerleriölçümyadatartımla elde edilen, bir başka anlatımla sayımla elde edilemeyen, değişkene sürekli rassal değişken denir.

Detaylı

Stok Kontrol. Önceki Derslerin Hatırlatması. Örnek (Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli)(2) Örnek (Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli)(1)

Stok Kontrol. Önceki Derslerin Hatırlatması. Örnek (Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli)(2) Örnek (Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli)(1) Stok Kontrol Önceki Derslerin Hatırlatması Ders 7 Farklı Bir Stok Yönetimi Durumu Uzun Dönemli Stok Problemi Talep hızı sabit, biliniyor Birim ürün maliyeti sabit Sipariş maliyeti sabit Tedarik Süresi

Detaylı

Modelleme bir sanattan çok bir Bilim olarak tanımlanabilir. Bir model kurucu için en önemli karar model seçiminde ilişkileri belirlemektir.

Modelleme bir sanattan çok bir Bilim olarak tanımlanabilir. Bir model kurucu için en önemli karar model seçiminde ilişkileri belirlemektir. MODELLEME MODELLEME Matematik modelleme yaklaşımı sistemlerin daha iyi anlaşılması, analiz edilmesi ve tasarımının etkin ve ekonomik bir yoludur. Modelleme karmaşık parametrelerin belirlenmesi için iyi

Detaylı

Üretim/İşlemler Yönetimi 2. Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Üretim/İşlemler Yönetimi 2. Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Üretim/İşlemler Yönetimi 2 Sistem Kavramı Belirli bir ortak amacı elde etmek için birlikte çalışan bileşenlerden oluşan bütündür. Büyük sistemler kendilerini oluşturan alt sistemlerden oluşur. Açık sistem:

Detaylı

Kesikli Şans Değişkenleri İçin; Olasılık Dağılımları Beklenen Değer ve Varyans Olasılık Hesaplamaları

Kesikli Şans Değişkenleri İçin; Olasılık Dağılımları Beklenen Değer ve Varyans Olasılık Hesaplamaları Kesikli Şans Değişkenleri İçin; Olasılık Dağılımları Beklenen Değer ve Varyans Olasılık Hesaplamaları 1 Şans Değişkeni: Bir dağılışı olan ve bu dağılışın yapısına uygun frekansta oluşum gösteren değişkendir.

Detaylı

VEGA WEB SİPARİŞ PROGRAMI (Bu adres den giriş yaparak programı inceleyebilirsiniz )

VEGA WEB SİPARİŞ PROGRAMI (Bu adres den giriş yaparak programı inceleyebilirsiniz ) VEGA WEB SİPARİŞ PROGRAMI (Bu adres den giriş yaparak programı inceleyebilirsiniz ) Admin ile giriş yaparak tüm kullanıcı ayarlarını yapmalısınız Ayarlar İşletme Bilgileri Sayfa Girişine Firmanıza ait

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA TEKNİĞİ İLE KÖMÜR DAĞITIM OPTİMİZASYONU COAL DISTRIBUTION OPTIMIZATION BY UTILIZING LINEAR PROGRAMMING

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA TEKNİĞİ İLE KÖMÜR DAĞITIM OPTİMİZASYONU COAL DISTRIBUTION OPTIMIZATION BY UTILIZING LINEAR PROGRAMMING Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XX, S.1, 2007 Eng&Arch.Fac. Eskişehir Osmangazi University, Vol..XX, No:1, 2007 Makalenin Geliş Tarihi : 17.02.2006 Makalenin Kabul Tarihi : 16.11.2006

Detaylı

ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ

ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ULAŞTIRMA MODELİNİN TANIMI Ulaştırma modeli, doğrusal programlama probleminin özel bir şeklidir.

Detaylı

Komisyon Tüzüğü (AT) No. 884/2006.

Komisyon Tüzüğü (AT) No. 884/2006. Komisyon Tüzüğü (AT) No. 884/2006. Sayın Laszlo Palvolgyi Macaristan Kırsal Kalkınma Bakanlığı laszlo.palvolgyi@vm.gov.hu 1. Komisyon Tüzüğü (AT) No. 884/2006. - müdahale depoculuğu operasyonlarının AB

Detaylı

Matematiksel modellerin elemanları

Matematiksel modellerin elemanları Matematiksel modellerin elemanları Op#mizasyon ve Doğrusal Programlama Maksimizasyon ve Minimizasyon örnekleri, Doğrusal programlama modeli kurma uygulamaları 6. DERS 1. Karar değişkenleri: Bir karar verme

Detaylı

SİMÜLASYON ÇEŞİTLERİ HAZIRLAYAN: ÖZLEM AYDIN

SİMÜLASYON ÇEŞİTLERİ HAZIRLAYAN: ÖZLEM AYDIN SİMÜLASYON ÇEŞİTLERİ HAZIRLAYAN: ÖZLEM AYDIN SİMÜLASYON ÇEŞİTLERİ Günümüz simülasyonları gerçek sistem davranışlarını, zamanın bir fonksiyonu olduğu düşüncesine dayanan Monte Carlo yöntemine dayanır. 1.

Detaylı

Faktöriyel: 1'den n'ye kadar olan tüm pozitif tamsayıların çarpımına, biçiminde gösterilir. Aynca; 0! = 1 ve 1!=1 1 dir. [Bunlar kabul değildir,

Faktöriyel: 1'den n'ye kadar olan tüm pozitif tamsayıların çarpımına, biçiminde gösterilir. Aynca; 0! = 1 ve 1!=1 1 dir. [Bunlar kabul değildir, 14. Binom ve Poisson olasılık dağılımları Faktöriyeller ve kombinasyonlar Faktöriyel: 1'den n'ye kadar olan tüm pozitif tamsayıların çarpımına, n! denir ve n! = 1.2.3...(n-2).(n-l).n biçiminde gösterilir.

Detaylı

NetPos ver:4.0 Yenilikleri

NetPos ver:4.0 Yenilikleri NetPos ver:4.0 Yenilikleri Ürün Grubu [X] Fusion@6 [X] Fusion@6 Standard [X] Entegre@6 Kategori Versiyon Önkoşulu [X] Yeni Fonksiyon @6 Uygulama Kampanya Uygulamaları Mağazalarda çoğunlukla uygulanan satış

Detaylı

Stok Kontrol. Önceki Derslerin Hatırlatması. Örnek (Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli)(1) Örnek (Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli)(2)

Stok Kontrol. Önceki Derslerin Hatırlatması. Örnek (Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli)(1) Örnek (Ekonomik Sipariş Miktarı Modeli)(2) Stok Kontrol Önceki Derslerin Hatırlatması Ders 5 Farklı Bir Stok Yönetimi Durumu Uzun Dönemli Stok Problemi Talep hızı sabit oranlı, biliniyor Birim ürün maliyeti sabit Sipariş maliyeti sabit Tedarik

Detaylı

DAĞITIM SÜRECİ. Öğr. Gör. Selçuk KAHVECİ

DAĞITIM SÜRECİ. Öğr. Gör. Selçuk KAHVECİ Ünite 9 Öğr. Gör. Selçuk KAHVECİ Dağıtım Yetki Belgeleri Yurt içi dağıtım yapmak isteyen firmaların faaliyette bulunabilmesi için öncelikle T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından faaliyet

Detaylı

YAEM 2012 Sunumu. Atık BitkiselYağların Biyodizel Üretimi İçin i Toplanmasını Modelleyen Seçici i ve Devirli Bir Envanter Rotalama Problemi

YAEM 2012 Sunumu. Atık BitkiselYağların Biyodizel Üretimi İçin i Toplanmasını Modelleyen Seçici i ve Devirli Bir Envanter Rotalama Problemi YAEM 2012 Sunumu Atık BitkiselYağların Biyodizel Üretimi İçin i Toplanmasını Modelleyen Seçici i ve Devirli Bir Envanter Rotalama Problemi Deniz AKSEN İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Onur KAYA Mühendislik

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Yrd. Doç. Dr. Özer UYGUN İçerik Quadratic Programming Bir karesel programlama modeli aşağıdaki gibi tanımlanır. Amaç fonksiyonu: Maks.(veya Min.) z

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI İLE İLGİLİ ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI İLE İLGİLİ ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI İLE İLGİLİ ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER I. ATAMA PROBLEMLERİ PROBLEM 1. Bir isletmenin en kısa sürede tamamlamak istediği 5 işi ve bu işlerin yapımında kullandığı 5 makinesi vardır. Aşağıdaki

Detaylı

YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş. Ders - IV. Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ

YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş. Ders - IV. Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ YÖN339 Taşımacılık Yönetimine Giriş Ders - IV Yrd. Doç. Dr. A. Özgür KARAGÜLLE Arş. Grv. Gültekin ALTUNTAŞ Taşımacılığın İşlevsel Kontrolü Bir işletmede, taşımacılıktan sorumlu Lojistik, Tedarik, Pazarlama

Detaylı

MECLİS TOPLANTI TUTANAĞI. Toplantı tarihi:

MECLİS TOPLANTI TUTANAĞI. Toplantı tarihi: Toplantı tarihi: 02.02.2016 MECLİS TOPLANTI TUTANAĞI Saat:14.00 5393 Sayılı Belediye Kanununun 20 ve 21. maddeleri hükümlerine uyularak, Belediye Meclisinin 02.02.2016 salı günü saat 14.00 te Belediye

Detaylı

Üretim Yönetimi. Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ

Üretim Yönetimi. Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ END 105 ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİNE GİRİȘ Üretim Yönetimi Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ http://scebi.ktu.edu.tr Üretim Yönetimi Fabrikaların Organizasyon Yapısı ve Șubeleri Üretim Sistemlerinin Sınıflandırılması

Detaylı

Yaklaşık Düşünme Teorisi

Yaklaşık Düşünme Teorisi Yaklaşık Düşünme Teorisi Zadeh tarafından 1979 yılında öne sürülmüştür. Kesin bilinmeyen veya belirsiz bilgiye dayalı işlemlerde etkili sonuçlar vermektedir. Genellikle bir f fonksiyonu ile x ve y değişkeni

Detaylı

Direct Express Hızlı çözümler

Direct Express Hızlı çözümler Direct Express Hızlı çözümler Sizin için TNT Direkt Ekspres DİREKT: Gönderiler depo ve merkezleri atlayarak doğrudan yurtiçi dağıtım ağlarına gönderilir. EKSPRES:Hızlı, esnek ve güvenilir bir kapıdan kapıya

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY)

DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY) DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY) 1 DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA İKİLİK (DUALİTE-DUALITY) Doğrusal programlama modelleri olarak adlandırılır. Aynı modelin değişik bir düzende oluşturulmasıyla Dual (İkilik)

Detaylı

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 Bu materyale atıfta bulunmak ve kullanım koşulları için http://ocw.mit.edu/terms sayfasını ziyaret ediniz.

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER Önsöz... v İçindekiler... vii BİRİNCİ BÖLÜM: TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ 1.1 Tedarik Zincirinin Temel Fonksiyonları... 8 1.1.1 Üretim... 8 1.1.2 Envanter Yönetimi... 16 1.1.3 Taşıma ve

Detaylı

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme Kesikli Olay Benzetimi. İlhan AYDIN

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme Kesikli Olay Benzetimi. İlhan AYDIN BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme Kesikli Olay Benzetimi İlhan AYDIN KESİKLİ-OLAY BENZETİMİ Kesikli olay benzetimi, durum değişkenlerinin zaman içinde belirli noktalarda değiştiği sistemlerin modellenmesi

Detaylı

Lojistik Bilgi Sistemleri ÖĞR. GÖR. MUSTAFA ÇETİNKAYA

Lojistik Bilgi Sistemleri ÖĞR. GÖR. MUSTAFA ÇETİNKAYA Lojistik Bilgi Sistemleri ÖĞR. GÖR. MUSTAFA ÇETİNKAYA LBS u Lojistik Bilgi Sistemleri tedarik zinciri üzerinde yer alan şirketlerin her birinin kendi planlama veya operasyonel ihtiyaçlarını karşılayan,

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMANIN ÖZEL TÜRLERİ

DOĞRUSAL PROGRAMLAMANIN ÖZEL TÜRLERİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMANIN ÖZEL TÜRLERİ TRANSPORTASYON (TAŞIMA, ULAŞTIRMA) TRANSİT TAŞIMA (TRANSSHIPMENT) ATAMA (TAHSİS) TRANSPORTASYON (TAŞIMA) (ULAŞTIRMA) TRANSPORTASYON Malların birden fazla üretim (kaynak,

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - I 1/71 İçerik n Bulunması Kuzey-Batı Köşe Yöntemi En Küçük Maliyetli Göze Yöntemi Sıra / Sütun En Küçüğü Yöntemi Vogel Yaklaşım Metodu (VAM) Optimum Çözümün Bulunması Atlama Taşı

Detaylı

EBEKE MODELLERİ. ebeke Yapısına Giriş. Konu 3

EBEKE MODELLERİ. ebeke Yapısına Giriş. Konu 3 EBEKE MODELLERİ Konu ebeke Yapısına Giriş Elektriksel yapıların bulunduğu şebekeler Ulaşım sistemi Ulaştırma modeli İstasyonlardan oluşan sistem - Televizy zyon şebekesi ebeke Problemi Bir şebeke problemi

Detaylı

Afet Yardım Operasyonlarında CBS Tabanlı Acil Müdahale Sistemi

Afet Yardım Operasyonlarında CBS Tabanlı Acil Müdahale Sistemi Afet Yardım Operasyonlarında CBS Tabanlı Acil Müdahale Sistemi Erdinç Bakır 1, Dr. Onur Demir 1 & Dr. Linet Ozdamar 2 1 Bilg. Müh. Bölümü 2 Sistem ve End. Müh. Bölümü Yeditepe University, Istanbul, Turkey

Detaylı

5. KISA MESAFE MAL NAKLİYE PLANLAMASI VE YÖNETİMİ

5. KISA MESAFE MAL NAKLİYE PLANLAMASI VE YÖNETİMİ 5. KISA MESAFE MAL NAKLİYE PLANLAMASI VE YÖNETİMİ Kısa mesafe yük taşıma Kısa mesafe yük taşıma, bir kamyon (araç) filosu kullanarak malların göreceli olarak küçük bir alanda toplanması ve dağıtımıyla

Detaylı

KESİKLİ ŞANS DEĞİŞKENLERİNİN OLASILIK DAĞILIMLARI. Bernoulli Dağılımı Binom Dağılımı Poisson Dağılımı

KESİKLİ ŞANS DEĞİŞKENLERİNİN OLASILIK DAĞILIMLARI. Bernoulli Dağılımı Binom Dağılımı Poisson Dağılımı KESİKLİ ŞANS DEĞİŞKENLERİNİN OLASILIK DAĞILIMLARI Bernoulli Dağılımı Binom Dağılımı Poisson Dağılımı 1 Bernoulli Dağılımı Bir şans değişkeninin bernoulli dağılımı göstermesi için ilgilenilen süreçte bernoulli

Detaylı

Ders 1: Markov Zincirleri YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI III. Markov Süreçleri Ders 4. Stokastik Süreç Nedir? Stokastik Süreç Nedir?

Ders 1: Markov Zincirleri YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI III. Markov Süreçleri Ders 4. Stokastik Süreç Nedir? Stokastik Süreç Nedir? Ders : Markov Zincirleri YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI III Markov Süreçleri Ders 4 Yrd. Doç. Dr. Beyazıt Ocaktan E-mail: bocaktan@gmail.com Ders İçerik: nedir? Markov Zinciri nedir? Markov Özelliği Zaman Homojenliği

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

Ulaştırma Problemleri

Ulaştırma Problemleri Ulaştırma Problemleri Ulaştırma modeli, doğrusal programlama probleminin özel bir şeklidir. Bu modelde, malların kaynaklardan (fabrika gibi )hedeflere (depo gibi) taşınmasıyla ilgilenir. Buradaki amaç

Detaylı

Banka. İrsaliye Sipariş

Banka. İrsaliye Sipariş Çek ve Senet Fatura Sen Söyle Stok Cari Banka Kasa İrsaliye Sipariş Depo Sayım Seri No. Kasa 1. Serbest Kasa Girişi 2. Cari Hesaptan Nakit Tahsilat 3. Elden Çek Tahsilatı 4. Elden Senet Tahsilatı 5. Banka

Detaylı

*Avukat modülünde müşterilerin avukata gönderdiği tahsilatları, avukat modülünden girdiğiniz zaman aynı anda girilen tahsilatın kasanıza yansımasını

*Avukat modülünde müşterilerin avukata gönderdiği tahsilatları, avukat modülünden girdiğiniz zaman aynı anda girilen tahsilatın kasanıza yansımasını SHOPSTAR YENİLİKLER *Shopstar satışlarınızı yazarkasanız (INTERPOS destekleniyor) ile bağlayabilirsiniz.bunun için Ayarlardan Yazarkasa sekmesinden fiş dizininizi belirlemelisiniz.yazarkasa fişi kullanılsın

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Lojistik Dersi Konuşmacı - Ali KAHRAMAN Danışman - Yrd.Doç.Dr. Nevin ALTUĞ İÇİNDEKİLER

Detaylı

TEKNOKOM Araç Kiralama Takip Sistemi SİSTEMİN YAPISI

TEKNOKOM Araç Kiralama Takip Sistemi SİSTEMİN YAPISI TEKNOKOM Araç Kiralama Takip Sistemi SİSTEMİN YAPISI Araç kiralama takip sistemi, aşağıda listelenen modüllerden bir araya gelmek üzere, web tabanlı uygulama olarak programlanmıştır. Web tabanlı uygulamalar,

Detaylı

Simpleks Yönteminde Kullanılan İlave Değişkenler (Eşitliğin yönüne göre):

Simpleks Yönteminde Kullanılan İlave Değişkenler (Eşitliğin yönüne göre): DP SİMPLEKS ÇÖZÜM Simpleks Yöntemi, amaç fonksiyonunu en büyük (maksimum) veya en küçük (minimum) yapacak en iyi çözüme adım adım yaklaşan bir algoritma (hesaplama yöntemi) dir. Bu nedenle, probleme bir

Detaylı

KONU 13: GENEL UYGULAMA

KONU 13: GENEL UYGULAMA KONU : GENEL UYGULAMA Kahve üretimi apan bir şirket anı zamanda cezve ve fincan üretmektedir. Üretilen cezveler ve fincanlar boama kısmında işlem görmekte ve arıca fincanlar kaplanmaktadır. Bir cezve apımı

Detaylı

ÜNİTE LOJİSTİK YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ufuk KULA İÇİNDEKİLER HEDEFLER ULAŞIM FAALİYETLERİNİN OPTİMİZASYONU

ÜNİTE LOJİSTİK YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ufuk KULA İÇİNDEKİLER HEDEFLER ULAŞIM FAALİYETLERİNİN OPTİMİZASYONU HEDEFLER İÇİDEKİLER ULAŞIM FAALİYETLERİİ OPTİMİZASYOU Giriş Matematiksel Modelleme Örneği Ulaşım Optimizasyonu Modelleri En Kısa Yol Problemi Gezgin Satıcı Problemi Araç Rotalama Problemi LOJİSTİK YÖETİMİ

Detaylı

Uygulama İş Akış Kaydında Koşul Tanımlamaları

Uygulama İş Akış Kaydında Koşul Tanımlamaları İŞ AKIŞ YÖNETİMİ YENİLİKLERİ Amaç ve Fayda İş Akış Kayıtlarında yapılan değişiklikler ile; İş akış kayıtlarının koşula bağlı tanımlanabilmesi, İş akış kaydında bulunan açık işlerin farklı iş akış kaydına

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ

İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ İşletme yöneticileri belli bir dönem sonunda belli miktarda kâr elde etmeyi hedeflerler. Kâr = Gelirler - Giderler Olduğuna göre, kârı yönetmek aslında gelirler

Detaylı

KOMBİNATORYAL OPTİMİZASYON

KOMBİNATORYAL OPTİMİZASYON KOMBİNATORYAL OPTİMİZASYON İnsanların, daha iyi nasıl olabilir ya da nasıl elde edilebilir?, sorusuna cevap aramaları, teknolojinin gelişmesini sağlayan en önemli etken olmuştur. Gerçek hayatı daha kolay

Detaylı

Temelleri. Doç.Dr.Ali Argun Karacabey

Temelleri. Doç.Dr.Ali Argun Karacabey Doğrusal Programlamanın Temelleri Doç.Dr.Ali Argun Karacabey Doğrusal Programlama Nedir? Bir Doğrusal Programlama Modeli doğrusal kısıtlar altında bir doğrusal ğ fonksiyonun değerini ğ maksimize yada minimize

Detaylı

MAT223 AYRIK MATEMATİK

MAT223 AYRIK MATEMATİK MAT223 AYRIK MATEMATİK Gezgin Satıcı Problemi 9. Bölüm Emrah Akyar Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü, ESKİŞEHİR 2014 2015 Öğretim Yılı Gezgin Satıcı Problemi Soru n tane şehri olan bir

Detaylı

Stok Kontrolü 1 (Inventory Control)

Stok Kontrolü 1 (Inventory Control) PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ IENG 318 - Üretim Planlama ve Kontrolü 1 Stok Kontrolü 1 (Inventory Control) Amaç Ürüne olan talep bilindiğinde (yani talep tahmin hatasının sıfır olduğu durumda) stok kontrolü

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Safiye Turgay Doç.Dr. İsmail Erol Fulya Türkmen Abant Izzet Baysal Universitesi

Yrd.Doç.Dr. Safiye Turgay Doç.Dr. İsmail Erol Fulya Türkmen Abant Izzet Baysal Universitesi Lojistik Yönetim Sürecinin Analitik Modeli Ve Sektörel Uygulaması Yrd.Doç.Dr. Safiye Turgay Doç.Dr. İsmail Erol Fulya Türkmen Abant Izzet Baysal Universitesi Giriş İş dünyasında uluslar arası düzeyde rekabetin

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik Zinciri Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi -Tedarik Zinciri Ağı Tasarımı- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Ağ tasarımı, tedarik zinciri açısından üç karar düzeyini de ilgilendiren ve bu düzeylerde etkisi olan bir konudur. Zincirin

Detaylı

LODER 1.LOJİSTİK VAK A YARIŞMASI 2004

LODER 1.LOJİSTİK VAK A YARIŞMASI 2004 Aşağıdaki vakayı okuyup tartışarak soruları yanıtlayınız : Teslim Tarihi : 26 Aralık 2003 Teslim Şekli : e-posta KONU : İnşaat Boyaları Üreten Bir Şirketin Dağıtım Lojistiğinin İyileştirilmesi AÇIKLAMA:

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI EKONOMETRİ DOKTORA PROGRAMI

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI EKONOMETRİ DOKTORA PROGRAMI T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI EKONOMETRİ DOKTORA PROGRAMI Genişletilmiş Lagrange Yöntemi Hazırlayan: Nicat GASIM Öğretim Üyesi Prof. Dr. İpek Deveci KARAKOÇ

Detaylı

VERİ MADENCİLİĞİ (Kümeleme) Yrd.Doç.Dr. Kadriye ERGÜN

VERİ MADENCİLİĞİ (Kümeleme) Yrd.Doç.Dr. Kadriye ERGÜN VERİ MADENCİLİĞİ (Kümeleme) Yrd.Doç.Dr. Kadriye ERGÜN kergun@balikesir.edu.tr İçerik Kümeleme İşlemleri Kümeleme Tanımı Kümeleme Uygulamaları Kümeleme Yöntemleri Kümeleme (Clustering) Kümeleme birbirine

Detaylı

Total Contribution. Reduced Cost. X1 37,82 480 18.153,85 0 basic 320 512. X2 22,82 320 7.302,56 0 basic 300 M. Slack or

Total Contribution. Reduced Cost. X1 37,82 480 18.153,85 0 basic 320 512. X2 22,82 320 7.302,56 0 basic 300 M. Slack or HRS şirketi BRN Endüstrileri ile bir anlaşma yapmış ve her ay BRN ye üretebildiği kadar A ürününden sağlamayı garanti etmiştir. HRS de vasıflı ustalar ve çıraklar çalışmaktadır. Bir usta, bir saatte 3

Detaylı

Ders 10. Prof.Dr.Haydar Eş Prof.Dr.Timur Karaçay. Simpleks Yöntemine Giriş Alıştırmalar 10

Ders 10. Prof.Dr.Haydar Eş Prof.Dr.Timur Karaçay. Simpleks Yöntemine Giriş Alıştırmalar 10 Bölüm 10 Ders 10 Simpleks Yöntemine Giriş 10.1 Alıştırmalar 10 Prof.Dr.Haydar Eş Prof.Dr.Timur Karaçay 197 198 BÖLÜM 10. DERS 10 1. Soru 1 1. Aşağıda verilen simpleks tablolarında temel, temel olmayan,

Detaylı

VEGAWIN YENİ ÇIKARILAN MODÜL VE ÖZELLİKLERİ EXPERT VE UST PAKETLER SHOPSTAR

VEGAWIN YENİ ÇIKARILAN MODÜL VE ÖZELLİKLERİ EXPERT VE UST PAKETLER SHOPSTAR VEGAWIN YENİ ÇIKARILAN MODÜL VE ÖZELLİKLERİ EXPERT VE UST PAKETLER SHOPSTAR 1-HERŞEYDEN ÖNCE VEGAWIN TARAFINDA DEPO TANIMLARI VE ŞUBE / KASA TANIMLARI PARELEL TANIMLANMALIDIR SATIŞ PERSONELLERİ TANIMLANMALIDIR

Detaylı

DEKORATİF FONKSİYONEL RENKLİ.

DEKORATİF FONKSİYONEL RENKLİ. DEKORATİF FONKSİYONEL RENKLİ www.lojimax.com.tr Biz kimiz? Isıtma sektöründe 20 yıllık tecrübe ile tesisat ve ısıtma ürünlerinin toptan satışı amacıyla kurulan Yapıloji A.Ş., Bursa merkezli olup, Bursa

Detaylı

4.1. Gölge Fiyat Kavramı

4.1. Gölge Fiyat Kavramı 4. Gölge Fiyat Kavramı 4.1. Gölge Fiyat Kavramı Gölge fiyatlar doğrusal programlama modellerinde kısıtlarla açıklanan kaynakların bizim için ne kadar değerli olduklarını gösterirler. Şimdi bir örnek üzerinde

Detaylı

TABLO NO 1.2 - KURULUŞ DÖNEMİ MAKİNE - TEÇHİZAT VE OFİS DONANIM İHTİYACI

TABLO NO 1.2 - KURULUŞ DÖNEMİ MAKİNE - TEÇHİZAT VE OFİS DONANIM İHTİYACI TABLO NO 1.1 MAKİNE EKİPMAN İHTİYACI İş grubu Makine Üretici / Marka Adet Birim Fiyat Toplam maliyet Alım şekli (satın alım / leasing) Ödeme planı 1 nci Yıl 2 nci Yıl 3 ncü Yıl Makine 1 Üretici Firma 1

Detaylı

INDEX - İÇİNDEKİLER 1 - HAKKIMIZDA REFERANSLAR A - ISITMA SOĞUTMA... B - ELEKTRİK ELEKTRONİK... C - BEYAZ EŞYA... D - OTOMOTİV...

INDEX - İÇİNDEKİLER 1 - HAKKIMIZDA REFERANSLAR A - ISITMA SOĞUTMA... B - ELEKTRİK ELEKTRONİK... C - BEYAZ EŞYA... D - OTOMOTİV... INDEX - İÇİNDEKİLER 1 - HAKKIMIZDA... 1 2 - REFERANSLAR A - ISITMA SOĞUTMA... B - ELEKTRİK ELEKTRONİK... C - BEYAZ EŞYA... D - OTOMOTİV... 2 3 4 5 3 - İZMİR KALIP FABRİKA A - KALIP İŞLETMESİ... B - PRES

Detaylı

Bölüm 9 Üretim Fonksiyonu

Bölüm 9 Üretim Fonksiyonu Bölüm 9 Üretim Fonksiyonu ÜRETİM FONKSİYONU KAVRAMI Genel anlamda üretim insan ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla mal ve /veya hizmetlerin meydana getirilmesi işlemidir. Başka ifadeyle belirli girdilerin

Detaylı

Gıda Sektöründe Bir Değişim Hikayesi

Gıda Sektöründe Bir Değişim Hikayesi Gıda Sektöründe Bir Değişim Hikayesi İçerik Likom Yazılım Gusto Kurumsal Kaynak Planlama Yazılımı Gıda Sektörüne Yönelik Uygulamalar Uyarlama Adımları Referanslar 2 Likom Yazılım, 24 yıldır büyük ölçekli

Detaylı

BÖLÜM 2 DEPO YERİ SEÇİMİ

BÖLÜM 2 DEPO YERİ SEÇİMİ BÖLÜM 2 DEPO YERİ SEÇİMİ Problemin Tanımlanması Depo Yeri Seçimi Yöntemleri 1 2.1. Problemin Tanımlanması Yer seçimi kavramı, kısa ve/veya uzun vâdede çeşitli ölçütlere göre en iyi avantajlara sahip yerin

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Tedarik Zinciri Temel Kavramlar

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Tedarik Zinciri Temel Kavramlar TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Tedarik Zinciri Temel Kavramlar Arş.Gör. Duran GÜLER Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Tedarik İşletmelerin ihtiyacı olan girdilerin (hammadde, malzeme,

Detaylı

A1) Malların Kontrata Uygunluğu: Satıcı, satış sözleşmesinde belirtilen özellikteki malları ve faturayı alıcıya vermelidir.

A1) Malların Kontrata Uygunluğu: Satıcı, satış sözleşmesinde belirtilen özellikteki malları ve faturayı alıcıya vermelidir. 1- EXWORKS (İŞYERİNDE TESLİM) Bu teslim şeklinde satıcı, alıcının mallarını kendi mülkü veya belirlenen başka bir yerde (fabrika, depo v.s.) ihracat gümrüğünü yapmadan ve bir araca yüklemeden teslim eder.

Detaylı

9) A B ve B A ise A=B dir. Birbirinin alt kümesi olan iki küme eşit kümedir.

9) A B ve B A ise A=B dir. Birbirinin alt kümesi olan iki küme eşit kümedir. CEVAPLAR .BÖLÜM - TEST ) {K.K.T.C nin g harfi ile başlayan ilçeleri} ) İlkbahar, yaz, sonbahar, kış mevsimlerinin bazıları ile oluşturulacak kümeler farklı olacağından, bir küme oluşturmazlar. ) Okulumuzdaki

Detaylı