AZƏRBAYCANIN FAYDALI QAZINTILARI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AZƏRBAYCANIN FAYDALI QAZINTILARI"

Transkript

1 AZƏRBAYCANIN FAYDALI QAZINTILARI Azərbaycan ərazisi bir sıra faydalı qazıntı növləri ilə zəngindir. Bunların içərisində enerjidaşıyıcılardan neft ve qaz; filizlərdən dəmir, xrom, mis, kobalt, molibden, polimetallar; qeyri metallardan alunit, kaolinit, barit, daş duz xüsusilə qeyd edilməlidir.respublikanın bütün fiziki-coğrafi bölgələrində tikinti materiallarının bir çox növləri geniş yayılmışdır (5-ci şəkil) Azərbaycanda qazıntılar çox qədimlərdən insana mə'lum olub və onlardan primitiv şəkildə olsa da, hələ daş dövründən istifadə etməyə başlamışlar. Naxçıvan duz mədənlərində tapılmış daş alətlər (baltalar, çəkiclər, bıçaqlar) daş dövründən, Gədəbəy və Daşkəsən rayonlarında eneolit dövründən başlamış mis və dəmir filizi yataqlarının istismar edilməsinə aid mə'lumatlar göstərir ki, Azərbaycanda dağ-mə'dən işlərinə eramızdan minillər əvvəl başlanmışdır. Hələ eramızdan əvvəl 1-ci minillikdə Azərbaycanda dəmir, bürünc, qızıl, gümüş mə'mulat və əşyalar hazırlanırdı. Abşeronda və Ceyrançöldə birbaşa yer səthinə çıxan neft bulaqları insanlara çox qədim zamanlardan mə'lum idi. Abşeronda və Xınalıq kəndi yaxınlığında yanar qazın səthə çıxıb alovlanması da bir başqa "mö'cüzə" idi. Eramızın VI-ci əsrindən başlamış Konstantinopolda Vizantiya imperatorlarının sarayları və kilsələr, o cümlədən, Aya Sofiya Bakıdan aparılan neftlə işıqlandırıldı Enerji daşıyıcıları Azərbaycanda bir sıra faydalı qazıntılarının böyük ehtiyatlı olmasına baxmayaraq, qədimlərdən, xüsusilə XIX əsrin sonu XX əsrdə onu şöhrətləndirən neft, sonralar yanar qaz, bitum ehtiyatlarının istismarı olmuşdur. Keçmiş Rusiya imperiyasında, sonralar Sovet ittifaqında hasil olan neftin 70%-dən artığı Bakı neftinin payına düşürdü. Böyük Vətən müharibəsi illərində Abşeronun neft yataqları daha intensiv istismar edilir və ildə mln. ton neft çıxarılırdı. Bu bir həqiqətdir ki, Bakı nefti olmadan müharibənin müqəddəratını həll edən Sovet ordusunun zirehli qüvvələrini, hərbi hava və dəniz donanmalarını, bütün nəqliyyat vasitələrini hərəkətə gətirmək mümkün olmazdı. Indiyə qədər Azərbaycanda 1,2 mlrd. tondan artıq neft çıxarılmışdır. Keçmişdə Abşeron yataqlarının bə'zilərində yuxarı pliosen çöküntülərindən (yer səthinə ən yaxın yatan neftli laylardan) çıxarılan neft ən təmiz neft idi. Azərbaycan nefti bir sıra xüsusiyətlərinə, xüsusilə parafin və kükürdün azlığına görə başqa regionlardan çıxarılan 1

2 neftlərdən çox üstün olması ilə fərqlənir. Bu neftdən neftayırma zavodlarında ən yüksək oktanlı yanacaqlar, qiymətli sürtgü yagları və başqa məhsullar alınır. Respublikanın neft və qaz ehtiyatı əsasən Abşeron yarımadasında və Xəzər dənizinin Azərbaycan akvatoriyasında (şelf zonsında) cəmlənmişdir. Bundan başqa Cənub-Şərqi Qobustanda, Aşağı Kür depressiyasında (Əli Bayramlı, Neftçala), Gəncə (Qazanbulaq, Naftalan) neftli rayonunda, Ceyrançöldə, Kür-Araz ovalığının mərkəzində (Muradxanlı- Carlı), Siyəzən və Dəvəçi rayonlarında neft yataqları müəyyən edilmişdir. Sadalanan regionlarda neft və qaz çıxarılması eyni vaxtda başlanmamışdır. Hələ keçən əsrin ortalarından, xüsusilə axırlarından Bakının məşhur neft mədənləri bir-birinin ardınca kəşf edilmiş və istismara verilmişdir. Azərbaycan neftinin xeyli hissəsi Abşeron yarmadasında məşhur Balaxanı-Sabunçu- Ramana, Suraxanı, Qaraçuxur, Qala, Buzovna, Binəqədi, Bibi-Heybət, Qaradağ, Buta, Korgöz, Pirallahı adası yataqlarından hasil edilmişdir. Əsrimizin 20-ci illərindən, xüsusilə 40-cı illərin axırından dəniz neft yataqlarının istismarına başlanmışdır. Bayıl buxtasının torpaqla doldurulması, Pirallahı, Qum adası, Cilov, Neft Daşları, daha sonaralar, Səngəçal dəniz mədənlərinin işə salınması Azərbaycanın neft hasilatında dəniz mədənlərinin xüsusi çəkisini artırdı. Quruda yerləşən mədənlərin ehtiyatının kəskin azalması dəniz yataqlarının kəşfi ilə təxminən eyni vaxta düşürdü. Son onilliklərdə Xəzərdə bir sıra böyük neft və qaz ehtiyatına malik olan neft yataqları aşkar edilmişdir. Bunlardan Çıraq, Azəri, Günəşli, Şahdəniz, Qarabağ yataqları ən perspektivli yataqlardır. Bu yataqlar bir sıra xarici şirkətlərlə birgə istismar ediləcəkdir. Neft Daşları rayonunda dəniz şəraitində neft və qaz yataqlarının istismarı, Neft Daşlarının şəhərciyinin yaradılması, açıq dənizdə yüz kilometrlərlə estakadalar çəkilməsi Azərbaycan neftçilərinin əmək salnaməsində xüsusi bir yer tutacaq. Azərbaycanda neft və qaz ehtiyatları əsasən pliosen dövrünün məhsuldar qat adlanan neftli-qazlı laydəstələrində toplanmışdır. Məhsuldar qat çöküntülərinin qalınlığı Abşeron yarımadasında, Cənub-Şərqi Qobustanda, Cənub-Şərqi Şirvanda, Xəzər akvatoriyasında m-lə m arasındadır. Məhsuldar qat çöküntüləri tərkibində bir sıra yüksək kollektor qabiliyyətli qalın qum, qumdaşı layları var. neft və qazın toplandığı 2

3 kollektor laylarının sayı yataqlarda 10-a çatır. Antiklinal qırışıqlarda neftli-qazlı kollektorlar bəzi mədənlərdə m-dən dərində yatırlar. Siyəzən neft mədənlərində neft maykop çöküntülərindən, Muradxanlı yataqlarında yuxarı mezozoy çöküntülərindən, Naftalan-Qazanbulaqda oliqosenin maykop çöküntülərindən çıxarılır. Gələcəkdə Azərbaycanda neftçıxarma, əsasən dəniz yataqları və qismən qurudakı yataqların daha dərində yatan neftli kollektorları hesabına aparılacaqdır. N a f t a l a n n e f t i böyük müalicə əhəmiyyətinə malik olduğundan burada keçmiş ittifaq miqyaslı abad sanatoriyaları olan kurort şəhəri salınmışdır. Azərbaycanda təbii qaz cənub-şərqi Qobustanda çıxarılır. Bu qiymətli xammalın ən böyük yatağı da burada yerləşir. Bundan əlavə neft yataqlarının istismarı zamanı neftlə bərabər çıxan qazdan da istifadə edilir. Lakin onillər boyu yanar qazın bu növü havaya buraxılırdı. Xəzərdə yeni neft yataqlarının istismarı ilə yanaşı neftlə bərabər çıxan qazdan da istifadə ediləcək. Neft yataqları ilə baglı yaranmış faydalı qazıntı növlərindən biri də təbii bitumlardır. Bitum yataqları Abşeron yarımadasında Balaxanı, Binəqədi kəndləri ətrafındadır. Bunlardan Balaxani yatağı daha böyük olmaqla, onillər ərzində istismar edilir. Azərbaycanda çıxarılan neft və qazla əlaqədər Bakı və Sumqayıt şəhərlərində böyük neft-qaz e'malı və neft-kimya sənayəsi inkişaf etdirilmişdir. Enerji daşıyıcılardan Böyük Qafqaz dağlarının cənub yamacında İsmayıllı rayonu, Şimal yamacında isə Quba rayonu ərazisində yanar şistlərin yataqları aşgar edilmişdir. Ceyrançöldə Eldarovuğu və Çobandağ antiklinal tirələrinin şimal yamaclarında sarmat çöküntüləri tərkibində sənaye əhəmiyyəti olmayan daş kömür təbəqələri yerləşir. Filiz yataqları Azərbaycanın əsas filiz yataqları Kiçik Qafqaz vilayətində və Naxçıvan MR-sı dağlıq ərazisində yerləşir. Kiçik Qafqaz dağları çoxdan "Azərbaycan Uralı" adı ilə məşhurdur. Burada bir çox filiz və qeyri filiz faydalı qazıntı yataqları aşkar edilmiş, öyrənilmiş və onların bir çoxu müxtəlif vaxtlarda istismara verilmişdir. Kiçik Qafqazda bütün Qafqaz regionunun ən böyük dəmir filiz yataqları yerləşir. Gəncə şəhəri yaxınlığında yerləşən Daşkəsən, Alabaşlı, Seyfəli və başqa dəmir filizi yataqları arasında Daşkəsən maqnetit yatağı'daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu yataq aşağı tabaşir 3

4 yaşlı intruzivlə kəsilmiş orta və üst yuranın müxtəlif tuflarından, tuf qumdaşlarından, kvaslı porfiritlərindən, argillitlərdən, mergellərdən və əhəngdaşlarından, həmçinin göstərilən kompleksləri uyğun olmadan örtən üst tabaşir əhəngdaşı və mergellərindən ibarətdir. Daşkəsən maqnetiti dəmir filizi yatağında layşəkilli maqnetitlərin qalınlığı 4-5 m-dən 60 m-ə qədərdir. Lakin bəzi yerlərdə maqnetiti dəmir filizinin qalınlığı m-ə çatır. Filizdə dəmirin miqdarı 35-50% arasında dəyişir. Yatağın Azərbaycan Geologiya İdarəsi geoloqları tərəfindən hesablanmış ümumi ehtiyyatı 200 mln.tondan azca aşağıdır. Alabaşlı dəmir filizi yatağı çökmə mənşəli olmaqla, lay formasında yura dövrünün tufogen süxurları tərkibində yerləşir. Bu yataqda dəmirlə daha zəngin hematitlərdir. Bu göstərilən yataqlarla yanaşı Kiçik Qafqazın mərkəzi hissəsində ultra əsasi süxurlar arasında xromit yataqları da mə'lumdur. Azərbaycan respublikasının və eləcədə bütün Qafqaz regionunun ən böyük polimetal filiz yatağı Böyük Qafqaz silsiləsinin cənub yamacında Balakən rayonu ərazisində 1958-ci ildə aşkar edilmiş Filizçay yatağıdır. Eyni adlı çayın hövzəsində ortadağlıq qurşaqda yerləşən bu yataq Tufan antiklinoriumunda orta yuva şistləri, tufogen qumdaşı və argillit laylarında yerləşir. Azərbaycan Geologiya İdarəsi əməkdaşlarının tədqiqatları nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, filiz kütləsinin əmələ gəlməsi argillitlərin əvvəlcə pirit mineralı ilə, daha sonralar mis, gümüş, qurşun, sink, mərgümüş, sürmə, bismut, tellur və bir sıra başqa mühüm filizlərin sulfidləri ilə zənginləşməsi ilə əlaqədardır. Filizçay yatağında 80-dən artıq mineral müəyyən edilmişdir. Yatağın ehtiyatı böyük olmasına baxmayaraq, o bu vaxta qədər istismara verilməmişdir. Cənub yamacda bir sıra xüsusiyyətlərinə görə Filizçay polimetal yatağına yaxın Kasdağ və Jixix yataqları da aşkar edilmiş və öyrənilmişdir. Mənşəyinə və filiz tərkibinə görə Filizçay yatağından xeyli fərqlənən damar kvarspolimetal formasiyası Yataqları Kiçik Qafqaz dağlarında yerləşir. Burada Mehmana, Badakənd, Mollahəsənli və b. yataqlar müəyyən edilmişdir. Kiçik Qafqazda həmçinin lay formalı mis-polimetal ( Tərtər rayonunda Elbekdaş yatagı) və mis-porfir yataqları da mövcuddur. Kiçik Qafqazda əlvan metallardan mis filizi daha çox yerlərdə müəyyən edilmişdir. Azərbaycanda vaxtilə ən məşhur mis yatağı Gədəbəy yatağı olmuşdur. Istismarına hələ

5 ci ildən başlanmış yataqdan xeyli mis çıxarılmış və əsasən Almaniyaya aparılmışdır. Hazırda bu yataq yalnız pirit yatağı kimi qiymətləndirilir. Bir sıra müxtəlif faydalı qazıntı yataqları ilə məşhur olan Daşkəsən rayonu ərazisində yüksək keyfiyyətli dəmir, polad almaq üçün mühüm komponentlərdən sayılan kobalt yatağı bütün regionda nadir yataqlardandır. Bu yataq Aşağı Daşkəsən kəndi yaxınlığında Qoşqarçayın dərəsində yerləşir. Molıbdən yataqları Naxçıvan MR-də Parağaçay hövzəsində müəyyən edilmişdir. damar halında olan Parağaçay molibdən yatağı uzun müddətdir ki, istismar edilir. Şəril rayonu ərazisində qurşun-sink yatağı paleozoy süxurlarından təşkil olunmuş Yuxarı Danziq antiklinalının cənub-qərb qanadında yerləşir. Kiçik Qafqazın bir sıra sahələrində qiymətli metallardan qızılın müxtəlif mənşəli yataqları məlumdur. Bunlardan Kəlbəcər, Zəngilan rayonları ərazisində aşkar edilmiş yataqlar sənaye əhəmiyyətlidir. Kiçik Qafqazın şimal-şərq yamacında axan çayların allüvial çöküntüləri tərkibində (Gəncə-Qazax Maili düzənliyində) səpinti halında qızıl olması aşkar edilmişdir. Qeyri-filiz faydalı qazıntılar. Qeyri metal filizlərdən Daşkəsəndə Zəylik alunit yatağı ehtiyyatına görə dünyada məşhur yataqlar sırasında durur. Alunit filizin əsas mineralları alunit və kvarsdır. Zəylik yatağında alunit lay formasında yatan alunitləşmiş vulkanogen süxurlarından ibarət olmaqla, əsas iki qatda yerləşir. Üst qaz az sahə tutsa da, orta qalınlığı 19 m-ə çatır. Alı qat daha böyük sanayə malikdir. Zəylik aluniti Gəncə giltorpaq və Sumqayıt alüminium zavodlarının əsas xammalıdır. Kiçik Qafqaz dağlarında, xüsusilə onun şimal-şərq yamacında bir sıra pirit yataqları məlumdur. Bu yataqlardan Xanlar rayonundakı Çıraqdərə mədəni uzun müddət istismar edilmiş və kükürd turşusu almaq üçün respublikanın tələbatını ödəmişdir. Həmin yataq yaxınlığında Toğanalı və bir neçə başqa pirit yataqları var. Vaxtilə yalnız mis yatağı kimi istismar edilən Gədəbəy mis yatağı hazırda mis ehtiyatı tükəndiyinə görə,yalnız pirit yatağı kimi isdifadəyə yararlıdır. Qeyri filiz yataqlardan Naxçıvanda daş duzun böyük yataqları çox qədimdən məlum olmaqla, hələ daş dövründən istifadə edilməyə başlamışdır.duz yatağı eyni adlı sinkinal yaylaqda (Naxşıvan şəhərində km şimal-qərbdə) Karaqan horizonu çöküntüləri 5

6 tərkibində (gil, gips,anhidridlər) yerləşir.duz qatı qalınlığı m arasında dəyişən lay əmələ gətirir. Bu layın tərkibində gil, qum, anhidrid, gips təbəqələrinin olması duzun keyfiyyətini aşağı salır. Naxçıvan daş duz yatağı tərkibində NaCL75-82%, həll olmayan çöküntülər isə 11-17% təşgil edir. Naxçıvan çökəkliyində Duzdağ yatağından başqa səthdən 100m və daha dərində çox qalın daşduz qatı olması müəyyən edilmişdir. Abşeron yarımadasının göllərində yay aylarında intensiv buxarlanma nəticəsində xörək duzu çökür. Yerli əhali bu göllərdə çökən duzdan çox qədimlərdən istifadə edilir. XX əsrdə isə əsasən iqtisadi böhranlar və müharibələr zamanı Abşeron göllərində əmələ gələn duzlardan daha geniş miqyasda istifadə edilmişdir. lakin 40-cı 50-ci illərdən fərqli olaraq son zamanlar Abşeron göllərində çökən duzlar ekoloji cəhətdən çox çirklənmişdir. Buna baxmayaraq, əhali bu göllərdən indi daha çox duz yığır. Lakin Abşeron göllərindən yığılan duzlar respublikanın xörək duzuna olan ehtiyacının az bir hissəsini ödəyir. Azərbaycan ərazisində neft quyuları qazılmasında məhlulların ağırlaşdırıcısı kimi istifadə edilən baritin bir sıra yataqları məlumdur. Barit əsasən tektonik çatlarda damar halında rast gəlir. Bu mineralın ən böyük yataqları Xanlar rayonunda Çovdar yatağı, Goranboy rayonunda Ağackənd yatağıdır. Bunlarla yanaşı Şəmkir rayonunda, Dağlıq Qarabağda da barit yataqları, Tovuz rayonunda isə barit təzahürləri müəyyən edilmişdir. Azərbaycanda, xüsusilə Kiçik Qafqaz dağlarının müxtəlif bölgələrində İslandiya ştatı(dağlıq Qarabağda Harov və Mirikənd kəndləri yaxınlığında), perlit və obsidian (Kəlbəcər yaxınlığında), müxtəlif mineral boyalar(çovdar kəndi yaxınlığında) o cümlədən kopal (Göranboy rayonunun Aşağı Ağcakənd kəndi yaxınlığında, Laçın rayonunda) yataqları aşgar edilmiş və onlardan bəziləri istismar edilir. Tikinti materialları. Azərbaycan respublikasının bütün böyük regionları tikinti materiallarının bu və yaxud başqa növləri ilə zəngindir. Tikinti materiallarının ənənəvi, yəni çox qədim zamanlardan istifadə edilən növləri çiy kərpic, yonulmamış təbəqəli daşlar, qamış, ağac, şirə (gil) olmuşdur. Çiy kərpic hazırlamaq üçün Azərbaycanın demək olar ki, bütün dağətəyi və düzənlik zonalarında, dağlıq sahələrdə isə çay terraslarında, erozion tektonik çökəklərdə əmələ gəlmiş delüvial, aeral mənşəli lössəbənzər gillicələr ən əlverişli xammal olmuşdur. XX əsrin 50-ci, 60-cı illərinə qədər düzənlik rayonlarda kənd tikintisində, əsaən bu xammaldan geniş istifadə edilir. Lössəbənzər gillicələrdən həmçinin bişmiş kərpic, damları 6

7 örtmək üçün kirəmit hazırlanırdı. Son onilliklərdə çiy kərpicdən divar materialı kimi istifadə edilməsi heçə enmək həddinə çatmışdır. Azərbaycanda divar materialı kimi ən çox işlədilən müxtəlif daşlardır. Bunlardan Abşeron yarımadasında orta Abşeron əsri, Bakı və Xəzər yaşlı əhəngdaşları xüsusi yer tutur. Bu müxtəlif yaşlı əhəngdaşları arasında Abşeron əhəngdaşları tikinti materialı tikinti materialı kimi bütün başqa divar materialına nisbətən daha yüksək keyfiyyətlərə malik olması ilə seçilir. Abşeron yarımadasında geniş yayılmış balıqqulağı əhəngdaşlarının iridənəli növləri əsasən divar materialı kimi, xırdadənəli, daha monolit növləri isə üzük, dekorativ materialı kimi istifadə edilir. Bakının arxitektur baxımdan olduqca gözəl, nadir(şərq və qotika stilləridə tikilmiş) binalarının çox zərif ornamentləri, detalları da Abşeron yaşlı əhəngdaşlardan hazırlanmışdır. Abşeron əhəngdaşlarının ən müsbət cəhətlərindən daşkəsən maşınlarla onlardan müxtəlif ölçülü divar daşı kəsməyin, səthini cilalamağın asan başa gəlməsi və bir sıra başqa keyfiyyətlərini göstərmək vacibdir. Abşeron yarımadasında bu qiymətli tikinti materialının ən məşhur yataqları Qaradağ, Şonqar, Güzdək, Duvannı, Alatava, Dərnəgül Şüvəlan, Nardaran, Şıx, və bir çox başqa yataqlardır. Bu yataqlardan Alatava, Dərnəgül, Nardaran və Duvannı yataqları istismar edilir. Çox qiymətli və qalın orta Abşeron əhəngdaşı layından ibarət olan Duvannı (Böyükdaş) karxanası bütün dünyada məşhur olan Qobustan qayaüstü rəsimlərilə əlaqədər bağlanmışdır. Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhəri, Sumqayıt və Abşeronun bütün tikililəri bu qiymətli materialdan tikilmişdir. Son ildə Abşeron əhəngdaşından Azərbaycanın ən uzaq rayonlarında belə şəhər və kənd tikintisində geniş istifadə edilir. Azərbaycanın bütün dağlıq bölgəsində əsas tikinti materialı kimi mezokaynozoy yaşlı əhəngdaşlarından, tufqumdaşından, mergellərdən hətta ağır daşlardan (məs.binaların özündə müxtəlif lavalardan) istifadə edilir. Şimal-Qərbdə Qazax rayonundan cənub-şərqdə Ağdam rayonuna qədər Kiçik Qafqazətəyi monoklinalın üst təbaşir əhəngdaşı və mergellərinin böyük yataqları istismar edilir. 7

8 Ağ əhəngdaşı layları çox qiymətli divar materialı olmaqla yanaşı, yumşaq olduğuna görə daşkəsən maşınlarla asan kəsilir. Tovuz mergellərini isə sanki tikinti materialı kimi təbiət özü təbəqələşdirib, istifadə üçün hazır vəziyyətə salıb. Kiçik Qafqazətəyi monoklialın və Qaradağın əhəngdaşı və mergelləri həmçinin sement xammalı kimi istifadə edilir. 70 illik bir dövrdə Tovuz sement zavodu, son 40 ildə isə Qaradağ sement zavodu respublikanın sementə olan tələbatının bir hissəsini təmin edir. Naxçıvan MR-də divar materialı kimi paleogenin tufqumdaşı yataqlarından, Süst əhəngli qumdaşından, Şahtaxtı, Qarabağlar travertinlərindən və başqa yerli materiallarından istifadə edilir. Şahtaxtı, Qarabağlar travertinlərindən və başqa yerli materiallardan istifadə edilir. Şahtaxtı travertinləri qiymətli üzük materialı kimi Bakı və başqa şəhərlərdən binaların daxilində işlədilir. Azərbaycanda bahalı üzük materialı kimi istifadə edilən mərmər və mərmərləşmiş əhəngdaşlarının bir sıra yataqları məlumdur. Böyük Qafqaz dağlarının şimal-şərq yamacında (Quba rayonunda) cəhrayı, Daşkəsəndə iridanəli ağ, Şəril rayonunda qara mərmərin yataqları aşkar edilmişdir. Qara və ağ mərmərin ehtiyyatları böyükdür və onlardan müxtəlif sahələrdə istifadə edilir. Şuşa yaylasını təşkil edən yura dövrünə aid mərmərləşmiş əhəngdaşlarıda çox möhkəm və və dözümlü tikinti və üzlük daş kimi istifadəyə yararlıdır. Azərbaycan düzənlik və dağətəyi rayonlarında tikinti materialları kimi pliosenin, xüsusilə dördüncü dövrün gillərindən geniş istifadə edilir. Son zamanlar bağlanmış Zığ kərpic zavodu uzun illər yuxarı pliosen gil yatağı əsasında fəaliyyət göstərmiş, Quba, Şəki, Lənkəran kərpic və kirəmit zavodları isə dördüncü dövr gillicilər yataqları əsasında işləyirlər. Azərbaycan tikinti materiallarından dəniz mənşəlli qumların böyük yataqları, Xəzər sahillərində, allüvial qumlar isə Kür boyunda və Kürün qolları üzrə yerlləşirlər. Azərbaycanın bütün allüvial-prolüvial maili düzənliklərində, Kür, Araz, Samur çayı yataqları boyu zonada böyük qum-çınqıl yataqları mövcuddur. Bu yataqlardan şəhər və kəndlərin, müxtəlif sənaye obyektlərinin, dəmir və şose yollarının tikintisində geniş miqyasda istifadə edilir. 8

9 Yuxarıda göstərilən tikinti materialından başqa Xanlar, Şəmkir, Qazax və Abşeron rayonlarında bentonit gillərinin Xanlar, Füzuli, Cəbrayıl rayonunda porfiritlərin və bir sıra başqa faydalı qazıntıların yataqları məlumdur. Mineral sular. Azərbaycanın bütün fiziki coğrafi vilayətlərində müxtəlif tərkibli mineral su bulaqları aşkar edilmişdir. Mineal bulaqlarının bir qrupunun suyu soyuq, bir qrupununki möhtədal (ilıq), bir qrupununki isə istidir. Respublika ərazisində adi və müalicəvi suyu ilə seçilən külli miqdar mineal bulaqların bəziləri öz əhəmiyyətinə görədünya şöhrəti qazanmışdır. Bu baxımdan mədə-bağırsaq xəstəliklərinin müalicəsində əvəzsiz əhəmiyyətə malik olan Kəlbəcər İstisuyu Çexiyadakı Karlovı-Varı və Şimali Qafqazdakı Jeleznovodsk suları ilə, böyük xəstəlikləri müalicəsində istifadə edilən Dəvəçi rayonundakı Qalaaltı Qərbi Ukranyada Karpat dağlarının ətəyindəki məşhur Truskaves suları ilə müqayisə edilir. Hər iki mineral su yanında sanatoriyalar fəaliyyət göstərir. Azərbaycanın mineral bulaqlarının öyrənilməsində bir sıra hidrogeoloqların, xüsusilə məşhur Azərbaycan geoloqu akademik Mirəli Qaşqayın və professor Əziz Əsgərovun əvəzsiz rolu olmuşdur. Azərbaycanın fiziki coğrafi vilayətləri içərisində Kiçik Qafqaz Naxçıvan və Lənkəran vilayətləri mineral bulaqların bolluğuna və müalicə əhəmiyyətinə görə Böyük Qafqaz və Kür çökəkliyi vilayətlərində daha zəngindir. Mirəli Qaşqayın məlumatlarına görə Kiçik Qafqaz vilayətində 30-a qədər mineral bulaq qrupu vardır. Bunlardan Kəlbəcər rayonundakı İstisu və Qoturlu mineral bulaqları, Laçın rayonundakı Mirkənd-Əhmədli mineral bulaqları, Şuşa rayonundakı Turşsu, Şırlan və Gədəbəy rayonunda Qızılca mineral bulaqları respublikamızda xüsusi şöhrət qazanmışdır. İstisu kurort rayonunda mineral bulaqlar Tərtərçayın dərəsinin dibində yerləşir. Çayın dərəsi və bulaqlar tektonik qırılma üzrə yerləşir. İstisu bulaqları qrupu Bağırsaq, Yuxarı İstisu(yaxud İstisu kurortu), Aşağı İstisu və Kəlbəcər sahələrinə ayrılır. Mineral bulaqlar vulkanogen süxurlardakı və qranitoidlərdəki çatlardan çıxır. Yuxarı İstisu sahəsində mineral bulağın biri birbaşa çayın dibində fəvvarə vururdu. İstisu bulaqlarında suyun temperaturu arasında tərəddüd edir. Suların balneoloji əhəmiyyətini artıran onların radioaktivliyidir. Bu bulaqların gündəlik su debiti I milyon 9

10 litrdən çoxdur. Lakin bunun çox cüzi hissəsi istifadə edilir. Bundan başqa su şüşələrə doldurmaq ölkənin müxtəlif regionlarına, xüsusilə Bakı şəhərinə göndərilir. Minkənd mineral bulaqları eyni adlı çayın dərəsində səthə çıxan 6 böyük debitli qaynaqdan ibarətdir. Bu qaynaqların ümumi debiti 1,5 mln. litirdən artıqdır. Suyun temperaturu arasındadır. Yayda bulaqlar ətrafında yüzlərlə alaçıq və çadır qurulur. Qaynaqlar sahəsində xəstələr primitiv dayaz quyular qazaraqtəbii vannalar qəbul edirlər. Minkənd bulaqlarından bir qədər aşağıda gündəlik debiti 0,6 mln. litirdən artiq olan və temperaturu 8,8 ilə 19 arasında dəyişən Əhmədli mineral bulaqları yerləşir. Turşusu və Şırlan bulaqları Qarqarçayın qollarından Zarıslı və Xəlifəli çayların mənbələrinə yaxın bir-birindən 8 km məsafədə yerləşir. Turşusu bulaqları Şuşa-Laçın yolu üzərindədir. Suyun temperaturu 8,2-9,6, minerallaşma dərəcəsi 3,9q/litr, sərbəst karbon qazının miqdarı 2,45-2,57 q/litrdir. Turşsuda suyu şüşələrə dolduran zavod tikilmişdir. Qızılcan mineral bulaqları suyun temperaturu 7-12, gündəlik debiti 20 min litrdən çoxdur. Sular karbon qazlı-hidrokarbonat-kalsium-maqnezium-natrium tiplidir. Naxçıvan MR ərazisində 50-yə qədər isti və soyuq sulu mineral bulaqlar mövcuddur. Naxçıvan mineral suları kimyəvi tərkibinə görə dörd tipə ayrılır: 1 acı və şor sular(qızıl Vənk, Cuğa, Dərəşam, Dostu bulaqları), 2 şor və acı- şor sular ( Darrıdağmərgümüşlü su bulaqları və Vayxır bulaqları), 3 karbon qazlı, əhəngli sular (Badamlı və Gömür suları), 4 qələvi sular(sirab, Nəhəcir suları). M. Qaşqay balneoloji xassələrinə və içməyə yararlığına görə aşağıdakı mineral su bulaqlarından fərqləndirir: 1. Darrıdağ mərgümüşlü su bulaqları (Culfa rayonu); 2. Badamlı bulaqları(şahbuz rayonu); 3. Sirab (borjom tipli) bulaqları (Babək rayonu); 4. Nəhəcir(duzlu qələvi sulu) bulaqları (Babək rayonu); 5. Qızıl-Vənk mineral su bulağı (Babək rayonu); 6. Vayxır mineral bulağı (Babək rayonu); 7.Gömür mineral bulağı (Gömür kəndi yaxınlığında). Badamlı bulaqlarında suyun temperaturu 16-17, ümumi gündəlik debiti 950 min litrdir, minerallaşma dərəcəsi 1,45q/litr, karbon qazının miqdarı 1,3-1,5q/litrdir. 1 və 3 nömrəli bulaqlarda isə minerallaşma dərəcəsi daha yüksək olub, müvafiq şəkildə 4,5 və 6,7 q/litrə, çatır. Badamlı bulaqları suyu qiymətli içməli su kimi şöhrət qazanmış və respublikada geniş miqyasda istifadə edilir. 10

11 Sirab bulaqlarında suyun temperaturu 15, gündəlik debiti 30 min litrdən artıqdır. Lənkəran vilayətinə dağətəyi zonada yerləşən tektonik qırılmalar üzrə bir sıra mineral su bulaqlar qrupu yerləşir. Bunlara Masallı, Lənkəran, Astara mineral bulaqları daxildir. Masallı, mineral bulaqları kimyəvi tərkibinə görə xloridli-natriumlu-kalsiumlu sulara aiddir. Bu bulaqlar temperaturuna görə (50-64 ) termal sulara aid edilir. Minerallaşma 17 q/litrə çatır. Lənkəran mineral bulaqları qrupu Lənkəran şəhəri yaxınlığında (12km qərbdə) dağətəyində yerləşir. Lənkəran mineral bulaqları qrupu bir-birindən 3 km məsafədə yerləşən Yuxarı və Aşağı Lənkəran bulaqlarına ayrılır. Yuxarı Lənkəran bulaqlarında suyun temperaturu yə, gündəlik debiti 900 min litrə çatır. Aşağı Lənkəran bulaqları dəniz səviyyəsindən m yüksəkdədir. Bu bulaqlarda suyun temperaturu yə, çatır. Lənkəran isti suyun üzərində müalicə və istirahət ocağı yaradılmışdır. Astara İstisu bulaqları da alçaqdağlıq zonada yerləşir. Bu mineral bulaqlarda suyun temperaturu 50 -yə çatır, gündəlik debiti isə 2 mln litrdən artıqdır. Bu bulaqların acıtəhər şor sularının minerallaşma dərəcəsi 20q/litrə qədərdir. Astara rayonunun Ərcivan kəndində qazılmış quyudan metan qazı ilə çox zəngin mineral su çıxır. Kibrit çəkdikdə Ərcivan suyundan qaz alovlanır. Vilayətin termal suları, təkrarsız təbii landşaftları, Xəzər çimərliklərinin yaxınlığı burada böyük kurort və istirahət kompleksləri yaratmağa imkan verir. Böyük Qafqaz vilayətində mineral bulaqları üç əsas regionda cəmlənmişdir. Bunlar cənub və şimal-şərq yamac regionlarından və bu dağlıq vilayətin uzaq cənub-şərq ətəyi regionundan ibarətdir. Cənub yamacda 60-dan artıq mineral bulaqlar daha məşhurdur. İlisu mineral bulaqları natrium-hidrokarbonat və qələvi-karbon qazlı sular qrupuna aiddir. Bu bulaqlar məşhur İlisu kəndindən yuxarı Hamamçayın (Kürmükçayın qoludur) sahilində yerləşir. Bu bulaqların suyu şaquli çatlardan fəvvarə vurur, temperaturu yə çatır. Bu regionda Qax suyu adlanan suyun da böyük müalicə əhəmiyyəti var. Böyük Qafqazın şimal-şərq yamacında mövcud olan mineral bulaqlardan ən məşhurları Quba rayonunda Cimi, Xaltan, Xaşı xüsusilə müalicə məqsədləri ilə 60-cı illərdən geniş miqyasda istifadə edilən Dəvəçi rayonundakı Qalaaltı mineral bulaqlarıdır. 11

12 Şamaxı və Qobustan rayonlarında bir sıra hidrogen-sulfidli soyuq mineral bulaqlar mövcuddur. Bunlardan daha əhəmiyyətlisi Çuxuryurd bulaqlarıdır (suyun temperaturu 15-17, gündəlik debiti 200 min litr). Abşeronda böyük müalicə əhəmiyyətli isti su Şıx istisuyudur. Bunun əsasında Şıx kəndində revmatizm və başqa xəstəliklərin müalicəsi üçün sanatoriya kompleksi yaradılmışdır. Kür-Araz ovalığında sərbəst mineral bulaqlar azdır. Bunlardan Göranboy rayonunda Gəncə Bozdağının ətəyində yerləşən yodlu bulaq, Neftçala rayonunda Babazənən qrupu bulaqları çox minerallaşması ilə seçilir. Ovalığın müxtəlif yerlərində qazılmlş quyulardan daha çox maierallaşmış və müxtəlif qazlarla zəngin sular çıxır. 12

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİN BAŞLICA İSTİQAMƏTLƏRİ Bir ölkənin xarici iqtisadi əlaqələri əsasən aşağıdakı istiqamətlər

Detaylı

Vəli Əliyev. Qarabağ. (Qədim dövr)

Vəli Əliyev. Qarabağ. (Qədim dövr) Vəli Əliyev Qarabağ (Qədim dövr) - 3, 3 /'W )* < 0 3 + g 3,«-/( i - W ) Vəli Əliyev. Qarabağ (Q əd im dövr) (A zərbaycan, türk, rus v ə in gilis dillərində) Bakı. Ç aşıoğlu - M ultim edia, 2010-2 0 4 səh.

Detaylı

ELM VƏ TƏHSİL MƏRKƏZİ TƏFƏKKÜR UNİVERSTETİ MÖVZU: RELYEFİN İNKİŞAF TARİXİ TƏLƏBƏ: MƏMMƏDOVA ÜLKƏR KURS: I QRUP: 410 İB

ELM VƏ TƏHSİL MƏRKƏZİ TƏFƏKKÜR UNİVERSTETİ MÖVZU: RELYEFİN İNKİŞAF TARİXİ TƏLƏBƏ: MƏMMƏDOVA ÜLKƏR KURS: I QRUP: 410 İB ELM VƏ TƏHSİL MƏRKƏZİ TƏFƏKKÜR UNİVERSTETİ MÖVZU: RELYEFİN İNKİŞAF TARİXİ TƏLƏBƏ: MƏMMƏDOVA ÜLKƏR KURS: I QRUP: 410 İB Azərbaycan relyefinin müasir xüsusiyyətlərini dərk etmək, ayrı-ayrı böyük formaların

Detaylı

AZƏRBAYCANIN ENERJİ EHTİYATLARI VƏ ONLARDAN İSTİFADƏNİN MÖVCUD VƏZİYYƏTİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru.

AZƏRBAYCANIN ENERJİ EHTİYATLARI VƏ ONLARDAN İSTİFADƏNİN MÖVCUD VƏZİYYƏTİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru. AZƏRBAYCANIN ENERJİ EHTİYATLARI VƏ ONLARDAN İSTİFADƏNİN MÖVCUD VƏZİYYƏTİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 AZƏRBAYCANIN NEFT EHTİYATLARI Göstəricilər 2013 Kəşf edilmiş neft ehtiyatı,

Detaylı

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Əsas göstəricilər Hasilat AÇG neft (min barel/gün) neft (milyon ton) Sahdəniz qaz (milyard kubmetr) kondensat (milyon ton) Əməliyyat

Detaylı

Mənbə-http://behruzmelikov.com/ AFRİKA

Mənbə-http://behruzmelikov.com/ AFRİKA http://coqrafiya.blogspot.com/ Mənbə-http://behruzmelikov.com/ AFRİKA ÜMUMİ İCMAL Coğrafi mövqeyi, sahəsi, sərhədləri və sahil xətti. Afrika böyüklüyünə görə Avrasiyadan sonra materiklər arasında ikinci

Detaylı

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 AZƏRBAYCANIN İQTİSADİ RAYONLARI ABŞERON İQTİSADİ RAYONU Ərazisi: 3, 29 min km2 Əhalisi: 538,4 min nəfər

Detaylı

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2016 AZƏRBAYCANIN İQTİSADİ RAYONLARI ABŞERON İQTİSADİ RAYONU Ərazisi: 3, 29 min km2 Əhalisi: 551,8 min nəfər

Detaylı

Azərbaycanın fiziki coğrafiyası İzahat vərəqəsi

Azərbaycanın fiziki coğrafiyası İzahat vərəqəsi Azərbaycanın fiziki coğrafiyası İzahat vərəqəsi Qələndərov Ç.S. Azərbaycanın fiziki coğrafiya fənni fiziki coğrafiya fənləri arasında ən mühüm fən olmaqla coğrafiya fakultəsinin magistr pilləsi üzrə I

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT "Qeyrihökumət təşkilatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2013ci il tarixə FORMA 1 Müəssisə, təşkilat Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını

Detaylı

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ KAFEDRA: QİDA MƏHSULLARININ TEXNOLOGİYASI FƏNN: BİOTEXNOLOGİYANIN ƏSASLARI GENETIK MÜHƏNDISLIK VƏ ONUN ƏSAS ANLAYIŞLARI Tərtib etdi: Dos.,t.e.n. Qədimova Natəvan

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT «Qeyri-hökumət təşkilatının illik maliyyə hesabatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2009 il tarixə FORMA 1 VÖEN 1 3 0 0 1 2

Detaylı

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ 58 MART 2013 BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ Böyük Britaniya Qərbi Avropanın ən yüksək inkişaf ölkələrindən biridir. Bu ölkə vergi elminin vətəni hesab edilir. Böyük Britaniyanın vergi sahəsində olan

Detaylı

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets 100% dövlət şirkəti və ölkənin ən böyük vergi ödəyicisi; Şaxələnmiş gəlir mənbələri - Neft, qaz

Detaylı

Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni mənafelərinin

Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni mənafelərinin AZƏRLOTEREYA AÇIQ SƏHMDAR CƏMİYYƏTİNİN 2012-ci il üzrə İLLİK HESABATI Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni

Detaylı

Azərbaycanda turizmin vəziyyəti

Azərbaycanda turizmin vəziyyəti Azərbaycanda turizmin vəziyyəti İqtisadi islahatların həyata keçirilməsində iqtisadi və sosial mexanizmlərin formalaşması, dinamikası və proqnozlaşdırılması, xüsusi tədqiqat obyekti kimi təhlili, islahatların

Detaylı

Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? İN S I V SİNİF

Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? İN S I V SİNİF 1 Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? 1 Altından xətt çəkilmiş rəqəm hansı ədədi göstərir? 9802 Altından xətt çəkilmiş rəqəm hansı ədədi göstərir? 846513 2 3 Ədədin yazılışının mövqeli sistemi 93765 Yüzlük

Detaylı

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( )

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( ) AMEDIA 2016 Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:(+994 12) 4369846 / (+994 77) 4100004 E-mail: info@amedia.az www.amedia.az HAQQIMIZDA AMEDIA komandası olaraq biz böhranda şirkətlərin

Detaylı

EFİOPİYA VƏ SOMALİNİN KƏND TƏSƏRRÜFATININ MÜQAYİSƏLİ SƏCİYYƏSİ

EFİOPİYA VƏ SOMALİNİN KƏND TƏSƏRRÜFATININ MÜQAYİSƏLİ SƏCİYYƏSİ EFİOPİYA VƏ SOMALİNİN KƏND TƏSƏRRÜFATININ MÜQAYİSƏLİ SƏCİYYƏSİ Efiopiyanın kənd təsərrüfatı. İqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir.belə ki,üdm-un 50%-i, ixracatın isə 85%-i,ümumi məşğulluğun

Detaylı

QAFQAZIN COĞRAFİYASI (İQTİSADİ,SOSİAL VƏ SİYASİ COĞRAFİYASI)

QAFQAZIN COĞRAFİYASI (İQTİSADİ,SOSİAL VƏ SİYASİ COĞRAFİYASI) QAFQAZIN COĞRAFİYASI (İQTİSADİ,SOSİAL VƏ SİYASİ COĞRAFİYASI) Qafqazın coğrafiyası 1. Kursun predmeti, obyekti və vəzifələri -2 2. Qafqazın təbii şəraiti və təbii ehtiyatları 3. Qafqazın əhalisi və şəhərləri-2

Detaylı

IV Zirvə Oyunlarının ƏSASNAMƏSİ

IV Zirvə Oyunlarının ƏSASNAMƏSİ IV Zirvə Oyunlarının ƏSASNAMƏSİ Xırdalan-2016 Təsdiq edirəm Zirvə İnternational Sport Clubs MMC-nin Direktoru R.Rəsulov 01 aprel 2016-cı il Zirvə İnternational Sport Clubs MMC-nin IV Zirvə Oyunlarının

Detaylı

Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın

Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın əsas geosiyasi problemlərindən biri olan istehsalat tələbləri

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN TURİZM İNSTİTUTU. Turizm biznesinin təşkili və texnologiyası kafedrası

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN TURİZM İNSTİTUTU. Turizm biznesinin təşkili və texnologiyası kafedrası AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN TURİZM İNSTİTUTU Turizm biznesinin təşkili və texnologiyası kafedrası "TURIZMIN ƏSASLARI" fənnindən Türkiyə timsalında dünya turizminin

Detaylı

BİOSFER. Talıblı Pərviz Qrup: 400

BİOSFER. Talıblı Pərviz Qrup: 400 Talıblı Pərviz Qrup: 400 BİOSFER Yer kürəsinin səthi canlılar və cansızlar arasında bölünmüşdür. Yerin cansız aləminin yaşı 5 mlrd. il, canlı aləminin yaşı isə 3 mlrd. il olaraq qəbul edilmişdir. Məhz

Detaylı

BİOSFER

BİOSFER BİOSFER Yer kürəsinin səthi canlılar və cansızlar arasında bölünmüşdür. Yerin cansız aləminin yaşı 5 mlrd. il, canlı aləminin yaşı isə 3 mlrd. il olaraq qəbul edilmişdir. Məhz bu səbəbdən bəzi alimlərin

Detaylı

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ Bu kitab Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri Hökümət Təşkilatlarına Dővlət Dəstəyi Şurası

Detaylı

Serbest iş 5. Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti. Milli Aviasiya Akademiyası

Serbest iş 5. Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti. Milli Aviasiya Akademiyası Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti Milli Aviasiya Akademiyası Serbest iş 5 Fenn: Fizika 2 Mövzu: Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri Kafedra: Aerokosmik Telebe: Memmedova Hemide

Detaylı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI Brendlərin Uçuş Zolağı MÜNDƏRİCAT BİZ KİMİK? VİZYONUMUZ YENİ TERMİNALA BİR NƏZƏR NİYƏ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM? HƏDƏF KÜTLƏMİZ MƏHSULLARIMIZ BİZ

Detaylı

Baltik dənizi hövzəsi.

Baltik dənizi hövzəsi. Baltik dənizi hövzəsi. Baltik dənizi onun sahillərində yerləşən ölkələr üçün çox mühüm iqtisadi əhəmiyyətə malikdir.bu ölkələrin iqtisadiyyatı öz aralarında və regionlar arası və həmçinin dünya bazarına

Detaylı

MAGİSTR DİSSERTASİYASI AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ MAGİSTRATURA MƏRKƏZİ.

MAGİSTR DİSSERTASİYASI AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ MAGİSTRATURA MƏRKƏZİ. AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ MAGİSTRATURA MƏRKƏZİ Əlyazması hüququnda Əmirova Aytən Azad (MAGİSTRANTIN A.S.A.) AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASINDA TƏBİİ-EKZOGEN

Detaylı

Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir.

Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir. Mineral gübrələr Tərkibində bitkilər üçün qida elementləri olan və məhsulu yüksəltmək üçün torpağa verilən duzlara mineral gübrələr deyilir. Bitkinin tərkibinə 60-a qədər kimyəvi element daxil olur. Bunlardan

Detaylı

Mündəricat. Giriş...3

Mündəricat. Giriş...3 Mündəricat Giriş...3 1. Yer kürəsinin daxili quruluşu haqqında ümumi məlumat...5 2. Nüvə və onun quruluşu, Mantiya və onun hissələri...10 3. Yer kürəsinin daxili quruluşunun öyrənilməsi...12 4. Yer qabığı

Detaylı

EDİTÖR DEN. Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe. Eşq olsun belə dostluğa. və qardaşlığa. www.petkim.com.tr - 1

EDİTÖR DEN. Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe. Eşq olsun belə dostluğa. və qardaşlığa. www.petkim.com.tr - 1 EDİTÖR DEN Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe PETKİM YAŞAM ın 1-4 Haziran 2010 tarihleri arasında Bakü de düzenlenen Caspian Oil & Gas (COG) Fuarı için hazırladığımız özel sayısı ile karşınızdayız

Detaylı

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I!

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I! R Ə S M İ S T A T İ S T İ K A H E S A B A T I 1-İstehsal -li forma Hesabatı təqdim edən müəssisənin adı: Bazarstore Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Müəssisənin kodu: 1173024 Hesabat dövrü: 2016 -ci il 9

Detaylı

Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair ci illər üçün. Tədbirlər Planı

Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair ci illər üçün. Tədbirlər Planı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 30 mart tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair -ci illər üçün Tədbirlər Planı Tədbirin adı

Detaylı

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv bir ERKƏN İNKİŞAF SİSTEMİ hazırlamışlar. Bizim SERTIFIKATLAŞDIRILMIŞ

Detaylı

FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ

FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ I. FİZİKİ ŞƏXSLƏRİN ƏMLAK VERGİSİ Son dəyişikliklər yalnız fərdi xüsusi mülkiyyətdə olan evlərə, sahibkarlara, fərdi

Detaylı

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK HAZİRAN 2012 Caspian Oil & Gas Fuarı Özel Sayısı VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK 82 - HAZİRAN 12 EDİTÖR DEN REDAKTORDAN Kafkaslar ın

Detaylı

Ana kart (Motherboard)

Ana kart (Motherboard) 1 Ana kart (Motherboard) 2 Ana lövhə və ya ana kart (ing. motherboard) mürəkkəb çoxqatlı çap lövhəsində fərdi kompüterin əsas komponentləri (mərkəzi prosessor, operativ yaddaşın kontrollerləri, operativ

Detaylı

Qida fiziologiyası. müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə.

Qida fiziologiyası. müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə. Fənn: Qida fiziologiyası Tərtib etdi: müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə. Mühazirə 7. QİDA RASİONLARINDA NORMALLAŞDIRILMASININ ELMİ ƏSASLARI YAĞLARIN Plan: 1) Lipidlərin orqanizm üçün fizioloji əhəmiyyəti. 2)

Detaylı

b) Kişi cinsi hormonlar. (C 19 steroidlər). R=CH 3 androgen; c) C 18 steroidinə malik hormonlar. R=H estran.

b) Kişi cinsi hormonlar. (C 19 steroidlər). R=CH 3 androgen; c) C 18 steroidinə malik hormonlar. R=H estran. HİPOFİZİN ÖN PAYIN HORMONLARI HAQQINDA ƏTRAFLI MƏLUMAT Hormon sözü yunanca hərəkətə gətirmək deməkdir. Hormon termini 1905-ci ildə E. Starlinq tərəfindən elmə daxil edilmişdir. Xüsusi üzv və toxumalarda

Detaylı

1 Giriş. Mündəricat. Şəkillərin siyahısı. Cədvəllərin siyahısı

1 Giriş. Mündəricat. Şəkillərin siyahısı. Cədvəllərin siyahısı 1 Mündəricat 1.1... 1-2 1.1.1 3Ö Seysmik Tədqiqatın Xülasəsi... 1-2 1.1.2 AYDH Kontrakt Sahəsinin yaxınlığında BP-nin digər kəşfiyyat və hasilat fəaliyyətləri... 1-3 1.2 3Ö Seysmik Tədqiqat üzrə ƏMSSTQ

Detaylı

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Birimi Temmuz 2013 T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI İçindekiler Azerbaycan Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler...5 Azerbaycan Cumhuriyeti

Detaylı

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri QOŞMA C3 ƏMSSTQ SƏNƏDİNƏ ƏLAVƏYƏ DÜZƏLİŞLƏRİN REYESTRİ Qoşma C3: ƏMSSTQ sənədinə Əlavəyə Düzəlişlərin Reyestri i MÜNDƏRİCAT 1 MÜQƏDDİMƏ... I Cədvəllər Cədvəl

Detaylı

Q A N U N U. Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il dövlət büdcəsi haqqında

Q A N U N U. Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il dövlət büdcəsi haqqında A Z Ə R B A Y C A N R E S P U B L İ K A S I N I N Q A N U N U Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il dövlət büdcəsi haqqında Maddə 1. Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il dövlət büdcəsinin gəlirləri 10222000,0

Detaylı

Azər-Türk Bank ASC üzrə

Azər-Türk Bank ASC üzrə Azər-Türk Bank ASC üzrə XİDMƏT HAQQI TARİFLƏRİ Fiziki şəxslərə göstərilən bank xidmətləri üzrə TARİFLƏR CƏDVƏLİ 1 1.1 1.2 1.3 2 Bank hesablarının açılması: Cari hesabın açılması (əmanət qoyulması, kredit

Detaylı

Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi. Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi Əl Kuk

Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi. Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi Əl Kuk Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi Əl Kuk, Şahdəniz İşlənməsi üzrə vitse-prezident Xəzər Neft və Qaz Konfransı, Bakı 6 iyun 2013-cü il Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni

Detaylı

MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ

MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ Öz Günümüzde, küreselleşme koşullarında Doğu-Batı çatışması özel aciliyet arz etmektedir. Doğu ülkelerinin zengin kültürel geleneğe sahip edebiyatı

Detaylı

AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI REFERAT İXTİSAS: QRUP: FƏNN:

AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI REFERAT İXTİSAS: QRUP: FƏNN: AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI REFERAT FAKÜLTƏ: İXTİSAS: QRUP: TƏLƏBƏ: MÜƏLLİM: FƏNN: 1 BAKI - 2009 2 Plan. 1. Qısa faktlar 2. Cənubi Amerika haqqında 3. İqlimi

Detaylı

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 AZƏRBAYCAN VƏ OSMANLI TƏZKİRƏLƏRİNİN MÜQAYİSƏSİ ÖZET Vüsale Musalı * Ortaçağ'dan bugüne

Detaylı

Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar :

Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar : Mündəricat Giriş...3 Xammal və alınan məhsulun seçilib əsaslandırılması...5 Prosesin elmi əsasları 9 Texnoloji sxemin seçilib əsaslandırılması.16 Əsas aparatın izzahı 20 Ədəbiyyat. Giriş Xlorid turşusu

Detaylı

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ SEKTORLAR ÜZRƏ TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ SEKTORLAR ÜZRƏ TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ SEKTORLAR ÜZRƏ TƏHLİLİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2016 ÜDM İSTEHSALINDA SEKTORLARIN PAYI (2015) ÜDM İSTEHSALINDA SEKTORLARIN PAYI Azərbaycanda ÜDM-nin

Detaylı

BİOLOGİYA YEKUN IMT( AZ)

BİOLOGİYA YEKUN IMT( AZ) BİOLOGİYA YEKUN IMT( AZ) 1. Biosferin quruluşu və sərhədləri. Biosfer Yer kürəsində canlıların yaşadığı mühitdir. Biosferin sərhədləri aşağıdakılardır. A) Bütün hidrosfer. Məlumdur ki, su olan yerdə həyat

Detaylı

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU Çağ Öğretim İşletmeleri Qafqaz Universiteti Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) MÜLKİ HÜQUQ BEYNƏLXALQ SİMPOZİUM M ATERİ ALLAR ÖZEL HUKUK ULUSLARARASI SEMPOZYUM TEBLİ ĞLER Bakı Azərbaycan

Detaylı

Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı cü il. Sədr. Elman Rüstəmov

Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı cü il. Sədr. Elman Rüstəmov Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı Qərar 2014-cü il Sədr Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən ödəniş sistemlərində hesablaşmaların təşkili Qaydaları

Detaylı

OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE)

OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE) OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE) - Dadızdırma stendləri - Dadızdırma aksiyalarının təşkili - Marka və ya məhsul tanıtma

Detaylı

İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ

İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI DÖVLƏT NEFT ŞIRKƏTI (ARDNŞ) İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ YENI QLOBAL RAZILAŞMANIN ELEMENTLƏRİ VƏ NƏZƏRDƏ TUTULAN TÖHVƏLƏRİN

Detaylı

Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması haqqında Təlimat. 1. Ümumi müddəalar

Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması haqqında Təlimat. 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyətinin _06_ oktyabr 2009-cu il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol 28 Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması

Detaylı

Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ

Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ 1. Tirajlı stimullaşdırıcı lotereyanın təşkilatçısı: OMG Azerbaijan Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət, bundan sonra Təşkilatçı. Ünvan:

Detaylı

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DSMF 16.09.2015 Mündəricat Giriş...2 Məqsəd... 2 Məzmun... 2 Xidmətin istifadəçiləri...

Detaylı

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I Dövlət qeydiyyatına alınmışdır Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti Qeydiyyat 3118 Protokol 05 18 mart 2005-ci il 03 mart

Detaylı

2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ.

2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ. 2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ. 2011-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyası

Detaylı

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Dünyanı Dəyişdirən İnnovativ Texnologiyalar və Həllər ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Məhsullar Həllər Xidmətlər Video Konfrans Xidmət içi Təhsil Qurumsal Kommunikasiya Sadəcə Software

Detaylı

Fəsil 14 Ümumi layihə qiymətləndirməsi

Fəsil 14 Ümumi layihə qiymətləndirməsi Fəsil 14 Ümumi layihə qiymətləndirməsi MÜNDƏRİCAT 14 LAYİHƏNİN ÜMUMİ QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ... 14-1 14.1 Giriş... 14-1 14.2 ƏMSATQ hazırlanması... 14-1 14.2.1 Qəbul edilmiş proses... 14-1 14.2.2 ƏMSATQ Prosesində

Detaylı

PAYLAYICI ELEKTRİK ŞƏBƏKƏLƏRİNİN REKONSTRUKSiYASI VƏ MODERNİZASİYASI. Məruzəçilər: Hikmət Əliyev, Qalib Həmidov, Araz Məmmədzadə

PAYLAYICI ELEKTRİK ŞƏBƏKƏLƏRİNİN REKONSTRUKSiYASI VƏ MODERNİZASİYASI. Məruzəçilər: Hikmət Əliyev, Qalib Həmidov, Araz Məmmədzadə PAYLAYICI ELEKTRİK ŞƏBƏKƏLƏRİNİN REKONSTRUKSiYASI VƏ MODERNİZASİYASI Məruzəçilər: Hikmət Əliyev, Qalib Həmidov, Araz Məmmədzadə Bu il (2016-cı il) Respublikamızda paylayıcı elektrik şəbəkələrində islahatlara

Detaylı

Norveçdə turizm işinin təşkili

Norveçdə turizm işinin təşkili Norveçdə turizm işinin təşkili Turizm Turizm fransız sözü olub mənası gəzinti istirahət və əyləncə deməkdir. Lakin bu sözün başqa mənaları da var. Məsələn: Tuirzm insanın istirahət etdiyi zaman bütün mürəkkəb

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNHASİLATI ÜZRƏ ŞƏFFAFLIQ TƏŞƏBBÜSÜ 2013-CÜ İL ÜZRƏ HESABAT

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNHASİLATI ÜZRƏ ŞƏFFAFLIQ TƏŞƏBBÜSÜ 2013-CÜ İL ÜZRƏ HESABAT AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNHASİLATI ÜZRƏ ŞƏFFAFLIQ TƏŞƏBBÜSÜ 2013-CÜ İL ÜZRƏ HESABAT Iyul2015-ci il Hesabat Azərbaycan Respublikasında MHŞT-nin həyata keçirliməsi çərçivəsində Çoxtərəfli Qrupun sifarişi

Detaylı

Sentyabr 2013 HƏYAT TƏRZİ HESABAT

Sentyabr 2013 HƏYAT TƏRZİ HESABAT Sentyabr HƏYAT TƏRZİ HESABAT Araşdırma haqqında F i n d y o u r w a y t o s u c c e s s 2 Bu araşdırma layihəsi 17 iyun 30 iyul -ci il tarixində Business Insight International Research GROUP tərəfindən

Detaylı

2016-cı ildə Rioda keçiriləcək Olimpiya oyunlarının ən yaxşı anlarından zövq alın! TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYA QAYDALARI VƏ ŞƏRTLƏRİ

2016-cı ildə Rioda keçiriləcək Olimpiya oyunlarının ən yaxşı anlarından zövq alın! TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYA QAYDALARI VƏ ŞƏRTLƏRİ 2016-cı ildə Rioda keçiriləcək Olimpiya oyunlarının ən yaxşı anlarından zövq alın! TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYA QAYDALARI VƏ ŞƏRTLƏRİ 1. Tirajlı Stimullaşdırıcı Lotereyanın təşkilatçısı: OMG Azerbaijan

Detaylı

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK MƏNTİQİ TƏFƏKKÜRÜN YOXLANILMASI ÜZRƏ TEST TAPŞIRIQLARI 1. Ədədi ardıcıllıqda sual işarəsi yerinə hansı ədəd gəlməlidir? 5? 7 7 14 11 16 15? A) 32; 4 B) 3; 32 C) 13; 5 D) 32; 7 E) 3; 8 2. Qanunauyğunluğu

Detaylı

Antalya Konyaaltı Liman Mahallesi Denize 200 Metre Mesafede Lüx Satılık m2 Daireler

Antalya Konyaaltı Liman Mahallesi Denize 200 Metre Mesafede Lüx Satılık m2 Daireler Telefon:242-259 8 77 İlan No:f-245886-56 Ref.No:E-095 Antalya Konyaaltı Liman Mahallesi Denize 200 Metre Mesafede Lüx Satılık + 75 m2 Daireler Satılır - İqamətgah 55,000 80 m2 Antalya / Konyaaltı Otaqların

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti 18 yanvar 2003-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol N 01 Reyestr N 32 İdarə Heyətinin Sədri Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının

Detaylı

İyirmi il məcburi köçkünmü olar?

İyirmi il məcburi köçkünmü olar? Brukinqs İnstitutu və London İqtisadiyyat İnstitutunun Məcburi Köçkünlük üzrə birgə Layihəsi ROOKINGS İyirmi il məcburi köçkünmü olar? Azərbaycanda məcburi köçkünlər və yerli əhalinin ehtiyaclarının və

Detaylı

Kurs işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ. Kafedra: Bank işi

Kurs işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ. Kafedra: Bank işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ Kafedra: Bank işi Fakultə: Kredit-İqtisad İxtisas: Maliyyə-Kredit Kurs işi Kurs : II Qrup: K-648 Tələbə: Mövzu: Elmi rəhbər:

Detaylı

DÜNYA İQTİSADİYYATI. I Mövzu - Giriş: dünya iqtisadiyyatının coğrafiyası və qloballaşma

DÜNYA İQTİSADİYYATI. I Mövzu - Giriş: dünya iqtisadiyyatının coğrafiyası və qloballaşma DÜNYA İQTİSADİYYATI I Mövzu - Giriş: dünya iqtisadiyyatının coğrafiyası və qloballaşma THE WORLD ECONOMY: Geography, Business, Development Frederick P. Stutz, Barney Warf Sixth Edition, Pearson, 2012 HAZIRLADI:

Detaylı

Naxçıvan : inkişafın yeni mərhələsi

Naxçıvan : inkişafın yeni mərhələsi Naxçıvan : inkişafın yeni mərhələsi Đstəyirəm ki, mənim arzum, istəklərim, Azərbaycan dövləti haqqında, müstəqli Azərbaycanın gələcəyi haqqında və Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvan haqqında planlarım,

Detaylı

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu 2013 Məzmun Nə etməli Texniki müsahibəyə dair məsləhətlər Seçim prosesinə ümumi baxış Gənc mütəxəssis (Challenge) proqramı Nə etməli Müsahibədə uğur qazanmaq üçün

Detaylı

Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR. hazırlayaqmı?

Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR. hazırlayaqmı? Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR hazırlayaqmı? Loqo Çaplı Konfetlər Meyvəli konfet Meyvəli konfetlərin çəkisi 3,2 qr. Min.Sifariş miqdarı 25 kq.dır. Xüsusilə fırmanızın loqosuna uyğun olaraq hazırlanır və

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ SABAH QRUPLARI MƏRKƏZİ. İxtisas: BİZNESİN İDARƏ EDİLMƏSİ

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ SABAH QRUPLARI MƏRKƏZİ. İxtisas: BİZNESİN İDARƏ EDİLMƏSİ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ SABAH QRUPLARI MƏRKƏZİ İxtisas: BİZNESİN İDARƏ EDİLMƏSİ Sərbəst iş No 2 MÖVZU: Azərbaycanda erkən dövlət qurumları və qədim

Detaylı

Bu derslik behruzmelikov.com saytindan yuklenmisdir MÜHAZİRƏ 1.

Bu derslik behruzmelikov.com saytindan yuklenmisdir MÜHAZİRƏ 1. MÜHAZİRƏ 1. Xəzərin fiziki coğrafiyası fənninə giriş. Biz bu fənndə Xəzər dənizinin tək özü haqqında deyil,həmçinin onun sahillərindən də danışacagiq (xüsusilə Azərbaycan ərazisində). Burada sahil məfhumu

Detaylı

C OĞRAFİYA. (II ixtisas qrupu üçün) Coğrafiya

C OĞRAFİYA. (II ixtisas qrupu üçün) Coğrafiya Abituriyentlər qəbul proqramındakı materialı dərindən bilməklə yanaşı, aşağıdakıları da bacarmalıdırlar: müasir dövrü mətbuatın müvafiq materiallarından hərtərəfli istifadə etməyi; fənnin xüsusiyyətlərindən

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN TURİZM İNSTİTUTU. "Beynəlxalq turizmin coğrafiyası" fənnindən REFERAT İŞİ

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN TURİZM İNSTİTUTU. Beynəlxalq turizmin coğrafiyası fənnindən REFERAT İŞİ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN TURİZM İNSTİTUTU Turizm biznesinin təşkili və texnologiyası kafedrası "Beynəlxalq turizmin coğrafiyası" fənnindən REFERAT İŞİ Turizm və

Detaylı

Mahmudov Anarın. İqtisadi coğrafiyadan. kurs işi MÖVZU:

Mahmudov Anarın. İqtisadi coğrafiyadan. kurs işi MÖVZU: Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin 1-ci kurs MK-44 qrup tələbəsi Mahmudov Anarın İqtisadi coğrafiyadan kurs işi MÖVZU: Azərbaycanın Aqrar-Sənaye kompleksi

Detaylı

Finansist. Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ

Finansist. Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ Finansist Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ 54 APREL 2013 Təqdimat Finansist Almaniya güclü maliyyə sisteminə malik olan dövlətlərdən biridir. Vergi sisteminə gəldikdə isə demək olar ki, burada vergi gəlirləri

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 28 dekabr tarixli, 212 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1.1. Bu Qayda Azərbaycan

Detaylı

REGİONAL İNKİŞAFDA İNKİŞAF AGENTLİKLƏRİNİN ROLU: AVROPANIN KİÇİK PARİSİ VƏ BAKININ QARDAŞI İZMİRDƏN QEYDLƏR

REGİONAL İNKİŞAFDA İNKİŞAF AGENTLİKLƏRİNİN ROLU: AVROPANIN KİÇİK PARİSİ VƏ BAKININ QARDAŞI İZMİRDƏN QEYDLƏR REGİONAL İNKİŞAFDA İNKİŞAF AGENTLİKLƏRİNİN ROLU: AVROPANIN KİÇİK PARİSİ VƏ BAKININ QARDAŞI İZMİRDƏN QEYDLƏR Elşən BAĞIRZADƏ, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti Türk Dünyası İşlətmə Fakültəsinin müəllimi,

Detaylı

Turizm haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

Turizm haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Turizm haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında turizm bazarının hüquqi əsaslarının bərqərar edilməsinə yönəldilmiş dövlət siyasətinin prinsiplərini, turizm fəaliyyətinin

Detaylı

Açıq bazar əməliyyatları. Banklardan kənar nağd pul. Baza inflyasiya. Çərçivə alətləri. Deflyasiya. Dezinflyasiya. Dollarlaşma

Açıq bazar əməliyyatları. Banklardan kənar nağd pul. Baza inflyasiya. Çərçivə alətləri. Deflyasiya. Dezinflyasiya. Dollarlaşma Açıq bazar əməliyyatları Banklararası pul bazarı Banklardan kənar nağd pul Baza inflyasiya Çərçivə alətləri Deflyasiya Devalvasiya Dezinflyasiya Dollarlaşma Dövriyyədə olan nağd pul Emissiya Faiz dərəcələri

Detaylı

Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V.

Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V. Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V.MUSTAFAYEV BİLDİRÇİNÇİLİK GƏLİRLİ VƏ PERSPEKTİVLİ BİZNESDİR 2 Redaktor

Detaylı

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU II CİLD Azərbaycan Dövlət Hacettepe Qırğızıstan-Türkiyə Ahmet Yesevi İqtisad Universiteti Universiteti Manas Universiteti Universiteti Dünya İqtisadiyyatının İnkişaf Paradiqması: Bazar və Sonrası mövzusunda

Detaylı

çevrilməklə biz eyni zamanda regionların sosial-iqtisadi inkişafını çox sürətlə və effektiv şəkildə həyata keçirə bilərik. Bİr vətəndaş olaraq

çevrilməklə biz eyni zamanda regionların sosial-iqtisadi inkişafını çox sürətlə və effektiv şəkildə həyata keçirə bilərik. Bİr vətəndaş olaraq Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm nazirliyi Azərbaycan dövlət Mədəniyyət və İncəsənət universiteti Turizm və otelçilik fənni üzrə Sərbəst işi Tələbə:Seyfəlov Ziya Fakultə:Kultralogiya Mövzu:

Detaylı

2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları

2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları 2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları İXTİSAS QRUPU IV TEST TAPŞIRIĞI 25 QAPALI 21 AÇIQ HESABLAMA 1 SEÇİM 2 UYĞUNLUĞU MÜƏYYƏN

Detaylı

BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR

BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR Aktivlərin maddələri Cəmi (min AZN) Xarici valyutada (2-ci sütundan) 1. Nağd vəsaitlər (banknotlar v ə sikkələr, yolda, bankomatlarda v ə 20330.03 8764.68 valyuta mübadil ə məntəqələrind

Detaylı

MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI

MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI Yumurta - tərkibində bioloji cəhətdən qiymətli zülallar (26%), yağlar (22%), D, A, E, PP, B 1 və B 2 vitaminləri olan, fosfor və dəmirlə zəngin

Detaylı

İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları

İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti «İdman mərc oyunlarının həyata keçirilməsi məqsədi ilə hüquqi şəxsin akkreditasiya olunması Qaydası»nın və «İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları»nın

Detaylı

"Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ İdarə Heyətinin 18.05.2017-ci il tarixli 179 N-li qərarına əlavə "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ Ödəniş nın buraxılmasına görə illik xidmət haqqı (manatla, əsas

Detaylı

cü illərdə Bakı şəhərinin və onun qəsəbələrinin sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramı GİRİŞ

cü illərdə Bakı şəhərinin və onun qəsəbələrinin sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramı GİRİŞ 2011-2013-cü illərdə Bakı şəhərinin və onun qəsəbələrinin sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2011-ci il 4 may tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmişdir

Detaylı

MÜASİR AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ FORMALAŞMASININ ƏSAS MƏRHƏLƏLƏRİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru

MÜASİR AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ FORMALAŞMASININ ƏSAS MƏRHƏLƏLƏRİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru MÜASİR AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ FORMALAŞMASININ ƏSAS MƏRHƏLƏLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 MÜSTƏQİLLİYƏ QƏDƏRKİ DÖVR... XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəlləri: Qurudan çıxarılan

Detaylı

1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında

1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında 1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında Yaddaş növləri: Yaddaş növü Verilənlərin saxlanılması Açıqlama RAM Müvəqqəti yaddaş Random Access Memory CMOS Müvəqqəti yaddaş

Detaylı

"Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ 21-Jun-2017 USD 1.7022 "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ Ödəniş nın buraxılmasına görə illik xidmət haqqı (manatla) Internet Card 1 / MC Web-Card 1 Electron 1 / Debit

Detaylı