TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ İŞLEMLER DENGESİ İLİŞKİSİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ İŞLEMLER DENGESİ İLİŞKİSİ"

Transkript

1 aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE CRİ İŞLEMLER DENGESİ İLİŞKİSİ Osman Mura TELTR (*) Harun TERZİ (**) Öze: Bu çalışmada, ekonomik büyüme ile cari işlemler dengesi arasındaki ilişki 1991:4-2005:4 dönemini kapsayan üçer aylık verilerle Türkiye ekonomisi için ahmin edilmişir. Değişkenler arasındaki ilişki, Granger nedensellik ve VR analizleri ile araşırılmışır. Ekonomerik analizler, büyüme oranı ile cari işlemler dengesi arasında, büyüme oranından cari işlemler dengesine doğru ek yönlü bir nedenselliğin olduğunu oraya koymuşur. nahar Kelimeler: Büyüme oranı, cari işlemler dengesi, Granger nedensellik, VR, eki-epki analizi bsrac: In his sudy, he relaion beween economic growh and curren accoun balance has been analyzed by he quarerly daa in he 1991:4-2005:4 period for he Turkish economy. The relaion beween he variables has been analyzed by Granger causaliy and VR analyses. Economeric sudies show ha here is a one way relaion from he growh rae o he curren accoun defici. Key Words: Growh rae, curren accoun balance, Granger causaliy, VR, impulse and response analysis I. Giriş Reel milli gelirdeki arış olarak da ifade edilen ekonomik büyüme oranı ile ekonomideki mal, hizme ve resmi karşılıksız ransferleri göseren cari işlemler dengesi arasındaki ilişki ve cari açık son yıllarda araşırmacıların ilgisini çeken önemli bir konu haline gelmişir. İlgili lieraür incelendiğinde büyüme ve cari denge ilişkisinde iki farklı yaklaşımın olduğu görülmekedir. Yaygın kabul gören ilk yaklaşıma göre, ekonomik büyüme ile cari işlemler dengesi arasında ers yönlü ve kuvveli bir nedensellik ilişkisi vardır (Debelle- Faruqee, 1996, Bagnai-Manzochi, 1998, Kandil-Greene, 2002). Büyüme oranındaki arışların cari işlemler dengesinde bozulmalara yol açığını ileri süren bu yaklaşıma göre, ekonomik büyüme ve cari denge arasındaki bu ers yönlü ilişkiye özellikle Türkiye başa olmak üzere gelişmeke olan birçok ülkede raslamak mümkündür. Gelişmeke olan ülkelerin önemli bir kısmı, üreimlerinde ihal girdiyi yüksek oranda kullandıklarından başka bir deyişle ihalaa dayalı büyüdüklerinden, ekonomik büyüme oranlarındaki arışlar sonucunda cari işlemler dengesinde ciddi bozulmalar ile karşı karşıya kalmakadırlar. İkinci yaklaşıma göre, büyüme oranındaki arış ile yüksek oranlı cari açıklar arasında zayıf ya da sisemaik herhangi bir nedensellik ilişkisi bulunmamakadır. (*) rş. Gör. Karadeniz Teknik Üniversiesi SBE İkisa Bölümü (**) Prof. Dr. Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü

2 120 Osman Mura TELTR, Harun TERZİ Bu çalışma ekonomik büyüme ile cari işlemler dengesi arasındaki ilişkiye yönelik yukarıda bahsedilen iki farklı yaklaşımdan hangisinin Türkiye için geçerli olduğunu es emeyi amaçlamakadır. Çalışma beş bölümden oluşmakadır. İkinci bölümde, Türkiye ekonomisinde büyüme ve cari işlemler dengesi arasındaki ilişki ablo ve şekiller yardımıyla açıklanmışır. Üçüncü bölümde, ekonomik büyüme ve cari işlemler dengesi ilişkisini inceleyen değişik ülke deneyimlerinin de yer aldığı lieraür çalışması verilmişir. Dördüncü bölümde, ekonomerik analizde kullanılan veri sei hakkında bilgi sunulurken, beşinci bölümde, ekonomerik bulgulara yer verilmişir. Sonuç bölümü ise elde edilen bulgular ışığında yapılan değerlendirmeleri içermekedir. II. Türkiye de Ekonomik Büyüme-Cari Denge İlişkisi Son dönemde Türkiye ekonomisinde birçok ekonomik gösergede iyileşme gözlemlenirken cari açıkaki arış ciddi bir sorun olarak göze çarpmakadır yılında 1.5 milyar dolar civarında olan cari açık, ilerleyen yıllarda sürekli ararak 2004 de 15.6, 2005 de 22.6 ve 2007 de 37.9 milyar dolar seviyesine yükselmişir. Özellikle 1990 yılından iibaren yaşanan ekonomik krizlerin ödemeler bilançosu kaynaklı oluşu ve kriz yıllarından önce Cari çık/gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) oranının lieraürde ileri sürülen %4-5 lik eşik değerlerini aşması olası bir ekonomik krizin gösergesi olduğu endişesini gündeme geirmekedir döneminde Cari çık/gsmh oranının %4-5 lik eşik değerini sık sık aşığı görülmekir (Şekil 1) ,91 2,33-0,99-3,34 Cari Denge/GSMH -4,82-6,26-8, Şekil 1: Cari İşlemler Dengesi/GSMH ( , milyon dolar) döneminde dikka çeken diğer bir husus ekonomik büyüme oranındaki sürekli arışır. Büyüme oranındaki arışın arkasında ihalaaki hızlı ve yüksek oranlı yükselişin ekisi oldukça fazladır döneminde ihala %171 oranında ararak milyar dolar olarak gerçekleşmişir.

3 aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, Toplam ihala hacminin içerisinde ara malı ihalaının %70 ler seviyesinde olması, ihalaaki arışın daha çok girdi alebinden kaynaklandığının önemli bir gösergesidir. Dolayısıyla ekonomik büyümedeki arış ara malı ihali ağırlıklı ihala hacmindeki yükselme ile bağlanılı olarak oraya çıkmakadır. İhraca gelirlerinin çoğu kez ara malı ihalaını bile karşılayamadığı bu dönemde ihala hacmindeki yüksek oranlı arışlar dış icare dengesinde köüleşmelere yol açarak cari işlemler açığının armasına neden olmuşur (Tablo 1, Şekil 2). Tablo 1: İhracaın İhalaı Karşılama Oranı ( , milyon dolar) ra Malı İhracaın İhalaı Karşılama Yıl İhraca İhala İhalaı Oranı (%) Kaynak: TÜİK İsaisiksel Gösergeler ( ) Şekil 2: Cari İşlemler Dengesi ( , milyon dolar) Gelişmeke olan ülkelerin üreimlerinde yüksek mikarda ihal girdi kullanmaları ihracaın ihalaı karşılama oranında azalmalara, dış icare ve cari işlemler dengesinde ise bozulmalara yol açmakadır. Büyüme oranı ile cari

4 122 Osman Mura TELTR, Harun TERZİ işlemler dengesi arasında bulunan ers yönlü ilişki gelişmeke olan birçok ülke ekonomisinde görülmekle birlike, Debelle ve Faruqee (1996), gelişmiş ülkelerin de hızlı ekonomik büyüme yüzünden cari işlemler dengesinde bozulma riski ile karşı karşıya olduklarını espi emişlerdir. yrıca Freund (2000), gelişmiş ülkelerin büyüme oranındaki arışların ükeim harcamalarını arırarak asarruf hacmini daralığını ve böylece cari işlemler dengesinde bozulmalara neden olduğunu belirlemişir. Ekonomik büyüme oranı (Büyüme) ile cari işlem dengesi (Cari Denge) arasındaki ers yönlü ilişki 1990 lı yıllarla birlike Türkiye ekonomisinde de açıkça oraya çıkmaya başlamışır (Şekil 3). Özellikle döneminde büyüme oranı ile cari işlemler arasındaki bu ilişki ararak devam emiş ve cari işlemler açıkları ehlikeli boyulara ulaşmışır. Bu durumun ek isisnası ise ve kriz dönemleridir. Söz konusu dönemlerde cari işlemler dengesi yapılan devalüasyonlar nedeniyle fazla vermişir Cari Denge Büyüme Şekil 3: Büyüme Oranı ve Cari İşlemler Dengesi ( , milyon dolar, %) III. Lieraür Lieraürde büyüme oranı ile cari işlemler dengesi arasındaki ilişkiyi açıklamaya yönelik yapılan çalışmalar başlıca iki grup alında oplanabilir. İlk grupa büyüme oranı ile cari işlemler dengesi arasında güçlü bir ilişkinin varlığını iddia eden çalışmalar yer almakadır. Bu çalışmalara göre, ekonomik büyüme oranındaki arışlar cari işlemler dengesinde bozulmalara neden olmakadır. İkinci grupa ise söz konusu bu iki değişken arasında yine ek yönlü faka isaisiksel olarak zayıf ya da anlamsız nedensellik ilişkisi olduğunu beliren çalışmalar bulunmakadır.

5 aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, dönemi yirmi bir gelişmiş ülke için cari işlemler dengesinin belirleyicilerini yaay kesi ve zaman serisi kullanarak inceleyen Debelle ve Faruqee (1996), ekonomik büyüme hızı fazla olan ülkelerin yüksek oranlı cari işlemler açığı verme eğiliminde olduğunu espi emişlerdir. Bagnai ve Manzochi (1998), dönemi için kırk dokuz gelişmeke olan ülkenin cari işlemler dengesindeki dönüşümleri yapısal kırılma esleriyle belirlemişler ve bu dönüşümler ile emel makro ekonomik değişkenler arasındaki ilişkileri panel veri kullanarak es emişlerdir. Elde edilen sonuçlar Debelle ve Faruqee (1996) nin sonuçlarıyla paralellik gösermekedir. Buna göre büyüme oranındaki arışlar cari işlemler dengesi üzerinde köüleşmelere yol açarak cari işlemler açığının armasına neden olmakadır. Ekonomik büyüme oranı ile cari işlemler dengesi arasında ers yönlü ilişki bulunduğunu beliren bir diğer çalışma ise Freund (2000) un çalışmasıdır dönemi kişi başına milli geliri on bin doların üzerinde olan yirmi beş ülke için cari işlemler dengesindeki dönüşümleri (açıkan fazlaya veya fazladan açığa) zaman serisi ve panel veriler kullanarak inceleyen Freund (2000), cari işlemler dengesindeki köüleşmelerle büyüme oranındaki arışların yakından ilgili olduğunu belirlemişir. Freund (2000), incelediği yirmi beş ülkenin çoğunda, büyüme oranındaki arışların ükeim harcamalarını arırarak asarruf hacmini daralığını ve böylece cari işlemler dengesinde açıklar oraya çıkardığını sapamışır dönemi yıllık verilerle merika Birleşik Devleleri nde cari işlemler dengesinin konjonkürel harekelere duyarlılığını Johansen-Juselius eşbüünleşme ve Vekör Haa Düzelme (VEM) modelleriyle inceleyen Kandil ve Greene (2002), büyüme oranı ile cari işlemler dengesi arasında uzun dönemli ve ers yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu espi emişlerdir. Yapısal modellerle yapılan analizlerde, ulusal ekonominin büyüme oranındaki arışların cari işlemler dengesinde beklendiği gibi köüleşmelere yol açığını, buna karşın yabancı ülke ekonomilerinin büyüme oranlarındaki arışların cari işlemler dengesinde iyileşmelere neden olduğunu ileri sürmüşlerdir döneminde oldukça iyi bir büyüme performansı ve sürdürülebilir düzeyde cari işlemler açığı sergileyen Singapur ekonomisinin 1997 yılında yaşadığı ekonomik kriz sonrası durumunu dönemi için En Küçük Kareler (EKK) yönemi ile inceleyen Dominguez (2005), milli gelirdeki arışların cari işlemler dengesinde köüleşmelere yol açığını belirlemişir. Dominguez (2005), Kandil ve Green (2002) sonuçlarına benzer bir şekilde ulusal ekonominin büyüme oranındaki arışların cari işlemler dengesinde köüleşmelere, yabancı ülkelerin büyüme oranlarındaki arışların ise cari işlemler dengesinde iyileşmelere neden olduğunu espi emişir. Lieraürde büyüme oranı ile cari işlemler dengesi arasında ers yönlü ilişki bulunduğunu beliren çok sayıda çalışma olmasına rağmen, azda olsa söz konusu değişkenler arasında zayıf ya da sisemaik bir ilişki bulunmadığını

6 124 Osman Mura TELTR, Harun TERZİ beliren çalışmalar da mevcuur. Düşük ve ora gelir gruplarına ai yüz beş ülkede cari işlemler açığındaki sürekli ve büyük oranlı azalmaları nelerin başlaığını EKK ve Probi model yönemini kullanarak inceleyen Milesi-Ferrei ve Razin (1999), büyüme oranındaki azalmalar ile cari işlemler dengesindeki değişmeler arasında sisemaik bir ilişki bulunmadığını belirlemişlerdir. Temel makroekonomik değişkenlerle cari işlemler dengesi arasındaki ilişkiyi kırk dör gelişmeke olan ülkede dönemini kapsayan panel verilerle araşıran Calderon ve diğerleri (1999), Genelleşirilmiş Momen Meodu (GMM) ile yapmış oldukları analizlerde büyüme oranı ile cari işlemler açığı arasında ers yönlü ve zayıf bir ilişki bulunduğunu espi emişlerdir. raşırmacılar, büyüme oranındaki %1 lik arışın cari açıka %0.33 lük bir arışa yol açığını sapamışlardır dönemi gelişmiş ve gelişmeke olan yemiş bir ülke için cari işlemler dengesinin belirleyicilerini EKK ve Sabi Ekiler Meodu (FEM) ile araşıran Chin ve Prasad (2000), Debelle ve Faruqee (1996) arafından yapılan çalışmanın aksine gelişmiş ve gelişmeke olan ülkelerde büyüme oranları ile cari işlemler dengesi arasında oldukça zayıf bir ilişki bulunduğunu ileri sürmüşlerdir dönemi yıllık verilerle geçiş ekonomisine sahip on üç merkez ve Doğu vrupa ülkesinin cari işlemler açıklarının belirleyicilerini FEM yönemi ile araşıran risovnik (2002), Chin ve Prasad (2000) ın sonuçlarına benzer bir şekilde büyüme oranı ile cari işlemler açığı arasında zayıf bir ilişki espi emişir. risovnik, büyüme oranındaki %1 lik arışın cari işlemler açığında %0.30 luk arışa yol açığını sapamışır. Bussiere ve diğerleri (2004), gelişmiş ve gelişmeke olan ülkelerde cari işlemler dengesinin belirleyicilerini FEM, raç Değişkenler (IV), Kukla Değişkenli En Küçük Kareler (LSDV) ve GMM yönemleri ile araşırmışlardır ve dönemlerini inceleyen Bussiere ve diğerleri (2004) yıllık zaman serisi ve panel verilerle yapıkları analizlerde, Chin ve Prasad (2000) da olduğu gibi büyüme oranı ile cari işlemler dengesi arasında ers yönlü ve isaisiksel olarak zayıf bir ilişki sapamışlardır. Türkiye ekonomisinde ekonomik büyüme-cari işlemler dengesi ilişkisini inceleyen az sayıdaki araşırmalardan biri Eken (1980) in çalışmasıdır. Cari işlemler dengesinin emel belirleyicilerini dönemi üçer aylık verilerle EKK yönemini kullanarak araşıran Eken (1980), cari işlemler dengesi ile büyüme oranı arasında çok güçlü bir ilişki olmadığını espi emişir. ncak Eken (1980), ihala için bulunan yüksek gelir esnekliklerinin ekonominin ihalaa bağlılığının bir gösergesi olduğunu sapamış ve söz konusu durumun yüksek büyüme hızlarında cari işlemler dengesinde bozulmalara yol açacağını belirmişir. 1984:1-2004:3 dönemi için cari işlemler dengesi, ekonomik büyüme ve reel döviz kuru arasındaki uzun dönemli ilişkiyi Pesaran (2001) sınır (bounds) esi kullanarak inceleyen Kasman ve diğerleri (2005), cari açık, reel döviz kuru

7 aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, ve ekonomik büyüme arasında sabi bir ilişki bulunduğu, aşırı değerli Türk Lirasının cari açık üzerindeki ekisinin ekonomik büyümeye oranla daha şiddeli olduğunu belirlemişlerdir. Cari işlemler açığının emel belirleyicilerini ve 1987:4-2005:4 dönemleri için inceleyen Erkılıç (2006), EKK ve VR yönemlerini kullandığı çalışmasında üçer aylık verilerde büyüme oranından cari işlemler açığına doğru bir nedensellik ilişkisi olduğunu espi emişir. raşırmacı büyümenin büyük oranda ihalaa bağımlı olmasının ekisiyle göreli olarak yüksek büyüme oranlarının aran oranda cari açık veren dönemlerde gerçekleşiğini belirerek, ekonomik büyümenin cari açığı arırıcı ekisine dikkaleri çekmişir. Son olarak Erkılıç (2006) cari işlemler açığı ile yabancı ülke büyüme oranları arasında isaisiki olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığını sapamışır. IV. Veri Sei ve Tanımlayıcı İsaisikler Bu çalışmada cari işlemler dengesi-büyüme ilişkisini belirlemek için cari işlemler dengesinin gayri safi yuriçi hasılaya oranı (CD) ve ekonomik büyüme oranı (BO) olmak üzere iki değişken kullanılmışır. Çalışmanın emel amacı, büyüme ile cari işlemler dengesi arasındaki ilişkiyi Granger nedensellik esi ve VR modeli yardımıyla incelemekir. Veri sei 1991:4-2005:4 dönemini kapsayan üçer aylık verilerden oluşmakadır. Söz konusu veriler Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Elekronik Veri Dağıım Sisemi (EVDS) nden emin edilmişir. Çalışmada kullanılan değişkenlere ai emel isaisiki gösergeler incelenip Tablo 2 de sunulmuşur. Tablo 2: Serilere i Temel İsaisikler (1991:4-2005:4, %) Seriler Gözlem Sayısı Oralama Sandar Sapma Minimum Maksimum CD 57-1,946 3,582-8,800 5,800 (2004Q1) (1994Q4) BO 57 0,159 2,648-7,430 (2001Q1) 4,060 (1994Q3) V. Yönem. Birim Kök (Durağanlık) Tesi Ekonomerik analizlerde değişkenler arasında var olan ilişkilerin espi edilebilmesi için serilerin birim kök içermemesi yani durağan olması gerekmekedir. Durağanlık bir zaman serisinin oralamasının, varyansının ve orak varyansının zamana göre değişmemesi hep aynı değerde olması durumudur. Oralaması ile varyansı zaman içinde değişmeyen ve iki dönem arasındaki orak varyansı, bu orak varyansın hesaplandığı döneme değil de,

8 126 Osman Mura TELTR, Harun TERZİ yalnızca iki dönem arasındaki uzaklığa bağlı olan olasılıklı bir süreç için durağanlıkan söz emekedir (Gujarai, 2001). Bir zaman serisinin birim kök içerip içermediğini espi emek için kullanılan yönemlerden en yaygın olanı, Dickey-Fuller ( ) arafından gelişirilen Dickey-Fuller birim kök esidir. Bu çalışmada serilerin durağanlıklarının belirlenmesinde kullanılan Genişleilmiş Dickey-Fuller (DF) esi için gelişirilmiş regresyon denklemleri aşağıdaki gibidir: ΔY ΔY k 1 + iδy i + i= 1 = α1 Y β ε (1) = a k 0 + α1y 1 + β iδy i + ε (2) i= 1 ΔY k 1 + β iδy i + i= 1 = a0 + α 2rend + α1y ε (3) Yukarıdaki denklemlerde Y durağanlık esinin uygulandığı değişkeni, Δ fark işlemcisini, a 0 sabi erimi, α ve β kasayıları, ε haa erimini ve i= 1, 2, 3,, k ise değişkenler arasındaki ookorelasyon sorununu engelleyen opimal gecikme uzunluğunu ifade emekedir. Çalışmada, ookorelasyon sorununun giderilmesi için denklemlerin sağ arafına eklenecek gecikme uzunlukları, kaike Bilgi Krieri (IC) ile belirlenmişir. Serilerin durağanlığını espi emek amacıyla kullanılan diğer bir yönem ise Phillips-Perron (PP) durağanlık esidir. PP esi lieraürde, alernaif bir birim kök esi olmakan daha çok, Dickey-Fuller esinin amamlayıcısı olarak kabul edilmekedir. Dickey-Fuller durağanlık esi, denklemlerdeki haa erimlerinin isaisiksel olarak bağımsız ve sabi varyansa sahip olduğunu varsaymakadır. yrıca, Dickey-Fuller esine göre, haa erimleri arasında ookorelasyon söz konusu değildir. Phillips-Perron, Dickey- Fuller esinin haa erimleri ile ilgili varsayımlarına ilişkin, daha esnek varsayımlara sahip genişleilmiş bir Dickey-Fuller süreci gelişirmişlerdir (Enders, 1995: 237). PP esi için gelişirilmiş regresyon denklemleri aşağıdaki gibidir: Y Y = α 0 + β1y 1 + ε (4) = α ) + + β Y + β ( T / 2 ε (5) (4) ve (5) numaralı denklemlerde T gözlem sayısını, ε haa erimlerinin dağılımını, Y durağanlık esinin uygulandığı değişkeni, α ve β kasayıları ve rend değişkenini gösermekedir. Dickey-Fuller esindeki bağımsızlık ve

9 aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, homojenlik varsayımlarına PP esinde yer verilmemiş bunun yerine haa erimlerinin zayıf bağımlılığı ve heerojen dağılımlı oldukları kabul edilmişir (Enders, 1995: 237). PP esinde ookorelasyon sorununu gidermek için DF esinin aksine regresyon denkleminin sağ arafına bağımlı değişken gecikmesi koymak yerine, regresyon çözümlemesi sonucu elde edilen isaisik değerlerinin Newey-Wes ahmincisi ile düzelilmesi yoluna başvurulur. B. Granger Nedensellik Tesi Granger nedensellik esi, herhangi iki değişken arasında bir nedensellik olup olmadığı, eğer nedensellik var ise bu nedenselliğin yönünün ne olduğunun belirlenmesi için kullanılan bir nedensellik sınamasıdır. Granger nedensellik esinde serilerin durağan olması gerekmeke, ancak seriler için aynı seviyede durağan olma koşulu aranmamakadır. X ve Y gibi iki değişken arasında nedensellik ilişkisini araşıran Granger nedensellik esine ai regresyon denklemleri aşağıdaki gibidir: ΔX ΔY m n 0 + β iδx i + γ iδy i + ε i= 1 i= 1 = α (6) p q 0 + δ jδy j + φ jδx j + j= 1 j= 1 = ϑ v (7) Yukarıdaki denklemlerde; β i, γ i, δ j ve φ j kasayıları, m, n, p ve q opimal gecikme uzunluklarını, ε ve v haa erimlerini, X ve Y nedensellik ilişkileri araşırılan zaman serilerini ve Δ fark alma operaörünü gösermekedir. C. Vekör Ooregresyon (VR) Yönemi Vekör Ooregresyon (VR) Yönemi, Granger nedensellik esinin Sims (1980) arafından gelişirilmiş halidir. VR modeline göre, bağımlı değişkenin cari değeri, kendisinin ve diğer açıklayıcı değişkenin gecikmeli değerleri ile birlike, model dışındaki fakörlerin neden olduğu şokların ekilerini emsil eden esadüfi haa erimlerine bağlıdır. VR yönemi, modeldeki büün değişkenlerin içsel olduğunu ve her bir içsel değişkenin modeldeki üm içsel değişkenlerin gecikmeli değerlerinin bir fonksiyonu kabul emesi ile yapısal modellerden ayrılmakadır. N ane değişkeni içeren bir VR modelinin maemaiksel ifadesi aşağıdaki gibi göserilebilir (Enders, 1995: 312):

10 128 Osman Mura TELTR, Harun TERZİ x11 x 21 = x n ( L) + 21( L)... n1 ( L) n ( L) ( L)... n2 ( L) n ( L) X ( ) 2 L n X nn ( L) X n 1 e1 + e 2... e n (8) Yukarıdaki ifadede, 10,.., n0 sabi erimleri, 11,.., nn ahmin edilecek kasayıları, L gecikme uzunlukları ve ε 1,.,ε n oralaması, varyansı ve orak varyansı sabi olan durağan haa erimlerini emsil emekedir. VR modelinde hangi değişkenlere yer verileceğinin belirlenmesi kadar, değişkenlerin gecikme uzunluklarının belirlenmesi de önemlidir. Bu konuda uygulanabilecek yönemlerden biri, her bir denklemdeki her bir değişken için farklı gecikme uzunluğunun kullanılmasıdır. Bununla birlike, modeldeki simerinin korunması ve bu şekilde, EKK ahmincisinin ekin olarak kullanılabilmesi bakımından genel kabul gören uygulama, büün denklemlerde aynı gecikme uzunluğunun kullanılmasıdır. VR modelinde gecikme uzunluklarının uzunluğu serbeslik derecesinde hızlı bir azalmaya neden olmakadır. Eğer gecikme uzunluğu p ise, n denklemin her biri sabi erim haricinde nхp kadar kasayı içerecekir. Eğer p çok küçük ise, model bir spesifikasyon haası içerecek; eğer p çok büyük ise, serbeslik derecesinde oldukça yüksek düzeyde bir azalma gerçekleşecekir (Enders, 1995: 313). Bu çalışmada, cari denge-büyüme ilişkisinin belirlenmesinde oluşurulan var modeli aşağıdaki gibidir: CD BO = ( L ) ( L ) ( L ) CD ( L ) BO + ε ε CD BO (9) VI. mpirik Bulgular DF ve PP birim kök esleri her iki değişkenin seviyesinde durağan olduğunu gösermekedir (Tablo 3). Bu sonuç seviyelerinde durağan olan serilerle yapılacak olan analizlerin gerçekçi bilgiler oraya koyacağını gösermekedir. Tablo 3: Birim Kök Tesi Trendli Trendsiz Trendli Trendsiz Değişkenler DF DF PP PP CD -3,72(4) b -3,12(4) b -4,65(3) a -4,26(2) a BO -2,90(9) -2,72(9) c -11,63(12) a -10,64(12) a a, b ve c sırasıyla % 1, % 5 ve % 10 da anlamlıdır. Paranez içindeki değerler opimal gecikme uzunluklarıdır.

11 aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, Granger nedensellik esinden elde edilen sonuçlara göre, ekonomik büyüme oranı ile cari işlemler dengesi arasında büyüme oranından cari işlemler dengesine doğru ek yönlü ve negaif bir nedensellik vardır ve büyüme oranı, cari işlemler dengesinin Granger nedenidir. Bu sonuç, büyüme oranındaki bir arışın cari işlemler dengesinde bozulmalara neden olduğunun gösergesidir. Nedensellik esinden elde edilen bir diğer sonuç ise cari işlemler dengesinden büyüme oranına doğru bir nedensellik ilişkisine raslanmadığı, dolayısıyla cari işlemler dengesinin ekonomik büyüme oranının Granger nedeni olmadığıdır (Tablo 4). Tablo 4: Granger Nedensellik Tesi Nedensellik LG CD LG BO F TEST Karar İşarei BO CD 5 3 F(3,43)=6,70 a Red - CD BO 2 1 F(1,51)=1,77 Reddedilemez - a %1 de anlamlıdır. (9) nolu denklemde oluşurulan VR modelinde opimal gecikme uzunluğu IC bilgi krierine göre 3 olarak bulunmuşur. Daha sonra VR modeli ahmin edilmiş ve CD ye ai varyans ayrışırmaları ablo ve şekil halinde aşağıda sunulmuşur. Tablo 5: BO nun Varyans yrışırması (%) DÖNEM CD BO

12 130 Osman Mura TELTR, Harun TERZİ 100% 80% 60% 40% 20% 0% CD BO Şekil 4: BO nun Varyans yrışırması (%) Tablo 5 ve Şekil 4 de sunulan varyans ayrışırmasına göre; birinci dönemde BO da meydana gelen şokların büyük ve önemli bir kısmı kendisi arafından açıklanmakadır. BO nun bu yüksek açıklayıcılık gücü ilerleyen dönemlerde azalsa da önemini büyük ölçüde korumakadır. Sekizinci dönem sonunda büyüme oranında meydana gelen bir birimlik şokun, yaklaşık %22 si cari işlemler dengesi arafından açıklanırken %78 i kendisi arafından açıklanmakadır. İki yıllık döneme bakıldığında, BO da meydana gelen şokların önemli bir kısmı yine kendisi arafından açıklanmakadır. Tablo 6: CD nin Varyans yrışırması (%) DÖNEM CD BO

13 aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, % 80% 60% 40% 20% 0% CD BO Şekil 5: CD nin Varyans yrışırması (%) Tablo 6 ve Şekil 5 de verilen varyans ayrışırmasına göre; birinci dönemde CD de meydana gelen şokların büyük ve önemli bir kısmı kendisi arafından açıklanmakadır. BO nun açıklayıcılık gücü ise ilerleyen dönemlerde armaya başlamakadır. Sekizinci dönem sonunda cari işlemler dengesindeki bir birimlik şokun yaklaşık %30 u büyüme oranı arafından açıklanırken %70 i kendisi arafından açıklanmakadır. İki yıllık döneme bakıldığında, CD de meydana gelen şokların önemli bir kısmı yine kendisi arafından açıklanmakadır. Çalışmada, modeldeki değişkenlerin nedensellik ilişkilerini belirlemek ve Granger nedensellik esi sonuçlarının uarlılığını görebilmek için eki-epki fonksiyonları ile analiz yapılmışır. VR modelinden eki-epki fonksiyonlarını elde edebilmek için her değişkenin en küçük IC değeri bulunmuş ve fonksiyonların ahmini en uygun gecikmeli değer ile yapılmışır.

14 132 Osman Mura TELTR, Harun TERZİ 2.0 BO'nun CD'ye Tepkisi 4 CD'nin BO'ya Tepkisi Şekil 6: CD ve BO Serilerinin Eki-Tepki Fonksiyonları Cari dengedeki (CD) bir sandar haalık şok karşısında yuriçi büyüme oranı (BO) bir çeyrek dönem isaisiki olarak anlamsız ve negaif epki vermekedir. BO nun vermiş olduğu epki özellikle 2. çeyreken iibaren armaka, 4. çeyreken sonra ise azalmakadır. Şekil 6 da cari dengedeki şok karşısında büyümenin vermiş olduğu epkinin 4 dönem sürdüğü ve bu epkinin, işare olarak negaif ve anlamlı olduğu görülmekedir. Bu sonuç, Granger nedensellik esinin sonuçlarıyla da uarlıdır. VI. Sonuç ve Değerlendirme Türkiye de son dönemde ekonomik büyüme oranı ararken cari işlemler hesabının büyük çaplı açıklar vermesi, ekonomik büyüme-cari denge ilişkisinin arışılmasına yol açmışır. Tarışmanın içinde yer alan ikisaçılardan bazıları ekonomik büyüme ile cari işlemler dengesi arasında güçlü ve ers yönlü, bazıları ise, ers yönlü faka zayıf bir ilişki olduğunu ileri sürmekedirler. Bu çalışmada, cari işlemler dengesi ile ekonomik büyüme arasındaki kısa dönemli ilişki 1991:4-2005:4 dönemini kapsayan üçer aylık verilerle Türkiye ekonomisi için es edilmişir. Değişkenlere uygulanan DF ve PP birim kök esleri sonuçları, her iki değişkeninde seviyesinde durağan olduğunu gösermişir. Yapılan Granger nedensellik esinde, büyüme oranından cari işlemler dengesine doğru ers yönlü ve isaisiksel olarak anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunmuşur. Buna göre büyüme oranı, cari işlemler dengesinin Granger nedenidir ve büyüme oranındaki bir arış cari işlemler dengesinde bozulmalara yol açmakadır. Nedensellik esinden elde edilen diğer bir sonuç ise cari işlemler dengesinden büyüme oranına doğru bir nedensellik ilişkisine raslanmadığı, dolayısıyla cari işlemler dengesinin ekonomik büyüme oranının Granger nedeni olmadığıdır.

15 aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, Çalışmada, değişkenlerin nedensellik ilişkilerini belirlemek ve Granger nedensellik esi sonuçlarının uarlılığını görebilmek için eki-epki fonksiyonları analizi yapılmışır. Eki-epki analizine göre, yuriçi büyüme oranındaki bir sandar haalık şok karşısında cari denge anında epki gösermekedir. Bu epki yaklaşık dör dönem sürerken, işare olarak negaif ve isaisiki olarak anlamlıdır. Elde edilen bu sonuç, Granger nedensellik esi sonuçlarıyla da uarlılık gösermekedir. Çalışma sonuçları, lieraürdeki çalışmalar ile ekonomik çevrelerde sıkça dile geirilen Türkiye ekonomisinin cari açığa dayalı büyüdüğü görüşünü desekler nielikedir. Büyüme oranı ve cari işlemler dengesi arasında beklendiği gibi ers yönlü ilişki bulunmakadır; büyüme oranındaki arışlar cari işlemler dengesini olumsuz yönde ekileyerek cari açığın armasına yol açmakadır. Gelişmeke olan ülkelerin çoğu, üreimlerinde ihal girdiyi yüksek oranda kullandıklarından başka bir deyişle ihalaa dayalı büyüdüklerinden cari işlemler dengesinde ciddi bozulmalar ile karşı karşıya kalmakadırlar. Söz konusu bu durum Türkiye ekonomisi için de geçerlidir. Yüksek büyüme oranlarının cari açık rakamının çok fazla olduğu dönemlerde, düşük büyüme oranlarının ise genellikle cari fazla verildiği kriz dönemlerinde oraya çıkması bunun açık bir gösergesidir. Türkiye deki ihal girdiye dayalı bu üreim yapısının kısa vadede değişirilmesi oldukça güçür. Dolayısıyla Türkiye ekonomisinin önümüzdeki dönemlerde son yıllarda olduğu gibi yüksek oranlı büyüme rakamları elde emesi yine yüksek oranlı cari açık vermesi ön koşuluna bağlı olacakır. Türkiye nin üreim yapısında ihal girdi çok büyük ve belirleyici rol oynamakadır. İhalaın yapısına bakıldığında yaklaşık %70 lik kısmını ara malı ihalaı oluşurmakadır. Bu yüzden ihala hacmindeki arışın kaynağı, ekonomik büyüme ile bağlanılı olan girdi alebindeki arışlardır. İhracaın ihalaı karşılama oranındaki sürekli azalışa aşırı değerli kurlar eklendiğinde dış icare dengesinde meydana gelen köüleşmeler kaçınılmaz olmakadır. Bu nokada cari işlemler dengesindeki bozulmanın önlenmesi için ihal girdiye dayalı üreim yapısının değişirilmesi hayai önem aşımakadır. Kısa dönemde bu yapının değişirilmesi zor gözükmesine karşın, uzun dönemde ara malı üreen yerli endüsrilere verilecek deseklerle söz konusu yapı değişirilebilir. Bu durum hem ekonomik büyümede ihalaa bağımlılığın azalmasına, hem de isihdam hacminin armasıyla birlike işsizlik oranının düşmesine yol açacakır. Kaynaklar risovnik,. (2002), Wha Deermines he Curren ccoun Balances in Cenral and Easern Europe?, (hp://mpra.ub.uni-muenchen.de/1974/). Bagnai,. (1998), Curren ccoun Reversals in Developing Counries: The Role of Fundamenals, Open Economic Review, No.10, ss

16 134 Osman Mura TELTR, Harun TERZİ Bussiere, M., Frazscher, M. ve Muller, G. (2004), Curren ccoun Dynamics in OECD and EU cceding Counries: n Ineremporal pproach, European Cenral Bank Working Paper, No.311. Calderon,., C., Chong,. ve Loayzo, N. V. (2002), Deerminans of Curren ccoun Deficis in Developing Counries, Conribuions o Macroeconomics, Vol.2. Chinn, M. ve Parasad, E. S. (2000), Medium Term Deerminans of Curren ccouns in Indusrial and Developing Counries: n Empirical Exploraion, NBER Working Paper, No Debelle, G. ve Faruqee H. (1996), Wha Deermines he Curren ccoun?, IMF Working Paper, No.58. Dickey, D.. ve Fuller, W.. (1979), Disribuion of he Esimaors for an uoregressive Time Series wih a Uni Roo, Journal of merican Saisical ssociaion, 74, ss Dominguez, K. (2005), Economics Perspecive in Singapore, (hp//www personalumich.edu/kahrynd/singapore). Edwards, S. (2001), Does he Curren ccoun Maer?, NBER Working Paper, No Enders, W. (1995), pplied Economeric Time Series, John Wiley&Sons, New York. Eken,. (1990), Cari İşlemler Dengesi Üzerine Model Çalışması, TCMB raşırma Genel Müdürlüğü Tarışma Tebliği, No Erkılıç, S. (2006), Türkiye de Cari çığın Belirleyicileri, Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası, Uzmanlık Yeerlilik Tezi, nkara. Freund, C. (2005), Curren ccoun Deficis in Indusrial Counries: The Bigger They are, The Harder They Fall?, NBER Working Paper, No Gujarai, D. N.(2001), Temel Ekonomeri, (Çev: Ümi Şenesen, Gülay Günlük Şenesen), 2. Baskı, Lieraür Yayıncılık, İsanbul. Kandil, M. ve Greene, J. (2002), The Impac of Cyclical Facors on he U.S. Balance of Paymens, IMF Working Paper, No.45. Huchison, M. ve Noy, I. (2004), Sudden Sops and Mexican Wave: Currency Crises, Capial Flow Reversals and Oupu Loss in Emerging Markes, (hp://ideas.repec.org/p/cdl/ucscec/1009.hml). Kasman,., Turgulu, E. ve Konyalı G. (2005), Cari çık Büyümenin mi şırı Değerli TL nin mi Sonucudur?, İkisa İşleme ve Finans, No.223, ss

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

İTHALATA DAYALI BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

İTHALATA DAYALI BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ aürk Ü. İİF Dergisi,. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı 65 İTHLT DYLI ÜYÜME: 989 27 TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ezgi DY YILDIZ Mein ERER 2 Öze: Türkiye gibi gelişmeke olan ülkelerde ihala yoluyla oraya çıkan

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 2, s

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 2, s Niğde Üniversiesi İİBF Dergisi, 2014, Cil: 7, Sayı: 2, s.61-74 61 TÜRKİYE DE CARİ AÇIĞIN ASİMETRİK DAVRANIŞININ ANALİZİ 1 ÖZET Uğur ADIGÜZEL 2 Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde cari açığın 01:2002,

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonometrik Bir Analiz

Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonometrik Bir Analiz Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (17) 2009 / 1 : 164-174 Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonomerik Bir Analiz Osman Peker * Öze: Bu çalışmada, Türkiye de cari işlemler açığının

Detaylı

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): 35-36 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:19. Sayı:2. Aralık 2015 ss.135-149 Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbüünleşme Yönemi ile Tesing he Susainabiliy of Curren Accoun

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

Türkiye de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik İncelemesi. Erkan Özata *

Türkiye de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik İncelemesi. Erkan Özata * İlişkilerin Ekonomerik İncelemesi * Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. İş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş

Detaylı

REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ. Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL

REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ. Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL Çalışmanın Amacı Finansal serbesinin başladığı 1990 sonrası dönemini kapsayan süreçe Türk Lirası nın değerlenmesinin Balassa- Samuelson

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

ENFLASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI

ENFLASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI LASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI Harun TERZİ (*) Sabiha OLTULULAR (**) Öze: Bu çalışmada enflasyon-büyüme-sabi sermaye yaırımları arasındaki ilişki korelasyon, zaman serileri analizleri

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

SAĞLIK HARCAMALARI İKTİSADİ BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR İNCELEME

SAĞLIK HARCAMALARI İKTİSADİ BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR İNCELEME The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Managemen 2009, Volume IV Spring SAĞLIK HARCAMALARI İKTİSADİ BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR İNCELEME İbrahim Güran YUMUŞAK Durmuş Çağrı YILDIRIM ÖZET

Detaylı

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile)

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile) Tahmin Yönemleri Çif Üsel Düzelme (Hol Meodu ile) Hol meodu, zaman serilerinin, doğrusal rend ile izlenmesi için asarlanmış bir yönemdir. Yönem (seri için) ve (rend için) olmak üzere iki düzelme kasayısının

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

Türkiye de İktisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürprizler Gerçekten Kaçınılmaz mı?

Türkiye de İktisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürprizler Gerçekten Kaçınılmaz mı? Türkiye de İkisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürrizler Gerçeken Kaçınılmaz mı? Hazırlayan ve Sunan: Eren Ocakverdi* eren.ocakverdi@yaikredi.com.r Boğaziçi Üniversiesi Finans Mühendisliği 26 Ekim

Detaylı

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik Adıyaman Üniversiesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1) (2015) 80-93 Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi Şenol Çelik Bingöl Üniversiesi Ziraa Fakülesi Zooekni Bölümü,

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi Yabancı Sermaye Yaırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Ekisinin Türkiye Bağlamında Tes Edilmesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf DEMİR Süleyman Demirel Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışma; uluslararası sermaye harekelerinin

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ALTERNATİF ÇEKİRDEK ENFLASYON ÖLÇÜTLERİ

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ALTERNATİF ÇEKİRDEK ENFLASYON ÖLÇÜTLERİ TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ALTERNATİF ÇEKİRDEK ENFLASYON ÖLÇÜTLERİ Serve CEYLAN (*) Öze: Lieraürde bir çok alernaif çekirdek enflasyon ölçüm yönemi vardır. Bu durum poliika uygulamaları için kullanılacak çekirdek

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

1. Savunma Harcamalarının Ekonomiye Etkileri

1. Savunma Harcamalarının Ekonomiye Etkileri 1 TÜRKİYE DE SAVUNMA HARCAMALARININ İKTİSADİ ETKİLERİ ÜZERİNE NEDENSELLİK ANALİZİ (1970 2010) Giriş İki dünya savaşı ve Soğuk Savaş dönemine ek olarak, birçok bölgesel ihilafların da yaşanması dolayısıyla

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI Dergisi YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA Ali ACARAVCI Musafa Kemal Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi acaravci@homail.com ÖZET Bu çalışma,

Detaylı

Stok-Akım Uyarlaması, Bütçe Açığı ve Kamu Borç Stoku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler Üzerine Bir Analiz

Stok-Akım Uyarlaması, Bütçe Açığı ve Kamu Borç Stoku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler Üzerine Bir Analiz Sok-Akım Uyarlaması, Büçe Açığı ve Kamu Borç Soku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Sok-Akım Uyarlaması, Büçe Açığı ve Kamu Borç Soku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

CARİ AÇIĞIN KAYNAKLARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ

CARİ AÇIĞIN KAYNAKLARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ CARİ AÇIĞIN KAYNAKLARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ Mehme MERCAN Hakkari Üniversiesi e-posa: mmercan48@homail.com İsme GÖÇER Adnan Menderes Üniversiesi e-posa: igocer@adu.edu.r ÖZET Çalışmada,

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ Şenkan ALDEMİR (*) Öze: Döviz kuru değişimlerinin TÜFE ve ÜFE bazlı yuriçi fiyalara geçiş süreci, son yıllarda üzerinde önemle durulan konulardan

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Elecronic Journal of Vocaional Colleges December/Aralık 2012 YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Muhammed TIRAŞOĞLU 1 Burcu YILDIRIM 2

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Managemen / Volume: V SPRING EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ Hilal BOZKURT Öze: Çok sayıda ampirik araşırma

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

İhracat ve İthalatın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği

İhracat ve İthalatın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 8-94 İhraca ve İhalaın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Ekisi: Türkiye Örneği The Effecs of Expors and Impors on Economic Growh: Turkey Case

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2009, CİLT XXVI, SAYI 1 OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Doç. Dr. Ebru ÇAĞLAYAN 1 Nazan ŞAK 2 Öze Bu çalışma OECD ülkeleri

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING RATIOS

NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING RATIOS Journal of Economics, Finance and Accouning (JEFA), ISSN: 48 6697 Year: 05 Volume: Issue: 4 NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING

Detaylı

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbüünleşme Analizi Yrd. Doç. Dr. C. Erdem HEPAKTAN Celal Bayar Üniversiesi,

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

Faiz Oranı Kanalının 2001 2008 Döneminde Türkiye de Etkinliğinin Değerlendirilmesi* The Evaluation of Interest Rate Channel in Turkey 2001 2008

Faiz Oranı Kanalının 2001 2008 Döneminde Türkiye de Etkinliğinin Değerlendirilmesi* The Evaluation of Interest Rate Channel in Turkey 2001 2008 Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Faiz Oranı Kanalının 200 2008 Döneminde Türkiye de Ekinliğinin Değerlendirilmesi* The Evaluaion of Ineres Rae Channel

Detaylı