ENTERAL BESLENME-PARENTERAL BESLENME Prof. Dr. M. Emel Tüfekçi Alphan

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENTERAL BESLENME-PARENTERAL BESLENME Prof. Dr. M. Emel Tüfekçi Alphan"

Transkript

1 ENTERAL BESLENME-PARENTERAL BESLENME Prof. Dr. M. Emel Tüfekçi Alphan GİRİŞ Sağlıklı yaşamın temel kuralı, besinlerin dengeli ve yeterli ölçülerde alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılmasıdır. Yeterli ve dengeli beslenme, hastanede yatan hastaların tedavilerinde de son derece önemlidir. Hastalık döneminde organizma, beslenme yetersizliğine daha duyarlı olduğundan, hastanede yatan hastalarda protein enerji malnütrisyonu (PEM) gelişme riski daha fazladır. Hastalığa bağlı malnütrisyon oldukça sık gelişmesine rağmen, bu durum genellikle fark edilmez ve hastanede yatış sırasında hastanın bulgularının daha da kötüleşmesine neden olur. PEM li hastalarda görülen komplikasyonlar, iyi beslenen hastalara göre % 2-20 oranında fazladır. Avrupa genelinde yapılan bir araştırmada; hastaneye yatışta PEM oranının % 30 olduğu, bu hastalarda kilo kaybının yatış süresince devam ettiği, PEM ve 2-3 kg kadar bir kilo kaybının bir araya gelmesi durumunda komplikasyon riskinin arttığı, infeksiyona direncin azaldığı, mental ve fiziksel işlevselliğin azaldığı, iyileşmenin geciktiği ve malnütrisyonun yaşamı tehdit edebildiği saptanmıştır. Hastanede yatan hastaların % kadarında malnütrisyon görülmektedir. Hastalarda gelişen malnütrisyonun sonucunda; hastada kas kitlesi ve kilo kaybı, yara iyileşmesinde gecikme, immünitede bozulma, komplikasyonlarda artma, hastanede yatış süresinde uzama, maliyetlerde ve mortalitede artış görülmüştür. Beslenmenin yetersiz kaldığı durumlarda, organizma yedek enerji depolarını kullanarak enerji ihtiyacını sürdürebilir. Yetersiz gıda alımı ve organizmanın besin öğelerine olan ihtiyacının artması, vücut depolarında azalmaya, böylece aminoasit, protein ve enerji eksikliğine yol açar. Sonuç olarak kan ve dokularda metabolik değişiklikler oluşur, artan katabolizma ve azalan anabolik aktivite dolayısıyla doku proteinleri azalır. Vücut gelişimi ve kompozisyonu bozulur, bu şekilde gelişen malnütrisyon sonuçta morbidite ve mortaliteyi arttırır. Yetersiz beslenme, özellikle kritik yoğun bakım hastalarında mortaliteyi ve morbiditeyi arttırır, organ disfonksiyonuna sebep olabilir. Beslenme desteği, immün sistemi destekler, yara iyileşmesini arttırır, morbidite ve mortaliteyi azaltır. Beslenme Desteği Kronik hastalık ve iştahsızlığı olan hastalar ve kronik inflamasyonlu hastalığı ya da malignitesi olanlarda kıvamı değiştirilmiş diyetler uygulayan hastalar için enerji ve proteinden zengin besinlerle oral destek gerekli olabilir. Uygulamada, piyasada satılan enteral ürünler, evde kullanılan yiyeceklerden daha güvenilir ve daha kabul edilebilir bir destek sağlar. ENTERAL BESLENME Enteral beslenme (EB); normal veya normale yakın çalışan gastrointestinal sistem (GİS) aracılığı ile beslenme desteğinin sağlanmasıdır. Beslenme desteği gereken her durumda, kontrendikasyon yoksa, total veya kısmi olarak öncelikle EB denenmelidir. Beslenme desteği gerektiren hastalar; Ağırlığının son 1 ayda % 5 ini, son 3 ayda %7.5 ini veya son 6 ayda %10 unu kaybetmiş PEM li hastalar Orta derecede PEM li hastalar (2-4 haftadır oral alımı azalmış, beslenme parametreleri yetersiz veya normale yakın hastalar). Beslenme durumu normal veya normale yakın, primer hastalığa bağlı olarak PEM gelişme riski olan beslenme desteği almayan hastalar. 1

2 Hastanede yatan hastaların beslenme durumu düzenli olarak izlenmelidir. Beslenme yetersizliğinde erken dönemde hangi tür beslenme desteği yapılacağına karar verilmelidir. EB nin tercih nedenleri; daha fizyolojik olması, intestinal sistemi koruması, komplikasyonların az olması, uygulamanın kolay ve ucuz olmasıdır. Fakat EB yi seçmenin en önemli nedeni, açlık ve Total Parenteral Beslenme de (TPN) ince barsak mikroflora değişikliği, immün fonksiyon bozukluğu ve mukozal bariyerin devamlılığının kaybolması gibi fizyopatolojik değişikliklerin görülmesidir. EB endikasyonları; Nörolojik ve psikiatrik hastalıklar (kafa travmaları, koma, ağır depresyon, anoreksiya nervoza, beyin lezyonları), özefagus hastalıkları (neoplazm, strüktür, yaralanma ve boyun fraktürleri), Gastro İntestinal Sistem hastalıkları (GİS fistülleri, kısa barsak sendromu, kronik pankreatitler, barsak istirahatini gerektiren durumlar, kistik fibrozis), organ yetmezliği (karaciğer yetersizliği), preoperatif hazırlık, postoperatif beslenme şeklinde sayılabilir. Enteral Beslenme Yöntemleri: Günümüzde burun, endoskopik ve cerrahi yolların kullanılması ile GİS e tüp yerleştirilerek beslenmenin sağlanması yolu tercih edilir. Endoskopik ve cerrahi teknikler ile mide veya jejunuma doğrudan karın duvarından bir yol açılarak tüp yerleştirilebilir. EB komplikasyonları; Aspirasyon pnömonisi, diyare, dehidratasyon, aşırı sıvı yüklemesi, hiperglisemi, hipernatremi, hiponatremi, hiperfosfatemi, hipofosfatemi, hiperkapni, hipokalemi, hiperkalemi şeklinde sayılabilir. Komplikasyon oluştuğunda, nedeni belirlenerek önlem alınır veya uygun tedavi yapılır. Enteral Ürün Kullanımı: Enteral ürünlerin uygun kullanımı ile gerekli ve yeterli besin öğeleri sağlanır. Uygun yöntemin seçimi, ürünlerin başlangıç hızının ve konsantrasyonunun kontrolü ve besin gereksinimine ulaşana kadar sistemik olarak artırılması, tüple beslenme için önemli faktörlerdir. EB uygulamalarına başlamadan önce hastanın tanımlanması açısından kapsamlı bir beslenme konsültasyonunun yapılmasında yarar vardır. Verilecek olan enteral ürünün hastaya uygun olması gerekir. Enteral ürün seçiminde aşağıdaki kriterler dikkate alınır. 1. Hastanın gastrointestinal sisteminin uygun durumda olması gerekir. 2. Formülaların, osmolalitesi, posa içeriği, enerji dansitesi vb. fiziki özelliklerinin, hastanın emilim kapasitesine uygun olması gerekir. 3. Karbonhidrat, protein, yağ gibi makro besin öğelerinin oranı, hastanın gereksinimine uygun olmalıdır. 4. Enteral ürün, hastanın sindirim ve emilim kapasitesine uygun olmalıdır. 5. Hastanın özel metabolik ihtiyaçlarını karşılaması gerekir. 6. Sıvı ve elektrolit ihtiyaçlarını ve varsa kısıtlamaları karşılamalıdır. 7. Maliyeti uygun olmalıdır. Enteral ürün, hastaya 24 saatlik periyotta, eşit parçalara bölünerek, genelde 3 veya 6 defada verilir. Bireysel intolerans farklılığından dolayı, her bir periyod, dakika olabilir. Semptomların başlıca nedeni; uygulanan ürünün veriliş hızına bağlıdır. Her bir beslenme periyodunda çok az hastada 480 ml ye ulaşılabilmektedir. Beslenme süresinin uzatılması ile periyodlarda verilen volüm artıralabilir. Kısa barsak beslenmesinde formüla seçimi osmolalite sensitivitesine ve kısa barsağın emilim fonksiyonuna uygun olmalıdır. İnfüzyon pompaları kullanılarak devamlı ve belirli bir 2

3 zaman periyodunda (12-24 saat) enteral ürünün kontrollü bir şekilde verilmesi mümkündür. Bu yöntem ile mideye gelen besin miktarı en aza indirilir ve GİS e ait çok az yan etki görülür. Bu nedenle avantajlı bir yöntemdir. PARENTERAL BESLENME (TPN) Katabolik dönemi ağır ve uzun süren hastalarda GİS in anatomik veya fonksiyonel bütünlüğünün bozulması sonucu oral beslenmenin yapılamadığı durumlarda, hasta için gerekli tüm besin öğelerinin damar yolu ile verilmesine Total Parenteral Beslenme (TPN) denir. Yeterli enerji, aminoasidler, mineral ve vitaminleri içeren solusyonları, parenteral olarak ana venlerin kullanılarak verilmesi ile ciddi hastalarda yara iyileşmesinin, düzeldiği, kaşeksinin önlenebildiği, çocuklarda büyümenin sağlandığı gösterilmiştir. TPN, hipertonik solüsyonların verildiği geniş çaplı santral venlerle (SPN), izotonik veya hipotonik solüsyonların verildiği küçük çaplı periferik venlerden (PPN) yapılır. TPN seçiminde, hastanın son beslenme durumunun değerlendirilmesi önem taşır. Malnütrisyonda olmayan hastalarda tedavinin amacı; vücut kas kitlesini korumaktır. Çeşitli ameliyatlardan sonra oral beslenmesi sakıncalı olan, beslenme yetersizliği görülmeyen hastalarda bir haftadan kısa bir süre için PPN uygulanır. PEM i olan hastalarda, vücut-kas kitlesinin yeniden onarımı ve korunması için SPN uygulanır. TPN komplikasyonları; Refeeding sendromu, hiperglisemi, hipoglisemi, hiperozmolar nonketotik koma, hipofosfatemi, hiperfosfatemi, hiperkalsemi, hipokalsemi, hiperkalemi, hiponatremi, hipermagnezemi, hipomagnezemi, hiperkloremik metabolik asidoz, hipertrigliseridemi, elzem yağ asitleri yetersizliği, prerenal azotemi, hipervolemi, hipovolemi, hipokalemi, hipernatremi, yağlı karaciğer, kolestiasis, GİS atrofisi şeklinde sayılabilir. Hastada komplikasyon oluşmuşsa nedeni belirlenerek, tedavi yapılır. BESLENME DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER Hastanın hikayesi; Vücut ağırlığındaki değişiklikler:son 6 ayda vücut ağırlığındaki kayıp (miktar ve % olarak). Son 2-4 hafta içindeki artış, azalış veya stabilite. Diyetteki değişiklik:değişikliğin süresi ve tipi (alımda azalma, sadece sıvı alımı, açlık vb). Gastrointestinal semptomlar: Bulantı, kusma, diyare, anoreksi. Fonksiyonel değişiklikler; fonksiyon kapasitesi (normal, azalmış). Fonksiyonel kapasitedeki azalmanın süresi. Stres derecesi; Esas hastalık, hastalığa bağlı etmenler göz önüne alınarak; yok, hafif, orta veya yüksek olarak değerlendirilir. Fizik muayene: Aşağıdaki kriterler; hafif, orta veya ağır olarak değerlendirilir; deri altı yağ dokusunda azalma (triceps, göğüs), kas zayıflığı (quadriceps, deltoid,) ayak bileğinde ödem, skrotal ödem, ascit. Beslenme Risk İndeksi (NRİ): NRİ=1.519 x Albümin (g/l)+41.7 x (son vücut ağırlığı/alışılmış ağırlık x 100. NRİ>100: Malnütrisyon yok, NRİ= : Hafif Malnütrisyon. 3

4 NRİ= : Orta derecede Malnütrisyon. NRİ<83.5 : Ağır Malnütrisyon Antropometrik ölçümler Vücut ağırlığı ve kilo kaybı:vücut ağırlığı; vücuttaki toplam yağ, protein, su ve kemik mineralinin toplamını gösterir. Yetişkinlerde BKİ (Beden Kitle İndeksi); <18 kg/m 2 PEM kabul edilir. 2-5 yaş arası çocuklarda, BKİ; <14 kg/m 2, adölesan döneminde ise (11-13 yaş) BKİ; <15 kg/m 2 ve (14-17yaş) BKİ; <16.5 kg/m 2 PEM kabul edilir. Deri kıvrım kalınlığı: Amaç; cilt altı yağ dokusunun kalınlığını değerlendirmektir. Erkeklerde 10 mm den, kadınlarda 13 mm den az olması, beslenme yetersizliğini gösterir. Kol-kas çevresi: Hem adale, hem yağ dokusu hakkında bilgi verir. Kadınlarda, 18 mm, erkeklerde 20 mm altı patolojik kabul edilir. 24 saatlik idrar kreatinini ve kreatinin-boy indeksi:kreatinin atımı, iskelet kas kütlesi ile orantılıdır. Kreatinin, kreatin yıkılması sonucu açığa çıkan bir maddedir. Bu ölçümde, kreatininin idrarla atım miktarı değerlendirebilir. Bu değer, iskelet kas kütlesi ve total vücut azotunun indirekt göstergesidir. Plazma proteinleri; Albümin; Serumda <3.5 g/dl ise protein yetersizliği düşünülmelidir. Aynı zamanda mulnitrusyon dışında düşük bulunabilmesi, bütün vücut sıvılarına geçip, geniş bir dağılım sergilemesi sebebiyle ancak kronik malnutrisyon halinde bilgi verici bir ölçümdür. Hassas bir kriter değildir. Transferin; < 200 mg/dl olması protein yetersizliğini düşündürür. Demir metabolizmasında temel rol oynayan bu protein gliko protein yapısında beta globulindir ve vücudun total demir bağlama kapasitesini yansıtması açısından önemlidir. Prealbümin;3-4 gün süren beslenme yetersizliğinde 15 mg/dl altına düşer. Retinol bağlayıcı protein;teknik olarak ölçümünün zor olması nedeniyle sık kullanılmaz. Fibronektin; Akut beslenme bozukluklarında, serum değerinin düştüğü ve yeterli beslenme ile düzeldiği görülmüştür. İmmünolojik fonksiyonlar; İmmünolojik durumu ortaya koyabilen testler, hastanın beslenme durumu hakkında bilgi verebilir. Total lenfosit sayısı; Malnütrisyonda, lenfosit sayımı ve T hücre oranı azalır. Gecikmiş deri hipersensitivitesi: Hücresel immüniteyi gecikmiş deri hipersensitivite testi ile gösterebilmek mümkündür. Protein dengesi; Vücuttaki protein dengesini değerlendirebilmek için en çok kullanılan yöntem, azot dengesinin ölçümüdür. Azot dengesi günlük azot alımından, azot atımının çıkartılmasıyla hesaplanır. Günlük alım, diyetteki azottur ve miktarı bilinmektedir. Atım ise idrarla atılan ve ölçülebilen azot ile ölçülemeyen GİS ve deriden kaybedilen azot miktarlarının (ortalama 2-4 gram arasındadır) toplamı ile bulunabilir. Pozitif azot dengesi, kişinin anabolik safhada olduğunu ve vücut proteinlerinin arttığını ifade ederken, negatif azot dengesi kişinin katabolik olduğunu ve total vücut proteininin azaldığını düşündürecektir. 6.5 gr proteinin vücutta kullanılması sonucu 1 gram azot açığa çıkar. Bu nedenle ideal enerji gereksinimi 150 kal/gr azot (150 kalorilik enerjiye 1 gr azot) gerektirir. Stres durumunda bu ihtiyaç artacaktır. Bu gibi hallerde kal/gr oranında bir ihtiyaç gerekebilir. Yeterli enerji verilmediği takdirde, protein gerektiğinden fazla verilse bile efektif azot korunması sağlanmaz. 4

5 Enerji dengesi; enerji alımı ve enerji harcanması arasındaki farktır. Enerji gereksinimi; indirekt kalorimetrik yöntemlerle ya da Harris-Benedict Formülü veya Schofield gibi formüllerle hesaplanabilir. Bu formüllerle elde edilen değerler, sağlıklı kişiler içindir ve hastalıklı kişilerdeki ihtiyacı tam olarak yansıtmaz. Enerji gereksinimi, yaş, ağırlık, boy ve cinsiyet dikkate alınarak hesaplanır. İndirekt kalorimetrede, Dinlenme Enerji Harcanması (DEH)=Bazal Metabolizma Hızı (BMR), O 2 içeriği ve CO 2 ürünü dikkate alınarak hesaplanır. BMR, yemekten en az 2 saat sonra istirahat halinde ve yatar durumda 30 dakika geçiren bir kişide ölçülür. Çoğu kişide günlük total enerji gereksinimi BMR nin %130 u kadardır. Normal kişilerde enerji azot oranı /1 şeklindedir. Bu oran, stres altında /1 e çıkar. Yeterince enerji sağlanmadan verilen protein, enerji üretimi için yıkılacak ve kas yıkımını önleyemeyecektir. Sonuç olarak; Optimal vücut ağırlığının %80'ine sahip veya son 6 ay içinde vücut ağırlığının %10'unu kaybeden; serum albümini 3 g/dl nin altında olan; serum transferin 150 mg/dl nin altında olan; derinin antijenik uyarılara cevabı azalmış; lenfosit sayısı 1200 den az olan hastalar beslenme desteği almalıdır. BESLENME DESTEĞİ EKİBİ Hastanın beslenme durumunun bozulmasını önleyebilmek veya oluşmuş PEM i tedavi edebilmek için, başta hekim olmak üzere tüm sağlık personelinin bu konuda belli ölçüde bilgi ve beceri sahibi olması gerekir. Beslenme desteğine gereksinim gösteren hastanın belirlenebilmesi ve tedavi programının yapılabilmesi ve karşılaşılacak her türlü probleme çözüm bulabilmek ve yöntemleri belirleyebilmek için konuyu iyi bilen, yenilikleri takip edebilen ve koordinasyon içinde çalışan bir Beslenme Desteği Ekibi ne gereksinim vardır. Bu ekipte, klinikte beslenme desteği konusunda yetişmiş bir hekim, diyetisyen, hemşire ve eczacı, primer elemanlar olarak yer alırlar. Ekibin devamlı olarak yardım alabileceği personeller ise; fizyoterapist, psikolog, diş hekimi ve sosyal hizmet uzmanıdır. ENTERAL VE PARENTERAL BESLENMEDE ENERJİ VE BESİN ÖĞELERİNİN HESAPLANMASI Enerji Gereksiniminin Hesaplanması Sağlıklı kişilerin enerji gereksinimi, Bazal Metabolizma Hızı (BMR), Fiziksel Aktivite (FA) ve besinlerin termik etkisinin toplamıdır. Bazal Metabolizmanın Hesaplanması; Bazal Metabolizma Hızı (BMR) nın hesaplanmasında çeşitli formüller kullanılır. Harris Benedict ve Schofield formülleri buna örnek olarak verilebilir. Tablo 1. BMR nin hesaplanmasında kullanılan formüller 1)Harris Benedict Formülü: BMR (ERKEK) =66.5+ (13.75 x A) + (5.xB)-(6.77 x Y BMR (KADIN) =655 + (9.56 x Y) + (1.85 x B)- (4.67 x Y) BMR (Y.Doğan) = (31.05xA) + (1.16 x B) (<2 hafta) 2) Yaşlara uygun Schofield formülleri Yaş Erkek Kadın (yıl) xA+1517xB 16.3xA+1023xB xA+130xB 16.9xA+162xB xA+137xB 8.4xA+465xB xA+10xB xA+283xB

6 xA+2.6xB xA+1.4xB >60 9.0xA+972xB xA+458xB + 18 A=Ağırlık (kg), B=Boy (cm), Y=Yaş (yıl), 1. Enerji Gereksiniminin Hesaplanmasında Kullanılabilecek Çeşitli Formüller Enerji Gereksinimi (kalori): BMR x Aktivite Faktörü x Travma faktörü Long Faktörleri : Aktivite faktörü Yatağa bağımlı Yatağa bağımlı değil Travma Faktörü 1.2 Hafif İskelet 1.3 Travmaları Ağır Sepsis 1.6 Ağır Yanık Enerji gereksinimi (kalori)=bmr+aktivite faktörü+travma faktörü (Elia Faktörleri kullanılır) 3. Enerji gereksinimi hesaplamada kullanılacak kullanışlı ve hesaplaması kısa bu yöntemde Long un formülü esas alınmıştır. Stres derecesi hastanın klinik durumu veya 24 saatlik üre nitrojen atımıyla değerlendirilebilir. Protein gereksinimi de hastanın stres derecesine göre hesaplanır. Tablo3. Hastadaki stres derecesine göre enerji ve protein gereksiniminin hesaplanması Stres Derecesi Kalori Gereksinimi (kal/gün) İdrarda Üre Nitrojeni (g/gün) Stres Derecesi Protein gereksinimi (g/kg) Nonprotein Enerji/Azot Yok Yok Hafif Hafif Orta Orta Ağır Ağır BMR hesaplandıktan sonra, günlük enerji gereksinimi, kişinin ölçüm veya formülle bulunan BMR ye aktivite, travma veya stres faktörü eklenerek veya çarpılarak hesaplanır. Enteral beslenen hastalarda, Haris Benedict veya Schofield formülü kullanılıyorsa, enerji gereksinimine %10 (besinlerin termik etkisi) ekleme yapılır. Eğer hastanın BKİ; kg/m 2 ise hesaplanan enerjinin %75 i, BKİ; 40 kg/m 2 üzerinde ise %65 i kullanılır. Hastada ağırlık kaybı çok fazla (BKİ; <16 kg/m 2 ) ise, EB ve TPN de enerji gereksinimi 20 kalori/gün ile başlanıp, yavaş yavaş arttırılmalıdır. Kritik hastalar, aşırı beslenmemelidir. Hastanın kilo alması isteniyorsa, günlük enerji gereksinimine kalori eklenir. Tablo 4. Sıvı Gereksiniminin Hesaplanması 1. sıvı gereksinimi 2. Sıvı gereksiniminin artığı durumlar yaş 35 ml/kg Hipovolemi veya dehidrasyon, nazogastrik 3. Sıvı kısıtlaması Konjestif kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği, krc. 6

7 56-65 yaş 30 ml/kg > 65 yaş 25 ml7kg tüp drenajı, fistül drenajı, ateş (her 1 o C artış için sıvı kaybı %12.5 artar), hipertiroidizm (%25-50 artar) yetmezliği (ödem varsa), akc. yetmezliği (ödem varsa) Yetişkin Respiratuvar Distres Sendromu (ARDS) Yağ gereksiniminin Belirlenmesi Diyetteki yağ, enerjinin büyük kısmını sağlar (%27-33). Yağ, yağda eriyen vitaminlerin (A,D,E,K) kullanılmasını ve elzem yağ asitlerini sağlar. Yağ içermeyen beslenme sıvılarının gerek enteral, gerekse parenteral verilmeleri sırasında Elzem Yağ Asit eksikliği ortaya çıkar. Uzun zincirli trigliseritler (LCT) veya orta zincirli trigliseritler (MCT), solüsyonların başlıca yağ kaynaklarıdır. Osmolaliteleri düşüktür. Pankreatit, steatore, rejyonel enterit, radyasyon enteriti, safra yollarının tıkanması gibi yağ emiliminin bozulduğu durumlarda MCT ler kullanılır. Yağlar da enerji için kullanıldığından, glikozdan sağlanan enerjinin, yağdan sağlanan enerjiye oranının 3/1olması istenir. Başlangıçta az miktarlarda kullanılan yağ, sonraki günlerde 3-4 g/kg/gün olarak önerilmektedir. TPN uygulanan prematürelerde yağ infüzyon hızı <0.25 g/kg/saat olmalıdır. Genelde TPN de başlangıçta kullanılan, %10-20 lik yağ emülsiyonlarıdır. Fazla yağ, EB de diyareye neden olduğu gibi, hem EB de; hem de TPN de eritrosit membran değişikliklerine yol açarak oksijen taşınmasını azaltır. Bu durum özellikle prematürelerde serbest yağ asitlerinin artması sonucu serbest biluribinin yükselmesi ile kerniktorizise neden olur. Sağlığın korunarak sürdürülmesinde kullanılan yağ türü içindeki omega-3 (n-3) yağ asitlerine önem verilmesi gerekir. Çünkü Omega-3 yağ asitleri, platelet agregasyonunu azaltarak postoperatif trombozu önler. Verilen ürün içindeki n-3/n-6 yağ asitleri oranı, travma ve sepsiste inflamasyonu azaltması nedeni ile önemlidir (1,8). TPN de önerilen günlük karbonhidrat miktarı g/kg, yağ miktarı 1-2 g(kg (enerjinin %2-4 ü linoleik asitten gelmelidir). Vitamin ve Mineral Gereksinimleri EB ve TPN de mineral ve vitaminlerin serum düzeyleri ve idrarla atılan miktarları göz önüne alınarak gerekli düzenlemeler, RDA (Recommended Dietary Allowances), DRV (Dietary Reference Values) doğrultusunda yapılır. Vitamin ve mineral eklemelerinde; hipervitaminozisi önlemek için yağda eriyen A, D, ve E vitamini miktarlarına dikkat edilmeli, besin öğelerinin organizmadaki oranları bozulmamalı (Örn: Ca/P, Zn/Cu gibi) ve hastalık durumları göz önüne alınmalıdır. Tablo 5.Enteral ve Parenteral Beslenmede Eser Elementler ve Vitamin Önerileri/Gün MİNERALLER Önerilen VİTAMİNLER Önerilen Miktar miktar ENTERAL BESLENME TPN (RDA) ENTERAL BESLENME TPN (FDA)* Demir mg/gün Suda Eriyen Vitaminler mg/gün Thiamin mg 6 mg Çinko mg Riboflavin mg 3.6 mg mg Bakır mg μg Niasin mg 40 mg Krom mg μg Pantotenik 4-7 mg 15 mg asit Selenyum mg 30 mg Vitamin B mg 6 mg Molibden mg 5 mg Folik asit 0.4 mg 600 μg 7

8 Manganez mg μg VitaminC 300 mg 200 mg Vitamin B 12 2 mg 5 μg Kalsiyum 10 meq Yağda Eriyen Vitaminler Magnezyum 10 meq Vitamin A 2500 IU 1 mg Fosfat 30 mmol Vitamin D 400 IU 5 μg Sodyum 1-2 meq Vitamin E 50 IU 10 mg /kg+ek Potasyum 1-2 meq /kg *FDA:Food Drug Administration Vitamin K mg/hafta 150 μg Hastaların İzlenmesi: Hastanın dikkatle izlenmesi; besin gereksinimlerini saptamak, tedavinin etkisini değerlendirmek, değişen gereksinmelere adaptasyonunu sağlamak ve oluşabilecek komplikasyonları önceden fark edebilmek açısından çok önemlidir. Kaynaklar Keçecioğlu S. Enteral ve Parenteral Beslenme. Diyet El Kitabı nda (S: ), Yenilenmiş 4. baskı. Hatiboğlu Yayınevi, Ankara,2002 Nutrition Support for Adults Oral Nutrition Support, Enteral Tube Feeding and Parenteral Nutrition, Methods, Evıdence, Guidance, Published by the National Collaborating Centre for Acute Care at The Royal College of Surgeons of England, Lincoln s Inn Fields, London, WC2A 3PE First published Committee of Experts on Nutrition, Food Safety end Consumer Health. Food end Nutritional Care in Hospitals: How to Prevent Undernutrition. Report and Recommendations. Ad Hoc Group Nutrition Programmes in Hospitals 6th Meeting. Paris, 6 7 February 2002 Keçecioğlu S, Yücemen J, Güngör ET, Solukçu T. Beslenme Desteği Rehberi, Ankara, 2000 Krausse MV, Mahan LK.Enteral and Parenteral Nutrition Support. Food Nutrition and Diet Therapy, A Textbook of Nutritional Care. (p: ), 11th edition, WB Saunders Company, Philadelphia, London, Toronto, Mexico City, Rio de Janeiro, Sydney, Tokyo, 2004 Kılıçturgay S. Malnütrisyon ve Hastaların Beslenme Durumlarının Değerlendirilmesi. Enteral Parenteral Beslenme. Hizmet İçi Eğitim Semineri Notları, 5-6 Haziran 1995, Türkiye Diyetisyenler Derneği Yayını-8, Ankara Pekcan G. Malnütrisyon; Hastaların Antropometrik Yönden Değerlendirilmesi İzlenmesi. Enteral Parenteral Beslenme. Hizmet İçi Eğitim Semineri Notları, 5-6 Haziran 1995, Türkiye Diyetisyenler Derneği Yayını-8, Ankara Gündoğdu H. Beslenme Desteğinde Ekip Kavramı. Enteral Parenteral Beslenme. Hizmet İçi Eğitim Semineri Notları, 5-6 Haziran 1995, Türkiye Diyetisyenler Derneği Yayını-8,Ankara Arslan P. Enteral ve Parenteral Beslenmede Enerji ve Besin Ögeleri Gereksinmelerinin Hesaplanması. Enteral Parenteral Beslenme. Hizmet İçi Eğitim Semineri Notları, 5-6 Haziran 1995, Türkiye Diyetisyenler Derneği Yayını-8, Ankara 8

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

Vücut kitle indeksi. Bel- Kalça oranı Triseps deri kalınlığı. Orta kol kas bölgesi

Vücut kitle indeksi. Bel- Kalça oranı Triseps deri kalınlığı. Orta kol kas bölgesi Beslenme Desteğine Başlama Kriterleri Klasik Önceden var olan ciddi malnütrisyon Oral olarak, gereksinimin < %50 karşılanması > 5-7 günden fazla yemede gecikme olmasının beklenmesi Erken enteral nütrisyon

Detaylı

Beslenme Bozuklukları II. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr.

Beslenme Bozuklukları II. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr. Beslenme Bozuklukları II İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr. Gülden Gökçay Amaç Beslenme durumunun değerlendirilmesi Antropometri Hafif orta

Detaylı

Travma Hastalarında Beslenme

Travma Hastalarında Beslenme Doç. Dr. Onur POLAT Travma Hastalarında Beslenme Normal ve sağlıklı organizma travma veya strese maruz kaldığında kendisini korumaya yönelik bazı fizyolojik mekanizmaları harekete geçirir. Genel amaç organ

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Genel Bilgiler Hasta Adı: Cinsiyet: B.Y. Kadın Yaş: 40 Eğitim: Meslek: Lise

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ LALE AKKAYA Periton Diyaliz Hemşiresi CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ 25. ULUSAL BÖBREK HASTALIKLARI DİYALİZ VE TRANSPLANTASYON HEMŞİRELİĞİ

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Beslenme Belirteci Olarak Albüminin Rolü

Kronik Böbrek Hastalarında Beslenme Belirteci Olarak Albüminin Rolü Kronik Böbrek Hastalarında Beslenme Belirteci Olarak Albüminin Rolü Dr. Soner Duman Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Bornova, İzmir Tanım Yetersiz, aşırı veya dengesiz alınan

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ

EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ Dr. Mehmet GÜNDÜZ Ankara Çocuk Sağlığı Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Beslenme&Metabolizma Ünitesi Sağlık

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları Doç. Dr. Eyüp KÜLAH Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Kronik Böbrek yetmezliği (KBY) sıvı, asit-baz

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi. Dr.

Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi. Dr. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi Dr. Aslı KANTAR GİRİŞ GENEL BİLGİLER Akut böbrek hasarı (ABH) yenidoğan yoğun bakım

Detaylı

Diyaliz Hastasında. Edilmelidir?

Diyaliz Hastasında. Edilmelidir? Diyaliz Hastasında Malnutrisyon Nasıl l Teşhis Edilmelidir? Dr. Dede Şit 10. Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi 24 Mayıs 2008 Antalya drdede75@hotmail.com Diyaliz hastalarında Malnutrisyonun

Detaylı

BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASI

BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASI BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASI Bireyin beslenme durumunun saptanması, besin ögeleri gereksinmesinin ne ölçüde karşılandığının bir göstergesidir. Besin ögeleri alımı ile besin ögeleri gereksinmesi arasındaki

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 )

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Slayt No : 48 4 ENTERAL BESLENME (Gavaj) Besin ve sıvıları ağız yoluyla yeterli alamayan veya hiç alamayan

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nörolojik Yoğun Bakımda Nutrisyon Nörolojik hasta grubuna ait çalışma sayısı sınırlı

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Resmi Gazete Tarihi Sayısı Değişiklik Açıklaması İlk Yayın 24.12.2001 24620 1. Değişiklik 31.08.2003 25125 EK-1 in 7 inci maddesi, Madde 6 (Eklendi)

Detaylı

NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU

NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU SUNUM PLANI Hangi hastalara beslenme desteği verilmeli? Beslenme durumu nasıl değerlendirilmeli? Enerji ihtiyacı nasıl hesaplanmalı? Kalori? Protein? Hangi yol tercih

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

PARENTERAL BESLENME. Prof. Dr. A. Emin KÜREKÇİ Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Çocuk Hematolojisi Bilim Dalı

PARENTERAL BESLENME. Prof. Dr. A. Emin KÜREKÇİ Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Çocuk Hematolojisi Bilim Dalı PARENTERAL BESLENME Prof. Dr. A. Emin KÜREKÇİ Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Çocuk Hematolojisi Bilim Dalı HASTALARDA GELİŞEN METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER 1 1. Hastalığın kendisi 2. Anti-neoplastik tedavi ve

Detaylı

Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi

Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi Prof.Dr. Ender Yarsan A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Normal hidratasyon dengesi İçecek ve yiyecekler; oksidasyon sonucu

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

BARİATRİK CERRAHİ GEÇİRMİŞ HASTALARDA SAÇ DÖKÜLMESİ VE NEDENLERİ

BARİATRİK CERRAHİ GEÇİRMİŞ HASTALARDA SAÇ DÖKÜLMESİ VE NEDENLERİ BARİATRİK CERRAHİ GEÇİRMİŞ HASTALARDA SAÇ DÖKÜLMESİ VE NEDENLERİ Saç dökülmesi de bariatrik cerrahi hastalarında sıklıkla karşılaşılan bir sorundur. Saç dökülmesi kişiyi ciddi şekilde etkiler. Kişinin

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE İLK 1000 GÜNDE BESLENME DR.GÖNÜL KAYA

AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE İLK 1000 GÜNDE BESLENME DR.GÖNÜL KAYA AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE İLK 1000 GÜNDE BESLENME DR.GÖNÜL KAYA AİLE SAĞLIĞI BİRİMİNDE EKİP Aile Hekimi Aile Sağlığı Elemanı Sözleşmeli Hemşire-Ebe BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM AİLE SAĞLIĞI BİRİMİNDE HİZMETLER Kayıtlı

Detaylı

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :

Detaylı

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620)

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmış diyetler için hazırlanan

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Kalori de eri olmayan substratlar. Total parenteral nutrisyon için klinik bilgiler. Günlük bazal kalori gereksinimi. Kalorik de ere sahip substratlar

Kalori de eri olmayan substratlar. Total parenteral nutrisyon için klinik bilgiler. Günlük bazal kalori gereksinimi. Kalorik de ere sahip substratlar Kalori de eri olmayan substratlar Total parenteral nutrisyon için klinik bilgiler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpa a Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Substrat

Detaylı

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL Multivitamin ve Mineral Kombinasyonu FORMÜLÜ : PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL 11 Vitamin Vitamin A 10.000 I.U Vitamin B 1 20 mg Vitamin B 2 5 mg Vitamin B 6 10 mg Vitamin B 12 0.005 mg Vitamin C 150

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE Sağlıklı büyümek ve gelişmek için yeterli ve dengeli beslenmeliyiz. BESLENME İnsanın yaşına, cinsiyetine, çalışma ve özel

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Periton diyaliz hastalarında başarıya ulaşmak için ortaya çıkmış DİYALİZ YETERLİLİĞİ Kompleks bir değerlendirme ve analizi gerektirmektedir.

Periton diyaliz hastalarında başarıya ulaşmak için ortaya çıkmış DİYALİZ YETERLİLİĞİ Kompleks bir değerlendirme ve analizi gerektirmektedir. Periton diyaliz hastalarında başarıya ulaşmak için ortaya çıkmış DİYALİZ YETERLİLİĞİ Kompleks bir değerlendirme ve analizi gerektirmektedir. S.K. Cinsiyeti: Kadın Doğum Tarihi:16.03.1965 Medeni Durumu:

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK. Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı

NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK. Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının

Detaylı

.. YILI SAĞLIKLI BESLENME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ. sahibi olmak * Beslenme Bilimi * Beslenme Biliminin Kapsamı 16 SAAT.

.. YILI SAĞLIKLI BESLENME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ. sahibi olmak * Beslenme Bilimi * Beslenme Biliminin Kapsamı 16 SAAT. .... YILI KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI KURSUN SÜRESİ AY HAFTA GÜNLER DERS SAATİ KONULAR. AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ 18 SAAT MODÜL VE YETERLİLİK MODÜL SÜRESİ TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME

YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME SUNUM PLANI YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME Uzm. Dyt. Yalçın MİRZA Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Nütrisyon Ünitesi Sorumlusu Hangi hastalara beslenme desteği verilmeli? Beslenme

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

ASİD BAZ DENGESİ. Prof Dr Salim Çalışkan

ASİD BAZ DENGESİ. Prof Dr Salim Çalışkan ASİD BAZ DENGESİ Prof Dr Salim Çalışkan H + ve ph Normal kan [H + ] 40 nmol/l Tampon mekanizmalar ile dar limitlerde tutulur (±5) ph = - log [H + ] = - log [40±5] = 7.40 ± 0.05 ph için kritik limitler

Detaylı

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM Gastrointestinal Sistem Hastalıkları Dr. Nazan ÇALBAYRAM ÇÖLYAK HASTALIĞI Çölyak hastalığı bir malabsorbsiyon sendromudur. Hastalık; gluten içeren unlu gıdalara karşı genetik bazda immünojik bir intolerans

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE. Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE. Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013 YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE BESLENME Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013 1 Vücut fonksiyonlarının optimal şekilde sürdürülmesi için yeterli ve dengeli nütrisyon gerekli Yetersiz destek => MALNÜTRİSYON Aşırı nütrisyon

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme. Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme. Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Protein-Enerji Kaybı (Protein-Energy Wasting, PEW) Diyaliz hastalarında PEW insidansı

Detaylı

genellikle böbrek yetmezliği göstergesi preanalitik hata kaynakları çok sağlıklı değerlendirme için

genellikle böbrek yetmezliği göstergesi preanalitik hata kaynakları çok sağlıklı değerlendirme için Kreatinin yüksekliği genellikle böbrek yetmezliği göstergesi olarak bilinir ama birçok testte olduğu gibi farklı hastalıkların da tanısında kullanılır ve testi etkileyen faktörler yine her testte olduğu

Detaylı

OBEZİTE CERRAHİSİNDEN SONRA KALSİYUM, B1 ve B2 VİTAMİNİ ALIMININ ÖNEMİ

OBEZİTE CERRAHİSİNDEN SONRA KALSİYUM, B1 ve B2 VİTAMİNİ ALIMININ ÖNEMİ OBEZİTE CERRAHİSİNDEN SONRA KALSİYUM, B1 ve B2 VİTAMİNİ ALIMININ ÖNEMİ Kalsiyum Kalsiyum, insan vücudunda en bol miktarda bulunan mineral olup, yalnızca kemikleri ve dişleri güçlendirmekle kalmaz, kasların

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

Yoğun Bakım Hastalarında Beslenme Desteği. Genel Uygulama Talimatları ve Yönetim

Yoğun Bakım Hastalarında Beslenme Desteği. Genel Uygulama Talimatları ve Yönetim Yoğun Bakım Hastalarında Beslenme Desteği Modül 18.3 Genel Uygulama Talimatları ve Yönetim Jean-Charles Preiser - René Chioléro - Pierre Singer (Çeviri: Levent DÖŞEMECİ) Öğrenme Hedefleri Beslenme desteğine

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı.

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı. GİRİŞ Süt rengi Şilus un peritoneal kaviyete ekstravazasyonudur. Oldukça nadir görülen bir durumdur. Asit sıvısındaki trigliserid seviyesi 110 mg/dl nin üzerindedir. Lenfatik sistemin devamlılığında sorun

Detaylı

VÜCUT KOMPOZİSYONU. Doç. Dr. Ferda GÜRSEL

VÜCUT KOMPOZİSYONU. Doç. Dr. Ferda GÜRSEL VÜCUT KOMPOZİSYONU Doç. Dr. Ferda GÜRSEL Vücut Kompozisyonu YAĞIN, Kas, kemik ve diğer dokulara oranıdır. 2 Aşırı Kiloların Sağlık Riski l Koroner kalp hastalığı l Yüksek tansiyon l Yüksek kollesterol

Detaylı

Pfizer İlaçları Ltd.Şti. Ortaköy - İstanbul KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

Pfizer İlaçları Ltd.Şti. Ortaköy - İstanbul KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 500 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 25 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.4 mg 127 B2 Vitamini 1.75 mg 125 Niasinamid 20 mg 125

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

RDA. Ek 1. Türkiye İçin Enerji ve Besin Ögeleri Referans Değerleri. Öngörülen Miktar. Diyetle Alınması

RDA. Ek 1. Türkiye İçin Enerji ve Besin Ögeleri Referans Değerleri. Öngörülen Miktar. Diyetle Alınması Ek Tolere Edilebilir Üst Düzey Alım Miktarı AI UL RDA Makrobesin Ögelerinin Referans Alım Aralığı Türkiye İçin Enerji ve Besin Ögeleri Referans Değerleri Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ek.. Enerji İçin Referans

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

Performans Arttırıcılar. Multipower Hazırlayan Op. Dr. Mustafa Akgün Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun.

Performans Arttırıcılar. Multipower Hazırlayan Op. Dr. Mustafa Akgün Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun. Performans Arttırıcılar Multipower Hazırlayan Op. Dr. Mustafa Akgün Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun.com Creatine En yoğun talepler için kreatin Creapure kalitesiyle

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ

Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ ÖZEL TIBBİ AMAÇLI DİYET GIDALAR TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 24.12.2001-24620 Tebliğ No 2001/42 Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması

Detaylı

[embeddoc url= /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ]

[embeddoc url=  /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] VÜCUT SIVILARI [embeddoc url= http://enfeksiyonhastaliklari.com/wp-content/uploads/2015 /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] SODYUM ( Na+) Na+; Sodyum klor ile birlikte serumun en

Detaylı

Nütrisyonel tarama metodları

Nütrisyonel tarama metodları Nütrisyonel tarama metodları Doç Dr Sema Basat Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi 02.11.2013 Özellikle hastanede yatan hastada malnütrisyon TANIMLANMIYOR TEDAVİ EDİLMİYOR. NEDEN? TARAMA, DEĞERLENDİRME,

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015

NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015 NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015 Nütrisyon Nütrisyon: İnsanların gelişmeleri ve yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan besin maddelerini dışarıdan sağlamaları

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

gereksinimi kadar sağlamasıdır.

gereksinimi kadar sağlamasıdır. Yeterli beslenme, vücudun yaşamı ve çalışmasını sürdürebilesi için gerekli olan enerjinin sağlanması anlamına gelir. Dengeli beslenme ise, alınan enerjinin yanında bütün besin öğelerini gereksinimi kadar

Detaylı

Parenteral Nutrisyon Ne Zaman?

Parenteral Nutrisyon Ne Zaman? Parenteral Nutrisyon Ne Zaman? Dr. Levent Döşemeci Kemerburgaz Üni. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Anestezi ve Yoğun Bakım AD Ortak Görüş Enteral yol tercih edilmeli Barsak bariyer fonk.nın korunması -

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

Dersin Kodu ve İsmi Dersin Sorumlusu Dersin Düzeyi Dersin Türü Dersin İçeriği Dersin Amacı Dersten Elde Edilecek Kazanımlar: Dersin Süresi:

Dersin Kodu ve İsmi Dersin Sorumlusu Dersin Düzeyi Dersin Türü Dersin İçeriği Dersin Amacı Dersten Elde Edilecek Kazanımlar: Dersin Süresi: Dersin Kodu ve İsmi: BES 315 Diyetetik Uygulamaları İlke ve Sorunlar Dersin Sorumlusu:, Dersin Düzeyi: Lisans Dersin Türü: Seçmeli Dersin İçeriği: Çocuk hastalıklarında beslenme ve diyet uygulamalarında

Detaylı

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI Gebelikte ortaya çıkan fizyolojik değişiklikler Sodyum ve su retansiyonu Sistemik kan basıncında azalma Böbrek boyutunda artma ve toplayıcı sistemde dilatasyon Böbrek kan

Detaylı

Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri

Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri Biberon Mamaları Annesütünün ikamesidir. Annesütü alamayan bebekler için Annesütü yetersizliğinde Annesütü ve inek sütünde enerji ve ana besin maddeleri Anne Sütü (100ml)

Detaylı

Fizik Tedavide Antropometrik Ölçümler. Prof. Dr. Reyhan Çeliker

Fizik Tedavide Antropometrik Ölçümler. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Fizik Tedavide Antropometrik Ölçümler Prof. Dr. Reyhan Çeliker Antropoloji nedir? Antropoloji İnsanı, biyolojik yapısını, bedensel özelliklerini, kültürel yapısını, sosyal davranışlarını inceleyen bilim

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER)

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) 11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bezdir. Böbrekler ile doğrudan bir bağlantısı

Detaylı

GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ

GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ Doğuma Hazırlık Doğum Öncesi Eğitim Fetal Aktivitenin İzlenmesi Göğüs Bakımı Emzirmeye

Detaylı

Enerji Metabolizması

Enerji Metabolizması ÜNİTE 5 Enerji Metabolizması Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Vücudumuzun enerji gereksiniminin nasıl karşılandığını, Her yaş, cins ve aktiviteye göre enerji gereksiniminin farklı olduğunu ve, Bu

Detaylı

VAY BAŞIMA GELEN!!!!!

VAY BAŞIMA GELEN!!!!! VAY BAŞIMA GELEN!!!!! DİYABET YÖNETİMİNDE İNSÜLİN POMPA TEDAVİSİNİN KAN ŞEKERİ REGÜLASYONUNA OLUMLU ETKİSİ HAZIRLAYAN: HEM. ESRA GÜNGÖR KARABULUT Diyabet ve Gebelik Diyabetli kadında gebeliğin diyabete

Detaylı

PROSPEKTÜS BECOVİTAL YUMUŞAK KAPSÜL

PROSPEKTÜS BECOVİTAL YUMUŞAK KAPSÜL PROSPEKTÜS BECOVİTAL YUMUŞAK KAPSÜL FORMÜLÜ : Bir Yumuşak Kapsül ; B 1 vitamini 15 mg B 2 vitamini 15 mg B 6 vitamini 10 mg B 12 vitamini 10 mcg Nikotinamid 50 mg Kalsiyum Pantotenat 25 mg D-Biotin 0.15

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Verim Arzının Zaman İçinde Değişimi Verim Arzının dış görünümü olan iş verimi işin tekrarlanması

Detaylı