TURGUT ÖZAL TIP MERKEZİ VE MALATYA İLİNDE BİR ÖZEL HASTANEDEKİ DÜŞÜK DOĞUM AĞIRLIKLI BEBEKLERDE ANNEYE AİT RİSK FAKTÖRLERİNİN İNCELENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TURGUT ÖZAL TIP MERKEZİ VE MALATYA İLİNDE BİR ÖZEL HASTANEDEKİ DÜŞÜK DOĞUM AĞIRLIKLI BEBEKLERDE ANNEYE AİT RİSK FAKTÖRLERİNİN İNCELENMESİ"

Transkript

1 T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TURGUT ÖZAL TIP MERKEZİ VE MALATYA İLİNDE BİR ÖZEL HASTANEDEKİ DÜŞÜK DOĞUM AĞIRLIKLI BEBEKLERDE ANNEYE AİT RİSK FAKTÖRLERİNİN İNCELENMESİ NEŞE KARAKAŞ HALK SAĞLIĞI ANA BİLİM DALI DANIŞMAN PROF. DR. ERKAN PEHLİVAN MALATYA 2011

2 iii

3 iv TEŞEKKÜR Çalışmam boyunca bilgi ve deneyimleri ile bana yol gösteren danışmanım Prof. Dr. Erkan Pehlivan a ve desteklerini benden esirgemeyen Doç. Dr. Timur Selçuk, Doç. Dr. Hatice Selçuk, Dr. Reyhan Mehmetoğlu, eşim Kadir Karakaş a yardımlarından dolayı teşekkür ederim.

4 v ÖZET Bu araştırma, araştırma kapsamındaki bebeklerin annelerinin sosyodemografik, doğurganlık ve sağlık özelliklerinin düşük doğum ağırlıklı ve normal ağırlıklı bebeklerde farklılık gösterip göstermediğini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Mart ve Temmuz 2010 tarihleri arasında Malatya ilinde bulunan İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi ve Özel Sevgi Hastane sinin kadın hastalıkları ve doğum kliniklerinde yapıldı. Kesitsel tipte planlanan araştırmada, araştırma kapsamındaki bebeklerin annelerine 45 soruluk anket yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Araştırma kapsamındaki 350 bebek basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçildi. Bu araştırmadaki 2500 gram altı bebekler düşük doğum ağırlıklı kabul edildi gram altı 123 bebek vaka, 2500 gram ve üstü 227 bebek ise kontrol grubu olarak kabul edildi. Vaka ve kontrol grubundaki bebekler ve anneleri risk faktörleri açısından karşılaştırmalı olarak incelendi. Araştırma verilerinin analizi SPSS for Windows 16.0 paket programı kullanılarak yapıldı. Verilerin analizinde Pearson Ki-Kare testi ve Fisher Kesin Ki-Kare testi kullanıldı. Sonuçlar % 95 lik güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Araştırma sonucunda annenin 20 yaş ve altında olması [OR (95% CI) = 5,4, GA :2,2 13,3], anne ve babanın öğrenim düzeyinin ilkokul ve altı olması, ailenin aylık gelir düzeyinin 1000 TL ve altında olmasının [OR (95% CI)=1,9 GA:1,1 3,0) düşük doğum ağırlığına neden olduğu kanaatine varıldı. Araştırma kapsamındaki annelerden yetersiz prenatal bakım alan, doğum aralığı 12 aydan kısa olan [ OR (95% CI)=3,0 GA:1,2-7,0], gebelik esnasında preeklemsi ve anemi tanısı alanların daha fazla oranda düşük doğum ağırlıklı bebeğe sahip oldukları bulundu. Ayrıca gebelikleri esnasında sigara içen annelerin içmeyenlere oranla daha fazla oranda düşük doğum ağırlıklı bebeğe sahip oldukları saptanmıştır, [OR (95% CI)=2,5 GA:1,5-4,5 ]. Elde ettiğimiz sonuçlar göstermektedir ki düşük doğum ağırlığına neden pek çok faktör az masraf ve basit önlemlerle ortadan kaldırılabilir. Sorunun çözümünde en gerçekçi yaklaşım birinci basamak sağlık hizmetlerinin kalite ve kantitesini yükseltip, sağlık eğitimini toplumun her kesimine ulaştırmaktır. Anahtar Sözcükler : Düşük doğum ağırlığı, Risk Faktörü, Maternal, Yeni doğan, Anne

5 vi INVESTIGATION OF MATERNAL RISK FACTORS ASSOCIATED WITH LOW BIRTH WEIGHT BABIES IN MALATYA TURGUT OZAL MEDICAL CENTER AND A PRIVATE HOSPITAL ABSTRACT This research was made to investigate whether the demographic and health characteristics of fertility of mother of babies differ between the normal and low birth weight infants. The study was conducted at the obstetrics and gynecology clinics of a special hospital and Turgut Ozal Medical Center in the province of Malatya. In this crosssectional designed research, 45- item questionnaire administered to the mother of babies. Using face to face interview method. Simple random sampling method was used to select the 350 babies in the study. The babies weighted under 2500 grams were expressed as low birth weight babies. The case group consisted 123 babies under 2500 grams while the 227 babies over 2500 grams were accepted as the control group. The mother and the babies in the case and control group were compared with respect to risk factors. Statistical analyses were performed using SPSS for Windows 16.0 packet program, Pearson Chi-square test and Fisher s Exact Chi-square test was used for analyses of data. A p value < 0,05 was considered statistically significant at 95 % confidence interval. As a result mother being under 20 years of age olması [OR (95% CI) = 5,4, CI:2,2 13,3], mothers and father s education level being at or under primary school and family monthly income being below 1000 TL [OR (95% CI)=1,9, CI:1,1 3,0] were found to be related with low birth weight. The mothers in the study receiving inadequate prenatal care and who have birth interval of less than 12 months[ OR (95% CI)=3,0, CI:1,2-7,0], anemia and pre-eclampsia during pregnancy were found to have higher incidence of low birth weight babies. The mothers who smoke during pregnancy had a higher incidence of low birth weight babies [OR (95% CI)=2,5 CI:1,5-4,5 ]. Our results show that many factors related with low birth weight can be eliminated by low cost and simple measures. Raising the quality and quantity of primary health care services and bringing health education to all section of society seems to be the most realistic approaches for solving the problems. Key Words: Low birth weight, Risk factors, Maternal, Newborn, Mother

6 vii İÇİNDEKİLER ONAY...iii TEŞEKKÜR...iv ÖZET...v ABSTRACT...vi İÇİNDEKİLER...vii SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ... x ŞEKİLLER DİZİNİ...xi TABLOLAR DİZİNİ...xiii 1. GİRİŞ GENEL BİLGİLER Düşük Doğum Ağırlığının Tanımı ve Sınıflaması Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeklerin Fizyolojik Özellikleri Simetrik IUGR Fizyolojik Özellikleri Asimetrik IUGR Fizyolojik Özellikleri Düşük Doğum Ağırlıklı Pretermlerin Fizyolojik Özellikleri Dünyadaki Durum Türkiye deki Durum Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeklerde Mortalite Oranı Düşük Doğum Ağırlığının Sonuçları Düşük Doğum Ağırlığının Etiyolojisi Genetik ve Konstitüsyonel Faktörler Demografik ve Psikososyal Faktörler Obstetrik Faktörler Beslenme İlgili Faktörler Annenin Gebelikte Geçirdiği Hastalıklar Prenatal Bakım Diğer Riskler GEREÇ VE YÖNTEM Araştırmanın Evreni ve Örneklemi Araştırmanın Modeli Araştırmanın Değişkenleri Verilerin Toplanması ve Analizi...20

7 viii Anket Formunun Düzenlenmesi Anket Formunun Uygulanması Verilerin Analizi Tanımlar Araştırma Süresi ve Maliyeti Araştırmanın Sınırlılıkları BULGULAR Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Cinsiyetleri ve Doğum Ağırlıklarına İlişkin Bulgular Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Annelerinin Sosyodemografik Özelliklerine İlişkin Bulgular Annenin Yaşı Annenin Öğrenim Durumu Babanın Öğrenim Durumu Her İki Ebeveynin Öğrenim Durumu Ailelerinin Gelir Düzeyi Anne Mesleği Annenin Yaşadığı Bölge Annenin Yaşadığı Konut Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Annelerini Genel Sağlık Düzeylerine İlişkin Bulgular Annenin Gebelik Öncesi BMI Annenin Kronik Hastalığının Olması Durumu Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Annelerinin Doğurganlık Özelliklerine İlişkin Bulgular Parite Ölü Doğum Öyküsü Spontan Düşük Öyküsü Kürtaj Öyküsü Daha Önceden Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeğe Sahip Olma İnfertilite Tedavisi Alma Durumu Doğum Aralığı...53

8 ix 4.5.Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Prenatal Dönem Özelliklerine İlişkin Bulgular Doğum Öncesi İlk Muayene Zamanı Doğum Öncesi Bakım Sayısı Anemi Tanısı Alma Durumu Preeklempsi Tanısı Alma Durumu Gebelik Esnasında Sigara İçme Durumu Gebelik Esnasında Kafein Tüketimi Gebelik Boyunca Aldığı Kilo Gebelik Esnasında Ağır Fiziksel Aktivitede Bulunma Durumu Gebelik Esnasında Psikolojik Travmaya Maruz Kalma Durumu Gebelik Esnasında Fiziksel Travmaya Maruz Kalma Durumu TARTIŞMA Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Cinsiyetleri ve Doğum Ağırlıklarına İlişkin Bulgular Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Annelerinin Sosyodemografik Özelliklerine İlişkin Bulgular Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Annelerinin Genel Sağlık Düzeylerine İlişkin Bulgular Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Annelerinin Doğurganlık Özelliklerine İlişkin Bulgular Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Annelerinin Prenatal Dönem Özelliklerine İlişkin Bulgular SONUÇ ve ÖNERİLER KAYNAKLAR...87 EKLER...97 EK.1:Anket...97 EK2:Etik Kurul Onayı ÖZGEÇMİŞ...103

9 x SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ DSÖ DDA TÜİK TNSA : Dünya Sağlık Örgütü : Düşük doğum ağırlığı : Türkiye İstatistik Kurumu : Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

10 xi ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa Şekil 2.1. Yenidoğan Doğum Tartısı ve Gestasyon Yaşına Göre Yapılan Sınıflama...5 Şekil 2.2. Türkiye de Yıllara Göre Düşük Doğum Ağırlıklı Bebek Görülme Sıklığı...10 Şekil 4.1. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Anne Yaşına Göre Dağılımı...26 Şekil 4.2. Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Anne Öğrenim Düzeyine Göre Dağılımı...28 Şekil 4.3. Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin İlkokul Mezunu Olma Durumlarına Göre Dağılımı...28 Şekil 4.4. Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Babalarının İlkokul Mezunu Olma Durumlarına Göre Dağılımı...30 Şekil 4.5. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Ailelerinin Aylık Gelir Düzeylerine Göre Dağılımı...33 Şekil 4.6. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Ağırlıklarının Anne Çalışma Durumuna Göre Dağılımı...35 Şekil 4.7. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Ağırlıklarının Annelerinin Yaşadıkları Bölgeye Göre Dağılımı...37 Şekil 4.8. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Herhangi Bir Kronik Hastalığa Sahip Olma Durumlarına Göre Bebek Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...41 Şekil 4.9. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Astım Hastası Olma Durumlarına Göre Bebek Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...44 Şekil Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Daha Önceden Düşük (Abortus) Yapma Durumlarına Göre Dağılımları...47 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Daha Önceden Düşük Doğum Ağırlıklı Bebek Sahibi Olma Durumlarına Göre Dağılımları...50 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin İnfertilite Tedavisi Alma Durumlarına Göre Dağılımları...52

11 xii Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Bir önceki Doğumları İle Şimdiki Doğumları Arasındaki Geçen Süreye Göre Dağılımları...54 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Gebelikleri Esnasında İlk Muayeneyi Olma Zamanlarına Göre Dağılımı...56 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Boyunca Toplam Muayene Sayılarına Göre Dağılımı...58 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Süresince Anemi Tanısı Alma Durumlarına Göre Dağılımı...60 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Süresince Sigara İçme Durumlarına Göre Dağılımı...63 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Esnasında Günlük Kahve Tüketimlerine Göre Dağılımı...65 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Esnasında Aldıkları Kiloya Göre Dağılımı...68 Şekil Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Esnasında Fiziksel Travmaya Maruz Kalma Durumlarına Göre Dağılımı...72

12 xiii TABLOLAR DİZİNİ Sayfa Tablo 2.1. Birleşmiş Milletler Bölgeler Düşük Doğum Ağırlıklı Bebek Sayı ve Yüzdesi...9 Tablo 2.2. TNSA 2008 Verilerine Göre Türkiye de Düşük Doğum Ağırlıklı Bebek Görülme Sıklığının Bölgelere Göre Dağılımı...11 Tablo 2.3. Bazı Ülkelerdeki Düşük Doğum Ağırlıklı Bebek Görülme Sıklığı ve Bebek Ölüm Hızı...12 Tablo 2.4. Düşük Doğum Ağırlığına Neden Olan Faktörler...14 Tablo 4.1. Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Doğum Ağırlıkları ve Hastanelere Göre Dağılımı...23 Tablo 4.2. Araştırma Kapsamına Giren Bebeklerin Doğum Ağırlıkları ve Cinsiyetlerine Göre Dağılımı...24 Tablo 4.3. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıkları ve Annelerinin Yaş Gruplarına Göre Dağılımları...25 Tablo 4.4. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıkları ve Annelerinin Öğrenim Düzeylerine Göre Dağılımları...27 Tablo 4.5. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıkları ve Babalarının Öğrenim Düzeylerine Göre Dağılımları...29 Tablo Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıkları ve Ebeveynlerinin Öğrenim Düzeylerine Göre Dağılımları...31 Tablo 4.7. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıkları ve Ailelerinin Gelir Düzeylerine Göre Dağılımları...32 Tablo 4.8. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Anne Mesleklerine Göre Dağılımları...34 Tablo 4.9. Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerin Yaşadıkları Bölgeye Göre Dağılımları...36 Tablo Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Oturdukları Konut Tipine Göre Dağılımları...38 Tablo Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Gebeli Öncesi BMI Göre Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Dağılımları...39

13 xiv Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Herhangi Bir Kronik Hastalığa Sahip Olma Durumlarına Göre Bebek Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...40 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Diyabet Hastası Olma Durumlarına Göre Dağılımı...42 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Hipertansiyon Hastası Olma Durumlarına Göre Bebek Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...42 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Astım Hastası Olma Durumlarına Göre Bebek Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...43 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Kalp Hastası Olma Durumlarına Göre Bebek Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...44 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Doğum Sayılarına Göre Bebek Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...45 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Daha Öncede Ölü Doğum Yapma Durumlarına Göre Dağılımları...46 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıkları ve Annelerinin Daha Önceden Düşük (Abortus) Yapma Durumlarına Göre Dağılımları...46 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Doğum Ağırlıklarının Önceden Kürtaj Olma Durumlarına Göre Dağılımı...48 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerin Önceden Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeğe Sahip Olma Durumlarına Göre Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...49 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin İnfertilite Tedavisi Alma Durumlarına Göre Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...51 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerin Bir Önceki Doğumları İle Şimdiki Doğumları Arasındaki Geçen Süreye Göre Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...53 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Gebelikleri Esnasında İlk Muayeneyi Olma Zamanlarına Göre Dağılımı...55

14 xv Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Tablo Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Gebelik Boyunca Toplam Muayene Sayılarına Göre Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...57 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Gebelikleri Esnasında Anemi Tanısı Alma Durumlarına Göre Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...59 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Annelerinin Gebelikleri Esnasında Preeklempsi Tanısı Alma Durumlarına Göre Doğum Ağırlıklarının Dağılımı...61 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Esnasında Sigara İçme Durumlarına Göre Dağılımı...62 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Esnasında Günlük Kahve Tüketimlerine Göre Dağılımı...64 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Esnasında Günlük Çay Tüketim Miktarlarına Göre Dağılımı...66 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Esnasında Aldıkları Kiloya Göre Dağılımı..67 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Ağır Fiziksel Aktivite Gerektiren Bir İşte Çalışma Durumlarına Göre Dağılımı...69 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelik Esnasında Psikolojik Travmaya Maruz Kalma Durumlarına Göre Dağılımı...70 Araştırma Kapsamındaki Bebeklerin Doğum Ağırlıklarının Annelerinin Gebelikleri Esnasında Fiziksel Travmaya Maruz Kalma Durumlar...71

15 1 BÖLÜM Ι 1.GİRİŞ Doğurganlık özelliği nedeni ile kadının sağlığı; çocuğun, ailenin dolayısı ile toplumun sağlığı ile yakından ilgilidir. Sağlıklı anneler; sağlıklı çocuklar doğurur ve yetiştirir, sağlıklı çocuklar ise sağlıklı toplum demektir. Özellikle gelişmekte olan ve gelişmemiş toplumların nüfusunun önemli bir kısmını kadın ve çocuklar oluşturmaktadır. Bundan dolayı her ne kadar anne ve çocuk sağlığı düzeyini gösteren ölçütler toplumun bir kesimini ilgilendiriyor gibi görünüyor olsada toplumdaki anne çocuk sağlığı düzeyini olduğu kadar o ülkenin çevre koşullarını, toplumun sosyoekonomik düzeyini ve gelişmişlik durumunu da yansıtmaktadır (1). Anne ve çocuk sağlığı, birbirini etkileyen durumlar olduğu, nüfusun büyük kesimini ilgilendirdiği, ülkelerin gelişmişliğini ve genel sağlık durumunu yansıtması nedeni ile halk sağlığının temel konularındandır. Sağlıklı yaşam, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ve Anayasamızda yer alan doğuştan kazanılmış bir insan hakkıdır. Sağlıklı yaşam hakkı iki açıdan incelenmektedir. Birincisi sağlık düzeyi ya da sağlık durumu iken, ikincisi ise bireylerin ve toplulukların sağlık düzeyini etkileyen etken ve değişkenlere ilişkindir (2). Toplumların sağlık düzeyi doğumdan sonra beklenen yaşam süresi, bebek ölüm hızı, beş yaş altı çocuk ölüm hızı ve anne ölüm hızı gibi göstergelerle ölçülebilir. Bu düzeyi, okuryazarlık, sağlık hizmetlerine ulaşabilme, içme suyuna ve kanalizasyona ulaşabilme, iklim koşulları gibi faktörler etkiler. Sağlık harcamaları, hastanede ortalama kalma süresi, toplumdaki kişilere düşen doktor sayısı ve yatak sayısı gibi verilerde sağlık hizmetlerinin düzeyini sayısal olarak ortaya koyar (2). Uzun ve sağlıklı bir yaşam bütün toplumlar için ulaşılmak istenen hedeftir. Fakat bu hedef, beslenme, sağlık, çevre ve eğitim ile yakından ilişkilidir (3). Sağlıklı yaşamın ön koşulu ise dünyaya sağlıklı olarak gelmektir. Dünya Sağlık Örgütü nün (DSÖ) raporlarına göre dünyada her yıl 130 milyondan fazla bebek doğmakta ve bu bebeklerden 10 milyonundan fazlası beş yaşını, bunların da yaklaşık 8 milyonu bir yaşını bile göremeden ölmektedir (4).

16 2 Dünyada beş yaş altı ölümlerin %42,0 si Afrika, % 50,0 si de Asya da görülmektedir (5). Bebek ve çocuk ölümlerinin en önemli nedenleri arasında düşük doğum ağırlığı gösterilebilir. Düşük doğum ağırlığı, beş yaş altı ölümlerin %36,0 sından sorumlu olup, yaşamın erken veya geç dönemi için morbidite ve mortalite açısından önemli risk faktörüdür (6). Dünyada her yıl 20 milyonun üzerinde düşük doğum ağırlıklı bebek doğar ve bunlar dünyanın gelişmekte olan bölgelerinde yoğunlaşmışlardır (7). Düşük doğum ağırlıklı bebekler süt çocukluğu döneminde diğer bebeklere oranla 20 kat daha fazla mortalite riskine sahiptirler. Ayrıca yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde zeka geriliği, serebral palsi, TipII diyabet ve kardiyovasküler hastalıklarla normal doğum ağırlıklı bebekler göre daha sık karşılaşmaktadırlar (8). Düşük doğum ağırlıklı bebekler taşıdıkları bu riskler nedeni ile özel bakım ve tedaviye ihtiyaç duyarlar. Bu da maliyeti arttırmaktadır. Bu nedenle düşük doğum ağırlığında etkili olan risk faktörlerinin tespit edilip ve nispeten daha az harcama gerektiren birinci basamak sağlık hizmetlerinin arttırılması ile önlenebilir risk faktörleri ortadan kaldırılması, düşük doğum ağırlıklı bebek görülme oranı azaltılabilir. Anne ve çocuk sağlığı bir bütün olarak kabul edilmeli ve özellikle bebek sağlığının anneye ait bedensel, ruhsal, sosyoekonomik hatta kültürel faktörlerden etkilendiği unutulmamalıdır. Düşük doğum ağırlığına ilişkin anneye ait değiştirilebilen risk faktörlerinin bilinmesi ve bunları önlemeye yönelik girişimlerde bulunulması, yenidoğan sağlığı ve gelişimi açısından büyük önem taşımaktadır. Toplum içinde yapılacak çalışmalar ile düşük doğum ağırlığı için risk faktörlerinin saptanıp, bu konuda toplumun eğitimi düşük doğum ağırlığında azalma ve dolayısıyla da düşük doğum ağırlığına bağlı morbidite ve mortalitede azalma sağlayabilir. Ayrıca düşük doğum ağırlıklı bebek sayısının azalmasıyla bu bebeklerde ileride görülebilecek kronik hastalıklar ve bu rahatsızlıkların topluma, kişiye, ailesine ve devlete yüklediği maddi, manevi yükte azaltılabilir. Bu çalışmanın amacı, düşük doğum ağırlıklı bebeğe sahip olan annelerin sahip oldukları risk faktörleri ile normal doğum ağırlıklı bebeğe sahip annelerin özelliklerini karşılaştırmak ve etiyolojik faktörleri incelemektir.

17 3 Malatya İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi (TÖTM) ve Özel Sevgi Hastanesinin Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniklerinde Mart ve Temmuz 2010 tarihleri arasında canlı doğum yapmış anneler üzerinde yapılan bu araştırmanın amaçları şunlardır: 1.Araştırmanın uygulandığı kesitsel sürede düşük doğum ağırlıklı bebek için risk faktörlerini incelemek. 2.Araştırma kapsamındaki annelerin sosyodemografik ve doğurganlık özelliklerinin düşük doğum ağırlıklı ve normal doğum ağırlıklı bebeklerde faklılık gösterip göstermediğini saptamak. 3.Araştırma kapsamındaki annelerin genel sağlık özelliklerinin düşük doğum ağırlıklı ve normal doğum ağırlıklı bebeklerde faklılık gösterip göstermediğini saptamak.

18 4 BÖLÜM ΙΙ 2.GENEL BİLGİLER 2.1.Düşük Doğum Ağırlığının Tanımı ve Sınıflaması Doğum ağırlığı; fetüs veya yenidoğanın doğumdan sonra elde edilen ilk ağırlığıdır (9). Doğum sonrası dönemde yenidoğanda kilo kaybı olması nedeni ile doğumdan sonraki ilk bir saat içinde yenidoğanın kilo ölçümü yapılmalıdır (9) yılında yaşamı uzun ve kısa vadede risk altına sokmayacak doğum ağırlığının alt sınırı olarak kabul gören 2500 gram kriteri Yippo tarafından önerildi (10) de Cenevre de toplanan uluslar arası komisyon ve 1948 yılında I. Dünya Sağlık Asamblesi nde 2500 gram ve altı doğum ağırlığına sahip bebekler prematüre olarak nitelendirildi. Bundan sonraki dönemlerde uzun yıllar düşük doğum ağırlığının nedeni erken doğuma bağlandı. Fakat doğum ağırlıkları 2500 gramın altında bütün küçük bebekler prematüre değil, bütün prematüreler de küçük değildi. Doğum sonrası dönemde farklı bakım ve ihtiyaçları vardı. Bu nedenle 1961 yılından itibaren DSÖ tarafından 2500 gram altı bebekler prematüre yerine düşük doğum ağırlıklı olarak tanımlandı yılında Londra da toplanan Avrupa Perinatal Tıp Kongresi nde alınan kararla günümüzde düşük doğum ağırlıklı bebekler için kullanılan terminoloji ortaya çıktı (11). Gebelik (gestasyon) süresi, annenin son adet kanamasının ilk gününden doğuma kadar geçen süredir. Bu süre normalde 40 haftadır ve 38 ile 42 hafta arasında değişebilir (12). Term ya da miadında doğan yenidoğanlar, bu süreyi tamamlayarak dünyaya gelmiş olan bebeklerdir. 38. gestasyon haftasından erken doğan bebekler (< 37 hafta + 6 gün) ise prematüre bebek olarak adlandırılır (12). Gebelik süresinin ilk 12 haftası embriyonik evre, geriye kalan dönem ise fetal dönemdir. Üçüncü trimester fetusun hızla kilo aldığı ve ekstrauterin yaşam için organların olgunlaştığı dönemdir. Onikinci gestasyonel hafta sonunda ortalama 45 gram olan fetus yirmi dördüncü gestasyonel hafta sonunda yaklaşık 550 gram ve 40. hafta sonunda 3000 gram ve üzerinde olması beklenir. Miadın da doğan bir yenidoğanın doğum ağırlığı 2500 gram ile 4500 gram arasında değişmelidir (12). DSÖ tarafından miadına bakılmaksızın doğum ağırlığı 2500 gram ın altı olan bebekler düşük doğum ağırlıklı olarak tanımlanmaktadır (9).

19 5 Bebeklerin vücut ağırlıklarını değerlendirmede en güvenilir yöntem, değişik gebelik yaşları göz önüne alınarak hazırlanmış standart eğrilerdir.bu eğrilerden en çok kullanılan ise Lubchenco ve Battaglia dır (12). Ancak bu eğrileri kullanmak için gebelik haftası kesin olarak bilinmelidir. Bu persantil eğrileri düzenlenirken, maternal boy ve yaş, etnik, coğrafik ve sosyoekonomik özelliklerde göz önünde bulundurulmalıdır (12). Günümüzde de özellikle gelişmekte olan ülkelerde gestasyon süresi konusunda bilgi almak güçtür ve bundan dolayı sağlık istatistiklerinde düşük doğum ağırlıklı bebek görülme oranı önemli bir parametre olarak kullanılmaya devam edilmektedir. Şekil 2.1. yenidoğan doğum tartısı ve gestasyon yaşına göre yapılan sınıflamayı gösterilmektedir. kil 2.1. Yenidoğan Doğum Tartısı Ve Gestasyon Yaşına Göre Yapılan Sınıflama (Battaglia,1967) Şe Yenidoğan bebekler intrauterin büyüme özelliklerine göre 3 e ayrılırlar (13): 1.Gebelik yaşına uygun doğum ağırlığı, boy ve baş çevresi ölçülerine sahip (AGA) 2.Gebelik yaşına göre gereken ölçülerin altında değerler sahip (SGA)

20 6 3.Gebelik yaşına göre gereken ölçülerin üstünde değerlere sahip bebekler ( LGA) Düşük doğum ağırlığı gebeliğin kısa sürmesi veya fetusun gelişiminin geri kalmasına bağlı olarak oluşabilmektedir. Bu durum göz önüne alındığında düşük doğum ağırlıklı bebekler gestasyonel haftalarına göre ikiye ayrılır (14) : 1.Preterm bebek a)preterm ve gebelik süresine uygun ağırlıktaki bebekler (Preterm AGA) b)pretem ve gebelik süresine göre düşük ağırlıktaki bebekler (Preterm SGA) 2.Miadında (term) doğmasına rağmen gebelik süresine göre düşük doğum ağırlıktaki bebekler Düşük doğum ağırlıklı bebekler doğum ağırlıklarına göre ise üçe ayrılır (12) gram: Orta derecede düşük doğum ağırlığı ( MLBW) gram: Çok düşük doğum ağırlığı (VLBW) 3. <1000 gram: Çok ileri derecede düşük doğum ağırlığı (ELBW) İntrauterin gelişme geriliği (IUGR) ve SGA terimleri sıklıkla birbiri yerine kullanılmakla birlikte ayrı düşünülmeleri gerekir. IUGR perinatal morbidite ve mortaliteye neden olan yönleriyle klinik bir tanı olup fetal büyümeyi etkileyen fizyopatolojik bir süreci ifade eder. SGA tipik olarak tahmini veya kesin ağırlığı %10 persentilin altında olan fetüs ve yeni doğanların kapsamaktadır. Bu kategori genetik (yapısal) predispozisyona bağlı veya IUGR sonrası küçük olan bebeklerin hepsini kapsar (15). Yenidoğan bebekleri gebelik yaşlarına, doğum ağırlıklarına ve intrauterin gelişmelerine göre ayırmak onların bakımı, gerekse tedavileri için faydalıdır. Fakat bu sınıflama içinde nerede yer alırlarsa alsınlar tüm düşük doğum ağırlıklı bebekler hem neonatal hem de postneonatal dönemde normal doğum ağırlıklı bebeklere göre daha fazla morbidite ve mortalite riski taşımalarından dolayı yüksek riskli yenidoğan olarak kabul edilmektedirler. 2.2.Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeklerin Fizyolojik Özellikleri Simetrik IUGR fizyolojik özellikleri (12): 1. Ağırlık, boy ve baş çevresi orantılı olarak küçüktür.

21 7 2.Fetal büyüme gebeliğin erken döneminde etkilenmiştir. 3.Derialtı yağ dokusu normaldir. 4.Kromozom anomalileri, konjenital enfeksiyonlarla görülen simetrik IUGR de hastalığın özgül bulguları saptanabilir. 5.Fiziksel, mental bozukluk insidansı ve mortalite oranı bu grupta yüksekti Asimetrik IUGR fizyolojik özellikleri (12) : 1.Baş, gövde ve ekstremitelere göre büyük süturler açık, ön fontanel geniştir. 2.Derialtı yağ dokusu azalmıştır. 3.Deri kurudur, pullanma ve soyulmalar görülebilir. 4.Verniks kazeoza azalmış veya hiç yoktur. 5.Karın çökük, göbek kordonu incedir. 6.Ekstremiteler ince ve yağ dokusu azalmıştır. 7.Tırnaklar uzun, el ve ayaklar gövdeye göre büyük görünür. 8.Gebeliğin son döneminde etkilenme olmuştur. 9.Genelde uteroplasental nedenler sorumludur. 10.Beyin büyümesi korunurken, adrenal, derialtı yağ dokusu, karaciğer büyümesi glikojen depolanması geri kalır Düşük doğum ağırlıklı pretermlerin fizyolojik özellikleri (16): 1. Kahverengi yağ dokusu ve kas kitlesinin azlığı yanında vücut ağırlığına oranla cilt yüzeyinin fazla olması prematüreleri hipotermi riski ile karşı karşıya bırakan başlıca nedenlerdir. Hipotermiden yüsek mortalite ve morbidite nedeniyle kaçınılmalıdır. 2. Akciğerlerin yapısal ve fizyolojik eksikliği nedeniyle solunum sorunları ilk sıradadır, desteklenmek ister. 3. Santral sinir sisteminde solunum ve dolaşım sistemi merkezlerinin immatüritesine bağlı santral apne ve bradikardi rastlanan sorunlardandır. 4. PDA (Patent ductus arteriozus) varlığı soldan sağa şanta neden olarak pulmoner gaz değişiminin daha da bozulmasına yol açar. 5. Serebral damarların immatür olması intraventriküler germinal matriks kanamalarına neden olur.

22 8 6. Enfeksiyonlara eğilim artmıştır. 7. Sıvı elektrolit bozuklukları gelişebilir. 8. Pretermlerin glomerüler filtrasyon hızları term bebeklerden daha düşüktür. 9. Hipernatremik dehidratasyon, asidoz, hipotansiyon gelişebilir. 10. Glikojen, kalsiyum ve demir depoları azdır. 2.3.Dünyadaki Durumu: DSÖ verilerine dünyada her yıl 20 milyonun üzerinde düşük doğum ağırlıklı bebek doğar. Tablo 2.1 de sunulduğu gibi düşük doğum ağırlıklı bebeklerin % 95,0 i gelişmekte olan ülkelerde doğmakta olup, gelişmiş ülkelerde düşük doğum ağırlıklı bebek görülme oranı 100 canlı doğumda 7 iken, bu oran gelişmekte olan ülkelerde ise % 16,5 civarındadır (17). Düşük doğum ağırlıklı bebek görülme sıklığı açısından ana coğrafi bölgeler arasında belirgin farklılıklar bulunmaktadır. Dünya daki düşük doğum ağırlıklı bebeklerin hemen %70,0 i Asya da doğmakta olup düşük doğum ağırlıklı bebek görülme sıklığının en yüksek olduğu bölge %27,0 ile Güney ve Orta Asya dır.fakat bölge içindede belirgin farklılıklar vardır. Asya da yer alan 49 ülkenin 7 sinde düşük doğum ağırlıklı bebek görülme sıklığı %20,0 nin üzerindeyken buna karşın yarıdan fazlasında düşük doğum ağırlıklı bebek görülme sıklığı %10,0 nun altında olup bu oran dünya ortalamasının çok altındadır. Örneğin Çin de düşük doğum ağırlıklı bebek görülme sıklığı %6,0 dır ( 17). Sahra altı Afrika Ülkerleri arasında düşük ağırlıklı bebek görülme sıklığı %13,0-15,0 arasında değişmekte olup bölgeler arasında önemli farklılık bulunmamaktadır. Bölgede yer alan birkaç ülkede bu oran %20,0, bir kaç ülkede ise %10,0 dur. Bölgede düşük doğum ağırlıklı görülme sıklığı genel olarak yüksektir. Orta ve Kuzey Afrika, Karayipler de düşük doğum ağırlıklı bebek görülme sıklığı Sahra Altı Afrika ülkelerine benzerdir. Okyanusya da ise düşük doğum ağırlıklı bebek görülme sıklığı %10,5 dur. Dünyadaki düşük doğum ağırlıklı bebek görülme sıklığının en düşük olduğu bölgeler Kuzey Amerika %8,0 ve Avrupa %6,0 dır (17).

07.11.2014. Ana Sağlığını Etkileyen Faktörler ve Alınacak Önlemler

07.11.2014. Ana Sağlığını Etkileyen Faktörler ve Alınacak Önlemler 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 2. Hafta ( 22 26 / 09 / 2014 ) 1.) KADIN ve ANASAĞLIĞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER ve ALINACAK ÖNLEMLER 2.) KADIN ve ANA SAĞLIĞI İLE İLGİLİ ÖLÇÜTLER Slayt No: 2

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ Dr. İbrahim PADIR İstanbul, 2015 Kavramlar ve Tanımlar Gebeliğe bağlı ölüm, bir kadının gebelik süresince, doğumda ya da gebeliğin sonlanmasından sonraki 42 gün içinde

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır.

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. Anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin amacı; özelde anne ve çocukların, genelde ise toplumun sağlıklı

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Malatya da İki Hastanede Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeklerde Anneye Ait Doğurganlık ve Prenatal Dönem Özelliklerinin İncelenmesi

Malatya da İki Hastanede Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeklerde Anneye Ait Doğurganlık ve Prenatal Dönem Özelliklerinin İncelenmesi İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2013; 1: 34-38. Araştırma Makalesi Malatya da İki Hastanede Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeklerde Anneye Ait Doğurganlık ve Prenatal Dönem Özelliklerinin İncelenmesi

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Pelin Seçkiner 5 Şubat 215 Swiss Otel Büyük Efes, İzmir Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

ADOLESAN VE PERİMENOPOZDA İNFERTİLİTE TEDAVİSİ YAPILMALI MIDIR? Prof. Dr. Yusuf ÜSTÜN

ADOLESAN VE PERİMENOPOZDA İNFERTİLİTE TEDAVİSİ YAPILMALI MIDIR? Prof. Dr. Yusuf ÜSTÜN ADOLESAN VE PERİMENOPOZDA İNFERTİLİTE TEDAVİSİ YAPILMALI MIDIR? Prof. Dr. Yusuf ÜSTÜN ADOLESAN Çocukluktan erişkinliğe geçiş süreci DSÖ 10-19 yaş arasını kapsar Menarş sonrası ilk 2 yıl anovulatuar siklustan

Detaylı

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ ÖZEL BİR SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURAN GEBE KADINLARDA SİGARA KULLANIMI İLE İLGİLİ VERİLEN EĞİTİMİN ANNE BEBEK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ 13-16 Ekim 2011 de 2. Ulusal

Detaylı

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER Nilüfer Güzoğlu, H. Gözde Kanmaz, Dilek Dilli, Nurdan Uras, Ömer Erdeve, Uğur Dilmen İlk tüp bebeğin 1978 de doğumundan bu yana IVF

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Ulusal Toplantı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. A. Sinan Türkyılmaz Doç. Dr. Alanur Çavlin 2 Aralık 214, Rixos Grand Ankara Oteli, Ankara Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun

Detaylı

YENİDOĞAN ÖLÜMLERİ VE PREMATÜRİTE. Doç. Dr. Ahmet Yağmur Baş Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları EAH Yenidoğan Kliniği

YENİDOĞAN ÖLÜMLERİ VE PREMATÜRİTE. Doç. Dr. Ahmet Yağmur Baş Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları EAH Yenidoğan Kliniği YENİDOĞAN ÖLÜMLERİ VE PREMATÜRİTE Doç. Dr. Ahmet Yağmur Baş Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları EAH Yenidoğan Kliniği YENİDOĞAN SAĞLIĞI Yenidoğan dönemi; doğumdan bir aya kadar olan süreyi (ilk 28 gün)

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM VE DOĞUMA YARDIM 10

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM VE DOĞUMA YARDIM 10 DOĞUM ÖNCESİ BAKIM VE DOĞUMA YARDIM 10 Banu Akadlı Ergöçmen ve Yadigar Coşkun Anne ve çocuk sağlığı açısından önemli bir konu olan doğum öncesi bakım ve doğuma yardıma ilişkin olarak TNSA-2003 den elde

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

Aile Hekimliği Uzmanı, Altıyüzevler Aile Sağlığı Merkezi, Tokat. Adres: Karşıyaka Mh. İbni. Kemal Cd. 8. Sk Göksu Evleri, Altıyüzevler Aile Sağlığı

Aile Hekimliği Uzmanı, Altıyüzevler Aile Sağlığı Merkezi, Tokat. Adres: Karşıyaka Mh. İbni. Kemal Cd. 8. Sk Göksu Evleri, Altıyüzevler Aile Sağlığı Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2014;6 (2):129-137 Orijinal Makale Oktay G. Aile Sağlığı Birimimde Kayıtlı Bebeklerin Doğum Ağırlığını Etkileyen Faktörler Factors Affecting the Birth Weight

Detaylı

*'" Atatürk Ünİ\'ersitesi Hemşirelik Yüksekokulu. (Arş. Gör.) PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ

*' Atatürk Ünİ\'ersitesi Hemşirelik Yüksekokulu. (Arş. Gör.) PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, Ciltl, Sayı :2, 1998 PREMATÜRE BEBEKLERDEKİ MORTALİTE YE MORBİDİTE İNSİDANS I VE ÖNDE GELEN ÖLÜM NEDENLERİ Duygu ARIKAN* Fatma GÜDÜCÜ** ÖZET Atatürk

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D.

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS hiperandrojenism, anovulasyon, overde polikistik görünüm Obezite

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması Itır Aktürk, Sena Bahadıroğlu, S. Gayenur Büyükberber, Sümeyye Gürbüz Danışman: Prof. Dr. Filiz F. (Bilgin) Yanık ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; Türkiye de genel

Detaylı

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET 50 GRAM GLUKOZ YÜKLEME TESTİ ANORMAL, 100 GRAM ORAL GLUKOZ TESTİ NORMAL OLAN GEBELERİN MATERNAL ÖZELLİKLER VE GEBELİK SONUÇLARI AÇISINDAN NORMAL GEBELER VE GESTASYONEL DİYABETİK HASTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

500 GEBEDE RİSK FAKTÖRLERİ NEONATAL MORBİDİTE VE MORTALİTE

500 GEBEDE RİSK FAKTÖRLERİ NEONATAL MORBİDİTE VE MORTALİTE 500 GEBEDE RİSK FAKTÖRLERİ NEONATAL MORBİDİTE VE MORTALİTE Dr. A. AMAÇ - Dr. N. SARPER. Dr. D. TANUGUR ÖZET Ekim 199l'de İstanbul Zeynep Kamil Hastanesine doğum

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ TANIMLAR Preterm/Prematüre Bebek- 37 gestasyon haftasından önce doğan Gestasyon yaşına göre sınıflandırma Prematüre (erken doğan)

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 3. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Tuğba Adalı 19 Şubat 215 Greenpark Otel, Diyarbakır Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

Fizik Tedavide Antropometrik Ölçümler. Prof. Dr. Reyhan Çeliker

Fizik Tedavide Antropometrik Ölçümler. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Fizik Tedavide Antropometrik Ölçümler Prof. Dr. Reyhan Çeliker Antropoloji nedir? Antropoloji İnsanı, biyolojik yapısını, bedensel özelliklerini, kültürel yapısını, sosyal davranışlarını inceleyen bilim

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı DOĞUM ÖNCESİ BAKIM Dr. Ferruh N. Ayoğlu Sevmek güzel şey delikanlım, l sev bakalım. Madem ki kafanın içerisinde ışıklı bir karanlık var, benden izin sana sev sevebildiğin kadar. Yaşanan her 1 dakika da:

Detaylı

Anne Yaşı ve Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi

Anne Yaşı ve Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi Yıl: 11 Cilt: 5 Sayı: 19 Ekim-Kasım-Aralık 2009 Anne Yaşı Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi Yrd. Doç. Dr. Saadet YAZICI* Yrd. Doç. Dr. Gülümser DOLGUN* Öz Amaç: Çalışmanın amacı, anne

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

ÖRNEKLEME HATALARI EK C. A. Sinan Türkyılmaz

ÖRNEKLEME HATALARI EK C. A. Sinan Türkyılmaz ÖNEKLEME HATALAI EK C A. Sinan Türkyılmaz Örneklem araştırmalarından elde edilen kestirimler (estimates) iki tip dan etkilenirler: (1) örneklem dışı lar ve (2) örneklem ları. Örneklem dışı lar, veri toplama

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

TABURCULUK SONRASI REHOSPİTALİZASYON VE NEDENLERİ..Dr. Ömer ERDEVE

TABURCULUK SONRASI REHOSPİTALİZASYON VE NEDENLERİ..Dr. Ömer ERDEVE TABURCULUK SONRASI REHOSPİTALİZASYON VE NEDENLERİ.Dr. Ömer ERDEVE Rehospitalizasyon - TANIM Kim? Ne kadar süre boyunca? Hangi düzey ünite? Maliyet? Mortalite ve morbidite üzerine etkisi? Rehospitalizasyon

Detaylı

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

[Investigation of Sociodemographic and Health Characteristics of Mothers in Low Birth Weight Newborns in Malatya City Center]

[Investigation of Sociodemographic and Health Characteristics of Mothers in Low Birth Weight Newborns in Malatya City Center] [Investigation of Sociodemographic and Health Characteristics of Mothers in Low Birth Weight Newborns in Malatya City Center] Erkan Pehlivan 1 Neşe Karakaş 2,Gülsen Güneş 1 Ali Özer 1 1 İnönü Üniversitesi,

Detaylı

GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI

GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI 1 İÇERİK 1.Tütün 2.Gebelik 3.Tütün kullanımının etkisi Gebeliğin oluşuma etkisi Gebede fizyolojik etkisi İntrauterin dönemde etkisi Plasentaya etkisi Emzirme dönemine etkisi Sonraki

Detaylı

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF-

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- OBEZÝTE (ÞÝÞMANLIK) ÝLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI EYLEM PLANI (2010-2014) OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve

Detaylı

ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ. Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ. Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı PASİF SİGARAYA MARUZİYET Çocuklar zamanlarının %60-80 kadarını iç ortamlarda Türkiye

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Sayı : B100AÇS0120000/2600-9216/3238 Konu : Gebelerde Demir Destek Programı Uygulaması 29.09.2005 GENELGE 2005/147 Gebelikte meydana

Detaylı

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Riskler Down sendromu 1/800 Spina bifida 1/1800 Anensefali 1/1800 Trizomi 18 1/3800 Omfalosel 1/6000 Gastroşizis 1/10000 Türkiye de her

Detaylı

KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ

KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. KAVRAM ve TANIMLAR 2.1. KADIN SAĞLIĞI 2.1.1. Kadın Sağlığının Önemi 3. ANA SAĞLIĞI 3.1. Ana Çocuk Sağlığının Önemi 3.3.

Detaylı

İsmet Koç ve Erhan Özdemir

İsmet Koç ve Erhan Özdemir DOĞURGANLIK 4 İsmet Koç ve Erhan Özdemir Bu bölüm, günümüzdeki ve tamamlanmış doğurganlığın düzeyi, örüntüsü ve değişimi ve ilgili göstergeleri incelemenin yanında, doğum aralıklarını, doğurganlığa başlama

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize

Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize Konunun önemi Su vücudun yapıtaşı, her yaş için ideal

Detaylı

SAĞLIK DÜZEYİ GÖSTERGELERİ

SAĞLIK DÜZEYİ GÖSTERGELERİ SAĞLIK DÜZEYİ GÖSTERGELERİ HIZ:Bir toplum veya grubun belirli bir birimi içinde gözlenen hastalık veya olay sıklığını belirtir.hızın hesap edilmesinde kullanılan pay ve paydadaki sayılar aynı bölgeden

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

Arş. Gör. Zeynep Kırıkkaleli

Arş. Gör. Zeynep Kırıkkaleli Arş. Gör. Zeynep Kırıkkaleli 2500 gr dan daha düşük ağırlıkta doğan bebeklerdir. Bebeğin düşük doğum ağırlıklı olmasının iki nedeni vardır. 1. intrauterin gelişme geriliği 2. prematürite Prematür bebek;

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DERS KURULU 6 TIP TIP 332- ÜREME SİSTEMİ HASTALIKLARI

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

30.12.2014. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Doğum Sonu Bebekte Görülebilecek Sorunlar. Yenidoğanın Beslenmesi

30.12.2014. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Doğum Sonu Bebekte Görülebilecek Sorunlar. Yenidoğanın Beslenmesi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) 1.) 2.)Doğum Sonu Bebekte Görülebilecek Sorunlar 3.) 4.) Slayt No: 24 4 Doğum Sonu Bebekte Görülebilecek Sorunlar Doğum Sonu Dönemde

Detaylı

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ 2011 İÇİNDEKİLER 1. SAĞLIK SEKTÖRÜ... 3 1.1. Sağlık Personeli Durumu... 3 1.2. Ölüme Neden Olan Hastalıklar, Bebek - Çocuk Ölümleri ve Toplam Doğurganlık...

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA. Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış

TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA. Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış I. GİRİŞ Doğumun sağlıklı koşullarda ve bir sağlık personelinin yardımıyla yaptırılmasının ve doğum

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Prenatal tarama testleri kavramları Tarama testi: Normal vakalarda anormal sonuçlar, hasta vakalarda normal sonuçlar elde edilebilir.

Detaylı

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081 Sağlıklı BR.HLİ.081 Sağlıklı Sağlıklı bir hamilelik geçirmek hamilelik öncesi dönemde sağlığınızla ilgili testleri yaptırmakla başlar. Bu nedenle çocuk istediğinize karar verdiğinizde önce bir kadın hastalıkları

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Emine BARAN 1, M. Esin OCAKTAN 2, Sabahattin KOCADAĞ 1, Ayşe YILDIZ 3, Recep AKDUR 4 1 Araş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi

Detaylı

4. S I N I F - 2. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik)

4. S I N I F - 2. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik) Ü R O G E N İ T A L S İ S T E M H A S T A L I K L A R I - D O Ğ U M B İ L G İ S İ ( 0 2 Ş U B A T 2 0 1 5 1 0 N İ S A N 2 0 1 5 ) Dekan : Prof. Dr. Enr İHTİYAR Dekan Yardımcısı (Eğitimden Sorumlu) : Prof.

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader OLGU 1 İkinci çocuğuna hamile 35 yaşında kadın gebeliğinin 6. haftasında beş yaşındaki kız çocuğunun rubella infeksiyonu geçirdiğini öğreniyor. Küçük

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

ÇOCUK SAĞLIĞINA GİRİŞ ve Çocuk sağlığını değerlendirmede kullanılan ölçütler. Doç. Dr. Günay SAKA 5 Mayıs 2011

ÇOCUK SAĞLIĞINA GİRİŞ ve Çocuk sağlığını değerlendirmede kullanılan ölçütler. Doç. Dr. Günay SAKA 5 Mayıs 2011 ÇOCUK SAĞLIĞINA GİRİŞ ve Çocuk sağlığını değerlendirmede kullanılan ölçütler Doç. Dr. Günay SAKA 5 Mayıs 2011 1 Amaç : Bu oturumun sonunda katılımcılar çocuk sağlığının önemini ve çocukluk dönemlerine

Detaylı

Bir üniversite yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen düşük doğum ağırlıklı bebeklerin geriye dönük değerlendirilmesi

Bir üniversite yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen düşük doğum ağırlıklı bebeklerin geriye dönük değerlendirilmesi JCEI / 2015; 6 (3): 291-295 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2015.03.0535 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Bir üniversite yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen

Detaylı

ANNE ÖLÜMLERİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı

ANNE ÖLÜMLERİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı ANNE ÖLÜMLERİ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı Tanımlar Gebeliğe bağlı ölüm Anne ölümü Tesadüfi ölüm Geç anne ölümü 2 Gebeliğe Bağlı Ölüm Ölüm sebebine bakılmaksızın

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 211 Harran Üniversitesi-UNFPA Hizmet için kanıt oluşturan sonuçlar açısından Hizmetleri planlama ve uygulama açısından

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER İÇİNDEKİLER 1. Bölüm ÖZEL EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER Giriş... 3 Türkiye de Özel Eğitim Gerektiren Bireylerle İlgili Sayısal Bilgiler...10 Özel Eğitimde İlkeler...11 Türkiye

Detaylı

4 Boyutlu ultrasonla normal ve riskli gebeliklerdeki fetal davranışın belirlenmesi DOÇ.DR. ALİN BAŞGÜL YİĞİTER

4 Boyutlu ultrasonla normal ve riskli gebeliklerdeki fetal davranışın belirlenmesi DOÇ.DR. ALİN BAŞGÜL YİĞİTER 4 Boyutlu ultrasonla normal ve riskli gebeliklerdeki fetal davranışın belirlenmesi DOÇ.DR. ALİN BAŞGÜL YİĞİTER NORMAL GEBELİKTE FETAL DAVRANIŞ Fetusun gözlenebilen aksiyonu veya dış uyarana verdiği reaksiyondur.

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

4. S I N I F - 1. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik)

4. S I N I F - 1. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik) Ü R O G E N İ T A L S İ S T E M H A S T A L I K L A R I - D O Ğ U M B İ L G İ S İ ( 1 0 K A S I M 2 0 1 4 1 6 O C A K 2 0 1 5 ) Dekan : Prof. Dr. Bekir YAŞAR Dekan Yardımcısı (Eğitimden Sorumlu) : Prof.

Detaylı

Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri

Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri Dr. İsmail Dölen Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinataloji Derneği IX. Ulusal Kongresi 24-27 Eylül 2014, İstanbul Prenatal Test Çeşitli metotlarla embrio/fetusun

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı