Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları: Derleme. Hypertensive Disorders of Pregnancy. Kazım Gezginç, Fatma Yazıcı, H. Berkan Sayal

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları: Derleme. Hypertensive Disorders of Pregnancy. Kazım Gezginç, Fatma Yazıcı, H. Berkan Sayal"

Transkript

1 DERLEME Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları T A D Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları: Derleme Hypertensive Disorders of Pregnancy Kazım Gezginç, Fatma Yazıcı, H. Berkan Sayal Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Özet Hipertansiyon gebelik esnasında en sık karşılaşılan medikal hastalıklardandır. Kronik hipertansiyon, gebelikte maternal ve perinatal morbidite ve mortaliteyi artıran önemli medikal komplikasyonlardandır. Tüm gebeliklerin %5-15 i yüksek kan basıncı ile komplike olup, %70 i 20. gebelik haftasına kadar bulgu vermezken, %30 unda altta yatan hipertansiyon ortaya çıkmaktadır. Preaklampsi, gebelikte maternal ve fetal morbidite ve mortaliteyi anlamlı olarak etkileyen en sık gözlenen medikal hastalıklardan biridir. Preeklampsinin en önemli komplikasyonları, intrakaranial kanama, eklampsi ve renal bozukluk, HELLP sendromu ve PRES (Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome) sendromudur. Bu derlemede, gebelikteki çeşitli hipertansiyon tipleri, preeklampsinin tanısı, komplikasyonları ve yönetim stratejilerini literatür ışığında tanımlamayı amaçladık. Anahtar Kelimeler: Preeklampsi, eklampsi, HELLP sendromu Abstract Hypertension is the most common medical disorder during pregnancy. Chronic hypertension is a serious medical complication in pregnancy with increased maternal and perinatal morbidity and mortality. 5-15% of all pregnancies are complicated by high blood pressure; in 70% of cases there are no signs until 20 weeks of gestation; 30% are seen in women with preexisting hypertension. Preeclampsia is one of the most common medical disorders affecting pregnancy, with significant maternal and fetal morbidity and mortality. The most serious maternal complications of preeclampsia include intracerebral hemorrhage, eclampsia, and renal failure, as well as hemolysis, elevated liver enzymes, and low platelets (HELLP) syndrome and Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome (PRES). This review aim, describes the various types of hypertension in pregnancy and diagnosis, complications and management strategies of preeclampsia with the support of the literature. Key Words: Preeclampsia, eclampsia, HELLP syndrome Yazışma Adresi: Doç. Dr. Kazım GEZGİNÇ Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Akyokuş 42080, KONYA Gsm: Fax: A. Gebelik ve Hipertansiyon A. 1. İnsidans Hipertansiyon, erişkin bireylerin %20-30 nu etkileyen yaygın bir sağlık problemidir. Hastalığın şiddeti ile ilgili olarak hastaları myokardial iskemi, kalp yetmezliği, ilerleyici renal hasar, hipertansif ensefalopati ve hemoraji gibi riskler beklemektedir (1). Gebelikte, kan basıncı gebeliğin erken dönemlerinden itibaren düşmeye başlarken, gebeliğin ikinci yarısından Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 1

2 Gezginç ve ark. itibaren kan basıncı artmaya başlar ve termde gebelik öncesi değerlere döner. Hipertansif bozukluklar gebeliklerin %5-15 inde görülür, uteroplasental yetmezliğe bağlı olarak fetal büyüme geriliği, preterm eylem, plasenta dekolmanı gibi komplikasyonlara sebep olabilmektedir. Bu nedenle maternal-fetal mortalite ve morbiditenin önde gelen sebepleri arasındadır (2). A. 2. Tanı Hasta istirahat halinde iken 6 saat ara ile 2 defa ölçülen sistolik kan basıncının 140mmHg ve üzeri, diastolik kan basıncının 90 mmhg ve üzerinde olması durumunda tanı konulur (3). A. 3. Terminoloji ve Sınıflaması National High Blood Pressure Education on Working Group (2000) tarafından yapılan sınıflamaya göre gebeliğin hipertansif hastalıkları beş gruba ayrılmıştır (4): 1) Preeklampsi 2) Gestasyonel Hipertansiyon 3) Eklampsi 4) Kronik hipertansiyon 5) Hipertansiyona superimpose preeklampsi B. Preeklampsi B. 1. İnsidans Preeklampsi insidansı, nullipar kadınlarda %2-7, multipar kadınlarda ise %0.8-5 oranında görülür. İnsidans, ikiz gebelikler ve geçirilmiş preeklampsi durumunda artmaktadır (3). Preeklampsi sadece gebeliğe özgü bir bozukluktur ve gebeliğin sonlanmasıyla ortadan kalkmaktadır. Tedavisindeki temel problem, patofizyolojisinin net olarak anlaşılamamış olmasıdır (1, 4). B. 2. Tanı Klasik tanısı, 20. gebelik haftasından sonra gelişen hipertansiyona eşlik eden proteinüridir. Ödem tanımlamadan kaldırılmıştır. 20. gebelik haftasından sonra kan basıncının 140/90 mmhg ve daha yüksek olması ya da önceki değerlere göre sistolik kan basıncında 30 mmhg, diastolik kan basıncında 15 mmhg lık artış tanı koydurucudur. Proteinüri tanısı için ise 6 saat ara ile alınmış 2 idrar örneğinde 30mg/dl veya 24 saatlik toplanmış idrar örneğinde 300 mg protein olması gerekir (3, 5). B. 3. Epidemiyoloji ve Risk Faktörleri Preeklampsi genel olarak genç ve nullipar kadınların hastalığıdır. İlk gebeliklerinde preeklampsi geçirmiş kadınların sonraki gebeliklerinde preeklampsi geçirme riskleri artmıştır (1). Nulliparite, çoğul gebelikler, düşük sosyoekonomik düzey, mol hidatiform, geçirilmiş preeklampsi öyküsü, birinci derece akrabada preeklampsi öyküsü, obezite, kronik hipertansiyon, diabetes mellitus, trombofili, renal hastalık, kollajen doku hastalıkları, dislipidemi, kondom kullanım öyküsü, donör spermi ile fertilizasyon, maternal enfeksiyon, 18. ve 24. haftalarda saptanan anormal uterin arter doppler bulgusu olmasıdır (3, 24). B. 4. Etiyoloji Günümüzde preeklampsinin etiyolojisi hala tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda çok fazla çalışma yapılmış ve hala yapılmakta olup etiyopatogenezin açığa çıkarılmasında varılan nokta hipotezden ibarettir. Koryonik villuslarla ilk karşılaşan, ikiz gebelik ve mol hidatiform gibi koryon villuslara daha fazla maruz kalan, vasküler hastalığı olan ve genetik yatkınlığı olan kadınlar preeklampsi için risk taşımaktadırlar. Preeklampsinin patofizyolojisinin temelinin vazospazm olduğu düşünülmektedir (4). Etiyolojide güncel olarak 5 önemli etyolojik faktörden bahsedilmektedir (4, 6). 1) Anormal trofoblastik invazyonu 2) Maternal ve fetoplasental dokular arasındaki immunolojik intolerans 3) Gebelikteki inflamatuar ve kardiovasküler değişikliklere annenin maladaptasyonu 4) Nutrisyonel faktörler 5) Genetik faktörler 1. Anormal Trofoblastik İnvazyon: Normal gebelikte, plasentasyonda maternal vasküler cevap spiral arterlerin trofoblastik dokular tarafından endovasküler invazyonu ile olur. İlk trimesterde spiral arterlerin desidual segmentteki 1/3 lük kısmı, ikinci trimesterde iç myometrial segmentteki spiral arterlerde trofoblastik invazyon oluşur. Preeklampside ise trofoblastik invazyonda yetersizlik vardır. Sonuçta, uteroplasental arterlerin lümeni daralır, intimadaki aterozis ve vazospazmın sonucu olarak intervillöz perfüzyon azalır, bu da maternal endotel disfonksiyonu ile sonuçlanır ve preeklampsinin klinik tablosunun oluşmasına sebep olur (1,7). Trofoblastlar invazyonu için hayati önemi olan MMP-9 (Matrix Metalloproteinase-9) ve anjiogenez için anahtar rol oynayan VEGF (Vasküler Endotelyal Growth Faktör) reseptör ekspresyonu preeklampside azalmıştır (1, 8). 2. İmmunolojik Faktörler: Temel faktörün, plasental antijenlere karşı bloker antikorların oluşumundaki bozukluk olduğu düşünülmektedir. Nullipar yada ilk gebeliğinde yeterli immünizasyonun gelişmediği hastalarda risk biraz daha fazladır. Çalışmalarda terme ulaşmış bir gebeliği olan multipar kadınlarda preeklampsiye Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 2

3 Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları DERLEME ilerleyişin daha az olduğu gözlenmiştir. Preeklamptik kadınların, normotensif kadınlara oranla anlamlı düzeyde düşük T Helper hücrelerine sahip olduğu gözlenmiştir (4). Son çalışmalarda uterin NK hücrelerinin yeterli plasental invazyonun sağlanmasında çok önemli yeri olduğu düşünülmektedir (7). 3. Vasküler patolojiler ve inflamatuar faktörler: Maternal-fetal etkileşimde trofoblast invazyonu üzerinde etkili birkaç sitokin üretilir. IL-10 eksikliği, artmış inflamatuar yanıta katkıda bulunabilir. Plasental yataktaki yetersiz trofoblast invazyonu, azalmış perfüzyona bu da artmış lipid peroksidasyonu ve serbest oksijen radikallerinin birikmesine sebep olur. Bu durum nötrofil ve makrofajların aktivasyonu, sonrasında endotelyal hücre aktivasyonu ve sitokinlerin üretiminde artışa neden olur. Artmış lipid peroksidasyonu ve serbest radikaller bir vasodilatör görevi gören nitrik oksitin inaktivasyonuna neden olur. Preeklampside; plasenta, amnion sıvısı ve plazmada sitokinler, TNF-alfa, TNF-alfa reseptörleri artmış olarak bulunmuştur. Bu durum prostosiklinde azalmaya tromboksan A2 de artmaya sebep olmaktadır (1, 4). 4. Nutrisyonel Faktörler: Bazı çalışmalar diyet ile preeklampsi arasında ilişki olduğunu göstermiştir. Genel populasyonda sebze ve meyveyi yüksek oranda ihtiva eden diyet ile beslenenlerde preeklampsi insidansının düşük olduğu; kalsiyum, çinko ve magnezyum gibi elementlerin takviyesinin preeklampsiyi önlediği görülmüştür (4, 6, 11). Günümüzde gebeliğe bağlı hipertansif bozuklukların önlenmesinde, gebelikte antioksidan tedavi (vitamin E, vitamin C, Betakaroten) verilmesinin yararları tartışılmaktadır. Yapılan çalışmalarda, rutin antioksidan tedavinin anlamlı faydasının olmadığı gözlenmiştir (9). Bazı çalışmalarda ise, vitamin E ve Vitamin C kombine verilmesi durumunda preeklampsi riskini azalttığı ortaya konmuştur (10). Kalsiyum, antioksidan vitaminler, folik asit ve aspirinin yüksek riskli grupta yararları olduğu görülmüştür (12). 5. Genetik Faktörler: Preeklampsi ve eklampsiye eğilimde genetik faktörlerde etkindir. Tek gen modeli veya poligenik kalıtım geçişini gösteren çalışmalar vardır. HLA-DR4 antijenleri ve fetal anti-hla-dr immunoglobulin antikorları preeklampsi ile ilişkilendirilmiştir (4). Birçok HLA gen tiplerinin preeklampsi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir (13, 14). Annesi preeklampsi olanların gebe kızlarında daha fazla preeklampsi görülmesi genetik görüşleri desteklemektedir (1, 15). B. 5. Patogenez Vazospazm: Preeklamptik kadınlarda damarlardaki vazokonstriksiyona bağlı olarak damar duvar rezistansı artar, hipertansiyon ortaya çıkar ve eş zamanlı olarak endotelyal hasar oluşur. Endotel hasarı damar duvarında trombosit ve fibrinojen birikimine yol açar. Bunun sonucunda iskemi, nekroz, hemoraji ve ardından end-organ yetmezliği oluşabilir (4). Endotelyal hücre aktivasyonu: İntakt endotelin antikoagülan özellikleri vardır. Hasarlı endotel ise koagülasyonu destekleyici yönde endotel hücrelerini aktive eder ve vazopressör ajanlara duyarlılığı artırır (4). Endotel hücre hasarına sebep olarak preeklampsiye zemin hazırlayan birçok faktör olmakla beraber, temeli vasküler endotelyal disfonsiyona olan bağlı olan diabet, renal hastalıklar, obezite, dislipidemi, trombofili hastalıklarda preeklampsi riski artmakla beraber, preeklamptik hastaların da ileriki hayatlarında kardiovasküler hastalık, Tip 2 diabet ve renal hastalık risklerinin arttığı ileri sürülmektedir (7). Plasental antiangiogenik faktörler, angiogenic ve proinflamatuar faktörler de maternal sirkülasyona karışması ile beraber sistemik endotelyal hasara yol açarlar (12, 16). Maternal ve fetal mortalite ve morbiditede önemli bir yeri olduğundan preeklampside altta yatan nedenleri bulabilmek, etiyopatogenezi açıklayabilmek, erken önlem alabilmek ve morbiditeyi azaltabilmek için birçok çalışma yapılmaktadır. Yapılan çalışmalarda, preeklamptik kadınlarda: 1. Vazopreessör ajanlara artmış cevap, 2. Prostosiklin ve PGE2 oranlarında anlamlı düşüş, tromboksan A2 düzeylerinde artış, 3. Nitrik oksit yokluğu ya da konsantrasyonunda azalma (Nitrit Oksit seviyelerindeki düşüklüğün hipertansiyona sekonder olduğu düşünülmektedir), 4. Vaskülogenez ve vasküler permeabiliteden sorumlu olan VEGF nin serum seviyelerinin yüksek fakat biyoyararlanımının düşük olması, 5. Endotelin-1 seviyelerinin yüksek olması (magnezyumm sülfat endotelin-1 seviyesini düşürmektedir), 6. Plazminojen Aktivatör İnhibitor (PAİ)-1 ve PAİ-2 oranının preeklampsiyi öngörmede anlamlı olabileceği, 7. Lipid peroksidasyon ürünlerinin yükselmesi, 8. PIGF (Plasental Growth Factor) ve sflt (Soluble fms-like Tyrosine Kinase) serum seviyelerinin ilk trimesterde birlikte bakılmasının preeklampsiyi öngörmede Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 3

4 Gezginç ve ark. yüksek prediktif değere sahip olması gibi sonuçlar elde edilmiştir (4). B. 6. Erken tanı Preeklampsi için günümüzde kolay, ucuz, yüksek sensitivite ve yüksek prediktif değere sahip tanı testi bulunmamaktadır. Bilinen birkaç test şöyle sıralanmaktadır (1): 1. Roll-over test: gebelik haftasındaki kadınlarda, supin pozisyonda yatarken yan yatar pozisyona geçişin hipertansiyonu tetikleyip tetiklemediğine bakılır. 2. Ürik asit testi 3. Plazma fibronektin, homosistein düzeyi saatlik idrarda mikroproteinüri tayini (375mg/l cut off değer) B. 7. Tarama Riskli grupların bilinmesi preeklampsi taramasında ana unsurdur. Daha önce geçirilmiş preklampsi öyküsü, çoğul gebelik, diabet, renal ve hipertansif hastalık, birinci derecede akrabada preeklampsi öyküsü olan gebeler yakın takip edilmeli ve sık kan basıncı ölçümü yaptırmalıdır. Son zamanlarda preeklampsi riskini önceden bilebilme ve önlem alabilmek için birçok belirteç taranmakta ve birçok yönteme başvurulmaktadır. Erken gebelik haftasında (18-22 hafta) uterin arter ve arcuat arter Doppler çalışmaları yapılmış ve anormal dalga paternleri, artmış rezistans indekslerinin ileride gelişebilecek preeklampsiyi belirleme açısından önemi araştırılmaktadır (1). Doppler USG ile ölçülen ilk trimester uterin arter akımlarının ekstravillöz trofoblastik invazyon ve doğum ağırlığı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir (17,18). Birçok çalışmaya göre ilk trimesterde yapılan uterin arter doppler ölçümünün yüksek riskli gebeliklerin tespitinde kullanılabileceği düşünülmektedir (19). İnhibin A ve Aktivin A nın yükselmiş değerlerinde preeklampsiye gidiş olabileceği, bu iki belirtecin ikinci trimester Doppler USG ile kullanılması durumunda preeklampsi için spesifitenin arttığı gözlenmiştir. Erken gebelik haftasında serum fetal DNA hücrelerinin ölçümünün preeklampsi için prediktif değeri olabileceği düşünülmektedir (4). Yine ikinci trimesterde, hcg ve inhibin A seviyelerinin arttığı gebeliklerde preeklampsi gelişme olasılığının arttığı gösterilmiş ve tarama testi olarak kullanılabileceği düşünülmüştür (20, 21). İkinci trimesterde, doppler USG nin hcg ve AFP ile kombine bakılması da spesifisiteyi artırmaktadır (4). PAPP-A (Pregnancy-Associated Plasma Protein A) ve serbest β-hcg seviyelerinin gebelikte görülen hipertansiyon komplikasyonları ile ilişkili olduğu gösterilmiştir (19). İskemi modifiye albumuin (IMA) ile preeklampsi arasındaki ilişki ise son zamanlarda güncel araştırma konusudur (22). Son dönemde, sflt-1 (soluble fms-like tyrosine kinase 1), Endoglin, PlGF (Placental Growth Factor), PP-13 (Placental protein 13), ADAM12 (A Disintegrin and Metalloprotease 12), PTX3( Pentraxin 3), PAPP-A, P-selektin, adrenomedullin, gibi birçok marker preeklampsi taramasında belki ileriki zamanlarda erken tanı amaçlı kullanılmasına yönelik birçok çalışma yapılmaktadır (12). B. 8. Önleme Preeklamptik olgularda görülen yüksek maternal-fetal mortalite ve morbidite araştırmacıları, hastalığı önlemeye yönelik çözüm bulmaya yönlendirmiştir. Preeklamptik olgularda bozulan PGI2/TXA2 dengesini yeniden sağlamak amaçlı düşük doz aspirin kullanımı tartışılmaktadır. Kliniğimizde yapılan bir çalışmada düşük doz aspirin tedavisinin ( mg/gün) hasta gruplarımızda etkili olmadığı gösterilmiştir (23). Bazı çalışmalarda preeklampsiden korunmak için verilen düşük doz aspirinin hafif bir etkisinin olduğu görülmüştür (24). Seçilmiş hastalarda aspirin ve heparin verilmesinin preeklampsi riskini azalttığı düşünülmüştür (7). Gebelikte kalsiyum replasmanın da preeklampsi riskini azalttığı gözlenmiştir (11, 25). Günümüzde gebeliğe bağlı hipertansif bozuklukların önlenmesinde, gebelikte antioksidan tedavi (vitamin E, vitamin C, Betakaroten) verilmesinin yararları tartışılmaktadır. Yapılan çalışmalarda, rutin antioksidan tedavinin anlamlı faydasının olmadığı gözlenmiştir (9). Bazı çalışmalarda ise, vitamin E ve Vitamin C kombine verilmesi durumunda preklampsi riskini azalttığı ortaya konmuştur (10). B. 9. Preeklampsi Yönetimi Preeklampsi tanısı konulduktan sonra ilk yapılması gereken hastanın hastaneye yatırılarak preeklampsinin derecesinin belirlenmesidir. Preeklampsilerin %15 kadarı ağır preeklampsidir (1). Ağır preklampsi kriterleri şöyle sıralanmaktadır (3, 5, 6). 1. Hasta istirahat halinde iken, en az 6 saat ara ile 2 kez ölçülen kan basıncının 160/110mmHg ve daha yüksek olması, saatlik idrar örneğinde 5 gr veya üstünde veya en az 4 saat aralarla rastgele toplanmış iki idrar örneğinde 3+ veya daha fazla proteinüri olması, 3. Oligüri (24 saatte 500 ml den az idrar çıkışı) olması, 4. Karaciğer fonksiyonlarının bozulması, Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 4

5 Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları DERLEME 5. Trombositopeni varlığı (< /mm3), 6. Pulmoner ödem gelişmesi, 7. Serebral ve vizüel rahatsızlıklar (baş ağrısı, epigastrik ağrı, sağ üst kadran ağrısı, bulanık görme) 8. Fetüste gelişme geriliği 9. Mikroanjiopatik hemolitik anemi (Bilirubin ve LDH değerlerinde yükselme) B Hafif Preeklampside Yönetim Yaklaşımı etkileyen en önemli parametre gestasyonel yaştır. 37 hafta ve üzerinde bishop skoru uygun ise (7 ve üzeri) doğum indüklenir. Doğum intravenöz oksitosin veya prostoglandin ile indüklenmelidir (4, 6). Bishop skoru uygun olmayan hastalar, eylem başlayana kadar takibe alınır. Hasta yatak istirahatine alınmalı ve kan basıncı stabilleştirilmelidir. Haftada bir veya 2 kez biofizik profil ve NST, amniotik sıvı takibi yapılmalıdır. Annede, kan basıncı, proteinüri takibi yapılmalı, haftada iki kez karaciğer fonksiyon testleri, gün aşırı hemotokrit yüzdesi ve trombosit sayısı ölçülmelidir. 3-4 haftada bir fetal gelişim ultrasonografi ile değerlendirilmelidir (1, 3, 6). Kan basıncı stabil, 24 saatlik proteinürisi <1 gr, trombositleri normal olan, vizüel semptomları olmayan uyumlu hastalarda evde takip yapılabilmektedir. Hastalara antihipertansif tedavi önerilmez (1, 3) Gebelik haftası 34 haftanın üzerinde ve eşlik eden preterm-prematüre membran rüptürü, gelişme geriliği, ilerleyen doğum eylemi, vajinal kanama, vizüel semptomların varlığı, epigastrik ağrı, bulantı, kusma ve fetal distress, bozulmuş karaciğer, böbrek ve trombosit miktarı, akut pulmoner ödem, stabil olmayan hipertansiyon varsa doğum yaptırılmalıdır (1, 3, 26 ). Bishop skoru uygun olmasa bile 40. Haftada doğum indüklenmelidir (3). B Şiddetli Preklampside Yönetim 34 hafta veya üzeri haftalarda doğum yaptırılmalıdır. Tüm vakalarda sezaryen endike değildir, muayene sonrasında serviks uygunsa oksitosin ile normal vajinal doğum denenebilir (3). 34 haftanın altında kan basıncı antihipertansif verilmeksizin kontrol altında ise ve yatak istirahati semptomlarda düzelmeyi sağlayabilmişse, doğum ilk seçenek olmamalıdır, beklenebilir (3, 26) hafta arasında akciğer matürasyonu için steroid yapılmalı ve beklenmelidir hafta arasında steroid dozları tamamlandıktan sonra doğum gerçekleştirilmelidir hafta aralarındaki seçilmiş vakalar 3. basamak hastanelere sevk edilmeli ve doğumun gerçekleştirileceği yerler anne ve fetus yaşam kalitesi için uygun ortamlar olmalıdır. 24 haftanın altındaki gebeliklerde, fetus yaşam şansı çok zayıf olduğu için, anne sağlığı için gebelik sonlandırılması önerilmektedir (3, 6). 34 haftanın altındaki gebeliklerde izlem yaparken konvüzyon proflaksisi için MgSO4 verilir. Hastalar relatif olarak hipovolemik oldukları için antihipertansiflerle beraber uterin perfüzyonun bozulmaması için iv hidrasyon yapılmalıdır (1, 6). Şiddetli Preeklampside Konservatif Yaklaşım: Yatak istirahati, konvülsiyon profilaksisi için 24 saat hospitalizasyon, 4 saatlik tansiyon ölçümü, kanda AST, LDH, bilirubin seviyelerinin ve trombosit sayısının, 24 saatlik idrarda protein düzeyinin takibi, fetus biofizik profilinin izlemi önerilmektedir (1,3,4 ). Aşağıdaki durumlarda gebelik 24 saat içinde sonlandırılmalıdır (1, 3, 26): 1. Kontrol edilemeyen şiddetli hipertansiyon 2. Eklampsi 3. Tromibositopeni 4. Karaciğer enzim yüksekliği 5. Pulmoner ödem 6. Oligüri 7. Epigastrik ağrı 8. İnatçı baş ağrısı ve vizüel semptomların olması Şiddetli preeklampside doğumda ve postpartum özellikle ilk 24 saat içinde konvüzyon proflaksisi yapılmalıdır. 6 gr MgSO4 için iv dakikada gidecek şekilde yükleme dozu yapılır ve 1-2gr/saat olacak şekilde idameye geçilir (1, 6, 26). Terapötik magnezyum seviyesi 4-6mEq/l dir. Yükleme dozundan 4 saat sonra MgSO4 seviyelerine bakılmalıdır mg/dl düzeylerinde patella refleksi kaybı, mg/dl de musküler paralizi ve solunum arresti, 30-35mg/dl de kardiak arrest oluşmaktadır. MgSO4 toksisitesinde (15mg/dl üzerinde ise) 1 gr iv kalsiyum glukonat kullanılabilir. Renal fonksiyonları normal olan hastalarda MgSO4 serum değerine bakmaya gerek olmadığı düşünülmektedir (26). Konvülsiyon profilaksisinde fenitoin de kullanılabilen ajanlardandır (1, 3). Konvülsiyonların, %50 si antepartum, %25 intrapartum, %25 postpartum dönemde meydana gelmektedir. Buda bize postpartum dönemde MgSO4 tedavisinin gerekliliğini göstermektedir (1) MgSO4 infüzyonuna rağmen hasta konvüzyon geçirirse, 2 gr bolus MgSO4, 5-10 mg diazem, 125 mg fenobarbital, 250 mg Na Amobarbital kullanılabilir (1,3,4). Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 5

6 Gezginç ve ark. Konvülsiyon profilaksisinde diğer bir yaklaşım da, hastanın sesten, gürültüden, ışıktan uzak sakin ortamlarda takibidir (1). B.10. Preeklamptik Hastalarda Kullanılan Antihipertansifler 1. Hidralazin hidroklorid: Kan basıncının akut kontrolünde etkilidir. Türkiye de preparatı bulunmamaktadır. Etkisi dakikada başlamakta ve 4-6 saat sürmektedir. Aralıklı bolus infüzyon tercih edilmektedir. İlk doz 5mg bolus şeklinde verilir, kan basıncının düşmemesi durumunda 5-10 mg doz tekrarlanır. Maksimum doz 20 mg geçmeyecek şekilde 20 dakika aralarla doz tekrarlanabilir (3, 26). 2. Labetalol hidroklorid: Hidralazine alternatif olup, plasental perfüzyonu korur fakat kalp hastalarında kontrendikedir. İnfüzyon yada bolus şeklinde verilebilir, 10 dakika aralarla doz artırılabilir. Maksimum doz bolus için 300mg/24saat i, infüzyon için ise 3mg/kg/24 saat i veya 220mg/24 saati geçmemelidir (1, 6). Türkiye de preparatı bulunmamaktadır. 3. Alfametil-dopa: 250 mg lık dozlar şeklinde günde 3 kez alınabilmektedir, sistemik vasküler rezistansı azaltmakta ve gebelikte güvenle kullanılabilmektedir (1). 4. Nifedipin: Kalsiyum kanal blokörü olup, MgSO4 ile kullanımı önerilmemektedir, pulmoner ödem ve hipotansiyona yol açıcı etkileri ortaya çıkabilmektedir. Baş ağrısı, taşikardi, flashing, periferal ödem, konstipasyon gibi yan etkiler olabilmektedir (1, 26). 5. Na nitroprussid: Fetal tiyosiyanat ve siyanid intoksikasyonuna neden olabilmektedir. Son seçenek olarak tercih edilmeli ve doğumdan önce 30 dakikadan fazla kullanılmamalıdır (1). 6. Nitrogliserin 7. Klonidin B Preeklampsinin Maternal Komplikasyonları (1, 3). 1. Eklampsi ve buna bağlı nörolojik sekeller 2. HELLP Sendromu 3. İntrakranial hemoraji 4. Kalp yetmezliği 5. Pulmoner ödem 6. Akut tübüler ve kortikal nekroz 7. Akut ve kronik böbrek yetmezliği 8. Dissemine intravasküler koagülopati 9. Maternal mortalite B Preeklampsinin Fetal Komplikasyonları (1, 3, 4). 1. İntrauterin gelişme geriliği 2. Ablasyo plasenta 3. Perinatal asfiksi 4. Prematür doğum C. Eklampsi Preeklampsi tablosuna konvüzyonların eklenmesi durumuna eklampsi denilir. Eklampsi insidansı 1/1000 ve 3/1000 arasında değişmekte olup, preeklampsilerde görülme sıklığı %1 dir (1, 3). Eklampsi tüm dünyada maternal mortalitenin en önemli sebepleri arasındadır. Eklampsi oluşmasının sebebi hala bilinmemekte olup, patofizyolojik olayın serebro- vasküler ödem olduğu düşünülmektedir (27). Maternal mortalite 1.dünya ülkelerinde, %0-% 1.8 arasında değişmekte olup, gelişmekte olan ülkelerde bu oran %14 e kadar çıkmaktadır (3). Konvüzyonların yaklaşık %50 si antepartum dönemde meydana gelir. Antepartum %38-53, intrapartum %18-36 ve postpartum %11-44 gibi oranlar bildirilmektedir (27). Postpartum dönemde olanlar geç ve erken olarak 48 saat içinde olup olmamasına göre ayrılır (1). Preeklamptik hastaların takibinde en önemli başarı konvüzyonların önlenmesidir. Çünkü eklampsi olduğu zaman, fetal ve maternal mortalite arttığı bilinmektedir. Eklampsinin ablasyo plasenta, nörolojik defisit, aspirasyon pnömonisi, pulmoner ödem, kardiopulmoner arrest, akut renal yetmezlik, maternal ölüm gibi major komplikasyonları görülmektedir (3, 4). Eklamptik konvulsiyonlar tonik-klonik tarzda olup, sn sürmektedir. Hastalar konvulsiyonu hatırlamaz ve postiktal dönem oluşur, postiktal dönemde ajitasyon çoğunda görülebilir (1, 4). Hastalara ilk yaklaşım oksijenizasyon, hava yolunun açılması, aspirasyon riskinin azaltılması, hastanın kendine zarar vermesinin engellenmesi ve konvüzyonların durdurulmaya çalışılmasıdır. Hasta stabilleştirildikten sonra doğum planlanmalıdır (1,4, 6). Eklampside uzun dönem nörolojik sekeller nadir olup, doğum sonrası 48 saat sonra BT veya MRI ile değerlendirme yapılabilir (3). Eklamptik hastaların %25 i sonraki gebeliğinde preeklampsi riski taşımaktadır. Eklampsinin rekürrens oranı ise %2 dir (3). D. HELLP Sendromu HELLP sendromu, ağır preeklampsi ve eklampsi hastalarının %5-10 unda laboratuar sonuçları ile kanıtlanan, hemoliz, karaciğer fonksiyon bozukluğu ve trombositopeniyi içeren bir tablodur. Sıklıkla 34. haftadan sonra ortaya çıkmaktadır. İntravasküler hemoliz tanı koydurucudur; anormal periferik kan tablosu, Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 6

7 Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları DERLEME artmış serum bilirubin seviyesi (>1.2mg/100ml) ve artmış LDH seviyesi (>600U/l) ile gözlenir. HELLP insidansı, 0.5-%0.9 olup, peeklampsilerin %10-20 sinde görülmektedir (28). D. 1. HELLP Sendromu tanı kriterleri (1, 6, 28): 1. Hemoliz; Anormal periferik yayma bulguları Total bilirubin >1.2mg/dl LDH >600U/l 2. Karaciğer enzimlerinin yükselmesi AST>70U/l LDH >600U/l 3. Düşük trombosit sayısı: < mm3 4. Klinik Semptomlar: Kırgınlık, halsizlik, epigastrik ağrı, palpasyonda sağ alt kadranda hassasiyet, hipertansiyon, bulantı kusma, baş ağrısı, vizüel semptomlar HELLP sendromu, benzer klinik ve/veya laboratuar sahip olan trombotik trombositopenik purpura (TTP), hemolitik üremik sendrom (HÜS), akut karaciğer yağlanması (AYK) ile karışabilir. Ayırıcı tanı Tablo 1 de özetlenmiştir (1). Tablo 1. HELLP Sendromu ayırıcı tanısı HELLP TTP HÜS AKY Etkilenen Primer Organ Karaciğer Serebral Böbrek Karaciğer Gebelik Yaşı 2. ve 3.trimester 2. trimester Postpartum 3.trimester Trombosit Düşük Düşük Düşük Normal yada düşük PT/PTT Normal Normal Normal Yüksek Hemoliz Var Var Var Var yada yok Glukoz Normal Normal Normal Düşük Fibrinojen Normal Normal Normal Çok düşük Kreatinin Normal yada yüksek Yüksek Çok yüksek Yüksek D. 2. HELLP Sendromunun Komplikasyonları (1, 4, 28): 1. Dıssemine İntravasküler Koagülasyon 2. Plasenta dekolmanı 3. Akut renal yetmezlik 4. Plevral efüzyon 5. Pulmoner ödem 6. Serebral ödem HELLP sendromunda tedavi gestasyonel yaştan bağımsız olarak doğumun gerçekleştirilmesidir. Doğum şeklinin belirlenmesinde muayene sonrasında servikal uygunluk, hastanın obstetrik öyküsü, vital bulguları önem taşımaktadır (HELLP organ fonksiyon bozuklukları sebebi ile fetal veya maternal komplikasyon yok ise normal doğum önerilmektedir (6) hafta arasındaki HELLP sendromlu vakalar için veya 30 haftanın altındaki gebeliklerde C/S uygun seçim olduğu düşünmüştür (6,28). Uygun vakalarda akciğer maturasyonu için steroid yapılabilir ve doz tamamlanması beklenebilir (1, 6). HELLP sendromunda iyileştirmeyi hızlandırmak amacıyla steroid tedavisinin faydalı olabileceği düşünülmektedir (4, 28). Standart steroid tedavisinin trombosit sayılarında yükselmeye sebep olabileceği fakat maternal mortalitede anlamlı değişikliğe sebep olmadığı gözlenmiştir. Seçilmiş hastalarda ve direçli HELLP olgularında postpartum erken dönemde plasmaferezisin tedavide faydalı olduğu ve maternal mortaliteyi azalttığı bildirilmiştir (29, 30). Sonuç olarak, hipertansif bozukluklar gebeliklerin % 5-15 inde görülür ve maternal ve fetal morbidite ve mortalitenin önde gelen sebeplerinden biridir. Yakın takip ve agresif tedaviden yararlanabilecek populasyonu belirlemek için, hangi hastaların preeklampsi gelişimi için risk altında olduğunu tahmin etmek önemlidir. Anne ve fetus üzerine etkisi göz önüne alındığında gebeliğin hipertansif hastalıkları hekim tarafından çok iyi bilinmeli ve yönetilmelidir. Gebeliğin hipertansif hastalıklarının çoğunda etyoloji belirsiz olup, oluşumu engellenememektedir. Erken tanı ve hipertansiyonun kontrolu gebeliğin hipertansif hastalıklarının yönetiminde önemli yer tutmaktadır. Bu sebeple hastaların antenatal takiplerin önemi konusunda bilgilendirilmesi ve takiplerin önemle yapılmasının maternal ve fetal morbidite ve mortaliteyi önemli ölçüde azaltacağı düşünülebilir. Kaynaklar 1. Mungan T. Gebelik ve Hipertansiyon. Çiçek M. N, Akyürek C, Çelik Ç, Haberal A. Kadın Hastalıkları ve Doğum Bilgisi 2006; Driul L, Damante G, D'Elia A, Ianni A, Springolo F, Marchesoni D. Genetic Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 7

8 Gezginç ve ark. thrombophilias and uterine artery Doppler velocimetry and preeclampsia. Int J Gynaecol Obstet. 2005; 88(3): Bailis A, Witter F. Hypertensive disorders of pregnancy. Kimberly B. Fortner, MD; Linda Szymanski, MD; Harold E. Fox, MD; Edward E. Wallach, MD. Johns Hopkins Manual of Gynecology and Obstetrics. Lippincott Williams&Wilkins 2007; Gary C, Norman FG, Kenneth JL, Larry CG, Jonh CH, Katharine DW. Williams Obstetrics, 22st edition, McGraw-Hill. 2005; ACOG practice bulletin. Diagnosis and management of preeclampsi and eclampsia. Number 33, January American College of Obstetricians and Gynecologists. Int J Gynaecol Obstet 2002; 77(1): Leeman L, Fontaine P. Hypertensive disorders of pregnancy. Am Fam Physician. 2008; 78(1): Cudihy D, Lee RV. The pathophysiology of pre-eclampsia: current clinical concepts. J Obstet Gynaecol. 2009; 29(7): Milovanov AP, Sidorova IS, Solonitsyn AN, Borovkova EI. Immunohistochemical evaluation of the distribution of vascular endothelial growth factor in the placenta, placental bed in normal pregnancy and in women with preeclampsia. Arkh Patol. 2008; 70(3): Rumbold A, Duley L, Crowther CA, Haslam RR. Antioxidants for preventing pre-eclampsia. Cochrane Database Syst Rev. 2008; 23; (1):CD Rumbold A, Crowther CA. Vitamin E supplementation in pregnancy. Cochrane Database Syst Rev. 2008; 23;(1):CD Adamova Z, Ozkan S, Khalil RA. Vascular and cellular calcium in normal and hypertensive pregnancy. Curr Clin Pharmacol. 2009;4(3): Grill S, Rusterholz C, Zanetti- Dällenbach R et al. Potential markers of preeclampsia-a review. Reprod Biol Endocrinol. 2009; 14; 7: O'Brien M, Dausset J, Carosella ED, Moreau P. Analysis of the role of HLA-G in preeclampsia. Hum Immunol. 2000;61(11): Zhang Z, Jia LT, Zhang LL. Polymorphism of HLA-A and HLA-B in pre-eclampsia. Beijing Da Xue Xue Bao. 2009;18;41(4): Skjaerven R, Vatten LJ, Wilcox AJ, Rønning T, Irgens LM, Lie RT. Recurrence of preeclampsia across generations: exploring fetal and maternal genetic components in a population based cohort. BMJ. 2005; 15; Wang A, Rana S, Karumanchi SA. Preeclampsia: the role of angiogenic factors in its pathogenesis. Physiology (Bethesda). 2009;24: Prefumo F, Sebire NJ, Thilaganathan B. Decreased endovascular trophoblast invasion in first trimester pregnancies with high resistance uterine artery Doppler indices. Hum Reprod 2004; 19: Hollis B, Prefumo F, Bhide A, Rao S, Thilaganathan B. First trimester uterine artery blood flow and birth weight. Ultrasound Federico Prefumo ve Melih Atahan Güven.243 Obstet Gynecol 2003; 22: Prefumo F, Güven M A. Pre-eklampsinin Patofizyolojisinde Eski ve Yeni Görüşler. Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Dergisi, 2007; 4: Aquilina J, Maplethorpe R, Ellis P, Harrington K. Correlation between second trimester maternal serum inhibin-aand human chorionic gonadotrophin for the prediction of preeclampsia. Placenta 2000; 21: Ay E, Kavak ZN, Elter K, Gokaslan H, Pekin T. Screening Pre-eklampsinin patofizyolojisinde eski ve yeni görüşler. 244 for pre-eclampsia by using maternal serum inhibin A, activin A, human chorionic gonadotropin, unconjugated estriol, and alpha-fetoprotein levels and uterine artery Doppler in the second trimester of pregnancy. Aust N Z J Obstet Gynaecol 2005; 45: Prefumo F, Gaz DC, Papageorghiou AT, Collinson PO, Thilaganathan B. First trimester maternal serumischaemia-modified albumin: a marker of hypoxia-ischaemia-driven early trophoblast development. Hum Reprod 2007; 22: Ateş E, Acar A, Çapar M, Alben İ H, Akyürek C. Preeklampside Düşük Doz Aspirin Tedavisinin Etkinligi. Turkiye Klinikleri J Gynecol Obst 2000; 10: Knight M, Duley L, Henderson-Smart DJ, King JF. Antiplatelet agents for preventing and treating pre-eclampsia. Cochrane Database Syst Rev. 2007; (2): CD Hofmeyr GJ, Duley L, Atallah A. Dietary calcium supplementation for prevention of preeclampsia and related problems: a systematic review and commentary. BJOG. 2007;114(8): Lowe SA, Brown MA, Dekker GA et al.; Society of Obstetric Medicine of Australia and New Zealand. Guidelines for the management of hypertensive disorders of pregnancy Aust N Z J Obstet Gynaecol. 2009; 49(3): Sibai BM. Diagnosis, prevention, and management of eclampsia. Obstet Gynecol. 2005;105(2): Haram K, Svendsen E, Abildgaard U. The HELLP syndrome: clinical issues and management. A Review. BMC Pregnancy Childbirth. 2009; 26: 8-9. Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 8

9 Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları DERLEME 29. Katz VL, Watson WJ, Thorp JM Jr, Hansen W, Bowes WA Jr. Treatment of persistent postpartum HELLP syndrome with plasmapheresis. Am J Perinatol. 1992;9(2): Eser B, Guven M, Unal A et al. The role of plasma exchange in HELLP syndrome. Clin Appl Thromb Hemost. 2005;11(2): Tıp Araştırmaları Dergisi; 2013: 11(Ek 2/Kadın Hastalıkları ve Doğum): 1-9 9

PREEKLAMPSİ. Dr. Sadettin Güngör. Yeni ACOG Önerileri. Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perinatal Merkezi İstanbul

PREEKLAMPSİ. Dr. Sadettin Güngör. Yeni ACOG Önerileri. Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perinatal Merkezi İstanbul PREEKLAMPSİ Yeni ACOG Önerileri Dr. Sadettin Güngör Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perinatal Merkezi İstanbul Plan Giriş Preeklamsinin önemi Preeklampsi araştırmaları Cemiyetler ve

Detaylı

GEBELİKTE HİPERTANSİYON PREEKLAMPSİ TANI VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ İNT.DR. GÖZDE ÖZTÜRK

GEBELİKTE HİPERTANSİYON PREEKLAMPSİ TANI VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ İNT.DR. GÖZDE ÖZTÜRK GEBELİKTE HİPERTANSİYON PREEKLAMPSİ TANI VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ İNT.DR. GÖZDE ÖZTÜRK CURRENT DİAGNOSİS AND TREATMENT NEFROLOJİ VE HİPERTANSİYON TANI VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ, TÜRK JİNEKOLOJİ VE OBSTETRİK DERNEĞİ,.WARKING

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ

11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ 11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ Prof. Dr. Sermet Sağol Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hast. ve Doğum AD Perinatoloji RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ PREEKLAMPSİ SGA (PE olmadan)

Detaylı

11-14 GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ

11-14 GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ 11-14 GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ Prof. Dr. Sermet Sağol Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hast. ve Doğum AD Prerinatoloji RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ SGA (PE olmadan) PREEKLAMPSİ

Detaylı

26.09.2011. Preeklampsi. Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. Preeklampsi Maternal Sendrom /Endotel Disfonksiyonu

26.09.2011. Preeklampsi. Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. Preeklampsi Maternal Sendrom /Endotel Disfonksiyonu 26.9.11 Hipertansiyon (>14/ 9) ve Proteinüri ( >.3 g / 24-s) > gebelik hafta En sık medikal komplikasyon (%2-7) Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Maternal ve Perinatal Mortalite ve Morbidite

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

HELLP Sendromu; Tanı ve Antenatal Yaklaşım. Prof. Dr Metin İNGEÇ Atatürk Üniversitesi ERZURUM

HELLP Sendromu; Tanı ve Antenatal Yaklaşım. Prof. Dr Metin İNGEÇ Atatürk Üniversitesi ERZURUM HELLP Sendromu; Tanı ve Antenatal Yaklaşım Prof. Dr Metin İNGEÇ Atatürk Üniversitesi ERZURUM HELLP HISTORY Sendromu WEINSTEIN(1982) HELLP Komplet Parsiyel, inkomplet (1 veya 2 kompanent) HELLP Sendromu

Detaylı

CİDDİ EKLAMPTİK HASTALAR

CİDDİ EKLAMPTİK HASTALAR Sunu Planı Gestasyonel Hipertansiyon Eklampsi CİDDİ EKLAMPTİK HASTALAR TARK-2015 Belek-Antalya Zeynep Baysal Yıldırım Dicle Üniversitesi Nöbet YöneHmi Hipertansiyon Tedavisi Sıvı YöneHmi Eklampside Anestezi

Detaylı

9. BÖLÜM. PREEKLAMPSİ ve EKLAMPSİ

9. BÖLÜM. PREEKLAMPSİ ve EKLAMPSİ 9. BÖLÜM GEBELİK DÖNEMİNİN HİPERTANSİYONLA İLİŞKİLİ HASTALIKLARI PREEKLAMPSİ ve EKLAMPSİ Gebelik döneminde ortaya çıkan hipertansiyon ve hipertansiyonla birlikte seyreden diğer hastalık tabloları, maternal

Detaylı

Hipertansif Hasta Gebe Kalınca Ne Yapalım?

Hipertansif Hasta Gebe Kalınca Ne Yapalım? Hipertansif Hasta Gebe Kalınca Ne Yapalım? Doç.Dr. Gülay Sain Güven Hacettepe ÜniversitesiTıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Genel Dahiliye Ünitesi 24 Mayıs 2008, Antalya Sunum Planı Gebelik-hipertansiyon

Detaylı

Antepartum İntrauterin Hipoksinin Öngörüsü

Antepartum İntrauterin Hipoksinin Öngörüsü Antepartum İntrauterin Hipoksinin Öngörüsü Prof. Dr. H.Mete TANIR Perinatoloji Uzmanı Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Antepartum Fetal ölümler Değişik

Detaylı

TROFOBLAST İNVAZYON YETMEZLİĞİ PREEKLAMPSİ. Dr.Aylin Okçu Heper Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı

TROFOBLAST İNVAZYON YETMEZLİĞİ PREEKLAMPSİ. Dr.Aylin Okçu Heper Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı TROFOBLAST İNVAZYON YETMEZLİĞİ PREEKLAMPSİ Dr.Aylin Okçu Heper Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı EKSTRAEMBRİYONİK TROFOBLASTLAR EMBRİYO Staun Ram and Shalev Reproductive Biology

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü. Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği

İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü. Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği Yetersiz plasental yapışma Prematür plasental ayrılma Roberts JM,CooperDW.Pathogenesisandgeneticsofpre-

Detaylı

Preeklampside Yaklaşım. Prof Dr Rıza Madazlı İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Preeklampside Yaklaşım. Prof Dr Rıza Madazlı İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Preeklampside Yaklaşım Prof Dr Rıza Madazlı İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Maternal Mortalite-Morbidite 50-60 bin ölüm/yıl Anne ölümlerinin %18-20 1 maternal ölüm / x 40-50 near miss Ağır

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Kronik Hipertansif Hastaya Yaklaşım DR. AYHAN SUCAK

Kronik Hipertansif Hastaya Yaklaşım DR. AYHAN SUCAK Kronik Hipertansif Hastaya Yaklaşım DR. AYHAN SUCAK Hipertansiyon tüm gebeliklerin % 7-10' una eşlik eder Gebelikte en sık görülen medikal komplikasyondur Önemli bir maternal ve perinatal mortalite kaynağıdır

Detaylı

Progesteron un düşük ve preterm doğumları önlemedeki yeri (Lehine) Prof.Dr.S.Cansun Demir Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi

Progesteron un düşük ve preterm doğumları önlemedeki yeri (Lehine) Prof.Dr.S.Cansun Demir Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Progesteron un düşük ve preterm doğumları önlemedeki yeri (Lehine) Prof.Dr.S.Cansun Demir Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Progesteron Kolesterol Pregnenolon 17-α- Hidroksi pregnenolon Dehidro-epi androsteron

Detaylı

Gebelikte hipertansiyon ve eklampsi

Gebelikte hipertansiyon ve eklampsi Gebelikte hipertansiyon ve eklampsi YRD.DOÇ.DR. HALİL BEYDİLLİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI 5/20/2016 Bakım ve Acil Tıp, 3. Kıtalararası Acil Tıp 1 Gebelik 5/20/2016

Detaylı

Preeklampsi 6.İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KADIN DOĞUM GÜNLERİ

Preeklampsi 6.İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KADIN DOĞUM GÜNLERİ Preeklampsi 6.İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KADIN DOĞUM GÜNLERİ DR.Ebru Alıcı Davutoğlu İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD 1- Preeklampsi -Maternal ve Perinatal Sorun

Detaylı

ACOG diyor ki GEÇ-TERM VE POST-TERM GEBELİKLERİN YÖNETİMİ. Özeti yapan: Dr. Yasemin Doğan

ACOG diyor ki GEÇ-TERM VE POST-TERM GEBELİKLERİN YÖNETİMİ. Özeti yapan: Dr. Yasemin Doğan ACOG diyor ki GEÇ-TERM VE POST-TERM GEBELİKLERİN YÖNETİMİ Özeti yapan: Dr. Yasemin Doğan Son adet tarihinden itibaren 42 0/7 gebelik haftasına ulaşan veya bu haftayı geçen gebelikler post-term gebelik

Detaylı

Koryoamniyonitin Neonatal Sonuçlara Etkileri. Prof.Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Neonatoloji Bilim Dalı

Koryoamniyonitin Neonatal Sonuçlara Etkileri. Prof.Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Neonatoloji Bilim Dalı Koryoamniyonitin Neonatal Sonuçlara Etkileri Prof.Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Neonatoloji Bilim Dalı Tanım Amniyotik sıvı, plasenta ve/veya decidua nın infeksiyonu -Klinik koryoamniyonit

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Neslihan Çiçek Deniz. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü

VAKA SUNUMU. Dr. Neslihan Çiçek Deniz. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü VAKA SUNUMU Dr. Neslihan Çiçek Deniz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü N.E.K. 5.5 YAŞ, KIZ 1. Başvuru: Haziran 2011 (2 yaş 4 aylık) Şikayet: idrar renginde koyulaşma Hikaye: 3-4

Detaylı

EKLAMPSİ VE HELLP SENDROMU

EKLAMPSİ VE HELLP SENDROMU VE HELLP SENDROMU Dr. Mehmet ÜSTÜNDAĞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD, Diyarbakır 1 TANIM Diğer nörolojik koşulların yokluğunda generalize tonik-klonik nöbet geçiren gebe veya postpartum ilk

Detaylı

Preeklampsi- Öngörme ve Önleme

Preeklampsi- Öngörme ve Önleme Preeklampsi- Öngörme ve Önleme Prof. Dr. Yeşim Bülbül Baytur Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Preeklampsi Öngörüsü ve Önlenmesinin

Detaylı

Gebelik,Hipertansiyon. Dr. Rahmi YILMAZ

Gebelik,Hipertansiyon. Dr. Rahmi YILMAZ Gebelik,Hipertansiyon Dr. Rahmi YILMAZ Gebelik ve Hipertansiyon 10 gebeden bir tanesinde karşımıza çıkan bir komplikasyon: HİPERTANSİYON Anti-hipertansif tedavi protokolleri gebe olmayan erişkinlerden

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

ACOG Diyor ki! GEBELİKTE HİPERTANSİYON. Özeti Yapan: Dr. Namık Demir

ACOG Diyor ki! GEBELİKTE HİPERTANSİYON. Özeti Yapan: Dr. Namık Demir ACOG Diyor ki! GEBELİKTE HİPERTANSİYON Özeti Yapan: Dr. Namık Demir Gebeliğin hipertansif hastalıkları, dünya genelinde gebeliklerin %10 kadarını komplike eder ve maternal ve perinatal mortalite ve morbiditenin

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

GEBELİK KOLESTAZI. Prof. Dr. Filiz Yanık Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı

GEBELİK KOLESTAZI. Prof. Dr. Filiz Yanık Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Prof. Dr. Filiz Yanık Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gebeliğin ileri haftalarında Cilt döküntüsü olmaksızın kaşıntı** Sarılık (%14-25)

Detaylı

CVS ve AS Gebelik Kaybına Yol Açar mı?

CVS ve AS Gebelik Kaybına Yol Açar mı? 10 Haziran 2016 CVS ve AS Gebelik Kaybına Yol Açar mı? Prof.Dr. Ali ERGÜN A/S V CVS Amniosentez CVS Amnio CVS 11 16 20 40 Gestasyonel hafta 15% Fetal kayıp Randomize çalışmalar Cochrane Library, Issue

Detaylı

The Fetal Medicine Foundation

The Fetal Medicine Foundation Erken Term Dönemde İntrauterin Büyüme Geriliği Olan Fetuslarda Neonatal Asidozu Öngörmede Orta Serebral Arter Tepe Akım Hızı ve Serebroplasental Oranın Kullanımı Rauf Melekoğlu Ayşe Gülçin Baştemur Sevil

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Erken doğum: İlk bir yılda görülen infant ölümlerinin %35 inin nedeni

Detaylı

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Habib BİLEN Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı SUNU PLANI Örnek olgu

Detaylı

PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER

PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER Doç. Dr. Selda DEMİRCAN SEZER Adnan Menderes Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, AYDIN Sunum Şeması Preeklampsi (PE) insidansı

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

Gebelikte vaginal kanamalar. Dr. Şevki Hakan Eren Gaziantep

Gebelikte vaginal kanamalar. Dr. Şevki Hakan Eren Gaziantep Gebelikte vaginal kanamalar Dr. Şevki Hakan Eren Gaziantep Vajinal kanama, erken gebelik döneminde sık görülen klinik bir sorundur. Tüm gebelerin yaklaşık %20 si bu klinik durumdan şikayetçi olmaktadır.

Detaylı

Karaciğerde ve anne karnındaki bebeğin plasentasına yapılan bir proteindir. Doğumdan sonra miktarı düşer. Bkz: 4 lü test. Kandaki miktarı ölçülür.

Karaciğerde ve anne karnındaki bebeğin plasentasına yapılan bir proteindir. Doğumdan sonra miktarı düşer. Bkz: 4 lü test. Kandaki miktarı ölçülür. ALFA FETO PROTEİN AFP; Alfa feto protein; Karaciğerde ve anne karnındaki bebeğin plasentasına yapılan bir proteindir. Doğumdan sonra miktarı düşer. Bkz: 4 lü test. Kandaki miktarı ölçülür. AFP testi ne

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi

Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi Dr. D. Haluk Dervişoğlu Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Birincil doğum sonu kanama gözle saptanan,

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013. Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır

Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013. Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013 Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır Trombofili etkenleri ve gebelik Kalıtsal trombofili Faktör V Leiden Prothrombin

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Gestasyonel Diyabet (GDM)

Gestasyonel Diyabet (GDM) Gestasyonel Diyabet (GDM) Tanım, Sıklık Gebelikte ortaya çıkan veya ilk defa tespit edilen glikoz intoleransı olarak tanımlanmaktadır (WHO 2012; ACOG, 2013). Aşikar diyabet kriterlerini içermeyen ve gebeliğin

Detaylı

DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR. Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR. Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doğum indüksiyonu Destekleme (Augmentasyon) Servikal olgunlaşma Uterin

Detaylı

Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul

Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul Tiroid Hastalıkları Gebelerin %2-3 ünde tiroid disfonksiyonu var Gebelik tiroid fonksiyonlarını

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

PERİKARDİT GİRİŞ PATOFİZYOLOJİ. Dr. Neslihan SAYRAÇ

PERİKARDİT GİRİŞ PATOFİZYOLOJİ. Dr. Neslihan SAYRAÇ GİRİŞ Perikard PERİKARDİT Dr. Neslihan SAYRAÇ AÜTF Acil Tıp Anabilim Dalı 05/01/2010 Visseral Parietal 50 ml seröz sıvı İnsidansı net olarak bilinmiyor Ancak acil servise AMI olmayan göğüs ağrısı ile başvuran

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı DOĞUM ÖNCESİ BAKIM Dr. Ferruh N. Ayoğlu Sevmek güzel şey delikanlım, l sev bakalım. Madem ki kafanın içerisinde ışıklı bir karanlık var, benden izin sana sev sevebildiğin kadar. Yaşanan her 1 dakika da:

Detaylı

Trombofili nin Tekrarlayan Gebelik Kayıplarındaki Rolü. Dr. Ayhan SUCAK

Trombofili nin Tekrarlayan Gebelik Kayıplarındaki Rolü. Dr. Ayhan SUCAK Trombofili nin Tekrarlayan Gebelik Kayıplarındaki Rolü Dr. Ayhan SUCAK www.tmftpkongre2012 Tekrarlayan gebelik kaybı TANIM European Society for Human Reproduction and Embryology 20 haftalık amenoreden

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

PREEKLAMPSİ TANILAMA, DEĞERLENDİRME VE HEMŞİRELİK YÖNETİMİ

PREEKLAMPSİ TANILAMA, DEĞERLENDİRME VE HEMŞİRELİK YÖNETİMİ Cumhuriyet Hem Der 2012 Cumhuriyet Nurs J 2012 PREEKLAMPSİ TANILAMA, DEĞERLENDİRME VE HEMŞİRELİK YÖNETİMİ Preeclampsia: Diagnosis, Assessment and Nursing Management Yeter DURGUN OZAN 1, Merve ERTUĞRUL

Detaylı

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D.

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS hiperandrojenism, anovulasyon, overde polikistik görünüm Obezite

Detaylı

OBSTETRİKTE DOPPLER USG

OBSTETRİKTE DOPPLER USG OBSTETRİKTE DOPPLER USG TMFTP X. Ulusal Kongresi Prof. Dr. N.Cenk SAYIN Doppler Avusturya Matematik-Fizikçi 1803 1853 Johann Christian Doppler Prensip: Ultrason sinyal frekansının hareket eden bir obje

Detaylı

Tedavi. Tedavi hedefleri;

Tedavi. Tedavi hedefleri; Doç. Dr. Onur POLAT Tedavi DVT tanısı konduktan sonra doğal gidişine bırakılırsa, ölümcül komplikasyonu olan PE ve uzun dönemde sakatlık oranı son derece yüksek olan posttromboflebitik sendrom ve Pulmoner

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2 Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Radyoloji Ana Bilim Dalı, İzmir 2 Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği, İzmir

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

Biyokimyasal Aneuploidi Taraması

Biyokimyasal Aneuploidi Taraması Biyokimyasal Aneuploidi Taraması Doç. Dr. İsmail Özdemir Medicana International Beylikdüzü-İstanbul Konjenital anomali ~ % 0.6 Kromozom anomalisi ~ % 1 Tek gen hastalıkları ~ % 1 Multifaktoriel/poligenik

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay PERİFERİK ARTER HASTALIĞI Dr Sim Kutlay ENDOTEL Nitrik oksit Endotelin-1 Anjiotensin II Nitrik oksit NF-kB aktivasyonu Anjiotensin II Aktivatör protein-1 aktivasyonu Nitrik oksit Doku faktörü Plazminojen

Detaylı

GEBELİK VE PULSATİL AKIM EŞLİĞİNDE KARDİYOPULMONER BAYPAS

GEBELİK VE PULSATİL AKIM EŞLİĞİNDE KARDİYOPULMONER BAYPAS GEBELİK VE PULSATİL AKIM EŞLİĞİNDE KARDİYOPULMONER BAYPAS Gamze SARKILAR, *Cüneyt NARİN, Elmas KARTAL, *Erdal EGE Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD *Selçuk Üniversitesi

Detaylı

İkinci Trimester Maternal Uterin Arter Doppler Analizi ve Gebelik Sonuçları

İkinci Trimester Maternal Uterin Arter Doppler Analizi ve Gebelik Sonuçları ZKTB KLiNiK ARAŞTIRMA İkinci Trimester Maternal Uterin Arter Doppler Analizi ve Gebelik Sonuçları Turhan ARAN 1, Deniz KULAKSIZ 1, Mehmet Armağan OSMANAĞAOĞLU 1, Esra ARAN 2, Hasan BOZKAYA 1 1 Karadeniz

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

POSTPARTUM KANAMA MATERNAL MORTALİTE VE MORBİDİTE

POSTPARTUM KANAMA MATERNAL MORTALİTE VE MORBİDİTE POSTPARTUM KANAMA MATERNAL MORTALİTE VE MORBİDİTE YRD. DOÇ.DR. MEHMET SÜHHA BOSTANCI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ Tanımlar MATERNAL ÖLÜM Bir kadının, gebelik

Detaylı

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Primer Glomerüler Hastalıklar 1

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Primer Glomerüler Hastalıklar 1 TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.Aydın YENİLMEZ Primer Glomerüler Hastalıklar 1 Doç.Dr.Sultan

Detaylı

HELLP SENDROMUNDA MATERNAL VE PERİNATAL SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

HELLP SENDROMUNDA MATERNAL VE PERİNATAL SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HELLP SENDROMUNDA MATERNAL VE PERİNATAL SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ DR. ZERCAN KALI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI TEZ DANIŞMANI PROF. DR.

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus komplikasyonlar Mikrovasküler Makrovasküler Diyabetik retinopati Diyabetik

Detaylı

Ağır Preeklampsideki Proteinüri Maternal ve Perinatal Sonuçları Etkiler mi?

Ağır Preeklampsideki Proteinüri Maternal ve Perinatal Sonuçları Etkiler mi? Klinik Araştırma Ağır Preeklampsideki Proteinüri Maternal ve Perinatal Sonuçları Etkiler mi? Alpaslan AKYOL *, Demet ÇAKMAK **, Ali İsmet TEKİRDAĞ * * İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Duran Karabel

Yrd. Doç. Dr. Duran Karabel Yrd. Doç. Dr. Duran Karabel İntrauterin Büyüme Geriliği (İUBG) Hesaplanan gebelik haftasında beklenen fetal ağırlığın 10. persentilden daha düşük olması Fetusun büyüme potansiyelini olumsuz yönde etkileyen

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KLİNİĞİ ŞEF: Prof.Dr. MURAT YAYLA ŞEF: Dr.

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KLİNİĞİ ŞEF: Prof.Dr. MURAT YAYLA ŞEF: Dr. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KLİNİĞİ ŞEF: Prof.Dr. MURAT YAYLA ŞEF: Dr. AHMET ÇETİN PREEKLAMPSİYİ ÖNGÖRMEDE İKİNCİ TRİMESTER MATERNAL SERUM FİBRONEKTİN

Detaylı

ACS de yeni biyolojik markırlar MEHMET KOŞARGELİR HNH 2014-DEDEMAN

ACS de yeni biyolojik markırlar MEHMET KOŞARGELİR HNH 2014-DEDEMAN ACS de yeni biyolojik markırlar MEHMET KOŞARGELİR HNH 2014-DEDEMAN Biyomarkırlar (Tanı) Sınıf 1: Faydalı (Kanıt seviyesi:a) Kardiak spesifik troponin (troponin I veya T hangisi kullanılıyorsa) ACS semptomları

Detaylı

EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM

EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM Prof. Dr. Hayri Ermiş İstanbul Tıp Fakültesi, Kadın Hast. Ve Doğum A.B.D. Perinatoloji B.D. Gebeliğin kriz sıklığına etkisi? Gebelerin 1/3 ünde kriz

Detaylı

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2014;6 (3):185-194

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2014;6 (3):185-194 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2014;6 (3):185-194 Orijinal Makale Çakmak ve ark. İlk Trimester Maternal Serum PAPP-A, Serbest Β-Hcg Değerleri ve Hematolojik Parametrelerin Preeklampsi

Detaylı

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Prenatal tarama testleri kavramları Tarama testi: Normal vakalarda anormal sonuçlar, hasta vakalarda normal sonuçlar elde edilebilir.

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik 1. HAFTA Stajın Tanıtımı Hekimlik Uygulaması Obstetrik antenatal vizit ve anamnez Puberte ve bozuklukları Hekimlik Uygulaması Jinekolojik anamnez, muayene Non-invaziv ve invaziv antenatal tetkikler Kadın

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

Fetal Monitorizasyon. Prof.Dr.Tufan BİLGİN

Fetal Monitorizasyon. Prof.Dr.Tufan BİLGİN Fetal Monitorizasyon Prof.Dr.Tufan BİLGİN 1. Trimester Fetal organogenesis teratojenite İlk 14 gün ya hep ya hiç 14-60 gün teratojenite (Nitröz oksid Spina bifida) Spontan abortus Over cerrahisi (kistektomi/oofoektomi)

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

KAYNAK:Türk hematoloji derneği

KAYNAK:Türk hematoloji derneği KAYNAK:Türk hematoloji derneği HİT, heparinin tetiklediği bir immün yanıt sonucu, trombositlerin antikor aracılı aktivasyonu ve buna bağlı tüketimi ile oluşan, trombositopeni ve tromboz ile karakterize

Detaylı

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET 50 GRAM GLUKOZ YÜKLEME TESTİ ANORMAL, 100 GRAM ORAL GLUKOZ TESTİ NORMAL OLAN GEBELERİN MATERNAL ÖZELLİKLER VE GEBELİK SONUÇLARI AÇISINDAN NORMAL GEBELER VE GESTASYONEL DİYABETİK HASTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte,

190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte, Dünyada her bir dakikada 380 kadın gebe kalmakta, 190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte, 40 kadın sağlıksız düşük yapmaktadır.

Detaylı

TROMBOFİLİ TARAMASI KİME NE ZAMAN NASIL. Doç. Dr. Özgür Yeniel

TROMBOFİLİ TARAMASI KİME NE ZAMAN NASIL. Doç. Dr. Özgür Yeniel TROMBOFİLİ TARAMASI KİME NE ZAMAN NASIL Doç. Dr. Özgür Yeniel Hemostaz Kan kaybının önlenmesi Kan ve dokular pıhtılaşma sistemini etkikleyen çok sayıda faktör içermektedir Prokoagülan < Antikoagülan Sınırlandırılmış

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE

SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE Dr. A.i. TEKİRDAG C"') - Dr. U. KAL (*) Dr. Y. CEYLAN C"') - Dr. B. ARSAN

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

KLÝNÝK ARAÞTIRMA Aðýr Preeklamptik Gebelerde Ýntravenöz Nimodipin'in Maternal ve Fetal Etkileri Tandoðan Bülent, Çöðendez Ebru, Oral Özay Zeynep Kamil Kadýn Ve Çocuk Hastalýklarý Eðitim Ve Araþtýrma Hastanesi

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

İNTRAPARTUM FETAL DEĞERLENDİRME

İNTRAPARTUM FETAL DEĞERLENDİRME İNTRAPARTUM FETAL DEĞERLENDİRME Doç.Dr.Miğraci TOSUN ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM AD. 1/38 İNTRAPARTUM FETAL MONİTÖRİZASYONDA (FM) AMAÇ İntrauterin fetal kaybı önlemek

Detaylı

SİGARANIN GEBELİĞE ETKİLERİ. Mini Ders 2 Modül: Sigara ve Üreme Sistemi

SİGARANIN GEBELİĞE ETKİLERİ. Mini Ders 2 Modül: Sigara ve Üreme Sistemi SİGARANIN GEBELİĞE ETKİLERİ Mini Ders 2 Modül: Sigara ve Üreme Sistemi Mini Dersin Hedefleri MİNİ DERSİN AMACI: Kursiyerlerin, gebelik sırasında sigara kullanımı ile ilişkili olası problemler hakkında

Detaylı

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Perinatal dönemde herpesvirus geçişi. Virus Gebelik sırasında Doğum kanalından Doğum

Detaylı

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ Böbrek Yetmezliği; ABY; Acute Renal Failure; ARF; Böbrek fonksiyonlarının aniden durmasıdır. Böbrekler vücudumuzdaki atık maddeleri kandan süzerek atan ve sıvı dengesini sağlayan

Detaylı

Gebelikte Hipertansif Bozukluklar; Tanım, Sınıflandırma ve Patofizyoloji

Gebelikte Hipertansif Bozukluklar; Tanım, Sınıflandırma ve Patofizyoloji Gebelikte Hipertansif Bozukluklar; Tanım, Sınıflandırma ve Patofizyoloji Özlem Banu TULMAÇ* * Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Hacı Hidayet Doğruer Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi, Kırıkkale Özet Gebelikte

Detaylı