AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları"

Transkript

1 AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları Gülnaz ÇOBAN, Behiye AKKALYONCU, Tuğrul ŞİPİT, Bahadır BERKTAŞ, Berna DURSUN, Ayşe GÖZÜ Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Çalışmaya, aktif pulmoner tüberküloz nedeniyle 1997 yılı içinde hastanemizde yatırılan 361 hasta alındı. Hastalar daha önce tedavi alıp almamalarına göre yeni olgu, tedaviye ara veren, nüks, tedavi başarısızlığı ve kronik olgu olarak ayrıldılar. Olguların tek tek ilaç dirençleri incelendiğinde primer INH direnci %5, RIF direnci %10.5, SM direnci %34.5, EMB direnci %0.9 ve primer ÇİD-TB %2.7 bulundu. Edinsel direnç incelendiğinde INH %39, RIF %48, SM %53.5, EMB %16.5 ve edinsel ÇİD-TB %33.1 bulundu. Toplam primer direnç %38.2, edinsel direnç %67.5 bulundu. Bu çalışmanın sonunda, primer ve sekonder ilaç dirençlerinin yüksekliği ve zaman içinde progressif artışı gözlendi. Primer ve sekonder ilaç direnci yanında tedavi başarısızlığı ve tedaviye ara veren gruptaki yüksek direnç oranları, hastalığın tedavisindeki sorunları önemseyip acilen uygun sağlık proğramlarının saptanmasını gerekli kılmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Tüberküloz, direnç SUMMARY ANTI TUBERCULOSIS DRUG RESISTANCE IN ATATÜRK CHEST DISEASE AND THORACIC SURGERY CENTER IN 1997 Three hundred sixty one patients with active pulmonary tuberculosis who had been treated in Atatürk Chest Disease and Thoracic Surgery Center in 1997 were included in our study. Patients were grouped as new cases, defaulters, relaps, treatment failure and chronic cases according to their treatment status. When evaluated seperately, drug resistances were as follows: Primer isoniazid resistance 5%, rifampisin resistance 10.5%, streptomycin resistance 34.5%, ethambutol resistance 0.9%, MDR-TB 2.7%. Percentages of acquired resistances were 39%, 48%, 53.5%, 16.5% and 33.1% to H, R, S, E and MDR TB respectively. Total primary resistance rate was 38.2% and acquired resistance rate was 67.5%. When these results were compared with previous studies, we observed high primary and secondary drug resistance rates and a tendancy to rise in time. In addition to these data and high resistance rates among defaulters stress the urgency to detect the treatment problems and determine a convenient health program. KEY WORDS: Tuberculosis, resistance 388

2 AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları GİRİŞ Tüberküloz (tb) insanlığın bilinen en eski hastalığıdır. Akciğer tb, etkili anti-tb ilaçlar ve tedavi rejimlerinin sunulmasına rağmen, hala dünyada milyonlarca insanı etkilemektedir yılında dünyada 9 milyon yeni tb olgusu ve tb ye bağlı 3 milyon ölüm bildirilmiştir. Dünya sağlık örgütü (DSÖ) 2005 yılında dünyada tüberkülozdan 4 milyon kişinin öleceğini tahmin etmektedir (1,2). Tb den ölüm, gelişmekte olan ülkelerde önlenebilir ölümlerin %25 ini kapsadığı gibi, olguların %98 i yine bu ülkelerdedir ve bunların %75 i üretken yaş grubundandır (2). Son yıllarda AIDS ile birlikteliği nedeniyle gelişmiş ülkelerin de dikkatini çeken ve yeniden bir sağlık sorunu haline gelen tb konusunda, ülkemizde de tanı ve tedavi sorunları hala devam etmektedir. İlaç direnci olduğunda, tedavi başarı oranı düşer ve hastalık kontrolu zorlaşır. Primer direnç daha önce hiç tb tedavisi almamış, direkt ilaçlara dirençli mikobacterium tuberculosis (m.tb) suşlarıyla infekte olmuş kişilerde görülen dirençtir. Sekonder direnç ise daha önce uygunsuz veya yetersiz ilaç kullanmış olan hastalardaki dirençtir. Tb de ilaç direncinin yarattığı problem, ilaç direncinin yayılması ve bununla infekte olan insanların tedavisindeki başarısızlıktır. Tb direnç oranı toplumdaki tb savaşının başarı durumunu yansıtır. Primer direnç oranı yüksekliği kötü tüberküloz kontrol programını gösterirken, sekonder direnç, kötü hasta uyumu ve/veya uygunsuz tedavi proğramını gösterir (1,2). Bu çalışma ile, 1997 yılında hastanemizde yatarak tedavi edilen, tb duyarlılık testleri yapılmış hastalarda, hastalık grupları ve major tb ilaçlarına karşı primer ve sekonder direnç oranları belirlendi. GEREÇ ve YÖNTEM Çalışmaya aktif tb nedeniyle 1 Ocak - 31 Aralık 1997 tarihleri arasında AGHH ye yatırılan, balgam kültürlerinde m.tb üreyen ve major tb ilaç duyarlılık testleri yapılan 361 hasta alındı. Hastalar DSÖ nün hasta tanımlamalarına göre gruplara ayrıldı. İncelenen materyalde üreme olduğunda ilk materyale major ilaç duyarlılık testi yapıldı. Hastanemiz laboratuvarında kültür ortamı olarak Loewenstein-Jensen besi yeri ve Bactec 460 radyometrik yöntem kullanılmaktadır. İlaç duyarlılık testleri mutlak konsantrasyon yöntemiyle yapılmaktadır. Bu çalışmada, teste alınan ilaç ve konsantrasyonları, INH için µg/ml, RIF için µg/ml, SM için 4-8 µg/ml, EMB için 5-10 µg/ml idi. Çalışmada, ilaç duyarlılık testi sonuçları laboratuvardan alınan hastaların dosyaları, retrospektif olarak incelendi yılında kültürde üreme olan ve dosyalarına ulaşılabilen 361 hasta daha önce tedavi alıp almamalarına göre, yeni olgu, nüks, tedaviye ara veren, tedavi başarısızlığı ve kronik olgu olarak gruplara ayrılarak direnç durumları incelendi. Çalışmada grupların karşılaştırılmasında Kİ-Kare ve Kruskal-Wallis Varyans Analizi testleri kullanıldı p< 0.05 anlamlı kabul edildi. SONUÇLAR Çalışmaya alınan 361 hastanın 288 i (%79.8) erkek, 73 ü (%20.2) kadındı. Hastaların yaşları 12 ile 80 arasında değişmekte olup, yaş ortalaması 38 ± 14 idi. Olguların 179 u (%49.6) tüm ilaçlara hassas, 182 si (%50.4) en az bir ilaca dirençli idi. Hastaların olgu tanımlamalarına göre dağılımı Tablo 1 de verilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 361 hastanın 220 sinde daha önce anti-tb ilaç kullanma öyküsü yoktu. Yüzyirmiyedi hasta ise daha önce, en az 30 gün anti-tb ilaç kullanma öyküsü veriyordu. Ondört hasta ise bu açıdan sınıflandırılamadı. Daha önce anti-tb ilaç kullanmayan hastaların 84 ünde (%38.2) primer ilaç direnci saptandı. Daha önce anti-tb ilaç kullanan hastaların 87 sinde Tablo 1. Hastaların olgu tanımlamalarına göre dağılımı. Olgu tanımı n % Yeni olgu Tedaviye ara veren Nüks Tedavi başarısızlığı Kronik olgu Değerlendirilemeyen Toplam

3 Çoban G, Akkalyoncu B, Şipit T, Berktaş B, Dursun B, Gözü A. Tablo 2. Primer direnç oranları Primer direnç n % INH RIF SM EMB 0 0 INH + SM RIF + SM RIF + EMB ÇİD-TB Dirençli toplam Duyarlı toplam Toplam (%68.5) ise edinsel (sekonder) ilaç direnci saptandı. Primer ve sekonder ilaç dirençleri arasında anlamlı bir fark bulundu (p< 0.001). Toplam ilaç direnci ise 179 hastada (%49.6) bulunmuştur. Primer ilaç dirençleri Tablo 2 de verilmiştir. Primer ilaç dirençleri, tek başına veya diğer ilaçlarla birlikte (kümülatif) incelendiğinde en yüksek direnç oranı SM de (%30) bulunmuştur. İkinci sırada rifampisin yer almaktadır (%10.5). Bu oran INH için %5, embutol için %0.9 bulunmuştur. Tablo 3 de sekonder direnç oranları belirtilmiştir. Sekonder ilaç dirençleri incelendiğinde, yine aynı sıralamaya rastlanmıştır. Sekonder ilaç direnci oranları sırasıyla; SM de %59.5, RIF de %48, INH de %38.6, EMB de ise %16.5 olarak bulunmuştur. ÇİD açısından incelendiğinde, primer ÇİD oranı %2,7, sekonder ÇİD oranı ise %33.1 olarak bulundu. Erkek olguların 149 u (%51) en az bir ilaca karşı dirençli, 139 u (%48) tüm ilaçlara duyarlı idi. Kadınların 40 ı (%54.8) en az bir ilaca dirençli, 33 ü (%45.2) tüm ilaçlara duyarlı idi. Erkek ve kadın hastalar arasında direnç görülme sıklığı arasında istatistiksel fark yoktu (p> 0.05). Olguların radyografilerinin incelenmesinde; 249 (%69) olguda kavite varken, 112 (%31) olguda kavite bulunmuyordu. Kaviteli 249 olgunun 126 sı en Tablo 3. Edinsel direnç oranları. Edinsel direnç n % INH RIF SM EMB 0 0 INH + SM RIF + SM RIF + EMB RIF + EMB + SM INH + SM + EMB ÇİD-TB Dirençli toplam Duyarlı toplam Toplam az bir ilaca karşı dirençli, 123 ü ise tüm ilaçlara duyarlıydı. Kavitesiz 112 olgunun 56 sı dirençli, 56 sı duyarlıydı. Kaviteli ve kavitesiz olgular arasında direnç görülme sıklığı açısından anlamlı fark saptanmadı. Kavite varlığı direnç gelişimi açısından risk faktörü oluşturmamaktadır. Daha önce, en az 30 gün anti-tb ilaç kullanan hastalar (eski olgular), tedaviye ara verip dönen olgular, nüks olgular, tedavi başarısızlığı olguları ve kronik olgular olarak alt gruplara bölünerek ilaç direnci oranları araştırıldı. Bu alt gruplara ait ilaç direnç oranları Tablo 4 de verilmiştir. En az bir ilaca karşı direnç, tedaviye ara verip dönen olgularda 47/63 (%74.6), nüks olgularda 12/29 (%41.1), tedavi başarısızlığı olan olgularda 10/12 (%80.3) ve kronik olgularda ise 18/23 (%78.3) olarak bulunmuştur. Bu gruptaki kümülatif ilaç direnci oranları Tablo 5 de verilmiştir. Kronik olgular dışındaki gruplarda en yüksek direnç oranı SM de kronik olgularda ise rifampisinde bulunmuştur. Kümülatif ilaç direnci açısından INH, RIF ve EMB dirençleri tek tek nüks alt grubunda diğer alt gruplardan anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p< 0.001). SM direncinde alt gruplar açısından anlamlı fark bulunmadı. 390

4 AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları Tablo 4. Gruplar arasındaki direnç oranları ve ilaç dağılımı. Dirençli olgular (%) Ara veren Nüks Tedavi başarısızlığı Kronik p INH RIF SM EMB INH + SM RIF + SM RIF + SM + EMB RIF + EMB ÇİD-TB Dirençli toplam Duyarlı toplam Tablo 5. Kümülatif ilaç dirençleri. İlaç Primer Edinsel Ara veren Nüks Tedavi başarısızlığı Kronik n % n % n % n % n % n % INH RIF EMB SM H + R TARTIŞMA Tüberkülozda direnç, kemoterapi dönemi ile birlikte insanların ortaya çıkardığı bir sorundur. İlaç direnci tb infeksiyonunun kontrolunu gösteren önemli bir göstergedir. Tb, ilaç direnci olmadan %98 oranında tedavi edilebilir bir hastalıkken direnç olduğunda tedavi başarısı azalırken, yan etki riski artmaktadır (2). Tb kontrol programının kalitesiyle kısa süreli standart kemoterapinin kullanımı ve düşük ilaç direnci arasında korelasyon vardır. Tb kontrol programının kötü olduğu yerlerde primer ÇİD-TB oranı %2 nin üzerindedir (2). İlaç kullanımındaki hatalar sekonder direnç oranlarında belirgin artışlara yol açmaktadır. Bu nedenle yeterli, etkin ve kontrollu tedavi programı sekonder dirençle birlikte, onların infekte edeceği kişilerde ortaya çıkacak primer direnç oranında düşmeye yol açacaktır (2-6). İlaç direnci tb ilaçlarının kolay bulunamadığı yoksul ülkelerde düşükken, ilacın kolay bulunduğu ama yeterli tb kontrol programı olmayan ülkelerde daha yüksektir. Direnç oranları ülkeden ülkeye kontrol programlarının etkin şekilde uygulanıp uygulanmamasına bağlı olarak degişiklik gösterebilir (7). İlaç direnci oranları ülkeden ülkeye bölgeden bölgeye bariz farklılıklar göstermektedir. DSÖ ve Union çalışma grubunun 1998 yılında yaptığı 35 ülkeyi içeren ilaç direncini yansıtan raporunda en az bir ilaca primer ilaç direnci ortalaması %9.9 sekonder ilaç direnci ortalaması %36 olarak bildirilmiştir.bu raporda primer direnç INH için %7.3, SM için %6.5, RIF için %1.8 EMB için %1 verirken, primer ÇİD ise %1.4 olarak verilmiştir. Aynı raporda ortalama kümülatif sekonder ilaç dirençleri ise INH için %29.7, SM için %15, RIF için %17.4 ve EMB için %61 verilmiştir. Sekonder ÇİD 391

5 Çoban G, Akkalyoncu B, Şipit T, Berktaş B, Dursun B, Gözü A. oranı ise %13 olarak raporlanmıştır (2). Biz ise çalışmamızda primer direnç oranını %38.2, sekonder direnç oranını %68.5 olarak bulduk. Bizim oranlarımız, 35 ülke ortalamalarının çok daha üzerinde bulunmuştur. Bizim bilgilerimiz aynı raporda dünyanın sıcak noktaları olarak belirtilen yüksek ilaç dirençli ülkeler seviyesindedir. Aynı laboratuvar ve tekniklerinin kullanılması ve aynı özelliklere sahip hasta populasyonunu kapsaması nedeniyle hastanemizde yapılan direnç çalışmalarının zaman içinde incelenmesinin ilaç direncinin ülkemizdeki seyrini göstermesi açısından önemli olduğu kanısındayız. Hastanemizde ilaç direnci konusunda yapılan çalışmalar Tablo 5 de ülkemizdeki diğer çalışmalarla birlikte görülmektedir (8). Rakamlardaki dalgalanmalar çalışmalarda standart bir laboratuvar yönteminin kullanılmaması ve yapılan çalışmaların belli hastanelerdeki sınırlı çalışmaya dayalı olması ile açıklanabilir. İlaç hassasiyet testi teknik karmaşıklığı nedeniyle yetenekli personel ve yüksek standartlı laboratuvarlarda bile güvenilir sonuç almak her zaman mümkün değildir. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) nde bile bu testlerin yapıldığı laboratuvarların %50 sinde sonuçlar standarta uygun bulunmamaktadır (1,8-10). Dünya genelinde en sık primer ilaç direnci olan ilaç INH dir. Hem bizim çalışmamızda hem de ülkemizde yapılan çalışmaların çoğunda en yüksek primer ilaç direnci oranları SM için saptanmıştır (6,11-16). Yakın zamana kadar SM nin tb dışı bazı hastalıklarda da yaygın olarak kullanılması, bu duruma neden olabilir. Bu durumun yeni olgu tedavilerinin planlanması aşamasında dikkate alınması ve 4. yeni ilaç olarak SM yerine EMB nin tercih edilmesi gerekliliği inancındayız. RIF de primer ilaç direncini %10.5 olarak bulduk. Bu oranla RIF primer ilaç direnci sıklığında 2. sırada yer almıştır. Bu oran DSÖ nün raporundaki oranın (%1,8) çok üstündedir. Bilindiği gibi primer RIF direnci tedavi başarısını engelleyen önemli bir faktördür (17). Ülkemizde yapılan diğer çalışmalarda primer RIF direnci yüksek bulunmuştur (15-16,33). Yüksek primer RIF direncinin ülkemizde tb kontrolu açısından çok büyük bir problem oluşturduğu inancındayız. Bu problemin nedeni, rifampisinin bilinçsiz ve kontrolsüz olarak kullanılmasıdır. Çalışmamızda primer ÇİD ve sekonder ÇİD oranları sırasıyla %2.7 ve %30.1 bulunmuştur. Bu oranlar DSÖ nün raporunda verilenlerden daha yüksektir. Ülkemizde zaten uzun süredir yüksek seyreden INH direncine giderek artan RIF direncinin eklenmesi sonucu, ÇİD-TB olguları önemli bir boyuta ulaşmıştır. Ülkemizde daha önce yapılan çalışmalarda elde edilen primer ÇİD oranları, çalışmamızda elde ettiğimiz oranlardan daha yüksek bulunmuştur. Örn; Tablo 6. Ülkemizde yapılan ilaç direnç çalışmaları. Çalışma yılı Yer Toplam direnç (%) Primer direnç (%) Edinsel direnç (%) 1981 A.Ü.T.F Yedikule Hıfzısıhha E Hıfzısıhha E Yedikule E.Ü.T.F A.G.H.H Heybeliada Süreyyapaşa Meta analiz Yedikule AGHH

6 AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları Sevim ve arkadaşları (19) bu oranı %5.1 bulurken, Özkara ve arkadaşları (15) %4.8, Altınbaş ve arkadaşları %3.6 (16) bulmuşlardır. Hem primer hem de sekonder ÇİD oranlarının yüksek olması ülkemiz açısından önemli bir sorun oluşturmaktadır. ÇİD- TB olgularının tedavileri, en iyi koşullar altında bile yüz güldürücü olmayabilir (7,8,20-23). Aynı laboratuvar tetkiklerinin kullanılması nedeniyle hastanemizde yapılan çalışmaların incelenmesi zaman içindeki direnç gelişimini göstermesi açısından anlamlı olabilir. Tablo 7 incelendiğinde hastanemizde yapılan direnç oranı çalışmalarının yıllar içindeki değişimi izlenmektedir (14-16,24). Tablo 7 incelendiğinde, sekonder ilaç direncinde progresif bir artış görülmektedir. Bu artış özellikle sekonder ÇİD oranlarında daha çarpıcı olmuştur. Primer direnç oranları incelendiğinde hastanemizde yapılan çalışmalarda primer INH direncinde progresif bir düşme izlenmektedir. Ama primer RIF direncinin yıllar içinde artış eğiliminde olduğu gözlenmiştir. Primer ÇİD oranlarındaki düşme ise dikkat çeken bir diğer bulgudur. Fakat bu bulgunun nedenini açıklayacak birşey bulamadık. ÇİD-TB direnç paternlerinin en zor tedavi edilen şeklidir. Diğer direnç paternlerinin çoğunda birinci basamak ilaçlarla başarı sağlanabiliyorken, ÇİD- TB de tüm çabalara rağmen başarı oranı oldukça düşmektedir (9,12,15,25). Goble ve arkadaşları INH-RIF direnci olan 171 olguyu en az 3 ilaçla tedavi etmeyi denedi ve takip edilebilen 134 olgunun %65 inde kültür menfiliği sağladılar. Sonuçta INH-RIF ile direncinde başarının güçlüğünü vurguladılar (20). Benzer olarak ÇİD-TB tedavisi ile ilgili olarak dünyanın değişik bölgelerinden %20 ile %80 arasında değişen başarı oranları bildirilmiştir (26-28). Bu çalışmanın bir diğer amacı DSÖ nün 1997 yılı rehberinde yer alan olgu tanımları ve tedavi kategorileri dikkate alınarak yeniden tedavi gerektiren nüks, tedaviye ara veren ve tedavi başarısızlığı olan hastalardaki direnç oranlarını belirlemekti. Çalışmada tedaviye ara veren ve tedavi başarısızlığı olan gruptaki yüksek direnç oranları, bu 2 gruba DSÖ nün yeniden tedavi rejimi önerisinin başarı oranı konusunda kuşkuya neden olmaktadır. Çünkü tedaviye ara veren, tedavi başarısızlığı olan ve kronik olgu grupları arasında INH, RIF ve ÇİD-TB oranları açısından istatistiksel anlamlı fark yokken (p= 0.53) nüks grubu ile diğer 3 grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p= ). Başka bir deyişle bu yüksek değerlerin diğer bir anlamı; tedaviye ara veren ve tedavi başarısızlığı olan her 2 hastadan birinin RIF ye dirençli hasta olmasıdır. RIF direncinin ise tedaviyi ne kadar güçleştireceği sürekli ifade edilmektedir (2,3,25). Tablo 7. Hastanemizde yapılan çalışmalardaki direnç oranlarının yıllar içinde dağılımı. Yıllar (Bu çalışma) Toplam direnç Primer direnç Primer INH direnci Primer RIF direnci Primer SM direnci Primer EMB direnci Primer ÇİD-TB Edinsel direnç Edinsel INH direnci Edinsel RIF direnci Edinsel SM direnci Edinsel EMB direnci Edinsel ÇİD-TB

7 Çoban G, Akkalyoncu B, Şipit T, Berktaş B, Dursun B, Gözü A. Tedaviye ara veren hasta grubunda yüksek direnç oranlarının varlığı, bu gruptaki hastaların tanımlamalarına yeterli açıklama getirilememiş olmasına bağlı olabilir. DSÖ bu grubu tedaviye 2 ay ve daha fazla ara veren ve yayma pozitif balgam ile dönen hasta olarak tanımlamaktadır. Bu tanımda, ara verme sayısı açık değildir. Hastanemizde defalarca 2 ay ve daha fazla süre ara veren hastalar mevcuttur. Olgu sayısının az olması nedeniyle ara verme sayısı ile direnç arasındaki ilişki incelenemedi. Bu ilişkiyi inceleyen daha çok olgu sayısı içeren ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Tedavi başarısızlığına, DSÖ nün 8 aylık yeniden tedavi rejimi önerisi, aslında başarısız kalmış bir tedaviye tek ilaç eklemeye benzemektedir. Üstelik ülkemizde primer direnç oranının yüksekliği düşünülürse, bu gruba yeniden tedavi rejimi başlandığında tedavi başarısızlığı kaçınılmaz gözükmektedir. Nüks grubuna giren olguların %58.6 sı tüm ilaçlara duyarlı, %41,4 ü en az bir ilaca karşı dirençli idi. Bu grupta kümülatif INH direnci %10.3, kümülatif RIF direnci %13,8, ÇİD-TB oranı %6.9 idi. Nüks grubundaki bu oranlar diğer gruplarla karşılaştırıldığında yeni olgular ile nüks grubu arasında istatistiksel anlamlı fark yoktu (p= 0.53). Nüks olan grupta nüksetme süresine bakıldığında 13 ± 10 yıl bulundu. Bu sürenin oldukça uzun olması tb insidansının yüksek olduğu ülkemizde reaktivasyondan çok reinfeksiyon olabileceğini düşündürmektedir. Brezilya da yapılan bir çalışmada nüks grubunda ÇİD-TB oranı %6, tedavi başarısızlığında ise %33 bulunmuştur (23). Klinikte ilaç direnci gelişmesinin en sık nedenlerinden ikisi ilaç uyumsuzluğu ve yetersiz tedavi uygulamalarıdır. ABD de yapılan ilaç uyumu ile ilgili bir çalışmada 6 aylık tedavide %84, 12 aylık tedavide uyum %77 bulunmuştur. Dirençli hastalarda yan etki fazlalığı,etkinliği daha düşük çok sayıda ilaç kullanımı hasta uyumunu azaltırken tedavi başarısının düşüklüğü de moral bozucudur (9,25,26). Yetersiz tedavi direnç gelişiminde çok önemli bir faktördür. Tüberküloz tedavisindeki değişik hatalar hekimin karşısına dirençli basille hastalanmış bireyi getirmektedir. Iseman daha önce tedavi almış hastaların aksi ispat edilene kadar ÇİD-TB kabul edilmesi gerektiğini bildirmiştir (3). Nitekim bir çok çalışmada direnç oranının önceden tedavi alan hastalarda almayanlara göre belirgin yüksek olması bu görüşü destekler niteliktedir (7,22,26-30). Çalışmamızda daha önce tedavi almayan grupta direnç oranı %38.2 iken, daha önce tedavi alan grupta %67 ye çıkmaktadır. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p< 0.004). Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre nüks grubunda direnç oranları düşük ve bu grubun tedaviye cevabı daha iyidir. Fakat tedavi başarısızlığı olan ve tedaviye ara veren hastalardaki yüksek direnç oranları, bu gruptaki hastaların kronik hasta grubuna yakın olduğunu düşündürmektedir. Bu da yeni tedavi başlanan hastalarda tedavinin sürekliliği ve başarıyla sonuçlandırılmasının önemini bir kez daha vurgulamaktadır. KAYNAKLAR 1. Crofton J, Chaulet P, Maher D. Guidelines for the management of drug resistant tuberculosis. WHO Global Tuberculosis Programme GENEVA The WHO/IVATLD. Global project on anti-tuberculosis drug resistance surveillance. Antituberculosis drug resistance in the World. WHO Global Tuberculosis Programme, Geneva 1997, WHO/TB/97; Iseman MD. Treatment of multidrug-resistant tuberculosis. The New England J Med 1993;329:11: Çalışır HC, Şipit T, Öğretensoy M. Tüberküloz tanı ve tedavisi. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1998;46: Erdinç M, Özhan MH, Kayık A ve ark. Tüberküloz ilaçlarına karşı primer ve sekonder direnç. Solunum 1997: Şipit T, Çalışır HC. Tüberkülozda ilaç direnci ve Türkiye. Tüberküloz ve Toraks 1998;46: Iseman MD, Madson LA. Drug resistant tuberculosis. Clinic in the Chest Medicine.1989;10:3. 8. Şipit T. Çok ilaca dirençli tüberkülozda tedavi; Toraks Derneği İkinci Yıllık Kongresi Kurs Notları 1998; Maher D, Dhaulet P, Spinaci S, Harries A. Treatment of tuberculosis guidelines for national programmes WHO/TB/97; Kızkın Ö, Tahaoğlu K, Kılıçaslan Z, Pantal M. İstanbul da tüberküloz ilaç duyarlılık testlerinin standardizasyonu. Solunum 1996;20: Karakuş H, Özhan M.N, Ateş M. Tüberkülozda direnç sorunları 5 yıllık retrospektif bir çalışma. TGHK Marmaris 1996; Yorgancıoğlu A, Aktuğu S, Çırak K ve ark. Akciğer tüberkülozunda ilaç direnci. Solunum 1996; Tahaoğlu K, Kızkın S, Karagöz T, et al. High initial and acquired drug resistance in pulmonary tuberculosis in Turkey. Tubercle and Lung Disease 1994;75:

8 AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları 14. Çopur S, Dönmez S, Aysev D ve ark. Erişkin akciğer tüberkülozlu hastaların primer direnç oranı. 2. Akciğer Hastalıkları Kongresi. 3-5 Mayıs 1990; Özkara Ş, Şipit T, Berktaş B ve ark. Tüberkülozda ilaç direncinin epidemiyolojik özellikleri. Solunum Hastalıkları. 1995;6: Altınbaş H. Atatürk Gögüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Merkezinde 1995 yılında direnç oranları ve hasta özellikleri Uzmanlık Tezi. AGHH. 17. Mitchson DA, Nunn AJ. Influence of initial drug resistance on the respons to short-course chemothrapy of pulmonary tuberculosis. Am Rev Respir Dis 1986;133; Çelikel Oguz E, Gür A, Özdemir A ve ark. Yedikule G.H.H. nde yılları arasında yatan tüberküloz olgularında primer ve sekonder direnç oranları. 1999; 10: Sevim T, Ataç G, Hatipoğlu T ve ark yıllarında hastanemizde yatan 2161 akciğer tüberkülozu olgusunun primer ve sekonder ilaç direnç oranları. Solunum Hastalıkları 1996;10: Goble M, Iseman MD, Madson MA, et al. Treatment of 171 patients with pulmonary tuberculosis resistant to isoniasid and rifampin. N Engl J Med 1993;328: Riley LW. Drug - Resistant tuberculosis; Clin Infect Dis 1993;17: Medical section of the American Lung Association. Am J Resp Unit Care Med 1994;149: Vareldzis BP, Grosset J, Kantar I, et al. Drug resistant tuberculosis; laboratory issues. Tubercle and Lung Disease 1994;75: Aysev AD. Atatürk Göğüs Hastalıkları Merkezi bakteriyoloji laboratuvarında izole edilen M. Tb suşlarında tüberküloz ilaçlarına karşı direnç durumu. Solunum Hastalıkları 1992;3: Çalışır HC, Yılmaz H, Sarıoğlu N ve ark. Tüberkülozda inisial izoniazid ve rifampisin direncinin prognoza etkileri. Solunum Hastalıkları 1997;8; Schaberg T, Glogen G, Reichart B, et al. Drug-Resistant Pulmonary Tuberculosis in Berlin, Germany, Eur Resp J 1995;8: Jacops RF. Multipl-Drug-Resistant Tuberculosis. Clinical Infectious Disease 1994;9: Kritski AL, Rodriques LS, Andrade MK, et al. Retreatment tuberculosis cases. Chest 1997;111: Frieden TR, SterlinG PM, Pablos-Mendez, et al. The emer gence of drug-resistant Tuberculosis in Newyork City. N Engl J Med 1993;328: Neville K, Bromberg A, Bromberg R. The Third Epidemicmultidrug-Resistant Tuberculosis. Chest 1994;105: Koso F, Ayara C, Altın S ve ark. Tüberkülozda direnç sorunu. Tüberküloz ve Gögüs Hastalıkları XXII Uluslararası Ortadoğu Bölgesel Kongresi İkinci Özel Sayısı. Ekim 1996; Çetinkaya E, Özlü T. Elazığ Verem Savaş Dispanserindeki erişkin akciğer tüberkülozlu olgularda primer ve sekonder direnç. Solunum 1996; Kanat F. Günümüzde dünyada ve Türkiye de tüberkülozda resistan olayı. Türkiye Klin Tıp Bilim 1994;14: Yazışma Adresi Behiye AKKALYONCU Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Keçiören/ANKARA 395

SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci

SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde 1995-1997 Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci Sefa Levent ÖZŞAHİN*, Özgür KARACAN**, Remziye EL***, Zuhal GÜLLÜ**** * SSK Ankara Eğitim

Detaylı

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanserinde Yıllarında Belirlenen İlaç Direnç Oranları

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanserinde Yıllarında Belirlenen İlaç Direnç Oranları Talay ve ark. Van Tıp Dergisi: (1):-15, 2003 İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanserinde 1997-2000 Yıllarında Belirlenen İlaç Direnç Oranları Fahrettin Talay*, Sedat Altın**, Levent Karasulu**, Şenol Kümbetli*

Detaylı

Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri. Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007

Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri. Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007 Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007 Tüberküloz tedavisinin tarihçesi İkinci Yüzyıl İstirahat, Diyet Öksürüğün önlenmesi Onsekizinci Yüzyıl Kır havası

Detaylı

442 Mycobacterium tuberculosis Su unda BACTEC Yöntemi ile Kombine laç Direncinin Ara tırılması

442 Mycobacterium tuberculosis Su unda BACTEC Yöntemi ile Kombine laç Direncinin Ara tırılması ARAŞTIRMA / Original Article TÜBERKÜLOZ / Tuberculosis Toraks Dergisi 7; 8(3): 174-178 442 Mycobacterium tuberculosis Su unda BACTEC Yöntemi ile Kombine laç Direncinin Ara tırılması Özlem Bayraktar Saral

Detaylı

Yaygın İlaç Dirençli Tüberküloz (YİD-TB)

Yaygın İlaç Dirençli Tüberküloz (YİD-TB) Şeref ÖZKARA Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Yaygın ilaç dirençli tüberküloz (YİD-TB), Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Görev Grubu tarafından Ekim 2006

Detaylı

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Tüberküloz: En eski hastalıklardan Tedavisi var Korunabilir En yaygın ve ölümcül

Detaylı

Çok İlaca Dirençli Akciğer Tüberkülozu ile Yeni Olgu Akciğer Tüberkülozunun Tedavi Maliyeti

Çok İlaca Dirençli Akciğer Tüberkülozu ile Yeni Olgu Akciğer Tüberkülozunun Tedavi Maliyeti Çok İlaca Dirençli Akciğer Tüberkülozu ile Yeni Olgu Akciğer Tüberkülozunun Tedavi Maliyeti Özkan KIZKIN*, Süleyman S. HACIEVLİYAGİL*, Gamze TÜRKER*, Hakan GÜNEN* * İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs

Detaylı

Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 2003 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi

Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 2003 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi Dicle Tıp Dergisi, 7 Cilt:34, Sayı:1, (-24) Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 3 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi Tekin Yıldız, Levent Akyıldız, Güngör Ateş ÖZET Tüberküloz (TB) tüm

Detaylı

Bununla birlikte tüberkülozla savaş yeterli bütçeyi büyük ölçüde bulamamaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur.

Bununla birlikte tüberkülozla savaş yeterli bütçeyi büyük ölçüde bulamamaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur. DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ (DSÖ) 2012 KÜRESEL TÜBERKÜLOZ RAPORUNU YAYIMLADI - Genç Gelişim K Tüberküloz, ülkemizdeki adıyla verem, havayolu ile bulaşan ve öldürebilen bir hastalıktır. Çok az maliyetle tedavi

Detaylı

Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi

Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi doi 10.5578/tt.7899 Geliş Tarihi/Received: 05.04.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 07.08.2014 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi Tarkan ÖZDEMİR 1

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum

Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum Seren ARPAZ*, Sevtap KESKİN*, Göksel KITER**, Nejat SEZGİN*, Dilek

Detaylı

Factors that affect the transmission risk during contact with multi drug resistant tuberculosis

Factors that affect the transmission risk during contact with multi drug resistant tuberculosis Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi Cilt/Vol, No, 336 JOURNAL OF CLINICAL AND EXPERIMENTAL Abakay INVESTIGATIONS ve ark. ÇİD TB li temaslılarında bulaş riski 3 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Çok

Detaylı

İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler. O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi

İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler. O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi TB solunum yoluyla bulaşan önlenebilir bir hastalıktır Bulaşları

Detaylı

Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler

Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler Dr. Tülin Sevim Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar Hastalıkları Eğitim Hastanesi Sunum Akışı Tüberküloz tedavisinin tarihçesi Tüberküloz tedavisinin biyolojik temelleri

Detaylı

İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi #

İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi # İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi # Aygün ÖZTOP, İpek ÜNSAL, Erol ÇİFTÇİ, Rıza ÇAKMAK Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri, İZMİR

Detaylı

Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler #

Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler # Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler # Rezan DEMİRALAY* * Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı, ISPARTA ÖZET Bu

Detaylı

Sivas İlinde Klinik Örneklerden İzole Edilen Mycobacterium tuberculosis Kompleks Suşlarının Primer Anti-tüberküloz İlaçlara Direnç Oranları

Sivas İlinde Klinik Örneklerden İzole Edilen Mycobacterium tuberculosis Kompleks Suşlarının Primer Anti-tüberküloz İlaçlara Direnç Oranları Türk Mikrobiyol Cem Derg 1(1):371, 2011 doi:10.5222/tmcd.2011.037 Araştırma Sivas İlinde Klinik Örneklerden İzole Edilen Mycobacterium tuberculosis Kompleks Suşlarının Primer Antitüberküloz İlaçlara Direnç

Detaylı

Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması

Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması Aygün ÖZTOP*, Yasemin ŞİRİN*, Vildan Avkan OĞUZ*, Rıza ÇAKMAK* * Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri, İZMİR ÖZET Ocak 1998 tarihinde Kahramanlar Verem

Detaylı

Prof. Dr. Ayşe Yüce. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014

Prof. Dr. Ayşe Yüce. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014 Prof. Dr. Ayşe Yüce Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014 1 Global Tuberculosis Report 2013, World Health Organization 2 Kötü sosyo-ekonomik

Detaylı

Tekirdağ da Tüberkülozun Yıllar İçindeki Değişimi

Tekirdağ da Tüberkülozun Yıllar İçindeki Değişimi Research Article /Araştırma Makalesi Tekirdağ da Tüberkülozun Yıllar İçindeki Değişimi The Trend of Tuberculosis in Tekirdağ Hayati Güneş 1, Remzi Altın 2, Levent Cem Mutlu 2, Mustafa Doğan 3, Mustafa

Detaylı

İlaç direnci saptanmasında yeni yöntemler. Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR

İlaç direnci saptanmasında yeni yöntemler. Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR İlaç direnci saptanmasında yeni yöntemler Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR 2050 TB Eliminasyon Hedefi (WHO; Global Tuberculosis Report 2012)

Detaylı

Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi

Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi Ayşe ORMAN, Mehmet ÜNLÜ, Murat CİRİT Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

İZMİR GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİNDE ÇOK İLACA DİRENÇLİ TÜBERKÜLOZ OLGULARINDA PİRAZİNAMİD DİRENCİNİN ARAŞTIRILMASI

İZMİR GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİNDE ÇOK İLACA DİRENÇLİ TÜBERKÜLOZ OLGULARINDA PİRAZİNAMİD DİRENCİNİN ARAŞTIRILMASI Özgün Çalışma/Original Article Mikrobiyol Bul 2008; 42: 591-597 İZMİR GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİNDE ÇOK İLACA DİRENÇLİ TÜBERKÜLOZ OLGULARINDA PİRAZİNAMİD DİRENCİNİN ARAŞTIRILMASI INVESTIGATION OF PYRAZINAMIDE

Detaylı

Genç Askerlerde Tüberküloz İnsidansı ve Primer İlaç Direnci Oranları: Ülkemizdeki 14 Asker Hastanesinin Verileri

Genç Askerlerde Tüberküloz İnsidansı ve Primer İlaç Direnci Oranları: Ülkemizdeki 14 Asker Hastanesinin Verileri Özgün Çalışma/Original Article Mikrobiyol Bul 2012; 46(1): 26-32 Genç Askerlerde Tüberküloz İnsidansı ve Primer İlaç Direnci Oranları: Tuberculosis Incidence and Primary Drug Resistance Rates in Young

Detaylı

ÜLKEM ZDE ÇOK LACA D RENÇL TÜBERKÜLOZ EP DEM YOLOJ S

ÜLKEM ZDE ÇOK LACA D RENÇL TÜBERKÜLOZ EP DEM YOLOJ S ÜLKEM ZDE ÇOK LACA D RENÇL TÜBERKÜLOZ EP DEM YOLOJ S Doç.Dr. Kemal TAHAO LU Süreyyapafla Gö üs Hastal klar ve Gö üs Cerrahisi Merkezi, STANBUL Çok laca Dirençli Tüberküloz (Ç D TB) ile ilgili gerek ülkemizde

Detaylı

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ Prof. Dr. Yıldız PEKŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi,

Detaylı

Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi

Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi Haluk C. ÇALIŞIR*, Ahmet S. YURDAKUL*, Mihriban ÖĞRETENSOY* * Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Tüberküloz

Detaylı

Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Kliniği, Mikrobiyoloji Laboratuvarı, KAYSERİ 2

Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Kliniği, Mikrobiyoloji Laboratuvarı, KAYSERİ 2 ANKEM Derg ;7():79-8 doi:./ankem..79 Araştırma SOLUNUM YOLU ÖRNEKLERİNDEN İZOLE EDİLEN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS KOMPLEKSİ İZOLATLARININ PRİMER ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ*

Detaylı

Eski Akciğer Tüberkülozu Olgularında Tedavi

Eski Akciğer Tüberkülozu Olgularında Tedavi BÖLÜM 17 Eski Akciğer Tüberkülozu Olgularında Tedavi Tanımlamalar ve Epidemiyoloji Akciğer tüberkülozu (TB) tanısı konulan hastalar, önceden en az 1 ay TB ilacı kullanmışlarsa eski olgu olarak tanımlanırlar.

Detaylı

Doğrudan klinik örnekte hızlı tanı. Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR

Doğrudan klinik örnekte hızlı tanı. Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR Doğrudan klinik örnekte hızlı tanı Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR TİCARİ KONVANSİYONEL PCR SİTEMLERİ TİCARİ REAL-TIME PCR SİTEMLERİ IN-HOUSE

Detaylı

Günümüzde Dünyada ve Türkiye'de Tüberkülozda Rezistans Olayı

Günümüzde Dünyada ve Türkiye'de Tüberkülozda Rezistans Olayı Günümüzde Dünyada ve Türkiye'de Tüberkülozda Rezistans Olayı Dr.Fikret KANAT* Akciğer tüberkülozu, etkili ve güvenli antitüberküloz İlaçlar ve terapötik rejimlerin sunulmasına rağmen, hâlâ gelişen dünyda

Detaylı

Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları

Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları Dilek SAKA 1, Müge AYDOĞDU 2, Haluk Celaleddin ÇALIŞIR 3, Filiz ÇİMEN 1, Mihriban ÖĞRETENSOY 1 1 SB Atatürk Göğüs Hastalıkları

Detaylı

DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ - STANDART TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ, Haziran 2004, Gözden geçirme STAG tarafından onaylanmıştır. (Çeviri: Şeref Özkara)

DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ - STANDART TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ, Haziran 2004, Gözden geçirme STAG tarafından onaylanmıştır. (Çeviri: Şeref Özkara) DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ - STANDART TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ, Haziran 2004, Gözden geçirme STAG tarafından onaylanmıştır. (Çeviri: Şeref Özkara) 4. STANDART TEDAVİ REJİMLERİ 4.1 Bölümün konusu Bu bölüm, değişik

Detaylı

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi HIV infeksiyonlu hastalarda tüberküloz sıklığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi 212 HIV infeksiyonlu hasta - 8 Akciğer tüberkülozu - 4

Detaylı

Ýzmir de Saðlýk Çalýþanlarý Arasýnda Tüberküloz Hastalýðý Riski: Tüberküloz Meslek Hastalýðý Olarak Kabul Edilebilir mi?

Ýzmir de Saðlýk Çalýþanlarý Arasýnda Tüberküloz Hastalýðý Riski: Tüberküloz Meslek Hastalýðý Olarak Kabul Edilebilir mi? ARAÞTIRMALAR Ýzmir de Saðlýk Çalýþanlarý Arasýnda Tüberküloz Hastalýðý Riski: Tüberküloz Meslek Hastalýðý Olarak Kabul Edilebilir mi? Oðuz Kýlýnç 1, Eyüp Sabri Uçan 1, Aydan Çakan 2, Hülya Ellidokuz 3,

Detaylı

Jülide Sedef GÖÇMEN*, Altan AKSOY*, Teoman Zafer APAN*, Demet KARNAK**, Oya KAYACAN**

Jülide Sedef GÖÇMEN*, Altan AKSOY*, Teoman Zafer APAN*, Demet KARNAK**, Oya KAYACAN** Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Tüberküloz Laboratuvarında 2001-2006 yılları Arasında İzole Edilmiş Mycobacterium Tuberculosis Suşlarında İlaç Direnci Jülide Sedef GÖÇMEN*,

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi #

Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi # Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi # Mustafa KOLSUZ*, Sibel ERSOY*, Nurhayat DEMİRCAN*, Muzaffer METİNTAŞ**,

Detaylı

Serum Rifampisin Seviyesinin Antitüberküloz Tedaviye Yanıttaki Rolü

Serum Rifampisin Seviyesinin Antitüberküloz Tedaviye Yanıttaki Rolü Serum Rifampisin Seviyesinin Antitüberküloz Tedaviye Yanıttaki Rolü Müjgan GÜLER*, Enis MACİT**, Bengü BAKDIK*, Hüsamettin GÜL**, Bülent ÇİFTÇİ*, Halil YAMAN**, Ebru ÜNSAL*, Yurdanur ERDOĞAN*, Şahan SAYGI**

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji HKP Prognostik Faktör Tedavi Önceden antibiyotik kullanımı (90 gün içinde), 5 gün

Detaylı

Diyarbakır ilinin yılları arasındaki tüberküloz kontrol durumu

Diyarbakır ilinin yılları arasındaki tüberküloz kontrol durumu Dicle Tıp Dergisi / 2015; 42 (2): 227-234 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2015.02.0562 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Diyarbakır ilinin 2005-2010 yılları arasındaki tüberküloz kontrol

Detaylı

Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi

Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi A. Berna DURSUN*, Z. Müjgan GÜLER*, Ömür AYDIN*, Selma FIRAT GÜVEN*, Aydın YILMAZ*, Durdu SERTKAYA** * Atatürk Göğüs Hastalıkları

Detaylı

DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL

DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE 1 Muammer YILMAZ 2 Ayşe YILMAZ DÜZCE TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ TÜBERKÜLOZ BİRİMİNE KAYITLI TÜBERKÜLOZ VAKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ:2011-2015

Detaylı

Mikobakteriyolojide yeni nesil dizileme ile analiz

Mikobakteriyolojide yeni nesil dizileme ile analiz Mikobakteriyolojide yeni nesil dizileme ile analiz Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, İzmir Mikobakteriyolojide kullanım alanları Moleküller epidemiyoloji

Detaylı

İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi

İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi Turan KARAGÖZ*, Hülya ARDA*, Tülin ERBORAN**, Zeki KILIÇASLAN***, Emel

Detaylı

MANİSA BÖLGESİNDE PİRAZİNAMİD-MONOREZİSTAN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS*

MANİSA BÖLGESİNDE PİRAZİNAMİD-MONOREZİSTAN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS* Özgün Çalışma/Original Article Mikrobiyol Bul 2008; 42: 585-590 MANİSA BÖLGESİNDE PİRAZİNAMİD-MONOREZİSTAN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS* PYRAZINAMIDE MONORESISTANT MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS IN MANISA REGION,

Detaylı

Türkiye de Antitüberküloz İlaç Direnci Laboratuvar Sürveyansı

Türkiye de Antitüberküloz İlaç Direnci Laboratuvar Sürveyansı Türkiye de Antitüberküloz İlaç Direnci Laboratuvar Sürveyansı Dr. Nurhan Albayrak Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ulusal Tüberküloz Referans Laboratuvarı Sunum akışı Antitüberküloz İlaç Direnci Laboratuvar

Detaylı

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları #

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Sibel ÖZKURT*, Fatma FİŞEKÇİ*, Mevlüt TÜRE**, Beyza AKDAĞ** * Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Dr. Şeref ÖZKARA 1. TÜBERKÜLOZ KONTROL (VEREM SAVAŞI) PROGRAMI

TÜBERKÜLOZ. Dr. Şeref ÖZKARA 1. TÜBERKÜLOZ KONTROL (VEREM SAVAŞI) PROGRAMI TÜBERKÜLOZ Dr. Şeref ÖZKARA BAŞLIKLAR 1. TB kontrol (verem savaşı) programı 2. TB tanısı 3. TB bildirimi, temaslı muayenesi, koruyucu tedavi 4. TB tedavisi 5. TB tedavisinin takibi, sonlandırılması 6.

Detaylı

HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER)

HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER) HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER) Yrd.Doç.Dr. Oğuzhan OKUTAN Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Servisi GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, İstanbul

Detaylı

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARI VE LABORATUAR AĞI(ORGANİZASYON)

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARI VE LABORATUAR AĞI(ORGANİZASYON) ULUSAL TÜBERKÜLOZ KONTROL PROGRAMI KAPSAMINDA ORGANİZASYON VE YÖNETİM BOYUTUYLA MİKOBAKTERİ LABORATUAR AĞI VE LABORATUAR HİZMETLERİNDE MEVCUT DURUMUMUZ Uzm. Dr. Feyzulah Gümüşlü Refik Saydam Hıfzıssıhha

Detaylı

HIV: ALGORİTMALAR VE DİRENÇ: HIV Anti-Retro Viral Direnç: Ülkemizdeki Son Durum

HIV: ALGORİTMALAR VE DİRENÇ: HIV Anti-Retro Viral Direnç: Ülkemizdeki Son Durum HIV: ALGORİTMALAR VE DİRENÇ: HIV Anti-Retro Viral Direnç: Ülkemizdeki Son Durum Prof. Dr. Kenan Midilli İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı DSÖ: HIV in ilaç

Detaylı

Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve tedavisi başlanıyor?

Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve tedavisi başlanıyor? doi 10.5578/tt.8029 Tuberk Toraks 2015;63(3):185-191 Geliş Tarihi/Received: 15.07.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 19.05.2015 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve

Detaylı

ANTİ-TÜBERKÜLOZ İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİ ve TÜRKİYE VERİLERİ. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD.

ANTİ-TÜBERKÜLOZ İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİ ve TÜRKİYE VERİLERİ. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. ANTİ-TÜBERKÜLOZ İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİ ve TÜRKİYE VERİLERİ Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Tüberküloz tüm dünyada özellikle Asya ve Afrika da önemli

Detaylı

BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ. Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr.

BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ. Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr. BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr. Aslı KANTAR Akut rejeksiyon (AR), greft disfonksiyonu gelişmesinde major

Detaylı

Prof. Dr. Hayati Bilgiç

Prof. Dr. Hayati Bilgiç 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜRKİİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU VE ERADİİKASYON ((KONTROL)) PROGRAMII Prof. Dr. Hayati Bilgiç GATA Göğüs Hastalıkları

Detaylı

TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM. Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü

TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM. Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü 1 AMAÇ Bildirimi zorunlu bir hastalık olan tüberkülozun kendine özgü terminolojisi hakkında bilgilenmek, ülkemizdeki, bildirim,

Detaylı

EK: VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017)

EK: VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017) EK: 1 70. VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017) VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Verem Eğitim ve Propaganda Haftası 1947 yılında kutlanmaya başlamıştır. Her yıl Ocak ayının

Detaylı

The Factors Effecting The Treatment Results of Relapsing Tuberculosis

The Factors Effecting The Treatment Results of Relapsing Tuberculosis Original Article (Araştırma Makalesi) Göğüs Hast Yoğun Bak Derg 2014;1(3):92-100 DOI : 10.15197/jcdcc.0028 J Chest Dis Crit Care Med 2014;1(3):92-100 The Factors Effecting The Treatment Results of Relapsing

Detaylı

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık ( ) Kansere Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık ( ) Kansere Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık (2003-2007) e Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi The Determination of the

Detaylı

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya Akut Hepatit C Tedavisi Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya HCV DSÖ verilerine göre tüm dünya nüfusunun %3 ü (yaklaşık 170 milyon kişi) HCV ile infekte. İnsidans;

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ Esra Nurlu Temel Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. KASIM 2015 Isparta Tüberküloz çok eski çağlardan beri bilinen

Detaylı

Karbapenem dirençli Klebsiella pneumoniae suşlarında OXA-48 direnç geninin araştırılması

Karbapenem dirençli Klebsiella pneumoniae suşlarında OXA-48 direnç geninin araştırılması Karbapenem dirençli Klebsiella pneumoniae suşlarında OXA-48 direnç geninin araştırılması İsmail Davarcı¹, Seniha Şenbayrak², Mert Ahmet Kuşkucu³, Naz Oğuzoğlu Çobanoğlu², Nilgün Döşoğlu², Rıza Adaleti²,

Detaylı

Yaşlı Hastalarda Tüberkülozun Klinik ve Laboratuvar Özellikleri #

Yaşlı Hastalarda Tüberkülozun Klinik ve Laboratuvar Özellikleri # Yaşlı Hastalarda Tüberkülozun Klinik ve Laboratuvar Özellikleri # Güliz ATAÇ*, Tülin SEVİM*, İpek ÖZMEN*, Nilüfer KAPAKLI*, Emine AKSOY*, Aylin ÖNGEN*, Kemal TAHAOĞLU* * SSK Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar

Detaylı

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 1 2 3 4 ANTİRETROVİRAL TEDAVİ HIV eradiksayonu yeni tedavilerle HENÜZ mümkün değil

Detaylı

ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ

ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ FR-HYE-04-418-04 Tüberküloz (Verem) hastalığı nedir? Tıpta tüberküloz olarak adlandırılan verem hastalığına halk arasında ince hastalık da denmektedir. Tüberküloz, asıl olarak akciğerlerde

Detaylı

Tüberküloz Tedavisinde Direnç Sorunu: Tanılar ve Öneriler

Tüberküloz Tedavisinde Direnç Sorunu: Tanılar ve Öneriler ARŞİV 2009; 18: 37 Tüberküloz Tedavisinde Direnç Sorunu: Tanılar ve Öneriler Yrd.Doç.Dr.Behice KURTARAN* Dr.Esin AYSAN AKÇAM* TÜBERKÜLOZ (TB) EPİDEMİYOLOJİSİ Son yıllarda giderek artan küresel çabalara

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ ÜÇ TIP FAKÜLTESİNİN SON ÜÇ YILDAKİ YAYIN ORANLARI THE THREE-YEAR PUBLICATION RATIO OF THREE MEDICAL FACULTIES IN TURKEY

TÜRKİYE DEKİ ÜÇ TIP FAKÜLTESİNİN SON ÜÇ YILDAKİ YAYIN ORANLARI THE THREE-YEAR PUBLICATION RATIO OF THREE MEDICAL FACULTIES IN TURKEY TÜRKİYE DEKİ ÜÇ TIP FAKÜLTESİNİN SON ÜÇ YILDAKİ YAYIN ORANLARI THE THREE-YEAR PUBLICATION RATIO OF THREE MEDICAL FACULTIES IN TURKEY İbrahim Taha Dağlı İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Cerrahpaşa

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ

AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ Akılcı İlaç Kullanımı Nedir? Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Kenya da Dünya Sağlık Örgütü

Detaylı

Dr. Servet ALAN Memorial Sağlık Grubu

Dr. Servet ALAN Memorial Sağlık Grubu Dr. Servet ALAN Memorial Sağlık Grubu Olgu 1 56 y, Erkek Karaciğer sirozu, hepatit B, C, ve HCC Hepatik ensefalopati KC alıcı VDRL: + TPHA: + (1/640) Anti-TP : + Olgu 1 Preoperatif 10 gün seftriakson 1x1

Detaylı

Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi #

Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi # Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi # Süleyman Savaş HACIEVLİYAGİL*, Mustafa DURAN**, Levent Cem MUTLU*, Hakan GÜNEN*, Aydın ŞENOĞLU**, Ercüment

Detaylı

YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ

YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ Y. Doç. Dr. Serhat Fındık Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Göğüs

Detaylı

EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014)

EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014) EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014) VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI Verem Eğitim ve Propaganda Haftası 1947 yılında kutlanmaya başlamıştır. Her yıl Ocak ayının

Detaylı

KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN

KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA Saat 14:00-17:00 Kayıt 18:00-20:00 Kokteyl 20:00-24:00 Akşam Yemeği 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN SAAT AHMET YESEVİ SALONU EĞİTİM FAKÜLTESİ SALONU 9:00-10:30

Detaylı

Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması

Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması Rezan DEMİRALAY* * Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim

Detaylı

2015 e az bir zaman kala Türkiye, tüberküloz hedeflerinin neresinde?

2015 e az bir zaman kala Türkiye, tüberküloz hedeflerinin neresinde? doi 10.5578/tt.7500 Tuberk Toraks 2014;62(2):160-164 Geliş Tarihi/Received: 25.03.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 08.05.2014 DERLEME REVIEW 2015 e az bir zaman kala Türkiye, tüberküloz hedeflerinin

Detaylı

Doç. Dr. Bilgin ARDA Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Doç. Dr. Bilgin ARDA Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Doç. Dr. Bilgin ARDA Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD OLGU 1 53 yaşında kadın hasta Multiple Miyelom VAD 5 kür Kemoterapiye yanıt yok (%70 plazma hücreleri)

Detaylı

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM)

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM) TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM) Ne zaman etkendir? Duyarlılık testleri ne zaman ve nasıl yapılmalıdır? Nasıl tedavi edilmelidir? TDM NE ZAMAN ETKENDİR? Şebeke suyundan, topraktan, doğal sulardan,

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı TÜRKİYE DE VEREM SAVAŞI 2011 RAPORU Ankara, 2011 Sağlık Bakanlığı Yayın No: 845 ISBN: 978-975-590-383-5 Fersa Ofset Ostim 36. Sokak No: 5/C-D Yenimahalle

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS KOMPLEKS İZOLATLARININ PRİMER ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS KOMPLEKS İZOLATLARININ PRİMER ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ ANKEM Derg ;6():-4 doi:.5/ankem.. Araştırma MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS KOMPLEKS İZOLATLARININ PRİMER ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ Yasemin ÖZ, Müge ASLAN, Filiz AKŞİT, Gül DURMAZ,

Detaylı

FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ

FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ Prof. Dr. Esin ŞENOL Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Fen Antibiyotik Kullanımında Yeni Karşılaşılan Problemler

Detaylı

Mikrobiyol Bul 2010; 44: Özgün Çalışma/Original Article

Mikrobiyol Bul 2010; 44: Özgün Çalışma/Original Article Özgün Çalışma/Original Article Mikrobiyol Bul 2010; 44: 11-19 ÜLKEMİZİN YEDİ FARKLI BÖLGESİNDEN 2003-2006 YILLARI ARASINDA İZOLE EDİLEN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SUŞLARININ MAJÖR ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA

Detaylı

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Merkezi sinir sistemi

Detaylı

Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler #

Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler # Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler # Mustafa KOLSUZ*, Muzaffer ERSOY*, Cenk KÜÇÜKKEBAPÇI*, Muzaffer METİNTAŞ**, Sinan ERGİNEL**, İrfan UÇGUN**,

Detaylı

DÜNYA TÜBERKÜLOZ GÜNÜ

DÜNYA TÜBERKÜLOZ GÜNÜ DÜNYA TÜBERKÜLOZ GÜNÜ TÜBERKÜLOZ Hastalık etkeni nedir? Çağlar öncesinden beri bilinen tüberküloz (TB) hala dünya çapında önemli bir halk sağlığı problemi olmaya devam etmektedir. Halk arasında ince hastalık

Detaylı

ÇOCUKLUKLARDA AKCİĞER TÜBERKÜLOZU TEDAVİSİ. Dr. Fazilet Karakoc Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKLUKLARDA AKCİĞER TÜBERKÜLOZU TEDAVİSİ. Dr. Fazilet Karakoc Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKLUKLARDA AKCİĞER TÜBERKÜLOZU TEDAVİSİ Dr. Fazilet Karakoc Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Sunum Planı Tedavide kullanılan ilaçlar Tedavi rejimleri Farklı klinik tablolar TB

Detaylı

Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi #

Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi # Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi # Mustafa KOLSUZ*, Muzaffer ERSOY*, Cenk KÜÇÜKKEBAPÇI*, Muzaffer METİNTAŞ**, İrfan UÇGUN**, Sinan

Detaylı

Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları #

Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları # Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları # S. Erhan DEVECİ*, Teyfik TURGUT**, Yasemin AÇIK*, Figen DEVECİ**, M. Hamdi MUZ** * Fırat

Detaylı

Akciğer Tüberkülozlu Servis Şoförü ile Temas Sonrası Bir İlköğretim Okulunda Yapılan Tarama Sonuçları

Akciğer Tüberkülozlu Servis Şoförü ile Temas Sonrası Bir İlköğretim Okulunda Yapılan Tarama Sonuçları ORIGINAL RESEARCH / ORİJİNAL ARAŞTIRMA Akciğer Tüberkülozlu Servis Şoförü ile Temas Sonrası Bir İlköğretim Okulunda Yapılan Tarama Sonuçları Scan Results in a Primary School After Contact with a Pulmonary

Detaylı

Çok İlaca Dirençli Tüberkülozdan Sonra Yaygın İlaca Dirençli ve Tüm İlaçlara Dirençli Tüberküloz Formları: Eski Hastalığın Yeni Yüzleri

Çok İlaca Dirençli Tüberkülozdan Sonra Yaygın İlaca Dirençli ve Tüm İlaçlara Dirençli Tüberküloz Formları: Eski Hastalığın Yeni Yüzleri Derleme Yazı/Review Article Mikrobiyol Bul 2011; 45(1): 181-195 Çok İlaca Dirençli Tüberkülozdan Sonra Yaygın İlaca Dirençli ve Tüm İlaçlara Dirençli Tüberküloz Formları: Eski Hastalığın Yeni Yüzleri Extensively

Detaylı

Çocuk ve kadın tüberkülozlu olguların saptanmasında temaslı taramasının önemi; İstanbul da retrospektif bir olgu-kontrol çalışması

Çocuk ve kadın tüberkülozlu olguların saptanmasında temaslı taramasının önemi; İstanbul da retrospektif bir olgu-kontrol çalışması Çocuk ve kadın tüberkülozlu olguların saptanmasında temaslı taramasının önemi; İstanbul da retrospektif bir olgu-kontrol çalışması Zeki KILIÇASLAN, Ayşenur AMASYA, Çağlar ÇUHADAROĞLU İstanbul Üniversitesi

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON TARTIŞMA HEDEFLERİ Sigara bırakma politikasını vurgulamak Sigara bırakma polikliniklerinin özelliklerini irdelemek Türkiye de yaşanan sorunları tanımlamak

Detaylı

TÜBERKÜLOZDA TEDAVİ İLKELERİ, TEDAVİ VE TEDAVİNİN İZLENMESİ Doç. Dr. Şeref Özkara

TÜBERKÜLOZDA TEDAVİ İLKELERİ, TEDAVİ VE TEDAVİNİN İZLENMESİ Doç. Dr. Şeref Özkara TÜBERKÜLOZDA TEDAVİ İLKELERİ, TEDAVİ VE TEDAVİNİN İZLENMESİ Doç. Dr. Şeref Özkara TÜBERKÜLOZ TEDAVİ İLKELERİ Giriş Tüberküloz ilaçlarından ilk bulunanlar streptomisin (SM) ve para-amino salisilik asit

Detaylı

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 3. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 43 yaşında erkek hasta, çiftçi Yakınması: Öksürük, balgam, balgamla karışık kan tükürme, nefes darlığı Hikayesi: Yaklaşık 5 aydır öksürük ve balgam yakınması olan

Detaylı

Propolisin Mikobakterilere Karşı in-vitro Etkinliğinin Araştırılması

Propolisin Mikobakterilere Karşı in-vitro Etkinliğinin Araştırılması Propolisin Mikobakterilere Karşı in-vitro Etkinliğinin Araştırılması Melek İnci 1, Ayşe Nedret Koç 2, Mustafa Altay Atalay 2, Sibel Silici 3, Hafize Sav 2, Fatma Mutlu Sarıgüzel 4, Aslıhan Gültekin Çökük

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı Tüm maddeler zehirdir, ilacı zehirden ayıran dozudur 3 Akılcı İlaç Kullanımı

Detaylı

Antibiyotiklerin Kullanımının Monitörizasyonu

Antibiyotiklerin Kullanımının Monitörizasyonu Antibiyotiklerin Kullanımının Monitörizasyonu Prof. Dr. Ayşe ERBAY Bozok Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Antibiyotikler halen her gün hayat

Detaylı