RESMİ BELGELER IŞIĞINDA OSMANLININ TÜRKÇE DIŞI BASINLA İLİŞKİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "RESMİ BELGELER IŞIĞINDA OSMANLININ TÜRKÇE DIŞI BASINLA İLİŞKİLERİ"

Transkript

1 RESMİ BELGELER IŞIĞINDA OSMANLININ TÜRKÇE DIŞI BASINLA İLİŞKİLERİ HAMZA ÇAKIR, Ph.D. Erciyes University (Turkey) Abstract 1440 was the year when printing press was first introduced in the West. The Turks in the Ottoman Empire had to wait for the first printed Turkish book for 239 years and for the first printed Turkish newspaper for 391 years from this date although printing press actually arrived in the Ottoman lands much sooner. Jews exiled from Portugal and France and allowed to settle in the Otttoman lands by Beyazıt II established printing houses in Istanbul, Salonika, Izmir and Edirne in the late 15th century. In these printing houses were published many books and newspapers by the minorities such as Armenians, Greeks, Jews, and some European citizens living in the ambassadorships in their own languages. The first newspaper was published by the French Embassy in It was a political newspaper and many other political and commercial newspapers followed it published mainly in Istanbul and Izmir. At first the Ottoman government showed no consideration to these newspapers and even ignored them. The Ottoman government found out about the newspapers published in European countries only in the middle of the 18th century and showed these newspapers just a political consideration. They created a translation office at the Babiali (Sublime Porte) to follow what was going on in the European newspapers. This went on that way until Tanzimat (Reorganization) period when Western press started to give scrutiny to the application of the institutional, legal, economic, social and individual rights won by the Tanzimat reforms. Then the Ottoman government, looking for ways to give up the reforms, developed a relationship with the European press and the minority press to find external supporters. Having had no press culture and no experience in keeping relations with the press, the Ottomans had to build a relationship of interest. Ottomans political, economic, and military weaknesses were abused by the foreign press, especially during the reign of Abdulhamid II. In our paper, we are trying to enlighten the details of this relation in the light of the official archives

2 Özet Batı da ilk baskı tarihini 1440 kabul edersek, İmparatorluğun asli unsuru olan Türkler, Türkçe harflerle kitap basımını 239 yıl beklerken, Türkçe ilk gazete için de 391 yıl beklemek zorunda bırakılmışlardır. Ancak Osmanlı topraklarına matbaanın gelmesi için bu kadar uzun bir süre beklenmemiştir. Portekiz ve İspanya dan sürülen Yahudileri, dönemin Padışahı II. Beyazıt ın ülkesine kabul etmesi üzerine 15. yüzyılın sonlarında İstanbul, İzmir, Selanik ve Edirne de matbaalar kurmuşlardır. Çünkü Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde bir çok ulustan insanlar barındırıyordu. Bunlar arasında Yahudiler, Ermeniler ve Rumlar gibi din ve soy bakımından Avrupalılara yakın uluslar olduğu gibi, Avrupa vatandaşları da bulunuyordu. bu Türkçe gazete bekleme sürecinde, Osmanlı ülkesinde yabancı devlet sefaretleri ve ülkede yaşayan azınlıklar kendi dillerinde bir çok gazete çıkarmışlardır. Bu bağlamda ilk gazeteyi Fransız Büyükelçiliği 1795 te yayımlamıştır. Siyasi amaçla çıkarılan bu gazetenin dışında yine siyasi ve ticari kaygılarla başta İstanbul ve İzmir olmak üzere bir çok gazete çıkarılmıştır. Ülke içerisinde çıkarılan bu gazetelere Osmanlı Yönetimi başlangıçta hiç itibar etmemiş ve hatta belli bir süre bu gazetelerin yayınlarını görmemezlikten gelmiştir. Osmanlı, Avrupa da yayımlanan gazetelerden ise 18. yüzyılın ortalarından itibaren haberdardı, ancak bu yayınlarla ilişkisi de sadece siyasal düzeydeydi. Bâbıâli de bir Tercüme Bürosu kurarak burada Avrupa gazetelerini olaylar düzeyinde takip ediyordu. Ne zaman ki ilan etmek zorunda kaldığı Tanzimat Fermanı nın kurumsal, hukuksal, ekonomik, toplumsal ve bireysel bağlamda ortaya koyduğu hakların ne ölçüde uygulama alanı bulduğu Batı basını tarafından gözlem altına alınınca, artık yabancı basına bir gözlemci gözüyle değil, Tanzimatla üstlendiği yeniliklerden geri adım atmanın dışa dönük taraftarlarını bulmaya yöneltti. Bu da basınla ilgili bir geleneği olmayan Yönetimi, çıkar ilişkisine sevketti. Osmanlının siyasal, hukuksal, ekonomik ve askeri alandaki zaafiyetleri, yabancı basın tarafından da Osmanlı Yönetimine karşı zaman içerisinde bir şantaj aracı olarak kullanılmaya çalışıldı. Özellikle II. Abdülhamid döneminde bu zirveye ulaştı. Biz sunumumuzda, devletin resmi arşivlerinden yola çıkarak bu ilişkilerin boyutlarını gözler önüne sermeye çalışacağız. 450

3 RESMİ BELGELER IŞIĞINDA OSMANLININ TÜRKÇE DIŞI BASINLA İLİŞKİLERİ Batı da ilk baskı tarihini 1440 kabul edersek, İmparatorluğun asli unsuru olan Türkler, topraklarında Türkçe harflerle kitap basımını 239 yıl beklerken, Türkçe ilk gazete için de resmi otorite tarafından şeriata ve devlet otoritesine zarar vereceği gerekçesiyle 391 yıl beklemek zorunda bırakılmışlardır. Ancak Osmanlı topraklarına matbaanın gelmesi için bu kadar uzun bir süre beklenmemiştir. 15. yüzyılın sonlarında İstanbul, İzmir, Selanik ve Edirne de azınlıklar tarafından matbaalar kurulmuş ve bunların kendi dillerinde kitap ve gazete çıkarmalarına da izin verilmiştir. Bu bağlamda ilk gazeteyi Fransız Büyükelçiliği 1795 te Bulletin de Nouvelles adıyla İstanbul da çıkarmıştır. Siyasi amaçla çıkarılan bu gazetenin dışında yine siyasi ve ticari amaçlarla başta İstanbul ve İzmir olmak üzere birçok gazete çıkarılmıştır. Çıkarılan bu ilk gazeteler arasında La Gazette Française de Constantinople ( ) Le Smyrne (1 Ocak 1824-Ekim 1824) Le Spectateur Oriental (1824-Aralık 1827) Le Courrier de Smyrne (Ocak ) Le Journal de Smyrne ( ) LʹEcho de lʹorient ( ) i sayabiliriz. Ülke içerisinde çıkarılan bu gazetelere Osmanlı Yönetimi başlangıçta hiç itibar etmemiş ve hatta belli bir süre bu gazetelerin yayınlarını görmemezlikten gelmiştir. Avrupa basınının da bir çeşit Osmanlı ülkesinden haber kaynağını teşkil eden bu gazeteler, Padışah II. Mahmud un ( ) dikkatini çekmiş, Osmanlı Devleti nde köklü yenilikler gerçekleştirmek isteyen Padışah tarafından Batı yı bu yenilikçi girişimlerde ve içerideki ıslahat hareketlerinde yanında bulmak amacıyla bu gazetelerin yöneticilerine parasal destek sağlayarak dışarıda kendi lehinde bir kamuoyu oluşturmanın yollarını aramıştır. Bu bağlamda İzmir de yayınlanmakta olan iki Fransızca gazeteye ayda beşer bin kuruş vermiştir (BOA, İrade Hariciye, 1841). II. Mahmud, İç kamuoyu için ise Türkçe bir gazete çıkarmayı saltanatının ilk yıllarından beri düşünmüş olmakla birlikte Osmanlı bürokrasisinden çekinerek bunu belli bir süre ertelemek zorunda kalmıştır. Daha önce İzmir de çıkardığı Le Courrier de Smyrne isimli gazetesiyle Yunan, Rus, İngiliz ve Fransız politikalarını eleştirip, Osmanlı yanlısı kampanya yürüterek Osmanlı Devleti nin güvenini kazanmış olan Fransız asıllı Alexandre Blacque (Blak Bey) in, iç ve dış kamuoyunu etkilemek için yönetim kontrolünde bir gazetenin çıkarılması ihtiyacını dile getiren uzunca bir takririnin sadaret kaymakamı tarafından da desteklenerek bir metin halinde padişaha sunulması, artık Padişah ta düşüncenin uygulama aşamasına geçirilmesi zamanının geldiği kanaatini doğurmuştu. Hemen sadaret kaymakamının sunmuş olduğu belge üzerine padişah II. Mahmud: Uzun zamandır bir gazete çıkarmayı düşünüyordum. Ancak zamanının gelmesini bekliyordum. Şimdi ise zamanı gelmiştir. Şeriata ve resmi otoriteye zarar vermeyecek şekilde uygun bir isim bulunarak gazete çıkarılsın emrini yazmıştır (BOA, DUİT, 1830). Bu emir üzerine Takvim-i Vekayi adı verilen resmi gazete, 1831 yılında devlet eliyle iç ve dış kamuoyunu etkilemek üzere Türkçe, Fransızca, Arapça, Farsça, Ermenice ve Rumca dillerinde çıkarılmıştır. Böylece Osmanlı Türkiyesi nde Türkçe gazete, Avrupa daki gibi bir toplum gereksinimi olarak değil, siyasal iktidarın bir gereksinimi olarak ortaya çıkmıştır. 451

4 Padışah II. Mahmud tan sonra tahta geçen Abdülmecid ( ), basınla başı pek hoş olmadığından II. Mahmud un azınlık gazetelerine sağlamış olduğu parasal desteği kesmiş (BOA, İrade Hariciye, 1841) ve hatta diğer azınlık gazetelerine de ülke çıkarları için yardım edilmesi önerildiğinde, Abdülmecid: Bazı gazetelerin celb ve taltifini, diğer bazılarının yine zararlı şeyler yazabileceklerine nazaran pek de o kadar faydalı görmüyorum. Halbu ki Memâlik-i Mahrûsam da icra ve iltizam olunmakta olan muâdelât ve hakkâniyyet o gibi iftira ve yalanları bittabii cerh ve tekzîb eyleyecektir diyordu (Yerlikaya, 1994: 17). Ancak ilan etmek zorunda kaldığı Tanzimat Fermanının kurumsal, hukuksal, ekonomik, toplumsal ve bireysel bağlamda ortaya koyduğu -hiç de monarşik geleneksel yapı içerisinde alışık olunmayan- hakların ne ölçüde uygulama alanı bulduğu Batı tarafından gözlem altına alınınca Padışah Abdülmecid, bu bağlamda eleştirilere yer veren azınlık gazetelerine yönelik sansür uygulamaya başladı. Bu türden uygulamalar yeterli gelmeyince, tekrar II. Mahnud gibi para ile bu gazeteleri susturma yoluna gitti. Bu türden girişimlerle Tanzimatla üstlendiği yeniliklerden geri adım atmanın dışa dönük taraftarlarını bulmaya çalıştı (Ülken, 1992: 56). Böylece sosyal iletişimde etkin olmaya başlayan yazılı basın, yönetimin gündemine ciddi bir şekilde girmiş bulunuyordu lara gelindiğinde sadece Osmanlı başkentinde sayıları onu aşkın Fransızca gazete yayınlanmaya başlar. Bunlar 1838 Osmanlı-İngiliz Ticaret Anlaşmasını izleyen yıllarda ortaya çıkarlar. Başka deyişle Osmanlı İmparatorluğundaki yabancı çıkarları arttıkça bu çıkarları savunan gazete sayısı da çoğalır (Alemdar, 1978: 7). Çünkü Türkçe dışı basımevleri üzerinde yönetimin kontrolü söz konusu değildir. Bu matbaalarda basılan gazetelerin bir kısmı Osmanlı aleyhinde yayınlar yaptığı gibi, bir kısmı da Batı karşısında hesap verir duruma gelmiş yönetime akıl almaz şantajlar yaparak para koparmaya çalışır. Bu şantaj işine sadece İmparatorlukta çıkan azınlık gazeteleri değil, aynı zamanda İstanbul da muhabir bulunduran dış ülke gazetelerinin bir kısmı da karışır. Daily News * in İstanbul muhabiri Mösyö Aubrine, iç ve dış kamuoyunu yönetimin isteği doğrultusunda etkilemek için gazetesinde yazılar yazdığını söyleyerek kendisine parasal destek sağlamasını ister ve padışah Abdülmecid, kendisine 4 Mart 1848 tarihinde 400 kuruş maaş verilmesini emreder (BOA, İrade Hariciye, 1848) tarihinde İstanbul gazetesi yazarı Nukes ise yine aynı Padışaha sunulmak üzere kaleme aldığı dilekçesinde, gazetesinin yayına başladığı bir yıldan beri hep Osmanlı idaresinin çıkarlarını korumaya yönelik para gözetmeksizin yazılar yazdığını, şimdi ise borç batağına saplandığını belirterek kuruş karşılıksız destek ister. Bu destek sağlanırsa yurtdışındaki gazetelere yönetimin lehinde haberler geçeceğini, aksitakdirde böyle bir çabaya girişmeyeceğini söyleyerek bir nevi şantaja başvurur (BOA, İrâde-Hâriciye, 1849). Halbu ki bu gazeteye daha önceki tarihlerde de parasal destek sağlanmıştır. Gazetenin muhabirine 1848 yılında 30 bin kuruş verildiğini görüyoruz (BOA, İrade-Hariciye, 1848). Türk dostu Edward Blacqueʹin ise istekleri hiç geri çevrilmez. Courier de Constantinople isimli gazetesinde yapacağı masraflar için önceden kendisine bağlanan kuruş maaşın peşin ödenmesini ister ve para derhal ödenir (BOA, HR-MKT, Dosya: 66, Gömlek: 11). Journal de Constantinople gazetesi ise devlet tarafından desteklenmektedir (BOA, İrade Hariciye, 1859). Diğer taraftan İzmirʹde gazetecilik yapan de Champ ise, dilekçesinde * 1846 da büyük sermayeli bir limited şirket olarak kurulan bu gazetenin başyazarlığını ünlü edip Charles Dickens yapmıştır. Önceleri tutunamayan gazete bir süre sonra Gladstone tarafından Liberal Parti nin (Whig ler) in yayın organı haline getirilmiş, Fransız-Alman savaşı dolayısıyla okuyuculara taze haber ulaştırdığından tirajı yükselmiştir. (İnuğur M. Nuri (1993). Basın ve Yayın Tarihi. İstanbul: Der Yayınları, s: 101) 452

5 12 yıldır İzmir de gazete çıkardığını, ancak gazetede sadece ticari konulara yer verdiğini, amacının gazeteyi İstanbul a taşıyarak hem iktidara hizmet etmek, hem de gazetenin içeriğini zenginleştirmek olduğunu yazar. İktidara nasıl hizmet edilir sorusuna ise; iktidarın icraatlarını kendi gazetesinde öveceğini, Fransız gazetelerini çıkaranların bazılarıyla dost olduğunu ve bu gazeteleri hükumet lehine kullanabileceğini, en az iki yabancı gazeteye abone olunmasını ve bu konuda aracı olabileceğini, Avrupa gazetelerinde iktidarın aleyhine çıkan ve halkın zihnini bulandıran haberlerin gazetesinde tekzib edileceğini ve Avrupa gazetelerine gönderilecek cevabi yazıları diplomatik üslupla ele alabileceğini söyler ve gazetesinin hem iç, hem de dış kamuoyunu etkilemesi için bu ilişkinin mutlak surette gizli tutulması gerektiğini de özenle belirtir sayın Mösyö de Champ dilekçesinde ve Mösyö de Champ ın bu isteği hükümetçe hemen kabul görür (BOA, İrade Meclis-i Vâlâ, Dosya : 843). Diğer taraftan Kirkof adında bir gazeteci, Avrupa gazetelerine yazmış olduğu cevabi yazıların Belçika ve Avusturya gazetelerinde yayımlandığını belirtmiş ve bunun karşılığında hükümetten para istemiş, para verilmezse Paris gazetelerinde yazıyı yayımlatmayacağını açıkça dile getirmiştir (BOA, HR-MKT, 1853). Alman gazetelerine Osmanlı Hükümeti lehinde yazılar yazan ve İzmirʹde oturan gazeteci Ms. Lafterʹe ise 800 kuruş maaş bağlanmıştır (BOA, İrâde Hâriciye, 1840). Olay, içerdeki azınlık basınıyla sınırlı kalmaz. Yurtdışındaki gazeteler de Osmanlının bu zaafından yararlanma yoluna gider. Özellikle Fransız basını bu işte öncü bir rol oynar. Bilindiği üzere Osmanlı Yönetimi, Avrupa da yayımlanan gazeteleri 18. yüzyılın ortalarından itibaren siyasal düzeyde takip etmeye başlamıştır. Babıali de bir Tercüme Bürosu kurarak burada Avrupa gazetelerini olaylar düzeyinde takip etmiştir. Avrupa gazetelerinde aleyhinde çıkan yazılara aldırmadığı gibi, bunları başlangıçta tekzib etme yoluna bile gitmemiştir azınlık basınında olduğu gibi. Ancak dış basın, ülkelerinde bulunan sefirler aracılığıyla Osmanlı yönetimine baskı kurarak sözde Avrupa kamuoyunda yazılarıyla Osmanlı yönetimine sahip çıkacaklarını söyleyerek açıkça rüşvet istemişlerdir. Fransa sefirimiz 1851 yılında Sadaretʹe mektup yazarak Osmanlı Devleti aleyhindeki yazıları engellemeye çalışan ve bu yolda yazılar yazan Fransız basınına ve özellikle de Débats gazetesine verilmek üzere Frank ister. Bu istek Padışahça uygun görülür ve para gönderilir (BOA, BEO-A-AMD, Dosya: 28). Osmanlı Hükümeti lehinde yazılar yazdığı gerekçesiyle İngiltere gazetecilerinden Mösyö Aubrine e maaş bağlanır (BOA, Y-A-. HUS, 1848). Diğer taraftan Tanzimatla Batı tarafından gözlem altına alınmış İmparatorluk, artık gözünü ve kulağını Batı ya dikmiş, her yaptığı icraatın Avrupa ülkelerinde nasıl karşılandığını merak eder hale gelmiştir. Bunun takip yolu ise Avrupa gazetelerinden geçmektedir. Bu durum da büyük bir şantaja dönüşmeye başlamış, Avrupa gazeteleri, Osmanlı yönetimi gazeteye abone olsun diye özellikle sık sık aleyhte yazılara yer vermeye başlamışlar ve cevap hakkı için de yüklü paralar almaya çalışmışlardır e gelindiğinde Babıali Tercüme Odası için abone olunan Avrupa gazetelerinin sadece yıllık masrafları kuruşu bulmuştu (BOA, HR-MKT, 1853). Bu rakam 1859 yılında kuruşa çıkmıştır (BOA, İrâde Kataloğu, 1959). Yine 1859 yılında sadece Droit ve Tribune gazetelerine beş aylık abone bedeli olarak kuruş (BOA, A-MKT-NZD, 1959), 1860 yılında La Nouvelle gazetesine abone bedeli olarak frank ödenmiştir (BOA, İrade-Hariciye, 1860). 453

6 Abdülaziz ayrıca bazı gazetecilere yazılarından dolayı nişanlar da vermiştir. Girit olayları sırasında Osmanlı Devleti lehinde haberler yapan İtalyan gazeteciye dördüncü rütbeden mecidiye nişanı (BOA, İrade-Dahiliye, 1869), iki Fransız gazeteciden birine üçüncü, diğerine dördüncü rütbeden mecidiye nişanı takılmıştır (BOA, İrade-Hariciye, 1866). Ancak Padışah Abdülmecid, parasal destek, rüşvet, nişan ve araya adam koyma gibi önlemlerle hem azınlık basını ve hem de dış basınla ilişkileri istediği gibi kontrol edemeyeceğini anlayınca, özellikle ülke içerisinde çıkmakta olan azınlık basınını kontrol altına almak için, çıkacak gazetelerin Takvim-i Vekayi nazırının kontrolünden geçirilerek yayımlanmasını gündeme getirmiştir. Örneğin Yanko Masurus, Rumca bir gazete çıkarmak istediğinde kendisine bu yolda izin verilebileceği söylenmiştir (BOA, İrade-Meclis-i Vala, 1842). Yine Ms. Tokezʹin Journal de Constantinople gazetesi ile İzmirʹde basılan Echo dʹorient gazetesini birleştirerek tek bir gazete olarak çıkarma isteği (BOA, İrade-Meclis-i Vâlâ, 1846) ile İtalyan mültecilerinin geçimlerini sağlamak amacıyla İstanbulʹda politik konular dışında bir gazete çıkarma talepleri aynı gerekçeye bağlanmıştır (BOA, İrade-Hariciye, 1849). Bu uygulamaya rağmen ülke içerisindeki azınlık basını kapitülasyonlardan yararlanarak istediklerini yazabiliyor ve sansür edilemiyordu. Her ne kadar gerçek dışı haberlerin gazetelerde yer almaması konusunda gazete yönetimleri uyarılmışsa da bunda başarılı olunamamıştır (BOA, HR-MKT, 1852; HR-MKT, 1853). Tanzimat Fermanı ile bu haklarını daha da genişleten azınlık basını, 1856 İslahat Fermanıyla dokunulmazlık haklarını garanti altına almışlardı. Öyle ki ülke içerisindeki azınlık basını, kendilerine verilen tüm olanaklara rağmen, yönetim aleyhinde yazılar yazmaya devam ettiklerinden bu gazete sahiplerine verilen maaşların kesilmesi ve gazetelerinin kapatılması gündeme geldiğinde, olay Heyet-i Vükelada (Bakanlar Kurulunda) görüşülmüş ve sonuçta bunun imkansız olduğu vurgulanarak çıkar yol olarak bu gazetelerin satın alınarak imha edilmesi benimsenmiştir (Kabacalı, 1990: 20-21). Bu uygulamada da etkili olunamayınca Serasker Fuat Paşa, o günlerde azınlık basını üzerinde etkili ve aynı zamanda bir gazeteci olan de Champʹı para karşılığında görevlendirmek istemiştir. de Champ, gazete yöneticileriyle görüşecek ve bunlardan gazetelerinde Osmanlı aleyhinde yazı yazmamalarını rica edecekti. Bu şahıs görevi kabul etmiş olmalı ki Sadaretʹe başvurarak yaptığı işin parasını istediğinde, Sadaret, bu işten haberdar olmadığını söyleyerek durumu 9 Eylül 1853 tarihiʹnde Fuat Paşaʹya havale etmiştir (BOA, HR-MKT, 1853). Dışarıdan ülkeye sokulacak gazetelerin ise incelenerek zararlı görülenlerin engellenmesi istenmiştir (BOA, HR-MKT, 1853). Avrupa devletlerinin koruması altında bulunan azınlık matbaalarına ve basınına bu yolla söz geçiremeyeceğini anlayan Osmanlı idaresi, hiç olmazsa bundan böyle yeni çıkacak yayınlara yasal bir sınırlama getirmek üzere ʹʹBasımnâme Nizamnânesiʹʹ adı altında 15 Şubat 1857 tarihinde doğrudan gazetelere yönelik olmasa da kitap ve broşürlerin basımına yönelik yazılı bir sansür metni yayımladığını görüyoruz. Buna göre İstanbulʹda matbaa açmak isteyenlerin durumları maarif ve zabtiye tarafından araştırıldıktan sonra, sakıncalı görülmezler ise kendilerine matbaa açma izni verilecekti. Diğer illerde oturanlar ise valiliklere başvuracaklar ve onlar için de aynı işlem yapılacaktı. Yabancı devlet uyruğunda olup da Osmanlı ülkesinde kitap basmak isteyenler, Hariciye Nezaretiʹnden bu izni alacaklardı. Presse dʹorient gazetesi sahibi Jean Petrieʹnin gazete iznini bu yolla aldığını görüyoruz (BOA. İrade-Hariciye, 1861). Nizamnameye göre, Osmanlı ülkesinde mülkçe ve devletçe zararlı kitap ve risaleleri bastırmaya cesaret eden olursa, basılan yayınlara el konulacak ve basanlar da cezalandırılacaktı. Bu nizamnâmeye rağmen sonraki yıllarda yine 454

7 çok sayıda azınlık gazetesi yayınlanmıştır. ** Sayıları artan bu gazeteler, kendilerine çizilen sınırı geçip, olur olmaz şeyleri sütunlarını aktarmaya başlayınca, bildiriler ve uyarılar basına yönelik sansür kanunu çıkarılıncaya kadar sürüp gitti. Yazılı muhalefetin artması karşısında, Fransa dan Ceza Kanunu tercüme edilirken, basınla ilgili maddeler de benimsenmiş ve böylece 1864 te Matbuat Nizamnamesi adı altında ilk Basın Kanunu hazırlanarak, gazete çıkarmak bundan böyle izne bağlanmıştı. Bu kanunla azınlıkların çıkaracağı gazeteler de resmen izne bağlanmış oluyordu. Ayrıca yabancı ülkelerde basılan ve Osmanlı Hükümeti aleyhine yayın yapan gazetelerin ülkeye girmesi yasaklanmış ve basın yoluyla işlenecek suçlardan dolayı gazetelerin kapatılabileceği de öngörülmüştür. Çok geçmeden 1867 de meşhur Âli Paşa Kararnamesi olarak bilinen Sansür Kararnamesi yayımlanmış, gerekçe gösterilmeden görülen lüzum üzerine ifadesiyle gazetelerin kapatılması dönemi başlamıştı. Yabancı hâkimiyeti ve müdahalesinin bunca arttığı bir ortamda çiçeği burnunda Osmanlı meşrutiyetçileri Abdülhamid i tahta çıkarmak için selefini alaşağı ettiler ve Belçika modeline göre bir anayasa hazırladılar. Ancak, anayasal yönetim 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu na damgasını henüz vuramayacaktı. Abdülhamid, iktidarını pekiştirince, Osmanlı meclisini kuruluşundan daha iki yıl geçmeden lağvetti, kendisini tahta çıkaranları sürgüne gönderip hapsetti ve Osmanlı saltanatı tarihinin en girift casus teşkilatından birini kurdu. Saltanatı, siyasi baskı ve sansürle eş anlamlı hale gelmişti (Brummett, 2003: 14-15). Basın bağlamında Abdülhamid, gazeteleri susturmak için 1878 de sadık adamlarından bir sansür heyeti oluşturdu ve bunu Matbuat Müdürlüğü Kalemi ne bağladı (İskit, 1939: 63). Bu tarihten başlayarak baskıcı yaklaşımın oluşturduğu düzen giderek sertleşti. Uygulanan sansür içerideki Türkçe ve Türkçe-dışı tüm basını kapsamıştı. Dışarıdan ülkeye sokulan zararlı yayınları da önlemek için Zaptiye Nezareti de sansür konusunda görevlendirilmiş ve ayrıca Dışişlerinde de Matbuat-ı Hariciye Müdürlüğü oluşturulmuştu de sansür siyasal olmayan dergilere de yayılmış, 1881 de Encümen-i Teftiş ve Muayene kurulmuştur. Bu Encümen, sadece gazeteleri değil, aynı zamanda kitapları, kitapçıkları, bütün süreli yayınları denetlemek üzere kurulmuştu. Yalnız gazetelerin sansürü Dahiliye Nezareti (İçişleri Bakanlığı) ne bağlı olan Matbuat Müdüriyeti nde yapılırdı. Her gazetenin yönetim yerine Matbuat Müdüriyeti nin sansür memurları gelir ve çıkacak yazıları okurlar, istemediklerini çıkarırlar, beğendiklerine görülmüştür diye imza koyarlardı. Matbuat Müdüriyeti, sonraları daha sıkı yollara girdi. Matbuat Müdürünün kendisi sansür işini üzerine aldı; gazeteler akşamdan sonra tüm yazıların, hatta ilanların matbaa provalarını iki takım basar, müdürün Saraçhane deki konağına gönderir ve oradan geldiği biçimde, bir harfine bile dokunmamak koşuluyla basarlardı (Tokgöz, 1993: 44). Sonraları dergilerin Encünem de denetimi kaldırıldı. Artık dergi çıkarılamıyordu. Ancak Dahilye Nezareti nden haftalık gazete imtiyazı almak gerekiyordu. Bu iş için de padışah emri gerekiyordu ki Abdülhamid de zaten bunu kolay kolay vermiyordu. Böylece Abdülaziz döneminde çıkmaya başlayan bir çok dergi kapanmak zorunda kalmıştı. Sansür için tüm bu kurumlar harekete geçirilirken Abdülhamid, Basın Kanununu istediği şekilde meclisten geçiremeyince, 1908 e kadar süren baskıcı yönetiminde bir daha basınla ilgili yasa çıkarmayarak keyfi uygulamaları seçme yoluna gitmiştir. Yalnız1888 de ve 1895 te iki ayrı Matbuat Nizamnamesi çıkartarak basılı eserleri kontrol altına almaya çalışmış ve yeri ** Ziyad Ebüzziyaʹya göre Osmanlı ülkesinde çıkan ve sayıları belirlene bilen azınlık gazetelerinin toplam sayısı 1746 dır. (Ebüzziya Ziyad (1985). Osmalı İmparatorluğu nun Türkçe Dili Dışındaki Basını, Türkiye de Yabancı Dilde Basın,. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları. 455

8 geldikçe bu nizamnameleri gazeteler için de kullanmıştır. Gazetelerle ilgili keyfi sansür uygulaması, Abdülhamid korkusundan görevli memurları aşırılığa götürmüş ve bu memurları ülke içerisinde çıkan Türkçe ve Türkçe dışı basını yok etmek için bir yarışa sokmuştur. Türkçe olmayan yabancı gazeteler, Hariciye Nezareti ne bağlı Matbuat-ı Hariciye Müdürlüğü nce sansürden geçiriliyordu. Bu müdürlükte her dilden memur çalıştırılmaktaydı tarihli bir belgede İstanbul da çıkan Ermenice gazetelerin sansür memuru olarak Minas Efendi nin atandığını görmekteyiz (BOA, Hariciye-İrade, 1899). Bu memurlar, ülkede çıkan Türkçe dışı gazeteleri okuyarak rapor hazırlıyorlardı. Rapor doğrultusunda bu gazeteler süreli ya da süresiz olarak kapatılıyorlardı. 27 Ağustos 1877 tarihli Basiretçi Ali Efendi nin kapatılan gazetesini yeniden açmak için verdiği dilekçede:...geçenlerde külliyen ilğa edilmiş olan Levant Herald ve Stamboul ve Gorye Doryan ve Vakit gazeteleri merhamet-i seniyyeye nâiliyetle tekrar meydan-ı intişare çıkmış... ifadesinden İstanbul da çıkmakta olan Levant Herald, İstanbul ve Gorye Doryan gazetelerinin önce süresiz kapatıldıklarını ve daha sonra padışahın izniyle yeniden yayına başladıklarını görüyoruz. Ancak 1882 tarihinde İtalya gazetelerinde hükümet aleyhinde çıkan bir yazıyı yayınladığından dolayı Gorye Doryan gazetesi kapatılmış ve sahibi ülke dışına sürülmüştür (BOA, Y-A-RES, 1882). Stamboul gazetesinin ise bir çok kez uyarı ve kapatma cezası aldığını görüyoruz (Alemdar, 1978: 53).Moniteur de Commerce gazetesinin Zabtiye Nazırı Hafız Paşa ya verilen nişandan dolayı uygunsuz bir makale yayımlaması ve saray erkanına hakarette bulunması yüzünden gazete kapatılmış ve gazetenin sahibi hakkında soruşturma açılmıştır (BOA, Y-A-HUS, 1880) yılında muzır yayınından dolayı London News gazetesi toplattırılmıştır (BOA, Y-MTV, 1906). Ancak bu tür yurtiçinde çıkan yabancı gazeteler, dışarıdan ülkelerinin siyasal desteklerini gördüklerinden Osmanlı Hükümeti tarafından Türkçe basın kadar zarara uğramamışlardır. Örneğin İstanbul gazetesinin sıkça açılıp kapanması, Fransa Hükümeti nin Osmanlı üzerindeki baskılarıyla olmuştur. Halbuki Abdülhamid döneminde kapatılan hiçbir Türkçe gazete bir daha açılamamıştır. Abdülhamid, selefi gibi ülke içerisinde çıkan Türkçe dışı gazeteleri kapatmaktan ziyade, hükümet lehinde yazdıkları yazılar dolayısıyla bunlara büyük paralar vermiştir. Örneğin 1890 yılında Stamboul , Levant Herald , Moniteur Oriental , Turquie , Bizantis (Bozdağ, 1992:146), Agence de Constantinopleʹe 1905ʹte kuruş vermiştir (BOA, Y-PRK-HH, 1905). İnuğur ise, II. Abdülhamid döneminde yerli basını susturmak için, Tercüman-ı Hakikat, Tarik, Saadet, Musavver Malumat, Servet-i Fünun, Levand Herald, Moniteur Oriental, Byzantis, La Turquie, İstanbul gazetelerine padışahın iradesiyle hazineden kuruş arasında yardım yapıldığını söylemektedir (İnuğur, 1993: 267). Abdülhamid rahatsız eden, daha doğrusu karabasan ı haline gelen asıl dış basındı. Çünkü bu tarihlerde Avrupa basını dağılmakta olan İmparatorluk aleyhinde kışkırtıcı yayınlar yapıyordu. Özellikle 1877 Rus yenilgisi bu süreci hızlandırmıştı. Rusya Doğu Anadolu ve Besarabyaʹda yeni topraklar elde ederken, Romanya ve Bulgaristan için özerklikler tanınmış, Ermeni olayları başlatılmış, Yunanistan Tesalyaʹyı, Fransa Tunusʹu, İngiltere Kıbrıs ve Mısırʹı imparatorluktan koparmıştı. Girit için Balkan savaşına kadar sürecek bir çekişme devam etmişti. Bütün sömürgeci devletler kendi paylarına düşecek kısmın pazarlıklarını yapıyor, bu amaçla Osmanlı içindeki azınlıkları kışkırtıyorlardı. Balkanlar dünyanın en tehlikeli bölgesi haline gelmiş, Doğu Anadolu ve Suriyeʹnin de aynı duruma girmesi için de çabalar yoğunlaştırılmıştı. Avrupa ülkelerinin siyasal düzlemde uygulamaya koydukları bu harekat 456

9 planı, aynı zaman da Avrupa gazetelerinin yayınlarıyla gündemde tutuluyor, kışkırtıcı yayınlar yapılıyordu. Dünyanın her tarafında yayımlanan karikatörlerde Osmanlı Devleti, başında eli bıçaklı cerrehlar bekleyen bir yarı ölü hasta adam olarak temsil ediliyordu. Her uzvunun üzerinde bir eyaletin ismi yazılıydı ve her sömürgeci kendi parçasını kesmeye çalışıyordu (Koloğlu, 1992:44). Avrupa ülkeleri bir yandan İmparatorluğun toprakları üzerinde bu çirkin emellerini gazete ve ajanslarıyla işbirliği içerisinde yürütürlerken, bir yandan da Abdülhamidʹe hakarete varan saldırılarda bulunuyorlardı. Bu durum karşısında Abdülhamid ilk iş olarak 1882 tarihinde dış basında şahsına ve devletin parçalanmasına yönelik çıkan yazıları araştırmak ve ülkede bulunan yabancı gazete muhabirlerinin telgraflarını kontrol etmek amacıyla Artin Efendi başkanlığında Matbuat-ı Ecnebiye Kalemi isminde bir birim oluşturulmuştur (BOA, Y-A-RES, 1882). Bu birimde yabancı ülkelerde çıkan gazeteler okunuyor ve Abdülhamid rejimi ve devlet aleyhindeki yazılar derlenerek bunlara yazılan cevaplarla birlikte bir rapor halinde Saray a sunuluyordu (BOA, Y-A-HUS, 1885; BOA, Y-A-HUS, 1886; BOA, Y-A-HUS, 1886; BOA, Y-A-HUS, 1886; BOA, Y-A-HUS, 1886; BOA, Y-A-HUS, 1886; BOA. Y-A-HUS, 1886). Bu birime belirli bir ödenek ayrılmış ve bu ödenek zaman zaman artırılmıştır.(boa, Hariciye-İrade, 1895). Ayrıca yurtdışı elçiliklerinde de bulundukları ülkenin basınını takip etmek üzere memur istihdamı yoluna da gidilmiştir. Bazen bu memurların maaşlarının nereden ödeneceği ise sorun haline gelmişti (BOA, Hariciye-İrade, 1892). Bu birimlerden Saray a gelen raporlar hiç de iç açıcı değildi. Abdülhamid yönetimine dış basında çok ağır eleştiriler getiriliyordu. Aslında bu eleştirilerin bir çoğu da Abdülhamid in baskıcı rejiminden ziyade, onun izlemiş olduğu dış politikadır. Yazılan tekzib metinlerine baktığımızda Ermeni, Yunan, Bulgar, Rumeli ve Balkanlarla ilgili Avrupa devletlerinin Osmanlı üzerinde uygulamış oldukları siyasal baskının bir çeşit devlet politikası şeklinde basına yansımasıdır. Artin Efendi başkanlığındaki Matbuat-ı Ecnebiye Kalemi nde derlenen bu haberlerin tekzib şeklinde yazılan cevapları, Avrupa gazetelerinde her zaman yayımlanmıyordu. Bunlara cevap vermek ve bir daha bu türden olumsuz haberlerin çıkmaması için dış basınla iyi ilişkiler içine girmek gerekiyordu. Bu bağlamda Abdülhamid, gazete yöneticilerine araya adamlar koyarak ulaşmaya çalışmıştır. Örneğin Times gazetesinin Osmanlı Devleti aleyhinde yazmakta olduğu olumsuz haberlerin önüne geçmek için Abdülhamid, özel görevle bir adamını Times ın yazı işleri müdürüne göndermiştir (BOA, Y-A-HUS, 1882). Daha önce bu gazetenin Abdülhamid ve hükümetine yönelik ağır eleştirilerinden dolayı ülkeye sokulması yasaklanmış, ancak İngiliz Sefareti ne gelmesine engel olunamamıştır (BOA, Y-A-HUS, 1881). Aynı şekilde Roma sefaretimizden gelen bir yazıda da İtalya da çıkan gazetelerin Osmanlı Devleti ne yönelik olumsuz yazılarının önüne geçilmesi istenmiştir (BOA, Y-A- HUS, 1883). Bu girişimlerin fazla başarılı olmadığını görüyoruz. Zira üç yıl sonra yine Times ve diğer İngiliz gazetelerinin yayınlarından hükümet rahatsız olduğunu dile getirerek Londra Sefirimiz Musurrus Paşaʹnın bu konuda harekete geçmesi istenmiştir. Musurrus Paşa göndermiş olduğu cevabi yazıda, Times gazetesi Politika Şubesi Müdürü Mösyö Kazanriʹnin ölümünden sonra gazeteyle eskisi gibi samimi bir diyaloğu olmadığını, gazete yönetiminin Mısırʹın ilhakını istediğinden dostu Lord Granvilleʹnin de devreye giremeyeceğini, bu tür yayınları önlemek için yine de girişimlerde bulunacağını yazmaktadır. Ancak geçen zaman içerisinde Musurrus Paşaʹnın İngiliz gazeteleri üzerinde etkili olamadığını görüyoruz. Zira 21 Kasım 1889 tarihli belgede, Londra da yayımlanan Daily News gazetesinin 457

10 padışah aleyhindeki yazılarından vaz geçirilmesi yolunda gazeteye baskı yapılamayacağı yolunda cevap verilmiştir (BOA, Y-A-HUS, 1889). Özel girişimlerin istenilen sonucu vermemesi, Abdülhamid i yabancı ülkelerin gazeteleriyle ilişkilerinde farklı boyutları ortaya çıkarmıştır. Bunları genel hatlarıyla şöyle sıralayabiliriz: Padışah ve hükümet aleyhinde yayın yapan yabancı ülke gazetelerine ve ajanslarına paralar verilerek onları bu tutumlarından vaz geçirme yoluna gidilmiştır. Bunu kabul etmeyerek yönetimi eleştiren gazetelerin, dergilerin, kitapların ve her türlü basılı evrakın ülkeye girişleri engellenmeye çalışılmıştır. Yabancı gazete ve ajansların ülkedeki muhabirleri para ve nişanlarla ödüllendirilerek yönetim aleyhinde gazete ve ajanslarına haber geçmemeleri sağlanmaya çalışılmıştır. Yabancı basına paralar vererek devletin ve yönetiminin aleyhine yazı yazmamalarını isteyen Abdülhamid, bu bağlamda bir çok Avrupa gazetesine yüklü miktarlarda paralar ödemiş ve hatta bu miktarı artırmak için gazetelere abone olmuştur. Bazen bir gazeteye abone sayısının binlerle ifade edildiğini görüyoruz. Abone olunan bu gazeteler devlet dairelerine bile dağıtılmıyordu. Öyleyse bu gazeteler ne yapılıyordu? Abone olunan miktarda geliyor muydu, yoksa sadece paraları mı ödeniyordu? Eğer geliyor idiyse sadece Saray da ve Matbuat-ı Ecnebiye Kalemi nde mi kalıyordu? Bununla ilgili bir bilgiye sahip olmamakla birlikte, Abdülhamid in bu gazeteleri kurumlara dağıtmadığı kesin. Örneğin Osmanlı taraftarı yayınlarından dolayı Débats gazetesine sayılık abone yoluyla yardım edilmesi Fransız Sefaretimizce hükümete teklif edilmiştir. Ancak hükümet 500 sayıda karar kılmıştır (BOA, Y-A-RES, 1895). Bu 500 adet gazetenin geldiği çok uzak bir ihtimal. Gelmiş olsa bile bu gazetelerde yer alan hürriyetçi fikirlerden dolayı gazetenin dağıtıldığını sanmıyoruz. Özellikle Avrupa gazetelerinin eleştirilerinin önüne geçmek üzere Abdülhamid 1880 de Londra, Viyana, Paris, Berlin ve Roma sefaretleri aracılığı ile buralarda yayımlanan ve Osmanlı çıkarları doğrultusunda haberlere yer veren gazetelere dağıtılmak üzere paralar göndermiştir (BOA, İrade-Hariciye, 1880). Arşivlerden elde edebildiğimiz kadarıyla bu kapsamda: Londra da çıkarılacak Correspondance de Londra gazetesinin Osmanlı taraftarı yayın yapması için gazeteye üç ayda 120 lira ödenmektedir (BOA, Y-A-RES,?). 9 Ağustos 1892 tarihli bir belgede, Matbuat-ı Ecnebiye Kalemi ödeneğine kuruş ilave edilerek gerekli görülen dış gazetelere verilmesi istenmiştir (BOA, İrade- Hariciye, 1892). Avrupa gazeteleri aracılığı ile yayımlanmakta olan Abdülhamid yönetimi aleyhindeki haberlerin red ve tekzib edilmesi için Ajans Havas ve Ajans Router e ödenek ayrılmıştır (BOA, Hariciye-İrade, 1895). Correspondance gazetesi sahibi Mösyö Noulensky ye 23 Haziran 1896 da 30 liralık maaş ve gazetesine yıllık abone bedeli olarak frank ödenmiştir (BOA, Y-PRK- HH, 1896). 1905ʹte dış basına kuruş ödeme yapılmıştır. (BOA, Y-PRK-HH, 1905). 458

11 Abdülhamid bu yolla bir çok Avrupa gazetesini satın alarak aleyhindeki yazıları önlemeye çalışmıştır. Paris Eski Büyükelçisi Salih Münir Paşa nın Saray a sunduğu bir raporda, Fransız basınının satın alınmasıyla ilgili şu ilginç satırlar yer almaktadır: 30 gazetenin ayda 5000 franklık ödenekle tamamen ele alınmalarını sağlamış durumdayım. Bu para şimdi dış yayınları izlemek ve araştırmak için vermekte olduğumuz paradan ve telgraf ücretlerinin dörtte birinden bile azdır. Bunun fazla görülmeyeceği düşüncesiyle bu gazete yazarlarıyla bir mukavele imzalanması gerektiği kanısındayım (Topuz, 1973: 71) Avrupa gazetelerinin ve ajanslarının bir çoğu Abdülhamid ten daha fazla para koparmak için şantaja da baş vurmuşlardır. Para karşılığı adları çeşitli şantaj olaylarına karışan gazeteler arasında La Turquie Libre, Nouvelle Revue ve National da vardır (Topuz, 1973: 73). Bu şantaj olayına karışanların başında o günlerin en önemli haber ajanslarından Havas Ajansʹıdır. Matbuat-ı Hâriciye Müdürü Abdullah Macid Beyʹin imzasını taşıyan belgede, Ajans Havas Teldraf Şirketiʹnin İstanbulʹda bulunan vekil ve muhabbirinin kendisine sözlü ve yazılı olarak defalarca baş vurarak Ajans Havasʹa Kayseri olaylarına ilişkin gönderilen tekzib metinlerinin yayımlanmayış gerekçesini, Osmanlı Nezareti ve Paris Elçiliğiʹnin Ajansʹa abone olmamalarından kaynaklandığını söylediklerini belirterek ajansa abone olunmasını istemektedir. Padışaha sunulan bu durum hemen karşılığını bulmuş ve istek kabul görmüştür (BOA, Hariciye-İrade, 1892). Abdülhamid ikinci olarak yabancı basının ülkedeki muhabirlerini satın almaya çalışmıştır. Ajansların İstanbulʹdaki temsilcilerini maaşa bağladığı gibi gazetelerin de İstanbulʹdaki muhabirlerine maaş bağlamış, toplu paralar vermiş ve hatta bazılarını onurlandırmak için nişanlar takmıştır. Ajans Nationel müdürü (BOA, İrade Hariciye, 1900) ile Ajans Furmier in İstanbul sorumlusu Mösyö Aubrine e (BOA, İrade-Hariciye, 1900) Hariciye Nezareti nden maaş bağlanmıştır. Berliner Tageblatt gazetesi muhabiri Giyynie ye 50 Osmanlı altını verilmiştir (BOA, Y-PRK-HH, 1899). Journal des Débats gazetesi nin Rumeli Ordusu nda bulunan askerî muhabiri Mösyö Jacques e yazı ve haberleriyle hükümete destek verdiği gerekçesiyle dördüncü rutbeden nişanla ödüllendirilmiştir (BOA, Y-PRK-HH, 1896). Ancak Abdülhamid, yabancı telgraf şirketleri ile gazetelerin ve ajansların ülkedeki muhabirlerinin gazete merkezlerine çektikleri haber telgraflarını kontrol ettirmiş ve bu muhabirlere bir takım kurallar koymadan da geri kalmamıştır. Örneğin 28 Aralık 1866 tarihli bir irade ile Avrupa gazetelerine Osmanlı Devleti aleyhinde yanlış ve uydurma haberler göndererek hem dış ve hem de iç kamuoyunu etkilemeye çalışan Osmanlı ülkesindeki yabancı telgraf şirketlerinin ve gazete muhabirlerinin bu zararlı çalışmalarının önüne geçilmek üzere; bundan böyle hem yabancı telgraf şirketlerinin, hem de ülkedeki gazete muhabirlerinin derlemiş veya yapmış oldukları haberleri Hariciye Nezareti Müsteşarlığıʹna bağlı Tebliğat Dairesiʹne kontrol ettirmeleri, aksitaktirde bu kurala uymayan muhabirlerin önce uyarılacakları, sonra iç ve dış basında teşhir edilecekleri ve üçüncü aşamada yurtdışına sürülecekleri uyarısında bulunulmuştur. Ancak bu padışah emrinden sonra ülkedeki yabancı gazete ve ajansların muhabirleri kurallara pek uymamışlar ve bunun üzerine yeni tedbirler getirilmiştir. Bu kez Sadrazam Kamil Paşa nın istekleri doğrultusunda getirilen yeni tedbirlere göre; Osmanlı Devleti aleyhinde yurtdışındaki gazetelerine haberler gönderen ülkedeki yabancı muhabirlerin, padışahın emriyle birçok kez uyarılmış olmalarına karşın bu tarzda haberlerine devam ettiklerinden, bu muhabirler Matbûât-ı Ecnebiye Kalemiʹne çağrılarak tekrar uyarılmışlar ve bu muhabirlerin isimleri, hangi gazete için 459

12 çalıştıkları, ülkemizdeki ikâmetgah adresleri ve görevleri yazılarak takibe alınmışlardır (BOA,Y-A-HUS, 1887). Bu belgeden 1887 yılında İstanbul da hangi gazetelerin muhabirlerinin bulunduğunu da belirlemiş oluyoruz. Buna göre: Abdülhamid, para ve nişanlar vererek satın alamadığı gazetelerin ülkeye girmesine ise kesinlikle izin vermemiştir. Ona göre bunların hepsi birer düşmandı. Bunları okumak suç sayılırdı. Ne var ki yabancı posta örgütlerinin varlığı, Saray ın bütün dikkatini geçersiz kılıyordu. Gerçi postahaneler gözaltındaydı. Ama yasak kitap ve gazete ısmarlayanlar bunları doğrudan doğruya yabancı postahanelerden almazlardı. Araya bir yabancı ya da konsolosluk görevlisi karışır, ondan sonra gizlice Türkiye içine dağılırdı (Yalçın, 1999: 67). Sadece gazeteler ve kitaplar değil, muzır olarak tanımlanan Abdülhamid ve yönetim aleyhtarı resimlerin, dergilerin, edebi kitapların, broşörlerin, kısaca basılı her çeşit evrakın ülkeye sokulması yasaklanmıştı. (İskit, 1939: 66). Abdülhamid kendince ülkeye zararlı olan yayınların yurtta basılmaması ve gümrükler kanalıyla yurda sokulmaması için biri 1888 de ve diğeri de 1895 te olmak üzere Matbaalar Nizamnamesi çıkardı. Ayrıca gizliden sansürle görevli memurlara emirnameler gönderdi, farklı tarihlerde kararnameler ve iradeler yayımladı (BOA, Y-MTV, 1906). 15, 16, 17, 18 ve 19 Mayıs 1906 tarihlerinde dağıtılmak üzere Galata Postahanesi ne ve Eylül 1907 tarihlerinde de Beyrut Postahanesi ne gelen ve sakıncalı görülüp dağıtımları engellenen ve el konulan gazete ve risalelerin yayımlandıkları ülkeler ile bunların hangi yazılardan dolayı dağıtımlarının engellendiğine dair Maarif-i Umumiye Nezâreti nin düzenlemiş olduğu üç adet cetvel bize bu yasağın boyutlarını açık bir şekilde göstermektedir (.BOA, Y-MTV, 1907) Kısaca Abdülhamid in basın rejiminin dayandığı sansür sistemi, iç basının tam kontrolü ve dışarıdan yayın gelmesinin engellenmesiyle ülkenin parçalanmaktan kurtulacağı mantığına dayanıyordu. Abdülhamid bir anayasa ilan ederek ve bir parlamento kurarak işe başladı, ancak özünde bulunan korkaklık kendisini aşırı tepkilere itti (Richard, 1992: 72). Sansür, jürnalcilik ve gazetecilerin satın alınmasına kadar varan bu çirkef uygulama ve ilişkilere karşın, 20. yüzyıla girildiğinde genç aydınlar arasında bir sivil toplumu çağrıştıran özgürlükçü düşünceler yaygınlaşmaya başlamıştı. Bu özgürlükçü düşünceler, 1908 yılında anayasaya yeniden işlerlik kazandırarak, II. Abdülhamid i meclisi bir daha toplamaya yöneltmişti. Ancak, halk temsilcilerinden oluşan bir parlamentonun toplanması da II. Abdülhamid in yıkılışını artık önleyemeyecekti. Nisan 1909 da ordunun bir kesimi, saray ve din adamlarıyla birlikte bir karşıt devrime teşebbüs edince Abdülhamid tahtan indirildi. Böylece 33 yıllık Abdülhamid saltanatı sona eriyor ve bu süre içerisinde kendisine karşı içeride ve dışarıda mücadele veren aydın ve asker ağırlıklı İttihat ve Terakki dönemi başlıyordu. Sonuç Osmanlı, Tanzimatı siyasal, askeri, kültürel ve medeniyet alanına bir yönelme olarak algılamamıştır. Bunun aksine, rejimin ömrünü uzatma ve İmparatorluğun ciddi iç ve dış 460

13 bunalımlarına çözüm aramak için reformcu adımlarla zaman kazanmak istemiştir (Parla, 1990: 10-11). Bunu yaparken de içeride ve dışarıda yayınlanmakta olan gazetelerden yararlanma yoluna gitmiş ve bunun sonucu olarak ta rüşvete ve şantaja bulaşmıştır. Ancak bunun yeterli bir çözüm yolu olmadığını, parasal destek sağladığı gazetelerin aleyhte yazılarına devam ettiğini görmüş ve özellikle ülke içerisinde çıkmakta olan azınlık basınını belirli dönemlerde sansürle kontrol altına almaya çalışmış, ancak bunda da başarılı olamamıştır. Dış basınla ilişkilerini ise karşılıklı çıkar ilişkileri çerçevesinde götürmeye çalışmıştır. Bu kirli ilişkilerde Osmanlı yönetimi kadar, Batı basınının da suçlu olduğunu düşünüyorum. Çünkü burada basın etiği zerre kadar gözetilmemiş, gazete yöneticileri ve muhabirleri, Osmanlının Batı ya karşı siyasal, sosyal, hukuk alanında uluslararası normlara uyacağına dair vermiş olduğu taahhüdün takipçiliğini yapma yerine, Osmanlı yönetiminden parasal olarak yararlanmak için baş vurmadıkları gayr-i meşru yol bırakmamışlardır. Azınlık basınının ve dış basının bu yanlış tutumları, aynı zamanda Osmanlı yönetiminin Batı ile doğru zeminlerde diyalog kurmasını manipüle ettiği gibi, yönetimin reform adına ne yapması gerektiği noktalarında da kargaşa yaratmıştır. Kısaltmalar A-MKT-NZD BOA DUİT HR-MKT Y-A-HUS Y-A-RES Y-E-E Y-MTV Y-PRK Y-PRK-HH Y-PRK-RES Sadâret Mektûbî Kalemi-Nezâret ve Devâir Başbakanlık Osmanlı Arşivi Dosya Usûlüne Güre İradeler Tasnîfi Hâriciye Mektûbî Yıldız Sadâret Husûsî Mârûzât Yıldız Sadaret Resmî Yıldız Esas Evrâkı Yıldız Mütenevvî Mârûzât Yıldız Perâkende Yıldız Perâkende Husûsî Yıldız Perâkende Resmî 461

14 Kaynakça: Kitaplar: Alemdar Korkmaz (1978). İstanbul ( ) Türkiye de Yayınlanan Fransızca Bir Gazetenin Tarihi. Ankara: Kalite Matbaası Brummett Palmira (2003). İkinci Meşrutiyet Basınında İmge ve Emperyalizm İstanbul: İletişim Yayınları İnuğur M. Nuri (1993). Basın ve Yayın Tarihi. İstanbul: Der Yayınları İskit Server (1939). Türkiye de Matbuat Rejimleri. İstanbul: Ülkü Matbaası Kabacalı Alpay (1990). Başlangıçtan Günümüze Türkiye de Basın Sansürü. İstanbul: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları Koloğlu Orhan (1992). Osmanlı dan Günümüze Türkiye de Basın. İstanbul: İletişim Yayınları Richard Johnson M.A. Clarence (1992). İstanbul İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları Tokgöz Ali İhsan (1993). Matbuat Hatıralarım. Yayına Hazırlayan: Alpay Kabacalı. İstanbul: İletişim Yayınları Topuz Hıfzı (1973). 100 Soruda Türk Basın Tarihi. İstanbul: Gerçek Yayınevi Ülken Hilmi Ziya (1992). Türkiye de Çağdaş Düşünce Tarihi. İstanbul: Ülken Yayınları Yalçın Hüseyin Cahit (1999). Edebiyat Anıları. Yayına Hazırlayan: Rauf Mutluay İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Yerlikaya İlhan (1994). II. Abdülhamid Döneminde Yabancı Gazete ve Haber Ajanslarının Şantaj ve Yolsuzlukları, Toplumsal Tarih. 3: Belgeler: BOA, DUİT: Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Dosya Usûlü İrâdeler Tasnifi BOA, İrade Hariciye (1841), Dosya No: 663 BOA, İrade-Hariciye (1848). 16 R 1264 / 22 Mart 1848 BOA, İrade-Hariciye (1848). 20 N 1265 / 9 Ağustos 1849 BOA, İrade-Hariciye (1859). 2 Z 1275 / 3 Haziran 1859 BOA, İrade Meclis-i Vâlâ, Dosya Nu: 843 BOA, HR-MKT (1853). 25 Ca 1269 / 6 Mart 1853 BOA, İrade-Hariciye (1840). 16 Şevval 1256 / 11 Aralık 1840 BOA, BEO-A-AMD, Dosya: 28 BOA, Y-A-HUS (1848). 13 R 1264 / 19 Mart 1860 BOA, HR-MKT (1953). 29 Z 1268 / 3 Ekim 1853 BOA, İrade Kataloğu (1859). 6 L 1275 / 9 Mayıs 1858 BOA, A-MKT-NZD (1859). 21 M 1276 / 20 Ağustos 1859 BOA, İrade-Hariciye (1860). 5 C 1277 / 19 Aralık 1860 BOA, İrade- Dahiliye (1869). 8 Ca 1286 / 26 Ağustos 1869 BOA, İrade- Hariciye (1866). 8 Safer 1283 / 22 Haziran 1866 BOA, İrade-Meclis-i Vâlâ (1842). 24 Z 1258 / 27 Aralık 1842 BOA, İrade-Meclis-i Vâlâ (1846). 8 Şaban 1262 / 1 Ağustos 1848 BOA, İrade-Hariciye (1849). BOA, HR-MKT (1852). 5 M 1269 / 19 Ekim 1852 BOA, HR-MKT (1853). 13 S 1270 / 15 Kasım

15 BOA, İrade-Hariciye (1861). 21 C 1277 / 4 Ocak 1861 BOA, İrade- Hariciye (1889). 27 R 1307 / 21 Kasım 1889 BOA, Y-A-RES (1882) / 16 Aralık 1882 BOA, Y-A-HUS (1880) / 24 Ocak 1880 BOA, Y-MTV (1906). 24 Ra 1324 / 18 Mayıs 1906 BOA, Y-PRK-HH (1905) 15 C 1323 / 17 Ağustos 1905 BOA, Y-A-RES (1882) / 16 Aralık 1882 BOA, Y-A-HUS (1885) / 17 Aralık 1885 BOA, Y-A-HUS (1886) / 12 Ocak 1886 BOA, Y-A-HUS (1886) / 7 Nisan 1886 BOA, Y-A-HUS (1886) / 19 Mayıs 1886 BOA, Y-A-HUS (1886) / 4 Mart 1886 BOA, Y-A-HUS (1886) / 2 Şubat 1886 BOA, Y-A-HUS (1886) / 30 Ocak 1886 BOA, İrade-Hariciye (1895). 18.M.1313 / 11 Temmuz 1895 BOA, İrade-Hariciye (1892). 21.N.1310 / 9 Nisan 1892 BOA, Y-A-HUS (1882). 27 Z 1299 / 10 Ekim 1882 BOA, Y-A-HUS (1881) / 9 Eylül 1881 BOA, İrade- Hariciye (1883) / 14 Ocak 1883 BOA, İrade- Hariciye (1889). 27 R 1307 / 21 Kasım 1889 BOA, Y-A-RES (1895). 10 Şaban 1312 / 6 Şubat 1895 BOA, İrade- Hariciye (1880). 26 Za 1297 / 30 Ekim 1880 BOA, İrade- Hariciye (1892). 15 M 1310 / 9 Ağustos1892 BOA, İrade- Hariciye (1895). 23 Ca 1313 / 11 Kasım 1895 BOA, Y-PRK-HH (1896). 12 M 1314 / 23 Haziran 1896 BOA, Y-PRK-HH (1905). 4 Ağustos 1321 / 17 Ağustos 1905 BOA, İrade Hariciye (1892) 13 Z 1309 / 9 Haziran 1892 BOA. İrade- Hariciye (1900). 18 C 1318 / 13 Ekim 1900 BOA. İrade- Hariciye (1900). 26 N 1317 / 28 Ocak 1900 BOA. Y-PRK-HH (1899) / 26 Haziran 1899 BOA. Y-PRK-HH (1896). 12 M 1314 / 23 Haziran 1896 BOA. Y-A-HUS (1887). 15 Ağustos 1303 / 27 Ağustos 1887 BOA. Y-MTV (1906). 24 Ra 1324 / 19 Mayıs 1906 BOA. Y-MTV (1907). 5 Eylül 1323 / 18 Eylül

İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ. Neslihan Erkan

İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ. Neslihan Erkan İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ Neslihan Erkan İlan-ı Hürriyet II. Meşrutiyet, 1878 de askıya alınan Kanun-i Esasi nin yeniden yürürlüğe girmesiyle 23 Temmuz 1908 de başladı. Osmanlı coğrafyasında yeniden meşruti

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI VE SEBEPLERİ 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Avrupa Devletlerinin, Osmanlı nın içişlerine karışmalarını

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 8.SINIF KAVRAM HARİTASI. Mevlüt Çelik. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 8.SINIF KAVRAM HARİTASI. Mevlüt Çelik. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM TERCİH ETTİĞİN OKOL GELECEĞİNDİR MEVLÜT ÇELİK 19.yy.sonlarına doğru Osmanlı parçalanma sürecine girmişti. Bu dönemde

Detaylı

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK 1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER Mustafa Serdar PALABIYIK Yayın No : 3179 Araştırma Dizisi : 12 1. Baskı - Şubat 2015 ISBN: 978-605 - 333-207 - 7 Mustafa Serdar Palabıyık 1915 Olaylarını Anlamak:

Detaylı

İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871

İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871 İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871 Hayatı ve Edebi Kişiliği İbrahim Şinasi 5 Ağustos 1826 da İstanbulda doğdu. 13 Eylül 1871 de aynı kentte öldü. Topçu yüzbaşısı olan babası Mehmed Ağa 1829 da Osmanlı Rus savaşı

Detaylı

OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET ARŞİVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 88 OSMANLI BELGELERİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK A N K A R A 2 0 0 7 1 P r o j e Y ö n e t i c

Detaylı

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 24.04.2006

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 24.04.2006 KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi Tarih: 24.04.2006 Bilgi Raporu Sayı : 2006/130/190-2006/135/95 Konu : Osmanlı Dönemi Merkez Bankacılığı Cumhuriyet Dönemi Merkez Bankacılığı ve TCMB nin Kuruluşu

Detaylı

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B 1- XIX. ve XX. yüzyılın başlarında. Osmanlı. Devleti her alanda çöküntü içinde olmasına karşılık, varlığını ve bağımsızlığını uzun süre korumuştur. Bu durumun en önemli nedeni, aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Türkiye Cezasızlık Araştırması. Mart 2015

Türkiye Cezasızlık Araştırması. Mart 2015 Türkiye Cezasızlık Araştırması Mart 2015 İçerik Araştırma Planı Amaç Yöntem Görüşmecilerin Dağılımı Araştırma Sonuçları Basın ve ifade özgürlüğünü koruyan yasalar Türkiye medyasında sansür / oto-sansür

Detaylı

Koca Mustafa Reşid Paşa

Koca Mustafa Reşid Paşa Osmanlı İmparatorluğu ndaki ilk Mason Locası 1738 de Galata da kurulmuştur. Osmanlı vatandaşı olarak mason olan ilk kişi Yirmisekiz Mehmed Çelebi nin oğlu Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa olmuştur. Osmanlı

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH SORU 1: MÖ 2450 yılında başlayan ve 50 yıl süren bir savaş kaç yılında sona ermiştir? İşlemi nasıl yaptığınızı gösteriniz ve gerekçesini belirtiniz. (2 PUAN) SORU 2: Uygurlar

Detaylı

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI HAFTALAR KONULAR 1. Hafta TÜRK DEVRİMİNE KAVRAMSAL YAKLAŞIM A-) Devlet (Toprak, İnsan Egemenlik) B-) Monarşi C-) Oligarşi D-) Cumhuriyet E-) Demokrasi F-) İhtilal G-) Devrim H-) Islahat 2. Hafta DEĞİŞEN

Detaylı

KANUN. ÇOĞALTILMIġ FĠKĠR VE SANAT ESERLERĠNĠ DERLEME KANUNU. Kanun No. 6279 Kabul Tarihi: 22/2/2012

KANUN. ÇOĞALTILMIġ FĠKĠR VE SANAT ESERLERĠNĠ DERLEME KANUNU. Kanun No. 6279 Kabul Tarihi: 22/2/2012 29 Şubat 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28219 KANUN ÇOĞALTILMIġ FĠKĠR VE SANAT ESERLERĠNĠ DERLEME KANUNU Kanun No. 6279 Kabul Tarihi: 22/2/2012 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

T.C YÜKSEKOVA BELEDİYE BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ

T.C YÜKSEKOVA BELEDİYE BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ T.C YÜKSEKOVA BELEDİYE BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK, İLKELER ve TANIMLAR Amaç MADDE 1- Bu Yönetmeliğin amacı, Yüksekova

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

En İyisi İçin. Cevap 1: "II. Meşrutiyet Dönemi"

En İyisi İçin. Cevap 1: II. Meşrutiyet Dönemi Ne x t Le v e l Ka r i y e r 300ADET TAMAMIÖZGÜN ÇÖZÜMLÜAÇI KUÇLU SORU Kaymakaml ı k Sı navı nahazı r l ı k Tar i h Açı kuçl usor u Bankası En İ yi si İ çi n.. Necat i beycd.50.yı li şhanı Apt.no: 19/

Detaylı

Türkiye Cezasızlık Araştırması. Mart 2015

Türkiye Cezasızlık Araştırması. Mart 2015 Türkiye Cezasızlık Araştırması Mart 2015 İçerik Araştırma Planı Amaç Yöntem Görüşmecilerin Dağılımı Araştırma Sonuçları Basın ve ifade özgürlüğünü koruyan yasalar Türkiye medyasında sansür / oto-sansür

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH CEVAP 1: (TOPLAM 2 PUAN) Savaş 2450-50=2400 yılının başında sona ermiştir. (İşlem 1 puan) Çünkü miladi takvimde, MÖ tarihleri milat takviminin başlangıcına yaklaştıkça

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ. BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ. BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu yönergenin amacı, Basın

Detaylı

SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5

SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5 SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5 BAKİ SARISAKAL SELANİK Selanik 26 Mayıs: Selanik Limanında Padişahın Gelişini Bekleyen Selanik Valisi İbrahim Bey ve Hükümet Erkânı Selanik Limanında Padişahı Bekleyen

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Olga Untila Kaplan, Osmanlı Dönemi nde Romence Basın ( ), Gece Kitaplığı, Ankara 2016, 409 s., ISBN:

Olga Untila Kaplan, Osmanlı Dönemi nde Romence Basın ( ), Gece Kitaplığı, Ankara 2016, 409 s., ISBN: Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, Cilt/Volume 5, Sayı/Number 2, Aralık/December 2016, ss.193-197. Olga Untila Kaplan, Osmanlı Dönemi nde Romence Basın (1829-1912), Gece Kitaplığı, Ankara 2016, 409 s.,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : MUZAFFER TEPEKAYA 2.Doğum Tarihi : 20.10.1962 3.Unvanı : Prof. Dr. / Tarih Bölümü 4. e-mail : muzaffer.tepekaya@cbu.edu.tr Öğrenim Hayatı: Derece Alan Üniversite Lisans Tarih Selçuk

Detaylı

MEHMET RAUF - Genç Gelişim Kişisel Gelişim ( )

MEHMET RAUF - Genç Gelişim Kişisel Gelişim ( ) (1874-1931) Servet-i Fünun akımının önemli romancılarından biri olan Mehmet Rauf, 1875 de İstanbul da doğdu. Babası Hacı Ahmet Efendi, bir sağlık kurumunda çalışan bir memurdu. Önce Balat ta ki Defterdar

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ

YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURUMSAL YAPI YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ Müdürlük Faalıẏet Kapsamı MECLİS İŞLEMLERİ - Meclis gündeminin oluşturulması, koordinasyonu - Meclis kararlarının kesinleşmesi için gerekli işlemlerin takibi - Meclis

Detaylı

OSMANLI İMPARATORLUĞU GERİLEME DÖNEMİ ISLAHATLARI XVIII. YÜZYIL

OSMANLI İMPARATORLUĞU GERİLEME DÖNEMİ ISLAHATLARI XVIII. YÜZYIL OSMANLI İMPARATORLUĞU GERİLEME DÖNEMİ ISLAHATLARI XVIII. YÜZYIL OSMANLI DA 18. YÜZYIL GERİLEME DÖNEMİ DİR. Yaklaşık 100 yıl sürmüştür. 18. Yüzyıldaki Islahatların Genel Özellikleri -İlk kez Avrupa daki

Detaylı

Yüksek Lisans: Hacettepe Üni., Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Tarih Blm. 1985

Yüksek Lisans: Hacettepe Üni., Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Tarih Blm. 1985 Prof. Dr. YUSUF SARINAY Kişisel Web Sayfası: http: ysarinay@etu.edu.tr İdari Görevler : Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanı Tarih Bölüm Başkanı E-Posta : ysarinay@etu.edu.tr Telefon: : +90 (312) 292 41 31 +90

Detaylı

OSMANLI DEVLETİ NİN YILINA AİT EĞİTİM İSTATİSTİĞİ

OSMANLI DEVLETİ NİN YILINA AİT EĞİTİM İSTATİSTİĞİ Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Yıl: 2012/2, Cilt:11, Sayı: 22 Sf. 125-167 OSMANLI DEVLETİ NİN 1907-1908 YILINA AİT EĞİTİM İSTATİSTİĞİ Nuri GÜÇTEKİN* Bu çalışmada, Maarif-i Umumiye İstatistik Dairesince

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

HABER YAZISI ALP AKIS VE ARI BARAHYA

HABER YAZISI ALP AKIS VE ARI BARAHYA HABER YAZISI ALP AKIS VE ARI BARAHYA GECMIŞTEN GUNÜMUZE HABER YAZILARI Halka günlük olayları haber verme geleneğinin şimdilik Atina da başladığı sanılmaktadır. Eski Atina da, halk günün belirli saatinde,

Detaylı

Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV.

Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV. 339 GENEL LİSE Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV. Yeniçağ 3. Yeniçağda Avrupa 6. Eğitim, kültür, bilim ve

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Kuruluş, Dayanak ve Tanımlar

KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Kuruluş, Dayanak ve Tanımlar KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Kuruluş, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE (1)- Bu yönetmelik Yazı İşleri Müdürlüğü nün görev ve

Detaylı

KAŞ BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK, TANIMLAR VE TEMEL İLKELER

KAŞ BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK, TANIMLAR VE TEMEL İLKELER KAŞ BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK, TANIMLAR VE TEMEL İLKELER Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Kaş Belediye Başkanlığı Yazı

Detaylı

Tuba ÖZDİNÇ. Örgün Eğitim

Tuba ÖZDİNÇ. Örgün Eğitim ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ-I Dersin Adı Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi-I Dersin Kodu 630909 Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi Haftalık Ders Saati Zorunlu Önlisans 2 AKTS 2 (Kuramsal)

Detaylı

ÇERKEZKÖY BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT TEŞKİLAT GÖREV VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, KURULUŞ

ÇERKEZKÖY BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT TEŞKİLAT GÖREV VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, KURULUŞ ÇERKEZKÖY BELEDİYESİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT TEŞKİLAT GÖREV VE İŞLEYİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK MADDE 1- AMAÇ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, KURULUŞ Bu yönetmeliğin amacı Çerkezköy Belediyesi

Detaylı

KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KURULMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI. HAKKINDA KANUN ileti5176

KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KURULMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI. HAKKINDA KANUN ileti5176 KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KURULMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN ileti5176 Kanun Numarası : 5176 Kabul Tarihi : 25/5/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 8/6/2004 Sayı :25486

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ 1 AB İLETİŞİM STRATEJİSİ (ABİS) NEDİR? Türkiye - AB müzakere sürecinin üç ayağı: 1- Siyasi reformlar 2- AB yasal düzenlemelerinin kabul edilmesi ve uygulanması

Detaylı

IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU

IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU Osmanlı Devleti nin 19. yüzyılda uyguladığı denge siyaseti bekleneni vermemiş; üç kıtada sürekli toprak kaybetmiş ve yeni yeni önem kazanan petrol Osmanlı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 SÖZCÜ / AKP de bir kişi konuşur, diğerleri asker gibi bekler! Tarih : 06.01.2012 CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu hem AKP deki tek adamlığı hem de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın üslubunu ve liderliğini

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. MERAM BELEDİYESİ İŞLETME ve İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE

Detaylı

SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANACAK HİZMET ERBABININ SAKATLIK DERECELERİNİN TESBİT ŞEKLİ İLE UYGULANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANACAK HİZMET ERBABININ SAKATLIK DERECELERİNİN TESBİT ŞEKLİ İLE UYGULANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK 1059 SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANACAK HİZMET ERBABININ SAKATLIK DERECELERİNİN TESBİT ŞEKLİ İLE UYGULANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 18/3/1981, No: 8/2620 Dayandığı Kanunun

Detaylı

ÜYE ADAYI BAŞVURU FORMU

ÜYE ADAYI BAŞVURU FORMU Revizyon Tarihi 05.01.2016 Sayfa No 1 / 5 BAŞVURU TARİHİ I- ADAYIN KİMLİK BİLGİLERİ SOYADI ADI T.C.KİMLİK NUMARASI DOĞUM TARİHİ VE YERİ BABA ADI NÜFUSA KAYITLI OLUNAN YER EV ADRESİ EV TELEFONU VE FAKS

Detaylı

KMÜ İİBF KAMU YÖNETİMİ VİZE SORULARI

KMÜ İİBF KAMU YÖNETİMİ VİZE SORULARI KMÜ İİBF KAMU YÖNETİMİ VİZE SORULARI -A Grubu- AÇIKLAMA : Sınav 25 sorudan oluşmakta olup her soru 4 puan üzerinden değerlendirilecektir. Yanlış cevaplar doğruyu götürmemektedir. Sınav süresi 30 dakikadır.

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

5 soru-cevap:layout 1 4/28/11 12:14 PM Page 201 CEVAPLAR VE PARALEL OTURUM I SORULAR 201

5 soru-cevap:layout 1 4/28/11 12:14 PM Page 201 CEVAPLAR VE PARALEL OTURUM I SORULAR 201 4/28/11 12:14 PM Page 201 PARALEL OTURUM I SORULAR VE CEVAPLAR 5 soru-cevap:layout 1 201 5 soru-cevap:layout 1 4/28/11 12:14 PM Page 202 202 5 soru-cevap:layout 1 4/28/11 12:14 PM Page 203 IX. türkiye

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: 25540

Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: 25540 Resmi Gazete Tarihi: 01.08.2004 Resmi Gazete Sayısı: 25540 ASGARİ ÜCRET YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, asgari ücretin tespiti sırasında

Detaylı

İŞLETME VE İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ ORGANİZASYON ŞEMASI

İŞLETME VE İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ ORGANİZASYON ŞEMASI İŞLETME VE İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ ORGANİZASYON ŞEMASI İşletme ve İştirakler Müdürü Şef İdari İşler Servisi İşletme ve İştirakler Servisi T.C. KARS BELEDİYESİ İŞLETME ve İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV

Detaylı

KANUNLAŞTIRMA KANUNLAŞTIRMA. Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. Kanunlaş'rma hareketleri:

KANUNLAŞTIRMA KANUNLAŞTIRMA. Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. Kanunlaş'rma hareketleri: Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. KanunlaşDrma iki anlamda kullanılır: a) Genel anlamda kanunlaş'rma (Taknin): Kanun halinde kural koyma yani mevcut kuralın yazılı hukuk

Detaylı

NECİP FAZIL KISAKÜREK

NECİP FAZIL KISAKÜREK NECİP FAZIL KISAKÜREK NECİP FAZIL KISAKÜREK kimdir? Necip fazıl kısakürekin ailesi ve çocukluk yılları. 1934e kadar yaşamı 1934-1943 yılları hayatı Büyük doğu cemiyeti 1960tan sonra yaşamı Siyasi fikirleri

Detaylı

YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ

YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ Đnternete erişime ilişkin yasaklamalara sınırlama getiren ve muhtemel bir kötüye kullanma durumuna karşı hukuki kontrol güvencesi sunan katı bir yasal çerçevede alınmayan

Detaylı

Ekonomiye Giriş I Economics I

Ekonomiye Giriş I Economics I MÜFREDAT ADI: Siyaset 2010 Bu program 2010-2011 ve 2011-2012 akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. Siyaset 2012 müfredatı için tıklayınız Siyaset 2015 müfredatı için tıklayınız

Detaylı

TÜZEL KİŞİ ÜYE ADAYI BAŞVURU FORMU

TÜZEL KİŞİ ÜYE ADAYI BAŞVURU FORMU Sayfa No 1 / 5 BAŞVURU TARİHİ I-ŞİRKET BİLGİLERİ A-ŞİRKET KİMLİK BİLGİLERİ 6 ADET RESİM ŞİRKET/ ŞİRKETLER GRUBU/HOLDİNG ADI ADRESİ TELEFON VE FAKS WEB ADRESİ B-MÜLKİYET VE İDARİ YAPI ŞİRKETİN HİSSEDAR

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 17 BİRİNCİ BÖLÜM: TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK I. İSLAMİYET ÖNCESİNDE KURULAN DEVLETLER VE ANAYASAL YAPI 20 A. HUN DEVLETİ (MÖ. IV. yy.-ms 4. yy) 20 B. GÖKTÜRK DEVLETİ

Detaylı

3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN 3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN

Detaylı

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

KAY 388 BÜROKRASİ KURAMLARI METE YILDIZ DERS 3: OSMANLI DÖNEMİNDE BÜROKRASİ

KAY 388 BÜROKRASİ KURAMLARI METE YILDIZ DERS 3: OSMANLI DÖNEMİNDE BÜROKRASİ KAY 388 BÜROKRASİ KURAMLARI METE YILDIZ DERS 3: OSMANLI DÖNEMİNDE BÜROKRASİ İNCELENECEK KONULAR Bürokratik örgütteki değişim Örn: Bürokrasinin değişik kesimleri arasındaki güç dengesi ve değişimi Personel

Detaylı

TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI AKADEMİK DERGİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI

TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI AKADEMİK DERGİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI AKADEMİK DERGİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu esasların amacı, Akademik Dergiler

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi) Ankara Üniversitesi 2000

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi) Ankara Üniversitesi 2000 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Sezai BALCI Doğum Tarihi : 15 Temmuz 1976 Öğrenim Durumu : Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi)

Detaylı

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK 1 ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Temel

Detaylı

SAYIŞTAYA VERİLEN HER ÇEŞİT GiDER VE GELİR EVRAKI İLE HER ÇEŞİT BELGELERİN SAKLANMA SÜRELERİ VE YOKEDİLME USULLERİ HAKKINDA TÜZÜK

SAYIŞTAYA VERİLEN HER ÇEŞİT GiDER VE GELİR EVRAKI İLE HER ÇEŞİT BELGELERİN SAKLANMA SÜRELERİ VE YOKEDİLME USULLERİ HAKKINDA TÜZÜK 1891 SAYIŞTAYA VERİLEN HER ÇEŞİT GiDER VE GELİR EVRAKI İLE HER ÇEŞİT BELGELERİN SAKLANMA SÜRELERİ VE YOKEDİLME USULLERİ HAKKINDA TÜZÜK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 16.11.1970, No : 7/1564 Dayandığı

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

Bu program , ve akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır.

Bu program , ve akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. MÜFREDAT ADI: Siyaset 2012 Bu program 2012-2013, 2013-2014 ve 2014-2015 akademik yıllarında birinci sınıfa başlayan öğrencilere uygulanacaktır. BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL Dersin Dersin İngilizce Adı Dersin

Detaylı

ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim?

ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim? Hayır. Türkiye de patent başvurusu yapmakla ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim? Sadece, 1 Kasım 2000 tarihinden itibaren Türkiye nin de dahil olduğu 38 Avrupa ülkesi tarafından kabul edilen ve ayrıca

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO : 2008/29 TARİH : 30/10/2008

VERGİ SİRKÜLERİ NO : 2008/29 TARİH : 30/10/2008 Abide-i Hürriyet Cad Bolkan Center No 285 C Blok, Kat 2 34381 Şişli İstanbul T +90 (0) 212 373 00 00 F +90 (0) 212 291 77 97 E infoist@gtturkey.com VERGİ SİRKÜLERİ NO : 2008/29 TARİH : 30/10/2008 KONU

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ

İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ 4913 İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 10/4/2006 No : 2006/10343 Dayandığı Kanunun Tarihi : 10/11/2005 No : 5429 Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 5/5/2006 No : 26159 Yayımlandığı

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN ŞAH ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL YAYINLARI TEŞVİK PROGRAMI UYGULAMA ESASLARI YÖNERGESİ

T.C. SÜLEYMAN ŞAH ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL YAYINLARI TEŞVİK PROGRAMI UYGULAMA ESASLARI YÖNERGESİ T.C. SÜLEYMAN ŞAH ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL YAYINLARI TEŞVİK PROGRAMI UYGULAMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, GÖREV, SORUMLULUKLAR VE DAYANAK Amaç ve Kapsam MADDE 1- (1) Bu Uygulama Yönergesi

Detaylı

KOMİSYON ÜYELERİ. (İmza) (İmza) (İmza) Komisyon Raporu üzerinde meclisçe yapılan müzakerelerden sonra;

KOMİSYON ÜYELERİ. (İmza) (İmza) (İmza) Komisyon Raporu üzerinde meclisçe yapılan müzakerelerden sonra; T.C. ANTAKYA BELEDİYE MECLİSİ DÖNEMİ :ŞUBAT 2016 BİRLEŞİM :4 OTURUM :1 TOPLANTI TARİHİ :05.02.2016 GÜNDEM MADDE NO :2 KARAR NO :29 ÖZÜ :ANTAKYA BELEDİYESİ MUHTARLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ NÜN GÖREV, YETKİ VE

Detaylı

2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU

2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU 2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU Değerli Öğretim Elemanlarımız ve İdari Personelimiz, Cumhuriyet Üniversitesi Dış İlişkiler Birimi ERASMUS+ Kurum Koordinatörlüğü 2014-2015 akademik yılında

Detaylı

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN 3729 MĠLLETLERARASI ANDLAġMALARIN YAPILMASI, YÜRÜRLÜĞÜ VE YAYINLANMASI ĠLE BAZI ANDLAġMALARIN YAPILMASI ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 244 Kabul Tarihi : 31/5/1963

Detaylı

TURKIYE DE YEREL YONETIMLER: Doç.Dr. Ahmet MUTLU

TURKIYE DE YEREL YONETIMLER: Doç.Dr. Ahmet MUTLU TURKIYE DE YEREL YONETIMLER: Doç.Dr. Ahmet MUTLU YEREL YONETIMLERIN TARIHCESI Turkıyede yerel yonetımler 1839 Tanzımat Fermanı nı ızleyen donemde ve 1854 Kırım Savası sonrasında kurulmustur. Bu zamana

Detaylı

DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR UKRAYNA KONSOLOSLUGU & BÜYÜKELÇİLİĞİ eski pasaporttan yeni pasaporta vize aktarımı yapmamaktadır. Uzun süreli vizeniz olsa da pasaportunuzu değiştirdiğinizde yeniden vize

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TELEFON YÖNETMELİĞİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TELEFON YÖNETMELİĞİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TELEFON YÖNETMELİĞİ Başkanlık Divanı Karar Tarihi : 04/03/1993 Karar No : 44 Başkanlık Divanı Değişiklik Karar Tarihi : 30/12/1998 Karar No : 98 Başkanlık Divanı Değişiklik

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

Değerli Yöneticiler, son yıllarda vergi incelemeleri büyük ölçüde bu konu etrafında dönmeye başladı.

Değerli Yöneticiler, son yıllarda vergi incelemeleri büyük ölçüde bu konu etrafında dönmeye başladı. Değerli Yöneticiler, son yıllarda vergi incelemeleri büyük ölçüde bu konu etrafında dönmeye başladı. Şayet bir grup şirketi iseniz, diğer bir deyişle ilişkili şirketlerden mal ve veya hizmet alıp satıyorsanız,

Detaylı

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 Z ;... Sayı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile Bankacılık Kanunu'nda Değ Yapılması

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

İHRACATA YÖNELİK DEVLET YARDIMLARI KAPSAMINDA DESTEKLEME VE FİYAT İSTİKRAR FONUNDAN YAPILAN ÖDEMELERE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

İHRACATA YÖNELİK DEVLET YARDIMLARI KAPSAMINDA DESTEKLEME VE FİYAT İSTİKRAR FONUNDAN YAPILAN ÖDEMELERE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 19.03.2011 Resmi Gazete Sayısı: 27879 İHRACATA YÖNELİK DEVLET YARDIMLARI KAPSAMINDA DESTEKLEME VE FİYAT İSTİKRAR FONUNDAN YAPILAN ÖDEMELERE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Indorama Ventures Public Company Limited

Indorama Ventures Public Company Limited Indorama Ventures Public Company Limited Yolsuzlukla Mücadele Politikası (12 Ocak 2014 tarih ve 1/2014 No'lu Yönetim Kurulu Toplantısında onaylandığı şekilde) Revizyon 1 (20 Şubat 2015 tarih ve 2/2015

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI

KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Yayınları : 40 Kadınların Belleği Dizisi No : 8 Yayına Hazırlayan A. Oğuz İcimsoy PROJE DESTEĞİ FİNLANDİYA BÜYÜKELÇİLİĞİ Baskı ve Cilt: Hanlar Matbaası

Detaylı

T. C. İzmir Bornova Belediyesi Dış İlişkiler Müdürlüğü Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM

T. C. İzmir Bornova Belediyesi Dış İlişkiler Müdürlüğü Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM T. C. İzmir Bornova Belediyesi Dış İlişkiler Müdürlüğü Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı; Bornova Belediye

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

KAYSERİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (KAYHAM) STRATEJİK PLAN ( )

KAYSERİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (KAYHAM) STRATEJİK PLAN ( ) KAYSERİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (KAYHAM) STRATEJİK PLAN (2014 2016) MİSYON Kayseri nin geçmişini doğru anlayarak, bugünü verimli/iyi değerlendirerek ve geleceğini akıllı planlayarak, Kayseri nin

Detaylı

T.C ÇAMAŞ KAYMAKAMLIĞI (İlçe Yazı İşleri Müdürlüğü) HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER

T.C ÇAMAŞ KAYMAKAMLIĞI (İlçe Yazı İşleri Müdürlüğü) HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER T.C ÇAMAŞ KAYMAKAMLIĞI (İlçe Yazı İşleri Müdürlüğü) HİZMET STANDARTLARI TABLOSU SIRA NO VATANDAŞA SUNULAN HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRESİ (EN GEÇ SÜRE) 1- Taşınmaz

Detaylı

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ...

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ... ÖRNEK SORU: 1 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti açısından, 30 Ekim 1918 de, yenilgiyi kabul ettiğinin tescili niteliğinde olan Mondros Ateşkes Anlaşması yla sona erdi. Ancak anlaşmanın,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı