T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2611 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1579 F NANSAL EKONOM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2611 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1579 F NANSAL EKONOM"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2611 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1579 F NANSAL EKONOM Yazarlar Yrd.Doç.Dr. Asl AFfiAR (Ünite 1, 4-5) Yrd.Doç.Dr. Nuray SLAT NCE (Ünite 2) Yrd.Doç.Dr. Bengül GÜLÜMSER ARSLAN (Ünite 3, 6) Doç.Dr. Nilgün ÇA LARIRMAK USLU (Ünite 7) Yrd.Doç.Dr. Feride H. BAfiTÜRK (Ünite 8) Editör Doç.Dr. Muharrem AFfiAR ANADOLU ÜN VERS TES

2 çindekiler iii çindekiler Önsöz... vii Finansal Sistem ve flleyifli... 2 REEL VE F NANSAL SEKTÖR AYIRIMI... 3 F NANSAL S STEM VE UNSURLARI... 5 Fon Arz Edenler... 6 Fon Talep Edenler... 7 Finansal Arac lar... 8 Finansal Araçlar... 9 Yasal ve Kurumsal Düzenlemeler... 9 F NANSAL S STEM N FONKS YONLARI Tasarruflar Art rma Fonksiyonu Ödeme Fonksiyonu Likidite Fonksiyonu Kredi Fonksiyonu Servet Biriktirme Fonksiyonu Politika Oluflturma Fonksiyonu Risk Yönetimi ve Kontrolü Fonksiyonu Enformasyon Fonksiyonu F NANSAL S STEM N filey fi Do rudan Finansman Dolayl Finansman F NANSAL P YASALAR Organize ve Organize Olmayan Piyasalar Para ve Sermaye Piyasalar Birincil ve kincil Piyasalar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Finansal Araçlar F NANSAL ARAÇLARIN ÖZELL KLER PARA P YASASI ARAÇLARI Hazine Bonosu Mevduat Sertifikas Finansman Bonosu Repo Ticari Senetler SERMAYE P YASASI ARAÇLARI Hisse Senetleri Hisse Senetlerinde De er Tan mlamas Hisse Senetlerinin Ekonomik fllevleri Hisse Senedinin Türleri Hisse Senetleri Getirileri Hisse Senedinin Zayi Olmas ve Zamanafl m Tahviller Tahvil Türleri ÜN TE 2. ÜN TE

3 iv çindekiler Tahvillerde De er Tan mlamalar Kâr Zarar Ortakl Belgeleri (KOB) Kat lma ntifa Senetleri Gelir Ortakl Senetleri (GOS) Varl a Dayal Menkul K ymetler (VDMK) Banka Bonolar ve Banka Garantili Bonolar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yararlan lan nternet Adresleri ÜN TE 4. ÜN TE Finansal Arac l l k ve Finansal Düzenleme...56 F NANSAL ARACILAR Bankalar Banka D fl Mali Arac lar DÜZENLEY C VE DENETLEY C KURUMLAR Bankac l k Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Sermaye Piyasas Kurulu (SPK) Hazine Müsteflarl Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu (TMSF) Tasarruf Mevduat ve Kat l m Fonu Sigortas Meslek Birlikleri Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yararlan lan nternet Adresleri Faiz ve Faiz Oranlar n n Belirlenmesi FA Z N ANLAM VE ÖNEM Faiz ve Önemi Faiz Oran Kavram FA Z ORANLARININ BEL RLENMES Klasik Faiz Teorisi Likidite Tercihi Teorisi Ödünç Verilebilir Fonlar Teorisi FA Z ORANLARININ YAPISI Faiz Oranlar n n Risk Yap s Faiz Oranlar n n Vade Yap s Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar

4 çindekiler v Paran n Zaman De eri ve Faiz Oranlar PARANIN ZAMAN DE ER VE MAL YET FA Z KAVRAMI VE FA Z TÜRLER Nominal Faiz Oran - Reel Faiz Oran Risksiz Faiz Oran Efektif Faiz Oran Basit Faiz Bileflik Faiz BAS T FA Z HESAPLAMALARI Basit Faiz Tutar n n Hesaplanmas Basit Faizde Gelecek De er Hesaplanmas Basit Faizde Bugünkü De er Hesaplanmas B LEfi K FA Z HESAPLAMALARI Bileflik Faizde Gelecek De er Hesaplanmas Bileflik Faizde Bugünkü De er Hesaplanmas Y lda Birden Fazla Faiz Ödenmesi Durumunda Bileflik Faizde Gelecek De er Hesaplanmas Y lda Birden Fazla Faiz Ödenmesi Durumunda Bileflik Faizde Bugünkü De er Hesaplanmas ANÜ TE HESAPLAMALARI Anüitelerin Bugünkü De eri Anüitelerin Gelecek De eri Peflin Anüiteler Devaml Anüiteler Geciktirilmifl Anüitelerin Bugünkü De eri Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Döviz Piyasalar ve Döviz Kuru Riski Yönetimi DÖV Z KURU DÖV Z P YASASI DENGES VE DÖV Z KURU S STEMLER Uzun Dönem Denge Döviz Kurunun Belirlenmesi D fl Ticaret Ak mlar Yaklafl m Sat n Alma Gücü Paritesi Teorisi K sa Dönem Denge Döviz Kurunun Belirlenmesi Faiz Paritesi Yaklafl m Döviz Kuru Sistemleri DÖV Z KURU R SK YÖNET M VE TÜREV filemler Döviz Kuru Riski Türev (Vadeli) Piyasa fllemleri Forward Sözleflmeler Vadeli fllem (Futures) Sözleflmeleri Opsiyon Sözleflmeler Swap Sözleflmeler Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE 6. ÜN TE

5 vi çindekiler 7. ÜN TE 8. ÜN TE Finansal Getiri ve Risk G R fi GET R VE GET R N N ÖLÇÜMÜ Tarihi Getiri Beklenen Getiri R SK VE R SK N ÖLÇÜMÜ Riskin Tan m ve Önemi Risk Türleri Riskin Ölçülmesi Portföy Riski Portföyün Standart Sapmas Beta Katsay s Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Finansal Varl k De erlemesi F NANSAL VARLIK TALEB N ETK LEYEN FAKTÖRLER Servet Beklenen Getiri Risk Likidite Bilgi Edinme Maliyeti H SSE SENED DE ERLEMES Kâr Pay (Temettü) skonto Modeli Fiyat/Kazanç Oran Modeli Piyasa De eri/defter De eri Oran Modeli TAHV L DE ERLEMES Birincil Piyasada De erleme kincil Piyasada De erleme Tahvil De erlemesinde Süre (Duration) Yaklafl m TAHV LDE DERECELEND RME Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Ek Ek Ek Ek

6 Önsöz vii Önsöz Bilindi i gibi istikrarl bir büyüme ve geliflmenin sa lanmas bütün ekonomilerin temel hedeflerinden birisidir. Ekonomik geliflme bir süreci ifade eder ve sürecinin önemli faktörlerinden birisinin finansal iliflkiler ve ifllemler oldu u konusunda, iktisat literatüründe genel bir kabul bulmaktad r. Çünkü etkin iflleyen bir finansal ekonomik yap, tasarruflar için do ru kullan m alanlar n n oluflmas na ve fonlar n kullan m etkinli i ve süreklili inin gerçeklefltirilmesine hizmet etmektedir. Günümüz ekonomilerinin önemli özelliklerinden birisi, yat r m ve tasarruf kararlar n verenlerin genelde farkl ekonomik birimler olmas d r. Ekonomik iflleyifle ba l olarak, farkl birimler taraf ndan yap lan tasarruflar n yine farkl birimler taraf ndan yap lan yat r mlara aktar lmas ifllevi, finansal sistem arac l yla gerçekleflmektedir. Finansal sistem ise, bir ekonomide belli kifli ve kurumlar n, piyasalar n, araçlar n ve organizasyonlar n, beraberce çeflitli finansal fonksiyonlar yerine getirmek üzere, bir araya gelmeleri sonucunda oluflan bir bütündür. Finansal sistemin fonksiyonlar n gere i gibi yerine getirebilmesi, yani tasarruflar ile yarat lan kaynaklar n verimli alanlara aktar labilmesi, o sistemin etkinli i ve geliflmifllik düzeyi ile ilgilidir. Bu ba lamda ekonominin finansal iliflkilerinin ele al nd ve yani ekonominin finansal boyutunun analiz edildi i yap n n iflleyifli ayr bir öneme sahiptir. Finansal Ekonomi olarak isimlendirilmifl olan elinizdeki kitap, bu yap n n iflleyifli ve analizine yönelik haz rlanm flt r. Kitap içeri i itibariyle ö rencilere, içinde bulunduklar ekonominin finansal ilifliklerinin analiz edebilme yetene i kazand rmaya yöneliktir. Ayr ca mezuniyet sonras istihdam edilebilecekleri alanlardan birisi olan finansal sektörün iflleyiflinin ve özelliklerinin bilinmesi, kendi pozisyonlar n flimdiden ayarlayabilmeleri anlam nda, ö rencilerimize katk sa layaca inanc nday m. Bize kitab n yaz lmas olana n sunan Anadolu Üniversitesi Rektörü Say n Prof. Dr. Davut AYDIN a öncelikli bir teflekkürü borç bilirim. Ayr ca kitab n yaz lmas ndaki üstün çabalar ndan dolay yazar arkadafllar ma da çok teflekkür ediyorum. Elinizdeki kitap, yaz m ndan tasar m na, grafikten, test araflt rmas na ve dizgiye kadar bir süreç içinde tamamlanm flt r. Bu süreç içinde yer alan bütün eme i geçenlere de teflekkürü borç biliriz. Bafllang c ndan sonuna kadar bir çaba, özveri ve heyecan n ürünü olan kitab n, bütün ö rencilerimize yararl olmas n diliyorum. Editör Doç.Dr. Muharrem AFfiAR

7 1F NANSAL EKONOM Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Reel ve finansal sektörleri ay rt edebilecek; Finansal sistemin unsurlar n aç klayabilecek; Finansal sistemin fonksiyonlar n listeyebilecek; Finansal sistemin iflleyiflini aç klayabilecek; Finansal piyasalar n türlerini aç klayabilecek bilgi ve beceri kazanabileceksiniz. Anahtar Kavramlar Reel ve finansal sektör Finansal sistem Sermaye piyasas Finansal araç Para piyasas Do rudan ve dolayl finansman çindekiler Finansal Ekonomi Finansal Sistem ve flleyifli REEL VE F NANSAL SEKTÖR AYIRIMI F NANSAL S STEM VE UNSURLARI F NANSAL S STEM N FONKS YONLARI F NANSAL S STEM N filey fi F NANSAL P YASALAR

8 Finansal Sistem ve flleyifli REEL VE F NANSAL SEKTÖR AYIRIMI Mal ve hizmetlerin üretimi, tüketimi, al m ve sat m, bunlar karfl l nda yap lan ödemeler, borç alma, borç verme, yat r m gibi ekonomik faaliyetler genel ekonomik yap içinde gerçekleflmektedir. Bunlardan üretim, tüketim, de iflim, reel yat r mlar gibi olanlar reel sektörü ilgilendirirken, finansal nitelikte olan varl klar n üretim ve de iflimi ise finansal sektörün konusunu oluflturmaktad r. Reel sektör (reel kesim), ekonominin tar m, sanayi ve hizmetler ana sektörlerinde üretici ve tüketici konumundaki ekonomik birimlerin tümünü temsil eden kesimdir. Bu kesimin ihtiyaç duydu u fonlar finansal sektör taraf ndan toplan r ve reel sektöre kulland r l r. Bu süreçte finansal sektör ve finansal iliflkilere önemli bir rol düflmektedir. Piyasa ekonomilerinde reel sektörün iflleyifli mal, hizmet ve parasal ak mlar n birlikte gerçkeleflmesini gerektirmektedir. Bu durumu afla da flekil 1.1 yard m yla ve üç aflamal olarak aç klamaya çal flal m. Birinci aflama mal ve hizmet ak m d r. Bu ak m n bafllang ç noktas n hane halk ve iflletmeler oluflturur. kinci aflama devletin yer ald, vergiler ile mal hizmetlerin oluflturdu u bir süreçtir. Üçüncü aflamada ise d fl alem iliflkileri yer almaktad r. Hane halk üretim için gerekli üretim faktörlerini (sermaye, emek) firmalara sa lamaktad r. Firmalar ise hane halk için tüketim mallar sa lamakta, hane halk ise bu mallar sat n almaktad r. Mal ve hizmet ak m hiç durmadan devam ederken ters yönlü bir ak m da ayn flekilde devam etmektedir. Bu ak m para ve harcama ak m d r. Bu ak mda hane halk n n üretim kayna olarak verdi i sermaye ve emek karfl l nda ters yönlü ücret ve faiz hane halk na gelmektedir. Bu hane halk n n gelirlerini oluflturur. Buna gelir ak m da denilebilir. Di er taraftan firmalar ürettikleri mallar hane halk na satt klar için hane halk bu mallar n karfl l n ödeyeceklerdir. Bu sayede tüketim ak m na ters yönlü bir para ak m daha oluflacakt r. Buna da harcama ak m denilebilir. flte bu mal ve hizmet ak m ile tam ters yöndeki para ak m sürekli bir flekilde devam eder. Di er bir ekonomik birim ise devlettir ve ekonomide devletin de çeflitli ekonomik ifllevleri bulunmaktad r. Klasik anlamda devletin temel görevlerinden birisi ülkenin ba ms zl n d flar ya karfl korumak, di eri ise içerde güvenli i sa layarak adalet da tmakt r. Günümüzde devlet daha çok sosyal bir varl k olarak karfl m za ç kmakta ve vatandafllara yönelik bir tak m hizmetler sunmaktad r. Bunlara kamu hizmeti denilmektedir. Bu anlamda devlet kamu hizmetini yerine getirebilmek için vergi toplayarak gelir elde etmektedir. Bu vergiler dolayl ve dolays z vergi olarak Reel sektörün ihtiyaç duydu u fonlar finansal sektör taraf ndan toplan r ve reel sektöre kulland r l r. Ekonomide mal ve hizmet ak mlar ile tam ters yönde oluflan parasal ak mlar sürekli bir flekilde devam etmektedir.

9 4 Finansal Ekonomi fiekil 1.1 ikiye ayr l r. Dolays z vergiler; gelir vergisi, kurumlar vergisi, emlak vergisi, tafl t vergisi gibi do rudan vergi dairelerine yat r lan vergilerdir. Dolayl vergiler ise ürün fiyatlar na kar flm fl durumda olan vergilerdir. Devlet, vergileri iflletmeler ve hane halk ndan toplamakta ve bunlar devletin gelirini oluflturmaktad r. Ayn zamanda devlet toplad vergi karfl l nda firma ve hane halk na kamu hizmeti sa lamaktad r. Ayr ca devlet, kamuda çal flacak emek ve sermayeyi de hane halk ndan hizmet ak m ile sa larken, ters yönde hane halk na gelir ak m oluflmaktad r. Devlet iflletmelerden de kamu hizmetini sa lamak için mal ve hizmet al m yapmaktad r. Bunlar n karfl l olarak da harcama ak m oluflmaktad r. Ekonomide mal, hizmet ve parasal ak mlar Vergiler (para) DEVLET Vergiler (para) Kamu hizmetleri fi RKETLER Mallar ve hizmetler Mallar ve hizmet bedelleri (para) Üretim faktörü Üretim faktörleri bedeli (para) HANE HALKI hracat, ithalat (mal,hizmet ve parasal) DIfi ALEM thalat ve bedelleri (parasal) Günümüzde art k ekonomiler d fla aç kt r. Yani baflka ekonomiler ile iliflkiler içindedir. Ekonomideki yabanc ülkelerle iliflkiler iflletmeler, devlet ve hane halklar kanal yla sa lanmaktad r. Bu anlamda ekonomik birimler bir taraftan d fl sat m (ihracat) yapmakta, di er taraftan da d flar ndan al m (ithalat) yapmaktad r. Bu ak mlar n ters yönlü istikametinde d flar ya ithalat karfl l gelir ak m ve ihracat karfl l ülkeye giren, sat lan mal karfl l, gelir ak m olmaktad r. thalat ülke için gelir azalt c etki yaparken, ihracat ülkenin gelirini artt r c etki yapar. Böyle bir ekonomide makro ekonomik dengenin sa lanabilmesi için gelir, harcama eflitli inin sa lanmas gerekmektedir. Bunun için ekonominin geneli için elde edilen gelirin tamam n n harcanmas gerekti i de bir gerçektir. Yani harcanmayan yani arta kalan hiçbir gelir kalmamal d r. Bunun anlam ekonomik birimlerin tasarruf yapmamas d r. Oysa gerçek yaflamda bu mümkün de ildir. Bilindi i gibi ekonomik birimler çeflitli saiklere ba l olarak gelirlerinin bir k sm n tüketmez, bir flekilde tüketimlerinin bir k sm n ötelerler. Bu durumda ekonomik birimlerin bireysel anlamda tasarruf yapt klar n söyleyebiliriz. fiimdi böyle bir durumda ekono-

10 1. Ünite - Finansal Sistem ve flleyifli mide yap lan bu tasarruf düzeyi kadar bir harcama eksi i ortaya ç kacakt r. Dolay s yla da makro ekonomik anlamda gelir, harcamalardan fazla olacak ve makro denge sa lanamayacakt r. Bunun böyle uzun süre devam etmesi ilerleyen aflamalarda ekonomik daralma ile sonuçlanacakt r. fiimdi böyle bir durumda çözüm, tasarruflar n bir flekilde harcamalara kanalize edilmesidir. Buradaki harcamalar, ekonominin daha da büyümesini sa layacak yat r m harcamalar d r. flte bu süreçte finansal sektör, finansal iliflkilere önemli bir rol düflmektedir. Finansal sektör reel sektörün rakibi de il onun tamamlay c s d r. Bu ba lamda, ekonominin daha da büyümesine hizmet eden bir sektör olarak ekonomik yap n n önemli bir alt sektörüdür. Finansal sektör, finansal piyasalar sayesinde birikimleri reel yat r mlara dönüfltürür. Bununla birlikte ekonominin etkin bir flekilde ifllemesi ve büyümesi için finansal sistemin de etkin çal flmas oldukça önemlidir. Günümüz ekonomilerinin iflleyiflinde finansal sistemin önemli bir etkisi bulunmaktad r. Yukar daki aç klamalar ba lam nda, günümüz ekonomilerinin sa l kl ifllemesinin koflullar ndan birisi, fonlar n arz edenlerden (tasarruf sahipleri) talep edenlere (yat r mc lar) do ru etkin bir flekilde ak fl n sa layacak, etkin bir finansal sistemin varl d r. Ekonominin iflleyifli içinde bu sistemin en önemli fonksiyonu, borç alma ve borç verme ifllemlerinin etkin bir flekilde gerçekleflmesi amac yla fon arz ve talep edenleri bir araya getirmektir. Bu nedenle finansal sistemin yap s ve iflleyiflinin genel hatlar yla ortaya konulmas gerekmektedir. flte bundan sonra finansal sektör ba lam nda finansal sistemin genel iflleyifli ortaya konulacakt r F NANSAL S STEM VE UNSURLARI Yat r m ve tasarruf kararlar n n farkl birimler taraf ndan verildi i günümüz piyasa ekonomilerinde, tasarruflar n yat r mlara aktar lmas ifllevi finansal sistem arac l - yla gerçekleflmektedir. Paran n ve de iflik düzeylerde paran n fonksiyonlar n gören çeflitli finansal araçlar n üretildi i ve ekonominin iflleyifli içine sokuldu u finansal sistem, bu fonksiyonu dolay s yla ayn zamanda ekonominin mikro ve makro performans n n da belirleyicisi durumundad r. Finansal sistem ile ilgili aç klamalara öncelikle, sistem tan m ile bafllamak daha uygun olacakt r. Sistem belirli bir amaca yönelik olarak, aralar nda do rudan ya da dolayl iliflkiler bulunan ve ayn zamanda karfl l kl olarak birbirlerini etkileyen parçalar n oluflturdu u bir bütün olarak tan mlan r. Bu ba lamda uygulamada de- iflik sistemlerin varl n bilmekteyiz. Bunlardan birisi ve en iyi bilineni e itim sistemidir. E itim sistemi günlük yaflant m zda çok tart fl lan ve her vatandafl n bir flekilde uygulamalar ndan etkilendi i bir bütünü temsil etmektedir. E itim sisteminin bir amac bulunmaktad r. Bu amaç ça n gerekliliklerine uygun gerekli bilgiler ile donat lm fl, kendisine ve içinde yaflad topluma yararl bireyler yetifltirmek olarak özetlenebilir. Bu amac gerçeklefltirmek için birbiriyle iliflkili de iflik unsurlar n bir araya gelmesi yani bir bütün oluflturmas gerekir. E itim sistemini oluflturan unsurlar ise, baflta Milli E itim Bakanl olmak üzere, Milli E itim Müdürlükleri, yöneticiler, ö retmenler, ö renciler, veliler, okullar, çeflitli e itim araç gereçleri, gerekli yasalar ve yönetmelikler olarak s ralanabilir. Say lan yukar daki unsurlar n bir ya da birkaç nda ortaya ç kacak bir sorun, e itim sisteminin kendinden beklenilen amac n gerçekleflmesini zora sokar. Dolay s yla e itim sisteminin etkin çal flmas demek, sistemi oluflturan unsurlar n birbiriyle bir ahenk, düzen içinde çal flmas n gerektirmektedir. E itim sistemi ile ilgili yukar daki genel bilgilerden sonra finansal sistemle ilgili aç klamalara geçebiliriz. Bir ekonomide makro ekonomik dengenin gerçekleflmesi, gelir harcama eflitli inin sa lanabilmesine ba l d r. 5 Günümüz ekonomilerinin sa l kl ifllemesinin koflullar ndan birisi, fonlar n arz edenlerden (tasarruf sahipleri) talep edenlere (yat r mc lar) do ru etkin bir flekilde ak fl n sa layacak, etkin bir finansal sistemin varl d r. Finansal sistem, fonksiyonlar itibariyle ekonominin mikro ve makro performans n n belirleyicisi durumundad r.

11 6 Finansal Ekonomi fiekil 1.2 Finansal sistem, bir ekonomide belirli kifli ve kurumlar n, piyasalar n, araçlar n ve organizasyonlar n beraberce çeflitli finansal fonksiyonlar yerine getirmek üzere, bir araya gelmeleri sonucunda oluflan bir bütündür. Finansal sistem, asl nda kendisini de kapsayan genel ekonomik sistemin bir alt sistemidir. Bir bütün olarak birçok kurumun, arac n ve piyasan n bir araya gelmesinden oluflur. Afla da fiekil 1.2 de finansal sistemin yap s görülmektedir. Finansal Sistem ve Unsurlar Y A S A L Fonlar Finansal Piyasalar V E Fonlar KU R U M S Devletler iflletmeler Hane halklar Fon Fazlas Olanlar Fonlar Fonlar F.Araç Finansal Arac lar Do rudan Finansman Fonlar F.Araç Devletler flletmeler Fon Hane Aç halklar Olanlar A L Dolayl Finansman R EL E L E M ZEN DÜ Finansal sistem, belirli kifli ve kurumlar n, piyasalar n, araçlar n ve organizasyonlar n beraberce çeflitli finansal fonksiyonlar yerine getirmek üzere, bir araya gelmeleri sonucunda oluflan bir bütündür. Genel anlamda sistem ve ayn zamanda finansal sistem ile ilgili tan mda ortaya ç kan temel özellik, aralar nda iliflkiler bulunan ve birbirilerini etkileyen unsurlar n varl d r. Bunlar sistemin temel unsurlar olarak kabul edilir. Bu anlamda finansal sistemin temel unsurlar ; fon arz edenler, fon talep edenler, finansal arac lar (kurumlar), finansal araçlar ve yasal-kurumsal düzenlemeler olarak s ralanmaktad r. Finansal sistemin say lan bu unsurlar n n ayn zamanda sistemin ana çat s n oluflturdu u da söylenebilir. Fon Arz Edenler Finansal sistemin özünde, kabul edilebilecek bir getiri karfl l nda, mevcut gelirin gelecekteki gelirle de iflimi ve tasarruflar yat r ma dönüfltürme güdüsü bulunmaktad r. Finansal sistemin amaçlar ndan birisi enflasyon gibi olumsuzluklar yaratmadan, ekonominin de iflik sektörlerinde maksimum kaynak kullan m n sa layacak fonlar n elde edilmesidir. Bunun için gelirlerinden daha az harcamada bulunan, tasarruf yapan ve fon sunan ekonomik birimlerin olmas gerekmektedir. Sistem içinde bir tarafta gelirlerinin tamam n tüketmeyen fon fazlas na sahip kesim, di er yanda ise gelirlerinden daha fazla harcama yapan/yapmak isteyen, fon ihtiyac olan (fon aç bulunan) kesim yer al r. Fon fazlas olanlar ya da fon arz edenler, gelirlerinden daha az harcama yapan ya da gelirlerinin bir k sm n n kullan m ndan vazgeçen yani bu anlamda tasarrufta bulunan ekonomik birimlerdir.

12 1. Ünite - Finansal Sistem ve flleyifli Bir ekonomik birimin fon arz edici olabilmesi için öncelikle birikimi yani tasarrufu olmas gerekir. Tasarruf gelirin bilerek ve isteyerek harcanmayan k sm d r. Burada gelirin zorla ya da istem d fl harcanamamas de il, bilerek ya da isteyerek harcaman n yap lmamas ya da ötelenmesi söz konusudur. Tasarruf sahipleri fon arz edici olarak, ellerindeki birikimleri çeflitli araçlar ve arac lar vas tas yla ve yasal kurumsal düzenlemelerin sa lad güven ortam nda, fon talep edicilere kulland - r rlar. Bunlar ayn zamanda sistemin fon kaynaklar n oluflturmaktad r. fiimdi hemen flu soru akla gelebilir. Neden harcanabilecek iken baz ekonomik birmler bilerek ve isteyerek harcama yapmaktan kaç n r, yani neden tasaaruf yaparlar? Ekonomik birimleri tassaruf yapmaya iten fley asl nda, yapt klar tasarruf dolay s yla gelecekte vazgeçtikleri harcamaya k yasla daha fazla harcayabilme (tüketebilme) beklentisidir. Bunun için de yapt klar tasarruflar getiri elde edecekleri alanlarda de erlendirebilmeleri gerekir. Bu ba lamda tasarruf yapanlar bu tasarruflar yat r mlara yönlendirebilir ve buradan getiri elde edebilirler. Bunun di er bir yolu ise bu birikimleri baflkalar vas tas yla kulland rmak ve buradan kazanç elde etmektir. Bu noktada karfl m za fon arz kavram ç kmaktad r. Fon arz eden ve sistemin kaynaklar n yaratan ekonomik birimler, fonlar n mevcut ekonomik koflullar da göz önüne alarak de erlendirmek isteyen, bireysel ve kurumsal yat r mc lardan ibarettir. Bu anlamda hane halklar, iflletmeler ve devletler fon arz edici olarak finansal sistem içinde yer alan ekonomik birimlerdir. Finansal sistemin özünde, bir getiri karfl l nda mevcut gelirin gelecekteki gelirle de iflimi ve tasarruflar yat r ma dönüfltürme ifllevi yer almaktad r. Ekonomik birimlerin tasarruf yapmalar n n alt nda yatan fley, yapt klar tasarruf dolay s yla, vazgeçtikleri tüketime k yasla, gelecekte daha fazla harcayabilme (tüketebilme) beklentisidir. 7 Herhangi bir ticaret (mevduat) bankas na vadeli mevduat hesab açt ran bir hane halk üyesi fon arz edici olarak kabul edilebilir mi? 1 Fon Talep Edenler DÜfiÜNEL M DÜfiÜNEL M Bu konudaki aç klamalara birkaç soru ile bafllayal m. Neden baz ekonomik birimler fon talep edicidir? Fon talep edenler kimlerdir? Fon talep edenler SORUbaflkalar n n SORU fonlar n kullan rken bir maliyete katlan r m? Bu sorular n cevab için gelin flöyle bir mizansen yapal m: Varsayal m ki siz, giriflimci bir ruha sahipsiniz ve oldukça iyi oldu unu düflündü ünüz bir yat r m fik- D KKAT D KKAT rine sahipsiniz. Düflündü ünüz yat r m size oldukça yüksek bir getiri sa layacak. Ancak bir sorununuz var. O da yat r m için gerekli kayna a SIRA sahip S ZDE de ilsiniz. Bu durumda e er yat r m n za ve size sa layaca getiriye inan yorsan z, gerekli kayna bir bedel karfl l nda baflkalar ndan kullanmaya çal flabilirsiniz. Bu durumda AMAÇLARIMIZ finansal sistem içinde fon talep edici olarak yer alabileceksiniz. AMAÇLARIMIZ Fon talep edenler, finansal sistemin en önemli unsurlar ndan birisidir ve finansal sistem içinde fon arz edenlerin tam karfl t bir unsur olarak K karfl m za T A P ç karlar. K T A P Bunlar, gelirlerinden daha fazla harcama yapan ya da bu yönde bir iste i olan, ama bunun için gerekli fonu kendi bafl na sa layamayan, bu ba lamda fon aç olan ekonomik birimlerdir. Söz konusu ekonomik birimler genellikle TELEV ZYON durumlar na TELEV ZYON uygun finansal araçlar kullanmak suretiyle fon fazlas olan ekonomik birimlerin fonlar n kullan rlar ve finansal arac n türüne ba l olarak fonlar n kulland klar ekonomik birimlere çeflitli ekonomik menfaatler sa larlar. Ekonomik menfaat, tahvil vb araçlar için faiz olurken, hisse senedi için kâr pay (temettü) NTERNET olarak karfl m - NTERNET za ç kmaktad r. Fon talep eden ekonomik birimler de, fon arz edenler gibi bireyler (hane halklar ), iflletmeler ve devletler olarak s ralanmaktad r. Finansal sistem için gerek fon arz edenler, gerekse fon talep MAKALE edenler olmazsa MAKALE olmaz olarak kabul edilen en önemli unsurlard r. Herhangi bir finansal sistemin oluflumu her fleyden önce sisteme olan ihtiyaçtan kaynaklan r. Bu ba lamda fon

13 8 Finansal Ekonomi talep edenlerin olmad ve gerekli fonlar n bulunmad bir yap da sistemin gereklili i de sorgulanmal d r. Finansal arac lar, sistem içinde muhtemel gecikmeleri önlemek ve fon ak fl n çabuklaflt rmak gibi çeflitli fonksiyonlar yerine getiren ve fon talep edenler ile arz edenler aras nda köprü görevi gören kurumlard r. Finansal Arac lar Sistem içinde fonlar n arz edenlerden talep edenlere do ru aktar lmas sürecinde çeflitli finansal arac lar (finansal kurumlar) ifllev görmektedir. Burada öncelikle bir konunun aç kl a kavuflmas do ru olacakt r. O da finansal kurum ve finansal arac kavramlar d r. Asl nda her ikisi de ayn fleyi ifade etmektedir. Sadece baz kaynaklarda finansal arac lar, finansal kurumlar olarak da isimlendirilmektedir. Finansal arac lar aç klamaya bir soru ile bafllayal m. Finansal sistem içinde fon de ifliminin kolayl ve h z acaba finansal arac lar n kullan m na ba l olarak nas l de iflir? Ya da soruyu söyle soral m: Fonlar n de iflimi, finansal arac lar kullan - l rsa m daha h zl ve kolay olur? Yoksa bir finansal arac n n hizmetinden yararlanmasak birfley fark etmez mi? Bu sorunun cevab n bir finansal arac olan bankalar örne inden hareketle vermeye çal flal m. Tekirda da ikamet etmekte olan çiftçi Osman Bey hayvanc l k yapmaktad r. Mevcut ah r n n kapasitesini geniflletmek ve ilave olarak da 20 adet büyükbafl hayvan almak istemektedir. Ancak bunun için gerekli T finansal olanaklardan yoksundur. Bu ba lamda kendisine sa lanacak krediye çok ihtiyaç duymakta ama çevresinde bu krediyi sa layacak bir fon arz edici bulamamaktad r. Oysa ülkenin bir baflka köflesinde Ardahan da çiftçilik yapmakta olan Y lmaz Bey, tam ortas ndan yol geçti i için de erlenmifl olan tarlas n n 50 dönümünü T ye satm fl ve bu paray henüz küçük olan o lunun evlilik yafl na gelmesine kadar herhangi bir flekilde getiri sa layacak bir iflte de erlendirmek istemektedir. Normal flartlarda bu ikisinin birbirlerinden haberi olmad için, biraraya gelmesi ve fon de ifliminin gerçekleflmesi neredeyse imkans z gibidir. Bir flekilde birbirlerinden haberdar olduklar n varsayal m. Bu sefer de biraraya gelmeleri uzakl k sorunu nedeniyle zaman alacakt r. Bütün bu engelleri aflt klar n ve bir araya geldiklerini varsayal m. Bu seferde belki de, çitçi Y lmaz Bey hayvanc l k yapan Osman Bey i pek gözü tutmad için fon sa lamak konusunda tereddüt edebilecektir. Bunun d fl nda taraflar n fon de iflim koflullar (kullan m bedeli ve vade vb) konusunda anlaflamamalar gibi sorunlar da ç kabilecektir. Sonuç olarak yukar da say lan ve belki de burada bizim de öngöremedi imiz baflka faktörler nedeniyle fon de iflimi yap lamayacakt r. fiimdi taraflar aras nda finansal arac olarak bir bankan n oldu unu düflünelim. Bu durumda Y lmaz Bey Ardahan daki, belki de kasabas ndaki bir banka flubesinde vadeli hesap açt racak, paras n faiz geliri elde edecek flekilde de erlendirecekti. Tekirda daki Osman Bey ise ayn bankan n Tekirda flubesine giderek oradan hayvanc l k kredisi alt nda gerekli fonu elde edebilecektir. Dolay s yla fon de iflimi konusunda finansal arac n n (banka) olmad durumdaki olumsuzluklar yaflanmayacak, fon de iflimi hem kolay hem de daha h zl flekilde gerçekleflebilecektir. Finansal piyasalar n tam etkin bir iflleyifle sahip olmad günümüz ekonomilerinde finansal arac lar önemli ifllevlere sahiptir. Finansal arac lar, fon ak fl esnas nda muhtemel gecikmeleri önlemek ve fon ak fl n çabuklaflt rmak gibi çeflitli fonksiyonlar yerine getirirken, fon talep edenler ile arz edenler aras nda bir nevi köprü görevi görmektedirler. Bu ba lamda finansal arac lar, uzmanl k gerektiren ifllerde arac l k ederek ve ölçek ekonomisini kullanarak finansal sistemde ifllem maliyetlerini asgariye indirirler. Bunun d fl nda yukar daki örnekten de anlafl ld gibi, fon de iflimin daha h zl ve daha kolay yap lmas n sa larlar. Ayn zamanda finansal

14 1. Ünite - Finansal Sistem ve flleyifli 9 arac lar, finansal piyasalarda ortaya ç kan asimetrik bilgi sorununun çözümünde de önemli görevler üstlenmektedir. Bütün bunlar n d fl nda finansal arac lar n yerine getirdikleri ilave bir tak m fonksiyonlar daha bulunmaktad r. Bunlar vade ayarlama, miktar ayarlama, risk azaltma ve finansal dan flmanl k gibi fonksiyonlard r. Bu kurumlar genellikle, sunduklar ürün ve hizmetlerin ba l oldu u sektörün kapsad alana göre s n fland r lmaktad r. Bu ba lamda finansal arac lar, faaliyet gösterdikleri piyasalara göre para ve sermaye piyasas arac lar olarak iki gruba ayr lmaktad r. Ancak teoride para ve sermaye piyasalar kurumlar olarak s n fland - r lan finansal arac lar, uygulamada bu kadar kesin s n rlar içinde ay rmak zordur. Çünkü baz finansal arac lar n ifllev gördükleri piyasalar ayr iken, baz finansal arac lar her iki piyasada da ifllev görebilmektedir. Finansal Araçlar Fonlar n, arz edenlerden fon ihtiyac olanlara (talep edenlere) aktar lmas s ras nda, sahiplik ve el de ifltirme olgusunu kan tlayacak çeflitli belgelere ihtiyaç duyulmaktad r. Finansal sistemde fon sunanlar, devrettikleri fonlar n karfl l nda, fon talep edenlerden çeflitli belgeler istemektedirler. Bu belgelere finansal araç denilmektedir. Ayn zamanda finansal araçlar, fonlar n aktar lmas s ras nda, aktar lan fonlar üzerinde bir ortakl k hakk do uran ya da alaca temsil eden yaz l belgelerdir. Finansal sistemin iflleyifl sürecinde, alacak ve mülkiyet iliflkilerini yans tan finansal araçlar, fon fazlas veren kesimlerin fonlar n aç k veren kesimlerin kullan - m na sunulmas nda önemli bir rol üstlenmektedirler. Fonlar n aktar m, fon sahipleriyle kullan c lar aras nda, birincil araçlar n el de ifltirmesi yoluyla do rudan yap labildi i gibi, arac kurumlar n kaynaklar n kullan m aflamalar aras ndaki arac l - yoluyla, dolayl olarak da gerçekleflebilmektedir. Arac kurumlar n yaratt dolayl varl klar, bu aktarman n araçlar olmaktad r. Finansal sistemde birbirinden farkl özeliklere sahip çok say da finansal araç bulunmaktad r. Bunlar ifllem gördükleri piyasalara ba l olarak para piyasas araçlar ve sermaye piyasas araçlar olarak genel bir s n fland rmaya tabi tutulmaktad r. Bu araçlar n neler olduklar ve sistemin iflleyifli içindeki rolleri, ilerleyen bölümlerde ayr nt l olarak incelenecektir. Yasal ve Kurumsal Düzenlemeler Finansal sistemin etkin çal flmas ve ekonomik geliflmeye destek olabilmesi için sistemin istikrar içinde çal flmas gerekmektedir. Bir ekonomide finansal sistemin sa l kl çal flmas n n kurallar, denetim ve yapt r mlar gibi üç temel belirleyicisi bulunmaktad r. Di er yandan finansal sistemin etkinli i onun tam bir aç kl k ve güven içerisinde ifllemesi ile mümkündür. Bu ba lamda sistemin iflleyiflini düzenleyecek ve ortaya ç kacak sorunlar n çözümünde yararlan lacak çeflitli yasal ve kurumsal düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktad r. Devlet, ekonomi politikalar do rultusunda haz rlayaca kanun ve yönetmeliklerle, finansal sistemin hukuki çerçevesini belirleyip, iflleyiflini düzenler ve denetleme kurumlar arac l ile sistemi denetim alt nda tutar. Böylelikle, sistem içinde ifllem yapanlar n do ru bilgi alma hakk dahil her türlü hakk korunarak sistemin düzgün ve istikrarl ifllemesi sa lan r. Finansal istikrar iki koflulun gerçekleflmesine ba l d r. Bunlar; Finansal arac lar n sözleflmelerden do an yükümlülüklerini yerine getirmelerine imkan verecek yüksek derecede güvenin olmas, Finansal araçlar, fonlar n aktar lmas s ras nda, aktar lan fonlar üzerinde bir ortakl k hakk do uran ya da alaca temsil eden yaz l belgelerdir. Finansal sistemin etkinli i onun tam bir aç kl k ve güven içerisinde ifllemesi ile mümkündür. Bunun yan nda finansal sistemin etkin ve sa l kl çal flmas n n kurallar, denetim ve yapt r mlar gibi üç temel belirleyicisi bulunmaktad r.

15 10 Finansal Ekonomi Finansal piyasalarda kat l mc lar n n piyasadaki arz-talep dengesini yans tan fiyatlar üzerinden güvenle ifllem yapmas ve k sa dönemde fiyatlarda önemli dalgalanmalar n olmamas d r. Bu koflullar n oluflmamas, finansal sistemde istikrars zl a neden olmakta ve fonlar n verimli yat r m f rsatlar na yönelmesine engel olmaktad r. Bu ba lamda yasal ve krumsal düzenlemelere çeflitli fonksiyonlar yüklenmektedir. Yasal ve kurumsal düzenlemelerin ilk fonksiyonu yat r mc lara yeterli ve do ru bilgi sa lanmas d r. Bunun için yat r mc lar n sürekli bilgilendirilmesi için sermaye piyasas nda menkul k ymet ihraç eden iflletmelere yat r mc lar ilgilendirebilecek konularla ilgili bilgilerini aç klama zorunlulu u getirilmektedir. Yat r mc lara yeterli ve do ru bilgi sa lanmas, yat r mc lar aras nda bilgi eflitsizli i sorununa çözüm olmaktad r. Yasal ve kurumsal düzenlemelerin ikinci fonksiyonu, finansal arac lar n sa l kl ve etkin çal flmas n sa lamakt r. Bunun için finansal arac lara (kurumlara) bilgi verme yükümlülü ü getirilmektedir. Finansal kurumlar n sa lad bilgiler bu kurumlar n risk düzeyini saptayabilmek için önemli veriler sa lamaktad r. Örne in, ülkemizde Bankac l k Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) banka raporlar ndan hareketle bankalar n risklerini saptamakta ve bu risk düzeyine göre sermaye yeterlili i sa lamalar n zorunlu k lmaktad r. Finansal sistemde yap lan yasal ve kurumsal düzenlemelerin bir di er fonksiyonu ise parasal kontrolün gelifltirilmesidir. Mevduat toplayan finansal arac lar n (özellikle bankalar) toplad klar mevduat krediye dönüfltürerek kaydi para yaratabilmektedir. Kaydi para hacmindeki art fl ekonomideki para arz n n genifllemesine, dolay s yla ekonomide enflasyonist bask n n oluflmas na neden olabilmektedir. Bu nedenle Merkez Bankas, çeflitli araçlarla ekonomideki kaydi para hacmini denetlemektedir. Di er taraftan, finansal arac lar n olas likidite s k fl klar n n önüne geçilmesi için Merkez Bankas finansal sistemi kontrol etmekte ve uygun para politikas, araçlar gelifltirmektedir. Finansal sistemde istikrar sa lamak, güven oluflturmak ve çeflitli finansal olumsuzluklar n (finansal krizler vb) önüne geçebilmek için tüm dünyada finansal sistemler yasal ve krumsal düzenlemelere ve denetlemeler tabi tutulmaktad r. Türkiye de sermaye piyasalar nda; Sermaye Piyasas Kanunu ve Sermaye Piyasas Kurulu (SPK); bankac l k sektöründe ise Bankac l k Kanunu ve BDDK yasal ve kurumsal düzenlemelere örnek teflkil etmektedir. Yat r mlar için gerekli fonlar n bulunmas, hacminin art r lmas ve etkin da t m ile finansal sistem, içinde bulundu u ekonominin geliflmesinde önemli rol oynamaktad r. F NANSAL S STEM N FONKS YONLARI Daha önceki aç klamalar m zdan ç kar labilece i gibi, finansal sistem ekonomik yap n n bir alt sistemidir. Yat r mlar için gerekli fonlar n bulunmas, hacminin art - r lmas ve etkin da l m gibi katk lar dolay s yla finansal sistem, içinde bulundu- u ekonominin geliflmesinde önemli bir etkiye sahiptir. Finansal sistem ayn zamanda, temel ifllevi olan fon toplama ve kulland rma sürecine ba l olarak, ça dafl ekonomilerde ekonomik birimler ve di er sektörler ile yo un ileri ve geri ba lant lara sahiptir. Finansal sistemin önemi, onun ekonomik yaflamda bir tak m fonksiyonlar icra etmesine ba l d r. Bu fonksiyonlar zamana ve içinde yer ald klar ekonomilere göre baz farkl l klar tafl yabilmektedir. Bununla birlikte hemen her ekonomide finansal sistemlerin yerine getirdikleri ve genel fonksiyonlar olarak isimlendirilen ifllevleri bulunmaktad r. Bunlar afla daki gibi s ralanmaktad r:

16 1. Ünite - Finansal Sistem ve flleyifli 11 Tasarruf hacmini art rma Ödemelerde kolayl k sa lama Likidite sa lama Kredi kulland rma Servet birikimi Politika oluflturma Risk Yönetimi ve Kontrolü Enformasyon Tasarruflar Art rma Fonksiyonu Finansal sistemin ifllevlerinden birisi ekonomideki tasarruf ve bu ba lamda yat r m düzeyinin yükseltilmesidir. Bu anlamda bireylerin ellerinde at l olarak bulunan fonlar n, ekonominin iflleyifli içine çekilmesi ayr bir önem tafl maktad r. Bilindi i gibi, bir ulusal ekonomide tasarruf hacminin büyüklü ü ekonomik geliflmenin temel belirleyicisidir. Oysa ekonomik yaflama kanalize edilmemifl, at l durumda olan (gömülenmifl), birikimlerin makro ekonomik anlamda tasarruf niteli i yoktur. Finansal sistem at l, da n k ve küçük birikimlerin istikrarl ve genifl tabanl bir finans havuzunda bir araya getirilip biriktirilmesine ve fon arz n n genifllemesine olanak sa larlar. Bunun sonucunda fonlar n elde edilmesi, kullan lmas ve makro düzeyde daha genifl bir alana yayg nlaflt r lmas imkan ortaya ç kar. Bir ekonomide tasarruf düzeyinin art fl, üretken yat r mlar art rmas ba lam nda, ekonomik büyümenin temel belirleyicisidir.fonlar n ekonomiye kazand r lmas sonucu ayn zamanda, fonlardan yararlanmak isteyenler için alternatif olanaklar yarat lmaktad r. Bu anlamda hem fon sunucular, hem de fon talep edenler için piyasadan yararlanma olanaklar artmaktad r. Tasarruf gelirin tüketilmeyen k sm ya da tüketimin bir k sm n n ötelenmesi (ertelenmesi) olarak tan mlan r. Asl nda bu tan m eksiktir. Çünkü tasarruf olabilmesi için ekonomik birimlerin bir flekilde tüketimden vazgeçmeleri ya da tüketimlerini ertelemeleri alg lanmaktad r. Oysa gerçek bir tasarruftan söz edebilmek için, tüketimin bilerek ve isteyerek ertelenmesi ya da ondan vazgeçilmesi söz konusu olmal d r. Bir baflka ifade ile tasarruf, ekonomik birimlerin bilerek ve isteyerek gelirlerinin bir k sm n tüketmemesi ya da ötelenmesidir. Hemen flu soru akla gelebilir. Ekonomik birimler gelirlerinin bir k sm n neden tüketmezler? Bu soruya verilecek cevap, getiri beklentisidir. E er ekonomik birmlerin ileride bir tarihte flimdi vazgeçtikleri tüketimden daha fazla tüketebilme beklentileri oluflursa, flimdiki tüketimlerinden vazgeçerler. Bu ise tarruflar ndan getiri elde etmelerine ba l d r. Finansal sistemin iflleyifline ba l olarak ortaya ç kan finansal yat r m alternatifleri bu tararruflara getiri sa lama imkan tan maktad r. Etkin iflleyen bir finansal sistem faaliyetlerini ulusal düzeyde geniflleterek genel anlamda topyekün tasarruf düzeyinin artmas na hizmet eder. Tasarruflar n art fl ise her fleyden önce, ekonomik birimleri tasarruf yapmaya yöneltecek etkin iflleyen bir finansal sistemin varl na ba l d r. Finansal sistem tasarruflar, riski görece az ve kar potansiyeli yüksek alanlara yönlendirmek suretiyle, tasarruf yapabilme yetene ine sahip ekonomik birimleri daha fazla tasarrufta bulunma yönünde özendirmektedir. Bir ekonomide tasarruflar n art fl, her fleyden önce ekonomik birimleri tasarruf yapmaya yöneltecek, etkin iflleyen bir finansal sistemin varl na ba l d r. Finansal sistemde yeni finansal arac lar n ve yeni finansal araçlar n SIRA devreye S ZDE girmesi ile ekonomideki tasarruf hacmi aras nda nas l bir iliflki bulunmaktad r? DÜfiÜNEL M 2 DÜfiÜNEL M SORU SORU D KKAT D KKAT

17 12 Finansal Ekonomi Ödeme Fonksiyonu Bu fonksiyon finansal sistemin günlük de iflim iliflkilerinde ekonomik birimlere ödeme kolayl sa lad bir fonksiyondur. Finansal sistemin bir ürünü olan para ve para benzerleri olmasayd, piyasalarda de iflim iliflkileri muhtemelen takas usulü ile yap lacakt. Bu durumda dünya çap nda ticaretin ve ekonomik iliflkilerin günümüzdeki boyutlarda olmas düflünülemezdi. Günümüz de iflim iliflkilerinin önemli bir bölümü finansal sistemin ödeme arac olan kredi kartlar veya banka çekleri ile yap lmaktad r. Bugün geliflen teknolojik imkanlar do rultusunda art k de iflim iliflkilerinde genifl ölçüde sanal ortamlar da kullan lmaktad r. Sanal ortamda yap lan al fl-verifllerde ise nakit para de il, finansal sistemin sa lad çeflitli finansal araçlar (kredi kart, banka havalesi, vb) kullan larak ödemelerin yap lmas kolaylaflmaktad r. Finansal sistemin temel unsurlar ndan olan finansal arac lar, finansal piyasalarda gördükleri ifllevler do rultusunda finansal araçlar n likiditesi üzerinde oldukça etkilidir. Likidite Fonksiyonu Ekonomi literatüründe likidite, bir varl n istendi inde k sa sürede ve kolayca nakde dönüflme yetene i olarak tan mlan r. Bu ba lamda, bir varl n likitidesi ne kadar yüksekse bunun baflka bir varl a dönüflümü de o kadar kolay olmaktad r. Ayr ca likit varl klar, beklenmeyen olaylar ve f rsatlar karfl s nda daha çabuk tepki verme yetene ine de sahiptirler. Varl klar n likitidesini sa layan temel etken o varl klar için sürekli ve etkin iflleyen piyasalar n olmas d r. Yani onlar n al c ve sat c - lar n n güven içinde kolayca karfl laflabilecekleri ve al m sat m ifllemlerinin yap labildi i organizasyonlar n mevcut olmas gerekir. Varl klar ekonomik birimler için de er ifade eden mülkiyet unsurlar d r. Ayn zamanda varl klar reel ve finansal olarak iki temel grup alt nda toplanmaktad r. Finansal varl klar temel olarak reel varl klar veya reel varl klar n operasyonlar sonucunda oluflan gelirler üzerinde yat r mc n n sahip oldu u haklar ifade eden unsurlard r. Finansal varl klara genel olarak menkul k ymet denir. Reel varl klar ise, mal veya hizmet üretmek üzere kullan lan varl klard r. Ekonominin üretim potansiyeli direkt olarak reel varl klar n üretim potansiyelleri ile ortaya konur. Reel varl klar üretken kaynaklar kullanarak üretimlerini sa larlar. Uygulamada özellikle finansal varl klarda likidite istenilen bir özellik niteli i tafl maktad r. Örne in, elinizdeki bir Hazine bonosunu kolayca nakde dönüfltürebilirsiniz, ancak fabrikan zdaki bir torna tezgah n satmak istedi inizde bir süre beklemek zorunda kalabilirsiniz. Bunun gibi örne in, bir flirketin hisse senedini elinizde bulunduruyorsan z, bu flirketin reel varl klar üzerinde pay sahibisiniz demektir. Bu pay n z satmak istedi inizde, makineleri satmak seçene i ile karfl laflt r ld nda, daha kolayd r. Bu durumda finansal sistemin yaratt finansal varl klar n likiditesinin daha yüksek oldu unu söyleyebiliriz. Bununla birlikte finansal varl klar n likiditesi finansal sistemin geliflmiflli i ve etkinli iyle yak ndan ilgilidir. Finansal sistemin temel unsurlar ndan olan finansal arac lar, finansal piyasalarda gördükleri ifllevler do rultusunda finansal araçlar n likiditesi üzerinde önemli bir etkiye sahiptirler. Kredi Fonksiyonu Finansal sistemin yerine getirdi i di er bir fonksiyon da kredi kulland rma fonksiyonudur. Bu fonksiyon arac l yla ekonomik birimlerin tüketim ve yat r m harcamalar n n finansman na yönelik kredi imkânlar yarat lmaktad r. Sa lanan kredi imkânlar ile hane halklar günlük tüketim, ev, araba, tatil gibi mal ve hizmetlere yönelik harcamalar n, iflletmeler çeflitli yat r mlar n, hükümetler ise çeflitli kamu hizmetlerinin finansman n sa lamaktad rlar.

18 1. Ünite - Finansal Sistem ve flleyifli 13 Servet Biriktirme Fonksiyonu Bir stok kavram olarak servet, zenginli i meydana getiren ekonomik de erler toplam olarak tan mlan r. Günümüz ekonomilerinde servet birikimine yol açabilecek de iflik yöntemler bulunmaktad r. Bunlardan birisi tasarruf sahiplerinin birikimlerini de iflik finansal varl k yat r mlar nda de erlendirmesidir. Bu anlamda finansal sistem içinde ifllem gören, özellikle hisse senedi, tahvil, hazine bonosu gibi menkul k ymetlere yap lan yat r mlar, getirleri itibariyle, servet birikimine hizmet etmektedir. Politika Oluflturma Fonksiyonu Yukar daki fonksiyonlar na ilave olarak finansal sistem, ayn zamanda hükümetlerin iktisat politikas uygulamalar nda önemli bir role sahiptir. Bilindi i gibi iktisat politikas, devletin belli iktisadi amaçlara ulaflmak için ald kararlar ve davran fllardan oluflan bir süreçtir. ktisat politikas nda hedeflenen amaçlara (ekonomik büyüme, fiyat istikrar, istihdam düzeyini art rma vb) ulaflmak için hükümetin baz önlemler almas, mevcut yasalarda, kurumlarda ve araçlarda de ifliklikler yapmas gerekebilir. Bu anlamda hükümetler gerekti inde finansal sistem içinde faiz oranlar, mevduat karfl l k oranlar, döviz kurlar gibi de iflkenler, Bankac l k Kanunu ve Sermaye Piyasas Kanunu gibi yasal düzenlemelerle politikalar n uygulamaktad r. Bu ba lamda, yukar da sayd klar m z finansal sisten unsuru olamalar nedeniyle, finansal sistemin iktisat politikalar n n yürütülmesinde önemli bir etkiye sahip oldu u söylenebilir. Risk Yönetimi ve Kontrolü Fonksiyonu Risk genel anlam yla kaybetme olas l olarak bilinir. Finansal aç dan risk beklenen getiri ile gerçekleflen getiri aras ndaki sapmad r. Bir baflka tan ma göre risk, bir varl n gelecekteki de eri konusunda mevcut olan belirsizliktir. Bu anlamda finansal yat r mlarda her zaman için bir kaybetme olas l yani risk söz konusudur. Risklerin varl onlardan korunmay gerektirir. Ancak finansal anlamda risklerin tamamen s f rlanmas söz konusu de ildir. Bu durumda da karfl m za risklerin yönetimi ve kontrol edilmesi konusu ç kmaktad r. Finansal sistemin bu konuda üstlendi i fonksiyon riskin yönetim ve kontrol edilmesine olanak sa lamas d r. Finansal sistem iflleyifl sürecine ba l olarak ve risk da t m için uygun araçlar sunarak risk yönetimini kolaylaflt rmaktad r. Enformasyon Fonksiyonu Finansal sistemin di er ifllevi, enformasyon sa lamak ve bunun ilgililere tam ve etkin flekilde da t m n gerçeklefltirmektir. Bu ba lamda finansal sistem özellikle fon talep edenler (borçlanmak isteyenler) hakk nda ve çeflitli finansal finansal varl klar n getirileri ile ilgili beklentiler hakk nda, enformasyon sa lanmas ve bunun da- t m n etkin flekilde yapabilmelidir. Finansal sistemde çeflitli sorunlara yol açan asimetrik enformasyon, taraflar aras ndaki bilgi eflitsizli ine iflaret eder. Finansal piyasalarda taraflar bazen tam bir bilgi eflitli i içinde olamayabilir. Ço u kere birisi genellikle di er taraf hakk nda do ru kararlar vermek için yeterli bilgiye sahip de ildir. Bu durum asimetrik bilgi (enformasyon) sorunu olarak bilinir. Örne in kredi alan bir borçlu krediyi nas l kullanaca, yat r m projelerin potansiyel getiri ve risklerini krediyi kulland rana göre daha iyi bilebilecektir. Asimetrik enformasyon (eksik bilgilenme), yat r mc lar n ters seçim ve kötü niyet sorunlar ile karfl karfl ya kalabilecekleri anlam na gelir.

19 14 Finansal Ekonomi Ters seçim ifllem öncesi oluflan, ahlaki tehlike ise ifllem (fon de iflimi) sonras karfl lafl lan asimetrik bilgi sorunlar olarak bilinmektedir. Asimetrik enformasyonun varl, finansal piyasalar n etkin çal flmas n engelleyece i için çözümlenmesi gerekir. flte bu nokta, finansal sistemin fonksiyonlar ndan birisi asimetrik enformasyon sorununun çözümü olarak karfl m za ç kmaktad r. Finansal sistem iflleyiflinin ortya ç kard çeflitli yöntem ve teknikler, finansal piyasalardaki ters seçim ve kötü niyet sorunlar n azalt r ve yat r mc lar n kullanabilece i enformasyon düzeyini artt rarak finansal piyasalardaki etkinli in yükselmesini sa lar. Finansal sistemin iflleyifl ve geliflmiflli i, tasarruflar n yat r mlara kolayca dönüflmesi ve ülke kalk nmas aç s ndan oldukça önemlidir. F NANSAL S STEM N filey fi Finansal sistem, gelecekteki tüketim ile flimdiki tüketim aras nda tercihlerin yap ld ve bu ba lamda oluflturulan tasarruflar n fon talep edenlere kulland r ld bir bütünsel yap d r. Bir baflka ifade ile bu sistem sayesinde fon arz edenler ile fon talep edenlerin birbirlerini bulmalar sa lanarak, fon de iflimleri gerçeklefltirilir. Buna ayn zamanda fon transferi denilmektedir. Bir ekonomide, herhangi bir kesimdeki fon fazlas, fon aç olan bir baflka kesimin kullan m na finansal ifllemler yoluyla sunulur. Bu nedenle, finansal ifllemler ve bu ifllemlerin içinde gerçekleflti i finansal sistem, ekonominin iflleyebilmesi için hayati önem tafl r. Bir ülkede finansal sistemin geliflmiflli inin, tasarruflar n yat r mlara kolayca dönüflmesi ve ülke kalk nmas aç s ndan çok önemli bir yeri vard r. yi iflleyen bir finansal sistem, tasarruflar n etkin bir flekilde kullan m n sa layarak ülke kalk nmas na katk da bulunur. Bir finansal sistemin fon kaynaklar genel olarak, yurtiçi tasarruflar ile yurtd fl tasarruflardan oluflmaktad r. Sisteme giren fonlar kullananlar yani fon talep edenler bireyler, devlet ve iflletmelerdir. Sistemin iflleyiflinde fonlar n arz edenlerden talep edenlere aktar m n sa layan iki tür mekanizma bulunmaktad r. Bunlardan birincisi do rudan finansman, di eri dolayl finansman olarak adland r l r. Do rudan finansmanda (do rudan fon aktar m ), herhangi bir arac olmadan fon talep edenler, fon fazlas olanlardan borçlanarak veya sermayeye kat larak kaynak temin ederler. Böyle bir mekanizman n çal flmas iki taraf n birbiri hakk nda bilgi sahibi olmalar n ve karfl l kl güveni gerektirir. Geliflmifl ve karmafl k bir ekonomide do rudan fon aktar m çok s n rl d r. Zaman içinde bu sorunu çözmek için dolayl finansman (dolayl fon aktar m ) olarak bilinen finansal arac l k sistemleri geliflmifltir. Bu mekanizma da ise, fon fazlas olanlar n elindeki tasarruflar, çeflitli kurumlarda toplanmakta ve ihtiyac olan kesime bu kurumlar eliyle yeniden da t lmaktad r. Do rudan Finansman Do rudan finansman fon arz edenler ile fon talep edenlerin, aralar nda bir arac olmaks z n, biraraya geldikleri ve fon tranferinin gerçekleflti i bir yöntemdir. Günümüzde do rudan finansman yöntemi daha çok sermaye piyasalar nda kullan lmaktad r. Burada fon temin etmek isteyenler fon arz edenlere çeflitli finansal araçlar satarak fon sa lamaktad rlar (fiekil 1.3). Bu yöntemde, fon ihtiyac olanlar bu ihtiyaçlar n ifade eder bir belge (menkul k ymet) karfl l nda, do rudan fon sunanlardan kaynak sa lamaktad r. Bu yöntemde fon fazlas na sahip birimler fonlar n, de iflik yat r m alternatifleri aras nda kendi de erlendirmelerine dayanarak tahsis etmektedirler.

20 1. Ünite - Finansal Sistem ve flleyifli 15 fiekil 1.3 Devletler flletmeler Hane halklar Devletler flletmeler Hane halklar Do rudan Finansman Fon Fazlas Olanlar Fonlar Finansal Araçlar Fon Aç Olanlar Do rudan finansmanda, fon talep edenler ihraç ettikleri finansal varl klar çok say daki yat r mc lara satmay amaçlayabildikleri gibi, az say daki yat r mc ile ba lant ya girip finansal varl klar n tamam n bu yat r mc lara satmay da isteyebilirler. Bu finansman yönteminin en önemli avantaj, bir arac kullan lmamas nedeniyle transfer masraflar ndan nispi olarak tasarruf sa lamas d r. Bununla birlikte bu finansman yönteminde, fon transferinin zaman nda gerçekleflememesi ve istenen büyüklükteki fonlara ulaflamama gibi sak ncalar bulunmaktad r. Dolayl Finansman Bu yöntemde de finansal piyasalarda fon arz edenler ile fon talep edenler bir araya gelmektedirler. Ancak buluflma do rudan finansman yöntemininin aksine, fiekil 1.4 de görüldü ü gibi, yüzyüze bir buluflma de ildir. Dolayl finansman yöntemi, fonlar n bir arac kurulufl yard m yla arz edenlerden talep edenlere do ru aktar m n ifade eder. Genellikle taraflar birbirini görmeksizin fon transferi gerçekleflir. Bu yöntemde fon sunanlar ellerindeki fonlar bir finansal kurulufla vermekte ve fonlar n ihtiyac olan kesimlere da l m, finansal kuruluflun de erlendirmelerine dayal olarak gerçekleflmektedir. Uygulmamada fon arz edenlerle talep edenlerin, finansal varl k al c ve sat c lar n n al m sat m konusundaki hacim, vade, yasal özellikler, likidite, risk, vb konularda farkl istekler ve beklentilere sahip olmalar, finansal arac lar n do mas na neden olmufltur. flte finansal piyasalarda birbirine z t yöndeki bu istek ve beklentileri karfl lamaya çal flan arac lara finansal arac lar (kurumlar), bu türdeki finansman türüne de dolayl finansman denilmektedir. Bu tür finansman yönteminde, farkl kurulufl ve iflleyifl özelliklerine sahip de iflik arac lardan yararlan lmaktad r. Bunun tipik örne i mevduat bankalar d r. Mevduat bankalar na yat r lan mevduat n, bu kurumlarca kredi olarak kulland r lmas süreci bir dolayl finansman yöntemidir. Bir arac kullan lmamas nedeniyle fon aktar m maliyetlerinde (transfer masraflar ) nispi olarak tasarruf sa layan do rudan finansman yöntemi, fon transferinin zaman nda gerçekleflememesi ve istenen büyüklükteki fonlara ulaflamama gibi olumsuzluklara sahiptir.

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2635 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1603 PARA TEOR S

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2635 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1603 PARA TEOR S T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2635 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1603 PARA TEOR S Yazarlar Doç.Dr. Muharrem AFfiAR (Ünite 1) Yrd.Doç.Dr. Bilge Ka an ÖZDEM R (Ünite 2, 5, 6, 7) Yrd.Doç.Dr. Bengül

Detaylı

300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU

300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU 300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM LARI TANITIM KILAVUZU AVIVASA EMEKL L K VE HAYAT A.fi. GEL R AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKL L K YATIRIM U Genifl

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT Para Arzı 1 Para Arzı Bir ekonomide dolaşımda mevcut olan para miktarına para arzı (money supply) denir. Kağıt para sisteminin günümüzde tüm ülkelerde geçerli olan itibari para uygulamasında, paranın hangi

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK- 31 ARALIK 2015 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 04/12/2003 YATIRIM

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU A. TANITICI BİLGİLER CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU PORTFÖYE BAKIŞ Halka Arz Tarihi : 02/05/2013 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 31/12/2015

Detaylı

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş ALTERNATİF İKİNCİ ESNEK (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş ALTERNATİF İKİNCİ ESNEK (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş ALTERNATİF İKİNCİ ESNEK (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU ÖNEMLİ BİLGİ BU TANITIM FORMUNDA YER ALAN BİLGİLER, SERMAYE PİYASASI KURULU TARAFINDAN 23.12.2015 TARİH

Detaylı

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir.

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir. A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 16 Temmuz 2014 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fonun Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri Portföyünde

Detaylı

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Menkul K ymet Yat r m Ortakl klar, Sermaye Piyasas Mevzuat gere ince sadece portföy iflletmecili i faaliyetlerinde bulunmakta ve buradan

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI E.Y. FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI E.Y. FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI E.Y. FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 19

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

2) Global piyasada Alman otomobillerine olan talep artarsa, di er bütün faktörler sabit tutuldu unda euro dolara kar.

2) Global piyasada Alman otomobillerine olan talep artarsa, di er bütün faktörler sabit tutuldu unda euro dolara kar. EKON 436 2. Vize A Ad-Soyad renci No 1) Akbank' n u anki toplam mevduat n 100 milyar TL, toplam rezervinin 30 milyar TL ve toplam kredilerinin 70 milyar TL oldu unu kabul edelim. Zorunlu kar k oran ise

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BİST-100 endeksi, Ekim ayı içerisinde %4,2 artarak ayı 77.620 seviyesinden kapattı. Aynı dönem içerisinde Bankacılık endeksi %4,1

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM Fon talep edenler, fon arz edenler, fon akımını sağlayan araçlar, kuruluşlar ve piyasanın işleyişini düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan

Detaylı

TEORİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF

TEORİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PARA TEORİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com

Detaylı

GROUPAMA EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU

GROUPAMA EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 ARALIK 2012 DÖNEMİNE AİT VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2772 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1730 F NANSAL KURUMLAR

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2772 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1730 F NANSAL KURUMLAR T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2772 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1730 F NANSAL KURUMLAR Yazarlar Prof.Dr. Hatice DO UKANLI (Ünite 1, 2, 3, 6, 8) Yrd.Doç.Dr. Asl AFfiAR (Ünite 4, 7) Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

ISL107 GENEL MUHASEBE I

ISL107 GENEL MUHASEBE I ISL107 GENEL MUHASEBE I Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 8. HAFTA Menkulkıymetleraşağıdaki amaçlardoğrultusunda edinilebilir. Güvenlik Amacı: işletmeler sahip oldukları nakit mevcutlarının

Detaylı

EURO MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2015-31.12.2015 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

EURO MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2015-31.12.2015 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2015-31.12.2015 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU 1 EURO MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş NE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A-TANITICI BİLGİLER: Euro Menkul

Detaylı

Denetimden Geçmiş 31.12.2007

Denetimden Geçmiş 31.12.2007 31 ARALIK 2007 VE 2006 TARİHLERİ İTİBARİYLE BİLANÇOLARI (Aksi belirtilmedikçe tutarlar Yeni Türk Lirası ("YTL") olarak ifade edilmiştir.) Bağımsız Denetimden Geçmiş 31.12.2007 Bağımsız Denetimden Geçmiş

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi

Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi Finansal Yatırım ve Portföy Yönetimi Ayşegül İşcano glu Çekiç Trakya University-Department of Econometrics Hafta 2- Bolum I BÖLÜM A. Finansa Giriş Finansal sistem ve finansal piyasalar Bugünkü değer Finansal

Detaylı

BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BIST-100, Haziran da %11,28 lik düşerek 76.295 den kapandı. Aynı dönemde Bankacılık endeksi %15,41, Sanayi endeksi

Detaylı

VAKIF MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. (ESKİ UNVANI İLE VAKIF B TİPİ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. )

VAKIF MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. (ESKİ UNVANI İLE VAKIF B TİPİ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. ) (ESKİ UNVANI İLE VAKIF B TİPİ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. ) 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN

Detaylı

Genel ekonomik görünüm ve sermaye piyasalar

Genel ekonomik görünüm ve sermaye piyasalar Genel ekonomik görünüm ve sermaye piyasalar fl Yat r m 2005 y l nda, MKB Hisse Senetleri Piyasas nda, Tahvil Bono Piyasas nda ve faaliyete yeni geçen Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas nda rakip kurulufllar

Detaylı

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mali ÇÖZÜM 133 ALACA IN TEML K HAL NDE VE AYNI ÖDEMELERDE TEVS K ZORUNLULU U Memifl KÜRK* I-G R fi: T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mücadele amac yla getirilen uygulamalardan

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM 1 13 1. EKONOMİK SİSTEM 2 2. FİNANSAL SİSTEM 5 3. FİNANSAL SİSTEMİN UNSURLARI 8 4. FİNANSAL PİYASALARIN YAPISI 9 4.1. Borç ve Öz Sermaye Yapısı 9 4.2.

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Arkan & Ergin. Baz Menkul K ymet Kazançlar n n Vergilendirilme ve Beyan Esaslar Rehberimiz Hakk nda

Arkan & Ergin. Baz Menkul K ymet Kazançlar n n Vergilendirilme ve Beyan Esaslar Rehberimiz Hakk nda Baz Menkul K ymet Kazançlar n n Vergilendirilme ve Beyan Esaslar Rehberimiz Hakk nda BFS - 2015/03 stanbul, 02.02.2015 Kurumlar n ve kiflilerin yat r mlar n yönlendirdikleri çeflitli finansal araçlar içerisinde

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU. Fonun Yatırım Amacı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU. Fonun Yatırım Amacı FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 19 Aralık 2013 30 Haziran

Detaylı

Soru ve Cevap. ÇÖZÜM Say : 93-2009 SORU 1:

Soru ve Cevap. ÇÖZÜM Say : 93-2009 SORU 1: Soru ve Cevap SORU 1: Hisse devir sözleflmesinin noterde onaylanmas aflamas nda al nacak noter harc n n flirket sermayesinin tamam üzerinden mi yoksa sat n al - nan toplam hisse bedeli üzerinden mi tahsil

Detaylı

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 30 HAZİRAN 2006 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 30 HAZİRAN 2006 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR 1 OCAK 2006 30 HAZİRAN 2006 DÖNEMİNE AİT BAĞIMSIZ SINIRLI DENETİM RAPORU 1. Oyak Emeklilik A.Ş. Gruplara Yönelik Esnek Emeklilik Yatırım Fonu'nun

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ULUSLARARASI PORTFÖY YÖNETİMİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ULUSLARARASI PORTFÖY YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ULUSLARARASI PORTFÖY YÖNETİMİ 1.1. Uluslararası Portföy ve Yönetimi Kavramları... 1 1.2.Uluslararası Portföy Çeşitlendirmesi ve Etkileyen Faktörler... 3 1.2.1. Yatırımcının

Detaylı

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ)

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) 8.2. Ders İçerikleri 8.2.1. Zorunlu Dersler MLY 101 Denetim Ticari faaliyetler ile ilgili olayların önceden saptanmış ölçütlere uygunluk derecesini araştırmak

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. GELĐR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (EURO) EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT

ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. GELĐR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (EURO) EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT . GELĐR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (EURO) EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BĐLGĐLERE ĐLĐŞKĐN

Detaylı

FONLAR GETİRİ KIYASLAMASI

FONLAR GETİRİ KIYASLAMASI MART 15 FON BÜLTENİ Güncel Ekonomik Veriler Büyüme Oranı(Yıllık) 4,00% Cari Açık/GSYİH 5,90% İşsizlik oranı(yıllık) 10,10% Enflasyon(TÜFE/Yıllık) 7,55% GSMH(milyar USD) 819,9 Kişi Başı Milli Gelir (USD)

Detaylı

AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR (AVD)

AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR (AVD) AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR (AVD) Bu rapor AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2011-31.12.2011 dönemine ilişkin gelişmelerin,

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu

Detaylı

01/01/2009 30/09/2009 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş

01/01/2009 30/09/2009 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş 01/01/2009 30/09/2009 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 9 AYLIK RAPORU BU RAPOR EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ KAMUYU AYDINLATMA

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BBH - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BIST 100 endeksi, Nisan ayı içerisinde %0,2 lik artış göstererek 86.046 seviyesinden kapandı. Aynı dönem içerisinde

Detaylı

B ilindi i üzere; Gelir Vergisi Kanunu na 4444 say l Kanun la1 eklenen Geçici

B ilindi i üzere; Gelir Vergisi Kanunu na 4444 say l Kanun la1 eklenen Geçici GEL R VERG S KANUNU NUN GEÇ C 55 NC MADDES UYARINCA 2003 VE 2004 YILINDA STOPAJA TAB OLMASI NEDEN YLE BEYANA TAB OLMAYAN GEL RLER N 2005 DURUMU Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü 1- G R fi B ilindi

Detaylı

PROJEKS YON YILLIK TÜFE. > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü.

PROJEKS YON YILLIK TÜFE. > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü. TÜRK YE N N GÖSTERGELER PROJEKS YON > Haz rlayan: Alaattin AKTAfi ala.aktas@gmail.com > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü. Ocakta yüzde 0,80

Detaylı

B REYSEL EMEKL L K S STEM

B REYSEL EMEKL L K S STEM B REYSEL EMEKL L K S STEM 1 B REYSEL EMEKL L K S STEM NED R? kinci bir emeklilik geliridir, çal rken sahip oldu unuz hayat standatlar n z koruman z, emeklilik döneminde kendi ayaklar n z üzerinde durman

Detaylı

VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR

VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR 103 104 PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR A. GENEL DURUM 2002 yýlý baþýndan itibaren dalgalý kur rejimi altýnda nominal çýpa olarak para tabanýnýn ve örtük enflasyon hedeflemesinin

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU YENİ MEVDUAT SİGORTA SİSTEMİ ÖNERİSİ BANKA BİRLEŞME VE DEVİRLERİ Dr. Mehmet GÜNAL Ankara, Haziran 2001 ÖNSÖZ Türkiye

Detaylı

(ESKİ ŞEKİL) İÇTÜZÜĞÜ

(ESKİ ŞEKİL) İÇTÜZÜĞÜ (ESKİ ŞEKİL) DENİZBANK A.Ş. A TİPİ İMKB ULUSAL 100 ENDEKSİ FONU İÇTÜZÜĞÜ MADDE 1- FONUN KURULUŞ AMACI: 1.1. DENİZBANK A.Ş. tarafından 3794 sayılı Kanunla değişik 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu nun

Detaylı

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014)

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) GİRİŞ ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) 2012-2014 dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle

Detaylı

Eylül 2009 Finansal Sonuçları. Konsolide Olmayan Veriler

Eylül 2009 Finansal Sonuçları. Konsolide Olmayan Veriler Finansal Sonuçları Konsolide Olmayan Veriler Ülke Çapında Yaygınlık Halkbank 2008 y lsonundan itibaren açt 28 yeni flube ile flube a n geniflletmeye devam etmektedir. Yurtiçi flube say s 650 ye ulaflm

Detaylı

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Değerli konuklar, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) çalışmaları kapsamında düzenlediğimiz Kurumsal Yönetim konulu toplantımıza hepiniz hoş geldiniz. 11 Aralık 2001 tarihli Bakanlar

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Finansal Sistem; fonun arz ve talebini dengeleyen ve fonları zaman, miktar, vade ve kişiler bazında kullanılabilir hale getiren bir sistemdir. Finansal Sistemin görevleri: Malların,

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR Bu rapor Fiba Emeklilik ve Hayat A.Ş. Likit Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2015 30.06.2015 dönemine ilişkin gelişmelerin,

Detaylı

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. FİNANSAL KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Groupama Emeklilik Fonları

Groupama Emeklilik Fonları Groupama Emeklilik Fonları BKB - Groupama Emeklilik Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Dış Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu Aralık ayında global piyasalara, Amerika da Mali uçurum tartışmaları

Detaylı

VAKIF PORTFÖY İLKADIM DEĞİŞKEN ÖZEL FON (Eski Adıyla Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. B Tipi Değişken İlkadım Özel Fonu )

VAKIF PORTFÖY İLKADIM DEĞİŞKEN ÖZEL FON (Eski Adıyla Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. B Tipi Değişken İlkadım Özel Fonu ) (Eski Adıyla Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. B Tipi Değişken İlkadım Özel Fonu ) VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz

Detaylı

Baz Menkul K ymet Kazançlar n n Vergilendirilme ve Beyan Esaslar Rehberimiz Hakk nda. BFS - 2012/04 stanbul, 02.02.2012

Baz Menkul K ymet Kazançlar n n Vergilendirilme ve Beyan Esaslar Rehberimiz Hakk nda. BFS - 2012/04 stanbul, 02.02.2012 Baz Menkul K ymet Kazançlar n n Vergilendirilme ve Beyan Esaslar Rehberimiz Hakk nda BFS - 0/04 stanbul, 0.0.0 Kurumlar n ve kiflilerin yat r mlar n yönlendirdikleri çeflitli finansal araçlar içerisinde

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

BANKA MUHASEBESİ 0 DÖNEN DEĞERLER HESAP GRUBU

BANKA MUHASEBESİ 0 DÖNEN DEĞERLER HESAP GRUBU BANKA MUHASEBESİ 0 DÖNEN DEĞERLER HESAP GRUBU 0 DÖNEN DEĞERLER Dönen değerler bilançonun aktifinde yer alan, likiditesi en yüksek varlık grubu olup bu hesap grubunda yer alan hesapların ortak özelliği

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

TMS 17 K RALAMA filemler. Doç. Dr. Fatih YILMAZ stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Muhasebe Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 17 K RALAMA filemler. Doç. Dr. Fatih YILMAZ stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Muhasebe Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 1. B Ö L Ü M TMS 17 K RALAMA filemler Doç. Dr. Fatih YILMAZ stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Muhasebe Anabilim Dal Ö retim Üyesi 183 11. Bölüm, TMS-17 Kiralama fllemleri 11.1 STANDARDIN AMACI Bu

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin şekilde arttırmasıyla

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

MUHASEBE SÜRECİ. Dönem Başındaki İşlemler. Dönem İçinde Yapılan İşlemler. Dönem Sonunda Yapılan İşlemler

MUHASEBE SÜRECİ. Dönem Başındaki İşlemler. Dönem İçinde Yapılan İşlemler. Dönem Sonunda Yapılan İşlemler ENVANTER VE BİLANÇO MUHASEBE SÜRECİ Dönem Başındaki İşlemler Dönem İçinde Yapılan İşlemler Dönem Sonunda Yapılan İşlemler Genel Geçici Mizanın Düzenlenmesi Dönem Sonu Envanterinin Çıkarılması Dönem Sonu

Detaylı

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM Ali Kamil UZUN / DRT Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 403 404 1. Salon - Paralel Oturum VII - flletmelerde ç Denetimin Kurulmas, Rolü ve Önemi/Ali Kamil UZUN

Detaylı

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015 Öğr.Gör.Mehmet KÖRPİ İŞLETMENİN TANIMI Sonsuz olarak ifade edilen insan ihtiyaçlarını karşılayacak malları ve hizmetleri üretmek üzere faaliyette bulunan iktisadi birimler işletme olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARET A.Ş. Merkez Adresi : Turan Güneş Bulvarı İlkbahar Mah.606.Sok. No : 12 Çankaya / ANKARA

Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARET A.Ş. Merkez Adresi : Turan Güneş Bulvarı İlkbahar Mah.606.Sok. No : 12 Çankaya / ANKARA YAYLA ENERJİ ÜRETİM TURİZM VE İNŞAAT TİCARETANONİM ŞİRKETİ 01.01.2015 31.12.2015 DÖNEMİ YILLIK FALİYET RAPORU 1- GENEL BİLGİLER Raporun Ait Olduğu Dönem: 01.01.2015 31.12.2015 Ticaret Unvanı: YAYLA ENERJİ

Detaylı

ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU

ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU v ADABANK A.. HAZ RAN -2013 ARA DÖNEM FAAL YET RAPORU 1. leti im Bilgileri Bankan n Yönetim Merkezinin Adresi : Büyükdere Caddesi Rumelihan No:40 Mecidiyeköy- stanbul Bankan n Telefon ve Faks Numaralar

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM KALKINMA VE FİNANS

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM KALKINMA VE FİNANS SUNUŞ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM KALKINMA VE FİNANS I- Ekonomik kalkınma/1 II- Tasarruf/4 1- İç tasarruf/5 1.1. Bireysel tasarruf/5 1.2. Kurumsal tasarruf7 1.3. Devletin bütçe fazlası/8 2- Dış

Detaylı

AvivaSA Emeklilik ve Hayat. Fiyat Tespit Raporu Görüşü. Şirket Hakkında Özet Bilgi: Halka Arz Hakkında Özet Bilgi:

AvivaSA Emeklilik ve Hayat. Fiyat Tespit Raporu Görüşü. Şirket Hakkında Özet Bilgi: Halka Arz Hakkında Özet Bilgi: arastirma@burganyatirim.com.tr +90 212 317 27 27 3 Kasım 2014 Fiyat Tespit Raporu Görüşü Burgan Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından hazırlanmış olan bu rapor, A.Ş. için hazırlanmış olup 31 Ekim 2014

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

GELİR TABLOSU A-BRÜT SATIŞLAR

GELİR TABLOSU A-BRÜT SATIŞLAR Gelir tablosu, iģletmenin belli bir dönemde elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde katlandığı bütün maliyet ve giderleri ve bunların sonucunda iģletmenin elde ettiği dönem net kârı veya zararını gösteren

Detaylı