KUŞ GRİBİ (AVIAN INFLUENZA) VİRÜSÜNDE MUTASYON

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KUŞ GRİBİ (AVIAN INFLUENZA) VİRÜSÜNDE MUTASYON"

Transkript

1 AKTÜEL Adnan SERPEN* KUŞ GRİBİ (AVIAN INFLUENZA) VİRÜSÜNDE MUTASYON Geçtiğimiz yıl ve birkaç hafta önce yaşanan Kuş Gribi (A.I.) her ne kadar atlatılmış gibi görülse de hastalığın dünya üzerindeki yayılışı bütün dünyayı ve dolayısıyla ülkemizi tehdit etmeye devam ediyor. Bu nedenle Kuş Gribi (A.I.) konusunda kimsenin fazla iyimser davranarak rehavete kapılma lüksü bulunmamaktadır. Virüsun sürekli değişime uğramasının yaratabileceği global nitelikteki bir salgın hastalık ihtimaline karşı dünyaca ünlü bir finans kuruluşu insandan insana bulaşma olasılığının dünya finans çevrelerinde büyük bir tehdit oluşturması nedeniyle bunun yaratacağı sonuçları tespit edebilmek amacıyla dünya çapındaki kuruluşlarını seferber ederek çok sayıda uzmanın katılımıyla oluşturulan araştırmacı grubuna bir rapor hazırlatmıştır. Bu araştırma raporu sonuçlarına göre analistlerin oluşturduğu senaryolarda küresel bir salgının 2008 yılında gerçekleşme ihtimalinin oldukça yüksek olduğu vurgulanmaktadır. Yine bilim adamları, uzmanlar; Kuş Gribi (A.I.) ile ilgili yazdıkları makalelerinde kuş gribi virüsünün yeniden yapılanma özelliğinden dolayı yeni bir pandeminin çok yakında kaçınılmaz olduğu fikrinde birleşerek, kuş gribi virüsünün bir influenza pandemisi yaratabileceğini ileri sürmektedirler (3,4,7,11). Endonezya da meydana gelen Kuş Gribi (A.I.) vakaları sanki bu rapor ve açıklamaları doğrular niteliktedir; çünkü virüs ciddi bir şekilde mutasyona uğramaktadır. Virüsa karşı alınan tedbirlerin etkisiz kalmasında da, virüsün sahip olduğu hızlı mutasyon kabiliyetinin büyük etkisi vardır. * Veteriner Hekim, İzmir. Değişim evrenin temel yasasıdır ve evrende yer alan virüsler değişime en müsait mikroorganizmalar arasında yer alırlar. Bu virüslerden en önemlisi H5N1 Kuş Gribi virüsüdür. H5N1 de görülen değişiklikler ve bu değişikliklerin epidemiyolojisi Virüslerde meydana gelen değişiklikler; genetiğe bağlı genotipik değişiklikler ve genetiğe bağlı olmayan nongenotipik ya da fenotipik değişiklikler olmak üzere ikiye ayrılır. A) Genotipik değişiklikler: Bir hücrenin genetik özelliğini belirleyen determinantların tümüne o hücrenin genotipi adı verilir. Genotipdeki değişiklikler doğrudan doğruya virüsün nükleikasitlerine bağlı değişmeler olup mutasyon ve virüslerarası etkileşim sonucunda oluşurlar. Bu değişiklikler de kendi arasında ikiye ayrılır. a) Mutasyon DNA daki gen yapısını oluşturan nükleotid çiftlerinin sıralanmasında veya yapısında oluşan ve bu yüzden imal edilecek olan proteinin yapısını ve dolayısıyla işlevini değiştirici nitelikteki sürekli değişikliğe mutasyon ; mutasyon sonucunda ortaya çıkan yeni ve değişik tip canlıya ise mutant denir. Virüslerdeki mutasyon olayı temel oluşumu bakımından diğer mikroorganizmalarda görülen mutasyonlardan önemli bir ayırım göstermezler. Virüslerde meydana gelen mutasyonlar ya doğal olarak kendiliğinden ortaya çıkar veya mutagenetik etki yapan etmenlerin etkisi sonucunda meydana gelir. Bu değişiklikler içinde en sık görüleni Cilt: 78 Sayı: 1 Yıl:

2 ilaçlara karşı oluşan dirençtir. Virüslerdeki mutasyon olayının bir çeşidi de koşullara bağlı olarak oluşan öldürücülük mutasyonu (contidional-lethal mutation)dur. Virüslerde mutasyona yol açan mutajenler kendi aralarında üçe ayrılır: 1) Eşletilmekte olan DNA nın purin ve pirimidin bazlarının yerine geçerek mutasyon yapan baz analogları, 2) DNA nın yapısını kimyasal olarak bozan maddeler, 3) DNA bazlarını yerlerinden atan kimyasal maddeler. b) Virüslerarası etkileşime bağlı genotipik değişiklikler Aynı konak içinde çoğalmakta olan iki ayrı virüs arasında oluşabilecek etkileşim, virüslerarası etkileşime bağlı genotipik değişiklikler meydana getirebilir. Bu etkileşim iki ayrı virüsün nükleik asitlerinin arasında genom parçacıklarının karşılıklı olarak ya da tek yönlü aktarımı şeklindedir. Bu ilişkiler esnasında meydana gelebilecek muhtemel sonuçlar şunlardır: 1) Rekombinasyon; aynı hücre içinde ikisi de aktif olan iki virüs nükleik asidi bulunduğu zaman gerçekleşebilir. Bu gibi olaylar en çok RNA virüslerinden İnfluenza ve DNA virüslerinden Herpes virüslerinde görülür. İnfluenza virüsünün RNA sı birkaç segmentten meydana gelmiştir ve aynı hücre içinde bulunan iki farklı İnfluenza virüsü üreme anında RNA parçaları koparak karşılıklı değişim ile çaprazlaşırlar. Ortaya çıkan bu yeni virüs genetik olarak değişmeyen ve kendisine özgü karakterleri olan bir influenza virüsü olup kendisini oluşturan ana virüslerden bazı değişik karakter gösterir. H5N2 suşu H5N1 ve H3N2 virüs suşlarının rekombinasyonu sonucunda meydana gelmiştir. 2) Özelliklerinin kurtarılması; bir tanesi herhangi bir nedenle inaktive olarak üreme yeteneğini kaybetmiş, diğeri aktif iki virüsün aynı konak hücre bulunması halinde meydana gelen bir biyolojik olaydır. Bu olayda inaktive olmuş virüsün nükleik asidinden bir parça aktif olan virüsün nükleik asidine aktarılarak eklenir. Bu gelişme sonucunda üremekte olan aktif virustan yeni oluşan döllerde inaktif virüsün bazı özellikleri ortaya çıkar ve böylece inaktif virüse ait bazı özellikler kurtarılmış olur. Bu tip değişimler yine İnfluenza virüslerinde karşımıza çıkmaktadır. 3) Üretici reaktivasyon; aynı konak hücre içinde ikisi de inaktif olmuş ve üreme özelliklerini kaybetmiş iki virüs parçacığı arasında oluşan bir etkileşimdir. Zarara uğrayan iki nükleik asit arasında oluşan bir rekombinasyon ile ortaya yeni bir genomun çıkması, aktivite ve üreme özelliği kazanmasıdır. Ortaya çıkan yeni genom genetik bakımdan değişmez özellikte olup yeni özellikler taşır. B) Genotipik olmayan değişiklikler; İki virüs arasında etkileşim söz konusudur, ancak virüslerin nükleik asitleri arasında bir çaprazlaşma ve yeni bileşimler söz konusu değildir. Bu değişiklik çevre koşullarının da etkisine bağlı olarak meydana gelir; sürekli değildir. Meydana gelen bu değişiklik beş şekilde ortaya çıkar (2,9,14,12,15): 1- Fenotipik karışma, 2- Genotipik karışma, 3- Arttırıcı etki, 4- Tamamlayıcı etki, 5- İnterferans tır. Tüm bu açıklamalar doğrultusunda influenza virüsünde antijenik değişim başlıca hemaglütinin (HA), daha az oranda nöraminidaz (NA) larda görülür. Virüste iki çeşit genomik değişiklik görülmektedir. İnfluenza tip-a virüslerinin yüzey glikoproteinlerinde (HA ve NA) nokta mutasyonların gelişmesiyle benzer, ancak farklı bir suşun oluşması (antijen sürüklenmesi- antigenic drift Şekil 1.) ve yüzey glikoproteinlerinde büyük bir değişmenin olması halinde tümüyle yeni bir virüsün şekillenmesi (antijen kayması- antigenic shift ) olasıdır. Viral genomda spontan mutasyon sonucunda HA ve NA da bir veya iki aminoasitte minör değişiklik oluşur ki antijenik drift sonucunda epidemiler meydana gelir. Antijenik 8 Cilt: 78 Sayı: 1 Yıl: 2007

3 shift (Şekil 2) olarak adlandırılan değişimde ise viral segmentlerde değişiklik söz konusu olup bunun sonucunda antijenik değişiklik olması halinde ise, yeni bir alt tip oluşur. Meydana gelen bu antijenik shift ile pandemi dediğimiz ortalığı kasıp, kavuran salgınlar ortaya çıkar ki 20.yy da insanlarda İnfluenza tip-a virüsünden meydana gelen salgınlar antijenik shift sonucunda ortaya çıkan yeni virüs tiplerine bağlı pandemi vakalarıdır. Şekil 1: By Andrew-Kuş Gribi virüsü antigenik drift oluşumu (12 ). Şekil 2: By Andrew-Kuş Gribi virüsü antigenik Shift in oluşumu (12). Antigenik Shift sonucunda ortaya çıkan bu yeni virüs tiplerine bağlı pandemi vakalarında çok sayıda insan hayatını kaybetmiştir yıllarında meydana gelen pandemi, insan ve kanatlılarda hastalığa neden olan üç kanatlı virüsun PB1, HA ve NA larının yeniden yapılanması sonucunda gelişen yeni alt tip ile oluştuğu saptanmıştır yılları arasında oluşan Hong Kong gribine neden olan H3N2 ye bağlı pandeminin de, insan ve kanatlılarda hastalığa neden olan iki kanatlı virüs genine ait PB1 ve HA nın yeniden yapılanması sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu pandemi Hong Kong da başlamış ve daha sonra ABD ye sıçrayarak yayılmıştır. Bu suşların yüksek mutasyon kabiliyeti nedeniyle dolaşımları sırasında sık ve kalıcı antijen değişiklikleri oluşabilmektedir. Bu nedenle insanlara uygulanmakta olan grip aşılarında her yıl düzenlemeler yapılması gerekmektedir. İnfluenza virüsündeki bu gelişmeler nedeniyle WHO (Dünya Sağlık Örgütü), 1947 yılında başlattığı Küresel Grip Programı nı kesintisiz devam ettirmektedir. H7N7 suşu LPAI V [(Low Pathogenic Avian Influenza Virus) Düşük Patojeniteli Kuş Gribi Virüsü] olmasına rağmen 2003 yılında Hollanda yı etkilemiş ve bu sırada hayvanlarla uzun süreli temas halinde olan bir veteriner hekim de bu suşa bağlı meydana gelen enfeksiyon sonucunda hayatını kaybetmiştir yılından günümüze kadar dünyada kanatlılardan insanlara geçen Kanatlı Avian İnfluenza Virüs enfeksiyonlarında dikkate değer artışlar ve ölümcül vakaların meydana gelmesi nedeniyle AIV yakından gözlemlenmeye başlamıştır. Bu gözlemler sonucunda, Asya ve Avrupa daki yüksek patojeniteli (HPAI) H7N7 ve H5N1 ile düşük patojeniteli (LPAI) H9N2 AIV tarafından oluştuğu saptanmıştır. H9N2 virüsü ise direkt olarak insanı enfekte edebilmektedir yılında Rusya da patlak veren ve dünyaya yayılan Grip Hastalığının etkeninin 60 yıl önceki AIV ile aynı antijenik yapıda olduğu saptanmış ve etkenin H1N1 olduğu görülmüştür. Her 10 yılda bir değişime uğrayan ve dünyanın değişik yerlerinde salgınlara neden olan İnsanlardaki Grip Virüsünün H1, H2 veya H3 antijenik yapıya sahip olduğu bilimsel olarak saptanmış bulunmaktadır. Tüm bu açıklamalar ışığında Kuş Gribinin gerek ülkemizde gerek ise dünyadaki seyri oldukça kritik bir döneme girmiş bulunmaktadır. Çünkü Kuş Gribi virüsüne ait RNA polimeraz enziminin, bir insan grip virüsünün RNA polimeraz enzimine dönüşmesi için gerekli aminoasit değişikliği sayısı 10 olup bu dönüşümü sağlayacak mutasyonların meydana gelmesi için çok uzun beklenmeyeceği, uzmanlar tarafından belirtilmektedir yılı Ocak ayı itibariyle insan ve kanatlılardan izole edilen H5N1 virüslerinde bu aminoasit mutasyonlarından 7 tanesinin gerçekleşmiş olması nedeniyle H5N1 virüsü, İnsan Virüsleriyle arasındaki farkı kapatmış bulunmaktadır. Bu nedenle H5N1 in Cilt: 78 Sayı: 1 Yıl:

4 aşması gereken çok fazla bir engelin kalmaması nedeniyle Kuş Gribine bağlı dünyada ciddi bir salgının ortaya çıkma riskinin yüksek olduğu belirtilmektedir. Ülkemizde 2006 yılının başlarında görülen vakalar ele alındığında H5N1 virüsünün polimeraz proteinlerinden PB1, PB2 ve PA nın toplam 700 ün üzerindeki aminoasitten, polimeraz geninin PB2 proteinin 627 inci pozisyondaki aminoasitlerden glutamik asit ile lyzin in yer değiştirmiştir. Bu mutasyon sonucunda virüs vücudun daha serin bir bölgesi olan burun bölgesinde daha rahat yaşayabilme özelliği kazanmıştır (5,7,9,10,11,12,15). Her yeni Kuş Gribi insan vakası, virüsün insandan insana bulaşması açısından yeni fırsatlar yaratmakta ve bu Flu Cluster in Indonesıa nedeniyle, ciddi bir salgının ortaya çıkmasını sağlayabilecek bir alt tipin gelişebilmesine olanak hazırlamaktadır. WHO yetkilileri salgın görülme olasılığının giderek arttığını belirtmektedir. Nitekim Mayıs 2006 da Endonezya da bir ailenin sekiz ferdinin Kuş Gribinden hayatını kaybetmesi AIV ünün yıkım gücünü ortaya koymaktadır. WHO Asya Bölge Sorumlusu tarafından konu ile ilgili olarak yapılan açıklamada; virüsün insandan insana geçmiş olabileceğini belirtilmiştir. Bu aile fertlerinde yapılan virüs analizlerinde, virüsün 32 kez mutasyon geçirdiği ortaya çıkmıştır. Virüsün ilk olarak ailenin 37 yaşında bir bayan ferdinden, diğer 6 ferdine bulaştığı saptanmış, ilk 2 6 vakadaki virüsler karşılaştırıldığında 1 4 kez mutasyon geçirdikleri ortaya konmuştur. İkinci jenerasyon salgını olarak adlandırılan babanın oğlundan enfekte olduğu vakada, 8 grip geninden 7. sinin 21 kez mutasyona uğradığı belirlenmiştir. Bu da virüsün insandan insana geçerken hızla değişim geçirdiği anlamına gelmektedir. Bu genetik değişim de, bundan önceki vakalarda olduğu gibi virüs tarafından kullanılmakta olan aminoasitlerde meydana gelen değişikliklerdir. Fakat pandemi için beklenen, virüsün patojenitesi üzerinde etkili olan, insandan insana geçişi etkileyen bölümlerle bağlantılı anahtar reseptördeki aminoasitlerde hiçbir değişiklik meydana gelmemiştir. Ancak uzmanlar meydana gelen bu değişikliklerin, önemli olmadığı sonucunun çıkarılamayacağını belirtmektedirler. WHO Endonezya Bölgesi Sorumlusu tarafından yapılan açıklamada; bu kadar geniş bir insan grubun bir arada olduğu bir vakaya daha önce rastlanmadığı belirtilmiştir. H5N1 Kuş Gribi etkeninin HA yüzey proteininin H5 tipi bugüne kadar geçirdiği mutasyonlar nedeniyle insanın akciğerleri dışında diğer doku hücrelerine de bağlanabilme özelliğini kazanmış bulunmaktadır. Endonezya daki bulaşma ve ölümler bu bilgilerle örtüşmektedir. Endonezya da 2006 yılında ortaya çıkan vakalarda boğaz ve burunda biriken virüs sayısının eski vakalara göre daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Hastalığın Endonezya da insandan insana bulaşmasında; damlacık enfeksiyonu da denilen, öksürme sırasında burundan ve ağızdan çıkan partiküller ile oluştuğu ifade edilmektedir. H5N1 virüsü artık hem kendi alt tipindeki virüslerden hem de diğer Kuş Gribi ve insanlarda görülen grip virüslerinden genetik madde alma gücüne erişmiştir. Bu güç öyle bir hale gelmiştir ki virüs tıpkı iyi programlanmış bir bilgisayar sistemi gibi kendi varlığına karşı oluşabilecek tehditlere karşı hassas ve etkin reaksiyon gösterecek bir şekilde harekete geçebilmekte ve canlılığını muhafaza edebilmek için değişen şartlara göre yapısındaki aminoasitlerde çok hızlı bir yapılanmaya gidebilmektedir. Bu değişim yeteneği, anatidae familyasındaki göçmen kuşlar ile dünyada milyarlarca insan arasında adeta bir satranç oyunu oynanmasına neden olmaktadır. Virüsü taşıyan her göçmen kuşun 1 gr bulaşık dışkı ile 108,7 x EID 50 (% 50 embriyo enfektif doz) miktarında virüs partikülini doğaya ve çevreye bıraktığı düşünülecek olursa, virüsün nereden, ne şekilde ve nasıl insanoğlunun karşısına çıkacabileceğini tahmin etmek ve gerekli tedbirleri almak bilim insanlarının önündeki en önemli sorunlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Anatidae(Ördekgiller) familyasından Anas platyrhynchos [(Yeşil Başlı Ördek) Şekil 3]; virüsün doğal rezervuarı olup infeksiyona dirençli olmaları, belirgin ve tipik bir hastalık tablosu göstermemeleri ve hastalık etkenini barsak florasında barındırmaları, hastalık etkenini duyarlı kanatlılara yayabilmede önem arz etmesi bakımından son derece önemlidir. 10 Cilt: 78 Sayı: 1 Yıl: 2007

5 Şekil-3: Anas platyrhynchos (13 ) yıllarında A.B.D de Virginia ve Pennsylvania da Hindi ve Tavukçuluk sektöründe yaşanan Kuş Gribi salgınında, önce düşük patojeniteli (LPAI) H5N2 düşük mortaliteli seyir göstermiş daha sonra virüsün yapısındaki patojenitesini etkileyen proteinlerdeki aminoasitlerin mutasyona uğraması sonucunda yüksek patojenite kazanıp (HPAI) kanatlılarda % 90 oranında yüksek mortaliteli bir hastalık tablosuna neden olmuştur (1,6,8,11,13,15,16). Endonezya da insandan insana geçen ve mutasyona uğrayan H5N1 virüsünün kanatlıdan insana bulaştığı sırada, bulaştığı insanda, insana özgü bir influenza virüsü ile karşılaşması ve gen transferi yoluyla pandemi yapabilecek yeni virüse dönüşmesi de A.B.D. deki vakaya bakılarak olası görülmektedir. SONUÇ Şu anda dünyayı diken üstünde tutan H5N1 AIV ile ilgili epidemiyolojik verilerin ve mevcut sekansların sınırlı olması nedeniyle genotipik ve fenotipik karşılaştırma istenilen düzeyde yapılamamaktadır. Daha geniş kaynaklı sekans analizlerine ihtiyaç vardır. Oldukça geniş yayılıma sahip (HPAI) H5N1 virüsünün alt tipleri kanatlılarda endemik bir duruma gelmiş bulunmaktadır. Yapılan çalışmalarda virusün varlığına, görece olarak birbirinden uzak sürülerde de rastlanmaktadır. Kanatlı av hayvanları, ördekgiller ve diğer yabani kuş türleri ile hindi sürüleri, kuluçkahaneler, broiler kümesleri ve diğer kanatlı endüstrisi tesislerinin arasında 1,5 km kadar bir mesafe bulunsa dahi HPAI açısından risk altında bulundukları ifade edilmektedir. Ortaya atılan iddialar, enfeksiyonun kontrol- den çıktığı andan itibaren çok vahim gelişmelere neden olabileceği üzerinedir. 2 3 Mart 2005 de Lüksemburg da yapılan bir toplantıda özellikle Asya Kökenli H5N1 alt tipi üzerinde durularak, bu alt tipin, Asya dan dünyaya yayılarak pandemi oluşturabileceğine dikkat çekilmiştir. Şu anda pandeminin oluşması için gereken üç şarttan ikisi gerçekleşmiş bulunmaktadır. UNDP-BM Kuş ve İnsan Gribi Koordinatörü Dr. David NABORRA, Türkiye de Kuş Gribi ölüm oranının Asya ülkelerinden daha düşük olmasının Kuş Gribinin tehlikesinin azaldığı şeklinde düşünülmemesi yolunda uyarmış ve yine Kuş Gribi virüsünün her an insanda salgın bir virüse dönüşebileceğini belirtmiştir. Şu anda dünya da Kuş Gribi ile mücadelede en çok üzerinde durulan konu; virüsün gen değişimi riskinin azaltılması olup bunun üzerinde odaklanılmıştır. Bu mücadeleden kimin galip çıkacağını zaman gösterecektir. Kaynaklar: 1- AK, S. (2006), Avian İnfluenza İnfeksiyonunun Dünü ve Bugünü, Cerrahpaşa Tıp Dergisi,37:67-75, İSTANBUL 2- BİLGEHAN, H. (1987),Temel Mikrobiyoloji ve Bağışıklık Bilimi.Barış Yayınları Fakülteler Kitabevi, Bornova-İZMİR 3- CITIGROUP (2005), Global Portfolio Strategist:Avian Flu A Global View For Investors 4- ÇAKIR, A. (2006), 40 Milyon Metre Kimine Kuş Gribi, kimine talih kuşu. Hürriyet İnsan Kaynakları, Sayı:545, 19 Mart ÇALANGU, S. (2005), Bir virüsün Portresi. Akşam Gazetesi Pazar Yaşam 16 Ekim 2005, İSTANBUL 6- ERAKSOY, H. (2006),Türkiye de yayılan virüs artık insanlara daha kolay bulaşıyor,bilim ve Gerçek Dergisi, Sayı: 24, İSTANBUL 7- ERGİN, S. (2006), Avian Influenza Önemi artan bir infeksiyon.i.ü.cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji ABD-İSTANBUL 8- ERTAN, H. ( 2006 ), Kuş gribi ve insan gribi virüslerinin dansı, H5N1 in korkutan evrimi, Bilim ve Gerçek Dergisi, Şubat 2006, Sayı: 24, İSTANBUL 9- GOETZ A.(2007)How Influenza Viruses Mutate, Flu Alert Basics-Mutation Keep the virus Dangerous, realge.com Erişim tarihi: GÜRTÜRK, S. (1977) Viroloji. A.Ü.Vet.Fak. Yayınları Yayın No:11, Ders Kitapları:4, ANKARA 11- KESKİN, Y., ÖZYARAL, O. (2006), Kuş Gribi ve Halk Sağlığı. TAF Preventive Medicine Bulletin(Türk Silahlı Kuvvetleri Koruyucu Hekimlik Bülteni.2006:5(3), ANKARA 12- Mutation of The Avian Flu Virus. org Erişim tarihi: Somçağ, S. (2005), Türkiye Kuşları, 1.Baskı, Yapı Kredi Yayınları, İSTANBUL 14- UNAT, E. K. (1985), Temel Mikrobiyoloji,Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.Ekim-1985-İSTANBUL 15- WEBSTER, R. G. (1984), Avian Influenza-A Vaccine Needed, Poultry International, September-1984, WILSON, T. V. (2007), How Bird Flu Works, Avian Flu H5N1, Cilt: 78 Sayı: 1 Yıl:

İNFLUENZA AŞISI:İŞE YARAMADI MI?

İNFLUENZA AŞISI:İŞE YARAMADI MI? İNFLUENZA AŞISI:İŞE YARAMADI MI? Doç.Dr.Neşe DEMİRTÜRK AKÜ TIP FAKÜLTESİ İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Afyonkarahisar,2015. İNFLUENZA İnsandan insana kolaylıkla yayılan ve sezonal

Detaylı

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi)

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) 1. Giriş AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, influenza A grubu virüslerin sebep olduğu, kanatlı hayvanlarda solunum ve

Detaylı

GRİP VE KUŞ GRİBİ Etken ve Epidemiyoloji

GRİP VE KUŞ GRİBİ Etken ve Epidemiyoloji GRİP VE KUŞ GRİBİ Etken ve Epidemiyoloji Öğr.Gör.Dr. Murat DİZBAY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı İnfluenza İnfluenza, üst solunum yolu, burun, boğaz ve bazen akciğerleri

Detaylı

Dünya da ve Türkiye de. İnfluenza Salgınları. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD

Dünya da ve Türkiye de. İnfluenza Salgınları. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD Dünya da ve Türkiye de İnfluenza Salgınları Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD İnfluenza virüsü: Orthomyxovirus ailesinden, zarflı RNA virüsü. NP,

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

İnfluenza A VİROLOJİ-EPİDEMİYOLOJİ. Prof. Dr. Tamer ŞANLIDAĞ

İnfluenza A VİROLOJİ-EPİDEMİYOLOJİ. Prof. Dr. Tamer ŞANLIDAĞ VİROLOJİ-EPİDEMİYOLOJİ Prof. Dr. Tamer ŞANLIDAĞ İnfluenza pandemileri H2N2 H2N2 H1N1 H1N1 H3N8 H3N2 Pandemic H1N1 1895 1905 1915 1925 1955 1965 1975 1985 1995 2005 2010 2015 1889 Russian influenza H2N2

Detaylı

Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı. Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health

Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı. Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health Hollanda Hollanda; küçük bir ülke İhracatçı ülke: ürünler Tarımsal gıda endüstrisinden ihraç edilen

Detaylı

VİROLOJİ VİRUS GENETİĞİ

VİROLOJİ VİRUS GENETİĞİ VİROLOJİ VİRUS GENETİĞİ Giriş İnsan vüruslarının üretilmesi ve incelenmesi doğal konağında zor, hatta imkansızdır. Bu nedenle viruslerin daha ekonomik ve pratik olan laboratuvar hayvanlarında yada hücre

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER

ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER Virüsler Hücresel yapı da dahil olmak üzere canlıların ortak özelliklerini göstermeyen canlılardır. Prokaryotlardan daha küçüklerdir.

Detaylı

INFLUENZA. Dr Neşe DEMİRTÜRK. Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları AD

INFLUENZA. Dr Neşe DEMİRTÜRK. Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları AD INFLUENZA Dr Neşe DEMİRTÜRK Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları AD İnfluenza virusları Orthomyxoviridea ailesinden Zarflı RNA virusları Üç farklı influenza

Detaylı

İNFLUENZA A H1N1 Nedir,nasıl bulaşır,tedavisi nedir? Bahçelievler Toplum Sağlığı Merkezi Aşı-Bulaşıcı Birimi Dr.Gülcan TURGUT

İNFLUENZA A H1N1 Nedir,nasıl bulaşır,tedavisi nedir? Bahçelievler Toplum Sağlığı Merkezi Aşı-Bulaşıcı Birimi Dr.Gülcan TURGUT İNFLUENZA A H1N1 Nedir,nasıl bulaşır,tedavisi nedir? Bahçelievler Toplum Sağlığı Merkezi Aşı-Bulaşıcı Birimi Dr.Gülcan TURGUT H1N1 A (DOMUZ GRİBİ) TÜM DÜNYADA YAYILMAYA DEVAM EDİYOR Hastalık ilk kez

Detaylı

Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı KUŞ GRİBİ Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Grip virüsü nedir? Kuş gribi insanlarda da hastalık yapabilen grip

Detaylı

Türkiye'de İnfluenza Sezonunda Görülen Influenza A(H1N1)pdm09 Virüsünün Moleküler Karakterizasyonu

Türkiye'de İnfluenza Sezonunda Görülen Influenza A(H1N1)pdm09 Virüsünün Moleküler Karakterizasyonu Türkiye'de 2015-2016 İnfluenza Sezonunda Görülen Influenza A(H1N1)pdm09 Virüsünün Moleküler Karakterizasyonu Dilek Güldemir 1,Ayşe Başak Altaş 1,Fatma Filiz Arı 1,Zekiye Bakkaloğlu 1,Özlem Ünaldı 1,Fatma

Detaylı

KANATLI HAYVANLARDA AVIAN INFLUENZA (=TAVUK VEBASI)

KANATLI HAYVANLARDA AVIAN INFLUENZA (=TAVUK VEBASI) KANATLI HAYVANLARDA AVIAN INFLUENZA (=TAVUK VEBASI) Avian Influenza (AI), uluslararası bir problemdir Etken Orthomyxoviridae, Influenza A virusu Influenza virusları A, B, C olmak üzere üç gruba ayrılmıştır.

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de İnfluenza Epidemiyolojisi. Dr. Nurbanu Sezak Atatürk EAH Enfeksiyon Hst. ve Kln. Mikrobiyoloji Kliniği Kasım 2015

Dünyada ve Türkiye de İnfluenza Epidemiyolojisi. Dr. Nurbanu Sezak Atatürk EAH Enfeksiyon Hst. ve Kln. Mikrobiyoloji Kliniği Kasım 2015 Dünyada ve Türkiye de İnfluenza Epidemiyolojisi Dr. Nurbanu Sezak Atatürk EAH Enfeksiyon Hst. ve Kln. Mikrobiyoloji Kliniği Kasım 2015 İnfluenza Tip A ve B virusları Akut solunum yolu hastalığı Her yıl

Detaylı

Domuz Gribi (H1N1v) Dr. A.Arzu Sayıner Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Domuz Gribi (H1N1v) Dr. A.Arzu Sayıner Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD Domuz Gribi (H1N1v) Dr. A.Arzu Sayıner Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD Şanslıyız! Pandemik suş Amerika da çıktı. Güneydoğu Asya olabilirdi Virusla ilgili

Detaylı

Bugün, bu yeni H1N1 alt tipinin oluşturduğu panik, 2000 li yılların başından beri süregelen pandemi beklentisinin bir sonucudur.

Bugün, bu yeni H1N1 alt tipinin oluşturduğu panik, 2000 li yılların başından beri süregelen pandemi beklentisinin bir sonucudur. DOMUZ GRĐBĐ : DOMUZ KAYNAKLI ĐNFLUENZA A H1N1 VĐRUSU (S-OIV) Prof. Dr. A.Dürdal US Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Şubat 2009 tarihinde Meksika

Detaylı

X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır.

X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır. X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır. Hastalardan alınan örneklerde influenza A saptanır. DSÖ ne gönderilen örneklerde

Detaylı

Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Virüsler Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Virüslere Giriş Virüsler genellikle ökaryotlardan ve prokaryotlardan çok daha küçük moleküllerdir. Genellikle enfeksiyon yeteneği olan

Detaylı

8. KONU: VİRAL KOMPONENTLERİN BİYOLOJİK FONKSİYONU Kodlama: Her virüs kendine özgü proteini oluşturmakla birlikte, proteinde nükleik asidi için

8. KONU: VİRAL KOMPONENTLERİN BİYOLOJİK FONKSİYONU Kodlama: Her virüs kendine özgü proteini oluşturmakla birlikte, proteinde nükleik asidi için 8. KONU: VİRAL KOMPONENTLERİN BİYOLOJİK FONKSİYONU Kodlama: Her virüs kendine özgü proteini oluşturmakla birlikte, proteinde nükleik asidi için koruyucu kalkan görevi görmektedir. Protein kendi kendine

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları

Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları http://www.hacettepe.com.tr/haberdetay.aspx?id=43 adresinden 29 Ocak 2006 tarihinde alınmıştır. Kuş gribi nedir?

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Genel Bilgilendirme

T.C. Sağlık Bakanlığı Genel Bilgilendirme T.C. Sağlık Bakanlığı Genel Bilgilendirme AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) 1. Giriş Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, influenza A grubu virüslerin sebep

Detaylı

Doç. Dr. Z. Ceren KARAHAN

Doç. Dr. Z. Ceren KARAHAN Viral Salgınların Araştırılması Sekans Temelli Genotiplendirme Yöntemleri Doç. Dr. Z. Ceren KARAHAN Genotipleme Genomun genetik karakterizasyonu Bir bireyi/suşu, diğerlerinden ayıran mutasyonları (nt dizisi

Detaylı

Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı

Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI/ND Ulusal Referens Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

H1N1 INFLUENZA N Domuz Gribi Dr.Yahya Laleli li Grip ve Bizler Nereden Nereye? H1N1/A Influenze Gribi: ÖZET H1N1/A mevsimsel Grip etkeni ise de yeni etkenin gen yapısı değişiktir. Klinik bulgular mevsimsel

Detaylı

HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN Kuş Gribi (Avian Influenza)

HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN Kuş Gribi (Avian Influenza) HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN Kuş Gribi (Avian Influenza) Prof.Dr.Mustafa TAYAR U.Ü. Veteriner Fakültesi Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER * Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER *Bitki nüklear, mitokondriyal ve kloroplast DNA'ları *Burada yer alan bugünkü bilgilerimizin çoğu, moleküler evrim mekanizması ve oranları kullanılarak

Detaylı

Neden İspanyol gribi?

Neden İspanyol gribi? İSPANYOL GRİBİ Neden İspanyol gribi? Adını İspanya dan almış olmasına rağmen hastalığın ilk olarak 1917 yılının baharında Avusturya da başladığı tahmin ediliyor.ispanyol gribi denmesinin sebebiyse;birçok

Detaylı

X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır.

X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır. ULUSAL İNFLUENZA PANDEMİ PLANI FİRDEVS AKTAŞ X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır. Bölgeye bir ekip gönderilir.

Detaylı

Son bir yılda ne oldu? Dr. Kenan HIZEL

Son bir yılda ne oldu? Dr. Kenan HIZEL Kuş Gribi Son bir yılda ne oldu? Dr. Kenan HIZEL 60 yaşında kadın hasta İki gündür süren yüksek ateş, başağrısı, halsizlik, boğaz ağrısı, kuru öksürük ve yaygın kas ağrıları nedeniyle hastaneye başvurdu.

Detaylı

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI Konusunda Geçmişte Yaşananlar 1959 dan 2003 e kadar dünya çapında başlıca 24 mihrak bildirilmiştir:

Detaylı

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır.

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Türkiye nin mevcut HPAI Durumu o Türkiye, 14.07. 2008 de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Survey Çalışmaları PASİF SURVEY (1) 2005-2006 salgınlar sonrası 01/04/2006-05/02/2007 *Muayeneye

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ Sağlık hizmeti veren, Doktor Ebe Hemşire Diş hekimi Hemşirelik öğrencileri, risk altındadır Bu personelin enfeksiyon açısından izlemi personel sağlığı ve hastane

Detaylı

TIBBĠ BĠLĠMLERE GĠRĠġ DĠLĠMĠ MĠKROBĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI

TIBBĠ BĠLĠMLERE GĠRĠġ DĠLĠMĠ MĠKROBĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI TIBBĠ BĠLĠMLERE GĠRĠġ DĠLĠMĠ MĠKROBĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI ÖĞRETĠM ÜYESĠ : Prof. Dr. O. ġadi Yenen Ders: VĠROLOJĠYE GĠRĠġ, TARĠHÇE ve EVRĠM 1. Virusların tanımlanması ve rolüne ilişkin önemli tarihsel gelişmelerin

Detaylı

Pandemik grip. Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler.

Pandemik grip. Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler. Pandemik grip Grip salgını (dünya grip salgını) hakkında bilmeniz gereken bilgiler. Bu broşürde neler yazılıdır? Bu broşürde grip pandemisi (dünya grip salgını) hakkında bilgiler verilmiştir. Dünya grip

Detaylı

Avian Influenza. Kanatlı Vebası Kuş Gribi

Avian Influenza. Kanatlı Vebası Kuş Gribi Avian Influenza Kanatlı Vebası Kuş Gribi kanatlı hayvanlarda solunum sindirim ve/veya sinir sistemini ait belirtiler Yüksek morbidite ve mortalite Zoonoz Orthomyxoviridae fam., influenza grubunda, influenza

Detaylı

KITALARARASI GRİP SALGINI. Aileniz ve sizin için önemli bilgiler

KITALARARASI GRİP SALGINI. Aileniz ve sizin için önemli bilgiler KITALARARASI GRİP SALGINI Aileniz ve sizin için önemli bilgiler Dünya Sağlık Örgütü uzmanları, kıtalararası bir grip salgını olacağını öngörmektedirler. Bu broşürde grip salgını, bu ülkede ortaya çıkma

Detaylı

Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU

Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU insanlarda ölümcül hastalığa neden olabilir; her ne kadar genellikle çok daha az ciddi olsa da insan çiçek virüsü hastalığına benzer. Maymun çiçek virüsü

Detaylı

Dünya ve Türkiye de Güncel Durum

Dünya ve Türkiye de Güncel Durum 14.10.2009 Dünya ve Türkiye de Güncel Durum Dr. Kenan HIZEL Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. (Science 2009; 324: 871) A/California/7/2009 benzeri pandemik H1N1 2009 Daha

Detaylı

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor.

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor. Her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen bir solunum yolu enfeksiyonu olan grip, hastaneye yatışı gerektirecek kadar ağır hastalık tablolarına neden olabiliyor. Grip ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonları

Detaylı

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi)

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) İnfluenza olarak da bilinen grip, viral bir hastalıktır. Sağlıklı insanlarda ortalama bir haftada geçmesine rağmen; vücut direncini

Detaylı

Atatürk İspanyol Gribini Yenmiş

Atatürk İspanyol Gribini Yenmiş Atatürk İspanyol Gribini Yenmiş Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a gitmeden önce dünyada milyonlarca kişinin ölümüne neden olan İspanyol gribine yakalandığı, hastalığı Beşiktaş'taki evinde atlattığı iddia

Detaylı

Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller. Dr. Dilara İnan Isparta

Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller. Dr. Dilara İnan Isparta Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller Dr. Dilara İnan 04.06.2016 Isparta Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) HBV yüzeyinde bulunan bir proteindir; RIA veya EIA ile saptanır Akut ve kronik HBV

Detaylı

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER NÜKLEİK ASİTLER Nükleik asitler, bütün canlı hücrelerde ve virüslerde bulunan, nükleotid birimlerden

Detaylı

Genetik çalışmaların yüksek canlılardan çok mikroorganizmalarla yapılması bazı avantajlar sağlar.

Genetik çalışmaların yüksek canlılardan çok mikroorganizmalarla yapılması bazı avantajlar sağlar. 8.Hafta: Bakteri Genetiği BAKTERİ GENETİĞİ Genetik çalışmaların yüksek canlılardan çok mikroorganizmalarla yapılması bazı avantajlar sağlar. 1) Yüksek canlılarda çok sayıda kromozom ve onları kontrol eden

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU DÜNYA ÜRETİMİ VE TİCARETİ Dünyada 0207 Gümrük Tarife Pozisyonlu (GTP) kanatlı eti ve ürünleri üretiminde başı çeken ülkeler sırasıyla ABD (17,5 milyon ton), Çin Halk Cumhuriyeti

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİNDE ENFEKSİYON YAPAN VİRUSLAR. Dr. Tuncer ÖZEKİNCİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ Anabilim Dalı

SOLUNUM SİSTEMİNDE ENFEKSİYON YAPAN VİRUSLAR. Dr. Tuncer ÖZEKİNCİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ Anabilim Dalı SOLUNUM SİSTEMİNDE ENFEKSİYON YAPAN VİRUSLAR Dr. Tuncer ÖZEKİNCİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ Anabilim Dalı 1 1. Influenza virus 2. Parainfluenza virus 3. Solunum sinsisyal virus (RSV) 4. Adenovirus 5. Koronavirus

Detaylı

DNA ve Özellikleri. Şeker;

DNA ve Özellikleri. Şeker; DNA ve Özellikleri Hücrelerdeki hayatsal olayların yönetimini çekirdek sağlar. Çekirdek içinde, hücrenin beslenme, solunum, üreme gibi canlılık faaliyetlerin yönetilmesini sağlayan genetik madde bulunur.

Detaylı

LYS ANAHTAR SORULAR #4. Nükleik Asitler ve Protein Sentezi

LYS ANAHTAR SORULAR #4. Nükleik Asitler ve Protein Sentezi LYS ANAHTAR SORULAR #4 Nükleik Asitler ve Protein Sentezi 1) İncelenen bir nükleotidin DNA ya mı yoksa RNA ya mı ait olduğu; I. Bağ çeşidi II. Pürin bazı çeşidi III. Pirimidin bazı çeşidi IV. Şeker çeşidi

Detaylı

Çocuklarda İnfluenza Aşılaması. Prof. Dr. Emre Alhan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı

Çocuklarda İnfluenza Aşılaması. Prof. Dr. Emre Alhan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı Çocuklarda İnfluenza Aşılaması Prof. Dr. Emre Alhan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı Kuzey yarı kürede, influenza epidemilerine geç sonbahar ayları ile ilkbaharın erken ayları

Detaylı

AŞI-2 VEYSEL TAHİROĞLU

AŞI-2 VEYSEL TAHİROĞLU AŞI-2 VEYSEL TAHİROĞLU Aşılamayı Etkileyen Faktörler Aşının özellikleri Uygulama Şekli Hedef Hayvan Immunosuppressif Etkenler Diğer virüs ve bakteriler ile interferens Yaş Direnci Aşıyı Uygulayan kişi

Detaylı

Kuş Gribi (Avian Influenza) ve İnsan Sağlığı

Kuş Gribi (Avian Influenza) ve İnsan Sağlığı Kuş Gribi (Avian Influenza) ve İnsan Sağlığı Prof. Dr. Tahsin YEŞİLDERE Üniversite Öğretim Üyeleri Derneği Başkanı, Veteriner Patoloji Uzmanı yesilderet@gmail.com Kuş Gribi her an yeniden ortaya çıkabilme

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

Sağlık Çalışanlarının Grip ten Korunması. Ekin ertem Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Sağlık Çalışanlarının Grip ten Korunması. Ekin ertem Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sağlık Çalışanlarının Grip ten Korunması Ekin ertem Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Grip=influenza nedir? İnfluenza virüslerinin neden olduğu akut bir

Detaylı

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK AŞI ve SERUMLAR Dr. Sibel AK Bugün; Ak#f İmmünizasyon Bakteriyel Aşılar Viral Aşılar Aşı Takvimi Pasif İmmünizasyon Aşı Etkileşimleri Tanımlar İmmünite (Bağışıklık): Konağın, kendisinden farklı yapıya

Detaylı

domuz gribi nerelerde görülür

domuz gribi nerelerde görülür domuz gribi nerelerde görülür Article Number: 246 Rating: Unrated Last Updated: Sun, Jan 17, 2010 at 3:27 PM Genel olarak grip hastalığı etkeni bir virüstür. Yüksek ateş, baş ağrısı, boğaz ağrısı, öksürük,

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

DNA ONARIMI VE MUTASYON. Merve Tuzlakoğlu Öztürk Bakteri genetiği dersi Sunum-2 18.11.2005

DNA ONARIMI VE MUTASYON. Merve Tuzlakoğlu Öztürk Bakteri genetiği dersi Sunum-2 18.11.2005 DNA ONARIMI VE MUTASYON Merve Tuzlakoğlu Öztürk Bakteri genetiği dersi Sunum-2 18.11.2005 *DNA nın dölden döle değişmeden aktarımı için 2 süreç önemlidir: DNA ONARIMI 1. Replikasyon sürecinin doğru yapılması

Detaylı

İnfluenza Aşıları: Yenilik var mı?

İnfluenza Aşıları: Yenilik var mı? İnfluenza Aşıları: Yenilik var mı? Dr. Serap Gençer Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği, İstanbul EKMUD Çukurova Günleri 18.03.2017

Detaylı

BIR GRİP SEZONUNUN BAŞıNDA İLK OLGULARıN İRDELENMESİ

BIR GRİP SEZONUNUN BAŞıNDA İLK OLGULARıN İRDELENMESİ BIR GRİP SEZONUNUN BAŞıNDA İLK OLGULARıN İRDELENMESİ NECLA TÜLEK, METİN ÖZSOY, SAMİ KıNıKLı Ankara Eğitim Ve Araştırma HASTANESİ İnfeksiyon Hastalıkları Ve Klinik Mikrobiyoloji GİRİŞ Mevsimsel influenza

Detaylı

GEN MUTASYONLARI. Yrd. Doç. Dr. DERYA DEVECİ

GEN MUTASYONLARI. Yrd. Doç. Dr. DERYA DEVECİ GEN MUTASYONLARI Yrd. Doç. Dr. DERYA DEVECİ Gen mutasyonları 2 temel mekanizma ile gerçekleşir. A. İnsersiyon; Bir veya daha fazla nükleotidin araya girmesiyle B. Delesyon; Bir veya daha fazla nükleotidin

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Avian Influenza: Son Vakalar, Epidemiyoloji ve Kontrol. Avıan Influenza (Kuş Gribi) ve Halk Sağlığı. Avian Influenza

Avian Influenza: Son Vakalar, Epidemiyoloji ve Kontrol. Avıan Influenza (Kuş Gribi) ve Halk Sağlığı. Avian Influenza Avian Influenza: Son Vakalar, Epidemiyoloji ve Kontrol Avıan Influenza (Kuş Gribi) ve Halk Sağlığı Avian Influenza facebook.com/tavder twitter.com/tavder Eriyip Gidiyor-Tav/Vet(21x29)-ORJ.indd 1 04.10.2013

Detaylı

Ebola virüsü İstanbul'a geldi!

Ebola virüsü İstanbul'a geldi! On5yirmi5.com Ebola virüsü İstanbul'a geldi! Ebola Virüsü İstanbul'a Geldi! Ebola Nedir? Afrika'da birçok insanın ölmesine sebep olan Ebola virüsünün İstanbul'a gelmiş olduğundan şüpheleniliyor. Yayın

Detaylı

HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ

HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ Dr. Hayat Kumbasar Karaosmanoğlu Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Sunum Planı HIV in morfolojik ve

Detaylı

Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik. Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda bulunmasıdır.

Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik. Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda bulunmasıdır. Allel: Bir genin seçenekli biçimi Wild Tip: Normal allel. Bireylerin çoğunda bulunan Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda

Detaylı

Gelecek Influenza Sezonuna İlişkin Tahminler

Gelecek Influenza Sezonuna İlişkin Tahminler Gelecek Influenza Sezonuna İlişkin Tahminler Şubat 2010 da Pandemi... Avrupa da / Amerika da salgın sönme sürecinde ABD ve Kanada da grip aktivitesi mevsimsel olağan seyrine geçmiştir Kuzey Afrika ülkelerinde

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 91. Adım KALITIM -17 GENETİK VARYASYON MUTASYON MODİFİKASYON ADAPTASYON - REKOMBİNASYON

ADIM ADIM YGS LYS. 91. Adım KALITIM -17 GENETİK VARYASYON MUTASYON MODİFİKASYON ADAPTASYON - REKOMBİNASYON ADIM ADIM YGS LYS 91. Adım KALITIM -17 GENETİK VARYASYON MUTASYON MODİFİKASYON ADAPTASYON - REKOMBİNASYON GENETİK VARYASYON Aynı türün bireyleri arasındaki farklılığa VARYASYON denir. Varyasyonların hepsi

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 6 GENETİK ŞİFRE VE PROTEİN SENTEZİ 2

12. SINIF KONU ANLATIMI 6 GENETİK ŞİFRE VE PROTEİN SENTEZİ 2 12. SINIF KONU ANLATIMI 6 GENETİK ŞİFRE VE PROTEİN SENTEZİ 2 SANTRAL DOGMA Hücredeki bilgi aktarım mekanizmasının tamamına SANTRAL DOGMA denir. Santral dogma tek yönlü bilgi aktarımıdır. Geri dönüşümü

Detaylı

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM CİNSİYETE BAĞLI KALITIM *Cinsiyetin belirlenmesi: Eşeyli üreyen hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi farklı şekillerde olabilmektedir. Bazı hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi, çevre koşulları tarafından

Detaylı

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı)

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) - İnfeksiyöz Hastalıkların Bulaşma ve Yayılmasında Potansiyel Tehlike - Kırmızı tavuk biti ( Dermanyssus gallinae ) evcil kümes hayvanlarında özellikle

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI ADIM ADIM YGS LYS 177. Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI Hastalık yapıcı organizmalara karşı vücudun gösterdiği dirence bağışıklık

Detaylı

İnsan Mikrobiyom Projesi. Prof. Dr. Tanıl Kocagöz

İnsan Mikrobiyom Projesi. Prof. Dr. Tanıl Kocagöz İnsan Mikrobiyom Projesi Prof. Dr. Tanıl Kocagöz Human Microbiome Project İnsan Mikrobiyom Projesi (İMP) 2007 yılında NIH tarafından başlatıldı 300 gönüllünün 5 vücut bölgesinden değişik zamanlarda, toplam

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21 1) Aşağıda bazı dönüşüm tepkimeleri gösterilmiştir. a 2) Enzimlerin çalışma hızına etki eden faktörlerle ilgili; RH RH ADP + Pi ATP I II b Buna göre a ve b yönlerindeki değişimlerle

Detaylı

4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi

4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi 4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi Aşılama 7. Giriş (15 dak) 1. Derse başlarken öğrencilere hangi aşıları olduklarını sorun örneğin, çocuk felci, MMR, Verem veya herhangi bir tatil aşılanması oldularsa hangi

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 12. Sınıf 1 GENDEN PROTEİNE

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 12. Sınıf 1 GENDEN PROTEİNE YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 12. Sınıf 1 GENDEN PROTEİNE Protein sentezini tüm canlılar gerçekleştirir. Bir mrna molekülünde en fazla 64 çeşit kodon bulunur. DOĞRU YANLIŞ SORULARI Canlıların heterotrof beslenenleri

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

Kanatlı Hayvan Hastalıkları

Kanatlı Hayvan Hastalıkları Kanatlı Hayvan Hastalıkları Kanatlı sektörü ile ilgili genel bilgiler 1930 Merkez Tavukçuluk Enstitüsü 1952 Saf ırkların ilk kez ithal edilmesi 1963 Damızlık (Parent stock) ithali 1970 Yatırımlarda artma

Detaylı

Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı KUŞ GRİBİ Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Grip virüsü nedir? Kuş gribi insanlarda da hastalık yapabilen grip

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

HIV/AIDS ve Diğer Retrovirus İnfeksiyonları,laboratuvar tanısı ve epidemiyolojisi

HIV/AIDS ve Diğer Retrovirus İnfeksiyonları,laboratuvar tanısı ve epidemiyolojisi HIV/AIDS ve Diğer Retrovirus İnfeksiyonları,laboratuvar tanısı ve epidemiyolojisi Prof Dr Ali Ağaçfidan İstanbul Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı İnsan retrovirusları

Detaylı

BAKTERİLERDE GENETİK MADDE AKTARILMASI

BAKTERİLERDE GENETİK MADDE AKTARILMASI BAKTERİLERDE GENETİK MADDE AKTARILMASI Bakterilerde genetik maddenin bir kısmı bakteriden bakteriye aktarılabilmekte ve bunun sonucunda önemli genetik değişmeler olmaktadır Verici hücre ile alıcı hücre

Detaylı

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK VİROLOJİYE GİRİŞ Dr. Sibel AK Bugün; Virüs nedir? Virüslerin sınıflandırılması Virüsler nasıl çoğalır? Solunum yoluyla bulaşan viral enfeksiyonlar Gıda ve su kaynaklı viral enfeksiyonlar Cinsel temas yoluyla

Detaylı

Avian Influenza (Kuş gribi)

Avian Influenza (Kuş gribi) KANATLI SEKTÖRÜNÜN EN BÜYÜK DÜŞMANINI TANIYALIM Orthomyxoviridae familyasından İnfluenza A virusu, sekiz ayrı segmentli genoma sahip, tek sarmallı bir RNA virustur. RNA genomu ile birleşen proteinler,

Detaylı

Hasan ÇİÇEK* Murat TANDOĞAN**

Hasan ÇİÇEK* Murat TANDOĞAN** Kuş gribi salgını ve Afyonkarahisar tavukçuluk sektörü Hasan ÇİÇEK* Murat TANDOĞAN** Öz: Türkiye nin ticari yumurta üretiminin yaklaşık %12 sini karşılayan Afyonkarahisar, coğrafi konumu nedeniyle ülkenin

Detaylı

Kanatlı İmmunolojisinde Gerçekler

Kanatlı İmmunolojisinde Gerçekler 68 Phibro Hayvan Sağlığı Semineri: Kanatlı İmmunolojisinde Gerçekler Phibro Hayvan Sağlığı, 29 Nisan da Hilton Kozyatağı İstanbul da Kanatlı İmmunolojisinde Gerçekler, IB ve IBD Hastalıklarının Tanı ve

Detaylı

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1 CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1.Hücresel yapıdan oluşur 2.Beslenir 3.Solunum yapar 4.Boşaltım yapar 5.Canlılar hareket eder 6.Çevresel uyarılara tepki gösterir 7.Büyür ve gelişir (Organizasyon) 8.Üreme

Detaylı

ERİŞKİN HASTADA İNFLUENZAYI NASIL TANIRIM?

ERİŞKİN HASTADA İNFLUENZAYI NASIL TANIRIM? ERİŞKİN HASTADA İNFLUENZAYI NASIL TANIRIM? Dr. Murat Kutlu Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Giriş İnfluenza sendromu genellikle ani başlangıçlı

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

hendisliği BYM613 Genetik MühendisliM Tanımlar: Gen, genom DNA ve yapısı, Nükleik asitler Genetik şifre DNA replikasyonu

hendisliği BYM613 Genetik MühendisliM Tanımlar: Gen, genom DNA ve yapısı, Nükleik asitler Genetik şifre DNA replikasyonu BYM613 Genetik MühendisliM hendisliği Hacettepe Üniversitesi Biyomühendislik BölümüB 2012-2013 2013 Güz G z DönemiD Salı 9.00-11.45, D9 Dr. Eda Çelik-AKDUR edacelik@hacettepe.edu.tr İçerik Tanımlar: Gen,

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI

12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI 12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI GENETİK MÜHENDİSLİĞİ Belirli bir amaca yönelik olarak genetik madde üzerinde yapılan çalışmaları içerir. Canlıların genlerine

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

Önemli Kanatlı Hastalıklarının Kontrolü: Temel İlkeler

Önemli Kanatlı Hastalıklarının Kontrolü: Temel İlkeler Önemli Kanatlı Hastalıklarının Kontrolü: Temel İlkeler Prof. Dr. Mehmet Akan Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi 18 Şubat 2015, Ankara Genel Üretim Tüketim Dış ticaret Halk sağlığı Hayvan refahı Yem

Detaylı

BAKTERİLERDE EKSTRAKROMOZAL GENETİK ELEMENTLER

BAKTERİLERDE EKSTRAKROMOZAL GENETİK ELEMENTLER BAKTERİLERDE EKSTRAKROMOZAL GENETİK ELEMENTLER Plazmid ve Epizomlar Bakterilerin kendi kromozomlarının yanı sıra, kromozom dışı bazı genetik parçacıklar bulunmaktadır Bakteri kromozomundan daha küçük yapıda

Detaylı