Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014)"

Transkript

1 Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014)

2 Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri, Beyan Yayınları nın 613. kitabı olarak yayına hazırlandı; dizgi ve sayfa düzeni Ahmet Yanar ( ); kapak, Yusuf Kot; baskı ve cilt, Erkam Yay. San. Tic. A.Ş. (Sertifika: İkitelli OSB Mh. Atatürk Bulvarı Haseyad 1. Kısım No: 60/3 C Başakşehir - İstanbul Tel: Pbx-) tarafından gerçekleştirildi ve Ekim 2015 de İstanbul da yayımlandı. ISBN Sertifika No: BEYAN YAYINLARI Ankara Cad Cağaloğlu-İstanbul Tel: Tel-Faks: www. beyanyayinlari. com. tr / com www. facebook. com/beyanyayinlari www. twitter. com/beyanyayinlari

3 Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri Siirt Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi (21-23 Eylül 2014) Editörler Prof. Dr. Cemalettin ERDEMCİ - Yrd. Doç. Dr. Fadıl AYĞAN 2. Cilt

4 Dinî Kutsal Metinlerde Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Arap Diline Göre Yorumlanması (Eş arîlik Doktrini Bağlamında) Mustafa ÖNCÜ* Giriş Öncelikle şunu belirtmek isterim. Bu konuyu seçerken konunun rahat, kolay ve sınırlı bir konu olduğunu tasavvur etmiştim. Ancak konu ile ilgili okumalar yaptıkça konunun ne kadar derin ve geniş olduğunu gördüm. Konunun çeşitli yönleri üzerine daha birçok makale, tebliğ hatta tezin yapılmasının gerekliliği kanaatine vardım. Aynı şekilde selef-i salihinin bundan maksat ilk dönem İslâm âlimleridir- birçok konu gibi bu konuda da müthiş bir külliyat oluşturduğuna şahit oldum. Bunun için özellikle ağır kelâmî metinler için Arap diline hâkim ciddi araştırmacıların olmasının ne kadar gerekli olduğunu tespit ettik. Bu kısa bilgiden sonra İslâm dininin en temel konusunun Allah inancı olduğunu hatırlatmakta fayda vardır. İslâm dininin inanç esasları içerisinde Allah inancı, diğer bütün esasların nüvesi hükmündedir. Peygamberlere, kitaplara, meleklere ve ahiret gününe iman gibi iman esaslarının hemen hepsi bu inanç ile ilintilidir. Dolayısıyla gerçek ve sağlam bir Allah tasavvuru geri kalan esasların sağlamlığını beraberinde getirecektir. Sağlam bir Allah tasavvuru da başta Kur ân-ı Kerîm ve sünnette yer alan bilgilerin iyi bir şekilde incelenmesinden geçer. Böyle bir inceleme ve tahlil için de İslâm dininin kutsal metinlerinin dili olan Arapçayı iyi bilmek gerekir. Nitekim tüm usul kitaplarında Arapçanın gerekliliği üzerinde durulur. İslâm bilginleri dinî kutsal metinlerde -bundan maksat Kur ân ve sünnettir- Allah için kullanılan isim, fiil ve sıfatların anlaşılması konusunda kafa yormuş ve farklı * Yrd. Doç. Dr., Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi.

5 682 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri yorumlamalara gitmişlerdir. Başta Kur ân-ı Kerîm olmak üzere dinî naslarda Allah için kullanılan el, yüz, ayak, gibi isimler; inmek, istivâ, konuşma, gelmek, kızmak gibi eylem bildiren ifadeler ile üst, yan, vb. yer ve zaman bildiren lafızları anlamada değişik anlayışlar benimsenmiştir. Bu anlayışlardan biri de Eş arîlik tir. Bu konuda Eş arîler bir bütün olarak olmasa da Mutezile ile Cebriyye/Selefiyye arasında orta bir yol tutmaya çalışmışlardır. Diğer kelâm ekolleri gibi Eş arîlerin bu anlayışlarının oluşumunda dilin en temel etken olduğunu söylemek doğru bir tespit olsa gerektir. Bir başka tespit ise kelam ekollerinin her birinin nasları kendi doktrinleri doğrultusunda yorumlamaları hatta nadir de olsa bunun için Arap dilinin kurallarını ve lügatı zorlamalarıdır, denilebilir. Bunun için onlar dinî nasslarda yer alan bu ifadeleri Arap dili ve belâgatı muvacehesinde değerlendirmeye çalışmışlardır. Bunların büyük bir kısmı Arap dili kurallarına uygun iken, maalesef bunlardan bazıları lügate ve genel kabul gören dil kuralları ile paralellik arz etmemektedir. Biz bu tebliğimizde Kur ân-ı Kerîm ve sünnette yer alan ve Allah için kullanılan el, yüz, ayak, geldi, yerleşti, indi, güldü vb. ifadelerin sözcükbilim, nahiv, i râb ve belâgat gibi lisânî ilimler açısından değerlendirdik. Kısmen de bu nassların açıklanmasında Eş arî doktrinin tutum ve algısı ile Selefî doktrinin Eş arîlere yönelttiği suçlamalara değindik. Burada insan zihninde belli başlı soruların oluşmaya başlandığı görülür. Örneğin Eş arîlerin bu gibi nassları açıklarken harf-i cer olan ب harfini sebebiyet anlamında çıkarıp zarf anlamında ile açıklamaları gibi cer harflerini farklı yorumlamaları dil ا اء açısından ne kadar doğrudur? Tecsîm, yer ve yön bildirdiği için kelimesini hakiki anlamının dışında yorumlamaları hakikat varken mecaza gidilmez kuralı ile ters düşmüyor mu? Aynı şekilde Kur ân-kerîm Arap dilinin kurallarının oluşmasında istişhâd olarak kabul edilirken, yani mihenk taşı gibi değerlendirilirken, öbür taraftan ayetlerin anlaşılmasında Arap dilinin temel kabul edilmesi bir kısır döngü örneği değil midir? Zât-ı zu l-celâl, başta Kur ân olmak üzere dinî kutsal metinlerde el, yüz, geldi, yerleşti vb. ifadelerle soyut olanı olabildiğince somutlaştırırken, acaba Eş arîliğin tenzihçi anlayışı Kur ân ın bu ifadeleri ile çelişiyor mu? Ve zaten soyut olan Allah tasavvurunu insanın algısının dışına itmiyor mu?

6 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / 683 Kaynakların tespit ve orijinalliği ne kadardır? Örneğin bazı kaynaklarda el-ibâne ve Risale ilâ ehli s-seğar adlı iki eser İmam Eş arîye nispet edilmektedir. Bazıları bunu kabul etmemekte veya kısmen de olsa tahrif edildiğini iddia etmektedir. Bu eserlerde onun Ehli sünnetten ayrılıp müşebbihe ve mücessimeye kaydığı iddia edilmektedir. Ancak İbn Fûrek gibi âlimler bu eserlerin ona ait olmadığı, daha sonra ona nispet edildiği görüşündedir. 1 Bu bilgilerden hareketle Eş arîliğin görüşleri olarak kabul edilen ve üzerine tartışılan görüşlerin doğruluğu nedir? Öncelikle bunun tespit edilmesi gerekmiyor mu? Sanırım bu vb. sorular birçok insanın zihnini meşgul etmiş ve meşgul etmeye devam edecektir. Eş arînin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızlara Yaklaşımı Eş arîye göre genel anlamda Allah ın (c.c) sıfatları, muttasıf olan zattan ayrılanlar ve ayrılmayanlar olmak üzere iki kısımdır. Onun zatından ayrılabilenler için bunlar onun gayrıdır denilir. Ancak onun zatından ayrılmayanlar ve onunla kaim olanlar için bunlar onun gayrıdır denilemez. 2 Bir başka açıdan Allah ın sıfatları yine iki kısımdır. Bunlardan ilki hayat, ilim, kudret ve irade gibi fiiller ve dış dünya yoluyla bilinenlerdir. İkincisi onun zatının noksanlık bildiren sıfatlardan münezzeh olduğunu gösteren sıfatlardır. Bunlar ise sem, basar, beka ve kelam gibi sıfatlardır. Başka bir ifadeyle Allah bunların zıttı olan kör, lâl ve sağır gibi sıfatlardan uzaktır. Eş arîlere göre kitap ve mütevatir haberle bildirilen bu tür lafızlar, işitildikleri ve duyuldukları gibi ıtlak olunur. Anlamsal açıdan bunlar Allah a en uygun bicimde anlamlandırılır. Bu bağlamda dinî naslarda yer alan el, yüz, göz gibi lafızlar beşerde aza ve araç iken, Allah (c.c) ın mürekkep bir varlık olmaktan münezzeh olmasından dolayı araç ve azalarla nitelendirilmesi düşünülemez. Bu nedenle bu gibi lafızlar ona layık olduğu veçhiyle anlamlandırılır. 3 Aynı şekilde yine dinî naslarda Allah için kullanılan istiva, meci, nüzul, ityan, gülmek, basmak vb. eylem bildiren lafızlar, onun zatı için ancak sem an ıtlak olunabilir. Bunların anlamları da ancak aklen tespit edilebilir. 4 Dolayısıyla dinî naslarda yer almayan bir lafız ne kadar iyi olursa olsun sem an kaydına ters düştüğü için Allah için kullanılamaz. Herhalde Allah koşar denilmez. Aynı şekilde bunların kalıpları da değiştirilemez. Örneğin Kur ân-ı Kerîm de kullanı- 1 Eş arî, İbâne, s İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s. 40.

7 684 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri lan ع כ ا gibi fiil olarak kullanılan lafızlar, ا אכ אدع şeklinde ism-i fail kalıbında kullanılamaz. Aynı şekilde ona göre Allah için kullanılan el lafzı güç ve kuvvet anlamındadır. Ancak naslarda ٥ ا olarak yer almışsa onun için א آ gibi lafızlar kullanılamaz. Aynı şekilde olumlu da olsa Allah için akil, natik, hassas vb. lafızlar da kullanılamaz. Çünkü bu konuda sem yoktur. Bu durum aslında Eş arî ekolünün akıl ve nakil arasında nasıl hassas bir denge oluşturma çabasını da göstermektedir. İmam Eş arî bu konuda o kadar titiz davranmasına rağmen bazı selefiler tarafından şiddetle eleştirilmiştir. El-insaf Allah (c.c) ın kendisi bu lafızları kendisi için kullanıyorsa Eş arî ne yapsın. İmam Eş arî bu tür lafızların sema ına o kadar bağlıdır ki ona eğer nasslarda Allah cisimdir, müteharriktir denilseydi tutumunuz ne olurdu? şeklindeki bir soruya bu lafızlar Allah nefsiyle kaimdir, başkasına ihtiyacı yoktur şeklinde ona layık bir anlamda ise kabul ederdim. Ancak onun mürekkep olduğu anlamında olsaydı hayır şeklinde cevap vermiştir. Bu durum aynı zamanda onun aklı ve nakli ne kadar beraber kullandığını göstermektedir. Ahad haberle bildirilen lafızlar konusunda ise, kesinlik ve yakin ifade etmediği için ihtiyatlı davranmak gerekir. Aslında İmam Eş arînin Allah ın isim ve sıfatlarıyla ilgili temel görüşü bunların tevkifi oluşudur. Dolayısıyla bu konuda kitap, sünnet ve icmanın sınırlarının dışına çıkılmaz. 6 İbn Fûrek icma terimi yerine ittifaku l-ummet tabirini kullanır. Bu da kavramların oluşumunun tarihi seyrine ışık tutar mahiyettedir. Eş arîye göre dilsel açıdan ve و arasında herhangi bir fark yoktur. İkisi de mastardır. Bir başka konu ise Eş arîlere göre imanın sadece kalp ile tasdik edilmesidir. İmanın tanımında ikrar yer almaktadır. Eş arîler bunu luğata dayandırmaktadır. Oysa imanın lügat anlamı içerisinde hem tasdik hem de ikrar bulunmaktadır. Kanaatimizce Eş arîlerin bu tutumu amelin imandan bir parça olması meselesi ile ilgilidir. Zira ikrar dil ile olduğu gibi amel ile de olmaktadır. Kur ân-ı Kerîm de Yer Alan ve Teşbîh ve Tecsîm İfade Eden Lafızlar 1. Selefilerin Eş arîliğe Yönelttiği Eleştiriler Yukarıda ifade edildiği gibi öncelikle devasa İslâm külliyatında hangi görüşlerin İmam Eş arîye ait olduğu olabildiğince net değildir. Selefiler tarafından Eş arîliğe 5 İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s ez-zâriyât, 51/47.

8 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / 685 yöneltilen eleştiriler hatta bu konuda tekfir derecesine varan iddialar bulunmaktadır. Bunlardan bazıları Allah ın isim ve sıfatları ile ilgilidir. Bunların doğruluk payı var mıdır? Ya da gerçekten Eş arîlikte böyle bir durum söz konusu mudur? Eş arîlere göre Allah ın isimleri mahlûktur. Bu da aslında Kur ân ın mahlûk olduğunu kabul etmektir. Allah ın el-hakîm isminin Eş arîler tarafından tahrif edildiği iddiası mevcuttur. Dolayısıyla Allah ın yaratıkları konusunda herhangi bir hikmetten bahsedilemez. Eş arîlerin Allah ın fiillerinin gerekçelendirilemeyeceği gerçeğinden yola çıkarak geliştirdikleri bu yaklaşımın selefiler tarafından onun el-hakîm isminin tahrifi olarak değerlendirilmiştir. Bir başka luğavî tahlil Allah ın en-nûr ismi ile ilgilidir. Gerek Kur ân da gerek hadislerde Allah (c.c) kullanılan bu isim Eş arîler tarafından ا אدي hidayete erdiren olarak yorumlanmıştır. Kur ân-ı Kerîm deki وا رض ا אوات ر ا Allah yerin ve göklerin nurudur 7 ayetinde yer alan ر kelimesi ر ر olarak okunmuş veya aydınlatan olarak yorumlanmıştır. Oysa İmâm Eş arî nin kendisi Allah ın yerin ve göklerin nuru olduğunu söylediği gibi istivanın da keyfiyetsiz olarak bulunduğuna kanidir. 8 Allah ın en-nûr isminin el-hâdi anlamında olmasını destekleyen naslar olabilir. Ancak Allah (c.c) ın ر وا رض ا אوات ayetinde kendisini ا ر değil de ر olarak nitelemesi onun bu şekilde bir isminin olduğunun kabul edilmesini gerektirmektedir. Genelde Maturidiler özelde Eş arîler Kur ân-ı Kerîm de kullanılan rıza ve gazap kavramlarının Allah a nispetini yorumlamışlardır. Bu iki sıfatın beşerin özellikleri olduğu bu anlamlarıyla Allah için kullanılamayacakları iddia edilmiştir. Böylece kelimeler hakiki anlamlarından çıkarılıp değişmeceli anlamda kullanılmıştır. 9 Oysa Allah (c.c) insanla iletişime geçerken onların anlayacağı dil ile onlara hitap etmesinden daha doğal ne olabilir. Tabi ki diğer birçok sıfat gibi bu sıfatlar da insan için kullanıldığında başka anlamda, Allah için kullanıldığında başka anlamlarda kullanılacaktır. Bu konuda Selefilerin haklı gerekçeleri olabilir, ancak onların aşırı bir şekilde 7 İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s en-nûr, 24/35. 9 Ebu l-hasan el-eş arî, Makâlâtu l-islâmiyyîn ve ihtilâfu l-musallîn, thk., Helmut Ruter, /211.

9 686 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri nasların zahirine bağlı kalması İslâm düşünce ve hikmetinin donuklaşmasına neden olabilmektedir. Eş arîler Kur ân da Allah (c.c) için kullanılan istiva kavramını hükümran olmak olarak yorumlamışlardır. fiilininى ا anlamında kullanımını desteklemek için el-ahtel (ö.90/708 ) in ودم اق ا اق ا ى şiiri kullanılmaktadır. 10 el-ahtal in Hristiyan olması selefilerin iddia ettikleri gibi böyle bir anlamın varlığın engel olamaz. Arap dili bu kelimenin böyle bir anlamının varlığını kabul ediyorsa Eş arîlerin istiva kavramını hükümran olmak olarak yorumlamaları gayet doğaldır. Bununla beraber Allah ın kendine özgü bir istivasının olabileceğini dile getirmenin de yanlış olmayacağı söylenebilir. Kur ân-ı Kerîm de yer alan ve Allah a izafe edilen eylemlerden bir tanesi Allah ın gelişi dir. Bir ayette Allah (c.c) א ا כ א כ و Rabbin ve melekler saf אء ر ve و saf geldiğinde 11 buyrulmaktadır. Başka bir ayette ا إ أ ن ون ئ כ אم و ا ا n 12 buyrulmaktadır. Bu ve benzeri naslarda yer alan ve teşbih ve tecsim bildiren ifadeler hem Eş arîler hem de Maturidiler tarafından yorumlanmıştır. Bu yorumlar genellikle Arap dili ve belâgatı ile ilgili kurallar çerçevesinde yorumlanmıştır. Ancak bunlardan bir kısmı maalesef ciddi zorlamaları olan tevillerdir. Örneğin ayetteki ر כ و אء ifadesi ر כ ا و אء şeklinde mudaf hazf edilerek mecaz yoluyla bir yorumlama Arap dilinin sınırları içerisinde gayet makul bir yorumlama iken, ayetteki رب kelimesinin terbiye eden anlamında Allah katında büyük bir melek olma olasılığından bahsedilir. 13 Burada ل kelimesinin אدل anlamında kullanılması gibi mastarın ismi fail anlamında kullanılması dil kurallarına uygun, hatta daha belâgî olsa da, sadece bu bilgiden hareketle ayetin anlamının neredeyse tamamıyla değiştirilmesi doğru olmasa gerektir. Hatta ayette yer alan כ ا و وdaki harfinin ب anlamında olduğu, bu teville ayet א א א כ ر כ و אء şekline büründürülmektedir. 10 Şâhir Fâris Husayn, Eseru l- akîdeti l-eş arîyye fi t-tevcîhi n-nahvî ve l-luğavî li nusûsi l-kur ân ve s-sünne, Ürdün, 2001, s Husayn, Eseru l- akîdeti l-eş arîyye s el-fecr, 89/ el-bakara, 2/210.

10 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / 687 Bu son görüş Maturidilere nispet edilmektedir. Böylece Allah ın geliş iniş vb. eylemlerden münezzehliği ispatlanmaya çalışılmıştır. 14 Bir başka örnekte İmam Eş arî, Allah ın sıfatlarından اkelimesinin anlamını açıklamaktadır. Ona göre bu kelime ya şahid anlamında ya da mübalağa, teşrif ve tekid için ا sıfatının ism-i tasğiri olduğunu belirtir. Bu durumda mahreç yakınlığından dolayı kelimedeki hemze nin he harfine dönüştüğünü söyler. 15 Arap dili bunu kaldırsa bile, eğer en azından zayıf veya şaz da olsa böyle bir kıraat yoksa Eş arînin bu yorumu zorlama bir yorum olacaktır. Eş arîlerin naslardaki bir başka yorumları sebebiyyet ifade eden ب harfine vb. başka kelimelerin anlamlarını yüklemeleridir. Bu onların bizatihi ateş yakıcı değildir su yeşertici değildir görüşlerinin etkisi sonucunda oluşan bir durumdur. Bu da ilk önce görüşlerin şekillenmesi daha sonra şekillenen bu görüşler muvacehesinde ayetlerin yorumlandığı şeklinde bir anlayışı çağrıştırmaktadır. Ve maalesef bu durum neredeyse bütün ekoller için söz konusudur. Eş arîler dini naslarda var olan ve ta lîl/gerekçe bildiren ل harfini birçok yerde akibet/sonuç lâm ı olarak yorumlamışlardır. Bu yorum Eş arîlerin Allah ın (c.c) hiçbir eyleminin bir sebep ve gerekçesinin olamayacağı prensibi sonucunda ortaya çıkan bir yorumdur. 16 Bu, Allah (c.c) ın mutlak ğaniyy olması ve hiçbir kimseye ve hiçbir şeye muhtaç olmaması düşüncesinin sonucunda oluşmuştur. Bununla ilgili ayetler çoktur. 17 Örneğin el-câsiye sûresinde yer alan כ ى و و ا ر ض א אوات و ا ا و ن כ olarak, Allah, gökleri ve yeri, hak ve hikmete uygun א herkese kazandığının karşılığı verilsin diye yaratmıştır. Onlara zulmedilmez 18 ayetinde ى و daki ل harfi ta lîl için değildir. Aksine akıbet ve sonuç içindir. Dolayısıyla ayetin anlamı herkese kazandığının karşılığı verilsin diye Allah yeri ve göğü 14 Fahreddin er-râzî, Esâsu t-takdîs fi ilmi l-kelam, Mabaatu l-mustafa el-bâbî, Mısır, , s Husayn, Eseru l- akîdeti l-eş arîyye, s İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s el-bakillânî, et-temhîd, thk., Yusuf el-yesû î, el-mektebetu ş-şarkiyye, Beyrut, 1957, s. 30,31,32; eş-şehristânî, Nihâyetu l-ikdâm fi ilmi l-kelam, el-ferd Cayum, Mektebetu l-musennâ, Bağdad, 1996., s el-bakara, 2/143; en-nahl, 16/8,44;el-Kehf, 18/12; el-câsiye, 65/22.

11 688 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri yarattı değil, ayetin anlamı Allah yeri göğü yarattı ve sonuçta herkes kazandığının karşılığını bulur şeklinde olmaktadır. Yukarıdaki ayet vb. ayet-i kerimelerde yer alan ve Allah (c.c) ın kendisine izafe ettiği bütün ل harfleri ta lîl için değildir. Aksine akibet ve sayrûret içindir. Kur ân-ı و א harfi el-kasas sûresindeki ل Kerîm de و ا כ ن ن - Niha א آل yet Firavun ailesi kendilerine düşman ve üzüntü kaynağı olacak olan o çocuğu bulup ل aldı 19 akibet anlamında kullanıldığı örnek de vardır. Ancak bununla beraber bu harfine bakıldığında ayetlerdeki kullanımının ta lîl için olmasının ciddi bir sakıncasının olmadığı görülecektir. Üstelik nahivciler arasında akibet lâm"ı konusunda da bir ittifak söz konusu değildir. 20 Ayrıca bu harfin akibet anlamının ta lîl anlamı içerisinde değerlendirilebilmesi de mümkündür. Sonuç olarak Kur ân-ı Kerîm de yer alan ve Allah (c.c) ın kendisine izafe ederek kullandığı ل harfinin akibet için olmasının olabilirliğinin yanında ta lîl için olmasının Arap dilinin yapısına daha uygun olduğu söylenebilir. Ayrıca ta lîl, lugavî anlamda gerekçelendirme ve sebep/sonuç anlamında kullanıldığı gibi pek ala hikmet anlamında da kullanılabilir. Allah (c.c) ın en ufak bir eyleminin hikmet dışı olduğunu kabul edilmesi mümkün değildir. Aynı zamanda hikmet mefhumu hem Allah ın (c.c) kudret ve yaratıcılığını hem de kulların ve yaratıklarının dünya ve ahiret ile ilgili maslahatlarının açık bir ifadesidir. Allah kelamının mahlûk olması meselesine gelince, öncelikle şunu belirtmenin faydalı olduğunu düşünüyoruz. Eş arîlere göre kelâm-ı nefsî mahlûk değildir. Ayrıca ا אر ا alaka kurmak alaka kurulan şeye göre değerlendirilir özdeyişi, Allah (c.c) kelamının siğalarının emir, nehy, mazi vb. kısımlar içermesi onun ezeliliğine halel getirmez. Örneğin güneş bir tane olduğu halde onun ısı, ışık, yakıcılık gibi farklı bağları vardır. Dolayısıyla kelamullahta lîk olduğu için ezelidir. Kelamullahın siğa farklılığı ise taalluk olduğu için ezeli değildir. Diğer sıfatlar için de aynı şey söylenebilir. Örneğin ilim, kudret, basar, vb. sıfatlar ezeli iken, onları taalluk ettiği malumat ve makdurat ezeli değildir el-câsiye, 65/ el-kasas, 28/8. 21 Hasan b. Kasım, el-murâdî, el-cenâ d-danî fi hurûfi l-me ânî, Dâru l-kütübi l- ilmiyye, Birinci Baskı, Beyrut 1992, s. 121; İbn Hişâm, Muğni l-lebîb an kütübi l-e ârîb, thk. Mâzin el-mubarek-

12 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / Hadislerde Yer Alan ve Teşbîh ve Tecsîm İfade Eden Lafızlar Eş arîlerin Allah için kullanılan lafızları yorumlamaları Kur ân-ı Kerîm ile sınırlı değildir. Eş arî mezhebinin ileri gelenleri hadis-i şeriflerde yer alan ve Allah (c.c) için teşbih be tecsim ifade eden lafızları da Arap dili ve belâgatına göre yorumlamışlardır. Bu hadislerde ayak, gülmek, basmak vb. daha çok yaratılanlara ait olan özellikler Allah (c.c) a nispet edilmektedir. Bu yorumlamalar arasında tıpkı Kur ân-ı Kerîm deki te viller gibi çok yerinde olan yorumlar olduğu gibi, yerinde olmadığını düşündüğümüz ve dilin doğasını ve kurallarını zorlayan yorumlar da vardır. Örneğin benzer lafızlarla hem Buhari hem de Müslim de yer alan; ر א و אرك ا ا אر א Allah (c.c) ateşi/cehennemi ayağının altına almadıkça dolmaz hadis-i şerifte Allah için kullanılan م ve ر ayak kelimesinin büyük cemaat sürü anlamında olabileceği şeklinde yorumlanmıştır. Lugatta çekirge sürüsü için ر kelimesinin kullanılıyor olması da bunun için dayanak olarak gösterilmiştir. Bunun zayıf bir yorumlama olduğu açıktır. Aynı şey hadis-i şerifte yer alan م kelimesinin ayak yerine önde olan olarak yorumlanması için de söz konusudur. Yine Allah için kullanılan aynı zamanda Allah ın (c.c) güzel isimlerinden biri olan kelimesi kullar arasında zorba olanlar şeklinde yorumlanması da biraz aşırı ا אر bir yorum olarak değerlendirilebilir. Zaten hadisin başka varyantlarında ا אر kelimesi yerine رب ا ة tamlaması kullanılmıştır. Ayrıca hadis-i şerifte kelimesi harf-i cerri ile kullanılmıştır. Bu da isti la bildirdiği için م kelimesinin önde gelen olarak yorumlanmasını güçleştirmektedir. Oysa hadiste Allah (c.c) için kullanılan ayak kelimesi mecazi olarak olaya el koydu müdahil oldu veya tehdid ve sakındırma babından ayağının altına aldı vb. anlamlarda yorumlanmasının daha doğru olacağı muhakkaktır. Zaten Eş arîlerin bu minvaldeki yorumları da vardır. Aynı zamanda bu yorumlar dilin doğal sınırları içerisindedir. Hadis-i şerifte yer alan bu gibi lafızların mecaz olarak yorumlanması daha makul gözükmektedir. Nitekim hadisteki א cümlesi Araplar tarafından kullanılan و deyimi ile neredeyse aynıdır. Böylece böyle bir yorum daha sağlıklı bir yorum olarak olacaktır. Hadis-i şeriflerde Allah (c.c) için kullanılan כ gülmek ifadesi de aynen ayak gibi dilsel açıdan değişik yorumlara tabi tutulmuştur. Ali Hamdullah, Dâru l-fikr, Beyrut, 1992., s. 283.

13 690 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri Örneğin ا ب rabכ ona güler hadis-i şerifindeki sulâsi mücerred olan sülâsi mezîd olarak olabileceği varsayılmıştır. Bu כ fiili if âl babından כ durumda hadis-i şerifin anlamı rab güler değil rab melekleri güldürür şeklinde olacaktır. Bu şekilde hadisteki bir kelime hem sarf açısından hem de i râb açısından iki yoruma tabi tutulmuştur. Oysa gülmek kavramının lafzî veçhesi yerine levazımı ve mefhum-i muhalifi göz önüne alınırsa bu tür yorumlara pekâlâ ihtiyaç kalmayabilirdi. Dolayısıyla hadis-i şerifte güldü denilirken insanların gözünde ve onların algılarında somurtkan olmayan, başta insana ve bütün kâinata pozitif enerjinin kaynağı olan, dertli, kederli ve üzgün olmayan vb. özelliklere sahip bir yaratıcı canlandırılmıştır. Ayrıca bu şekilde bir değerlendirme Arap dilinin sınırları içerisinde olan bir değerlendirmedir. Nitekim belâgat ilmi bunun gibi örnekle doludur. Bu yorumların yanı sıra Allah (c.c) için kullanılan bu tür ifadeler Allah (c.c) ın yaratıklarına kendi gücü ve kudretini, egemenliğini, mutlak hükümranlığını göstermenin değişik ifade tarzları olarak da algılanabilir. Belâgat ve irşadın gereği budur. İnsanın çocuklarla çocukça konuşması, onlar gibi ağzını eğip bükmesi konu için iyi bir misal olur herhalde. Allah kullarıyla iletişime geçmekte ve bunun için de onların anlayış seviyesine tenezzül etmektedir. Nitekim Bediüzzaman Said Nursi bunu; ا ل ا ا ا ت şeklinde dile getirmektedir. 22 Sonuç Dinin temel metinlerinde yer alan ve teşbih ve tecsîmi çağrıştıran ifadelerin kullanılması Allah ın kullarla iletişimi ve onları teşrifi ile ilgili bir konudur. Kullanılan bu dilin Allah ın onların seviyesine ve anlayışlarına tenezzülünden ibarettir. Yoksa başta Eş arîlik olmak üzere Ehlisünnet ekolleri içerisinde dinî kutsal metinlerde Allah için kullanılan el, yüz, ayak, gibi isimler; inmek, yerleşmek, konuşma, gelmek, kızmak gibi eylem bildiren ifadeler ile üst, yan, vb. yer ve zaman bildiren lafızları insanlardaki ile aynı veya onlardakine benzer kabul eden herhangi bir ekol bulunmamaktadır. Örneğin hiçbir ekol Allah ın aynen insanların eli, yüzü, ayağı vb. azaları gibi elleri, yüzü ve ayakları olduğu iddiasında bulunmamıştır. Dolayısıyla Bu konudaki selefi ekol mensuplarınca Eş arîliğe nispet edilen bu tür iddiaların aşırı iddialar olduğu açıktır. Eş arîler, Kur ân-ı Kerîm de Allah (c.c) için kullanılan isim, fiil ve sıfatlardan gerek tecsim ve teşbih ifade ettikleri için gerekse aşırı tenzihçiliklerinden dolayı Allah 22 Necdet Çağıl, İlâhî Kelâmın Tabiatı, İnsan Yayınları, İstanbul, 2003,

14 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / 691 için kullanmayı pek doğru kabul etmemişlerdir. Bunun için ayetleri yorumlamış ve bu yorumlarında bir takım lügavî, dilsel ve belağî argümanlar kullanmışlardır. Bunların bir kısmı yerinde, dilin kaldırabileceği ve dilin sınırları içerisinde değerlendirilebilecek yorumlardır. Ancak nadir de olsa bunlardan bir kısmı dilin doğasını, kural ve kaidelerini zorlayan tevillerdir. Allah (c.c) için kullanılan lafız ve ifadelere iyice bakıldığında bunların aslında kemale, mükemmelliğe, noksan ve aciz olmamaya delalet eden ifadeler olduğu görülecektir. Bunlar insanlar için kullanıldığında da böyledir. Örneğin hiçbir insan çirkin, akılsız, aptal, cahil, vb. nitelemelerin hiçbirinden hoşlanmaz. Nitekim Kur ân-ı Kerîm kendileri için istemediğiniz kızları nasıl olur da Allah a yakıştırırsınız der ve böyle bir düşünceyi tenkit eder. Durum böyle iken kendisine yakıştırmadığı bir özelliği yaratıcıya yakıştırmak en hafif ifadeyle aymazlıktır. Bu gerçeklerden hareketle gerek Kur ân-ı Kerîm olsun gerek hadis-i şerifler olsun, vahyin ve yüce aklın muhatabı olan insanın zihin ve algı dünyasında noksan ve eksiklik olarak addedilen isim, özellik, nitelik ve eylemlerden hiçbiri Allah (c.c) için kullanılmamıştır. Örneğin hiçbir dinî nassta Allah (c.c) için haşa kör, görmez, çolak, topal, sürekli ağlayan, alçaldı, daraldı, gelmeyen, yerinde duran vb. ifadelere rastlamak mümkün değildir. Dinî nasslarda yüce yaratıcı için kullanılan Allah ın (c.c) eli denildiği zaman eli açık, eli çabuk, eli bol, parmakla gösterilen, marifet sahibi, cömert vb. kısaca güzel ve erdemli özellikler kastedilmektedir. Aynı şekilde Allah ın ayağı denildiğinde insanın aklına ayakları yere sağlam basan, dik duran, güçlü, ayağa kalkan, boyun eğmeyen, hareket halinde olan, tembel olmayan vb. faziletleri haiz bir yaratıcı profili çizilmektedir. Hem böylece biz insanlara da benzer vasıflara bezenmeleri teşvik edilmektedir. Bediüzzaman Said Nursi tarafından ا ل ا ا ا ت Bunlar, olguları beşer aklına yaklaştıran bir takım ilâhî ikramlardır şeklinde dile getirilen veciz ifade Allah ile ilgili lafızların mahiyetini yeterince açıklamaktadır. Bu açıdan bakıldığında, Kur ân-ı Kerîm ve hadis-i şeriflerde yer alan bu ifadelerin bir beşere bakan yönü bir de Allah a (c.c) bakan yönü vardır. Sınırlı varlık ve sınırlı akıl sınırsız ve aşkın olanı ancak sınırlı bir şekilde algılayacaktır. Aslında dini naslarda Allah için kullanılan ve teşbih ve tecsim ifade eden bu lafızların mahiyetine bakıldığında, bunların hepsinin olumlu özellikleri haiz olduğu görülecektir. Bunların hepsi beşer için eksiklik ifade eden şeylerin Allah ın bunlardan beri

15 692 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri olduğu kurgusu üzerine dayanır. Örneğin Allah ın sıfat ve isimleri arasında ا varken ا şeklinde bir ismi yoktur. Dolayısıyla Allah kadimdir, derken onun sonradan olmadığına, onun işin şey derken onun yok olmadığı, var olduğu vurgulanmıştır. Son olarak aşkın varlık olan Allah ın, sınırlı olan beşerin yargı ve algısının çok ötesinde olduğu açıktır. Beşerin onu bu algı ve yargıya göre konumlandırması sağlıklı neticeler vermeyebilir. Allah hiçbir şeye ama hiçbir şeye benzemez. Allah ın bütünüyle tasavvur edilmesi zordur. Kelam ekollerinin kendi kurdukları sistemleri desteklemek için dini nasları kullanmalarından sıyrılıp, dini nasları çıkış noktası olarak alıp sistemlerini bunlara göre kurmaları gerekir. Bunun için de dini naslardaki teşbih ve tecsim ifade edenlerin tespit edilmesi, bunların Arap dilinde oldukça yetkin bilim insanları tarafından ilk dönemden bugüne kadar kaynaklarına inilmesi gerektiğini düşünmekteyiz Kaynakça el-bakillânî, et-temhîd, thk., Yusuf el-yesû î, el-mektebetu ş-şarkiyye, Beyrut, Bediüzzaman, Said Nursî, İşâretu l-i câz, Zehra Yayıncılık, İstanbul, Çağıl, Necdet, İlâhî Kelâmın Tabiatı, İnsan Yayınları, İstanbul, el-ensârî, İbn Hişâm, Muğni l-lebîb an kütübi l-e ârîb, thk. Mâzin el-mubarek-ali Hamdullah, Dâru l-fikr, Beyrut, el-eş arî, Ebu l-hasan, Makâlâtu l-islâmiyyîn ve ihtilâfu l-musallîn, thk., Helmut Ruter, Husayn, Şâhir Fâris, Eseru l- akîdeti l-eş arîyye fi t-tevcîhi n-nahvî ve l-luğavî li nusûsi l-kur ân ve s-sünne, Ürdün, İbn Fûrek, Mücerredu Makâlâti ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, thk. Daniel Gimaret, Beyrut, Dârü'l-Maşrık, 1987 el-murâdî Hasan b. Kasım, el-cenâ d-danî fi hurûfi l-me ânî, Dâru l-kütübi l- ilmiyye, Birinci Baskı, Beyrut er-râzî, Fahreddin, Esâsu t-takdîs fi ilmi l-kelam, Mabaatu l-mustafa el-bâbî, Mısır, eş-şehristânî, Nihâyetu l-ikdâm fi ilmi l-kelam, el-ferd Cayum, Mektebetu l-musennâ, Bağdad, 1996.

İsmi Tafdil. Alimde olan hilimden (yumuşaklıktan) daha güzel bir hilm hiçbir kimsede olmamıştır. Bu misalde ل الك ح lafzı, ismi tafdil olan

İsmi Tafdil. Alimde olan hilimden (yumuşaklıktan) daha güzel bir hilm hiçbir kimsede olmamıştır. Bu misalde ل الك ح lafzı, ismi tafdil olan İsmi Tafdil Alimde olan hilimden (yumuşaklıktan) daha güzel bir hilm hiçbir kimsede olmamıştır. Ben hiçbir adam görmedim ki, onun gözünde olan kuhlin güzelliği, Zeydin gözünde olan kuhlin güzelliği gibi

Detaylı

Gizlemek. أ Helak etmek, yok etmek أ. Affetmek. Açıklamak. ا ر اد Sahip olmak, malik olmak. Đstemek,irade etmek. Seçme Metnler 25

Gizlemek. أ Helak etmek, yok etmek أ. Affetmek. Açıklamak. ا ر اد Sahip olmak, malik olmak. Đstemek,irade etmek. Seçme Metnler 25 136. Ey iman edenler, Allah'a, elçisine, elçisine indirdiği kitaba ve bundan önce indirdiği kitaba iman edin. Kim Allah'ı, meleklerini, kitaplarını, elçilerini ve ahiret gününü inkar ederse, uzak bir sapıklıkla

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİNAL SINAVI TAKVİMİ TARİH SAAT DERSİN ADI SALON ÖĞRETİM ÜYESİ Mukayeseli Adab ve Erkanı Prof. Dr. Tahir YAREN Kıraat Farklılıklarının Manaya Etkisi Aşere,Takrib,Tayyibe

Detaylı

BAZI AYETLER ÜZERİNE KÜÇÜK Bİ R TEFEKKÜR ( IV)

BAZI AYETLER ÜZERİNE KÜÇÜK Bİ R TEFEKKÜR ( IV) BAZI AYETLER ÜZERİNE KÜÇÜK Bİ R TEFEKKÜR ( IV) ي و ه و ال ذ ي م د األ ر ض و ج ع ل ف يه ا ر و اس اث ن ي ن ي غ ش ي الل ي ل الن ه ا ر إ ن ف ي ذ ل ك م ت ج او ر ات و ج ن ات م ن أ ع ن اب و ز ر ع و ن يل ص ن و

Detaylı

IÇERIK ÖNSÖZ. Giriş. Birinci Bölüm ALLAH A İMAN

IÇERIK ÖNSÖZ. Giriş. Birinci Bölüm ALLAH A İMAN IÇERIK ÖNSÖZ 13 Giriş DİN VE AKAİT Günümüzde Din Algısı Sosyal Bilimcilere Göre Din İslam Açısından Din Dinin Anlam Çerçevesi İslam Dini İslam ın İnanç Boyutu Akait İman İman-İslam Farkı İman Bakımından

Detaylı

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu Question Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu belirtir misiniz? Kur an ın lafızdan soyut olduğu bir merhale var mıdır? Answer: Her şeyin lâfzî

Detaylı

Question. Neden Hz İsa Ruhullah (Allah ın ruhu) olarak adlandırılmıştır? Yüce Allah ın kendi ruhundan. Peygamberi Âdem e üflemesinin manası nedir?

Question. Neden Hz İsa Ruhullah (Allah ın ruhu) olarak adlandırılmıştır? Yüce Allah ın kendi ruhundan. Peygamberi Âdem e üflemesinin manası nedir? Question Neden Hz İsa Ruhullah (Allah ın ruhu) olarak adlandırılmıştır? Yüce Allah ın kendi ruhundan Peygamberi Âdem e üflemesinin manası nedir? Answer: Bazı özellikler değişik ve birçok şey ve bireylerde

Detaylı

tyayin.com fb.com/tkitap

tyayin.com fb.com/tkitap 2. Dönem konu 7 İşaret isimleri tyayin.com fb.com/tkitap Yakın İçin Kullanılan İşâret İsimleri Cemi(Çoğul) Müsenna(İkil) Müfred(Tekil) ه ذ ا ه ذ ه ه ذ ان - ه ا ت ن - ه ذ ي ن ه ات ي ه ؤال ء هؤ ال ء Bunlar

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH 210 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

İNSAN ALLAHIN HALİFESİ Mİ? (HALEF- SELEF OLAYI) Allah Teâlâ şöyle buyurur:

İNSAN ALLAHIN HALİFESİ Mİ? (HALEF- SELEF OLAYI) Allah Teâlâ şöyle buyurur: İNSAN ALLAHIN HALİFESİ Mİ? (HALEF- SELEF OLAYI) Allah Teâlâ şöyle buyurur: و ا ذ ق ال ر ب ك ل ل م لا ي ك ة ا ن ي ج اع ل ف ي ا لا ر ض خ ل يف ة ق ال وا ا ت ج ع ل ف يه ا م ن ي ف س د ف يه ا و ي س ف ك الد م

Detaylı

İmam Tirmizi nin. Sıfatlar Hususundaki Mezhebi

İmam Tirmizi nin. Sıfatlar Hususundaki Mezhebi İmam Tirmizi nin Sıfatlar Hususundaki Mezhebi İmam Ebu İsa Muhammed İbni İsa Tirmizi (209H-274H) Cami'u Sünen Tirmizi www.almuwahhid.com 1 بسم هللا الرحمن الرحيم İmam Tirmizi de kendi dönemindeki hadis

Detaylı

ه: د ع ل ض ب او ت ن ل ه ب م ذ ت خ أ إن ا م م كي ف ت ر ك ت د ق ي فإ ن يت للا س ن و با ك ت

ه: د ع ل ض ب او ت ن ل ه ب م ذ ت خ أ إن ا م م كي ف ت ر ك ت د ق ي فإ ن يت للا س ن و با ك ت ف إ ن ي ق د ت ر ك ت ف يك م م ا إ ن أ خ ذ ت م ب ه ل ن ت ض ل وا ب ع د ه : ك ت اب الل و س ن تي "Size iki emanet bırakıyorum, onlara sarılıp uydukça yolunuzu hiç şaşırmazsınız O emanetler, Allah ın kitabı

Detaylı

Ehl-i Sünnet, Hz.Peygamberin sünnetine ve Eshabının yoluna bağlı olan ve onların izlediği dînî yol ve metodu benimseyenlerdir.

Ehl-i Sünnet, Hz.Peygamberin sünnetine ve Eshabının yoluna bağlı olan ve onların izlediği dînî yol ve metodu benimseyenlerdir. Ders: 56 Konu: Vasat Ümmet ve Ehl-i Sünnet Ehl-i Sünnet, Hz.Peygamberin sünnetine ve Eshabının yoluna bağlı olan ve onların izlediği dînî yol ve metodu benimseyenlerdir. Kitab ve Sünnet üzerinde ittifak

Detaylı

Kabir azabı kıyâmet kopuncaya kadar devam eder mi?

Kabir azabı kıyâmet kopuncaya kadar devam eder mi? Kabir azabı kıyâmet kopuncaya kadar devam eder mi? ] ريك Turkish [ Türkçe Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 03-434 هل ستمر اب القرب إىل قيام الساعة» اللغة الرت

Detaylı

Bid'at münasebetlerde verilen ödüllerin hükmü

Bid'at münasebetlerde verilen ödüllerin hükmü Bid'at münasebetlerde verilen ödüllerin hükmü [ تريك Turkish ] Türkçe Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 2014-1436 حكم جوائز املسابقات يف املناسبات ابلدعية «باللغة

Detaylı

başlıklı bir dersine dayanarak vermeye çalışacağız.

başlıklı bir dersine dayanarak vermeye çalışacağız. Sual: Kur'an harflerini yazmanın maddi sırları var mıdır? Bazı rivayetlerde, Kur'an harfi ile yazılmış olan dua, ayet gibi kıymetli şeyleri yazmak, üzerinde taşımak veya okumaktan bahs ediliyor Bunları

Detaylı

40 HADİS YARIŞMASI DİKKAT 47'DEN 55'E KADAR Kİ HADİSLERİN ARAPÇA METİNLERİ DÜZELTİLMİŞTİR. SINIFI 5-6,7-8 1-) 9-10,11-12 SINIFI 5-6,7-8 2-) 9-10

40 HADİS YARIŞMASI DİKKAT 47'DEN 55'E KADAR Kİ HADİSLERİN ARAPÇA METİNLERİ DÜZELTİLMİŞTİR. SINIFI 5-6,7-8 1-) 9-10,11-12 SINIFI 5-6,7-8 2-) 9-10 DİKKAT 47'DEN 55'E KADAR Kİ HADİSLERİN ARAPÇA METİNLERİ DÜZELTİLMİŞTİR. 5-6, 1-), 5-6, 2-) 5-6 3-) 40 HADİS YARIŞMASI 5-6, 4-) 5-6, 5-) 5-6, 6-) 5-6, 7-) 5-6, 8-) 5-6, 9-) 5-6, 10-) 5-6, 11-) 5-6, 12-)

Detaylı

ORUCA BAŞLAMADA ASTRONOMİK HESABA MI GÜVENİLMELİ YOKSA HİLALİ GÖRMEK Mİ GEREKİR? İlmî Araştırmalar ve Fetvâ Dâimî Komitesi

ORUCA BAŞLAMADA ASTRONOMİK HESABA MI GÜVENİLMELİ YOKSA HİLALİ GÖRMEK Mİ GEREKİR? İlmî Araştırmalar ve Fetvâ Dâimî Komitesi ORUCA BAŞLAMADA ASTRONOMİK HESABA MI GÜVENİLMELİ YOKSA HİLALİ GÖRMEK Mİ GEREKİR? ] ريك Turkish [ Türkçe İlmî Araştırmalar ve Fetvâ Dâimî Komitesi Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 20-432

Detaylı

(Dersini sabah namazından sonra yapmanı tavsiye etmekle birlikte, sana uygun olan en münasip bir vakitte de yapmanda bir sakınca yoktur.

(Dersini sabah namazından sonra yapmanı tavsiye etmekle birlikte, sana uygun olan en münasip bir vakitte de yapmanda bir sakınca yoktur. 3 1 Değerli Kardeşim; Unutma! Dünya hayatı çabuk geçer, önemli olan bu dünya hayatında kendine, ailene, ümmete ve tüm insanlığa ne kadar faydalı olduğuna bakman ve bunun muhasebesini yapmandır. Toplumun

Detaylı

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şu an hayatta ve yeryüzünde hazır mıdır? Abdulkerim el-hudayr

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şu an hayatta ve yeryüzünde hazır mıdır? Abdulkerim el-hudayr Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şu an hayatta ve yeryüzünde hazır mıdır? ] تريك Turkish [ Türkçe Abdulkerim el-hudayr Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 0-43 هل لرسو صىل الله عليه

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR V İLH 403 7 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH 202 4 2+0 2 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Türkçe Lisans Dersin Türü Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s.

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt: 20, Sayı: 2, 2011 s. 209-213 Kitap Tanıtımı Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. Hanifi ŞAHİN

Detaylı

Birinci İtiraz: Cevap:

Birinci İtiraz: Cevap: Bazı din bilginleri tutulmalarla ilgili bazı itirazlarda bulunarak bu konuda şüpheler uyandırmaya çalışmışlardır. Ulemaların itirazlarından bazıları cevaplarıyla birlikte aşağıya sıralanmıştır. Birinci

Detaylı

فضل صالة الرتاويح اسم املؤلف حممد صالح املنجد

فضل صالة الرتاويح اسم املؤلف حممد صالح املنجد 1436 TERÂVİH NAMAZININ FAZÎLETİ فضل صالة الرتاويح باللغة الرتكية Muhammed Salih el-muneccid اسم املؤلف حممد صالح املنجد Çeviren Muhammed Şahin ترمجة حممد شاهني Gözden Geçiren Ali Rıza Şahin مراجعة يلع

Detaylı

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- nurdan mı yaratılmıştır? İlmî Araştırmalar ve Fetvâ Dâimî Komitesi

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- nurdan mı yaratılmıştır? İlmî Araştırmalar ve Fetvâ Dâimî Komitesi Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- nurdan mı yaratılmıştır? ] تريك Turkish [ Türkçe İlmî Araştırmalar ve Fetvâ Dâimî Komitesi Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 20-432 هل خلق جگيب صىل

Detaylı

- 1 - Hz. Bahaullah-ın hicri yılı olarak mübarek doğumu 1233 suudu ise 1309 mübarek yaşı 76 yıldır.

- 1 - Hz. Bahaullah-ın hicri yılı olarak mübarek doğumu 1233 suudu ise 1309 mübarek yaşı 76 yıldır. - 1 - يا بهاء الابهى ياعلي الاعلى ) 1 ( Sayfa hesapları: Allahu Ebha kutsal kelimeleri ile ilgili bazı ebced 66 18 Üstteki kutsal kelimelerin ebced değerleri altlarında yazılmış olup 2 kutsal sayı, birbiriyle

Detaylı

الصيام برؤية واحدة اسم املؤلف حممد بن صالح العثيمني

الصيام برؤية واحدة اسم املؤلف حممد بن صالح العثيمني 1436 HİLALİN BİR YERDE GÖRÜLMESİYLE ORUCA BAŞLAMAK الصيام برؤية واحدة باللغة الرتكية Muhammed b. Salih el-useymîn اسم املؤلف حممد بن صالح العثيمني Çeviren Muhammed Şahin ترمجة حممد شاهني Gözden Geçiren

Detaylı

Fatiha süresi-dil Yönünden İnceleme

Fatiha süresi-dil Yönünden İnceleme م م ب Fatiha süresi-dil Yönünden İnceleme Video olarak bak Önemli not :Bu yazı, şaz kıraatler içerir.bu yüzden kendi bildiğiniz şekilde Kur an ı okumaya devam ediniz. ا رل س م ب ا رل ح بي م ب س بي ه للا

Detaylı

sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 19 / 2009, s tanıtım-değerlendirme

sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 19 / 2009, s tanıtım-değerlendirme sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 19 / 2009, s. 251-255 tanıtım-değerlendirme KELÂM TARİHİNİN PROBLEMLERİ Muhit MERT, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2008, 160 s. Necmettin KUZU Kitap adından

Detaylı

Arapça Dersleri-17: Mezîd Fiiller - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi

Arapça Dersleri-17: Mezîd Fiiller - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi Değerli kardeşlerim bir arapça dersi ile yine sizlerle beraberiz. Malum 2012-2013 yılı eğitim-öğretim yılı başladı açık öğretim ilahiyat dersleri de Kasım ayı itibariyle başlıyor. Özellikle bugüne kadar

Detaylı

Tarihsel Süreçte Eş arîlik-mâtürîdîlik İlişkisi Mehmet Kalaycı Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2013, 384 sayfa.

Tarihsel Süreçte Eş arîlik-mâtürîdîlik İlişkisi Mehmet Kalaycı Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2013, 384 sayfa. Erel: Tarihsel Süreçte Eş arîlik-mâtürîdîlik İlişkisi Tarihsel Süreçte Eş arîlik-mâtürîdîlik İlişkisi Mehmet Kalaycı Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2013, 384 sayfa. Ehl-i sünnet kelâmının iki ana omurgasını

Detaylı

İsmi Muzâf. 2.Muzaf, Muzafun ileyh kelimeleri umumilik ve hususilik konusunda eşit olmamalıdır.

İsmi Muzâf. 2.Muzaf, Muzafun ileyh kelimeleri umumilik ve hususilik konusunda eşit olmamalıdır. İsmi Muzâf Allahu Subhanehu ve Teala ya ibadet etmek hayırdır. خ ي ر ت ع ال ى الل ه ع ب اد ة İsmi muzaf, kendisnden sonra gelen ve muzafun ileyh diye isimlendirilen kelimeyi cer eder. Cer ameli yapması

Detaylı

şeyh Muhammed Salih el-muneccid

şeyh Muhammed Salih el-muneccid Abdest Alırken Allah Rasûlü sallallahu aleyhi ve sellemin Allah Katındaki Makamı ile Dua Etmek لاعء أثناء الوضوء ب ا ه ليب ص االله عليه وسلم ] ريك - Turkish [ Türkçe - şeyh Muhammed Salih el-muneccid الشيخ

Detaylı

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ Muhammed Hüseyin ez-zehebî, Mektebetü Vehbe, 3. Basım, 1406/1986, 112 s. Harun ABACI* Bu kitapta yazar, eski ve yeni yazılmış

Detaylı

ŞABAN'IN 30. GECESİ HİLAL GÖRÜLMEDİĞİ ZAMAN (NE YAPILIR?)

ŞABAN'IN 30. GECESİ HİLAL GÖRÜLMEDİĞİ ZAMAN (NE YAPILIR?) 1436 ŞABAN'IN 30. GECESİ HİLAL GÖRÜLMEDİĞİ ZAMAN (NE YAPILIR?) إذا لم ير اهلالل يللة اثلالثني من شعبان باللغة الرتكية Abdullah b. Abdurrahman el-cibrîn اسم املؤلف عبد اهلل بن عبد الرمحن اجلربين Çeviren

Detaylı

Kolay Yolla Kur an ı Anlama

Kolay Yolla Kur an ı Anlama بسم هللا الرحمن الرحيم Kolay Yolla Kur an ı Anlama Ders 15 #kuranianlama Bu derste Kur an: Övme, Rukü, secde غ ف ر & ص ب ر ظ ل م ض ر ب : bilgisi Dil Eğitim ipucu: Alışkanlık haline getirme ve davranışlara

Detaylı

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd

Detaylı

KUR AN HARFLERİNİN MAHREÇLERİ (ÇIKIŞ YERLERİ)

KUR AN HARFLERİNİN MAHREÇLERİ (ÇIKIŞ YERLERİ) KUR AN HARFLERİNİN MAHREÇLERİ (ÇIKIŞ YERLERİ) ب ت خ ح ج ث Dil ucu ile üst uçlarından ا ذ ر ز Boğazın ağza en yakın olan kısmından Dil ucu ile üst diplerinden Peltektir. Boğazın orta kısmından Dudaklar

Detaylı

Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok

Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok Question Kur an Kerim ayetlerinde ve masumlardan nakledilen hadislerde arş ve kürsî kavramlarıyla çok kez karşılaşmaktayız, bu iki kavramdan maksat nedir? Answer: Kuran müfessirleri ayet ve rivayetlere

Detaylı

1. İnanç, 2. İbadet, 3. Ahlak, 4. Kıssalar

1. İnanç, 2. İbadet, 3. Ahlak, 4. Kıssalar 1. İnanç, 2. İbadet, 3. Ahlak, 4. Kıssalar İÇİNDEKİLER KUR AN NEDİR? KUR AN-IN AMACI? İNANÇ NEDİR İBADET NEDİR AHLAK NEDİR KISSALAR AYETLER KUR AN NEDİR? Kur an-ı Hakîm, alemlerin Rabbi olan Allah ın kelamıdır.

Detaylı

İNSANLARA İLİM ÖĞRETMENİN VE ONLARI İYİLİĞE DÂVET ETMENİN FAZÎLETİ. Râşid b. Hüseyin el-abdulkerim. Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin

İNSANLARA İLİM ÖĞRETMENİN VE ONLARI İYİLİĞE DÂVET ETMENİN FAZÎLETİ. Râşid b. Hüseyin el-abdulkerim. Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin İNSANLARA İLİM ÖĞRETMENİN VE ONLARI İYİLİĞE DÂVET ETMENİN FAZÎLETİ ] تريك Turkish [ Türkçe Râşid b. Hüseyin el-abdulkerim Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 0-43 فضل تعليم جگا عوتهم ىل خلري»

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Maide Suresi 116 Ve 117. Ayetlerinin Manası Nedir? Teveffi Kelimesi Ve Arap Dili. Teveffinin Manasıyla İlgili Hodri Meydan

İÇİNDEKİLER. Maide Suresi 116 Ve 117. Ayetlerinin Manası Nedir? Teveffi Kelimesi Ve Arap Dili. Teveffinin Manasıyla İlgili Hodri Meydan İÇİNDEKİLER Maide Suresi 116 Ve 117. Ayetlerinin Manası Nedir? Teveffi Kelimesi Ve Arap Dili Teveffinin Manasıyla İlgili Hodri Meydan Teveffi Kelimesi Ve Resulüllah ın Açıklaması İmam Buhari Ve Teveffi

Detaylı

MERYEM SURESİNDEKİ MUKATTAA HARFLERİ كهيعص

MERYEM SURESİNDEKİ MUKATTAA HARFLERİ كهيعص MERYEM SURESİNDEKİ MUKATTAA HARFLERİ كهيعص Ünlü İslam bilgini Taberi, tefsirinde, mukattaa harfleri ile ilgili, Abdullah b. Abbas, Said b. Cübeyr ve Abdullah b. Mesud dan şu görüşü nakletmiştir: Her bir

Detaylı

HZ. PEYGAMBER (S.A.V) İN HOŞGÖRÜSÜ VE AFFEDİCİLİĞİ

HZ. PEYGAMBER (S.A.V) İN HOŞGÖRÜSÜ VE AFFEDİCİLİĞİ ب س م الله الر ح من الر ح يم الل ه ل نت ل ه م و ل و ك نت ف ظ ا غ ل يظ ال ق ل ب ف ب م ا ر ح م ة م ن لا نف ض وا م ن ح و ل ك İmran, 159) (Al-i HZ. PEYGAMBER (S.A.V) İN HOŞGÖRÜSÜ VE AFFEDİCİLİĞİ Muhterem Müslümanlar!

Detaylı

Hâmile kadın için haccın hükmü

Hâmile kadın için haccın hükmü Hâmile kadın için haccın hükmü ] ريك Turkish [ Türkçe Muhammed Salih el-muneccid 0Terceme: 0TMuhammed Şahin Tetkik: Ali Rıza Şahin 20-432 جم حج احلامل» اللغة الرت ية «مد صالح املنجد رمجة: مدد مسلم شاه

Detaylı

118. SOHBET Kadir Suresi SÛRE VE MEÂLİ:

118. SOHBET Kadir Suresi SÛRE VE MEÂLİ: 118. SOHBET Kadir Suresi SÛRE VE MEÂLİ: الرحيم الرحمن الله بسم * ا ن ا ش ه ر ف ي ا ن ز ل ن اه ت ن ز ل ال ق د ر ل ي ل ة ال م ل اي ك ة و م ا و الر وح ا د ر اك م ا ل ي ل ة ال ق د ر * ل ي ل ة ال ق د ر خ ي

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH 427 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ a. 14.Yüzyıl Orta Asya Sahası Türk Edebiyatı ( Harezm Sahası ve Kıpçak Sahası ) b. 14.Yüzyılda Doğu Türkçesi ile Yazılmış Yazarı Bilinmeyen Eserler c.

Detaylı

zeytinvearkadaslari.com

zeytinvearkadaslari.com 7 MÂÛN SURESİ için KELİME ÇALIŞMA KAĞIDI Sure adını, son ayetinde geçen "mâûn" kelimesinden almıştır. Mâûn kelimesi, zekat vermek, birine maddi yardımda bulunmak gibi anlamlara gelmektedir. Sure, "Eraeyte",

Detaylı

ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN. Muhammed Şahin. ] تر [ Türkçe Turkish. Tetkik : Ümmü Nebil

ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN. Muhammed Şahin. ] تر [ Türkçe Turkish. Tetkik : Ümmü Nebil ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN الا يمان باالله تعا ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Şahin Tetkik : Ümmü Nebil 2009-1430 1 الا يمان باالله تعا» باللغة ال ية «بن مسلم شاه مد مراجعة: أم نبيل 2009-1430 2 Allah Teâlâ'ya

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ I Ders No : 00700400 : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi Ön Koşul

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN II İLH 338 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : KELAM TARİHİ Ders No : 0070040093 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

ARAPÇA-III KISA ÖZET KOLAYAOF

ARAPÇA-III KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ARAPÇA-III KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com

Detaylı

Kur an-ı Kerim de şöyle bir ayet bulunmaktadır: Sana ruh hakkında soru soruyorlar. De ki:

Kur an-ı Kerim de şöyle bir ayet bulunmaktadır: Sana ruh hakkında soru soruyorlar. De ki: Question Kur an-ı Kerim de şöyle bir ayet bulunmaktadır: Sana ruh hakkında soru soruyorlar. De ki: Ruh, Rabbimin emrindendir. Size pek az ilim verilmiştir. (İsra, 85). Birincisi, neden Hz. Peygamber (s.a.a)

Detaylı

Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN

Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN ب ت ا ELİF BE Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN KİTAPTAN SEÇİLMİŞ ÖRNEK SAYFALAR ELİF BE Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN 1 بسم هللا الرحمن الرحيم İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...1 ÖNSÖZ...2 Harfler.3 Üstün...5 Esre..6

Detaylı

ALLAH TEÂLÂ'NIN ARŞA İSTİVÂ ETMESİ

ALLAH TEÂLÂ'NIN ARŞA İSTİVÂ ETMESİ ALLAH TEÂLÂ'NIN ARŞA İSTİVÂ ETMESİ استواء االله عرشه ] تر [ Türkçe Turkish Abdurrahman el-berrâk Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 00-43 استواء االله عرشه» باللغة ال ية «عبد الر ن ال اك

Detaylı

HADİS (İLH2006) KISA ÖZET-2013 KOLAYAOF

HADİS (İLH2006) KISA ÖZET-2013 KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HADİS (İLH2006) KISA ÖZET-2013 KOLAYAOF

Detaylı

İMAMİYYE NİN İMAMET NAZARİYESİNİN TEŞEKKÜL SÜRECİ Metin BOZAN İSAM Yayınları, İstanbul 2009, 272 s. Harun TÜRKOĞLU

İMAMİYYE NİN İMAMET NAZARİYESİNİN TEŞEKKÜL SÜRECİ Metin BOZAN İSAM Yayınları, İstanbul 2009, 272 s. Harun TÜRKOĞLU e-makâlât Mezhep Araştırmaları, IX/1 (Bahar 2016), ss. 131-135. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com Başvuru: 07.06.2016 Kabul: 20.06.2016 İMAMİYYE NİN İMAMET NAZARİYESİNİN TEŞEKKÜL SÜRECİ Metin BOZAN İSAM

Detaylı

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı)

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı) KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı) ARAPÇA HAZIRLIK SINIFI GÜZ YARIYILI (BİRİNCİ KUR) Y. YIL ÖN KOŞUL DERSİN

Detaylı

Ö zürsüz oruç tutmayan kimseye kaza gerekir mi? Muhammed b. Salih el-useymîn

Ö zürsüz oruç tutmayan kimseye kaza gerekir mi? Muhammed b. Salih el-useymîn Ö zürsüz oruç tutmayan kimseye kaza gerekir mi? [ تريك Turkish ] Türkçe Muhammed b. Salih el-useymîn Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 2012-1433 هل ىلع تارك الصيام نو غري عذر قضاء «باللغة

Detaylı

HURUF-İ MUKATTAA MUKATTA HARFLERİNİN TECVİT TAHLİLLERİ

HURUF-İ MUKATTAA MUKATTA HARFLERİNİN TECVİT TAHLİLLERİ 81 HURUF-İ MUKATTAA HURUF-İ MUKATTAA: Kuran ı kerimde bulunan 114 sûrenin 29 tanesi huruf i mukatta diye tabir edilen harflerle başlar. MUKATTAA kelimesi arapça bir isimdir. KAT EDİLMİŞ, KESİLMİŞ, KESİK,

Detaylı

ARAPÇA YAZMA ESERLERİN DİZGİSİNDE TAKİP EDİLECEK YAZIM KURALLARI

ARAPÇA YAZMA ESERLERİN DİZGİSİNDE TAKİP EDİLECEK YAZIM KURALLARI ARAPÇA YAZMA ESERLERİN DİZGİSİNDE TAKİP EDİLECEK YAZIM KURALLARI 1. Âyetlerin yazımında Resm-i Osmânî esas alınacaktır. Diğer metinlerde ise güncel Arapça imlâ kurallarına riâyet edilecek, ancak özel imlâsını

Detaylı

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır. İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH 102 2 4+0 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

İçindekiler. Giriş Konu ve Kaynaklar 13 I. Konu 15 II. Kaynaklar 19

İçindekiler. Giriş Konu ve Kaynaklar 13 I. Konu 15 II. Kaynaklar 19 Önsöz Kur an tefsirleri üzerine yapılan araştırmalar bir hayli zenginleşmesine karşın, yüzlerce örneğiyle sekiz-dokuz asırlık bir gelenek olan tefsir hâşiyeciliği, çok az incelenmiştir. Tefsir hâşiye literatürü;

Detaylı

Mezîd Fiiller (Artırılmış Fiil Kalıpları)

Mezîd Fiiller (Artırılmış Fiil Kalıpları) Mezîd Fiiller (Artırılmış Fiil Kalıpları) Arap dilinde fiil kökleri en az üç harften oluşur. Kökü dört harfli olan fiiller de vardır, fakat sayıları azdır. Üç harfli kök fiillere sülasi mücerred (üçlü

Detaylı

Kur an şöyle buyurmaktadır: Gökyüzünü de korunmuş bir tavan yaptık. Onlar ise oradaki,

Kur an şöyle buyurmaktadır: Gökyüzünü de korunmuş bir tavan yaptık. Onlar ise oradaki, Question Kur an şöyle buyurmaktadır: Gökyüzünü de korunmuş bir tavan yaptık. Onlar ise oradaki, (Allah ın varlığını gösteren) delillerden yüz çevirmektedirler. (Enbiya, 32) Allah, gökleri görebileceğiniz

Detaylı

Altı aylık iken anne karnından düşen ceninin cenaze namazını kılmanın hükmü

Altı aylık iken anne karnından düşen ceninin cenaze namazını kılmanın hükmü Altı aylık iken anne karnından düşen ceninin cenaze namazını kılmanın hükmü ] ريك Turkish [ Türkçe Muhammed b. Salih el-useymîn Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 2013-1434 الصلاة ىلع السقط

Detaylı

İslam hukukuna giriş (İLH1008)

İslam hukukuna giriş (İLH1008) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İslam hukukuna giriş (İLH1008) KISA

Detaylı

EV SOHBETLERİ. (Allah) her şeyi yaratmış, ona ölçü, biçim ve düzen vermiştir. (Furkan, 25:2)

EV SOHBETLERİ. (Allah) her şeyi yaratmış, ona ölçü, biçim ve düzen vermiştir. (Furkan, 25:2) Ders: 13 Konu: Kader ve Kazaya İman (1) İmanın şartlarının 6.sı Kaza ve Kadere inanmaktır. Kader ne demektir? Kaza ne demektir? Önce kısaca bunların tarifini yapacağız, sonra da konuyu anlamaya çalışacağız.

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : DİNLER ARASI İLİŞKİLER Ders No : 0070040203 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

1. BÖLÜM SAHİH FİİLLER MAZİ FİİL Fiili Mazi iki kısımdır: a) Mazi Malum b) Mazi Meçhul MAZİ MALUM: Mazi malum üç şekil üzere bulunur: gibi. آ ت ب gelir. kalıbında ف ع ل 1) gibi. ع ل م gelir. kalıbında

Detaylı

Kur an ın, şerî meseleleri ders verirken aynı anda tevhid dersi vermesi hakkında izahta bulunabilir misiniz?

Kur an ın, şerî meseleleri ders verirken aynı anda tevhid dersi vermesi hakkında izahta bulunabilir misiniz? Sorularlarisale.com Kur an ın, şerî meseleleri ders verirken aynı anda tevhid dersi vermesi hakkında izahta bulunabilir misiniz? "Şeriat" denildiğinde, daha çok dinin ahkâm kısmı anlaşılır. Kur'an-ı Kerîm,

Detaylı

Fırka-i Naciyye. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 22:27

Fırka-i Naciyye. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 22:27 İslâmî akideyi en net ve sağlam şekliyle kabul eden topluluk. Bu deyim iki kelimeden meydana gelmiş bir isim tamlamasıdır. Terkibin birinci ismi olan fırka kelimesi için bk. "Fırak-ı Dalle". Naciye kelimesi

Detaylı

Ehl-i Sünnete Göre Müteşâbih Âyet ve Hadîs-i Şerîfler

Ehl-i Sünnete Göre Müteşâbih Âyet ve Hadîs-i Şerîfler Ehl-i Sünnete Göre Müteşâbih Âyet ve Hadîs-i Şerîfler Bizi yoktan var eden Allah Teâlâ ya sonsuz hamt eder, onu tanımamak ve ona karşı nankörlük etmekten ona sığınırız. Hakla batılı, helal ile haramı ayırmak

Detaylı

DİYOBENDİYE FIRKASI طاي فة دليو ندية

DİYOBENDİYE FIRKASI طاي فة دليو ندية DİYOBENDİYE FIRKASI طاي فة دليو ندية ] ريك - Turkish [ Türkçe - şeyh Muhammed Salih el-muneccid الشيخ مد صالح املنجد Terceme: IslamQa koordinasyon: Sitesi Islamhouse رمجة: موقع الا سلام سو ال وجواب تنسيق:

Detaylı

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ.

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ. EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ www.almuwahhid.com 1 Müellif: Şeyhu'l-İslam İbni Teymiyye (661/728) Eser: Mecmua el-feteva, cilt 4 بسم هللا الرحمن الرحيم Selefin, kendilerinden sonra gelenlerden daha alim, daha

Detaylı

Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetü l-arz Kur an da Dabbetü l-arz Kaynakça. Dabbetü l-arz

Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetü l-arz Kur an da Dabbetü l-arz Kaynakça. Dabbetü l-arz Tevrat ta Dabbe İncil de Dabbe İslam Kültüründe Dabbe Hadislerde Dabbetü l-arz Kur an da Dabbetü l-arz Kaynakça Dabbetü l-arz Tevrat ta Dabbe Yahudi ve Hıristiyan Teolojisinde (Tanrı biliminde), İslam

Detaylı

REFERANS AYET: HİCR 87

REFERANS AYET: HİCR 87 REFERANS AYET: HİCR 87 Hicr Suresi nin 87 nci ayeti Tekrarlanan İkilinin verildiğini ve verilen iki sayıdan birinin 7 olduğunu bildiren tek ayettir. Ayrıca bu ayet peygambere indirilen vahyin hem sayısal

Detaylı

ICERIK. Din kelimesinin sözlük anlami Din kelimesinin Kur an daki anlamlari Din anlayislari Dinin cesitleri Ayetlerle din

ICERIK. Din kelimesinin sözlük anlami Din kelimesinin Kur an daki anlamlari Din anlayislari Dinin cesitleri Ayetlerle din DIN KAVRAMI ICERIK Din kelimesinin sözlük anlami Din kelimesinin Kur an daki anlamlari Din anlayislari Dinin cesitleri Ayetlerle din SÖZLÜKTE DIN Cesitli sekilde anlasiliyor; Ilki hakimiyet, güc, üstünlük,

Detaylı

KUREYŞ SÛRESİ Nuzul 21 / Mushaf 106

KUREYŞ SÛRESİ Nuzul 21 / Mushaf 106 KUREYŞ SÛRESİ Nuzul 21 / Mushaf 106 Surenin Adı: Kureyş sûresi, adını, Kur an da geçtiği tek yer olan ilk âyetinden alır. Kureyş kelimesi iki köke nispet edilir. Birincisi; köpek balığı anlamına gelen

Detaylı

2017 SONBAHAR DÖNEMİ PROGRAMI

2017 SONBAHAR DÖNEMİ PROGRAMI 2017 SONBAHAR DÖNEMİ PROGRAMI Herkes Kur ân a çağırdığını söylüyor. Fakat yollar başka başka yerlere çıkıyor. Sünnet ile zaten bazılarının arası hiç hoş değil. Sünnete çağırma konusunda ise niyet kadar

Detaylı

İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma

İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma Question İmam Humeyni'nin vasiyetini okurken güzel ve ince bir noktayı gördüm ve o, Hz. Fatıma (s.a)'nın mushafı hakkındaki sözleri idi. Allah-u Teâlâ tarafından Hz. Fatıma Zehra (s.a)'ya ilham edilen

Detaylı

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Tevafuk birbirine denk gelmek, birbiriyle uygun vaziyet almak demektir. Tevafuklu Kur anda tam 2806 Allah lafzı pek az müstesnalar

Detaylı

HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi

HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi ISSN: 1308-6944 www.hikmetyurdu.com Hikmet Yurdu, İmam Matüridî ve Matürîdîlik Özel Sayısı, Yıl: 2, S.4 (Temmuz-Aralık 2009), ss. 217-221 Kitap

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU İLH322 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Türkçe Lisans Dersin Türü Yüz Yüze

Detaylı

Hamd ve Şükür. Einfache Übersetzung Hamd = tanriya övgü sunma, tanriya övgü olsun Şükür = tanriya övgü Övgü = Lob Övmek = loben, preisen

Hamd ve Şükür. Einfache Übersetzung Hamd = tanriya övgü sunma, tanriya övgü olsun Şükür = tanriya övgü Övgü = Lob Övmek = loben, preisen Hamd ve Şükür Einfache Übersetzung Hamd = tanriya övgü sunma, tanriya övgü olsun Şükür = tanriya övgü Övgü = Lob Övmek = loben, preisen İçindekiler Hamd ve şükür genel anlamında Hamd Fatiha suresinin ilk

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURÂN A ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR ILH333 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli

Detaylı

Kadir gecesi, her yıl belirli bir gece ile sâbit midir?

Kadir gecesi, her yıl belirli bir gece ile sâbit midir? Kadir gecesi, her yıl belirli bir gece ile sâbit midir? [ تريك Turkish ] Türkçe Muhammed b. Salih el-useymîn Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 204-436 هل يللة القدر ثابتة يف يللة معينة من

Detaylı

şeyh Muhammed Salih el-muneccid

şeyh Muhammed Salih el-muneccid Tevhidi Nasıl Gerçekleştirebilirim? Vaat edilmiş Olan Karşılık Nedir? كيف ح ق ق تلوحيد وا هو جلزاء لوعود ] ريك - Turkish [ Türkçe - şeyh Muhammed Salih el-muneccid الشيخ د صالح النجد Terceme: IslamQa koordinasyon:

Detaylı

TEFSİR TARİHİ VE USULÜ

TEFSİR TARİHİ VE USULÜ TEFSİR TRİHİ VE USULÜ DİKKT Bu testte 25 soru bulunmaktadır. Cevaplarınızı, cevap kâğıdınızın Tefsir Tarihi ve Usulü testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz. 1. yet sayısı yüzden az olan surelere verilen

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu.

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu. Türk İslam Bilginleri: İslam dini insanların sadece inanç dünyalarını etkilemekle kalmamış, siyaset, ekonomi, sanat, bilim ve düşünce gibi hayatın tüm alanlarını da etkilemiş ve geliştirmiştir Tabiatı

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Tefsir II ILH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Tefsir II ILH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Tefsir II ILH 204 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi

HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi ISSN: 1308-6944 www.hikmetyurdu.com Hikmet Yurdu, İmam Matüridî ve Matürîdîlik Özel Sayısı, Yıl: 2, S.4 (Temmuz-Aralık 2009), ss. 235-239 Kitap

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS FIKIH I İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS FIKIH I İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS FIKIH I İLH 307 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı