Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014)"

Transkript

1 Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014)

2 Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri, Beyan Yayınları nın 613. kitabı olarak yayına hazırlandı; dizgi ve sayfa düzeni Ahmet Yanar ( ); kapak, Yusuf Kot; baskı ve cilt, Erkam Yay. San. Tic. A.Ş. (Sertifika: İkitelli OSB Mh. Atatürk Bulvarı Haseyad 1. Kısım No: 60/3 C Başakşehir - İstanbul Tel: Pbx-) tarafından gerçekleştirildi ve Ekim 2015 de İstanbul da yayımlandı. ISBN Sertifika No: BEYAN YAYINLARI Ankara Cad Cağaloğlu-İstanbul Tel: Tel-Faks: www. beyanyayinlari. com. tr / com www. facebook. com/beyanyayinlari www. twitter. com/beyanyayinlari

3 Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri Siirt Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi (21-23 Eylül 2014) Editörler Prof. Dr. Cemalettin ERDEMCİ - Yrd. Doç. Dr. Fadıl AYĞAN 2. Cilt

4 Dinî Kutsal Metinlerde Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Arap Diline Göre Yorumlanması (Eş arîlik Doktrini Bağlamında) Mustafa ÖNCÜ* Giriş Öncelikle şunu belirtmek isterim. Bu konuyu seçerken konunun rahat, kolay ve sınırlı bir konu olduğunu tasavvur etmiştim. Ancak konu ile ilgili okumalar yaptıkça konunun ne kadar derin ve geniş olduğunu gördüm. Konunun çeşitli yönleri üzerine daha birçok makale, tebliğ hatta tezin yapılmasının gerekliliği kanaatine vardım. Aynı şekilde selef-i salihinin bundan maksat ilk dönem İslâm âlimleridir- birçok konu gibi bu konuda da müthiş bir külliyat oluşturduğuna şahit oldum. Bunun için özellikle ağır kelâmî metinler için Arap diline hâkim ciddi araştırmacıların olmasının ne kadar gerekli olduğunu tespit ettik. Bu kısa bilgiden sonra İslâm dininin en temel konusunun Allah inancı olduğunu hatırlatmakta fayda vardır. İslâm dininin inanç esasları içerisinde Allah inancı, diğer bütün esasların nüvesi hükmündedir. Peygamberlere, kitaplara, meleklere ve ahiret gününe iman gibi iman esaslarının hemen hepsi bu inanç ile ilintilidir. Dolayısıyla gerçek ve sağlam bir Allah tasavvuru geri kalan esasların sağlamlığını beraberinde getirecektir. Sağlam bir Allah tasavvuru da başta Kur ân-ı Kerîm ve sünnette yer alan bilgilerin iyi bir şekilde incelenmesinden geçer. Böyle bir inceleme ve tahlil için de İslâm dininin kutsal metinlerinin dili olan Arapçayı iyi bilmek gerekir. Nitekim tüm usul kitaplarında Arapçanın gerekliliği üzerinde durulur. İslâm bilginleri dinî kutsal metinlerde -bundan maksat Kur ân ve sünnettir- Allah için kullanılan isim, fiil ve sıfatların anlaşılması konusunda kafa yormuş ve farklı * Yrd. Doç. Dr., Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi.

5 682 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri yorumlamalara gitmişlerdir. Başta Kur ân-ı Kerîm olmak üzere dinî naslarda Allah için kullanılan el, yüz, ayak, gibi isimler; inmek, istivâ, konuşma, gelmek, kızmak gibi eylem bildiren ifadeler ile üst, yan, vb. yer ve zaman bildiren lafızları anlamada değişik anlayışlar benimsenmiştir. Bu anlayışlardan biri de Eş arîlik tir. Bu konuda Eş arîler bir bütün olarak olmasa da Mutezile ile Cebriyye/Selefiyye arasında orta bir yol tutmaya çalışmışlardır. Diğer kelâm ekolleri gibi Eş arîlerin bu anlayışlarının oluşumunda dilin en temel etken olduğunu söylemek doğru bir tespit olsa gerektir. Bir başka tespit ise kelam ekollerinin her birinin nasları kendi doktrinleri doğrultusunda yorumlamaları hatta nadir de olsa bunun için Arap dilinin kurallarını ve lügatı zorlamalarıdır, denilebilir. Bunun için onlar dinî nasslarda yer alan bu ifadeleri Arap dili ve belâgatı muvacehesinde değerlendirmeye çalışmışlardır. Bunların büyük bir kısmı Arap dili kurallarına uygun iken, maalesef bunlardan bazıları lügate ve genel kabul gören dil kuralları ile paralellik arz etmemektedir. Biz bu tebliğimizde Kur ân-ı Kerîm ve sünnette yer alan ve Allah için kullanılan el, yüz, ayak, geldi, yerleşti, indi, güldü vb. ifadelerin sözcükbilim, nahiv, i râb ve belâgat gibi lisânî ilimler açısından değerlendirdik. Kısmen de bu nassların açıklanmasında Eş arî doktrinin tutum ve algısı ile Selefî doktrinin Eş arîlere yönelttiği suçlamalara değindik. Burada insan zihninde belli başlı soruların oluşmaya başlandığı görülür. Örneğin Eş arîlerin bu gibi nassları açıklarken harf-i cer olan ب harfini sebebiyet anlamında çıkarıp zarf anlamında ile açıklamaları gibi cer harflerini farklı yorumlamaları dil ا اء açısından ne kadar doğrudur? Tecsîm, yer ve yön bildirdiği için kelimesini hakiki anlamının dışında yorumlamaları hakikat varken mecaza gidilmez kuralı ile ters düşmüyor mu? Aynı şekilde Kur ân-kerîm Arap dilinin kurallarının oluşmasında istişhâd olarak kabul edilirken, yani mihenk taşı gibi değerlendirilirken, öbür taraftan ayetlerin anlaşılmasında Arap dilinin temel kabul edilmesi bir kısır döngü örneği değil midir? Zât-ı zu l-celâl, başta Kur ân olmak üzere dinî kutsal metinlerde el, yüz, geldi, yerleşti vb. ifadelerle soyut olanı olabildiğince somutlaştırırken, acaba Eş arîliğin tenzihçi anlayışı Kur ân ın bu ifadeleri ile çelişiyor mu? Ve zaten soyut olan Allah tasavvurunu insanın algısının dışına itmiyor mu?

6 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / 683 Kaynakların tespit ve orijinalliği ne kadardır? Örneğin bazı kaynaklarda el-ibâne ve Risale ilâ ehli s-seğar adlı iki eser İmam Eş arîye nispet edilmektedir. Bazıları bunu kabul etmemekte veya kısmen de olsa tahrif edildiğini iddia etmektedir. Bu eserlerde onun Ehli sünnetten ayrılıp müşebbihe ve mücessimeye kaydığı iddia edilmektedir. Ancak İbn Fûrek gibi âlimler bu eserlerin ona ait olmadığı, daha sonra ona nispet edildiği görüşündedir. 1 Bu bilgilerden hareketle Eş arîliğin görüşleri olarak kabul edilen ve üzerine tartışılan görüşlerin doğruluğu nedir? Öncelikle bunun tespit edilmesi gerekmiyor mu? Sanırım bu vb. sorular birçok insanın zihnini meşgul etmiş ve meşgul etmeye devam edecektir. Eş arînin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızlara Yaklaşımı Eş arîye göre genel anlamda Allah ın (c.c) sıfatları, muttasıf olan zattan ayrılanlar ve ayrılmayanlar olmak üzere iki kısımdır. Onun zatından ayrılabilenler için bunlar onun gayrıdır denilir. Ancak onun zatından ayrılmayanlar ve onunla kaim olanlar için bunlar onun gayrıdır denilemez. 2 Bir başka açıdan Allah ın sıfatları yine iki kısımdır. Bunlardan ilki hayat, ilim, kudret ve irade gibi fiiller ve dış dünya yoluyla bilinenlerdir. İkincisi onun zatının noksanlık bildiren sıfatlardan münezzeh olduğunu gösteren sıfatlardır. Bunlar ise sem, basar, beka ve kelam gibi sıfatlardır. Başka bir ifadeyle Allah bunların zıttı olan kör, lâl ve sağır gibi sıfatlardan uzaktır. Eş arîlere göre kitap ve mütevatir haberle bildirilen bu tür lafızlar, işitildikleri ve duyuldukları gibi ıtlak olunur. Anlamsal açıdan bunlar Allah a en uygun bicimde anlamlandırılır. Bu bağlamda dinî naslarda yer alan el, yüz, göz gibi lafızlar beşerde aza ve araç iken, Allah (c.c) ın mürekkep bir varlık olmaktan münezzeh olmasından dolayı araç ve azalarla nitelendirilmesi düşünülemez. Bu nedenle bu gibi lafızlar ona layık olduğu veçhiyle anlamlandırılır. 3 Aynı şekilde yine dinî naslarda Allah için kullanılan istiva, meci, nüzul, ityan, gülmek, basmak vb. eylem bildiren lafızlar, onun zatı için ancak sem an ıtlak olunabilir. Bunların anlamları da ancak aklen tespit edilebilir. 4 Dolayısıyla dinî naslarda yer almayan bir lafız ne kadar iyi olursa olsun sem an kaydına ters düştüğü için Allah için kullanılamaz. Herhalde Allah koşar denilmez. Aynı şekilde bunların kalıpları da değiştirilemez. Örneğin Kur ân-ı Kerîm de kullanı- 1 Eş arî, İbâne, s İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s. 40.

7 684 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri lan ع כ ا gibi fiil olarak kullanılan lafızlar, ا אכ אدع şeklinde ism-i fail kalıbında kullanılamaz. Aynı şekilde ona göre Allah için kullanılan el lafzı güç ve kuvvet anlamındadır. Ancak naslarda ٥ ا olarak yer almışsa onun için א آ gibi lafızlar kullanılamaz. Aynı şekilde olumlu da olsa Allah için akil, natik, hassas vb. lafızlar da kullanılamaz. Çünkü bu konuda sem yoktur. Bu durum aslında Eş arî ekolünün akıl ve nakil arasında nasıl hassas bir denge oluşturma çabasını da göstermektedir. İmam Eş arî bu konuda o kadar titiz davranmasına rağmen bazı selefiler tarafından şiddetle eleştirilmiştir. El-insaf Allah (c.c) ın kendisi bu lafızları kendisi için kullanıyorsa Eş arî ne yapsın. İmam Eş arî bu tür lafızların sema ına o kadar bağlıdır ki ona eğer nasslarda Allah cisimdir, müteharriktir denilseydi tutumunuz ne olurdu? şeklindeki bir soruya bu lafızlar Allah nefsiyle kaimdir, başkasına ihtiyacı yoktur şeklinde ona layık bir anlamda ise kabul ederdim. Ancak onun mürekkep olduğu anlamında olsaydı hayır şeklinde cevap vermiştir. Bu durum aynı zamanda onun aklı ve nakli ne kadar beraber kullandığını göstermektedir. Ahad haberle bildirilen lafızlar konusunda ise, kesinlik ve yakin ifade etmediği için ihtiyatlı davranmak gerekir. Aslında İmam Eş arînin Allah ın isim ve sıfatlarıyla ilgili temel görüşü bunların tevkifi oluşudur. Dolayısıyla bu konuda kitap, sünnet ve icmanın sınırlarının dışına çıkılmaz. 6 İbn Fûrek icma terimi yerine ittifaku l-ummet tabirini kullanır. Bu da kavramların oluşumunun tarihi seyrine ışık tutar mahiyettedir. Eş arîye göre dilsel açıdan ve و arasında herhangi bir fark yoktur. İkisi de mastardır. Bir başka konu ise Eş arîlere göre imanın sadece kalp ile tasdik edilmesidir. İmanın tanımında ikrar yer almaktadır. Eş arîler bunu luğata dayandırmaktadır. Oysa imanın lügat anlamı içerisinde hem tasdik hem de ikrar bulunmaktadır. Kanaatimizce Eş arîlerin bu tutumu amelin imandan bir parça olması meselesi ile ilgilidir. Zira ikrar dil ile olduğu gibi amel ile de olmaktadır. Kur ân-ı Kerîm de Yer Alan ve Teşbîh ve Tecsîm İfade Eden Lafızlar 1. Selefilerin Eş arîliğe Yönelttiği Eleştiriler Yukarıda ifade edildiği gibi öncelikle devasa İslâm külliyatında hangi görüşlerin İmam Eş arîye ait olduğu olabildiğince net değildir. Selefiler tarafından Eş arîliğe 5 İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s ez-zâriyât, 51/47.

8 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / 685 yöneltilen eleştiriler hatta bu konuda tekfir derecesine varan iddialar bulunmaktadır. Bunlardan bazıları Allah ın isim ve sıfatları ile ilgilidir. Bunların doğruluk payı var mıdır? Ya da gerçekten Eş arîlikte böyle bir durum söz konusu mudur? Eş arîlere göre Allah ın isimleri mahlûktur. Bu da aslında Kur ân ın mahlûk olduğunu kabul etmektir. Allah ın el-hakîm isminin Eş arîler tarafından tahrif edildiği iddiası mevcuttur. Dolayısıyla Allah ın yaratıkları konusunda herhangi bir hikmetten bahsedilemez. Eş arîlerin Allah ın fiillerinin gerekçelendirilemeyeceği gerçeğinden yola çıkarak geliştirdikleri bu yaklaşımın selefiler tarafından onun el-hakîm isminin tahrifi olarak değerlendirilmiştir. Bir başka luğavî tahlil Allah ın en-nûr ismi ile ilgilidir. Gerek Kur ân da gerek hadislerde Allah (c.c) kullanılan bu isim Eş arîler tarafından ا אدي hidayete erdiren olarak yorumlanmıştır. Kur ân-ı Kerîm deki وا رض ا אوات ر ا Allah yerin ve göklerin nurudur 7 ayetinde yer alan ر kelimesi ر ر olarak okunmuş veya aydınlatan olarak yorumlanmıştır. Oysa İmâm Eş arî nin kendisi Allah ın yerin ve göklerin nuru olduğunu söylediği gibi istivanın da keyfiyetsiz olarak bulunduğuna kanidir. 8 Allah ın en-nûr isminin el-hâdi anlamında olmasını destekleyen naslar olabilir. Ancak Allah (c.c) ın ر وا رض ا אوات ayetinde kendisini ا ر değil de ر olarak nitelemesi onun bu şekilde bir isminin olduğunun kabul edilmesini gerektirmektedir. Genelde Maturidiler özelde Eş arîler Kur ân-ı Kerîm de kullanılan rıza ve gazap kavramlarının Allah a nispetini yorumlamışlardır. Bu iki sıfatın beşerin özellikleri olduğu bu anlamlarıyla Allah için kullanılamayacakları iddia edilmiştir. Böylece kelimeler hakiki anlamlarından çıkarılıp değişmeceli anlamda kullanılmıştır. 9 Oysa Allah (c.c) insanla iletişime geçerken onların anlayacağı dil ile onlara hitap etmesinden daha doğal ne olabilir. Tabi ki diğer birçok sıfat gibi bu sıfatlar da insan için kullanıldığında başka anlamda, Allah için kullanıldığında başka anlamlarda kullanılacaktır. Bu konuda Selefilerin haklı gerekçeleri olabilir, ancak onların aşırı bir şekilde 7 İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s en-nûr, 24/35. 9 Ebu l-hasan el-eş arî, Makâlâtu l-islâmiyyîn ve ihtilâfu l-musallîn, thk., Helmut Ruter, /211.

9 686 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri nasların zahirine bağlı kalması İslâm düşünce ve hikmetinin donuklaşmasına neden olabilmektedir. Eş arîler Kur ân da Allah (c.c) için kullanılan istiva kavramını hükümran olmak olarak yorumlamışlardır. fiilininى ا anlamında kullanımını desteklemek için el-ahtel (ö.90/708 ) in ودم اق ا اق ا ى şiiri kullanılmaktadır. 10 el-ahtal in Hristiyan olması selefilerin iddia ettikleri gibi böyle bir anlamın varlığın engel olamaz. Arap dili bu kelimenin böyle bir anlamının varlığını kabul ediyorsa Eş arîlerin istiva kavramını hükümran olmak olarak yorumlamaları gayet doğaldır. Bununla beraber Allah ın kendine özgü bir istivasının olabileceğini dile getirmenin de yanlış olmayacağı söylenebilir. Kur ân-ı Kerîm de yer alan ve Allah a izafe edilen eylemlerden bir tanesi Allah ın gelişi dir. Bir ayette Allah (c.c) א ا כ א כ و Rabbin ve melekler saf אء ر ve و saf geldiğinde 11 buyrulmaktadır. Başka bir ayette ا إ أ ن ون ئ כ אم و ا ا n 12 buyrulmaktadır. Bu ve benzeri naslarda yer alan ve teşbih ve tecsim bildiren ifadeler hem Eş arîler hem de Maturidiler tarafından yorumlanmıştır. Bu yorumlar genellikle Arap dili ve belâgatı ile ilgili kurallar çerçevesinde yorumlanmıştır. Ancak bunlardan bir kısmı maalesef ciddi zorlamaları olan tevillerdir. Örneğin ayetteki ر כ و אء ifadesi ر כ ا و אء şeklinde mudaf hazf edilerek mecaz yoluyla bir yorumlama Arap dilinin sınırları içerisinde gayet makul bir yorumlama iken, ayetteki رب kelimesinin terbiye eden anlamında Allah katında büyük bir melek olma olasılığından bahsedilir. 13 Burada ل kelimesinin אدل anlamında kullanılması gibi mastarın ismi fail anlamında kullanılması dil kurallarına uygun, hatta daha belâgî olsa da, sadece bu bilgiden hareketle ayetin anlamının neredeyse tamamıyla değiştirilmesi doğru olmasa gerektir. Hatta ayette yer alan כ ا و وdaki harfinin ب anlamında olduğu, bu teville ayet א א א כ ر כ و אء şekline büründürülmektedir. 10 Şâhir Fâris Husayn, Eseru l- akîdeti l-eş arîyye fi t-tevcîhi n-nahvî ve l-luğavî li nusûsi l-kur ân ve s-sünne, Ürdün, 2001, s Husayn, Eseru l- akîdeti l-eş arîyye s el-fecr, 89/ el-bakara, 2/210.

10 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / 687 Bu son görüş Maturidilere nispet edilmektedir. Böylece Allah ın geliş iniş vb. eylemlerden münezzehliği ispatlanmaya çalışılmıştır. 14 Bir başka örnekte İmam Eş arî, Allah ın sıfatlarından اkelimesinin anlamını açıklamaktadır. Ona göre bu kelime ya şahid anlamında ya da mübalağa, teşrif ve tekid için ا sıfatının ism-i tasğiri olduğunu belirtir. Bu durumda mahreç yakınlığından dolayı kelimedeki hemze nin he harfine dönüştüğünü söyler. 15 Arap dili bunu kaldırsa bile, eğer en azından zayıf veya şaz da olsa böyle bir kıraat yoksa Eş arînin bu yorumu zorlama bir yorum olacaktır. Eş arîlerin naslardaki bir başka yorumları sebebiyyet ifade eden ب harfine vb. başka kelimelerin anlamlarını yüklemeleridir. Bu onların bizatihi ateş yakıcı değildir su yeşertici değildir görüşlerinin etkisi sonucunda oluşan bir durumdur. Bu da ilk önce görüşlerin şekillenmesi daha sonra şekillenen bu görüşler muvacehesinde ayetlerin yorumlandığı şeklinde bir anlayışı çağrıştırmaktadır. Ve maalesef bu durum neredeyse bütün ekoller için söz konusudur. Eş arîler dini naslarda var olan ve ta lîl/gerekçe bildiren ل harfini birçok yerde akibet/sonuç lâm ı olarak yorumlamışlardır. Bu yorum Eş arîlerin Allah ın (c.c) hiçbir eyleminin bir sebep ve gerekçesinin olamayacağı prensibi sonucunda ortaya çıkan bir yorumdur. 16 Bu, Allah (c.c) ın mutlak ğaniyy olması ve hiçbir kimseye ve hiçbir şeye muhtaç olmaması düşüncesinin sonucunda oluşmuştur. Bununla ilgili ayetler çoktur. 17 Örneğin el-câsiye sûresinde yer alan כ ى و و ا ر ض א אوات و ا ا و ن כ olarak, Allah, gökleri ve yeri, hak ve hikmete uygun א herkese kazandığının karşılığı verilsin diye yaratmıştır. Onlara zulmedilmez 18 ayetinde ى و daki ل harfi ta lîl için değildir. Aksine akıbet ve sonuç içindir. Dolayısıyla ayetin anlamı herkese kazandığının karşılığı verilsin diye Allah yeri ve göğü 14 Fahreddin er-râzî, Esâsu t-takdîs fi ilmi l-kelam, Mabaatu l-mustafa el-bâbî, Mısır, , s Husayn, Eseru l- akîdeti l-eş arîyye, s İbnFûrek, Makâlâtu ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, s el-bakillânî, et-temhîd, thk., Yusuf el-yesû î, el-mektebetu ş-şarkiyye, Beyrut, 1957, s. 30,31,32; eş-şehristânî, Nihâyetu l-ikdâm fi ilmi l-kelam, el-ferd Cayum, Mektebetu l-musennâ, Bağdad, 1996., s el-bakara, 2/143; en-nahl, 16/8,44;el-Kehf, 18/12; el-câsiye, 65/22.

11 688 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri yarattı değil, ayetin anlamı Allah yeri göğü yarattı ve sonuçta herkes kazandığının karşılığını bulur şeklinde olmaktadır. Yukarıdaki ayet vb. ayet-i kerimelerde yer alan ve Allah (c.c) ın kendisine izafe ettiği bütün ل harfleri ta lîl için değildir. Aksine akibet ve sayrûret içindir. Kur ân-ı و א harfi el-kasas sûresindeki ل Kerîm de و ا כ ن ن - Niha א آل yet Firavun ailesi kendilerine düşman ve üzüntü kaynağı olacak olan o çocuğu bulup ل aldı 19 akibet anlamında kullanıldığı örnek de vardır. Ancak bununla beraber bu harfine bakıldığında ayetlerdeki kullanımının ta lîl için olmasının ciddi bir sakıncasının olmadığı görülecektir. Üstelik nahivciler arasında akibet lâm"ı konusunda da bir ittifak söz konusu değildir. 20 Ayrıca bu harfin akibet anlamının ta lîl anlamı içerisinde değerlendirilebilmesi de mümkündür. Sonuç olarak Kur ân-ı Kerîm de yer alan ve Allah (c.c) ın kendisine izafe ederek kullandığı ل harfinin akibet için olmasının olabilirliğinin yanında ta lîl için olmasının Arap dilinin yapısına daha uygun olduğu söylenebilir. Ayrıca ta lîl, lugavî anlamda gerekçelendirme ve sebep/sonuç anlamında kullanıldığı gibi pek ala hikmet anlamında da kullanılabilir. Allah (c.c) ın en ufak bir eyleminin hikmet dışı olduğunu kabul edilmesi mümkün değildir. Aynı zamanda hikmet mefhumu hem Allah ın (c.c) kudret ve yaratıcılığını hem de kulların ve yaratıklarının dünya ve ahiret ile ilgili maslahatlarının açık bir ifadesidir. Allah kelamının mahlûk olması meselesine gelince, öncelikle şunu belirtmenin faydalı olduğunu düşünüyoruz. Eş arîlere göre kelâm-ı nefsî mahlûk değildir. Ayrıca ا אر ا alaka kurmak alaka kurulan şeye göre değerlendirilir özdeyişi, Allah (c.c) kelamının siğalarının emir, nehy, mazi vb. kısımlar içermesi onun ezeliliğine halel getirmez. Örneğin güneş bir tane olduğu halde onun ısı, ışık, yakıcılık gibi farklı bağları vardır. Dolayısıyla kelamullahta lîk olduğu için ezelidir. Kelamullahın siğa farklılığı ise taalluk olduğu için ezeli değildir. Diğer sıfatlar için de aynı şey söylenebilir. Örneğin ilim, kudret, basar, vb. sıfatlar ezeli iken, onları taalluk ettiği malumat ve makdurat ezeli değildir el-câsiye, 65/ el-kasas, 28/8. 21 Hasan b. Kasım, el-murâdî, el-cenâ d-danî fi hurûfi l-me ânî, Dâru l-kütübi l- ilmiyye, Birinci Baskı, Beyrut 1992, s. 121; İbn Hişâm, Muğni l-lebîb an kütübi l-e ârîb, thk. Mâzin el-mubarek-

12 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / Hadislerde Yer Alan ve Teşbîh ve Tecsîm İfade Eden Lafızlar Eş arîlerin Allah için kullanılan lafızları yorumlamaları Kur ân-ı Kerîm ile sınırlı değildir. Eş arî mezhebinin ileri gelenleri hadis-i şeriflerde yer alan ve Allah (c.c) için teşbih be tecsim ifade eden lafızları da Arap dili ve belâgatına göre yorumlamışlardır. Bu hadislerde ayak, gülmek, basmak vb. daha çok yaratılanlara ait olan özellikler Allah (c.c) a nispet edilmektedir. Bu yorumlamalar arasında tıpkı Kur ân-ı Kerîm deki te viller gibi çok yerinde olan yorumlar olduğu gibi, yerinde olmadığını düşündüğümüz ve dilin doğasını ve kurallarını zorlayan yorumlar da vardır. Örneğin benzer lafızlarla hem Buhari hem de Müslim de yer alan; ر א و אرك ا ا אر א Allah (c.c) ateşi/cehennemi ayağının altına almadıkça dolmaz hadis-i şerifte Allah için kullanılan م ve ر ayak kelimesinin büyük cemaat sürü anlamında olabileceği şeklinde yorumlanmıştır. Lugatta çekirge sürüsü için ر kelimesinin kullanılıyor olması da bunun için dayanak olarak gösterilmiştir. Bunun zayıf bir yorumlama olduğu açıktır. Aynı şey hadis-i şerifte yer alan م kelimesinin ayak yerine önde olan olarak yorumlanması için de söz konusudur. Yine Allah için kullanılan aynı zamanda Allah ın (c.c) güzel isimlerinden biri olan kelimesi kullar arasında zorba olanlar şeklinde yorumlanması da biraz aşırı ا אر bir yorum olarak değerlendirilebilir. Zaten hadisin başka varyantlarında ا אر kelimesi yerine رب ا ة tamlaması kullanılmıştır. Ayrıca hadis-i şerifte kelimesi harf-i cerri ile kullanılmıştır. Bu da isti la bildirdiği için م kelimesinin önde gelen olarak yorumlanmasını güçleştirmektedir. Oysa hadiste Allah (c.c) için kullanılan ayak kelimesi mecazi olarak olaya el koydu müdahil oldu veya tehdid ve sakındırma babından ayağının altına aldı vb. anlamlarda yorumlanmasının daha doğru olacağı muhakkaktır. Zaten Eş arîlerin bu minvaldeki yorumları da vardır. Aynı zamanda bu yorumlar dilin doğal sınırları içerisindedir. Hadis-i şerifte yer alan bu gibi lafızların mecaz olarak yorumlanması daha makul gözükmektedir. Nitekim hadisteki א cümlesi Araplar tarafından kullanılan و deyimi ile neredeyse aynıdır. Böylece böyle bir yorum daha sağlıklı bir yorum olarak olacaktır. Hadis-i şeriflerde Allah (c.c) için kullanılan כ gülmek ifadesi de aynen ayak gibi dilsel açıdan değişik yorumlara tabi tutulmuştur. Ali Hamdullah, Dâru l-fikr, Beyrut, 1992., s. 283.

13 690 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri Örneğin ا ب rabכ ona güler hadis-i şerifindeki sulâsi mücerred olan sülâsi mezîd olarak olabileceği varsayılmıştır. Bu כ fiili if âl babından כ durumda hadis-i şerifin anlamı rab güler değil rab melekleri güldürür şeklinde olacaktır. Bu şekilde hadisteki bir kelime hem sarf açısından hem de i râb açısından iki yoruma tabi tutulmuştur. Oysa gülmek kavramının lafzî veçhesi yerine levazımı ve mefhum-i muhalifi göz önüne alınırsa bu tür yorumlara pekâlâ ihtiyaç kalmayabilirdi. Dolayısıyla hadis-i şerifte güldü denilirken insanların gözünde ve onların algılarında somurtkan olmayan, başta insana ve bütün kâinata pozitif enerjinin kaynağı olan, dertli, kederli ve üzgün olmayan vb. özelliklere sahip bir yaratıcı canlandırılmıştır. Ayrıca bu şekilde bir değerlendirme Arap dilinin sınırları içerisinde olan bir değerlendirmedir. Nitekim belâgat ilmi bunun gibi örnekle doludur. Bu yorumların yanı sıra Allah (c.c) için kullanılan bu tür ifadeler Allah (c.c) ın yaratıklarına kendi gücü ve kudretini, egemenliğini, mutlak hükümranlığını göstermenin değişik ifade tarzları olarak da algılanabilir. Belâgat ve irşadın gereği budur. İnsanın çocuklarla çocukça konuşması, onlar gibi ağzını eğip bükmesi konu için iyi bir misal olur herhalde. Allah kullarıyla iletişime geçmekte ve bunun için de onların anlayış seviyesine tenezzül etmektedir. Nitekim Bediüzzaman Said Nursi bunu; ا ل ا ا ا ت şeklinde dile getirmektedir. 22 Sonuç Dinin temel metinlerinde yer alan ve teşbih ve tecsîmi çağrıştıran ifadelerin kullanılması Allah ın kullarla iletişimi ve onları teşrifi ile ilgili bir konudur. Kullanılan bu dilin Allah ın onların seviyesine ve anlayışlarına tenezzülünden ibarettir. Yoksa başta Eş arîlik olmak üzere Ehlisünnet ekolleri içerisinde dinî kutsal metinlerde Allah için kullanılan el, yüz, ayak, gibi isimler; inmek, yerleşmek, konuşma, gelmek, kızmak gibi eylem bildiren ifadeler ile üst, yan, vb. yer ve zaman bildiren lafızları insanlardaki ile aynı veya onlardakine benzer kabul eden herhangi bir ekol bulunmamaktadır. Örneğin hiçbir ekol Allah ın aynen insanların eli, yüzü, ayağı vb. azaları gibi elleri, yüzü ve ayakları olduğu iddiasında bulunmamıştır. Dolayısıyla Bu konudaki selefi ekol mensuplarınca Eş arîliğe nispet edilen bu tür iddiaların aşırı iddialar olduğu açıktır. Eş arîler, Kur ân-ı Kerîm de Allah (c.c) için kullanılan isim, fiil ve sıfatlardan gerek tecsim ve teşbih ifade ettikleri için gerekse aşırı tenzihçiliklerinden dolayı Allah 22 Necdet Çağıl, İlâhî Kelâmın Tabiatı, İnsan Yayınları, İstanbul, 2003,

14 Mustafa Öncü Allah İçin Tecsîm ve Teşbîh İfade Eden Lafızların Yorumlanması / 691 için kullanmayı pek doğru kabul etmemişlerdir. Bunun için ayetleri yorumlamış ve bu yorumlarında bir takım lügavî, dilsel ve belağî argümanlar kullanmışlardır. Bunların bir kısmı yerinde, dilin kaldırabileceği ve dilin sınırları içerisinde değerlendirilebilecek yorumlardır. Ancak nadir de olsa bunlardan bir kısmı dilin doğasını, kural ve kaidelerini zorlayan tevillerdir. Allah (c.c) için kullanılan lafız ve ifadelere iyice bakıldığında bunların aslında kemale, mükemmelliğe, noksan ve aciz olmamaya delalet eden ifadeler olduğu görülecektir. Bunlar insanlar için kullanıldığında da böyledir. Örneğin hiçbir insan çirkin, akılsız, aptal, cahil, vb. nitelemelerin hiçbirinden hoşlanmaz. Nitekim Kur ân-ı Kerîm kendileri için istemediğiniz kızları nasıl olur da Allah a yakıştırırsınız der ve böyle bir düşünceyi tenkit eder. Durum böyle iken kendisine yakıştırmadığı bir özelliği yaratıcıya yakıştırmak en hafif ifadeyle aymazlıktır. Bu gerçeklerden hareketle gerek Kur ân-ı Kerîm olsun gerek hadis-i şerifler olsun, vahyin ve yüce aklın muhatabı olan insanın zihin ve algı dünyasında noksan ve eksiklik olarak addedilen isim, özellik, nitelik ve eylemlerden hiçbiri Allah (c.c) için kullanılmamıştır. Örneğin hiçbir dinî nassta Allah (c.c) için haşa kör, görmez, çolak, topal, sürekli ağlayan, alçaldı, daraldı, gelmeyen, yerinde duran vb. ifadelere rastlamak mümkün değildir. Dinî nasslarda yüce yaratıcı için kullanılan Allah ın (c.c) eli denildiği zaman eli açık, eli çabuk, eli bol, parmakla gösterilen, marifet sahibi, cömert vb. kısaca güzel ve erdemli özellikler kastedilmektedir. Aynı şekilde Allah ın ayağı denildiğinde insanın aklına ayakları yere sağlam basan, dik duran, güçlü, ayağa kalkan, boyun eğmeyen, hareket halinde olan, tembel olmayan vb. faziletleri haiz bir yaratıcı profili çizilmektedir. Hem böylece biz insanlara da benzer vasıflara bezenmeleri teşvik edilmektedir. Bediüzzaman Said Nursi tarafından ا ل ا ا ا ت Bunlar, olguları beşer aklına yaklaştıran bir takım ilâhî ikramlardır şeklinde dile getirilen veciz ifade Allah ile ilgili lafızların mahiyetini yeterince açıklamaktadır. Bu açıdan bakıldığında, Kur ân-ı Kerîm ve hadis-i şeriflerde yer alan bu ifadelerin bir beşere bakan yönü bir de Allah a (c.c) bakan yönü vardır. Sınırlı varlık ve sınırlı akıl sınırsız ve aşkın olanı ancak sınırlı bir şekilde algılayacaktır. Aslında dini naslarda Allah için kullanılan ve teşbih ve tecsim ifade eden bu lafızların mahiyetine bakıldığında, bunların hepsinin olumlu özellikleri haiz olduğu görülecektir. Bunların hepsi beşer için eksiklik ifade eden şeylerin Allah ın bunlardan beri

15 692 / Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri olduğu kurgusu üzerine dayanır. Örneğin Allah ın sıfat ve isimleri arasında ا varken ا şeklinde bir ismi yoktur. Dolayısıyla Allah kadimdir, derken onun sonradan olmadığına, onun işin şey derken onun yok olmadığı, var olduğu vurgulanmıştır. Son olarak aşkın varlık olan Allah ın, sınırlı olan beşerin yargı ve algısının çok ötesinde olduğu açıktır. Beşerin onu bu algı ve yargıya göre konumlandırması sağlıklı neticeler vermeyebilir. Allah hiçbir şeye ama hiçbir şeye benzemez. Allah ın bütünüyle tasavvur edilmesi zordur. Kelam ekollerinin kendi kurdukları sistemleri desteklemek için dini nasları kullanmalarından sıyrılıp, dini nasları çıkış noktası olarak alıp sistemlerini bunlara göre kurmaları gerekir. Bunun için de dini naslardaki teşbih ve tecsim ifade edenlerin tespit edilmesi, bunların Arap dilinde oldukça yetkin bilim insanları tarafından ilk dönemden bugüne kadar kaynaklarına inilmesi gerektiğini düşünmekteyiz Kaynakça el-bakillânî, et-temhîd, thk., Yusuf el-yesû î, el-mektebetu ş-şarkiyye, Beyrut, Bediüzzaman, Said Nursî, İşâretu l-i câz, Zehra Yayıncılık, İstanbul, Çağıl, Necdet, İlâhî Kelâmın Tabiatı, İnsan Yayınları, İstanbul, el-ensârî, İbn Hişâm, Muğni l-lebîb an kütübi l-e ârîb, thk. Mâzin el-mubarek-ali Hamdullah, Dâru l-fikr, Beyrut, el-eş arî, Ebu l-hasan, Makâlâtu l-islâmiyyîn ve ihtilâfu l-musallîn, thk., Helmut Ruter, Husayn, Şâhir Fâris, Eseru l- akîdeti l-eş arîyye fi t-tevcîhi n-nahvî ve l-luğavî li nusûsi l-kur ân ve s-sünne, Ürdün, İbn Fûrek, Mücerredu Makâlâti ş-şeyh Ebi l-hasan el-eş arî, thk. Daniel Gimaret, Beyrut, Dârü'l-Maşrık, 1987 el-murâdî Hasan b. Kasım, el-cenâ d-danî fi hurûfi l-me ânî, Dâru l-kütübi l- ilmiyye, Birinci Baskı, Beyrut er-râzî, Fahreddin, Esâsu t-takdîs fi ilmi l-kelam, Mabaatu l-mustafa el-bâbî, Mısır, eş-şehristânî, Nihâyetu l-ikdâm fi ilmi l-kelam, el-ferd Cayum, Mektebetu l-musennâ, Bağdad, 1996.

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu Question Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu belirtir misiniz? Kur an ın lafızdan soyut olduğu bir merhale var mıdır? Answer: Her şeyin lâfzî

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİNAL SINAVI TAKVİMİ TARİH SAAT DERSİN ADI SALON ÖĞRETİM ÜYESİ Mukayeseli Adab ve Erkanı Prof. Dr. Tahir YAREN Kıraat Farklılıklarının Manaya Etkisi Aşere,Takrib,Tayyibe

Detaylı

tyayin.com fb.com/tkitap

tyayin.com fb.com/tkitap 2. Dönem konu 7 İşaret isimleri tyayin.com fb.com/tkitap Yakın İçin Kullanılan İşâret İsimleri Cemi(Çoğul) Müsenna(İkil) Müfred(Tekil) ه ذ ا ه ذ ه ه ذ ان - ه ا ت ن - ه ذ ي ن ه ات ي ه ؤال ء هؤ ال ء Bunlar

Detaylı

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ Muhammed Hüseyin ez-zehebî, Mektebetü Vehbe, 3. Basım, 1406/1986, 112 s. Harun ABACI* Bu kitapta yazar, eski ve yeni yazılmış

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN. Muhammed Şahin. ] تر [ Türkçe Turkish. Tetkik : Ümmü Nebil

ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN. Muhammed Şahin. ] تر [ Türkçe Turkish. Tetkik : Ümmü Nebil ALLAH TEÂLÂ'YA ÎMÂN الا يمان باالله تعا ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Şahin Tetkik : Ümmü Nebil 2009-1430 1 الا يمان باالله تعا» باللغة ال ية «بن مسلم شاه مد مراجعة: أم نبيل 2009-1430 2 Allah Teâlâ'ya

Detaylı

Fatiha süresi-dil Yönünden İnceleme

Fatiha süresi-dil Yönünden İnceleme م م ب Fatiha süresi-dil Yönünden İnceleme Video olarak bak Önemli not :Bu yazı, şaz kıraatler içerir.bu yüzden kendi bildiğiniz şekilde Kur an ı okumaya devam ediniz. ا رل س م ب ا رل ح بي م ب س بي ه للا

Detaylı

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s.

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt: 20, Sayı: 2, 2011 s. 209-213 Kitap Tanıtımı Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. Hanifi ŞAHİN

Detaylı

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ a. 14.Yüzyıl Orta Asya Sahası Türk Edebiyatı ( Harezm Sahası ve Kıpçak Sahası ) b. 14.Yüzyılda Doğu Türkçesi ile Yazılmış Yazarı Bilinmeyen Eserler c.

Detaylı

Fırka-i Naciyye. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 22:27

Fırka-i Naciyye. Burak tarafından yazıldı. Çarşamba, 09 Eylül 2009 22:27 İslâmî akideyi en net ve sağlam şekliyle kabul eden topluluk. Bu deyim iki kelimeden meydana gelmiş bir isim tamlamasıdır. Terkibin birinci ismi olan fırka kelimesi için bk. "Fırak-ı Dalle". Naciye kelimesi

Detaylı

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI)

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livata Haddi 71 LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livatanın cezası zina cezasından farklıdır. Her ikisinin vakıası birbirinden ayrıdır, birbirinden daha farklı durumları vardır. Livata,

Detaylı

Okul Öncesi İçin DUÂLAR SÛRELER. Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN

Okul Öncesi İçin DUÂLAR SÛRELER. Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN Okul Öncesi İçin DUÂLAR ve SÛRELER Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN KİTAPTAN SEÇİLMİŞ ÖRNEK SAYFALAR Okul Öncesi İçin DUÂLAR ve SÛRELER Melek BOZDOĞAN Murat BOZDOĞAN OKUL ÖNCESİ İÇİN DUALAR VE SURELER 3 Melek

Detaylı

İslam hukukuna giriş (İLH1008)

İslam hukukuna giriş (İLH1008) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İslam hukukuna giriş (İLH1008) KISA

Detaylı

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı)

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı) KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı) ARAPÇA HAZIRLIK SINIFI GÜZ YARIYILI (BİRİNCİ KUR) Y. YIL ÖN KOŞUL DERSİN

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR /

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / Çıra Yayınları, İstanbul, 2006/240 sayfa Tanıtan: Muzaffer BARLAK 1 İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır. Yüce Allah, ilahi hitabının birçok yerinde

Detaylı

1- EBEVEYNLERİN ÇOCUKLAR ÜZERINDEKİ HAKLARI

1- EBEVEYNLERİN ÇOCUKLAR ÜZERINDEKİ HAKLARI Ders : 107 Konu : İSLAMDA AİLE - BİREYLERİNİN SORUMLULUKLARI - 2 1- EBEVEYNLERİN ÇOCUKLAR ÜZERINDEKİ HAKLARI Saygı Çocukların anne-baba üzerinde hakkı olduğu gibi, anne babanın da çocukları üzerinde hakkı

Detaylı

1. BÖLÜM SAHİH FİİLLER MAZİ FİİL Fiili Mazi iki kısımdır: a) Mazi Malum b) Mazi Meçhul MAZİ MALUM: Mazi malum üç şekil üzere bulunur: gibi. آ ت ب gelir. kalıbında ف ع ل 1) gibi. ع ل م gelir. kalıbında

Detaylı

YASIYOR. MUYUZ. SASIYOR.. MUYUZ? Bismillahirrahmanirrahim MUHİDDİN YENİGÜN. (e-posta: muhiddin@yenigun.name.tr) yayınevi sertifika no: 14452

YASIYOR. MUYUZ. SASIYOR.. MUYUZ? Bismillahirrahmanirrahim MUHİDDİN YENİGÜN. (e-posta: muhiddin@yenigun.name.tr) yayınevi sertifika no: 14452 YASIYOR. MUYUZ yayınevi sertifika no: 14452 Yayın no: 11 YAŞIYOR MUYUZ ŞAŞIYOR MUYUZ? Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen: Durmuş Yalman Kapak: Zafer Yayınları İSBN: 978 975 261 200 6 1. Baskı: Eylül,

Detaylı

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1 e-makâlât Mezhep Araştırmaları, VII/1 (Bahar 2014), ss. 261-265. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR Ali Rabbânî Gülpâyigânî, Önsöz Yayıncılık, İstanbul 2014 456 sayfa, Adem Sezgin

Detaylı

Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi)

Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Şimdi bu beş mantıksal operatörün nasıl yorumlanması gerektiğine (semantiğine) ilişkin kesin ve net kuralları belirleyeceğiz. Bir deyimin semantiği (anlambilimi),

Detaylı

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu.

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu. Türk İslam Bilginleri: İslam dini insanların sadece inanç dünyalarını etkilemekle kalmamış, siyaset, ekonomi, sanat, bilim ve düşünce gibi hayatın tüm alanlarını da etkilemiş ve geliştirmiştir Tabiatı

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

4. Aşağıda Arap alfabesi, yazılış istikameti gösterilerek verilmiştir. ÇUBUK MELİHA HASAN ALİ BOSTAN FEN LİSESİ

4. Aşağıda Arap alfabesi, yazılış istikameti gösterilerek verilmiştir. ÇUBUK MELİHA HASAN ALİ BOSTAN FEN LİSESİ A) B) C) D) 1. ÇUBUK MELİHA HASAN ALİ BOSTAN FEN LİSESİ ARAPÇA DERSİ 9. SINIFLAR 1. ORTAK SINAVI Yukarıdaki şekilde size hitab ederek yanınıza gelen bir kişiye aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile karşılık

Detaylı

GADİR ESİNTİLERİ -10- Şiir: İsmail Bendiderya

GADİR ESİNTİLERİ -10- Şiir: İsmail Bendiderya GADİR ESİNTİLERİ -10- Şiir: İsmail Bendiderya GADİR ESİNTİLERİ (10) Şiir: İsmail Bendiderya Edit: Kadri Çelik - Şaduman Eroğlu Son Okur: Murtaza Turabi Hazırlayan: D.E.K. Kültürel Yardımcılık, Tercüme

Detaylı

EŞ ARİ NİN ALLAH IN VARLIĞI VE SIFATLARI HAKKINDA KULLANDIĞI BAZI ARGÜMANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç. Dr. Halife KESKİN*

EŞ ARİ NİN ALLAH IN VARLIĞI VE SIFATLARI HAKKINDA KULLANDIĞI BAZI ARGÜMANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç. Dr. Halife KESKİN* Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 3, Sayı 2, Temmuz-Aralık 2003 EŞ ARİ NİN ALLAH IN VARLIĞI VE SIFATLARI HAKKINDA KULLANDIĞI BAZI ARGÜMANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Halife KESKİN* Giriş İslam

Detaylı

Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri

Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri 1 ) İlahi kitapların sonuncusudur. 2 ) Allah tarafından koruma altına alınan değişikliğe uğramayan tek ilahi kitaptır. 3 ) Diğer ilahi

Detaylı

KADINA ARKADAN YANAŞMANIN HÜKMÜ

KADINA ARKADAN YANAŞMANIN HÜKMÜ 76 KADINA ARKADAN YANAŞMANIN HÜKMÜ Kadına dübüründen yanaşmak haramdır. Dolayısıyla erkeğin kadına dübüründen yanaşması haram olup bazı imamlar bunu zina olarak değerlendirmişlerdir. Her ne kadar livata

Detaylı

Mezhepler, bir dinin mensupları için alt kimlik ifadeleridir. Mezhepler beşeri nitelikli oluşumlardır; din ile özdeştirilemezler.

Mezhepler, bir dinin mensupları için alt kimlik ifadeleridir. Mezhepler beşeri nitelikli oluşumlardır; din ile özdeştirilemezler. İSLAM DÜŞÜNCE TARİHİNDE MEZHEPLER Prof. Dr. Mehmet Saffet Sarıkaya RAĞBET YAYINLARI TANITIM: Mezhep, insanların yaşadıkları sosyal çevrede sinin ana kaynaklarını anlama ve uygulamada ortaya çıkan farklılıkların

Detaylı

İçindekiler TAKDİM 5

İçindekiler TAKDİM 5 İçindekiler TAKDİM 5 1 ARAP SÖZLÜK BİLİMİ VE SÖZLÜK ÇALIŞMALARI 23 Soner Gündüzöz Giriş: Arap Sözlükçülüğünün Kavramsal Boyutu 23 Mu cem ve Kāmus Kelimelerinin Tanımı 23 I. Arap Sözlükçülüğüne İlişkin

Detaylı

PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI. Diyanet İşleri Başkanımız

PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI. Diyanet İşleri Başkanımız PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI 1 / 7 1 Ocak 1959'da Nizip-Gaziantep'te doğdu. İlköğrenimini Nizip'te, orta öğrenimini Gaziantep'te tamamladı. 1983'te Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesinde

Detaylı

BEDİÜZZAMAN IN TABİATÇILARA KARŞI MÜDAFAA STRATEJİSİ

BEDİÜZZAMAN IN TABİATÇILARA KARŞI MÜDAFAA STRATEJİSİ 2. ULUSLARARASI BEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ SEMPOZYUMU İslâm Düşüncesinin 20. Asırda Yeniden Yapılanması ve Bediüzzaman Said Nursî 27-29 Eylül, 1992, İstanbul BEDİÜZZAMAN IN TABİATÇILARA KARŞI MÜDAFAA STRATEJİSİ

Detaylı

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 J ISSN 2146-7846 J Yayınlayan Kurum / Publishing Institution: Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi / Bozok University Revelation Faculty Dil/Language: Türkçe, İngilizce, Arapça, Almanca,

Detaylı

Aynı kökün "kesmek", "kısaltmak" anlamı da vardır.

Aynı kökün kesmek, kısaltmak anlamı da vardır. Kıssa, bir haberi nakletme, bir olayı anlatma hikâye etmek. Bu Arapça'da kassa kelimesiyle ifade edilir. Anlatılan hikâye ve olaya da "kıssa" denilir. Buhâri, bab başlıklarında "kıssa"yı "olay" anlamında

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

TOPLANTI/KİTAP TANITIMI C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi XIII/1-2009, 341-345

TOPLANTI/KİTAP TANITIMI C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi XIII/1-2009, 341-345 TOPLANTI/KİTAP TANITIMI C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi XIII/1-2009, 341-345 Tefsir Anabilim Dalı VI. Koordinasyon Toplantısı Günlüğü İsmail ÇALIŞKAN * İlahiyat Fakülteleri Tefsir Anabilim Dalları VI.

Detaylı

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır.

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır. İslam a göre kadınlar erkeklerden daha değersiz kabul edilmez. Kadınlar ve erkekler benzer haklara sahiptirler ve doğrusu bazı hususlarda kadınlar, erkeklerin sahip olmadığı bazı belirli ayrıcalıklara

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : abulut@fsm.edu.tr

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : abulut@fsm.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Ali Bulut İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (01) 51 81 00 Mail : abulut@fsm.edu.tr. Doğum - Tarihi : 1.0.1973

Detaylı

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım.

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Rabbin kim? Rabbim Allah. 2 Dinin ne? Dinim İslam. 3 Kitabın ne? Kitabım Kur ân-ı Kerim. 4 Kimin kulusun? Allah ın kuluyum. 5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu

Detaylı

BİÇİMBİRİMLER. Türetim ve İşletim Ardıllarının Sözlü Dildeki Kullanım Sıklığı. İslam YILDIZ Funda Uzdu YILDIZ V. Doğan GÜNAY

BİÇİMBİRİMLER. Türetim ve İşletim Ardıllarının Sözlü Dildeki Kullanım Sıklığı. İslam YILDIZ Funda Uzdu YILDIZ V. Doğan GÜNAY BİÇİMBİRİMLER Türetim ve İşletim Ardıllarının Sözlü Dildeki Kullanım Sıklığı İslam YILDIZ Funda Uzdu YILDIZ V. Doğan GÜNAY BİÇİMBİRİMLER Türetim ve İşletim Ardıllarının Sözlü Dildeki Kullanım Sıklığı

Detaylı

ZAMBAK 7.Sınıf Din Kültürü Konu Başlıkları

ZAMBAK 7.Sınıf Din Kültürü Konu Başlıkları ZAMBAK 7.Sınıf Din Kültürü Varlıklar Âlemi Meleklere İman Kur an a Göre Cin ve Şeytan ÜNİTE 1 Şeytanın Kötülüğünden Korunma Konusunda Kur an ın Öğütleri Toplumda Yaygın Olan Bazı Batıl İnançlar Ahirete

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM

KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM KUR AN TİLÂVETİNDE MÜKEMMELLİK/ HİLYETÜ T-TİLÂVE Fİ TECVÎDİ L-KUR ANİ L-KERÎM (Rihâb Muhammed Müfid Şakakî, çev. F. Yasemin Mısırlı, Guraba Yayıncılık, 2012, 326 s.) Yaşar AKASLAN * Günümüz kırâat otoriteleri

Detaylı

8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder.

8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. 8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. Soru : Din nedir? Din, Allah tarafından gönderilmiştir. Peygamberler

Detaylı

Güzel Bir Kitap: 'İslam Estetiği'

Güzel Bir Kitap: 'İslam Estetiği' On5yirmi5.com Güzel Bir Kitap: 'İslam Estetiği' Sanat ve edebiyat çevresinin yakından tanıdığı Turan Koç, 'İslam Estetiği' adlı kitabını çıkardı. Kitap, meraklılarına yön gösteriyor... Yayın Tarihi : 8

Detaylı

İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR

İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 26.05.2014 Adres : İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi İcadiye-Bağlarbaşı Caddesi, No: 40 34662 Üsküdar/İstanbul Telefon E-posta : : 2164740860-1226 Doğum

Detaylı

2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ

2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ 1 2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ DÜZENLEYEN Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü SEMPOZYUMUN GEREKÇESİ Yüce Allah, tekamül ve gelişime

Detaylı

1- el-kavaidul- esasiyye lil- Lugatil-arabiyye (Arapça), Seyyid Ahmet el-haşimi.

1- el-kavaidul- esasiyye lil- Lugatil-arabiyye (Arapça), Seyyid Ahmet el-haşimi. القواعد كتب A-GRAMER KİTAPLAR 1- el-kavaidul- esasiyye lil- Lugatil-arabiyye (Arapça), Seyyid Ahmet el-haşimi. 2- Mebâdiul-arabiyye (I-IV Cüz ) Arapça, Muallim REŞİT, eş-şartuni. 3- Câmiud-durûsil-arabiyye

Detaylı

"Âyinesi iştir kişinin lafa bakılmaz. Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde" diyen Ziya Paşa nın sözleri ne kadar da manidardır.

Âyinesi iştir kişinin lafa bakılmaz. Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde diyen Ziya Paşa nın sözleri ne kadar da manidardır. "Âyinesi iştir kişinin lafa bakılmaz. Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde" diyen Ziya Paşa nın sözleri ne kadar da manidardır. Bazı insanlar vardır ki, yapmadıkları halde yapmış gibi övünürler İmkânlar

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014)

Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014) Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri (21-23 Eylül 2014) Uluslararası İmam Eş arî ve Eş arîlik Sempozyumu Bildirileri, Beyan Yayınları nın 613. kitabı olarak yayına hazırlandı; dizgi

Detaylı

11. Kullara rızık olması için birbirine girmiş, küme küme tomurcukları olan uzun boylu hurma

11. Kullara rızık olması için birbirine girmiş, küme küme tomurcukları olan uzun boylu hurma KURAN'I KERİM TÜRKÇE MEALİ (DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI) 50-KAF SURESİ Mekke'de inmiştir. 45 (kırkbeş) âyettir. "Kaf" harfi ile başladığı için bu adı almıştır. Rahmân ve Rahîm (olan) Allah'ın adıyla. 1.

Detaylı

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1 الجملة CÜMLE Okuma Parçası :.... Tercüme Okul Okul büyüktür. Bahçesi geniştir. Okulun kapıları yüksektir. Sınıfları çoktur. Öğrenciler okula sabah girerler

Detaylı

Bütün ilahi kitaplar, onları insanlığa tebliğ ile görevlendirilen Peygamberlerin konuştukları dille indirilmişlerdir.

Bütün ilahi kitaplar, onları insanlığa tebliğ ile görevlendirilen Peygamberlerin konuştukları dille indirilmişlerdir. Son günlerde Türkçe ibadet ve özellikle Kur'an-ı Kerim'in namazda Türkçe tercemesinin okunmasına dair tartışmaların yoğunluk kazanması üzerine konu Kurulumuzda görüşüldü. Yapılan inceleme ve müzakere sonunda:

Detaylı

Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1. Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş)

Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1. Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş) Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1 Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş) 1961 yılında Sivas ta doğdu. Sivas İmam-Hatip Lisesini bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi nde lisans eğitimi yaptı

Detaylı

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı :Muammer BAYRAKTUTAR 2. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 3. Görevi : Öğretim Üyesi/Dekan Yrd. 4. Görev Yeri : Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 5. İletişim : muammerbayraktutar@hotmail.com

Detaylı

ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI

ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI Sıra No ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI VAAZ EDENİN VAAZIN ADI SOYADI ÜNVANI YERİ TARİHİ GÜNÜ VAKTİ KONUSU Dr. İbrahim ÖZLER İlçe Müftüsü

Detaylı

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam)

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam) ve referanslar ve elbette tarihsel ve entelektüel ardalan ileri derecede önemlidir. Çünkü genelde Batýlý kavramlar, kendilerinde ne olduklarý na bakýlmaksýzýn (aslýnda akademik ve entelektüel bir soruþturmanýn

Detaylı

T.C. YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI FAKÜLTE KURULU KARARI

T.C. YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI FAKÜLTE KURULU KARARI Toplantı Tarihi: 0. 06. 04 Toplantı Sayısı : 04/05 Fakültemiz Fakülte Kurulu, Dekan Prof. Dr. Abdulbaki GÜNEŞ Başkanlığında 0.06.04 tarihinde toplanarak aşağıdaki kararları almıştır. KARAR: -04-05 Eğitim

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Sabri YILMAZ

Yrd. Doç. Dr. Sabri YILMAZ Öğrenim Durumu LİSANS Yrd. Doç. Dr. Sabri YILMAZ Anabilim Dalı : Kelam Doğum Yeri ve Tarihi : Seki Fethiye / Muğla / 968 Tel (İş) : (04)30757 (04)306879 Faks : (04)306889 e-posta : sabriyilmaz@akdeniz.edu.tr

Detaylı

EK-4 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı 2. Doğum Tarihi 3. Unvanı 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl 5. Akademik Unvanlar:

EK-4 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı 2. Doğum Tarihi 3. Unvanı 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl 5. Akademik Unvanlar: EK-4 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı : Mehmet Halil ÇİÇEK 2. Doğum Tarihi : 01.07.1961 3. Unvanı : Profesör 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk 1986 Yüksek Lisans İlahiyat

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI 13.00-14.15 Sarf ve Nahiv 13.00-14.15 İmla İnşa ve Okuma 1-A-B-C SINIFLARI (NORMAL VE

Detaylı

Konuya giriş için Arap Dili nde " ال " nin kullanıldığı yerleri hatırlayalım:

Konuya giriş için Arap Dili nde  ال  nin kullanıldığı yerleri hatırlayalım: Konuya giriş için Arap Dili nde " ال " nin kullanıldığı yerleri hatırlayalım: " ال " الناهية 1- YASAKLAMA LE si Karşımızdaki veya 3. şahıslardan bir şeyi yapmamasını talep etmektir. Müzari fiilin başına

Detaylı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Adı Soyadı: Mustafa KARATAŞ Ünvanı: Doç.Dr. Ana Bilim Dalı: Hadis Ana Bilim Dalındaki Konumu: Öğretim Üyesi E-Posta: mkaratas@istanbul.edu.tr Web: www.mustafakaratas.com ÖĞRENİM DURUMU VE AKADEMİK ÜNVANLAR

Detaylı

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP:

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP: SORU : Yediemin deposu açmak için karar aldım. Lakin bu işin içinde olan birilerinden bu hususta fikir almak isterim. Bana bu konuda vereceğiniz değerli bilgiler için şimdiden teşekkür ederim. Öncelikle

Detaylı

KİTAPLARA İMAN. 1 Vahiy nedir? Allah Teâla nın Cebrail (aleyhisselam) vasıtasıyla peygamberlerine bildirdiği ilahî emirlerdir.

KİTAPLARA İMAN. 1 Vahiy nedir? Allah Teâla nın Cebrail (aleyhisselam) vasıtasıyla peygamberlerine bildirdiği ilahî emirlerdir. TEMEL DİNİ BİLGİLER KİTAPLARA İMAN 1 Vahiy nedir? Allah Teâla nın Cebrail (aleyhisselam) vasıtasıyla peygamberlerine bildirdiği ilahî emirlerdir. 2 Kutsal kitap neye denir? Allah ın emir ve yasaklarını,

Detaylı

SALİH AMEL. İdris BOZKURT

SALİH AMEL. İdris BOZKURT SALİH AMEL İdris BOZKURT I- Konunun Plânı A- Salih Amelin Tanımı B- Kur'an-ı Kerim'de Salih Amel İfadesi C- Amellerin Önemi D-Amellerde Niyet E- İman - Salih Amel İlişkisi F- İhlâs - Salih Amel İlişkisi

Detaylı

BESMELE VE ALLAH LAFZ-I CELÂLİ'NİN SAYIMLARI

BESMELE VE ALLAH LAFZ-I CELÂLİ'NİN SAYIMLARI Bu yazı www.multimediaquran.com sitesinin sahibi hacı Mehmet Bahattin Geçkil tarafından hazırlanmıstır. 11-15-2015. Herhangi bir medyada yayınlanması halinde yukarıdaki bilginin referans olarak verilmesi

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ARAB DİLİ VE BELAGATİ Arap Dili ve Belagati Anabilim Dalı, İslâm dininin temel kaynaklarını doğrudan anlayabilmek, temel İslâm bilimleri ve kültür tarihi alanlarında yazılmış olan

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

Ramazan ve Bayram Ramazan Ramazan Allah a yakınlaşmak için yegane bir zaman. Allah dünyada kendisi ve insanlar arasına perdeler koymuş. Bu perdeleri açmak ve aşmak, Allah a yakınlaşmak, onu hissetmek için

Detaylı

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır.

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır. 4.MEKTUP MEVZUU : a) Mübarek ramazan ayının faziletleri. b) Hakikat-ı Muhammediye'nin (kabiliyet-i ulâ) beyanı.. Ona ve âline salât, selâm ve saygılar.. c) Kutbiyet makamı, ferdiyet mertebesi.. NOT : İMAM-I

Detaylı

Kur'an-ı Kerim Öğretiminde Yeni Bir Yaklaşım: Ses Temelli Elifbâ Yöntemi

Kur'an-ı Kerim Öğretiminde Yeni Bir Yaklaşım: Ses Temelli Elifbâ Yöntemi Kur'an-ı Kerim Öğretiminde Yeni Bir Yaklaşım: Ses Temelli Elifbâ Yöntemi EDAM Birdirbir Kitaplığı: 37 Kur'an-ı Kerim Öğretiminde Yeni Bir Yaklaşım: Ses Temelli Elifbâ Yöntemi Editör Hatice Işılak Durmuş

Detaylı

TEFSİR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

TEFSİR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI TEFSİR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 187 8.1. GİRİŞ 8. TEFSİR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI Tefsir, diğer din bilimleri arasında İslam dininin temel kaynağı Kur an-ı Kerim in anlaşılmasında ilk aşamayı oluşturan ve

Detaylı

Sempozyum Onursal Başkanı Prof. Dr. Cemil ÇELİK. Sempozyum Başkanı Prof. Dr. Saffet SANCAKLI

Sempozyum Onursal Başkanı Prof. Dr. Cemil ÇELİK. Sempozyum Başkanı Prof. Dr. Saffet SANCAKLI İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kelam Anabilim Dalının düzenlemiş olduğu XVII. Kelam Anabilim Dalları Koordinasyon Toplantısı & Gnostik Akımlar ve Okültizm Sempozyumu Sempozyum Onursal Başkanı Prof.

Detaylı

Azrail in Bir Adama Bakması

Azrail in Bir Adama Bakması Mevlâna (1207 1273) Güçlü bir bellek, çağrışım yeteneği, üretkenlik, olağanüstü görüş ve anlatım gücü, derin duygusallık ve hüzün, her yönüyle İslam kültürüne hâkimiyet... İşte Mevlâna deyince akla gelen

Detaylı

TECVİD Lügat manası; Güzel yapmaktır.

TECVİD Lügat manası; Güzel yapmaktır. TECVİD TECVİD Lügat manası; Güzel yapmaktır. Peygamberimiz(sav): Allah Kur an ı indirildiği gibi okuyanı sever. buyurarak bu tarz okuyuşu teşvik etmiştir. Kur an-ı Kerim de Allah; Kuranı açık açık, tane

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri KİŞİSEL BİLGİLER Adı-Soyadı: İlyas CANİKLİ Unvan: Yrd. Doç. Dr. Doğum Yeri ve Yılı: Samsun-Terme/ 1966 Bölüm: Temel İslam Bilimleri Tel: 0530 9576891 E-Posta: icanikli@mynet.com; ilyascanikli@gmail.com

Detaylı

Uzun ve kısa sûreler. Uzun sûreler kümesi

Uzun ve kısa sûreler. Uzun sûreler kümesi Kur ân-ı Kerîm sûrelerini iki kümeye ayıralım: 1. Uzun sûreler kümesi 2. Kısa sûreler kümesi Bu iki küme eşit sayıda sûre içersin. Kümelerden birinde bulunan sûrelerin âyet sayıları diğer kümede bulunan

Detaylı

KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ

KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ Osman Aydınlı, İslam Düşüncesinde Aklîleşme Süreci Mutezilenin Oluşumu ve Ebu l-huzeyl Allaf, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2001, 287 s. (ISBN 975-8190-35-0) Mezhepler, içinde

Detaylı

Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith

Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith Mustafa IŞIK Laçin Yayınları, Kayseri, 2014, 346 sayfa. Tanıtan: Nurullah AGİTOĞLU* İslâm ın temel kaynaklarından olan hadislerin rivayeti

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Murat eğitim kurumları. Arapça 4 konu 2. İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy)

Murat eğitim kurumları. Arapça 4 konu 2. İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy) Murat eğitim kurumları Arapça 4 konu 2 İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy) İlk önce iyi haber bu konu kolay. Bilmemiz gereken birkaç harfimiz bir de fiilimiz var. Harfler: ال, ل ن, ل م ve.لم ا

Detaylı

MATÜRİDİ DE ŞER Î HÜKÜM AKIL İLİŞKİSİ *

MATÜRİDİ DE ŞER Î HÜKÜM AKIL İLİŞKİSİ * MATÜRİDİ DE ŞER Î HÜKÜM AKIL İLİŞKİSİ * Prof. Dr. H. Yunus APAYDIN Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi yunusapaydin@hotmail.com İslam düşüncesini oluşturan ilimler arasında özellikle kelam, fıkıh usulü,

Detaylı

EL A LÂ LÜGÂVİ ÇERÇEVE. KUR AN A GÖRE ESMÂ-İ HÜSNÂ DERSLERİ-MUSTAF A İSLAMOĞLU Sayfa 1 / 26

EL A LÂ LÜGÂVİ ÇERÇEVE. KUR AN A GÖRE ESMÂ-İ HÜSNÂ DERSLERİ-MUSTAF A İSLAMOĞLU Sayfa 1 / 26 LÜGÂVİ ÇERÇEVE KUR AN A GÖRE ESMÂ-İ HÜSNÂ DERSLERİ-MUSTAF A İSLAMOĞLU Sayfa 1 / 26 Mutlak üstün ve yüce olan yani eşsiz ve benzersiz üstün eşsiz ve benzersiz yüce manasına gelir. KUR AN A GÖRE ESMÂ-İ HÜSNÂ

Detaylı

Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür)

Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür) Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür) Prof. Dr. Ahmet YÜCEL Marmara Üniversitesi Vakfı Yayınları (İFAV), 2013, 464. sayfa Tanıtan: M. Sait UZUNDAĞ* Eser, dört bölümden meydana

Detaylı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından

Detaylı

KELAM İLMİNDE AKIL VE NAKLİN ETKİNLİĞİ PROBLEMİ Dr. Cemalettin ERDEMCİ Y.Y.Ü. İlahiyat Fakültesi Kelam ABD. cemerdemci@yahoo.com

KELAM İLMİNDE AKIL VE NAKLİN ETKİNLİĞİ PROBLEMİ Dr. Cemalettin ERDEMCİ Y.Y.Ü. İlahiyat Fakültesi Kelam ABD. cemerdemci@yahoo.com KELAM İLMİNDE AKIL VE NAKLİN ETKİNLİĞİ PROBLEMİ Dr. Cemalettin ERDEMCİ Y.Y.Ü. İlahiyat Fakültesi Kelam ABD. cemerdemci@yahoo.com Kelamcıların eserleri incelendiğinde, onların kelami problemlerin çözümünde

Detaylı

Tam Fiil- Nakıs Fiil Her bir fi il içün bir merfû,yani fail (özne ) lâzımdır. Eğer fi il, o merfu ile, kelâm yönünden tamâm olup, başka bir şeye

Tam Fiil- Nakıs Fiil Her bir fi il içün bir merfû,yani fail (özne ) lâzımdır. Eğer fi il, o merfu ile, kelâm yönünden tamâm olup, başka bir şeye Tam Fiil- Nakıs Fiil Her bir fi il içün bir merfû,yani fail (özne ) lâzımdır. Eğer fi il, o merfu ile, kelâm yönünden tamâm olup, başka bir şeye muhtâc olmazsa, o fiile tam fiil, merfû una da fâ il (özne)

Detaylı

Sıra no Sûre Adı. Âyet sayısı O.B.E.B

Sıra no Sûre Adı. Âyet sayısı O.B.E.B Kimi sayılar aralarında asal dır. Hangi sayıların aralarında asal olduğunu belirlemek için ortak bölenlerin en büyüğünü (O.B.E.B.) bulmak gerekir. Örnek: O.B.E.B. kavramını açıklamak için 12 ve 18 sayılarını

Detaylı

KURAN YOLU- DERS 1-2. DERSTE GEÇEN KAVRAMLAR 1) ikra : İlk inen vahiy. Oku! anlamına gelir. Kıraat (okumak) kelimesi de aynı kökten gelir.

KURAN YOLU- DERS 1-2. DERSTE GEÇEN KAVRAMLAR 1) ikra : İlk inen vahiy. Oku! anlamına gelir. Kıraat (okumak) kelimesi de aynı kökten gelir. KURAN YOLU- DERS 1-2 (Prof.Dr. Mehmet OKUYAN ın Envarul Kuran isimli 2 no lu dersinin özeti) DERSTE GEÇEN KAVRAMLAR 1) ikra : İlk inen vahiy. Oku! anlamına Kıraat (okumak) kelimesi de aynı kökten 2) Tilavet,

Detaylı

YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ

YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ Mevlüt UYANIK Prof.Dr. Hitit üniversitesi 1 YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN

Detaylı

TEZ TANITIMI VE DEĞERLENDİRME

TEZ TANITIMI VE DEĞERLENDİRME TEZ TANITIMI VE DEĞERLENDİRME Dr. Muammer BAYRAKTUTAR Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Öğretmeni Sabri KIZILKAYA, İsnad ve Metin Çözümlemeleri Bağlamında Geleneksel ve Yeni Yaklaşımlar, Yayınlanmamış Doktora

Detaylı

TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER

TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER - Allah'a İman ( 22 Öğeler ) - Allah'a Verilen Dilekçe ( 1 Makale ) - Oruç ve Ramazan ( 7 Öğeler ) - Sorular ve Cevaplar ( 1 Makale ) - Hz.Muhammed ( 13 Öğeler

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER TEMA 1. Anlam Bilgisi. Yazým Bilgisi. Dil Bilgisi. SÖZCÜK ANLAMI...15 Gerçek, Yan ve Mecaz Anlam...15 Deyim...15

ÝÇÝNDEKÝLER TEMA 1. Anlam Bilgisi. Yazým Bilgisi. Dil Bilgisi. SÖZCÜK ANLAMI...15 Gerçek, Yan ve Mecaz Anlam...15 Deyim...15 ÝÇÝNDEKÝLER TEMA 1 Anlam Bilgisi SÖZCÜK ANLAMI...15 Gerçek, Yan ve Mecaz Anlam...15 Deyim...15 CÜMLE ANLAMI...16 Öznel ve Nesnel Anlatým...16 Neden - Sonuç Ýliþkisi...16 Amaç - Sonuç Ýliþkisi...16 Koþula

Detaylı

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016. Hazırlayan: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016 EN GÜZEL İSİMLER O NUNDUR Aziz Müminler! Okuduğum âyet-i kerimede Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor: O, yaratan, yoktan var eden, şekil veren Allah tır. Güzel isimler O nundur.

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

ARAPÇA DİLBİLGİSİ BELİRLİLİK TAKISI, ŞEMSÎ VE KAMERÎ HARFLER. Abdullâh Saîd el-müderris

ARAPÇA DİLBİLGİSİ BELİRLİLİK TAKISI, ŞEMSÎ VE KAMERÎ HARFLER. Abdullâh Saîd el-müderris ARAPÇA DİLBİLGİSİ BELİRLİLİK TAKISI, ŞEMSÎ VE KAMERÎ HARFLER Abdullâh Saîd el-müderris Rahmân ve Rahîm olan Allâh In ismiyle. Hamd, Allâh a mahsustur. O na hamd eder, O ndan yardım ve mağfiret dileriz.

Detaylı