Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı Etrafındaki Akımın Deneysel ve Sayısal Olarak İncelenmesi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı Etrafındaki Akımın Deneysel ve Sayısal Olarak İncelenmesi"

Transkript

1 Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 12, No: 1, 2016 (40-54) Electronic Journal of ConstructionTechnologies Vol: 12, No: 1, 2016 (40-54) e-issn: x Makale (Article) Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı Etrafındaki Akımın Deneysel ve Sayısal Olarak İncelenmesi A. Alper Öner Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Kayseri/TÜRKİYE Özet Geçirimsiz bir taban yakınındaki dairesel bir silindir ile akıntı arasındaki etkileşim boru hatları gibi kıyı ötesi yapıların inşasında büyük öneme sahiptir. Hareketli bir taban üzerine yerleştirilen boru hatları yerel oyulmalar sebebiyle kendi kendine gömülebilmektedir. Daha önce yapılan çalışmalar, boru hattı üzerine düşey bir başlık (spoiler) yerleştirilmesinin oyulmanın miktar ve hızını artırabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada, başlıklı pürüzsüz bir boru hattı etrafındaki 2 boyutlu türbülanslı akım, Re D =9500 ve G=10mm için incelenmiştir. Akım hızları PIV tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Olayı idare eden denklemler sonlu elemanlar yöntemine (FEM) dayalı olarak çalışan ANSYS 11 paket programı kullanılarak çözülmüştür. Sonuçlar başlığın boru hattı mansabında geniş bir ayrılma bölgesinin oluşmasına sebep olduğunu ve silindir etrafındaki ağ yoğunluğunu artmasıyla ayrılma bölgesi genişliğinin arttığını göstermektedir. En iyi ağ yapısı ile ve SST türbülans modellerinin akım alanını tanımlamada a göre daha iyi sonuç verdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Başlık, Boru Hattı, Türbülans, Ayrılma Bölgesi Experimental and Numerical Investigation of Flow around a Pipeline with a Spoiler near a Rigid Bed Abstract Interaction of current with circular cylinders near a rigid bed is important for design of offshore structures such as pipelines. Due to local scouring, pipeline on movable bed may bury itself. Past researches show that application of a vertical fin on pipeline, called spoiler, may increase the rate and extend of scouring. In this study, the 2D turbulent flow around a smooth pipeline with a spoiler investigated at Re D =9500 with G/D=0.2. PIV technique is used to measure the flow velocities. ANSYS 11 program package based on FEM is used to solve the governing equations. Present results show that the attachment of the spoiler causes a large separation area downstream of pipeline and the increasing the mesh density around the cylinder increases the width of this area. The and SST turbulence models on the finest mesh are found better than, in the simulation of the flow field. Keywords : Spoiler, Pipeline, Turbulence, Separation area. 1. GİRİŞ Serbest yüzeyli bir akımda tabana yakın şekilde bulunan, küt cisimler ve akım arasındaki etkileşim özellikle deniz altı boru hatları gibi mühendislik uygulamalarında önemli bir yere sahiptir. Akıma maruz kalan cisim etrafındaki akım alanının ve cisme gelen kuvvetlerin belirlenmesi mühendislik Bu makaleye atıf yapmak için Öner A.A:, Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı Etrafındaki Akımın Deneysel ve Sayısal Olarak İncelenmesi Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi 2016, 12(1) How to cite this article Öner A.A:, Experimental and Numerical Investigation of Flow around a Pipeline with a Spoiler near a Rigid Bed Electronic Journal of Construction Technologies, 2016, 12 (1) 40-54

2 Öner A. A. Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) tasarımları için gereklidir. Katı madde bakımından hareketli bir taban üzerine, kıyı ötesine veya nehir tabanına yerleştirilen boru yada iletim hatları gibi küt cisimler sebebiyle tabanda oyulmalar meydana gelebilmektedir. Oluşan oyulmalar neticesinde, zamanla, boru hattı ile taban arasında boru çapına eşdeğer büyüklüklere varabilen boşluklar oluşabilmekte ve bunun sonucunda, boru hattı tabana yakın bir mesafede askıda kalabilmektedir. Bir boru hattının veya yatay bir silindirik yapı elemanın tabana yakın şekilde monte edilmesi yada zamanla erozyon sebebiyle askıda kalması durumunda silindir ile taban arasında oluşan boşluk(g) mesafesi, silindir etrafındaki akım alanı özelliklerinin belirlenmesinde tasarım açısından önem kazanmaktadır. Silindir etrafındaki akımın yapısı geçmişte birçok araştırmacı tarafından deneysel [1-7] ve teorik [8-12] olarak incelenmiştir. Hareketli bir taban üzerine yatay olarak yerleştirilen ve askıda kalmış dairesel bir silindir, zaman içerisinde meydana gelen akıntılar, fırtına gibi doğal etkenlerle, kendi kendine taban içerisine gömülebilmektedir. Ancak doğal etkenler her zaman beklenen etkiyi, beklenen zaman diliminde veremeyebilmektedir. Özellikle balıkçılık gibi faaliyetlerin yapıldığı yada aşırı hidrodinamik kuvvetlerin etkin olduğu bölgelerde boru hattını, oluşabilecek zararlardan korumak için tabana gömmek gerekmektedir. Hattın geçtiği güzergâhta tabanında bir hendek açıp boruyu yerleştirmek ve hendeği doldurarak borunun gömülmesini sağlama işlemlerinin boru hattı maliyetini çok fazla artırması sebebiyle boru hattının gömülmesine alternatif yöntemler araştırılmaktadır. Daha önce yapılan çalışmalar, bir boru hattının kendi kendine gömülmesini artırmanın ve hızlandırmanın boru hattı üzerine bir başlık (spoiler) yerleştirilerek yapılabileceğini göstermektedir. Boru hattı üzerine başlık yerleştirilmesi yeni bir fikir gibi görülse de, akım alanının istenilen şekilde değiştirilmesi için cisim üzerine başlık yerleştirilmesi yöntemi özellikle arabalarda eskiden beri kullanılmaktadır. Günümüzde birçok projede uygulama alanı bulan boru hattı üzerine başlık yerleştirilmesinin, oluşan oyulma miktarını artırdığı gibi başlıksız bir boru hattına göre 10 kat daha hızlı gömülmeye sebep olduğu bildirilmektedir [13]. Bu konuda yapılan deneysel ve teorik çalışmalar, oyulma miktar ve hızında meydana gelen artışa sebep olarak, yerleştirilen başlığın neden olduğu blokaj etkisini ve taban ile boru hattı arasındaki akım yoğunluğunun artmasını ana etkenler olarak göstermektedir [13-15]. Boru hattı üzerine yerleştirilen başlığın, silindir membasında oluşan kuyruk genişliğini artırdığı ve böylece vorteks çiftleri arasındaki etkileşimi bozarak düzenli vorteks kopmasını geciktirdiği yada tamamen engellediği, ve boru hattı üzerine gelen kuvvet dağılımını değiştirdiği bu yüzden de başlıklı bir boru hattı tasarımında bahsedilen hususların dikkate alınması gerekliliği bildirilmektedir [15]. Bir çok projede uygulama alanı bulmuş olmasına karşın, konunun ticari boyutu sebebiyle boru hattı üzerine yerleştirilen başlığın boru hattı etrafındaki akıma etkisi konusunda literatüre yansıyan yeterli verinin bulunmadığı görülmektedir. Bu çalışmada dalga etkisinin hissedilmediği düzenli akıntı durumunda, boru üzerine yerleştirilen başlığın akımda neden olduğu değişimleri incelemek amacıyla, açık kanal su akımında kanal tabanı ile silindir arasındaki boşluğun, G=10mm olması durumunda, başlıklı, pürüzsüz, izole bir silindir etrafındaki akım PIV kullanılarak deneysel olarak incelenmiştir. Başlıklı silindir için elde edilen deneysel bulgular, aynı akım şartları için [6 ]ve [7] in başlıksız silindir için yaptıkları deneysel çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca ANSYS 11-CFD paket programı kullanılarak sayısal bir model oluşturulmuş ve elde edilen sayısal veriler deneysel bulgularla karşılaştırılmıştır. 2. DENEYSEL ÇALIŞMA 2.1 Deney Düzeneği Deneyler Ç. Ü. Makine Mühendisliği Bölümü Laboratuarında kapalı çevrim olarak çalışan 1m genişlik, 0.75m derinlik ve 14m uzunluğa sahip, saydam pleksiglas duvarlı açık kanalda 41

3 Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı gerçekleştirilmiştir. Kanal girişinden itibaren, gelişmiş akım şartlarının sağlandığı 4m uzaklığa kanal ile aynı genişlikteki 2m uzunluk ve 15mm kalınlığındaki bir platform yerleştirilmiştir. Platform başlangıcından 1500mm uzaklığa, platform ve silindir arasındaki boşluk (G) 10mm olacak şekilde, D=50mm çapındaki pürüzsüz dairesel bir silindir monte edilmiştir. Silindirin tabandan uzak yüzeyine ise 10mm yükseklik ve 2mm kalınlığa sahip pleksiglas bir başlık (spoiler) monte edilmiştir. Şekil 1 de görüldüğü gibi deneyler boyunca platform üzerindeki su derinliği h=320mm olarak sabitlenmiş ve u 0 =190 mm/s lik serbest akım hızına karşılık gelen silindir çapına bağlı Reynolds sayısının Re D (=u 0 D/)= 9500 değeri için, silindir etrafındaki akım alanı özellikleri Parçacık Görüntülemeli Hız Ölçümü- Particle Image Velocimetry (PIV) tekniği ile elde edilmiştir. Deney düzeni ile ilgili daha fazla bilgi [6] ve [7] de bulunabilir. Nd: YAG Lazer Akım y Başlık h=320 mm 600 mm Platform x G=10mm Lazer demeti (a) Yandan görünüş D=50mm Yalancı duvar 1.0 m Akım (b) Üstten görünüş CCD Kamera Şekil 1. Deney Düzeneği PIV tekniğinde, incelenmek istenen akım alanına gönderilen lazer demetinin oluşturduğu görüntüleme yüzeyindeki mikron boyutlardaki, gümüş kaplı parçacıkların yer değiştirmesi takip edilmekte, böylece akımı rahatsız etmeden ölçüm yapmak mümkün hale gelmektedir. Şekil 2 de şematik olarak verilen PIV sisteminde, ölçüm alanına gönderilen lazer çok küçük zaman aralıkları ile ışır. Aynı anda, lazerle senkronize bir şekilde çalışan yüksek çözünürlüklü CCD kamera her bir ışıma anında parçacıkların hareketini kayıt eder ve kayıtlar bilgisayara aktarılır. Özel yazılımlar ile elde edilen görüntülerin prosesleri yapılarak ölçüm alanındaki anlık ve zamansal ortalama hız 42

4 Öner A. A. Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) vektörleri, akım çizgileri gibi akım özellikleri belirlenir. PIV sisteminin çalışma prensibi ve kullanımına ait daha geniş bilgi [16] ve [17] tarafından verilmiştir. 3. SAYISAL MODEL 3.1 Temel Denklemler Silindir etrafındaki iki-boyutlu, düzenli, sıkışmayan, türbülanslı akımda hareketi idare eden, temel denklemler aşağıdaki gibi yazılabilir; u x i i 0 2 ui p ui u j Ki ( ui uj ) (2) x x x x x j i j j j (1) Kütlenin ve momentumun korunumundan elde edilen (1) ve (2) denklemlerinde u i, x i doğrultusundaki akım hız bileşenini, ρ akışkan yoğunluğu, K i yer çekiminden kaynaklanan kütlesel kuvveti, p basıncı, μ dinamik viskoziteyi, ( ui uj) türbülans kayma gerilmesini ve u i ve u j ise yatay ve düşey türbülans hız sapınçlarını ifade etmektedir. Denklem (2) deki türbülans kayma gerilmesi bünye denkleminden elde edilmiştir ve aşağıdaki gibi verilebilir: ij u u i j u iu j (3) x j xi Denklem (3) te yer alan η, türbülans viskozitesi olarak adlandırılır. Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (CFD) yöntemleri ile yapılan modellemelerde, (3) denklemindeki η türbülans viskozitesinin belirlenmesi için farklı türbülans modelleri geliştirilmiştir [18,19]. Bu çalışmada standart, standart ve SST türbülans modelleri sayısal modellemede kullanılmıştır. (a) Standart k-ε türbülans modeli: İki denklemli türbülans modelleri içerisinde en iyi bilineni olan modelinde türbülans viskozitesinin hesabı, türbülans kinetik enerjisi k, ve onun kayıp oranı, a bağlı olarak tanımlanmaktadır [20]: 2 k C (4) (4) denkleminde C η türbülans sabiti olup 0.09 değerindedir. Bu modelde k ve değerlerinin bulunması için iki adet kısmi diferansiyel transport denkleminin çözümü gerekmektedir. Bu sebeple de iki denklemli türbülans modeli olarak tanımlanmaktadır. (b) Standart türbülans modeli: İki-denklemli türbülans modellerinden bir diğeri olan modeli Wilcox (1988) tarafından geliştirilmiş olup, türbülans viskozitesi aşağıdaki ifade ile hesaplanmaktadır [21]: k (5) 43

5 Giriş sınırı u0=190mm/s, v=0 x=-1300 mm x=1700 mm Çıkış sınırı p=0 Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı Denklem (5) de yer alan terimi, özgül kayıp oranıdır ve şeklinde ifade edilmektedir. Bu C k modelde, k ile birlikte için ikinci bir transport denkleminin çözülmesi gerekmektedir. modeli, k-ε a nispeten daha az bilinmesine karşın, pozitif basınç gradyanının oluştuğu sınır tabakası akımlarında daha başarılı sonuçlar verdiği bildirilmektedir [19]. (c) SST türbülans modeli (Shear Stress Transport): türbülans modelinin katı sınır yakınında ve küt cisimler etrafındaki sınır tabakası ayrılmasını belirlemede modeline oranla zayıf kaldığı, buna karşın katı sınırdan uzaklaştıkça daha iyi sonuçlar verdiği bildirilmektedir [22]. Menter (1994), her iki modelin üstünlüklerini tek modelde birleştirerek SST türbülans modelini oluşturmuştur. SST modeli, F 1, karışım fonksiyonunu yardımıyla, katı sınır yakınında model katsayılarını kullanırken, sınırdan uzaklaştıkça yumuşak bir geçişle model katsayılarına geçiş yapmaktadır. SST türbülans modeli katsayıları ( ) F 1 fonksiyonunun yardımı ile, F1 1 (1 F1 ) 2 şeklinde hesaplanmaktadır. Burada 1 modelinin, 2 ise türbülans modeli katsayılarını temsil etmektedir. F 1 fonksiyonu katı sınır yakınında 1, uzaklaştıkça 0 olacak şekilde oluşturulmuştur. SST türbülans modeli bu sayede ve model katsayıları arasında geçiş yapabilmektedir [23]. Bu çalışmada, akışkan hareketini idare eden (1) ve (2) denklemlerinin sayısal çözümü, açıklanan türbülans modelleri kullanılarak, sonlu elemanlar yöntemine dayalı olarak çalışan ANSYS 11 paket programı ile yapılmıştır. 3.2 Çözüm Bölgesi ve Sınır Şartları Başlıklı silindir etrafındaki akım alanının belirlenmesi için yapılan iki boyutlu sayısal modelin oluşturulmasında, sonlu elemanlar yöntemine dayalı olarak çalışan ANSYS 11-Flotran hesaplamalı akışkanlar dinamiği paket programı kullanılmıştır. Deney şartlarına uyumlu şekilde oluşturulan hesap alanı ve sınır şartları Şekil 3 de verilmiştir. Şekil 3 de görüldüğü gibi 10mm yüksekliğinde bir başlığa sahip, D=50mm çapındaki silindir hesap alanının başlangıcından 1500mm uzaklığa, kanal tabanı ile silindir arasındaki boşluk G=10mm olacak şekilde yerleştirilmiştir. Bütün hesaplamalarda su yüksekliği 320mm olarak alınmıştır. Çözüm bölgesinde, katı sınırların pürüzsüz ve geçirimsiz olması sebebiyle alt sınır ve silindir yüzeyinde yatay ve düşey hızın (u,v) =0 olduğu kabul edilmiş, çözüm bölgesinin çıkış ve üst sınırlarında ise akımın atmosfere açılması sebebiyle basınç (p) =0 olarak alınmıştır. Silindirin merkezinin kanal başlangıcına ve bitimine olan uzaklıkları sırasıyla 30D ve 10D olarak belirlenmiştir. Su yüksekliği ise yaklaşık 6.5D yüksekliğindedir. Bu uzaklıkların daha fazla artırılmasının silindir etrafındaki akımın sayısal çözümünde etkili olmadığı daha önce yapılmış olan sayısal çalışmalarda belirtilmektedir. [8,15]. y y=320 mm Üst sınır, p=0 I II III y=200 mm IV V VI Alt sınır ve silindir yüzeyi u=v=0 x Şekil 3. Çözüm bölgesi ve sınır şartları 44

6 Öner A. A. Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Silindir etrafında en uygun hesap ağı seçiminin çözümün yakınsamasını hızlandırması ve daha hassas sonuçlar elde edilmesini sağlaması [12,16,24] sebebiyle silindir yakınındaki hesap ağında en uygun sıklığa sahip ağ yapısı belirlenmeye çalışılmıştır. Bütün hesap alanında yüksek yoğunluklu elemanlar kullanmak yerine hassasiyetin arttığı bölgelerde eleman yoğunluklarının artırılması amaçlanmıştır. Bu sebeple Şekil 3 de de görüldüğü gibi, hesap ağı akımın silindirin varlığından etkilenme oranına bağlı olarak 6 farklı bölgeye ayrılmıştır Hesaplama Ağı En uygun sonlu elemanlar hesap ağının oluşturulması amacıyla silindirden etkilenen akım bölgesindeki hesap ağı, etkilenmeyen uzak bölgelere kıyasla, daha fazla yoğunlaştırılmıştır. Silindirden nispeten az etkilenen I,II,III,IV ve VI bölgelerinde dörtgen eleman yapısı tercih edilirken, silindir ve başlıktan fazlasıyla etkilen, silindir etrafındaki V bölgesinde ise üçgen ağ yapısı kullanılmıştır. Böylece silindirin eğrisel yüzeyinin ağ yapılarında sebep olduğu bozulmaların engellenmesi amaçlanmıştır. Hesaplamalarda I,II,III,IV ve VI bölgelerindeki ağ yoğunlukları değiştirilmezken, V bölgesinde 4 farklı yoğunluklu ağ kullanılmıştır. Ağ 1, Ağ 2, Ağ 3 ve Ağ 4 kullanılarak elde edilen sayısal hesap bulguları deneysel veriler ile karşılaştırılmıştır. Şekil 4 de Ağ 4 için elde edilen sonlu elemanlar hesap ağı görülmektedir. Silindiri saran, V bölgesinde yapılan sıklaştırma dışında ayrıca tabana doğru sıklaştırma uygulandığı Şekil 4 de görülmektedir. I II III V IV VI Şekil 4. Hesap Ağı Şekil 4 de görülen I, II ve III bölgelerinin her birinde 400 eleman kullanılmıştır. II bölgesinde ise sabit eleman boyutları ve yapısı tercih edilirken, I ve III bölgeleri silindire doğru sıklaştırılmıştır. Benzer şekilde, IV ve VI bölgelerinde de silindire doğru sıklaştırma yoluna gidilmiş ve bu bölgelerde toplam 1600 er eleman kullanılmıştır. Silindir etrafındaki V bölgesinde kullanılan üçgen elemanların boyutları ise Ağ 1 de 4mm, Ağ 2 de 3mm, Ağ 3 te 2mm ve Ağ 4 de ise 1mm olarak seçilmiştir. Katı sınır yakınındaki akım hızlarının logaritmik duvar kanununa uygun şekilde değiştiği varsayımı ile katı sınırlarda duvar kanunu (law of the wall) fonksiyonlarını sınır şartı olarak vermek veya katı sınırlara doğru ağ yapısının yoğunluğunu artırmak türbülanslı akımların sayısal modellenmesinde en çok tercih edilen yöntemlerdir. Birinci yöntemle yapılacak modellemede daha az sayıda elemana ihtiyaç duyulması sebebiyle çözüm süresi kısalmaktadır. Ancak bazı hesaplamalı akışkanlar dinamiği uygulamaları, duvar fonksiyonlarının sınır tabakası akımın tanımlamada yetersiz kalabildiğini, katı sınıra doğru yapılacak sıklaştırma ile bulunacak en uygun ağ yapısının, özellikle ayrılmış akımları tanımlamadaki en iyi yöntem olduğunu göstermektedir [25]. Liang ve Cheng (2005), katı sınır yakınındaki ağ yapısının yeterli yoğunluğa sahip olması durumunda, türbülans modeli kullanılarak katı sınırda hız sıfır (no-slip) sınır şartı verilmesi ile elde edilen sayısal 45

7 Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı bulguların duvar fonksiyonu sınır şartı ile elde edilenlere oranla gerçeğe daha yakın sonuç verdiğini bildirmişlerdir. Akoz ve Diğ. (2008) deneysel ölçüm sonuçları ile sayısal model bulgularını karşılaştırdıkları çalışmalarında logaritmik duvar kanunu sınır şartı kullanarak elde edilecek sayısal verilerin geçerliliğinin tartışılır olduğunu bildirmişlerdir. Bu çalışmada viskozitenin baskın olduğu katı sınıra yakın bölgelerde elemanlar sıklaştırılarak van Driest (1956) in geliştirdiği duvar kanunu sınır şartı, katı sınırlarda hız sıfır (no slip) sınır şartıyla birlikte verilmiştir. Viskoz alt tabakada katı sınır ile aynı doğrultudaki hız, u y ve bu hızın oluştuğu 2 katı sınırdan uzaklık, y arasındaki bağıntı u / u* u* y / u 0 şeklindedir. Burada, u* ( 0 / ) 1/ ; kayma hızı ve 0, duvar kayma gerilmesini ifade etmektedir. Van Driest, viskoz alt tabakadaki karışma boyu olarak bilinen =y ifadesini modifiye ederek; y y 1 exp (6) A denklemini vermiştir [26]. Denklem (6) da verilen y + (=u * y/u) ifadesi boyutsuz yüksekliği temsil ederken ve A sabitleri ise 0.4 ve 26 değerlerini almaktadır. [27] ve [28], yaptıkları deneysel çalışmalar ile sınır tabakası içerinde, viskozitenin hakimiyeti altındaki bölgenin sınırlarının, Reynolds sayısına bağlı olarak y + =20 ile y + =40 arasında değiştiğini bildirmişlerdir. White [18] yaptığı ölçümler ile viskozitenin baskın olduğu bölgenin üst sınırını y + =30 olarak tespit etmiştir. Akoz ve diğ., viskoz kuvvetlerin etkili olduğu bölgenin üst sınırını y + =30 olarak kabul etmişler ve hız sıfır sınır şartını kullanarak sayısal bir model oluşturmuşlardır [22]. Akoz ve diğ., ve türbülans modellerini kullandıkları çalışmalarında katı sınıra en yakın elemanın boyutlandırılmasında, y + <30 limit değerini göz önüne almışlardır [22]. Bu çalışmada Şekil 4 te verilen silindir etrafındaki V bölgesinde yapılan farklı sıklaştırmalar ile elde edilen farklı y + değerlerinin akım alanına etkisi, deneysel verilerle karşılaştırılarak incelenmiştir. Yapılan hesaplamalarda, V bölgesinde 1mm den daha küçük eleman boyutu seçilmesinin bulgulara olumlu bir etkisinin olmadığı, buna karşın yapılan sıklaştırmanın hesaplama süresini aşırı şekilde artırdığı tespit edilmiştir. 4. BULGULAR Tablo 1 de V bölgesinde uygulanan, 4 farklı yoğunluktaki eleman seçimi ile, silindir yüzeyi ve silindir altındaki kanal tabanında oluşan maksimum y + değerleri verilmiştir. Oluşturulan sayısal model ile her bir ağ için 5000 iterasyonun sayısal hesaplamalar için yeterli yakınsamayı sağladığı belirlenmiştir. Tablo 1 de işlemci hızı 2.4 GHZ olan ve 4GB RAM e sahip bir bilgisayar kullanılarak her bir ağın 5000 iterasyonu ne kadar sürede gerçekleştirdiği bilgisi de yer almaktadır. Tablo 1 de görüldüğü gibi eleman boyutları küçüldükçe y + değerleri azalmakta buna karşın hesap süreleri artmaktadır. Tablo 1. Farklı ağ yapıları için elde edilen y+ değerleri ve çözüm süreleri V bölgesindeki y + (u * y/u) Çözüm Ağ No eleman boyutu Silindir Kanal süresi (mm) yüzeyi tabanı (s)

8 Öner A. A. Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Akım Çizgileri Deneysel Akım Çizgileri Şekil 5 ve Şekil 6 da başlıklı ve başlıksız silindir için elde edilen deneysel, zaman ortalama akım çizgileri verilmiştir. Şekil 6 da başlıksız silindir için verilen akım çizgileri aynı akım şartlarında Öner ve Diğ.(2008) nin yaptıkları çalışmadan alınmıştır. Şekil 6 da görüldüğü gibi başlık yokken silindir membasında tabana birleşik bir ayrılma bölgesi oluşmazken, silindir üzerine başlık yerleştirilmesi durumunda silindir membasında ince bir ayrılma bölgesi oluşmaktadır. Bu ayrılma bölgesinin varlığı sebebiyle başlıklı silindirin membasında oluşan durma noktasının daha yukarı kaydığı, mansapta ise kuyruk genişliğinin arttığı ve akımın tabandan yukarı doğru yönlendiği Şekil 5 de görülmektedir. Şekil 5. Başlıklı silindir etrafındaki deneysel akım çizgileri Sayısal Akım Çizgileri Şekil 6. Başlıksız silindir etrafındaki deneysel akım çizgileri [7]. Şekil 7 de düzenli akım durumunda, G=10mm ve Re D =9500 için ve ve SST türbülans modelleri kullanılarak elde edilen sayısal akım çizgileri verilmiştir. Şekil 7 de görüldüğü gibi, başlıklı silindirin membasında bir ayrılma bölgesi oluşmaktadır. Ayrıca silindirin altından geçen akım, mansapta tabandan yeniden ayrılarak geniş bir ayrılma bölgesi oluşmasına sebep olmaktadır. Şekil 7 de Ağ 1 için ve SST türbülans modelleri ile elde edilen akım çizgilerinin birbirleri ile benzer özellikler sergilediği, bu benzerliklerin Ağ2, Ağ3 ve Ağ4 için de geçerli olduğu tespit 47

9 Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı edilmiştir. Bu sebeple karşılaştırma yapabilmek için Şekil 8, Şekil 9 ve Şekil 10 da sadece ve SST türbülans modellerinin verilmesi yeterli görülmüştür. Şekil 7 de Ağ 1 eleman yapısı kullanılarak türbülans modeliyle hesaplanan kuyruk bölgesinin k- ve SST modelleri ile elde edilenlere nazaran daha uzun ve ince olduğu, silindir membasında oluşan ayrılma bölgesi boyutlarının ise daha küçük kaldığı görülmektedir. Ayrıca silindir mansabında kanal tabanında oluşan sınır tabakası ayrılması başlangıcının modelinde, ve SST modellerine göre daha mansapta oluştuğu tespit edilmiştir. Şekil 8, Şekil 9 ve Şekil 10 incelendiğinde benzer özelliklerin Ağ 2, Ağ3 ve Ağ4 içinde de geçerli olduğu görülmektedir. Hesaplamalarda silindir etrafındaki ağ yoğunluğu arttıkça silindir üzerindeki sınır tabakası ayrılma noktasının mansaba kaydığı ve kuyruk uzunluğunun arttığı belirlenmiştir. Ayrıca ve SST türbülans modellerinin aksine, modeli ile yapılan hesaplamalarda silindir kuyruğundaki üst vorteks merkezinin tam olarak oluşmadığı Şekil 7, Şekil 8, Şekil 9 ve Şekil 10 da görülmektedir. SST Şekil 7. Ağ 1 ile elde edilen sayısal akım çizgileri 48

10 Öner A. A. Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) SST Şekil 8. Ağ 2 ile elde edilen sayısal akım çizgileri SST Şekil 9. Ağ 3 ile elde edilen sayısal akım çizgileri SST Şekil 10. Ağ 4 ile elde edilen sayısal akım çizgileri Ağ yapılarında yapılan sıklaştırmanın artmasıyla birlikte y + değerlerinin azalmasına paralel olarak, silindir mansabındaki sınır tabakası ayrılmasının daha mansapta oluştuğu Şekil 6, Şekil 7, Şekil 8 ve 49

11 Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı Şekil 9 da görülmektedir. Üç türbülans modeli ile sayısal olarak elde edilen, kanal taban sınır tabakasındaki ayrılmanın gerçekleştiği ilk noktanın silindire olan uzaklıkları Tablo 2 de verilmiştir. Tablo 2 de görüldüğü gibi, ve SST türbülans modelleri ile elde edilen ayrılma noktalarının silindir merkezine olan uzaklıkları modeli ile elde edilenlere oranla daha küçük kalmaktadır. Tablo 2 incelendiğinde ağ yapısında yapılan sıklaştırma ile sınır tabakası ayrılmasının mansaba kayma eğilimi açıkça görülmektedir. Tablo 2. Mansapta kanal sınır tabakasının tabandan ayrıldığı ilk noktanın silindir merkezine uzaklığı Türbülans Modeli SST Ağ D 3.20D 3.48D Ağ D 3.25D 3.56D Ağ D 4.60D 4.70D Ağ D 6.00D 6.10D Çalışmamızda en iyi ağ yapısının belirlenmesi için Ağ 4 den daha sık eleman boyutları da denenmiştir. Örneğin V bölgesinde 0.5mm lik eleman boyutları seçilmesi durumunda hesap süresi 16999s olurken, mansaptaki taban sınır tabakasının ayrılma noktasının silindir merkezine olan uzaklığı modeli için 8.42D, ve SST türbülans modelleri için ise yaklaşık 6.1D olarak hesaplanmıştır. Daha sık eleman yapıları ile yapılan hesaplamaların çözüm süresini aşırı şekilde artırmasına karşın hesaplanan akım alanlarında önemli farklılıklar oluşmadığı belirlenmiştir. Bu sebeple Ağ 4 ile elde edilen ağ yapısının yeterli yoğunluğa sahip olduğu kararına varılmıştır. Şekil 10 da Ağ 4 eleman yapısı kullanılarak, başlıksız silindir için elde edilen akım çizgileri verilmiştir. Şekil 10 da aynı akım şartları için, başlıklı silindir membasında elde edilen ayrılma bölgesinin oluşmadığı, silindir mansabındaki sınır tabakasının tabandan ayrılmanın da gerçekleşmediği ve silindir önündeki durma noktasının başlıklı silindire göre tabana daha yakın bir açıya sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca başlıklı silindir ile karşılaştırıldığında silindir kuyruğunun boyutlarının çok daha küçük kaldığı tespit edilmiştir. SST Şekil 11. Ağ 4 eleman yapısı kullanılarak başlıksız silindir için elde edilen sayısal akım çizgileri 50

12 Öner A. A. Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Hız Dağılımı Deneysel Hız Dağılımları Şekil 12 de G=10mm ve Re D =9500 için, başlıklı ve başlıksız silindirin memba ve mansabındaki farklı kesitlerde elde edilen deneysel yatay hız profilleri verilmiştir. Başlıklı ve başlıksız silindir membasındaki hız profillerinin, genel olarak, benzer özellikler gösterdiği, kanal tabanı ve silindir arasındaki boşluğa yaklaştıkça farklılaşmalar oluştuğu, mansaba doğru ilerledikçe başlıklı silindir için verilen hız profillerinin kanal tabanına yakın kesitlerinde hızın azalma eğilimi içerisine girdiği, benzer bir farklılaşmanın silindirin tabana takın yüzeyinde de oluştuğu Şekil 12 de görülmektedir. Başlıksız silindir etrafındaki deneysel yatay hız değerleri Aköz ve diğ. (2007) nin yaptıkları çalışmadan alınmıştır u (mm/s) Başlıklı Başlıksız Sayısal Hız Dağılımları Şekil 12. Başlıklı ve başlıksız silindir için deneysel yatay hız profilleri Başlıklı bir silindirin memba ve mansabındaki farklı kesitlerden elde edilen deneysel yatay hız profilleri ile Ağ 4 için üç türbülans modeli kullanılarak elde edilen teorik yatay hız dağılımlarının karşılaştırılması Şekil 13 de verilmiştir. Şekil 13 de görüldüğü gibi başlıklı silindir membasındaki deneysel ve sayısal hız profilleri birbirileriyle büyük ölçüde uyumludur. Ancak akımın boşluktan geçmesiyle birlikte, katı sınırlar yakınındaki hız profilleri arasındaki uyumun bozulmaya başladığı, katı sınırlardan uzaklaştıkça deneysel ve sayısal hız profillerinin yeniden uyumlu hale geldiği Şekil 13 de görülmektedir. Ayrıca, ve SST türbülans modelleri ile elde edilen hız profillerinin büyük oranda benzerlikler gösterdiği ve türbülans modeline oranla deneysel bulgularla daha uyumlu oldukları tespit edilmiştir u (mm/s) Deneysel SST Şekil 13. Başlıklı bir silindir etrafındaki deneysel ve sayısal hız profilleri 51

13 Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı 5. SONUÇ VE ÖNERİLER Düzenli akımda, boşluk oranı, G/D=0.2 ve Reynolds sayısı Re D =9500 olacak şekilde kanal içine yatay olarak yerleştirilen başlıklı bir silindir etrafındaki iki boyutlu türbülanslı akım deneysel olarak incelenmiştir. Başlıklı silindir için elde edilen deneysel veriler, aynı akım şartlarında başlıksız silindir için verilen deneysel bulgularla karşılaştırılmıştır. Ayrıca sonlu elemanlar yöntemine dayalı olarak çalışan ANSYS 11-Flotran hesaplamalı akışkanlar dinamiği paket programı kullanılarak başlıklı silindir etrafındaki hız alanı sayısal olarak modellenmiştir. Modellemede en uygun ağ yapısının belirlenebilmesi amacıyla silindir yakınındaki bölgede dört farklı yoğunluklu ağ yapısı denenmiştir. Her bir ağ yapısı için, ve SST türbülans modelleri kullanılarak ağ yapısının ve türbülans modellerinin hız alanına etkisi detaylı şekilde irdelenmiştir. Elde edilen sayısal model bulguları PIV tekniği ile ölçülen deneysel verilerle karşılaştırılmıştır. Başlık yokken silindir membasında tabana birleşik bir ayrılma bölgesi oluşmazken, silindir üzerine başlık yerleştirilmesi durumunda silindir membasında ince bir ayrılma bölgesi oluştuğu ve ayrılma bölgesinin varlığı sebebiyle başlıklı silindirin membasındaki durma noktasının yukarı kaydığı, başlıklı silindir mansabındaki kuyruk bölgesinin daha uzun olduğu ve akımın tabandan yukarı doğru yönlendiği belirlenmiştir. türbülans modeliyle hesaplanan kuyruk bölgesinin ve SST modelleri ile elde edilenlere nazaran daha uzun ve ince olduğu, silindir membasında oluşan ayrılma bölgesi boyutlarının ise daha küçük kaldığı görülmektedir. Ayrıca silindir mansabında sınır tabakasının tabandan ayrıldığı, oluşan bu sınır tabakası ayrılması başlangıcının modelinde, ve SST modellerine göre daha mansapta hesaplandığı tespit edilmiştir. Hesaplamalarda silindir etrafındaki ağ yapısı sıklaştıkça silindir üzerindeki sınır tabakası ayrılma noktasının mansaba kaydığı ve kuyruk uzunluğunun arttığı belirlenmiştir. Ancak ağ yapısında 1mm den daha küçük eleman kullanılmasının sonuca olumlu bir etkisini olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca ve SST türbülans modellerinin aksine, modeli ile yapılan hesaplamalarda silindir kuyruğundaki üst vorteks merkezinin tam olarak oluşmadığı tespit edilmiştir. Başlıklı ve başlıksız silindir ile kanal tabanı arasındaki boşluktan geçen akımın deneysel yatay hız dağılımları incelendiğinde, başlıklı ve başlıksız silindir membasındaki hız profillerinin, genel olarak, benzer özellikler gösterdiği, kanal tabanı ve silindir arasındaki boşluğa yaklaştıkça farklılaşmalar oluştuğu, mansaba doğru ilerledikçe başlıklı silindir için verilen hız profillerinin kanal tabanına yakın kesitlerinde hızın azalma eğilimi içerisine girdiği, benzer özelliklerin silindirin tabana takın yüzeyinde de oluştuğu tespit edilmiştir. Sayısal modeller ile belirlenen akım hızlarının deneylerle oldukça uyumlu olduğu görülürken, ve SST türbülans modelleri ile elde edilen hız profillerinin büyük oranda benzerlikler gösterdiği ve türbülans modeline oranla deneysel bulgularla daha uyumlu oldukları tespit edilmiştir. Bu çalışmadaki akım koşulları için CFD modeli ve deneysel bulguların karşılaştırılmasından, hız alanının tanımlanması ve buna bağlı olarak silindir mansabındaki kuyruk bölgesinde oluşan vorteks çiftinin geometrik yapısı bakımından SST ve türbülans modellerinin modeline oranla daha iyi sonuçlar verdiği anlaşılmıştır. TEŞEKKÜR Bu çalışmayı 107M641 nolu proje ile destekleyen TÜBİTAK a katkılarından dolayı teşekkür ederim. 52

14 Öner A. A. Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) KAYNAKLAR 1. Bearman, P. W., Zdravkovich, M. M., 1978, Flow around a circular cylinder near a plane boundary, Journal of Fluid Mechanics, 89, Zdravkovich, M. M., 1985, Forces on a circular cylinder near a plane wall, Applied Ocean Research, 7, Choi, J. H., Lee, S. J, 2000, Ground effect of flow around an elliptic cylinder in a turbulent boundary layer, Journal of Fluids and Structures, 14, Price, S. J., Sumner, D., Smith, J. G., Leong, K., Paidoussis, M. P., 2002, Flow visualization around a circular cylinder near to a plane wall, Journal of Fluids and Structures, 16, Zdravkovich, M. M., 1997, Flow Around Circular Cylinders, Vol. 1: Fundamentals. Oxford University Pres Inc., New York, 6. Öner, A., A., Kırkgöz, M., S., 2007, Düzenli akımda tabana yakın yatay silindir yüzeyinde ve tabanda kayma gerilmesi dağılımlarının deneysel incelenmesi, Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Dergisi, Cilt 22, Öner, A., A., Kırkgöz, M., S., Aköz, M., S., 2008, Interaction of a Current with a circular cylinder near a rigid bed. ocean engineering, 35, Lei, C., Cheng, L., Kavanagh, K., 1999, Re-examination of the effect of a plane boundary on force and vortex shedding of a circular cylinder, Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics, 80, Zovatto, L., Pedrizzetti, G., 2001, Flow about a circular cylinder between parallel walls, Journal of Fluid Mechanics, 440, Liang, D., Cheng, L., 2005, Numerical modelling of flow and scour below a pipeline in currents Part I. Flow simulation, Coastal Engineering, 52, Kırkgöz, M., S., Öner, A., A., 2006, Yatay bir dairesel silindir etrafındaki akımda hız alanının deneysel ve teorik incelenmesi, Müh. Mim. Fak. Dergisi, Cilt 21, Aköz, M., S., Öner A., A., Kırkgöz, M., S., 2007, Tabana yakın bir silindir etrafındaki akımın farklı türbülans modelleri ile sayısal modellenmesi, Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Dergisi, Cilt 22, Hulsbergen C. H., Bijker, R., 1989, Effect of spoilers on submarine pipeline stability, OTC 4467, Chiew, Y. M., 1992, Effect of spoilers on scour at submarine pipelines, J. Hydraul. Eng., ASCE 118 (9), Cheng, L., Chew, L. W., 2003, Modelling of flow around a near bed pipeline with spoiler, Ocean Engineering, 30,

15 Teknolojik Araştırmalar: YTED 2016 (1) Geçirimsiz Bir Taban Yakınındaki Başlıklı Bir Boru Hattı 16. Oner A. A., 2007, Dairesel Kesitli Yatay Elemanlar Etrafındaki Akımın Deneysel İncelenmesi, Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana 17. Şahin, B., Akıllı, H., Öztürk, N. A., Karakuş, C., Kahraman, A., Akar, A., Yanıktepe, B., Özalp, C., Gürlek, C., 2003, Akışkanlar mekaniği uygulamalarında parçacık görüntülemeli hız ölçme tekniği (PIV), Ç.Ü. Müh.-Mim. Fak. Dergisi, 18, White, F. M., 1991, Viscous Fluid Flow, McGraw-Hill, Singapoure 19. Wilcox, D. C., 2000, Turbulence Modeling for CFD, DCW Industries Inc., California 20. Launder, B. E., Spalding, D. B., 1974, The numerical computation of turbulent flows Computer Methods in Applied Mechanics and Engineering, 3, Wilcox, D. C., 1988, Reassessment of the scale-determining equation for advanced turbulence models, American Institute of Aeronautics and Astronautics Journal, 26(11), Aköz, M. S., Kırkgöz, M. S., Öner, A. A., 2008 Experimental and theoretical analyses of 2D flows upstream of broad-crested weirs, Canadian Journal of Civil Engineering, 35, Menter, F. R., 1994, Two-equation eddy-viscosity turbulence models for engineering applications AIAA Journal, 32(8), Abdel Dayem, A. M., Bayomi, N. N., 2006, Experimental and numerical flow visualization of a single square cylinder, International Journal for Computational Methods in Engineering Science and Mechanics, 7, Kalitzin, G., Medic G., Iaccarino, G., Durbin, P., 2005, Near-Wall behaviorof RANS turbulence models and implications for wall functions, Journal of Computational Physics, 204, Van Driest, E. R., 1956, On turbulent flow near a wall, Journal of the Aeronautical Sciences 23(11), Kirkgoz, M. S., 1989, Turbulent Velocity profiles for smooth and rough open channel flow Journal of Hydraulic Engineering, 115(11), Kirkgoz, M. S., Ardiclioglu, M., 1997, Velocity profiles of developing and developed open channel flow, Journal of Hydraulic Engineering, 123(12),

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Ahmet Alper ÖNER DAİRESEL KESİTLİ YATAY ELEMANLAR ETRAFINDAKİ AKIMIN DENEYSEL İNCELENMESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ADANA, 27 ÇUKUROVA

Detaylı

SIĞ SUDA YAN YANA SIRALI İKİ SİLİNDİR ARKASINDA OLUŞAN AKIŞ YAPISININ PASİF YÖNTEMLE KONTROLÜ 1

SIĞ SUDA YAN YANA SIRALI İKİ SİLİNDİR ARKASINDA OLUŞAN AKIŞ YAPISININ PASİF YÖNTEMLE KONTROLÜ 1 SIĞ SUDA YAN YANA SIRALI İKİ SİLİNDİR ARKASINDA OLUŞAN AKIŞ YAPISININ PASİF YÖNTEMLE KONTROLÜ 1 Passive Vortex Control Behind Two Side by Side Cylinders in Shallow Waters Mustafa Atakan AKAR Makine Mühendisliği

Detaylı

ÇEV-220 Hidrolik. Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT

ÇEV-220 Hidrolik. Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT ÇEV-220 Hidrolik Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT Borularda Türbülanslı Akış Mühendislik uygulamalarında akışların çoğu türbülanslıdır ve bu yüzden türbülansın

Detaylı

HİDROLİK. Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU

HİDROLİK. Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU HİDROLİK Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Ders Hakkında Genel Bilgiler Görüşme Saatleri:---------- Tavsiye edilen kitaplar: 1-Hidrolik (Prof. Dr. B. Mutlu SÜMER, Prof. Dr. İstemi ÜNSAL. ) 2-Akışkanlar Mekaniği

Detaylı

GENİŞ BAŞLIKLI SAVAK ETRAFINDAKİ AKIMIN İNCELENMESİ

GENİŞ BAŞLIKLI SAVAK ETRAFINDAKİ AKIMIN İNCELENMESİ ÖHÜ Müh. Bilim. Derg. / OHU J. Eng. Sci. ISSN: 2564-6605 Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 6, Sayı 2, (2017), 615-626 Omer Halisdemir University Journal of Engineering Sciences,

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

AÇIK KANAL AKIMLARINDA HIZ DAĞILIMININ ENTROPY YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ. Mehmet Ardıçlıoğlu. Ali İhsan Şentürk. Galip Seçkin

AÇIK KANAL AKIMLARINDA HIZ DAĞILIMININ ENTROPY YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ. Mehmet Ardıçlıoğlu. Ali İhsan Şentürk. Galip Seçkin AÇIK KANAL AKILARINDA HIZ DAĞILIININ ENTROPY YÖNTEİ İLE İNCELENESİ ehmet Ardıçlıoğl Yard. Doç. Dr., Erciyes Üniv. ühendislik Fak. İnşaat üh. Böl. Kayseri, Tel: 352 4378, Fax: 9 352 4375784 E-mail: mardic@erciyes.ed.tr

Detaylı

ISI DEĞĠġTĠRGEÇLERĠ DENEYĠ

ISI DEĞĠġTĠRGEÇLERĠ DENEYĠ ISI DEĞĠġTĠRGEÇLERĠ DENEYĠ 1. Teorik Esaslar: Isı değiştirgeçleri, iki akışın karışmadan ısı alışverişinde bulundukları mekanik düzeneklerdir. Isı değiştirgeçleri endüstride yaygın olarak kullanılırlar

Detaylı

Numerical Modeling of Flow Over a Trapezoidal Broad Crested Weir with k- Based Turbulence Models

Numerical Modeling of Flow Over a Trapezoidal Broad Crested Weir with k- Based Turbulence Models Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 7(), ss. 47-58, Aralık 01 Çukurova University Journal of the Faculty of Engineering and Architecture, 7(), pp. 47-58, December 01 Trapez Kesitli

Detaylı

AÇIK KANAL AKIMINDA PÜRÜZLÜLÜK ÜZERİNDE TÜRBÜLANS BÜYÜKLÜKLERİ

AÇIK KANAL AKIMINDA PÜRÜZLÜLÜK ÜZERİNDE TÜRBÜLANS BÜYÜKLÜKLERİ AÇIK KANAL AKIMINDA PÜRÜZLÜLÜK ÜZERİNDE TÜRBÜLANS BÜYÜKLÜKLERİ I. Albayrak (1), S. Cokgor (2), (1) İstanbul Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Müh. Bölümü, Hidrolik Ana Bilim Dalı, 34850, Avcılar,

Detaylı

Akışkanların Dinamiği

Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiğinde Kullanılan Temel Prensipler Gaz ve sıvı akımıyla ilgili bütün problemlerin çözümü kütlenin korunumu, enerjinin korunumu ve momentumun korunumu prensibe dayanır.

Detaylı

BİR OFİS İÇİN TERMAL KONFOR ANALİZİNİN HESAPLAMALI AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ VE SAYISAL ÇÖZÜMÜ

BİR OFİS İÇİN TERMAL KONFOR ANALİZİNİN HESAPLAMALI AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ VE SAYISAL ÇÖZÜMÜ BİR OFİS İÇİN TERMAL KONFOR ANALİZİNİN HESAPLAMALI AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ VE SAYISAL ÇÖZÜMÜ Hazırlayan : Kadir ÖZDEMİR No : 4510910013 Tarih : 25.11.2014 KONULAR 1. ÖZET...2 2. GİRİŞ.........3

Detaylı

İ çindekiler. xvii GİRİŞ 1 TEMEL AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ BERNOULLİ DENKLEMİ 68 AKIŞKANLAR STATİĞİ 32. xvii

İ çindekiler. xvii GİRİŞ 1 TEMEL AKIŞKANLAR DİNAMİĞİ BERNOULLİ DENKLEMİ 68 AKIŞKANLAR STATİĞİ 32. xvii Last A Head xvii İ çindekiler 1 GİRİŞ 1 1.1 Akışkanların Bazı Karakteristikleri 3 1.2 Boyutlar, Boyutsal Homojenlik ve Birimler 3 1.2.1 Birim Sistemleri 6 1.3 Akışkan Davranışı Analizi 9 1.4 Akışkan Kütle

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Silindir Arkasındaki Akış Yapısının Delikli Silindirle Pasif Kontrolü

Silindir Arkasındaki Akış Yapısının Delikli Silindirle Pasif Kontrolü Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 10, No: 1, 2013 (35-42) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 10, No: 1, 2013 (35-42) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

Numerical Investigation of the Effect of Needle Tilting Angle on Irrigant Flow Inside the Tooth Root Canal

Numerical Investigation of the Effect of Needle Tilting Angle on Irrigant Flow Inside the Tooth Root Canal Numerical Investigation of the Effect of Needle Tilting Angle on Irrigant Flow Inside the Tooth Root Canal İğne Açısının Diş Kök Kanalı İçindeki İrigasyon Sıvısının Akışına Etkisinin Sayısal Analizi A.

Detaylı

KAZIKLI YAPILAR ETRAFINDAKİ AKIM ALANININ ARAŞTIRILMASI

KAZIKLI YAPILAR ETRAFINDAKİ AKIM ALANININ ARAŞTIRILMASI 7. Kıyı Mühendisliği Sempozyumu - 179 - KAZIKLI YAPILAR ETRAFINDAKİ AKIM ALANININ ARAŞTIRILMASI Yeşim ÇELİKOĞLU 1, Yalçın YÜKSEL 2, Eğmen ŞAHİN 3, Tuba BOSTAN 4 1 Doç. Dr., YTÜ, İstanbul, Türkiye, ycelik@yildiz.edu.tr

Detaylı

Kritik Üstü Açık Kanal Akımının Detached Eddy ve Large Eddy Simülasyon ile Sayısal Modellenmesi

Kritik Üstü Açık Kanal Akımının Detached Eddy ve Large Eddy Simülasyon ile Sayısal Modellenmesi Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part:C, Tasarım Ve Teknoloji GU J Sci Part:C 4(4):13-4 (16) Kritik Üstü Açık Kanal Akımının Detached Eddy ve Large Eddy Simülasyon ile Sayısal Modellenmesi M. Sami

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I TAŞINIM VE IŞINIMLA BİRLEŞİK ISI TRANSFERİ DENEY FÖYÜ 1. Deney Amacı Farklı

Detaylı

Tek ve İki Bina Etrafındaki Rüzgar Etkilerinin Sayısal Olarak İncelenmesi

Tek ve İki Bina Etrafındaki Rüzgar Etkilerinin Sayısal Olarak İncelenmesi Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 32(3), ss. 111-119, Eylül 2017 Çukurova University Journal of the Faculty of Engineering and Architecture, 32(3), pp. 111-119, September 2017

Detaylı

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM Yavaş değişen akımların analizinde kullanılacak genel denklem bir kanal kesitindeki toplam enerji yüksekliği: H = V g + h + z x e göre türevi alınırsa: dh d V = dx dx

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tolga DEMİRCAN. Akışkanlar dinamiğinde deneysel yöntemler

Yrd. Doç. Dr. Tolga DEMİRCAN. Akışkanlar dinamiğinde deneysel yöntemler Yrd. Doç. Dr. Tolga DEMİRCAN e-posta 2: tolgademircan@gmail.com Uzmanlık Alanları: Akışkanlar Mekaniği Sayısal Akışkanlar Dinamiği Akışkanlar dinamiğinde deneysel yöntemler Isı ve Kütle Transferi Termodinamik

Detaylı

BÖLÜM 6 GERÇEK AKIŞKANLARIN HAREKETİ

BÖLÜM 6 GERÇEK AKIŞKANLARIN HAREKETİ BÖLÜM 6 GERÇEK AKIŞKANLARIN HAREKETİ Gerçek akışkanın davranışı viskoziteden dolayı meydana gelen ilave etkiler nedeniyle ideal akışkan akımlarına göre daha karmaşık yapıdadır. Gerçek akışkanlar hareket

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI BORULARDA VE HİDROLİK ELEMANLARDA SÜRTÜNME KAYIPLARI DENEY FÖYÜ 1. DENEYİN AMACI Borularda

Detaylı

5. Boyut Analizi. 3) Bir deneysel tasarımda değişken sayısının azaltılması 4) Model tasarım prensiplerini belirlemek

5. Boyut Analizi. 3) Bir deneysel tasarımda değişken sayısının azaltılması 4) Model tasarım prensiplerini belirlemek Boyut analizi, göz önüne alınan bir fiziksel olayı etkileyen deneysel değişkenlerin sayısını ve karmaşıklığını azaltmak için kullanılan bir yöntemdir. Akışkanlar mekaniğinin gelişimi ağırlıklı bir şekilde

Detaylı

Isı Kütle Transferi. Zorlanmış Dış Taşınım

Isı Kütle Transferi. Zorlanmış Dış Taşınım Isı Kütle Transferi Zorlanmış Dış Taşınım 1 İç ve dış akışı ayır etmek, AMAÇLAR Sürtünme direncini, basınç direncini, ortalama direnc değerlendirmesini ve dış akışta taşınım katsayısını, hesaplayabilmek

Detaylı

Akışkanların Dinamiği

Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiğinde Kullanılan Temel Prensipler Gaz ve sıvı akımıyla ilgili bütün problemlerin çözümü kütlenin korunumu, enerjinin korunumu ve momentumun korunumu prensibe dayanır.

Detaylı

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ

RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RULMANLI VE KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME VE DİNAMİK DAVRANIŞ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Erdem KOÇ Arş.Gör. Mahmut

Detaylı

(1052) AHMED MODELİ ÜZERİNDEKİ AKIŞ YAPISININ İNCELENMESİ

(1052) AHMED MODELİ ÜZERİNDEKİ AKIŞ YAPISININ İNCELENMESİ III. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 16-18 Eylül 2010, Anadolu Üniv, Eskişehir (1052) AHMED MODELİ ÜZERİNDEKİ AKIŞ YAPISININ İNCELENMESİ Ali PİNARBAŞI 1, K. Melih GÜLEREN 2 Cahit GÜRLEK 3 Cumhuriyet

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I OSBORN REYNOLDS DENEY FÖYÜ 1. Deney Amacı Bu deneyin amacı laminer (katmanlı)

Detaylı

ÇEV-220 Hidrolik. Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT

ÇEV-220 Hidrolik. Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT ÇEV-220 Hidrolik Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT Borularda Akış Boru ve kanallardaki sıvı veya gaz akışından, yaygın olarak ısıtma soğutma uygulamaları ile akışkan

Detaylı

BİR MODEL KARA TAŞITI ETRAFINDAKİ AKIŞ YAPISININ DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ

BİR MODEL KARA TAŞITI ETRAFINDAKİ AKIŞ YAPISININ DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ 1 BİR MODEL KARA TAŞITI ETRAFINDAKİ AKIŞ YAPISININ DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ Ata AĞIR Arş. Gör. Ümit Nazlı TEMEL Arş. Gör. Dr. Cahit GÜRLEK Prof. Dr. Ali PINARBAŞI ÖZET Bu çalışmada bir model kara taşıtı

Detaylı

TAŞINIMIN FİZİKSEL MEKANİZMASI

TAŞINIMIN FİZİKSEL MEKANİZMASI BÖLÜM 6 TAŞINIMIN FİZİKSEL MEKANİZMASI 2 or Taşınımla ısı transfer hızı sıcaklık farkıyla orantılı olduğu gözlenmiştir ve bu Newton un soğuma yasasıyla ifade edilir. Taşınımla ısı transferi dinamik viskosite

Detaylı

UVP ALGILAYICILARI KULLANILARAK SU ALTI BORUSU ALTINDAKİ OYULMALARIN ZAMANLA DEĞİŞİMLERİNİN DENEYSEL ARAŞTIRILMASI

UVP ALGILAYICILARI KULLANILARAK SU ALTI BORUSU ALTINDAKİ OYULMALARIN ZAMANLA DEĞİŞİMLERİNİN DENEYSEL ARAŞTIRILMASI 7. Kıyı Mühendisliği Sempozyumu - 559 - UVP ALGILAYICILARI KULLANILARAK SU ALTI BORUSU ALTINDAKİ OYULMALARIN ZAMANLA DEĞİŞİMLERİNİN DENEYSEL ARAŞTIRILMASI M. Şükrü GÜNEY 1 Mustafa DOĞAN 2 Ayşegül Ö. AKSOY

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı

5. Boyut Analizi. 3) Bir deneysel tasarımda değişken sayısının azaltılması 4) Model tasarım prensiplerini belirlemek

5. Boyut Analizi. 3) Bir deneysel tasarımda değişken sayısının azaltılması 4) Model tasarım prensiplerini belirlemek Boyut analizi, göz önüne alınan bir fiziksel olayı etkileyen deneysel değişkenlerin sayısını ve karmaşıklığını azaltmak için kullanılan bir yöntemdir. kışkanlar mekaniğinin gelişimi ağırlıklı bir şekilde

Detaylı

BİR NAVIER-STOKES ÇÖZÜCÜ İLE DAİRESEL SİLİNDİRDEN GİRDAP YAYILIM SİMÜLASYONU

BİR NAVIER-STOKES ÇÖZÜCÜ İLE DAİRESEL SİLİNDİRDEN GİRDAP YAYILIM SİMÜLASYONU Gemi Mühendisliği ve Sanayimiz Sempozyumu, 24-25 Aralık 2004 BİR NAVIER-STOKES ÇÖZÜCÜ İLE DAİRESEL SİLİNDİRDEN GİRDAP YAYILIM SİMÜLASYONU Y.Müh. U.Oral ÜNAL 1, Prof.Dr. Ömer GÖREN 2 ÖZET Girdap yayılımı,

Detaylı

VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ

VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış esnasında akışkanın tabakaları farklı hızlarda hareket ederler ve akışkanın viskozitesi, uygulanan kuvvete karşı direnç gösteren tabakalar arasındaki

Detaylı

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı Venturimetre Deney Föyü Hazırlayan Arş.Gör. Orhan BAYTAR 1.GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış

Detaylı

AÇIK TİPTEN RIHTIMLARDA ETKİLİ GEMİ PERVANE JETLERİNİN HİDRODİNAMİĞİ

AÇIK TİPTEN RIHTIMLARDA ETKİLİ GEMİ PERVANE JETLERİNİN HİDRODİNAMİĞİ - 107 - AÇIK TİPTEN RIHTIMLARDA ETKİLİ GEMİ PERVANE JETLERİNİN HİDRODİNAMİĞİ Yalçın YÜKSEL 1, Yeşim ÇELİKOĞLU 2, Selahattin KAYHAN 3, Kubilay CİHAN 4, Berna AYAT 5 1 Prof. Dr., YTÜ, İstanbul, Türkiye,

Detaylı

Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış

Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış Laminer ve Türbülanslı Akış Laminer Akış: Çalkantısız akışkan tabakaları ile karakterize edilen çok düzenli akışkan hareketi laminer akış olarak adlandırılır. Türbülanslı

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Radyatör Arkalarına Yerleştirilen Yansıtıcı Yüzeylerin Radyatör Etkisi

Radyatör Arkalarına Yerleştirilen Yansıtıcı Yüzeylerin Radyatör Etkisi mert:sablon 31.12.2009 14:25 Page 49 Radyatör Arkalarına Yerleştirilen Yansıtıcı Yüzeylerin Radyatör Etkisi Mert TÜKEL Araş. Gör. Müslüm ARICI Mehmet Fatih BİNGÖLLÜ Öğr. Gör. Hasan KARABAY ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

RADYATÖR ARKALARINA YERLEŞTİRİLEN YANSITICI YÜZEYLERİN RADYATÖR ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

RADYATÖR ARKALARINA YERLEŞTİRİLEN YANSITICI YÜZEYLERİN RADYATÖR ETKİNLİĞİNE ETKİSİ RADYAÖR ARKALARINA YERLEŞİRİLEN YANSIICI YÜZEYLERİN RADYAÖR EKİNLİĞİNE EKİSİ Mert ÜKEL Müslüm ARICI Mehmet Fatih BİNGÖLLÜ Hasan KARABAY ÖZE Bu çalışmada yapılardaki radyatörlerin arkalarına yerleştirilen

Detaylı

SONLU-SİLİNDİR ÜZERİNDEKİ AKIŞ YAPISININ PARÇACIK GÖRÜNTÜLEMELİ HIZ ÖLÇÜM TEKNİĞİ (PIV) İLE İNCELENMESİ

SONLU-SİLİNDİR ÜZERİNDEKİ AKIŞ YAPISININ PARÇACIK GÖRÜNTÜLEMELİ HIZ ÖLÇÜM TEKNİĞİ (PIV) İLE İNCELENMESİ 107 SONLU-SİLİNDİR ÜZERİNDEKİ AKIŞ YAPISININ PARÇACIK GÖRÜNTÜLEMELİ HIZ ÖLÇÜM TEKNİĞİ (PIV) İLE İNCELENMESİ Salih ÇELİK Cuma KARAKUŞ Hüseyin AKILLI Beşir ŞAHİN ÖZET Dairesel silindir üzerindeki akışlar

Detaylı

ISSN : Hatay-Turkey

ISSN : Hatay-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 2, Article Number: 1A0176 BaĢak Varlı ENGINEERING SCIENCES Mustafa Demirci Received: November 2010 Selahattin Kocaman Accepted:

Detaylı

Özel Laboratuvar Deney Föyü

Özel Laboratuvar Deney Föyü Özel Laboratvar Deney Föyü Deney Adı: Mikrokanatlı borlarda türbülanslı akış Deney Amacı: Düşey konmdaki iç yüzeyi mikrokanatlı bordaki akış karakteristiklerinin belirlenmesi 1 Mikrokanatlı Bor ile İlgili

Detaylı

Sonlu-Silindir Üzerindeki Akış Yapısının Parçacık Görüntülemeli Hız Ölçüm Tekniği (PIV) ile İncelenmesi

Sonlu-Silindir Üzerindeki Akış Yapısının Parçacık Görüntülemeli Hız Ölçüm Tekniği (PIV) ile İncelenmesi Salih Celik-4:Sablon 24.11.2011 12:32 Page 33 Sonlu-Silindir Üzerindeki Akış Yapısının Parçacık Görüntülemeli Hız Ölçüm Tekniği (PIV) ile İncelenmesi Salih ÇELİK Yrd.Doç.Dr. Cuma KARAKUŞ Doç. Dr. Hüseyin

Detaylı

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Bu tür akışölçerlerde, akışta kısıtlama yapılarak yaratılan basınç farkı (fark basınç), Bernoulli denkleminde işlenerek akış miktarı hesaplanır. Bernoulli denkleminin

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

MUSTAFA ATAKAN AKAR YARDIMCI DOÇENT

MUSTAFA ATAKAN AKAR YARDIMCI DOÇENT MUSTAFA ATAKAN AKAR ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 24.03.2015 Adres Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Otomotiv Mühendsiliği Bölümü Telefon E-posta 3223386060-2727 aakar@cu.edu.tr Doğum

Detaylı

NÖ-A NÖ-B. Şube. Alınan Puan. Adı- Soyadı: Fakülte No: 1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin eşit olduğunu gösteriniz. 1/6

NÖ-A NÖ-B. Şube. Alınan Puan. Adı- Soyadı: Fakülte No: 1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin eşit olduğunu gösteriniz. 1/6 Şube NÖ-A NÖ-B Adı- Soyadı: Fakülte No: Kimya Mühendisliği Bölümü, 2015/2016 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Bütünleme Sınavı Soru ve Çözümleri 20.01.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20)

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2004 (2) 50-55 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Civata-Somun bağlantı sistemlerinde temas gerilmelerinin üç boyutlu

Detaylı

FLOWING FLUIDS and PRESSURE VARIATION

FLOWING FLUIDS and PRESSURE VARIATION 4. FLOWING FLUIDS and PRESSURE VARIATION Akışkan Kinematiği Akışkan kinematiği, harekete neden olan kuvvet ve momentleri dikkate almaksızın, akışkan hareketinin tanımlanmasını konu alır. Yapı üzerindeki

Detaylı

2. Basınç ve Akışkanların Statiği

2. Basınç ve Akışkanların Statiği 2. Basınç ve Akışkanların Statiği 1 Basınç, bir akışkan tarafından birim alana uygulanan normal kuvvet olarak tanımlanır. Basıncın birimi pascal (Pa) adı verilen metrekare başına newton (N/m 2 ) birimine

Detaylı

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1 Y. Doç. Dr. Güray Doğan 1 Kinematik Kinematik: akışkanların hareketlerini tanımlar Kinematik harekete sebep olan kuvvetler ile ilgilenmez. Akışkanlar mekaniğinde

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK490 Makine Laboratuarı Dersi Akışkanlar Mekaniği Deneyi

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK490 Makine Laboratuarı Dersi Akışkanlar Mekaniği Deneyi BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK490 Makine Laboratuarı Dersi Akışkanlar Mekaniği Deneyi 1. Genel Bilgi Bazı akışlar oldukça çalkantılıyken bazıları düzgün ve düzenlidir. Düzgün

Detaylı

KBM0308 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I BERNOLLİ DENEYİ. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1

KBM0308 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I BERNOLLİ DENEYİ. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 BERNOLLİ DENEYİ Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 1. Amaç Yapılacak olan Bernoulli deneyinin temel amacı, akışkanlar mekaniğinin en önemli denklemlerinden olan, Bernoulli (enerjinin

Detaylı

İzmir Adnan Menderes Havalimanı Yeni İç Hatlar Terminali ne Etkileyen Rüzgâr Yüklerinin CFD Metotlarıyla Belirlenmesi

İzmir Adnan Menderes Havalimanı Yeni İç Hatlar Terminali ne Etkileyen Rüzgâr Yüklerinin CFD Metotlarıyla Belirlenmesi İzmir Adnan Menderes Havalimanı Yeni İç Hatlar Terminali ne Etkileyen Rüzgâr Yüklerinin CFD Metotlarıyla Belirlenmesi Havalimanları ANSYS'e Emanet Elif KORU İnşaat Mühendisi / Yapısal Tasarım TAV İnşaat

Detaylı

BURULMA DENEYİ 2. TANIMLAMALAR:

BURULMA DENEYİ 2. TANIMLAMALAR: BURULMA DENEYİ 1. DENEYİN AMACI: Burulma deneyi, malzemelerin kayma modülü (G) ve kayma akma gerilmesi ( A ) gibi özelliklerinin belirlenmesi amacıyla uygulanır. 2. TANIMLAMALAR: Kayma modülü: Kayma gerilmesi-kayma

Detaylı

Uluslararası Yavuz Tüneli

Uluslararası Yavuz Tüneli Uluslararası Yavuz Tüneli (International Yavuz Tunnel) Tünele rüzgar kaynaklı etkiyen aerodinamik kuvvetler ve bu kuvvetlerin oluşturduğu kesme kuvveti ve moment diyagramları (Aerodinamic Forces Acting

Detaylı

Alınan Puan NOT: Yalnızca 5 soru çözünüz, çözmediğiniz soruyu X ile işaretleyiniz. Sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR ve ÇÖZÜMLER

Alınan Puan NOT: Yalnızca 5 soru çözünüz, çözmediğiniz soruyu X ile işaretleyiniz. Sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR ve ÇÖZÜMLER Gıda Mühendisliği Bölümü, 2016/2017 Öğretim Yılı, Bahar yarıyılı 0216-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru Çözümleri 30.05.2017 Adı- Soyadı: Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20) 5 (20)

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 1 kışkan Statiğine Giriş kışkan statiği (hidrostatik, aerostatik), durgun haldeki akışkanlarla

Detaylı

NACA 23012 VE NREL S 809 KANAT KESİTLERİNİN HAD İLE ANALİZİ ANALYSING OF NACA 23012 AND NREL S 809 AIRFOILS BY CFD

NACA 23012 VE NREL S 809 KANAT KESİTLERİNİN HAD İLE ANALİZİ ANALYSING OF NACA 23012 AND NREL S 809 AIRFOILS BY CFD Electronic Journal of Vocational Colleges-May/Mayıs 015 301 VE NREL S 809 KANAT KESİTLERİNİN HAD İLE ANALİZİ Mehmet BAKIRCI 1, Hüseyin CEYLAN, Sezayi YILMAZ 3 ÖZET Bu çalışmada, 301 ve NREL S809 kanat

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı

Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı Reynolds Sayısı ve Akış Türleri Deneyi 1. Genel Bilgi Bazı akışlar oldukça çalkantılıyken bazıları düzgün ve düzenlidir. Düzgün akım çizgileriyle belirtilen

Detaylı

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1 Y. Doç. Dr. Güray Doğan 1 Kinematik Kinematik: akışkanların hareketlerini tanımlar Kinematik harekete sebep olan kuvvetler ile ilgilenmez. Akışkanlar mekaniğinde

Detaylı

SU ALTI BORUSU ALTINDAKİ OYULMALARIN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN DENEYSEL VE SAYISAL ARAŞTIRILMASI

SU ALTI BORUSU ALTINDAKİ OYULMALARIN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN DENEYSEL VE SAYISAL ARAŞTIRILMASI SU ALTI BORUSU ALTINDAKİ OYULMALARIN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN DENEYSEL VE SAYISAL ARAŞTIRILMASI Mustafa DOĞAN 1 Vahid ABDİ 2 Birol KAYA 3 Yalçın ARISOY 4 1 Dr., D.E.Ü., Müh. Fak. İnşaat Müh. Bölümü, mustafa.dogan@deu.edu.tr

Detaylı

DÜZ FLAPLI POZİTİF KAMBURA SAHİP NACA 4412 KANAT PROFİLİNİN AERODİNAMİK PERFORMANSININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ

DÜZ FLAPLI POZİTİF KAMBURA SAHİP NACA 4412 KANAT PROFİLİNİN AERODİNAMİK PERFORMANSININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ 2. Ulusal Tasarım İmalat ve Analiz Kongresi 11-12 Kasım 2010- Balıkesir DÜZ FLAPLI POZİTİF KAMBURA SAHİP NACA 4412 KANAT PROFİLİNİN AERODİNAMİK PERFORMANSININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ Barış ÖNEN*, Ali

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7 Dersin Dili : İngilizce Dersin Seviyesi

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. 70 kg gelen bir bayanın 400 cm 2 toplam ayak tabanına sahip olduğunu göz önüne alınız. Bu bayan

Detaylı

Bölüm 4 Zamana Bağlı Isı İletimi

Bölüm 4 Zamana Bağlı Isı İletimi Heat and Mass Transfer: Fundamentals & Applications Fourth Edition Yunus A. Cengel, Afshin J. Ghajar McGraw-Hill, 2011 Bölüm 4 Zamana Bağlı Isı İletimi Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Nezaket Parlak Bu Bölümün

Detaylı

3. AKIŞKANLARDA FAZ DEĞİŞİKLİĞİ OLMADAN ISI TRANSFERİ

3. AKIŞKANLARDA FAZ DEĞİŞİKLİĞİ OLMADAN ISI TRANSFERİ 1 3. AKIŞKANLARDA FAZ DEĞİŞİKLİĞİ OLMADAN ISI TRANSFERİ (Ref. e_makaleleri) Isı değiştiricilerin büyük bir kısmında ısı transferi, akışkanlarda faz değişikliği olmadan gerçekleşir. Örneğin, sıcak bir petrol

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ 1. YILİÇİ SINAVI ( )

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ 1. YILİÇİ SINAVI ( ) 1 3 4 5 6 T AKIŞKANLAR MEKANİĞİ 1. YILİÇİ SINAVI (13.11.008) Ad-Soad: No: Grup: 1) a) İdeal ve gerçek akışkan nedir? Hız dağılımlarını çiziniz. Pratikte ideal akışkan var mıdır? Açıklaınız. İdeal Akışkan;

Detaylı

L KESİTLİ KİRİŞTE KAYMA MERKEZİNİN ANSYS İLE VE DENEYSEL YOLLA BULUNMASI

L KESİTLİ KİRİŞTE KAYMA MERKEZİNİN ANSYS İLE VE DENEYSEL YOLLA BULUNMASI T.C DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ L KESİTLİ KİRİŞTE KAYMA MERKEZİNİN ANSYS İLE VE DENEYSEL YOLLA BULUNMASI BİTİRME PROJESİ KADİR BOZDEMİR PROJEYİ YÖNETEN PROF.

Detaylı

AÇIK KANAL AKIMI. Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN

AÇIK KANAL AKIMI. Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN AÇIK KANAL AKIMI Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN AÇIK KANAL AKIMI (AKA) Açık kanal akımı serbest yüzeyli akımın olduğu bir akımdır. serbest yüzey hava ve su arasındaki ara yüzey @ serbest yüzeyli akımda

Detaylı

SU ALTI BORU HATLARI TASARIM ve STABİLİTE

SU ALTI BORU HATLARI TASARIM ve STABİLİTE 1/76 SU ALTI BORU HATLARI TASARIM ve STABİLİTE Dr. Mustafa DOĞAN Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Hidrolik Anabilim Dalı İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi 22 Mayıs 2014 2/76 SUNUM

Detaylı

YARI-KÜRESEL ENGEL KONULAN BİR KANAL İÇERİSİNDE ISI GEÇİŞİ VE AKIŞIN SAYISAL İNCELENMESİ

YARI-KÜRESEL ENGEL KONULAN BİR KANAL İÇERİSİNDE ISI GEÇİŞİ VE AKIŞIN SAYISAL İNCELENMESİ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Cilt:XXII, Saı:3, 2009 Journal of Engineering and Architecture Facult of Eskişehir Osmangazi Universit, Vol: XXII, No:3, 2009 Makalenin

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ OTO4003 OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ LAB. NO:.. DENEY ADI : SES İLETİM KAYBI DENEYİ 2017 BURSA 1) AMAÇ Bir malzemenin

Detaylı

BATMIŞ YÜZEYLERE GELEN HİDROSTATİK KUVVETLER

BATMIŞ YÜZEYLERE GELEN HİDROSTATİK KUVVETLER BATMIŞ YÜZEYLERE GELEN HİDROSTATİK KUVVETLER Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN Çevre Mühendisliği Bölümü BATMIŞ YÜZEYLERE GELEN HİDROSTATİK KUVVETLER Atatürk Barajı (Şanlıurfa) BATMIŞ YÜZEYLERE ETKİYEN KUVVETLER

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 9 Ağırlık Merkezi ve Geometrik Merkez Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C. Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 9. Ağırlık

Detaylı

English for Academic Reading & Speaking I İngilizce Akademik Okuma ve Konuşma I. Introduction to Civil Engineering İnşaat Mühendisliğine Giriş

English for Academic Reading & Speaking I İngilizce Akademik Okuma ve Konuşma I. Introduction to Civil Engineering İnşaat Mühendisliğine Giriş T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-16 GÜZ YARIYILI VE SONRASINDA UYGULANACAK LİSANS PROGRAMI (%100 İNGİLİZCE) BİRİNCİ YIL 1. DÖNEM Ön

Detaylı

İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ. Berna AYAT. İstanbul, Türkiye

İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ. Berna AYAT. İstanbul, Türkiye 6. Ulusal Kıyı Mühendisliği Sempozyumu 271 İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ Burak AYDOĞAN baydogan@yildiz.edu.tr Berna AYAT bayat@yildiz.edu.tr M. Nuri ÖZTÜRK meozturk@yildiz.edu.tr

Detaylı

3. GEMİ DİRENCİ, GEMİ DİRENCİNİN BİLEŞENLERİ, SINIR TABAKA

3. GEMİ DİRENCİ, GEMİ DİRENCİNİN BİLEŞENLERİ, SINIR TABAKA 3. GEMİ DİRENCİ, GEMİ DİRENCİNİN BİLEŞENLERİ, SINIR TABAKA 3.1 Gemi Direnci Bir gemi viskoz bir akışkanda (su + hava) v hızıyla hareket ediyorsa, gemiye viskoziteden kaynaklanan yüzeye teğet sürtünme kuvvetleri

Detaylı

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 AKIŞ ÖLÇÜMLERİ Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 Akış ölçümleri neden gereklidir? Akış hız ve debisinin ölçülmesi bir çok biyolojik, meteorolojik olayların incelenmesi, endüstrinin çeşitli işlemlerinde

Detaylı

Hidrolik Mühendisliği (CE 310) Ders Detayları

Hidrolik Mühendisliği (CE 310) Ders Detayları Hidrolik Mühendisliği (CE 310) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Hidrolik Mühendisliği CE 310 Bahar 3 0 0 3 5.5 Ön Koşul Ders(ler)i CE 307 Akışkanlar

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ZORLANMIŞ TAŞINIM DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI DENEY

Detaylı

Suyun bir yerden bir başka yere iletilmesi su mühendisliğinin ana ilgi konusunu oluşturur. İki temel iletim biçimi vardır:

Suyun bir yerden bir başka yere iletilmesi su mühendisliğinin ana ilgi konusunu oluşturur. İki temel iletim biçimi vardır: CE 307 Hidrolik 1. GİRİŞ Kapsam Suyun bir yerden bir başka yere iletilmesi su mühendisliğinin ana ilgi konusunu oluşturur. İki temel iletim biçimi vardır: 1. İçindeki akımın basınçlı olduğu kapalı sistemler.

Detaylı

Farklı Kesitlere Sahip Yüksek Binalar Üzerinde Rüzgar Etkilerinin Sayısal İncelenmesi

Farklı Kesitlere Sahip Yüksek Binalar Üzerinde Rüzgar Etkilerinin Sayısal İncelenmesi Farklı Kesitlere Sahip Yüksek Binalar Üzerinde Rüzgar Etkilerinin Sayısal İncelenmesi Doç. Dr. Yücel Özmen yozmen@ktu.edu.tr Timur Kaydok timur_kaydok@hotmail.com Karadeniz Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği

Detaylı

(b) Model ve prototipi eşleştirmek için Reynolds benzerliğini kurmalıyız:

(b) Model ve prototipi eşleştirmek için Reynolds benzerliğini kurmalıyız: AKM 205 BÖLÜM 7 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Askeri amaçlı hafif bir paraşüt tasarlanmaktadır. Çapı 7.3 m, deney yükü, paraşüt ve donanım ağırlığı

Detaylı

KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME)

KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME) KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME) Demir yolu traversleri çok büyük kesme yüklerini taşıyan kiriş olarak davranır. Bu durumda, eğer traversler ahşap malzemedense kesme kuvvetinin en büyük olduğu uçlarından

Detaylı

BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ

BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MM30 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DERSİ BORULARDA BASINÇ KAYBI E SÜRTÜNME DENEYİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr. Mustafa ÖZBEY SAMSUN

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

Akışkan Kinematiği 1

Akışkan Kinematiği 1 Akışkan Kinematiği 1 Akışkan Kinematiği Kinematik, akışkan hareketini matematiksel olarak tanımlarken harekete sebep olan kuvvetleri ve momentleri gözönüne almadan; Yerdeğiştirmeler Hızlar ve İvmeler cinsinden

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN VİSKOZİTE ÖLÇÜMÜ Viskozite, bir sıvının iç sürtünmesi olarak tanımlanır. Viskoziteyi etkileyen en önemli faktör sıcaklıktır. Sıcaklık arttıkça sıvıların viskoziteleri azalır.

Detaylı