arıtma çamuru, çimento ve uçucu kül kullanılarak katılaştırılmıştır. Katılaştırma işleminde çimento, uçucu kül ve çimento ve uçucu kül birlikte

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "arıtma çamuru, çimento ve uçucu kül kullanılarak katılaştırılmıştır. Katılaştırma işleminde çimento, uçucu kül ve çimento ve uçucu kül birlikte"

Transkript

1 I.GİRİŞ Dünyada ve ülkemizde hızla artan sanayileşmeye paralel olarak, oluşan atık miktarı da gün geçtikçe artmaktadır. Oluşan atıkların uzaklaştırılması, atığı oluşturan sanayiciyi olduğu kadar, idarecileri de zor durumda bırakan bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Atık yönetimi konusunda bilgi eksikliği dolayısıyla yanlış uygulamalarda bulunulmuş ve bunların sonucunda doğa insanoğlundan intikamını almakta gecikmemiş, dünyada ve ülkemizde çeşitli çevre felaketleri meydana gelmiştir. Kamboçya da 1998 Aralığı nda meydana gelen olayda 3000 ton civalı atık çevreye yayılmış, bu olay ölümlere yol açmıştır Nisan ında İspanya da bir maden ocağındaki atık havuzunun yarılması sonucu Guadiamar Nehrine günde litre toksik arıtma çamuru sızarak, geniş bir alanı etkilemiştir. Mombosa, Nijerya, Meksika- Bhopal, Chelyabinsk-Sibirya, Güney Hindistan, Love Canal-ABD de de benzer felaketler yaşanmıştır. Bu felaketlerden kimi ülkeler dersler çıkararak, önlemler almışlar ve yeni atık uzaklaştırma yöntemleri geliştirmişler, kimileri de yaşananları ve yaşanabilecekleri görmezden gelip, aynı yanlış uygulamalara devam etmişlerdir. Ülkemizde atıklarla ilgili Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği gibi yönetmelikler olsa dahi, bu yönetmeliklerdeki atık tanımı ve sınıflandırılmasındaki boşluklardan ve yürütme ile ilgili yanlışlıklardan dolayı atık yönetimi doğru bir şekilde yapılamamaktadır. Atıkların, özellikle de tehlikeli atık kapsamına giren atıkların uygun yöntemler uygulanarak uzaklaştırılması esastır. Oysa ki ülkemizde evsel atıklar dahi uygun bir şekilde uzaklaştırılamamaktadır. Tehlikeli atıklarla ilgili durum ise daha karmaşıktır. Ülkemizde oldukça fazla miktarda tehlikeli atık oluşmasına rağmen, bu atıkların sadece bir kısmı legal yollardan uzaklaştırılmaktadır. Geri kalan kısmının ise ne olduğu, ne şekilde bertaraf edildiği bilinmemektedir. Arıtma çamuru kavramı ise, atık kavramı içerisinde ayrı bir yere sahiptir. Zira arıtma çamuru, muhtevasına bağlı olarak katı atık veya tehlikeli atık kapsamına girebilecek bir yapıya sahiptir. Tehlikeli atık kapsamı dışındaki arıtma çamurları düzenli depolama, araziye serme, çamur lagünleri oluşturma gibi metodlarla veya arazi

2 iyileştirmede (reklamasyon) kullanılarak, tarımda değerlendirilerek uzaklaştırılabilirken, tehlikeli nitelikteki arıtma çamurları için uygulanabilecek yöntemler farklıdır (Yakma, Stabilizasyon / solidifikasyon). Ülkemizde evsel veya endüstriyel atıksuların arıtılması sonucu oluşan arıtma çamurlarının nihai bertarafında gereken özen gösterilmemekte, arıtma çamurları genellikle, yoğunlaştırma ve kurutma işlemlerinden sonra veya hiçbir işlem uygulanmadan, sulu halde, belediyelerin döküm sahalarında bertaraf edilmekte veya yerleşim bölgeleri dışında boş arazilere illegal yollardan gelişigüzel dökülmektedir. Hiçbir önlemin alınmadığı bu alanlardan toprağa ve su kaynaklarına sızıntı olması kaçınılmazdır. Tehlikeli atık niteliğindeki arıtma çamurlarının, hiçbir arıtma yöntemi uygulanmadan ve hiçbir önlem alınmadan uzaklaştırılması çevresel açıdan büyük sakıncalar yaratmaktadır. İnsan sağlığını doğrudan ya da dolaylı olarak tehdit eden bu tür atıkların özel işlemlerden geçirildikten ve tehlikeli kirleticiler minimum düzeye indirildikten sonra uzaklaştırılması gerekmektedir. Tehlikeli nitelikteki arıtma çamurları için uygulanabilecek yöntemlerden yakma düşünüldüğünde, bu yöntem yüksek maliyet gerektirmekte, hem de çevre koruma açısından uygun olmamaktadır. Yanma sonucu yine çeşitli tehlikeli emisyonlar oluşacağından bunların kontrolü ile ilgili problemler yaşanmaktadır. Düzenli depolama alternatifi düşünüldüğünde ise, zararlı maddelerin sızıntı suyuna geçişi ve bu sızıntının yer altı ve yerüstü kaynaklarına ulaşarak kirlilik yaratması tehlikesi söz konusudur. Dolayısıyla düzenli depolama öncesinde Stabilizasyon/solidifikasyon uygulaması yerinde bir uygulama olacaktır. Kısacası, Stabilizasyon/solidifikasyon teknolojisi yakma ve düzenli depolama yöntemleri düşünülse bile, yakmadan çıkan küllerin uzaklaştırılmasında ve düzenli depolama öncesinde zararlı madde sızıntısını önlemede kullanılmakta ve arıtma çamurlarının uzaklaştırılmasında alternatif yöntemler arasında makul ve mantıklı bir çözüm olarak öne çıkmakta ve yaygın bir şekilde kullanım alanı bulmaktadır. Bu teknoloji zararlı atık alanlarının iyileştirilmesi, arıtma proses atıklarının arıtımı (örneğin: yakma prosesinden çıkan küllerin arıtımı için) ve kirlenmiş toprakların iyileştirilmesinde de kullanılır. S/S Yönteminde atığa çeşitli bağlayıcılar ilave edilerek, atık bünyesindeki kirleticiler sabitlenir ve bu şekilde atıkların doğaya verebilecekleri zarar uzaklaştırma öncesinde engellenmiş olur. S/S teknolojisinin tercih nedenlerinden biri de uygulandığı çamurda dayanıklılığı ve sızdırmazlığı arttırması, permeabiliteyi ise

3 düşürmesidir. Bu anlamda S/S, ürünün fiziksel ve kimyasal özelliklerini geliştirerek, düzenli depolama için bir ön hazırlık sağlamış olur veya elde edilen stabil malzeme belli bir dayanıma sahip ise, yapı malzemesi olarak kullanılabilir. S/S ürünü, düzenli depolama sahalarında örtü materyali, yol inşaatlarında dolgu materyali olarak, tuğla yapımında veya arazi rekreasyonunda kullanılabilir. Her nedense dünyada olduğu gibi ülkemizde, arıtma çamurlarının bertarafı konusu, su ve atıksu arıtımı kadar ilgi görmemiş, bu konuda su ve atıksu arıtımı kadar çalışma yapılmamıştır. Dolayısıyla arıtma çamurlarının yönetimi ve uzaklaştırılması konusunda ileri teknolojiler geliştirilememiştir ve bunun sonucunda bertaraf konusunda güçlüklerle karşılaşılmaktadır. Oysa ki arıtma çamuru, su arıtımının kaçınılmaz bir sonucudur ve su içindeki kirleticileri konsantre bir şekilde bünyesinde taşımaktadır. Arıtma çamurlarının da atık yönetimi kapsamında ele alınması ve minimizasyon ve geri kazanıma yer verilmesi esastır. Tam da bu noktada S/S teknolojisi, atık minimizasyonu ve geri kazanım alternatifi sağlayan önemli bir metod olarak karşımıza çıkmaktadır ve bu konuda detaylı araştırmaların yapılması gerekliliğini doğurmaktadır. Bu çalışmanın amacı, atıksu arıtma maliyetinin yaklaşık % 50 sini oluşturan arıtma çamuru yönetimi konusunda bir alternatif yönetim biçimi olan S/S teknolojisinin ele alınan arıtma çamuruna uygulanabilirliğinin araştırılmasıdır. Çalışma kapsamında arıtma çamurlarının kaynakları ve uzaklaştırma teknolojileri incelenerek, uzaklaştırma teknolojilerinden S/S yöntemi, elektronik ürün üretiminden kaynaklanan endüstriyel arıtma çamurlarına uygulanmıştır. Bu uygulama ile atığın zararlı özelliği giderilmiş olup, atık minimizasyonu ve geri kazanıma imkan veren bir ürün elde edilmiştir. Oluşturulan S/S ürününün kalitesini belirlemek için çeşitli deneysel çalışmalar yapılmıştır. Bu testler ürünün fiziksel ve kimyasal özelliklerini değerlendirmeye yönelik olup, test sonuçları standartlarla karşılaştırılarak S/S yönteminin başarısı değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan arıtma çamuru tehlikeli atık kapsamında olup, ilk aşamada, arıtma çamurunun karakterizasyonu yapılarak içeriği belirtilmiştir. Bu değerlendirmeye göre, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne göre elektrikelektronik ürün üretiminden kaynaklanan endüstriyel arıtma çamuru, tehlikeli atık kapsamındadır ve Y18 kategorisinde, TY 1805 kodu ile yeralmaktadır. Daha sonra bu

4 arıtma çamuru, çimento ve uçucu kül kullanılarak katılaştırılmıştır. Katılaştırma işleminde çimento, uçucu kül ve çimento ve uçucu kül birlikte uygulanarak denemeler yapılmıştır. Yapılan denemelerde oluşturulan ürünlerin dayanımını belirlemek üzere basınç dayanım testleri uygulanmıştır. Son olarak hazırlanan katılaştırılmış ürünlerin çevreye olabilecek olumsuz etkilerini ortaya koyabilmek amacıyla sızıntı testleri uygulanmıştır. Sızıntı özelliklerini belirlemek amacıyla BS 6920 standardı kullanılmıştır. Ayrıca katılaştırılmış üründe ve ürünlerin bekletildiği suda Cu, Cr, Ni, Pb, Zn ve Cd konsantrasyonları tespit edilmiştir. Sonuçlar standartlarla karşılaştırılarak uygulamanın başarılı olup olmadığı araştırılmıştır.

5 2. ARITMA ÇAMURLARI VE BERTARAFI İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 2.1. Arıtma Çamuru, Kaynakları ve Bertaraf Yöntemleri Atıksu arıtımı sonucu oluşan, sıvı ya da yarı katı halde, kokulu, uygulanan arıtma işlemine bağlı olarak ağırlıkça % 0.25 ile % 12 katı madde içeren atıklar arıtma çamuru olarak isimlendirilir. Arıtma ile giderilen maddelere bağlı olarak büyük hacimlerde çamur oluşumunun yanı sıra, çamurun işlenmesi ve bertarafı konusu, atıksu arıtımı ile uğraşan mühendisin karşılaştığı en kompleks problemlerden biridir. Arıtma tipine ve amacına göre arıtma çamurlarının cinsleri farklılık gösterir. Çökebilen katı maddelerin oluşturduğu ön çökeltim çamurları, kimyasal arıtma ve koagülasyon sonucu oluşan kimyasal çamurlar, biyolojik arıtma işlemleri sonucu oluşan biyolojik çamurlar ve içme suyu arıtma işlemleri sonucu oluşan çamurlar gibi. Atık bünyesinde kirlilik oluşturan maddeler üç grup altında toplanabilir: * Çökebilen katı maddeler * Askıda katı maddeler * Çözünmüş katı maddeler Çökebilen katı maddeler ızgara, kum tutucu ve ön çökeltim havuzlarında tutulurlar. Mekanik arıtma ile giderilemeyen askıda ve çözünmüş haldeki katı maddeler, ya kimyasal yumaklaştırma işlemleri ile veya biyolojik arıtma işlemlerinde oluşturulan yumaklar yardımıyla çökeltilerek veya yüzdürülerek su ortamından uzaklaştırılırlar. Çözünmüş organik maddeler ise biyolojik arıtmada bakteri bünyesinde tutularak canlı hücrelere yani biyomasa dönüştürülür. Oluşan biyolojik çamur son çökeltim havuzlarında çökeltilerek sudan ayrılır. Mekanik ve biyolojik yöntemlerle giderilemeyen çözünmüş haldeki organik maddeler (azot veya fosfor) veya metal tuzları kimyasal madde ilavesi ile yapılan kimyasal yumaklaştırma işlemi ile sudan ayrılır (Filibeli 1996).

6 Arıtma çamuru kaynakları Arıtma çamuru, ham atık sudaki giderilmesi gereken kirleticileri ihtiva ettiğinden, endüstriyel arıtma sisteminde oluşan çamurlar endüstrinin tipine bağlı olarak atık sudaki miktarları oranında, inorganik ve toksik maddeler içerirler. Endüstriyel atıksu arıtma çamurunun arıtılması ve bertarafı (öz. metal ve kimya end.), içerdiği fazla inorganik ve toksik madde miktarı dolayısıyla zordur. Biyolojik arıtma çamuru ise, büyük oranda organik madde içerir ve bozunma, kokuşma eğilimindedir. Bu sebepler dolayısıyla endüstriyel arıtma çamurlarının arıtılması ve bertarafı daha zordur. Çamur arıtma ve uzaklaştırma ünitelerini uygun şekilde tasarlamak için elde edilecek katı madde ve çamur miktarlarını, özelliklerini ve kaynaklarını bilmek gereklidir (Filibeli 1996). Genel olarak atıksu arıtımında 3 temel arıtma sistemi uygulanmaktadır: Ön Arıtma İkincil Arıtma Fiziksel- kimyasal Arıtma * Ön arıtma: Ön arıtmanın temel prensibi çökebilir haldeki katı maddelerin atıksudan uzaklaştırılmasıdır. Kendiliğinden çökebilir nitelikli ve esas olarak inorganik karakterdeki katı maddeler kum tutucularda tutulurlar. Daha sonra ön çökeltim havuzuna geçen atıksuyun içeriğindeki kalan katı maddelerden, kendiliğinden çökebilecek niteliğe sahip olanlar havuz dibinde çökelir ve toplanarak sudan ayrılır. (Filibeli 1996). * İkincil arıtma: İkincil arıtmada esas, çözünebilir nitelikteki organik maddelerin biyokimyasal oksidasyonu, yani BOI giderimidir. BOI, biyokimyasal yollarla giderilir, fakat fiziksel

7 ve kimyasal arıtma işlemleri de giderime yardımcı olur. En yaygın kullanılan ikincil arıtma sistemleri, aktif çamur sistemleridir. Aktif çamur sisteminde oluşan mikroorganizma miktarı sistem için gerekli olan miktarı aşarsa, bu durumda fazla katı maddelerin sistemden atılması gerekir. Bu atık biyolojik materyal atık aktif çamur olarak bilinir ve arıtma tesisi için gerçek problemlerden birisidir. Damlatmalı filtreler de yaygın olarak kullanılan biyolojik arıtma yöntemidir. Filtre yataklarından kopan katı partiküller son çökeltim havuzunda arıtılmış sudan ayrılır. Bu çamur filtre humusu olarak bilinir ve miktarı azdır. Filtre humusu ve atık aktif çamur genellikle ham ön çökeltim çamuru ile karıştırılır ve anaerobik çürütücülerde çürütülür. Sonuç materyal karışık çürük çamur olarak isimlendirilir. Anaerobik çürütücüye alternatif olarak, atık aktif çamur aerobik olarak çürütülür. Atık aktif çamur ayrı bir tank içine alınır ve birkaç gün süre ile havalandırılır. Böylece çamur içindeki uçucu katı maddeler biyolojik olarak stabilize olur. Sonuçta oluşan çamur aerobik çürük çamur adını alır (Filibeli 1996). * Fiziksel-Kimyasal Arıtma Oksijen tüketen materyalin giderilmesi önemli olduğu kadar, azot ve fosfor giderimi de önemlidir. Bu noktada fiziksel-kimyasal arıtma işlemleri önem kazanır. Ön çökeltim havuzuna demir ve alüminyum tuzları ilavesi sonucu, ikincil arıtmadaki biyolojik çamurlara benzer özellikte çamurlar oluşur. İkincil arıtma çıkış suyuna kimyasal madde ilavesi ile içme suyu arıtma tesislerindekine benzer özellikte çamurlar oluşur. Her iki durumda da bu çamurların suyunun alınması ve işlenmesi zordur. Başka bir çamur kaynağı da içme suyu arıtma tesisi çamurlarıdır. Arıtma tesisinde pıhtılaştırma ve yumaklaştırma için yaygın olarak kullanılan alüminyum sülfat (alum) atık alum çamuru olarak bilinen çamuru oluşturur.

8 Arıtma çamurlarının işlenmesi ve bertarafında en önemli konu arıtma işlemleri sonucu oluşan çamurun karakterinin bilinmesidir. Çamurun özellikleri, çamur ve katı maddenin kaynağına ve uygulanan arıtma işlemine bağlı olarak değişir (Filibeli 1996) Arıtma çamurlarının bertarafı Çamurun kaynağına bağlı olarak, uygulanan arıtma işlemi ve seçilen nihai bertaraf yöntemi de farklılık göstermektedir. Nihai bertaraf öncesinde arıtma çamurları içeriğindeki fazla suyun uzaklaştırılması gerekmektedir. Yoğunlaştırma, şartlandırma, suyunu alma ve kurutma, çamurdaki suyun giderilmesi için uygulanan yöntemlerdir. Çürütme, kompostlama, yakma ve yaş yakma; çamur içindeki organik maddelerin stabilize edilmesi için kullanılır (Filibeli 1996). Arıtma çamurlarının işlenmesi ve bertarafı için genelleştirilmiş akım şeması Şekil 2.1 de verilmiştir. Şekilden de görüldüğü gibi çamur işlenmesi ve bertarafı için sonsuz sayıda kombinasyon oluşturmak mümkündür. İnorganik ve toksik içeriği fazla olan arıtma çamurlarının biyolojik olmayan arıtma sistemleri ile arıtılması doğru bir uygulama olurken, organik madde içeriği yüksek arıtma çamurları için biyolojik yöntemler uygulanmalıdır. Yöntem seçimi, yerel ve ekonomik koşullara bağlı olarak değişmektedir. Endüstriyel ve diğer toksik atıkların varlığı biyolojik çamur çürütücülerin işletilmesinde problemler yarattığından bunlara diğer çamur tasfiye işlemleri uygulanmalıdır ( Filibeli 1996 ).

9 Döner tambur Klor ile oksidasyon Parçalama Gravite Kireç stabilizas. Kimyasal şartlandırma Karıştırma Flotasyon Isıl işlem Elutrasyon Pastörizasyon Çamur Kompostla ma Çamur depolama Santrifüj Anaerobik çürütme Isıl işlem Uzun süreli depolama Kumdan ayırma Graviteli bant Aerobik çürütme İlk İşlemler Yoğunlaştırma Stabilizasyon Şartlandırma Dezenfeksiyon Şekil 2.1. Genelleştirilmiş çamur işleme ve bertarafı akım diyagramı

10 Çok gözlü fırın Vakum filtre Akışkan yatak Pres filtre Flaş kurutucu Flaş yakma Arazi doldurma Yatay bant filtre Püskürtme Kompostl. (yalnız) Katı atıkla yakma Tarımda değerlendirme Santrifüj Döner kurutucu Kompostl. (katıatık) Islak hava oksidasyonu Reklamasyon Kurutma yatağı Çok gözlü fırın Yeniden Kullanım Lagün Suyunu Alma Kurutma Kompostlaştırma Termal işlem Nihai Uzaklaştırma Şekil 2.1. Genelleştirilmiş çamur işleme ve bertarafı akım diyagramı(devam)

11 Nihai bertaraf yöntemleri Arıtma çamurlarının nihai bertarafı için çeşitli alternatifler sunulabilir. Arıtma çamurlarının özellikleri ile mevcut ekonomik ve teknik imkanlara göre uygulanan nihai bertaraf yöntemleri de farklılık gösterir. Arıtma çamurlarının nihai bertarafı için kullanılan yöntemler; Çamur lagünlerinde depolama Düzenli depolama Arazi iyileştirme (reklamasyon) Arazide bertaraf Kimyasal sabitleme (stabilizasyon / solidifikasyon) Kompostlaştırma Termik yöntemler Dağıtım ve pazarlama Bunların uygulanabilirliği, arıtma çamurlarının özelliklerine, o bölgenin jeolojik, hidrojeolojik yapısı ve iklim özellikleri gibi bazı faktörlere bağlıdır. * Çamur Lagünleri: Lagünler, çamurların çürütülmesi, yoğunlaştırılması, kurutulması, depolanması ve nihai bertarafında kullanılan sistemlerdir. Büyük alanlarda kurulan lagünlerde buharlaşma ve çökelmeden dolayı çamur hacminde önemli azalma olur, çamurun katı madde içeriği artar. Çevresel etkilerinin minimum olmasından ve/veya işletme ve yapım kolaylığı ile işletme masraflarının düşük olmasından dolayı en çok tercih edilen nihai bertaraf sistemleridir. Pratikte lagünler, endüstrilerden gelen ve uygulanan kimyasal arıtma işlemlerine bağlı olarak çeşitli ağır metal hidroksitleri içeren arıtma çamurlarının suyunu almada ve zararsız olarak bertaraf edilmesinde kullanılır. Toksik karaktere sahip çamurların lagünde bertarafı sırasında dikkat edilecek husus, toksik maddelerin yeraltısuyuna sızmasının önlenmesidir.

12 Büyük alan gereksinimi, yeraltısuyu kirlenme riski ve koku problemine neden olma gibi bazı dezavantajları olmakla birlikte; işletme ve bakım masraflarının düşük olması ve arazinin ucuz olduğu yerlerde yatırım masraflarının düşük olması gibi avantajları bulunan nihai bertaraf sistemleridir (Filibeli 1996). * Düzenli Depolama: Diğer bir nihai bertaraf yöntemi de arıtma çamurlarının arazide düzenli depolanmasıdır. Düzenli depolama, katı atıkların ve arıtma çamurlarının halk sağlığı ve güvenliğine zarar vermeyecek şekilde depolanması ve üzerlerinin örtülmesi işlemidir. (Filibeli 1996). Dünyada kullanılan en yaygın atık bertaraf yöntemi düzenli depolamadır. Her ne kadar bu yöntem atıkları kimyasal olarak zararsız hale getirmese dahi, atıkların çevreden izole edilmesini sağlamaktadır (Zanbak 1997). Federal Almanya' da oluşan arıtma çamurlarının % 45' i depolanmakta, % 40' ı tarımsal alanlarda değerlendirilmekte, geriye kalanın büyük bir oranı yakılmakta ve az bir kısmı da kompostlaştırılmaktadır (Erdin E, internet notları). Atık arıtımı için yakma v.s. gibi yöntemler uygulansa bile, kül v.b gibi oluşan kalıntıların uzaklaştırılması için yine, nihai işlem olarak düzenli depolama kullanılacaktır. Atık depolama sahalarında depolama hücrelerinin doldurulması süresince ve hücreler doldurulduktan sonra da, yağış infiltrasyonuyla depolama sahalarında süzüntü suyu oluşur. Süzüntü suyunun toplanması ve arıtımı, atık depolama sahalarının zorunluluğudur (Lagrega 1994). * Arazi İyileştirme (Reklamasyon): Tarımsal amaçla kullanılması mümkün olmayan arazilerin arıtma çamurları ile desteklenerek tarımsal değeri olan araziler haline dönüştürülmesi mümkündür, ancak bu işlemin maliyeti yüksektir. Toksik ve ağır metal içeriği yüksek olan çamurlar arazi reklamasyonunda kullanılmazlar (Filibeli 1996).

13 * Arazide Bertaraf: Araziye serme yöntemi nihai bertaraf yöntemi olarak düşünülmekle birlikte, amaç arıtma çamurlarının tarımda toprak şartlandırıcı olarak değerlendirilmesidir. Çünkü arıtma çamurları, toprak özelliklerini iyileştirerek erozyonu önlediği gibi, bitkiler için yararlı besin maddeleri de içermektedir. Arıtma çamurlarının arazide değerlendirilmesi için çevresel açıdan zararsız olmaları, organik ve inorganik maddelerin madde dolanımını sağlaması gerekmektedir. Arazide bertaraf işleminden önce arıtma çamurlarına bazı ön işlemler uygulanmalı ve yeraltısuyu kalite değişimi sürekli olarak izlenmelidir. Evsel arıtma çamurlarında her tür patojen mikroorganizma bulunabileceğinden bunların doğrudan araziye verilmesi sakıncalıdır. Endüstriyel nitelikli arıtma çamurlarının ise, bünyelerinde barındırdıkları çeşitli ağır metal tuzları, çözünmüş ve toksik maddeler v.b nedeniyle yeraltısuyu ve toprak kirlenmesi risklerinden dolayı arazide doğrudan bertarafı sakıncalıdır. Arıtma çamurlarının toprağa sürekli uygulanması sonucu ağır metal ve bor, bakır, çinko gibi iz elementlerin uzun vadede toprakta birikimi de söz konusu olabilir. Sonuçta bu birikim toprak ve ürünler üzerinde zararlı etkilere neden olabilir (Filibeli 1996) * Kimyasal Sabitleme (Stabilizasyon/Solidifikasyon): Arıtma çamurlarının bertarafı için uygulanan birçok yöntem olmasına rağmen, çeşitli endüstriyel atıksu arıtma proseslerinden kaynaklanan tehlikeli nitelikteki arıtma çamurları ve proses atıklarının bertarafı için en yaygın kullanılan yöntem, teknik ve ekonomik açıdan en uygun olan düzenli depolama işlemidir. Ancak düzenli depolamaya gönderilmeden önce deponi sahasında, su, toprak ve havaya karışması halinde sakınca yaratabilecek atıkların özel bazı ön işlemlerden geçirilmesi zorunludur. Deponi sızıntı sularında çok ciddi problemlere sebep olabilecek ağır metallerle karşılaşılır ve bu durum yer altı sularını kirletme potansiyeline sahiptir. Bu metallerin çevre ve insan üzerine kanserojenik veya toksik etkileri vardır. Ayrıca bu metaller hidrolojik çevrim yoluyla halk sağlığını tehdit eder. Deponi sahasında hacim azalması sağlanması, atığın ihtiva

14 ettiği kirleticilerin yağmur suyu ile teması halinde yıkanarak sızıntı sularına geçişinin önlenmesi amacıyla uygulanan en yararlı yöntem stabilizasyon/solidifikasyon yöntemidir (Cheesman ve diğ. 1998, Filibeli 1996). Stabilizasyon/Solidifikasyon yöntemi, çeşitli katkılar kullanılarak atıkların daha stabil bir forma, bir başka deyişle daha az toksik forma dönüştürüldüğü teknoloijleri kapsamaktadır. S/S Teknolojisi, çimento gibi bağlayıcı özelliğe sahip katkılar kullanılarak, atıkları daha stabil, daha az toksik forma dönüştüren bir yöntemdir. Bu teknikte solidifikasyon ile zararlı atık bileşenleri katı yapıda tutulduğu için atık bünyesindeki kirleticiler sabitlenir, böylece atığın tehlikeli özelliği giderilip, bu bileşenlerin sızıntıya geçişi engellenerek doğaya zararsız bir şekilde uzaklaştırılması sağlanır. S/S teknolojisi, bu gibi özelliklerinden dolayı, tehlikeli niteliğe sahip endüstriyel çamurlar için uygun bir bertaraf tekniğidir. Bu tekniğin uygulanması sonucu, atıktan bileşenlerin sızması minimuma indirilerek atığın toksisitesi, dolayısıyla zararlı özelliği giderilmiş olur. Çamurun sıvı kısmının önemli bir bölümü katılaştırma dolayısıyla elimine edilmekte ve böylelikle çamur hacminde azalma sağlanmaktadır (LaGrega ve diğ. 1994, Conner 1990). Solidifikasyon ile çamur katılaştırıldığında, dayanıklılık ve sızdırmazlık artar, permeabilite ise düşer. Bu teknikle, ürünün fiziksel ve kimyasal özellikleri iyileştirilerek, deponi metodu için bir ön hazırlık sağlanmış olur veya tekniğin uygulanması sonucu elde edilen katılaştırılmış malzeme belli bir dayanıma sahip olduğundan yapı malzemesi olarak kullanılabilir (Lagrega ve diğ. 1994) Elde edilen malzeme, düzenli depolama sahalarında örtü materyali olarak, arazi reklamasyonunda, dolgu materyali olarak yol inşaatlarında veya tuğla yapımında bir yapı malzemesi olarak kullanılabilir. Böylece atığın çevreye zararlı olmaktan öte yararlı olabilecek yönde kullanımı da gerçekleştirilmiş olacaktır (Filibeli 1996). Yöntemin ayrıntılı anlatımı Bölüm 3 içerisinde yeralmaktadır.

15 * Kompostlaştırma: Kompostlaştırma, çamurun organik bileşenlerinin kontrol edilen şartlar altında biyolojik olarak ayrışarak kararlı son ürünlere dönüştürülmesi prosesidir. Elde edilen çamur, kokusuz ve humusa benzeyen yapıdadır, toprak şartlandırıcısı olarak kullanılabilir. Arıtma çamurları ile kentsel katı atıkların belirli oranlarda karıştırılarak kompostlaştırılması da söz konusu olabilir. Endüstriyel arıtma çamurları, kimyasal bileşimi, tuzluluk, toksisite, ağır metal içeriği, çözünebilir tuzlar gibi özelliklerinden dolayı mikroorganizma faaliyetini olumsuz olarak etkileyen unsurlardır. Bu nedenle endüstriyel çamurlar ile evsel nitelikli arıtma çamurlarının beraber kullanılması halinde zararlı maddelerin biyolojik parçalanmaya uğrayıp bağlandığı ve zararsız hale dönüştüğü son yıllarda yapılan araştırmalarla saptanmıştır. Kompostlaştırma işlemi aerobik ve anaerobik olarak yapılabilir. Aerobik proses ürünleri kokusuz ve zararsızdır, kısa sürer ve yükseklik 65 C' ye kadar yükseldiği için patojenler imha edilir. Anaerobik proses ürünleri hoş olmayan koku yayar. Proses uzun sürer ve ısı vermek gerekir. Patojen mikroorganizma giderimi daha düşüktür (Filibeli 1996) * Termal Yöntemler: Diğer bir nihai bertaraf yöntemi de yakmadır. Bu yöntemde esas amaç, yanabilir nitelikli atıkların kontrollü bir yakma işlemi sonucu hacim ve kütle azaltılmasıdır. Arıtma çamurlarının yakılması kullanılabilir N, P, K, iz elementler ve organik maddeleri yok edeceği gibi, içindeki % 90 civarındaki su yüzdesini düşürebilmek amacıyla uygulanan işlemler aşırı enerji tüketimine neden olur. Arıtma çamurlarının organik madde içeriğinin yüksek olması, çamurun ısıl değerinin yüksek olduğu anlamına gelir ki, bu tür çamurlar için en iyi bertaraf yöntemi bu çamurları yakıt olarak değerlendirmektir (Filibeli 1996).

16 Arıtma çamurunun yakılarak bertarafı kolay bir uygulama değildir. Zira su içeriği belirli bir seviyeye getirildikten sonra, % 70 SM, % 3O KM oranlarında bile yakma halinde oluşan emisyonların zararsız hale getirilmesi, masrafları oldukça artırmaktadır (Erdin, internet notları). Termal yöntemler çoğunlukla çamur uzaklaştırma imkanlarının kısıtlı olduğu çok büyük tesislerde uygulanır. Bu sistemlerin yatırım ve işletme masrafları yüksek olduğundan nihai bertaraf yöntemi olarak kullanılmaları kısıtlıdır. Diğer çamur bertaraf işlemleriyle kıyaslandığında ısıl işlemin pek çok yararları bulunmaktadır. Ancak, özellikle endüstriyel nitelikli bazı çamurlar; uçucu maddeler, klorürler, florürler, toksik bileşenler ve benzeri maddeler içermekte ve bu tür maddelerin varlığı ısıl işlemlerin işletme masraflarını artıran hava kirliliği kontrol sistemlerinin yapılmasını gerektirmektedir. * Dağıtım ve Pazarlama: Arıtma tesisinin kapasitesine bağlı olarak, oluşan çamurun % 11 ile % 19 kadarı dağıtım ve pazarlama amacıyla kullanılmaktadır. Parklar, golf sahaları ve meyve bahçelerinde yüzey toprağını iyileştirmek amacıyla kullanılabilen çamurlar, kompostlanmış çamurlardır. Kompostlanmış çamur, torbalanmış olarak veya açık olarak satılabilir. Çamurun bu amaçla uygulanması, yenebilen veya yenmeyen bitki türlerine göre sınıflandırılmıştır. Dağıtım ve pazarlama suretiyle çamurun yararlı kullanımı için Avrupa ülkeleri ve Amerika da uygulanan yönetmelikler çerçevesinde minimum standartlar getirilmiştir. Çamurun dağıtılması ve pazarlanmasında kirleticilerin kontrolü için uygulanan yönetmelikler, çamurun arazide uygulanmasında kullanılanlarla benzerlik içindedir. Yönetmeliklerde ayrıca patojen mikroorganizmaların seviyesini azaltmak için genel hususlar da belirtilmektedir (Filibeli 1996).

17 2.2. Arıtma Çamurlarının Bertarafı İçin Yasal Düzenlemeler Arıtma çamurları; arıtma çamurunun oluştuğu atıksu karakteristikleri, uygulanan arıtma yöntemi ve yapılan analizler neticesinde belirlenebilecek arıtma çamuru içeriğine bağlı olarak katı atık veya tehlikeli atık olarak sınıflandırılabilir. Özellikle endüstriyel arıtma çamurlarının, tehlikeli nitelikte olmasalar dahi ayrı toplanması ve bertaraf edilmesi esastır, zira endüstriyel arıtma çamurları, içeriklerindeki kirleticilerden dolayı, evsel arıtma çamurlarından farklı karakteristiklere sahiptir. Ülkemizde arıtma çamurlarının uzaklaştırılması, uygulama açısından hala belirsizliğini koruyan bir konudur. Arıtma çamurları, illegal yollardan belediyelerin düzensiz çöp depolama alanlarına atılmaktadır. Halihazırda endüstriyel arıtma çamurlarının depolanabileceği çok az uzaklaştırma tesisi olduğu ve bunların birinin de özel şirketler tarafından işletildiği düşünülürse, bu durumun suçlusunun sadece atığı üreten firmalar olmadığı kolayca anlaşılabilmektedir. Bu durumda, bu uygulamaların ilerleyen yıllarda büyük çevre felaketlerine neden olması, kirleticilerin düzensiz depolama alanlarından yer altı sularına karışması ve hatta bu sızıntıların ekili alanları etkilemesi kaçınılmazdır. Ülkemizde arıtma çamurları ve tehlikeli atıklarla ilgili düzenlemelerin bir an önce atık tanımı ve sınıflandırmayı açık bir şekilde anlatacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekliliği söz konusudur Sayılı Çevre Kanununda yeralan hükümler 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 8 inci maddesine göre "Her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır" hükmü bulunmaktadır. 11. maddenin üçüncü fıkrasında ise "Her türlü atık ve artıkların arıtılması, uzaklaştırılması veya zararsız hale getirilmesi ile yükümlü kuruluşlar bu işlemlerin yerine getirilmesinde çevreye zarar vermeyecek önlemleri alırlar" ifadesi yeralmaktadır.

18 Çevre Kanununun 28 inci maddesine göre çevreyi kirletenler sebep oldukları kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan sorumludurlar. Bu maddeye göre çevre kirliliğinden zarar gören kişi ve kurumlar idari makamlara başvurarak bu faaliyetten şikayetçi olabilirler. Çevre Kanununun 30 uncu maddesinde "Çevreyi kirleten veya bozan bir faaliyetten zarar gören veya haberdar olan gerçek ve tüzel kişiler idari makamlara başvurarak bu faaliyetin durdurulmasını isteyebilirler" denilmektedir (Resmi Gazete 1983) Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nde yeralan hükümler Yönetmeliğe göre evsel atıksu arıtma tesisi çamurları ve zararlı atık sınıfına girmeyen sanayi arıtma tesisi çamurları, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmektedir. Yönetmeliğin 8. maddesine göre, kimyasal veya radyolojik atık ve tehlikeli atıkların evsel atıklar ile birlikte bertarafı yasaklanmıştır. Tehlikeli atık üreticilerinin bu atıkları, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertaraf etmesi veya ettirmesi gerekmektedir. Madde 28 de arıtma çamurunun depolanabilmesi için, içinde bulunan su oranının %65 olması gerektiği anlatılmıştır. Ancak depo yeri işletmecileri, çamurun su oranının daha fazla olması halinde, deponun stabilitesini bozmayacağı, koku problemi ortaya çıkarmayacağı kanaatine varırlarsa, su oranı %75 e kadar olan çamurlar kabul edilebilir denmektedir. Bu yönetmeliğin 38. maddesinde yakma tesisleri ile ilgili teknik hususlar verilmektedir. 38. maddenin üçüncü bendinde, Sıvı atıklar ve arıtma çamurunun da tesiste yakılması halinde, bu maddelerin kapalı kaplar içinde depolanması, üstü açık olan boşaltma yerlerinde bir hava emme tertibatı veya vakum bulundurulması gerekir denmektedir. Madde 40 da Evsel katı atık, evsel arıtma çamuru ve evsel katı atık benzeri endüstriyel atıkları yakmak maksadıyla inşa edilen yakma tesislerinde, ağırlık olarak katı atık toplam miktarının %1 ini geçen organik bağlı klor veya 1 kg atıkta 50 mg dan fazla halojenli organik madde ihtiva eden tehlikeli atıkların yakılması yasaktır hükmü bulunmaktadır. Yönetmeliğin 9. bölümü arıtma çamurlarının tarımda kullanılması hakkında iken de yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici Madde 3 e göre, Evsel ve evsel

19 nitelikte endüstriyel atıksuların arıtılması sonucu elde edilen arıtma çamurunun tarımda kullanan gerçek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların her altı ayda bir çamurdaki Pb, Cd, Cr, Cu, Ni, Hg ve Zn gibi ağır metaller ile azot, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi elementlerin tayinini yapması, arıtma çamuru kullanılmadan önce, kullanılmak istenen toprağın ph değeri Pb, Cd, Cr, Cu, Ni, Hg,ve Zn muhtevaları yönünden laboratuvar analizlerinin yaptırılması gerekmektedir Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nde yeralan hükümler Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ne göre, atıksularla veya yağmur suları ile çözünerek yeraltı suyuna taşınabilecek nitelikteki maddelerin yer altı suyu besleme havzası içerisinde depolanması yasaklanmıştır. Yönetmeliğe göre, Tehlikeli ve Zararlı Maddeler Tebliği'nde belirtilen maddeleri ihtiva eden atıklar, ancak Tebliğde bahsedilen özel tedbirler alınarak depolanabilmektedirler. Yönetmelikte Yeraltısularının kirlenmemesi için tedbir almak amacıyla her türlü kimyasal madde, proses ve arıtma çamurları ve çöp çürütme tankları özel atıklar ve benzeri maddelerin depolama tankları sızdırmaz nitelikli olarak yapılır. hükmü yeralmaktadır Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nde yeralan hükümler Türkiye'de tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği", tehlikeli atıkların arıtılması, bertarafı ve taşınmasına yönelik hükümler içermektedir. Yönetmeliğin Birinci bölümünde; Tanımlar kısmında Tehlikeli Atık tanımı, EK-1 de verilen Atığı Üründen Ayıran Liste, Ek-5 ve Ek-6 da verilen Genel Atık Kategorileri, Ulusal Tehlikeli Atık Listesi ve Ek-7 de verilen Tehlikeli Özellikler Listesi nden yararlanılarak yapılmıştır. Buna göre, EK-1 e göre atık kapsamında olan ve Ek-5 ve Ek-6 da yeralan ve/veya Ek-7 de belirtilen tehlikeli özelliklerden bir veya

20 birkaçını taşıyan atıklar ile bu atıklarla kirlenmiş olan maddeler tehlikeli atık olarak değerlendirilmektedir. Dördüncü Bölümde, atığın bertarafına ilişkin hükümler yer almaktadır. Yönetmeliğimizde atığın geri kazanılması ve tekrar kullanılması esastır. Buna göre ancak geri kazanımın yapılamadığı durumlarda, yönetmelikte anlatılan diğer yöntemlerle bertaraf yoluna gidilmelidir. Ek-1 de, atığı üründen ayıran kriterler liste şeklinde yer almaktadır. Ek-2 de verilen listede bertaraf işlemleri yeralmaktadır. Bu liste bertaraf yöntemleri başlığında A ve B bölümlerinden oluşmuştur. A Bölümünde kaynak geri kazanımı, yeniden işleme, arazi ıslahı, tekrar kullanım gibi yöntemlere olanak vermeyen yöntemler, B Bölümünde ise, geri kazanıma ve yeniden işlemeye olanak veren yöntemler verilmiştir. Ek-3 te tehlikeli atık üretilmesine neden olan aktiviteler listelenmiştir. Ek-5, Tehlikeli atık listesi başlığı altında genel atık kategorilerini sıralamaktadır. Kategoriler Y1-Y18 arasında sıralanmıştır ve bunların bazılarında proses tanımı, bazılarında genel endüstri kategorisi verilmektedir. Ek-6 da, Ulusal Tehlikeli Atık Listesi verilmektedir. Bu listede Ek-5'de Y l-y 18 arasında verilen genel atık kategorilerindeki kaynak bazlı atıklar, atığın içeriği, kaynağı, atık türü, tehlikeli özelliği ve yasal bertaraf yöntemleri verilerek listelenmiştir. Ek-7 de Ek-6 tanımlarına ek olarak atığın türü ve tehlikeli özellikleri tanımlanmıştır. Burada patlayıcı, parlayıcı sıvılar, oksitleyici, organik peroksitler, zehirli (akut), enfeksiyonel maddeler, korozif maddeler, toksik, ekotoksik gibi özelliklerin tanımları yer almaktadır.ek-11 A da, atıkların yer üstü depo tesislerine depolanabilme kriterlerini gösteren bir tablodur. Bu tabloda bir takım parametreler için hem tehlikeli hem de inert atıklar açısından kriterler miktar bazında verilmiştir. Ek-12, Evsel katı atık depo tesislerine depolanmasına izin verilen atık konsantrasyonlarını listelemektedir. Ek-13 te, evsel katı atık depo tesisine depolanması yasak olan atıklar listelenmektedir (Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 1995). Yönetmelikte atık tanımı ve sınıflandırma açık bir şekilde yapılmamıştır. Tehlikeli atıklarla ilgili düzenlemelerin bir an önce atık tanımı ve sınıflandırmayı açık bir şekilde anlatacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekliliği söz konusudur.

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 10. Endüstriyel Çamur Arıtımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Giriş Sıvı atıkların arıtılmasındaki en önemli nokta askıda veya çözünmüş katıların giderimidir. Sıvıdan

Detaylı

Arıtma Çamurlarının Yönetimi ARITMA ÇAMURLARININ YÖNETİMİ VE YASAL ÇERÇEVE

Arıtma Çamurlarının Yönetimi ARITMA ÇAMURLARININ YÖNETİMİ VE YASAL ÇERÇEVE Arıtma Çamurlarının Yönetimi ARITMA ÇAMURLARININ YÖNETİMİ VE YASAL ÇERÇEVE Prof. Dr. F. Dilek Sanin Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü 06800 Ankara Çamurun oluşumundan bertarafına

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA. 09 Aralık 2013. Doç. Dr. Eyüp DEBİK

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA. 09 Aralık 2013. Doç. Dr. Eyüp DEBİK YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA Doç. Dr. Eyüp DEBİK 09 Aralık 2013 1 Arıtma Çamuru Nedir? Atıksu arıtma işlemleri sonucu oluşan arıtma çamurları, uygulanan arıtma

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ

ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ Tekirdağ Ġli Arıtma Çamurlarının Değerlendirilmesi ÇalıĢtayı, 17 Ocak 2011 ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ Prof.Dr. AyĢe FĠLĠBELĠ Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNĠVERSĠTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü 17.12.2015 1 2 o Evsel, endüstriyel,

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI 1.1.1. Genel 1.1.2. Atıksu Arıtma Tesislerinin Tasarım Süreci 1.1.3. Tasarım İçin Girdi (Başlangıç)

Detaylı

ÇEV-401/A DERS TANITIM FORMU

ÇEV-401/A DERS TANITIM FORMU İht. Seçmeli 3 : A Paketi : - End. Atıksuların Arıtılması - Arıtma Çamurlarının Stabilizasyonu - Deniz Deşarjı B Paketi : - Tehlikeli Atıklar - ÇED - End. Katı Atıklar Bölüm Adı Çevre Mühendisliği Ders

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Miktarı sürekli artan tehlikeli atıkların çevreye kontrolsüz şekilde bırakılmasından dolayı ekosistem zarar görmektedir.

Miktarı sürekli artan tehlikeli atıkların çevreye kontrolsüz şekilde bırakılmasından dolayı ekosistem zarar görmektedir. İSTANBUL ÇEVRE YÖNETİMİ A.Ş. TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ ve BERTARAF SİSTEMLERİ Bekir TOMBUL Çevre Yük. Müh. İÇERİK GİRİŞ TEHLİKELİ ATIĞIN TANIMLANMASI ENTEGRE TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ BERTARAF YÖNETİM SÜRECİ

Detaylı

TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ

TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ Canan BAKKAL a, Hacer Elif ÖZÇELİK b, Dilek CANTÜRK c, Erdal KARADURMUŞ d a Hitit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI DÜNYADA yılda 40.000 km³ tatlı su okyanuslardan karalara transfer olmaktadır. Bu suyun büyük bir kısmı taşkın vb. nedenlerle kaybolurken

Detaylı

1. Çamur Susuzlaştırma

1. Çamur Susuzlaştırma TARİH: 11.03.2015 1. Çamur Susuzlaştırma Çamurun su içeriğinin azaltılması için uygulanan fiziksel bir işlemdir. Çamurun katı madde miktarının artırılması akabinde gelen arıtma ünitelerinde kullanılacak

Detaylı

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü Toprak Kirliliğinin Kontrolu ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik Uygulamaları İçin Personel Eğitim Semineri 20-24 Haziran 2011 & 27 Haziran 1 Temmuz 2011 Kirlenmiş Saha Temizleme ve

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA, STRATEJİ VE HEDEFLER

ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA, STRATEJİ VE HEDEFLER Teknoloji Alanı: Su Kaynaklarında Kirliliğinin Önlenmesi ve Kontrolü Hedef 2: Bu bakterilerin ve ortamından alınma tekniklerinin geliştirilmesi Hedef 3: Kontamine bakterinin etkisiz hale getirilme yöntemlerinin

Detaylı

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ Kütahya Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi, İller Bankası nca 1985 yılında projelendirilmiş, 1992 yılında çalışmaya başlamıştır. Şehir merkezinin evsel nitelikli atıksularını

Detaylı

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü Tehlikeli Atıkların Arıtılması Atık Suların Arıtılması Atık sudaki kirleticilerin arıtılması için kullanılan metodları genel olarak 3ana başlık altında toplamak mümkündür.

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI Termal SusuzlaĢtırma Proseslerinde Enerji Minimizasyonu SusuzlaĢtırılmıĢ Çamurların Alkaline Disentegrasyonu Yrd. Doç. Dr. Tolga TUNÇAL Namık

Detaylı

Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması. Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi

Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması. Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi 10.06.2011 Atıkların kaynağında azaltılması Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi Atıkların çevreye zarar vermeden toplanması,

Detaylı

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ 1 KATI ATIK ÇEŞİTLERİ Evsel ve Kurumsal Çöpler Park ve Bahçelerden Bitkisel

Detaylı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı UZUN HAVALANDIRMALI AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ Bu sistem Atıksularda bulunan organik maddelerin mikroorganizmalar

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

Çamuru. Türkiye de KAYSERİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ARITMA ÇAMURU UYGULAMALARI. ve çevreye uyumlu bir şekilde. lmış. olup çalışmalar devam etmektedir.

Çamuru. Türkiye de KAYSERİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ARITMA ÇAMURU UYGULAMALARI. ve çevreye uyumlu bir şekilde. lmış. olup çalışmalar devam etmektedir. TÜRKİYE DE ÇAMUR YÖNETY NETİMİ ve KAYSERİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ARITMA ÇAMURU UYGULAMALARI Dr. Özgür ÖZDEMİR KASKİ Genel MüdürlM rlüğü Atıksu Dairesi Başkan kanı, Mart 2011 Türkiye de Atıksu nun işlenmesi

Detaylı

KOKU KONTROL YÖNTEMLERİ. 1. Tesis türüne göre. Gıda Sanayii. Hayvan Çiftlikleri. Mezbaha ve Hayvansal Yan Ürünler

KOKU KONTROL YÖNTEMLERİ. 1. Tesis türüne göre. Gıda Sanayii. Hayvan Çiftlikleri. Mezbaha ve Hayvansal Yan Ürünler KOKU KONTROL YÖNTEMLERİ Bu Kılavuzda belirtilen yöntem ve teknikler uygulayıcılara fikir verme amaç ve niteliğinde olup hukuken bağlayıcı değildir. Söz konusu bilgiler hazırlandıkları dönemin teknolojik

Detaylı

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ Doç. Dr. Eyüp DEBİK 03.12.2013 GENEL BİLGİ Arıtmadan sorumlu mikroorganizmalar, sabit bir yatak üzerinde gelişirler. Aerobik biyofilm prosesleri : (1) batmamış biyofilm prosesler,

Detaylı

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ Dr.Murat SOLAK Biyolojik Arıtma Yöntemleri Biyokimyasal reaksiyonlar neticesinde atık sudaki çözünmüş organik kirleticilerin uzaklaştırıldığı yöntemlerdir. BİYOPROSESLER

Detaylı

ÇAMUR SUSUZLAŞTIRM Ş A

ÇAMUR SUSUZLAŞTIRM Ş A ÇAMUR SUSUZLAŞTIRMAŞ ÇAMUR SUYUNUN ALINMASI Çamurun su içeriğinin azaltılması için uygulanan fiziksel bir işlemdir. Çamurun nihai bertaraf sahasına taşınma maliyeti önemli ölçüde azalır. Suyu alınmış çamur

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Bu Tebliğ, 12 Mart 1989 tarihli ve 20106 sayılı Resmî Gazete de yayınlanmıştır. Amaç Madde 1 - Bu tebliğ, 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre

Detaylı

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ 10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ MADDE 1 14/12/2011

Detaylı

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Fatih TAŞPINAR Düzce Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Konuralp/DÜZCE 04.12.2012 1 KATI ATIK (ÇÖP) Toplumun

Detaylı

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ FAALİYETİ İŞ AKIM ŞEMASI VE PROSES ÖZETİ 1 1. İŞLETME

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI 01 03 09 01 03 07 dışındaki alüminyum oksit üretiminden çıkan kırmızı çamur 01 04 10 01 04 07 dışındaki tozumsu ve pudramsı atıklar 01 05 04 Temizsu sondaj ı ve

Detaylı

Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi

Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi Yasal Gerekliliklere Uygunluk! Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlar amurlarının n Toprakta Kullanılmas lmasına Dair Yönetmelik (03.08.2010 tarihli

Detaylı

Kimyasal Fiziksel Arıtma Ağır Metal giderimi. Hakan Ünsal

Kimyasal Fiziksel Arıtma Ağır Metal giderimi. Hakan Ünsal Kimyasal Fiziksel Arıtma Ağır Metal giderimi Hakan Ünsal Kimyasal Fiziksel Arıtma Genel tanımlama İstenmeyen bileşiklerin zararsız bileşiklere dönüştürülmesi veya daha sonraki arıtma işlemleri için uygun

Detaylı

GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. www.tematas.com

GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. www.tematas.com GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER www.tematas.com İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. TEMATAŞ; 20 yılı aşkın tecrübeye sahip teknik kadrosu, profesyonel yönetim anlayışı ile işveren ve çalışan memnuniyetini sağlamayı kendisine

Detaylı

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN ATIKSU ARITMA TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Güçlü İNSEL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü Arıtma Hedefleri 1900 lerden 1970 lerin başına kadar Yüzücü ve askıda maddelerin giderilmesi Ayrışabilir organik madde arıtılması

Detaylı

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU Doç.Dr. K.Süleyman YİĞİT*, Mustafa GÜNDÜZ**, Gülay ŞERİT** Yrd.Doç.Dr. Mustafa YEĞİN*, Muhammet SARAÇ** İlhan BAYRAM***, Ünal BOSTAN***, Hakan PİR**

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ ARITMA ÇAMURLARI 850CK0101 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları:

EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları: EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları: Katı Atıklar: Katı atıkların içinde %40 ila %60 organik madde vardır ve bu organik maddeyi doğanın çevrim yasası içinde mutlaka değerlendirmek

Detaylı

KATI ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ SORU LİSTESİ

KATI ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ SORU LİSTESİ Tesiste katı atık üretimi oluyor mu? İnsanların ruh ve beden sağlığına, hayvan sağlığına, doğal bitki örtüsüne, yeşil alanlara ve binalara, toplumun düzeni ve emniyetine, yeraltı ve yüzeysel su alanları

Detaylı

BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI

BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI TC. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğü BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI 28 OCAK 2011 TEKĠRDAĞ SU KĠRLĠLĠĞĠ: Yeryüzündeki sular, güneşin

Detaylı

Elektroflokülasyon Elektrokoagülasyon tekniği 1940 yılından bu yana bilinen ve sanayide kullanılan bir teknolojidir.

Elektroflokülasyon Elektrokoagülasyon tekniği 1940 yılından bu yana bilinen ve sanayide kullanılan bir teknolojidir. ENVİ-CLEAN Sistemi Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde belirlenen kriterlere göre tesis atık sularının en iyi şartlara getirildikten sonra alıcı ortama verilmesi gerekmektedir. Bu konuda ülkemiz de Avrupa

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ÜRETİMİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ÜRETİMİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ÜRETİMİ Artan nüfus, kentlesme ve sanayilesmeye paralel olarak olusan katı atık miktarı da hızla artmakta ve kentler için giderek daha büyük bir sorun haline gelmektedir. Gelismis

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA Dr. Tamer COŞKUN 13 Mart 2012 Havalandırma Gerekli gazları suya kazandırmak (gaz halinden çözünmüş forma dönüştürmek)

Detaylı

Kentsel Atıksu Yönetimi

Kentsel Atıksu Yönetimi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK K BAKANLIĞI Kentsel Atıksu Yönetimi Buğçe e DOĞAN ÇİMENTEPE Çevre ve Şehircilik Uzmanı Çevre Yönetimi Y Genel MüdürlM rlüğü 07-10 Haziran 2012 - İstanbul Sunumun İçeriği Bakanlığımızın

Detaylı

ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ

ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ SU NEDEN ARITILIR? Mevcut su kaynaklarının kirlenmesini önlemek, Atıksuyu tekrar kullanılabilir hale getirmek, İçilebilecek kalitede su elde edebilmek için SU ARITIMI GENEL OLARAK;

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015 SU VERİMLİLİĞİ UYGULAMALARI 16.12.2015 E R K A N P E T E K A L ÇEVRE MÜHENDİSİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1987 epetekal@egeseramik.com EGE SERAMİK GENEL GÖRÜNÜŞ EGE SERAMİK UYDU GÖRÜNTÜSÜ EGE SERAMİK ATIK

Detaylı

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması 1 Uygulama Örnekleri 1.Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 2.Tehlikeli Maddelerin

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : Kazımiye Mah. Dadaloğlu Cad. No:32 /A Çorlu/Tekirdağ 59850 TEKİRDAĞ / TÜRKİYE Tel : 0 282 652 40 55 Faks : 0 282 652 04 56 E-Posta :

Detaylı

TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI

TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI Kasım 2014 Çimento Üretimi Çimento yarı mamulü olan klinker; kireçtaşı, marn ve kil gibi hammaddelerin öğütülüp homojenize

Detaylı

ANTALYA OSB ÇAMUR KURUTMA TESİSİ (ARBYDRY SİSTEM)

ANTALYA OSB ÇAMUR KURUTMA TESİSİ (ARBYDRY SİSTEM) ANTALYA OSB ÇAMUR KURUTMA TESİSİ (ARBYDRY SİSTEM) Antalya Organize Sanayi Bölgesi 1976 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuş ve 1992 yılında ilk etabının altyapıları tamamlanmış bir bölgedir. Toplam

Detaylı

Çevre hemen bizim cildimizin dış yüzeyinden itibaren başlar

Çevre hemen bizim cildimizin dış yüzeyinden itibaren başlar Çevre hemen bizim cildimizin dış yüzeyinden itibaren başlar Sağlıklı bir çevre insanın temel ihtiyacıdır. - Temiz hava - Temiz su ve - Kirlenmemiş saf torak anlamına gelir Bu nedenle de Atık imhası Dünya

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE ÜRETİLEN ÇEVRE-ATIK HİZMETLERİNİN FİYATLANDIRILMASI İLE TAKİP VE TAHSİLİNDE YAŞANAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

YEREL YÖNETİMLERDE ÜRETİLEN ÇEVRE-ATIK HİZMETLERİNİN FİYATLANDIRILMASI İLE TAKİP VE TAHSİLİNDE YAŞANAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ YEREL YÖNETİMLERDE ÜRETİLEN ÇEVRE-ATIK HİZMETLERİNİN FİYATLANDIRILMASI İLE TAKİP VE TAHSİLİNDE YAŞANAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Doç.Dr. İbrahim Demir İTÜ İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü idemir@itu.edu.tr,

Detaylı

Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci

Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci ÇED İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci Ayşegül KILINÇ MENEKŞE Zonguldak 2014 06.10.2010 tarih ve 27721 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe

Detaylı

Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş.

Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş. Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş. TEHLİKELİ ATIK Tehlikeli atıklar; patlayıcı, parlayıcı, kendiliğinden yanmaya müsait,

Detaylı

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu Speaker: Ercan Basaran, Uwe Späth LAR Process Analysers AG 1 Genel İçerik 1. Giriş 2. Proses optimizasyonu 3. İki optimizasyon

Detaylı

Susuzlaştırılmış Çamurun ısıl olarak Kurutulması

Susuzlaştırılmış Çamurun ısıl olarak Kurutulması Susuzlaştırılmış Çamurun ısıl olarak Kurutulması Konular 1. Tanıtım 2. Kurutulmuş Biyolojik katı maddenin Avantajları 3. Etkileşimdeki unsurlar 4. Çamurun Isıl olarak Kurutulması 5. Çamur Kurutma Teknolojileri

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler

Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler Die technische Anlagen der Deponiesickerwasserreinigung und Bespiele Kai-Uwe Heyer* *, Ertuğrul Erdin**, Sevgi Tokgöz** * Hamburg Harburg Teknik

Detaylı

RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ. Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız

RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ. Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız RANTEKO KURUTMA-YAKMA TEKNOLOJİSİ KURUTMA TEKNOLOJİSİ Buss-SMS-Canzler Çamur Kurutma Yatay İnce Film Kurutucu

Detaylı

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir.

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir. Kazan Kimyasalları FINEAMIN 06 Demineralize su kullanlan, yüksek basınçlı buhar sistemleri için korozyon ve kireçlenmeyi önleyici kimyasal Kullanıcı ve Çevre Dostu: FINEAMIN 06, doğada hemen hemen tümüyle

Detaylı

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER 2011 ATIK PİLLER Bu sunum; Atık Piller Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı

Detaylı

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 Çevre Mühendisliği Bölümü Selçuk Üniversitesi Dersin Öğretim Üyesi: Prof.Dr. Ali BERKTAY Tel. 2232093 e-mail: aberktay@selcuk.edu.tr Doç.Dr. Bilgehan

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası EK LİSTE-1/8 SO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu TS ISO 7935 Emisyon (1) CO CO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu İnfrared Metodu Elektrokimyasal Hücre Metodu İnfrared Metodu TS ISO 12039 TS ISO 12039 O 2 Elektrokimyasal

Detaylı

I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra

I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra fiziksel ve ekonomik ömrünü tamamlar ve artık kullanılamaz

Detaylı

YÖNETMELİK TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

YÖNETMELİK TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK 30 Mart 2010 SALI Resmî Gazete Sayı : 27537 Çevre ve Orman Bakanlığından: YÖNETMELİK TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 14/3/2005 tarihli ve 25755

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2007 yılı içerisinde Atıksu Arıtma Dairesi Başkanlığı nca 6 adet atıksu arıtma tesisi işletilmiştir. ÇİĞLİ ATIKSU ARITMA TESİSİ İzmir Büyük Kanal Projesi nin son noktası

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1. GİRİŞ 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1-1 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları (I) Su Kirliliği

Detaylı

SÖZLÜK KELİME-KELİME GRUBU

SÖZLÜK KELİME-KELİME GRUBU SÖZLÜK Aşağıda proje araştırmanızda karşılaşabileceğiniz kelime ve kelime grupları listelenmiştir. Anlayamadığınız yeni kelimeleri koçunuza ya da başka bir yetişkine sormayı lütfen unutmayın. KELİME-KELİME

Detaylı

Tarama Malzemesi için Kireç ve Kireç temelli Bağlayıcılar. Pavel Hanzl, Kasım 2011

Tarama Malzemesi için Kireç ve Kireç temelli Bağlayıcılar. Pavel Hanzl, Kasım 2011 Tarama Malzemesi için Kireç ve Kireç temelli Bağlayıcılar Pavel Hanzl, Kasım 2011 Özet Çamur ve zemin uygulamalarında kirecin fonksiyonları Susuzlaştırma ve flokülasyon Stabilizasyon, kirliliğin blokajı,

Detaylı

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile Kirletilmiş Suları Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su Teknolojisi www.ayhandoyuk.com.tr Nisan 2015 www.ayhandoyuk.name www.aydowater.com.tr www.aydosu.com

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

Bu Yönetmelik Gölyaka Belediye Meclisinin 05.07.2002 tarih ve 2002/5 Sayılı Kararı ile kabul edilmiştir.

Bu Yönetmelik Gölyaka Belediye Meclisinin 05.07.2002 tarih ve 2002/5 Sayılı Kararı ile kabul edilmiştir. -2002- Bu Yönetmelik Gölyaka Belediye Meclisinin 05.07.2002 tarih ve 2002/5 Sayılı Kararı ile kabul edilmiştir. İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Sayfa No : Amaç 2 Kapsam 2 İKİNCİ BÖLÜM Katı Atıkların Depolanması,

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı

GERİ DÖNÜŞÜM ODAKLI ARITMA ÇAMURUNU DEĞERLENDİRME

GERİ DÖNÜŞÜM ODAKLI ARITMA ÇAMURUNU DEĞERLENDİRME GERİ DÖNÜŞÜM ODAKLI ARITMA ÇAMURUNU DEĞERLENDİRME Deniz KURT İşletmeler Müdürü 1 Başlıklar 1. Arıtma Çamurları 2. Türkiye deki Durum 3. Solar Kurutma Teknolojisi 4. Fethiye Solar Kurutma Tesisi 5. Dünyada

Detaylı

Hazırlayan: İnş.Yük.Müh. Yasin Engin yasin.engin@gmail.com www.betonvecimento.com

Hazırlayan: İnş.Yük.Müh. Yasin Engin yasin.engin@gmail.com www.betonvecimento.com ATIK SU ARITMA TESIİSIİ UÇUCU KUÜ L KULLANIMI Hazırlayan: İnş.Yük.Müh. Yasin Engin yasin.engin@gmail.com www.betonvecimento.com 12/1/2014 1. GİRİŞ Atık su arıtma tesislerinde özellikle atık su ile temas

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

5 Mart 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29286 TEBLİĞ

5 Mart 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29286 TEBLİĞ 5 Mart 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29286 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: KOMPOST TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; bir faaliyet

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 9 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 1. Koagülasyon- Flokülasyon Prosesleri 2. Elektrokoagülasyon Prosesi 3. Kimyasal Çöktürme Prosesleri 4. Su Yumuşatma Prosesleri 5. Adsorpsiyon Prosesleri 6.

Detaylı

KONU BAŞLIĞI Örnek: ENERJİ VERİMLİLİĞİ NELER YAPILACAK? KISA SLOGAN ALTINDA KISA AÇIKLAMA (1 CÜMLE)

KONU BAŞLIĞI Örnek: ENERJİ VERİMLİLİĞİ NELER YAPILACAK? KISA SLOGAN ALTINDA KISA AÇIKLAMA (1 CÜMLE) KONU BAŞLIĞI Örnek: ENERJİ VERİMLİLİĞİ NELER YAPILACAK? KISA SLOGAN ALTINDA KISA AÇIKLAMA (1 CÜMLE) GÖRSEL MALZEME (FOTO, GRAFİK, ŞEKİL, LOGO VB.) GRAFİK VEYA TABLO (STRATEJİK PLANDA VERİLEN HEDEF VE ONLARA

Detaylı

ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ

ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ GAZ VE SIZINTI SUYU OLUŞUMU ZEMİNE ETKİSİ VE BUNA BAĞLI ÇEVRESEL ZEMİN İNCELEMESİ DERSİN SORUMLUSU YRD.DOÇ.DR. AHMET ŞENOL HAZIRLAYANLAR MUHAMMED ALİ MUTLUAY 2013138026 YUNUS MERT

Detaylı