Arıtılmamış atıksu içindeki önemli miktarlarda koku veren maddeler, Biyolojik arıtmada oluşan ve uzaklaştırılması gereken çamurun, ham atıksu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Arıtılmamış atıksu içindeki önemli miktarlarda koku veren maddeler, Biyolojik arıtmada oluşan ve uzaklaştırılması gereken çamurun, ham atıksu"

Transkript

1 1 1. GİRİŞ Nüfusun yoğun olduğu yörelerde, kirletici miktarının daha fazla olması, kirlenmenin öncelikle büyük yerleşim bölgelerinde hissedilmesine yol açmıştır. Bundan dolayı, atıksu bertarafı çalışmaları hemen hemen tamamıyla büyük yerleşim bölgeleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Literatürde, büyük yerleşim yerleri için arıtma tesislerinin dizayn, yapım ve işletmeleri ile ilgili olarak yeteri kadar çalışmaya rastlanmakta iken, özellikle küçük yerleşim yerleri için bu bilgiler yetersiz kalmaktadır. Yakın geçmişe kadar kırsal alanlardaki yerleşim bölgelerinde öncelikli olarak su temini problemleriyle uğraşılmış, atıksu yönetimi ile ilgili herhangi bir planlama ve teknoloji geliştirme çalışmaları yapılmamıştır. Fakat son yıllarda kirlenme boyutunun artması, hayat standardının yükselmesi ve benzeri etkiler dolayısıyla insanların daha sağlıklı bir çevrede yaşama isteği, küçük yerleşimlerin atıksularının bertarafı yönünde de çalışmaların yapılmasına yol açmıştır. Bu eğilim, özellikle gelişmiş ülkelerde görülmüştür. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise bu konudaki çalışmalar ilk olarak tatil sitelerinin atıksularının bertarafı ile başlamıştır. Arıtma çamurlarının önemli bir kısmının su olması nedeniyle kapladıkları hacim oldukça fazladır. Özellikle biyolojik arıtma işleminden oluşan arıtma çamurlarının organik madde içeriği çok yüksek olduğu için bu tip çamurlar bozunma ve kokuşma eğilimindedir. Arıtma tesislerinin çeşitli kademelerinde oluşan, arıtma prosesine ve atıksu tipine bağlı olarak farklı özelliklere sahip olan arıtma çamurlarının nihai olarak bertaraf edilmesinden önce suyunun alınması esastır. Arıtma çamurlarının su verme özellikleri, çamurun tipine ve uygulanan prosese göre değişim göstermektedir. Mekanik su alma işlemleri öncesinde çamura uygulanan şartlandırma, su alma veriminin arttırılması açısından son derece önemli bir işlemdir. Çıkan çamur hacimce büyük olup, işlenmesi ve bertarafı atıksu arıtma alanında oldukça karmaşık bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Çamur probleminin karmaşık olmasının başlıca sebepleri:

2 2 Arıtılmamış atıksu içindeki önemli miktarlarda koku veren maddeler, Biyolojik arıtmada oluşan ve uzaklaştırılması gereken çamurun, ham atıksu içerisindeki organik maddelerden farklı bir yapıda, bozunma ve kokuşma eğiliminde olması, Çamurun sadece küçük bir kısmının sudan oluşması, bu yüzden büyük hacimler işgal etmesi olarak özetlenebilir. Su ve atıksu arıtma tesislerinde oluşan çamurların, uygun arıtma işlemlerinden geçirilip, gerekli çevre sağlığı kriterlerini yerine getirerek bertaraf edilmesi esastır. Arıtma çamurlarının ekonomik ve verimli bir şekilde işlenmesi, fiziksel ve kimyasal yapılarının uygun analiz yöntemleriyle belirlenmesine dayalıdır. Bu çalışma ile biyolojik arıtma sistemine dayalı evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesislerinin arıtma çamurlarının laboratuar şartlarında çökelme özellikleri, kimyasal yöntemlerle susuzlaştırılması ve şartlandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Başarakavak (Konya), Beyşehir evsel atıksu arıtma tesislerinden ve Beyteks endüstriyel atıksu arıtma tesisinden belirli aralıklarla alınan çamur numunelerinin üzerinde kimyasal şartlandırma yöntemi uygulanarak, su verme özelliklerinin iyileştirilmesi amacıyla laboratuar koşullarında denemeler yapılmıştır.

3 3 2. KAYNAK ARAŞTIRMASI Filibeli ve Ayol (22), evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesislerinden alınan çamur örnekleri üzerinde kimyasal şartlandırma yöntemi uygulayarak, çamurların su verme özelliklerinin geliştirilmesini amaçlamışlardır. Çalışmalarında FeCl 3.6H 2 O, Al 2 (SO 4 ) 3.18H 2 O, Ca(OH) 2 ve katyonik polimer ile bunların kombinasyonlarını denemişlerdir. En iyi flok formu için Buchner Hunisi testi uygulanarak özgül filtre direnci (ÖFD), kapiler emme süresi (KES) ve santrifüjlenebilir çökebilirlik indeksi (SÇİ) belirlenmiş; bu parametreler ile çamur katı madde içeriği, su içeriği ve organik madde muhtevaları arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Çalışmada; karışık ham çamur numunesi için optimum FeCl 3.H 2 O dozu 25 mg/l olarak bulunmuştur. Bu değerde SÇİ %5 ve çamur hacim indeksi (ÇHİ) 1 ml/g belirlenmiştir. FeCl 3.H 2 O-polimer için optimum doz 15 mg/l+1 mg/l ve SÇI %4, ÇHİ 9 ml/g; Al 2 (SO 4 ) 3.18H 2 O için optimum doz 3 mg/l; Al 2 (SO 4 ) 3.18H 2 O-polimer için 4 mg/l+1 mg/l olarak belirlenmiştir. Hacıhanefioğlu ve Bayat (1979) yaptıkları çalışmada, atık aktif çamurların susuzlaştırması üzerine, kimyasal şartlandırıcıların (FeCl 3, kireç ve anyonik polielektrolit) etkisini incelemişlerdir. Bu amaçla özgül filtre direnci ölçümleri yapmışlardır. Ham çamurun özgül filtre direnci (ÖFD) 1.4x1 6 m/kg bulunmuştur. %19 kireç, %.1 PE ve FeCl 3 ün farklı kombinasyonları denenmiş ve kimyasal şartlandırıcıların optimum dozuna 1 ml numuneye %19 luk.855 ml kireç + %6 lık.27 ml FeCl 3 + %1 lik.1 ml anyonik PE özgül filtre direncin.16 x 1 6 m/kg de ulaşmışlardır. Kaynak ve Filibeli (25) in yaptıkları çalışmada, şartlandırma işleminin arıtma tesisi çamurlarının su verme kapasitesi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Biyolojik ham çamur farklı dozlardaki katyonik (KWD-35, 598SB, SNF 598), noniyonik (KWD-2LT) ve anyonik (KWD A-55) polimerler ile klasik jar testi metodu kullanılarak şartlandırılmış ve çalışmalar şartlandırılan çamur örneklerinin su verme özellikleri belirlenmiştir. Uygun şartlandırıcı ve dozunun belirlenmesinde özgül filtre direnci, kapiler emme süresi ve zeta potansiyeli ölçümleri temel parametreler olarak kullanılmıştır. Sonuçta; minimum özgül filtre direnci ve kapiler emme süresi, KWD-

4 4 35 için mg/l, 598 SB için 2 SNF 598 için 26 mg/l doz aralığında bulunmuştur. KWD A-55 ve KWD-2LT için ile yapılmış şartlandırma işleminin çamur örneklerinin su verme kapasitesinin geliştirilmesi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Katyonik polimer ile yapılan şartlandırma işleminin arıtma çamurlarının su verme özelliklerinin geliştirilmesinde önemli bir rol oynadığı belirlenmiştir. Seka ve Verstraete (23) yaptıkları çalışmada, aktif çamur floklarının kesmeye karşı duyarlılıklarını araştırmışlardır. Bu testin konusunu oluşturan çamur numuneleri kesme uygulanan SV 3S ile kontrol numunesi SV 3C değerleri kullanılarak bir % oran bulmuşlardır. Bu bulunan % değer 1 den küçükse kesmeye karşı direnç göstermediğini ifade eder. Berktay (1998) yaptığı çalışmada, atıksuyun biyolojik arıtımında basınç kullanımının, çamurun çökelme ve filtreden geçirilme özellikleri üzerine etkisini araştırmıştır. Çalışmada çamur çökelme ve filtrasyon özelliklerini belirlemek amacıyla özgül filtre direnci, çamur özgül direnci parametreleri kullanılmıştır. Araştırıcı basınçlı üniteden alınan çamur için bir ön havalandırma ve karıştırma işlemi uyguladıktan sonra spesifik çamur hacim indeksinin 217 ml/g dan 6 ml/g a kadar düştüğünü ve spesifik özgül direnç değerinin 51.9 x 1 13 m/kg olduğunu belirlemiştir. Sonuçta, basınçlı üniteden alınan çamurun iyi çökelme özellikler gösterebilmesi ancak bir ön havalandırma ve karıştırma işleminden sonra olabilmektedir. Çamur susuzlaştırma deneylerinin sonucunda ise, basınçlı üniteden alınan çamurun referans üniteden alınan çamura göre daha kolay susuzlaşabildiğini gözlemlemiştir. Küçükhemek ve Berktay (25) ın yaptıkları çalışmada, bir evsel atıksu arıtma tesisinin uzun havalandırmalı aktif çamur prosesinde oluşan çamurların stabilizasyonu incelenmiştir. Bu çamurların karakterizasyonunu belirlemek için mikrobiyolojik, fiziksel ve kimyasal analizler yapılmıştır. Tesisten çıkan arıtma çamurunun USEPA ya göre B Sınıfı, Avrupa Birliği taslak yönetmeliğine göre ise Geleneksel Standart arıtma çamuru niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Buna göre arıtma çamurunun mikrobiyolojik özellikler açısından belli şartlar ve kısıtlamalarla arazide kullanılabileceği, fiziko-kimyasal özellikleri ile bitki gelişimi ve toprak ıslahı için uygun bir organik materyal olabileceği kanaatine varılmıştır.

5 5 Ubay (1995) yaptığı çalışmada, birincil çamurların suyunu verebilme özelliğini belirlemiş ve sistemde yer alan yatay bant filtrelerin veriminin artırılması amacıyla Aluminyum sülfat ve Zetag-57, C1, Praestol polielektrolitler kullanmıştır. Çalışmada özgül filtre direnci metodu uygulanmış ve sonuçta; ön çöktürme çıkışından alınan çamurlar üzerine 15 mg/l alum ilave edildiğinde özgül filtre direncinin.78 x 1 12 m/kg a (ham çamur ÖFD 1.56 x 1 12 m/kg) ve 15 mg/l Zetag 57 PE ilave edildiğinde özgül filtre direnci.84 x 1 12 m/kg a düştüğü gözlenmiştir. 15 mg/l C1 PE ilave edildiğinde ÖFD 2.1 x 1 12 m/kg ve 2.5 mg/l praestol PE ilave edildiğinde ÖFD 18 x 1 12 m/kg belirlenmiştir. Kimyasal madde ilave edilmeden önceki duruma göre özgül direncin arttığı, dolayısıyla çamur özelliklerinin bozulduğu belirlenmiştir. Hacıhanefioğlu ve Barlas (1994) ın yaptıkları çalışmada, bir aerobik yukarı akışlı reaktörde çamura spesifik direnç ölçümleri yapılmış ve çamurun suyunu verme özelliği incelenmiştir. Özgül filtre direnci (r) ölçümleri, kimyasal şartlandırma uygulanmadan ve FeCl 3 ile kimyasal şartlandırma sonrası yapılmıştır. Şartlandırma yapılan numunede optimum doz.2 g FeCl 3 /1 ml, r = x 1 9 s 2 /g, şartlandırma yapılmayan numunede r = 1.4 x 1 6 s 2 /g olarak belirlenmiştir. Sonuçta, spesifik direncin proses performansına bağlı olarak değiştiği, kimyasal şartlandırmayla spesifik direncin azaltılabildiği, çamur katı konsantrasyonu ve katıların boyut dağılımının çamur susuzlaştırmada önemli olduğu saptanmıştır. Öztürk ve ark., (1994) endüstriyel atıksuların arıtıldığı iki kademeli (anaerobikaerobik) atıksu arıtma tesisinin biyolojik çamurlarına kimyasal şartlandırma uygulamışlardır. Şartlandırıcı olarak Alum ve Zetag-57 polielektrolit kullanılmıştır. Çalışmada özgül filtre direnci (ÖFD) ve kapiler emme süresi (KES) parametreleri optimum doz belirlemede kullanılmış ve alüm içim optimum doz 2 mg/l, polielektrolit için optimum doz 15 mg/l olarak tesbit edilmiştir. Kocakulak ve ark. (25) yaptıkları tekli ve ikili şartlandırma çalışmalarında polielektrolitlerle alum çamurlarını şartlandırarak susuzlaşabilirliklerini araştırmışlardır. Çalışmada farklı PE (anyonik, katyonik, noniyonik) dozlarının şartlandırmaya etkileri araştırılmış ve optimum şartlandırıcı dozu belirlenmiştir. Aynı zamanda çamur yumak direnci ve zeta potansiyeli ölçülerek susuzlaşabilirlik üzerine etkileri incelenmiştir. Sonuçta; ikili şartlandırmada tekli şartlandırmaya göre daha iyi

6 6 susuzlaşabilirlik sağlanmış, daha düşük polielektrolit dozu ile minimum kapiler emme süresi değerine ulaşılmış ve daha güçlü yumak elde edilmiştir. Alum çamuru kullanarak yapılan ikili şartlandırmada, anyonik PE üzerine katyonik PE ilave edildiğinde 3 mgpe/g KM dozunda KES değeri 1.2 s elde edilmiştir. Katyonik PE üzerine anyonik PE ilave edilerek elde edilen susuzlaşabilirliğin daha iyi olduğu görülmüştür. Tekli şartlandırmada katyonik PE daha iyi uyum sağlamış olup optimum doz olan 3 mg PE/g KM yi veren KES değeri 11.1 s bulunmuştur.

7 7 3. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNDE OLUŞAN ÇAMURLAR 3.1. Arıtma Çamurlarının Kaynakları ve Özellikleri Arıtma çamurları su ve atıksu arıtma tesislerinin işletilmesi sırasında veya sonrasında oluşan, genellikle sıvı veya yarı katı formda olup kullanılan prosese ve işletmeye bağlı olarak % oranında katı içeren bir yan üründür. (Filibeli, 22; Öztürk ve ark., 25). Atıksu arıtma tesislerinde çamur, ızgaralar, kum/yağ tutucular, ön çökeltim tankları, kimyasal çökeltim tankları ve fazla biyolojik çamurlardan kaynaklanmaktadır (Kestioğlu, 21). Çamur işleme, arıtma ve bertaraf sistemlerini tasarlayabilmek için arıtma sisteminde oluşan çamurun kaynağı, özellikleri ve miktarının bilinmesi gerekmektedir. Arıtma çamurlarının bazı fiziksel özellikleri Çizelge 3.1. de verilmiştir (Filibeli, 22; Kestioğlu, 21). Çamurun fiziksel parametreleri, arıtma çamuru hakkındaki işlenebilirlik bilgilerini; kimyasal parametreleri, çamurun içinde bulunan besinlerin (nutrient) ve toksik/tehlikeli maddelerin varlığını ve dolayısıyla tarım için kullanılıp kullanılamayacağını; biyolojik parametreler ise atıksu çamuru içindeki mikrobiyolojik faaliyetleri ve organik madde/patojenlerin varlığını ve böylelikle çamurun emniyetli bir şekilde kullanılıp kullanılamayacağını belirler.

8 Çizelge 3.1. Arıtma sistemlerinden kaynaklanan çamur ve katı atıkların özellikleri (Filibeli, 22; Kestioğlu, 21). Katı madde veya çamur Izgara Atıkları Özellikleri Katı madde veya çamur Izgara çubukları arasında tutulabilecek büyüklükteki bütün organik ve inorganik maddeleri kapsar. Organik madde içeriği atıksu toplama sistemi türü ve mevsimlere göre değişir. Bu maddeler doğrudan doğruya sistemden uzaklaştırılarak katı atık depolama alanlarında bertaraf edilirler. Köpük, Yağ ve Gres Özellikleri Köpük, ön ve son çökeltim havuzu yüzeyinden sıyrılan yüzebilir nitelikli maddelerden oluşur. Gres, bitkisel ve mineral yağlar, hayvansal yağlar, sabun, yiyecek atıkları, meyve ve sebze atıkları, saç kağıt, paçavra, sigara izmaritleri, plastik vb. maddeler içerebilir. Köpüğün özgül ağırlığı 1. den küçüktür, genellikle.95 civarındadır. Kum/yağ tutucunun yüzeyinden alınan yağlı maddeler sıyırıcılarla alınarak özel bölgelere iletilirler. Katı madde veya çamur Kum Tutucu Atıkları Özellikleri Yüksek hızlarda çökebilen inorganik içerikli olmakla beraber havalandırmalı kum/yağ tutucu gibi ünitelerde yağ ve gres gibi maddeler de tutulduklarından dolayı bu ünitelerin yüzeyinden sıyrılan çamurların organik madde içeriği de fazla olabilmektedir. Bu çamurlar herhangi bir işleme maruz bırakılmadan çöp depolama sahalarına gönderilerek bertaraf edilirler. Ayrıca bu ünitelerin yüzeyinden toplanan yağlı maddeler de varillerde toplanarak uygun bir şekilde bertaraf edilir. Ön Çökeltim Çamuru Ön çökeltim tanklarında elde edilen çamurlar saatlik süreler içerisinde çökebilen organik ve inorganik içerikli katı maddelerdir. Bu çamurlar büyük oranda organik madde içeriğinden ve bozunmaya, kokuşmaya meyilli olduklarından dolayı bertaraf edilmeden atılmaları sakıncalıdır bu yüzden biyolojik arıtma çamurlarıyla birlikte bertaraf edilmeleri mümkündür. Bu çamurlar genellikle gri kahve renkli ve kötü kokuludur. Uygun işletme koşullarında kolayca çürütülebilir. Ayrıca, ön çökeltim havuzlarının yüzeylerinde yağ ve köpük benzeri çamurların birikimi de söz konusudur. Aktif Çamur Aktif çamur genellikle kahverengi, floklu görünümdedir. Rengi koyuysa septik koşullar başlamış demektir. Renk açıksa yeterince havalanmamış olabilir. İyi koşullardaki çamur, toprak kokusundadır. Hızla septik olma eğilimindedir ve istenmeyen kokular yayabilir. Tek başına veya ön çökeltim çamuru ile karıştırılarak çürütülebilir. Kompostlanmış Çamur Rengi koyu kahve ile siyah arasındadır, fakt kompostlaştırma işlemi sırasında eski kompost ve odun talaşı kullanılmışa, rengi değişebilir. İyi kompostlanmış çamurun kokusu rahatsız edici değildir, bahçe tipi toprak şartlandırıcısı olarak ticari amaçlı kullanılabilir. Damlatmalı Filtre Çamuru Damlatmalı filtre humusu, floklu yapıda, taze olduğu zaman kokusuzdur. Genellikle diğer çamurlara göre daha yavaş bozunur. Filtre humusunda kurtçuklar fazla ise çabucak zararsız hale gelir. Damlatmalı filtre çamuru kolay çürür. Aerobik Çürümüş Çamur Aerobik olarak çürümüş çamurun rengi açık kahverenginden koyu kahveye doğru değişir ve floklu görünümdedir. Aerobik çürümüş çamurların kokusu rahatsız edici değildir, küf kokusu ile tanınır. İyi çürümüş aerobik çamur, kurutma yataklarında kolayca suyunu verir. Atık Alum Çamur Gri sarı renkte, kokusuzdur. Kurutma yataklarında suyunu almak zordur. Kurutma yataklarında suyunu almak zordur. 8

9 Çizelge 3.1. Devamı (Filibeli, 22; Kestioğlu, 21). Katı madde veya çamur Özellikleri Katı madde veya çamur Kimyasal Çökeltim Çamurları Kimyasal çökeltim tanklarında, kimyasal maddelerin ilavesiyle giderilen toksik maddelerin özelliklerine göre çamur oluşmaktadır. Metal tuzlarının kimyasal çökelmesi sonucu oluşan çamurlar, genellikle koyu renklidir. Hatta çok miktarda demir içeriyorsa yüzeyi kırmızımtıraktır. Kireç çamurları gri kahve rengidir. Kimyasal çamurların hissedilebilir bir kokusu olmakla birlikte ön çökeltim çamuru kadar kötü değildir. Bu çamur sümüksü yapıdadır, demir ve alüminyum hidratlar çamura jelatinimsi yapı verirler. Çamur tank içinde uzun süre kalırsa, ön çökeltim çamuruna benzer şekilde fakat daha yavaş bozunmaya başlar. Önemli miktarlarda gaz çıkışı olabilir, uzun depolama süresine bağlı olarak çamur yoğunluğu artar Anaerobik Çürümüş Çamur Özellikleri Rengi koyu kahve renktensiyaha doğrudur ve önemli miktarda gaz içerir. Tamamen çürüdüğünde rahatsız edici değildir, kokusu belirsizdir, yanık lastik ve sıcak katran kokusu hissedilir. Kum yatak üzerine ince bir tabaka halinde serildiğinde, katı maddeler geride temiz bir su bırakarak çıkan gaz ile birlikte kum yatak üzerine taşınır. Çamur kururken gaz açığa çıkar, bahçe toprağı kokusunda çok kırılgan bir yüzey oluşur. Katı madde veya çamur Flotasyon Çamurları Özellikleri Bu çamurlar; yağ; gres ve AKM gibi yoğunluğu suyun özgül ağırlığından küçük ve organik içeriği yüksek olan yüzücü maddelerdir. Bu çamurlar ekseriyetle çamur yoğunlaştırıcılarında yoğunlaştırıldıktan sonra varillerle toplanarak ayrı olarak bertaraf edilmelerine rağmen, bazı durumlarda biyolojik arıtma çamurlarıyla birlikte bertaraf edilebilmektedir. 9

10 1 Izgaralarda, havalandırmalı kum/yağ tutucularda, ön çökeltim havuzlarında ve flotasyon havuzlarında oluşan çamurların fiziksel özellikleri Çizelge 3.2. de verilmektedir. Kimyasal arıtım ve biyolojik arıtım sonucu oluşan çamurların özellikleride Çizelge 3.3. de verilmektedir. Çizelge 3.2. Arıtma ünitelerinde oluşan çamurlar ve özellikleri (Kestioğlu, 21). Parametre Izgara Çamurları Kum Tutucu Çamurları Yağ Tutucu Çamurları Ön Çökeltim Çamurları Flotasyon Çamurları Su Muhtevası (%) Katı Madde Miktarı (%) Yoğunluk (kg/m 3 ) Çizelge 3.3. Alum kullanarak oluşan çamurların ve biyolojik arıtma çamurlarının fiziksel özellikleri (Kestioğlu, 21). Parametre Alum Çamurları Biyolojik Çamurlar Su Muhtevası (%) Katı Madde Miktarı (%) Yoğunluk (kg/m 3 ) Kimyasal pıhtılaştırma, yumaklaştırma ve çökeltim işlemleri ile atıksudan uzaklaştırılan arıtma çamurları, giderilen askıda katı maddelerin yanı sıra koagülant olarak kullanılan kimyasal maddelerin reaksiyonu sonucu oluşan Al(OH) 3 veya Fe(OH) 3 çökeltilerini de içermektedir (Filibeli, 22).

11 Arıtma Çamurlarının Fiziksel Özellikleri Evsel nitelikli atıksuların arıtıldığı arıtma tesislerinde oluşan arıtma çamurlarının özellikleri birbirine benzemekle beraber, endüstriyel kaynaklı arıtma çamurlarının özellikleri endüstriden endüstriye büyük farklılıklar göstermektedir. Her endüstri için oluşacak çamur karakterizasyonu ayrı ayrı yapılmalıdır Yoğunluk Birim hacimdeki çamur kütlesine yoğunluk, aynı hacimdeki suyun kütlesine oranı ise izafi yoğunluk olarak tanımlanır. Birçok çamur numunesi için izafi yoğunluk yaklaşık dır Çamur katı madde içeriği Arıtma çamurlarındaki katı maddeler, süspanse ve çözünmüş katı maddeler olmak üzere iki kısımda incelenir (Şekil 3.1.). Arıtma Çamurlarında Bulunan Katı Maddeler Çözünmüş Katı Maddeler Askıda Katı Maddeler İnorganik Organik Organik Çözünmüş Çözünmüş Uçucu Katı Katı Katı Maddeler Maddeler Maddeler İnorganik Organik Organik Askıda Askıda Uçucu Katı Katı Askıda Maddeler Maddeler Katı Maddeler Şekil 3.1. Arıtma çamurlarının katı maddeler açısından sınıflandırılması (Kestioğlu, 21).

12 12 Çamurun katı ve sulu kısımları arasındaki ilişki katı madde konsantrasyonu olarak tanımlanır ve mg/l veya % Katı Madde (%KM) olarak belirtilir. Konsantre atıklar için mg/l olarak bulunan değer %KM ye çevrilemez. Bunun için darası alınmış buharlaştırma kapları içine belli miktarda numune alınır, yaş çamurla birlikte kabı tartılır ve etüvde buharlaştıktan sonra tekrar tartım yapılır. Aradaki fark giderilen nem miktarıdır ve katı madde %KM olarak hesaplanır. Ağırlık/ağırlık olarak ifade edilir. Katı madde ve su muhtevası arasındaki ilişki aşağıdaki gibidir: % KM = 1 - % Su Muhtevası Çizelge 3.4. de çeşitli arıtma işlemlerinde beklenen KM konsantrasyonları verilmektedir. Çizelge 3.4. Çeşitli arıtma işlemlerinde beklenen çamur KM konsantrasyonları (Metcalf ve Eddy, 24) KAYNAK ÇAMUR KM KONSANTRASYONU % KM Aralık Tipik Ön çökeltim tankı Ön çökeltim çamuru Son çökeltim tankı Atık aktif çamur Ön çökeltim havuzu olan Ön çökeltim havuzu olmayan Damlatmalı filtre humusu Gravite yoğunlaştırıcı Sadece ön çökeltim çamuru Ön çökeltim çamuru ve atık aktif çamur Ön çökeltim çamuru ve damlatmalı filtre humusu Santrifüj yoğunlaştırıcı Sadece atık aktif çamur Anaerobik çürütücü Sadece ön çökeltim çamuru Ön çökeltim çamuru ve atık aktif çamur Aerobik çürütücü Sadece ön çökeltim çamuru Ön çökeltim çamuru ve atık aktif çamur

13 Çamur hacim ilişkisi Çamur, genellikle çökebilme özellikleriyle karakterize edilir. Belirli bir çamur numunesinin çökelme hızı çamur katı madde konsantrasyonunun bir fonksiyonudur. Çamurun çökebilme özelliği bir aktif çamur tesisinin işletilmesinde en önemli parametrelerden biridir. Çamur hacim indeksi (ÇHİ), çamurun çökebilme özelliğinin belirlenmesinde kullanılan ve basit bir parametredir. ÇHİ, 1 g katı maddenin 3 dak çökelme sonucunda işgal ettiği hacimdir ve ml/g olarak ifade edilmektedir. Seyreltik çamurlar (ÇHİ<1) daha hızlı, konsantre çamurlar (ÇHİ >1) daha yavaş çökerler Çamurdaki suyun dağılımı Çamurdaki suyun hangi formda olduğuna bağlı olarak su verme işlemlerinden hangisinin daha etkili olacağı değişmektedir. Çamurdaki suyu dört grup halinde incelemek mümkündür (Filibeli, 22). Serbest Su: Çamur partiküllerine bağlı olmayan ve graviteli çökelme ile kolaylıkla ayrılabilen sudur. Flok Suyu: Çamur flokları içinde hapsedilmiş su olup, yumakla birlikte hareket eder ve mekanik su alma işlemleriyle giderilebilir. Kapiler Su: Partiküllerin üzerinde bağlı halde bulunur ve bu partiküllerin sıkıştırılarak deformasyonları sonucu uzaklaştırılabilirler. Kimyasal Bağlı Su: Partiküller içinde kimyasal olarak bağlanmış sudur.

14 Çamurun su verme özellikleri Doğal ve mekanik su alma işlemleri, nihai bertaraf öncesinde çamur hacmini azaltmak ve çamurda yüksek katı madde içeriğine ulaşmak amacıyla kullanılmaktadır. Çamur şartlandırma işlemi ise çamurun su verme özelliğini geliştirmek ve mekanik su alma işleminin verimini arttırmak amacıyla yaygın olarak uygulanmaktadır. Elutrasyon, termal şartlandırma, dondurma çözme gibi pek çok şartlandırma yöntemi olmakla birlikte kimyasal şartlandırma bu yöntemler arasında en yaygın kullanılan yöntemdir (Chen ve diğ., 1996; Lee ve Liu., 2; Lee ve Liu., 21; Wu ve diğ., 2). Çamur susuzlaştırma metotlarının seçiminde, atıksuyun özellikleri ve biyolojik prosesin tipi en önemli belirleyici faktördür. Bu çalışmada göz önünde bulundurulması gereken bir diğer belirleyici faktör de, atıksu arıtma sistemlerinin çalışma şartlarının çamur susuzlaştırmaya etkisidir (Hacıhanefioğlu ve Barlas, 1994). Çamurun işlenmesinin zorluğu ve ekonomisi, çamur susuzlaştırma ünitelerinden sonra oluşan son üründe kalan su miktarıyla direkt olarak ilgilidir. Bu nedenle, çamur yönetiminde daha yüksek kuru madde içeriğine sahip bir materyalin elde edilmesi önemli bir amaç olarak ortaya çıkmaktadır (Dentel ve diğ., 2; Ayol ve diğ., 24). Literatüre geçmiş, çamur susuzlaştırmaya etki eden birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörler iki ana başlık altında toplanabilir. Bunlar; (1) Partikül boyutu ve ph ilişkisi, (2) Mikrobiyal yapı ve proses koşullarıdır. Partikül Boyutu ve ph İlişkisi: Partikül boyutu, çamur suyunun alınması üzerinde doğrudan etkisinin yanı sıra, çamur susuzlaştırmada etkili diğer faktörlerle de etkileşim içindedir (Cristensen ve Stule, 1979). Çamur susuzlaştırmada kullanılan organik ve inorganik yumaklaştırıcıların etkisi partiül boyut değişimi ile sağlanır. Isıl işlemlerin çamur susuzlaştırmadaki etkisi de partikül boyutu ile ilişkili olarak açıklanabilir. Bunlara ek olarak, mekanik karıştırma işlemlerinin çamur partikül boyutunda küçülmeye neden olduğu görülmüştür. Partikül boyutuna ve dolaylı olarak da susuzlaştırma özelliğine etki eden en önemli parametrelerden biri de,

15 15 ph dır. Çamur susuzlaştırmada, depolama süresi de dikkat edilmesi gerekli bir faktördür. Mikrobiyal Yapı ve Proses Koşulları: Çamur özelliklerinin çamur filtrasyonuna etkilerinin incelendiği bir çalışmada atık çamur susuzlaşma özelliğinin mikrobiyal yapı ile ilişkili olduğunu gözlemlemiş, çamur susuzlaşma hızının çamurun karbonhidrat ve protein içeriğinin değişimine bağlı olduğu sonucuna varmıştır (Hacıhanefioğlu ve Barlas, 1994). Bu konuda yapılan bir başka çalışmada ise, özgül direnç-çamur yaşı ilişkisi, partikül boyut dağılımına bağlı olarak açıklanmıştır. Yapılan çalışmada da dikkat çekici diğer bir konuda, susuzlaşma yeteneğinin çamurun flok oluşturabilme yeteneği ile ilişkili olduğu ve biyolojik çamurun floku büyük ve sağlam olduğu zaman, filtrasyon yeteneğinin mükemmel olduğudur. Arıtma çamurlarının su verme özelliklerinin belirlenmesi ve uygulanacak olan şartlandırma işleminin etkisinin belirlenmesi amacıyla kullanılan pek çok laboratuar testi mevcuttur. Özgül filtre direnci (ÖFD), kapiler emme süresi (KES), çamur hacim indeksi (ÇHİ), kesme kuvveti, yer çekimi drenaj testi bu amaçla kullanılan en yaygın metotlardır. Zeta potansiyeli parametresi de en uygun şartlandırıcı ve dozunun aralığının belirlenmesi amacıyla çamur şartlandırma uygulamalarında kullanılmaya başlanmıştır Beher gözlem çalışması Şartlandırıcı etkisinin görülmesinde, çeşitli dozlarda kimyasallar ham çamur örneklerine ilave edildiğinde oluşan çamur floklarının büyüklüğünün gözlenmesi optimum dozun belirlenmesinde kullanılan en basit yöntemdir. Ancak deney görsel incelemeye dayalı olduğundan sonuçlar sayısallaştırılamaz ve farklı kişiler tarafından farklı yorumlanabilir.

16 Özgül Filtre Direnci (ÖFD) Bu test ile katı madde konsantrasyonundaki ve partikül boyutundaki değişimlerin spesifik dirence etkilerinin incelenmesi sağlanır. Bucher Huni testi her çamur numunesi için doğrudan ve kimyasal şartlandırma uygulandıktan sonra olmak üzere iki adımda gerçekleştirilir. Kimyasal şartlandırma işlemi olmadan yapılan testlerde, çamur numunesine, ph, O 2, iletkenlik ve sıcaklık ölçüldükten sonra her hangi bir kimyasal doz ilave edilmeden doğrudan filtrasyon testi uygulanır. Kimyasal şartlandırma işlemi uygulandıktan sonra yapılan testlerde, çamura farklı dozlarda kimyasal madde ilave edilerek şartlandırma uygulanır. Çamur spesifik direncinin hesaplanması için, filtrasyon süresince kaydedilen, t süresi ve V filtrat hacmi değerleri arasında V t/v standart lineer vakum filtrasyonu doğruları çizilerek, bu doğruların eğimleri (b) hesaplanır. Şekil 3.3. de zaman filtrat hacmi ile filtrat hacmi arasındaki ilişki verilmektedir. Çamur numunelerinin vakum filtrasyonu yolu ile spesifik direnç değerleri, Poiseuille ve Darcy kanunlarına göre matematiksel olarak formüllendirilmiş aşağıdaki ifadeden yararlanılarak hesaplanmaktadır. r = [(2 x A 2 x P) / (µ x c)] x b Formül (3.1) r : özgül filtre direnci, m/kg P : filtrasyon basıncı, N/m 2 A : filtre alanı, m 2 b : zaman/hacim hacim eğrisinin eğimi, s/(m 3 ) 2 µ : filtrat viskozitesi, N.s/m 2 c : birim süzüntü hacmi başına biriken katı madde miktarını(kekteki kuru madde konsantrasyonu), kg/m 3 Formül 3.1 için, A: 1.59 m 2, P: 5 N/m 2, µ: 1.3 x o C- 2 o C sıcaklık için,kullanılmıştır.

17 17 Zaman/Hacim( s/ml) x x x Eğim = b = T/V 2 Filtrat Hacmi, ml Şekil 3.2. Zaman/filtrat hacmi ile filtrat hacmi arasındaki ilişki. Buchner hunisi testi aparatı Şekil 3.4 de de görüldüğü gibi dereceli silindir, Buchner hunisi ve vakum pompadan oluşmaktadır. Şekil 3.3. Buchner Hunisi Testi aparatı.

18 Kapiler emme süresi (KES) Belirli bir çamurun su verme özelliklerinin belirlenmesi amacıyla kullanılan Kapiler Emme Süresi (KES) testinin en önemli avantajları, basit ve çabuk sonuç veren bir test olmasıdır. Kapiler emme süresi, çamur içerisindeki suyun özel filtre kağıdında (Whatman # 17) 1 cm hareket etmesi için geçen süre (s) olarak tanımlanır. KES cihazı kuru filtre kağıdının kapiler emme basıncına maruz kaldığında bir çamurdan filtrelenen küçük bir hacim için gerekli olan zamanı otomatik olarak ölçer. KES değeri ne kadar küçükse çamur o kadar kolay suyunu verebiliyor demektir. Bu parametre pratik üstünlüklerine rağmen fazla bir teorik temeli olmayışı dolayısıyla ampirik bir deney yöntemi olarak kabul edilir. Bu parametreyi belirlemek amacıyla kullanılan deney düzeneği Şekil 3.5. de verilmektedir. KES cihazı, 18 veya 1 mm çaplı metal silindirik bir çamur haznesine sahiptir. Çamurun hızlı filtrelenmesi için 1 mm çaplı hazne, yavaş filtrelenmesi için 18 mm çaplı hazne kullanılır. Cihazda iki adet dikdörtgen plastik cam blok bulunur. Üstte bulunan blok, çamur haznesinin yerini belirlemek için merkezi bir delikten oluşur. Üst blok içine gömülmüş üç elektriksel prob vardır. Bu problardan ikisinin konumu bloğun merkezinden aynı radyal uzaklıkta ve üçüncü prob ise merkezden en uzak radyal uzaklıktadır. Bu problar filtre kağıdının üzerinde durmaktadırlar ve mekanizma zamanlamasının başlayıp durmasında iletkenlik sensorları gibi kullanılır. Çamur Test Kağıdı Elektrotlar Zaman ölçer 1 cm Şekil 3.4. Kapiler Emme Süresi Testi deney düzeneği (EPA 1987).

19 Kesme kuvveti testi Bu yöntem Seka ve Verstraete (23) tarafından önerilen ve laboratuar şartlarında çamurların reolojik özelliklerini gösteren basit bir yöntemdir. Kimyasal şartlandırma uygulanan çamur numuneleri imhoff konisinde çökelmesinden sonra, çökelen çamur tekrar havaya kaldırılmadan suyu bir şırınga yardımıyla çekilir. 2 ml çökelen çamurun 1 ml si bir diğer imhoff konisine aktarılır ve üzerine 9 ml çeşme suyu ilave edildikten sonra tekrar çökelmeye bırakılır. Çökelen SV 3 C bulunur. Diğer 1 ml çökelen çamur numunesine el mikseri yardımıyla 1 dk süreyle kesme kuvveti uygulanır, ve üzerine 9 ml çeşme suyu ilave edildikten sonra tekrar çökelmeye bırakılır. Çökelen SV 3 S bulunur. Daha sonra aşağıdaki formülle eşitlik yardımı ile kesme kuvvetine karşı hassasiyet bulunur. Deney düzeneği Şekil 3.6. da verilmektedir. SV3 =1 x (SV 3 S / SV 3 C) SV 3 > 1 ise kesme kuvvetine karşı direnç göstermez. SV 3 < 1 ise kesme kuvvetine karşı direnç gösterir. 9 ml su 1 ml SV3 C 1 ml SV 3 =1 x (SV 3 S / SV 3 C ) Boşaltma 9 ml su 1 dk. karıştırma SV3 S Şekil 3.5. Kesme Testi Deney Düzeneği (Seka ve Verstraete, 23).

20 Yerçekimi drenaj testi Bu test yerçekimi altında filtrelenecek bir çamurun oran ve kapsamını ölçer ve kimyasal şartlandırıcının etkisinin nicel analizini verir. Çamurun kurutma yataklarında susuzlaştırıldığında drenaj tüpünün test için kullanılması ve belt filtre preste susuzlaştırıldığında düztabanlı filtre hunisinin kullanılması uygundur. Drenaj tüpü toplam yüksekliği 5-1 ml lik plastik veya cam mezürden yapılabilen ve genelde en az 35 mm yüksekliğinde olan bir alettir. Drenaj tüpü şeklinde kullanılan silindirlerden birinin tabanı kesiktir ve lastik tıpayla bağlıdır. Tüpün çıkış noktası 8 mm lik bir muslukla sağlanır. Bir diğer ölçme silindiri süzülen suyun toplanması için kullanılır. Bu drenaj tüp 5 mm lik kumla doldurulduğu zaman iki dairesel diskin birbirine bağlanmasıyla tıpkı çamur kurutma yatakları halini alır. Şekil 3.7 de yerçekimi drenaj testi düzeneği verilmektedir. Kum yatağını hazırlamak ve kum derecesini genişletmek için öncelikle tüpün içerisinden musluk suyu geçirilir. Suyun bu akışı durduktan sonra kumun yerleşmesine ve birleşmesine izin verilir, yatağın yüzeyinde seviye için tüpün yanındaki kol hafifçe düzeltilir. Tüpün içerisinden geçirilen su dreni sağlar ve kumun gözenekliliğinin elverişli olup olmadığını test eder. Musluk açıldıktan sonra filtrelenen hacim belirli aralıklarla ölçülür. Filtredeki akış kesildiği zaman filtre kekinin katı madde içeriği derhal belirlenebilir ya da filtrede biriken hacimden daha öncesi ve başlangıçtaki katı içeriği tahmin edilebilir. Kimyasalın şartlandırmaya etkisi değişik konsantrasyonları ile arıtılmış çamurun filtrasyon oranı kıyaslanarak tahmin edilebilir.

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 10. Endüstriyel Çamur Arıtımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Giriş Sıvı atıkların arıtılmasındaki en önemli nokta askıda veya çözünmüş katıların giderimidir. Sıvıdan

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA. 09 Aralık 2013. Doç. Dr. Eyüp DEBİK

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA. 09 Aralık 2013. Doç. Dr. Eyüp DEBİK YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA Doç. Dr. Eyüp DEBİK 09 Aralık 2013 1 Arıtma Çamuru Nedir? Atıksu arıtma işlemleri sonucu oluşan arıtma çamurları, uygulanan arıtma

Detaylı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı UZUN HAVALANDIRMALI AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ Bu sistem Atıksularda bulunan organik maddelerin mikroorganizmalar

Detaylı

ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ

ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ Tekirdağ Ġli Arıtma Çamurlarının Değerlendirilmesi ÇalıĢtayı, 17 Ocak 2011 ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ Prof.Dr. AyĢe FĠLĠBELĠ Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI 1.1.1. Genel 1.1.2. Atıksu Arıtma Tesislerinin Tasarım Süreci 1.1.3. Tasarım İçin Girdi (Başlangıç)

Detaylı

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ FAALİYETİ İŞ AKIM ŞEMASI VE PROSES ÖZETİ 1 1. İŞLETME

Detaylı

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ Doç. Dr. Eyüp DEBİK 03.12.2013 GENEL BİLGİ Arıtmadan sorumlu mikroorganizmalar, sabit bir yatak üzerinde gelişirler. Aerobik biyofilm prosesleri : (1) batmamış biyofilm prosesler,

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ

ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ SU NEDEN ARITILIR? Mevcut su kaynaklarının kirlenmesini önlemek, Atıksuyu tekrar kullanılabilir hale getirmek, İçilebilecek kalitede su elde edebilmek için SU ARITIMI GENEL OLARAK;

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI DÜNYADA yılda 40.000 km³ tatlı su okyanuslardan karalara transfer olmaktadır. Bu suyun büyük bir kısmı taşkın vb. nedenlerle kaybolurken

Detaylı

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2007 yılı içerisinde Atıksu Arıtma Dairesi Başkanlığı nca 6 adet atıksu arıtma tesisi işletilmiştir. ÇİĞLİ ATIKSU ARITMA TESİSİ İzmir Büyük Kanal Projesi nin son noktası

Detaylı

Selçuk Üniversitesi, Çevre Müh. Bölümü, Kampus, 42031 Konya e-mail: tertugrul@selcuk.edu.tr, aberktay@selcuk.edu.tr

Selçuk Üniversitesi, Çevre Müh. Bölümü, Kampus, 42031 Konya e-mail: tertugrul@selcuk.edu.tr, aberktay@selcuk.edu.tr EVSEL VE ENDÜSTRĐYEL ATIKSU ARITMA TESĐSLERĐNDE OLUŞAN ÇAMURLARIN ÇÖKELME ÖZELLĐKLERĐ VE SUSUZLAŞTIRILMASI Hatice SĐYASAL, Ali BERKTAY, Tuba ERTUĞRUL Selçuk Üniversitesi, Çevre Müh. Bölümü, Kampus, 42031

Detaylı

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ Kütahya Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi, İller Bankası nca 1985 yılında projelendirilmiş, 1992 yılında çalışmaya başlamıştır. Şehir merkezinin evsel nitelikli atıksularını

Detaylı

ÇEV-401/A DERS TANITIM FORMU

ÇEV-401/A DERS TANITIM FORMU İht. Seçmeli 3 : A Paketi : - End. Atıksuların Arıtılması - Arıtma Çamurlarının Stabilizasyonu - Deniz Deşarjı B Paketi : - Tehlikeli Atıklar - ÇED - End. Katı Atıklar Bölüm Adı Çevre Mühendisliği Ders

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 9 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYASAL PROSESLER 1. Koagülasyon- Flokülasyon Prosesleri 2. Elektrokoagülasyon Prosesi 3. Kimyasal Çöktürme Prosesleri 4. Su Yumuşatma Prosesleri 5. Adsorpsiyon Prosesleri 6.

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN ATIKSU ARITMA TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Güçlü İNSEL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü Arıtma Hedefleri 1900 lerden 1970 lerin başına kadar Yüzücü ve askıda maddelerin giderilmesi Ayrışabilir organik madde arıtılması

Detaylı

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015 SU VERİMLİLİĞİ UYGULAMALARI 16.12.2015 E R K A N P E T E K A L ÇEVRE MÜHENDİSİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1987 epetekal@egeseramik.com EGE SERAMİK GENEL GÖRÜNÜŞ EGE SERAMİK UYDU GÖRÜNTÜSÜ EGE SERAMİK ATIK

Detaylı

1. Çamur Susuzlaştırma

1. Çamur Susuzlaştırma TARİH: 11.03.2015 1. Çamur Susuzlaştırma Çamurun su içeriğinin azaltılması için uygulanan fiziksel bir işlemdir. Çamurun katı madde miktarının artırılması akabinde gelen arıtma ünitelerinde kullanılacak

Detaylı

KURUMSAL HAKKIMIZDA YÖNETİCİLER ÜRETİM KALİTA POLİTİKAMIZ HİZMETLERİMİZ STS ARITMA SİSTEMLERİ ARITMA TESİSLERİ

KURUMSAL HAKKIMIZDA YÖNETİCİLER ÜRETİM KALİTA POLİTİKAMIZ HİZMETLERİMİZ STS ARITMA SİSTEMLERİ ARITMA TESİSLERİ KURUMSAL HAKKIMIZDA STS ARITMA SİSTEMLERİ Çevre sağlığının ve doğal zenginliklerin korunmasına verilen önemin giderek arttığı günümüz şartlarında, bilinçli ve yetkin kadrosu ile bu doğrultuda hizmet etmek

Detaylı

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Nevin Yağcı, Işıl Akpınar İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Çevre

Detaylı

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü Tehlikeli Atıkların Arıtılması Atık Suların Arıtılması Atık sudaki kirleticilerin arıtılması için kullanılan metodları genel olarak 3ana başlık altında toplamak mümkündür.

Detaylı

TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ

TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ Canan BAKKAL a, Hacer Elif ÖZÇELİK b, Dilek CANTÜRK c, Erdal KARADURMUŞ d a Hitit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Bursa OSB Atıksu Arıtma Tesisi

Bursa OSB Atıksu Arıtma Tesisi Bursa OSB Atıksu Arıtma Tesisi Açıklama: Bu çalışmada, konu atıksu arıtma çamurlarının en ekonomik şekilde uzun süreli ve problemsiz bir işletme ile susuzlaştırılması amacıyla HUBER Burgu Pres (Screw Press)

Detaylı

ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ

ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ EVSEL ATIKSU ARITMA TESİSİ TEKNİK ŞARTNAMESİ HAZİRAN - 2014 1. TEKNİK HUSUSLAR : Proje yapımında 2014/07 Sayılı ve 04/03/2014 tarihli Atıksu Antma /Derin Deniz Desarjı Tesisi

Detaylı

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 Çevre Mühendisliği Bölümü Selçuk Üniversitesi Dersin Öğretim Üyesi: Prof.Dr. Ali BERKTAY Tel. 2232093 e-mail: aberktay@selcuk.edu.tr Doç.Dr. Bilgehan

Detaylı

SU VE ATIKSU. ipsum GERİ KAZANIMI

SU VE ATIKSU. ipsum GERİ KAZANIMI SU VE ATIKSU lorem ARITIMI & ipsum GERİ KAZANIMI ekosistem mühendislik Kalıcı çözümler Ekosistem Mühendislik, geniş bir yelpazede Endüstriyel ve Evsel atıksu, içmesuyu, proses suyu arıtma ve geri kazanımı

Detaylı

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ Dr.Murat SOLAK Biyolojik Arıtma Yöntemleri Biyokimyasal reaksiyonlar neticesinde atık sudaki çözünmüş organik kirleticilerin uzaklaştırıldığı yöntemlerdir. BİYOPROSESLER

Detaylı

YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI

YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI İ.ÖZTÜRK*' t- Y.ÖZTAŞKENT**/ A.KEÇECİ*** * ÎTÜ İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü ** ARTAŞ A.Ş., Cihannuma Mah.Bostancıbaşı

Detaylı

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu Speaker: Ercan Basaran, Uwe Späth LAR Process Analysers AG 1 Genel İçerik 1. Giriş 2. Proses optimizasyonu 3. İki optimizasyon

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNĠVERSĠTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü 17.12.2015 1 2 o Evsel, endüstriyel,

Detaylı

KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Yakup GÜLTEKİN Çevre Yönetim Müdürü 26.05.2016 Hidrolik Kapasite Debi Günlük Ort. m 3 /gün Saatlik Ort. m 3 /h Minimum Kuru Hava m 3 /h Maksimum Kuru

Detaylı

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1. GİRİŞ 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1-1 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları (I) Su Kirliliği

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Mevcut durum Kazan Köyü nde kurulmuş olan Biyodisk Teknolojisi Arıtma Tesisinde, 600 eşdeğer kişiden kaynaklanmakta olan atıksular arıtılmaktadır.

Mevcut durum Kazan Köyü nde kurulmuş olan Biyodisk Teknolojisi Arıtma Tesisinde, 600 eşdeğer kişiden kaynaklanmakta olan atıksular arıtılmaktadır. ÖRNEK PROJE ASKİ Ankara İli Kazan İlçesine bağlı Pazar Köyü 600 kişi kapasiteli Dönen Biyolojik Disk (DBD) prensibi ile çalışan Paket biyolojik atıksu arıtma tesisi 0.37 kw motor-redüktör ile aylık kişi

Detaylı

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu Şehnaz ÖZCAN Çevre Mühendisi Teknik Uzman Sevtap Çağlar Çevre Mühendisi Müdür İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu İÇERİK Giriş Mevcut içmesuyu durumu Projenin amacı

Detaylı

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile Kirletilmiş Suları Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su Teknolojisi www.ayhandoyuk.com.tr Nisan 2015 www.ayhandoyuk.name www.aydowater.com.tr www.aydosu.com

Detaylı

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Bu Çalışma Çevre Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk tarafından 2006 yılında yapılmıştır. Orijinal

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü V-HAFTA 17.12.2015 1 SULARIN ARITILMASI

Detaylı

İZSU - Halilbeyli Atıksu Arıtma Tesisi

İZSU - Halilbeyli Atıksu Arıtma Tesisi İZSU - Halilbeyli Atıksu Arıtma Tesisi Açıklama: Bu çalışmada, konu atıksu arıtma çamurlarının en ekonomik şekilde uzun süreli ve problemsiz bir işletme ile susuzlaştırılması amacıyla HUBER Burgu Pres

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ 1 Beytullah EREN, 1 Büşra SUROĞLU, 1 Asude ATEŞ, 1 Recep ĐLERĐ, 2 Rüstem Keleş ÖZET: Bu çalışmada,

Detaylı

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU Doç.Dr. K.Süleyman YİĞİT*, Mustafa GÜNDÜZ**, Gülay ŞERİT** Yrd.Doç.Dr. Mustafa YEĞİN*, Muhammet SARAÇ** İlhan BAYRAM***, Ünal BOSTAN***, Hakan PİR**

Detaylı

GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. www.tematas.com

GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. www.tematas.com GÜÇLÜ ENDÜSTRİYEL ÇÖZÜMLER www.tematas.com İNŞAAT, ENDÜSTRİ A.Ş. TEMATAŞ; 20 yılı aşkın tecrübeye sahip teknik kadrosu, profesyonel yönetim anlayışı ile işveren ve çalışan memnuniyetini sağlamayı kendisine

Detaylı

JFIZIKSEL ARITIM. Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA

JFIZIKSEL ARITIM. Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA JFIZIKSEL ARITIM Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA Atıksu antma tesislerinde üç grup temel işlem ve süreç vardır. Bunlar : _ Fiziksel işlemler Kimyasal süreçler

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü, 2002 yılı I. Aşama için yaklaşık 4 milyon eşdeğer nüfusa hizmet vermek üzere inşa edilen Avrupa nın en büyük

Detaylı

SIVI ATIKLAR. Dr. Sema ÜÇPINAR 5.2.2003

SIVI ATIKLAR. Dr. Sema ÜÇPINAR 5.2.2003 SIVI ATIKLAR Dr. Sema ÜÇPINAR 5.2.2003 Nüfus ve sanayi artışı Hızlı, düzensiz ve kontrolsüz kentleşme İşsizlik Doğal kaynakların hızla tüketimi Altyapı sorunları Tablo I 1995 2000 Toplam Belediye Sayısı

Detaylı

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI ATIKSU ARITIMININ ESASLARI Evsel, Endüstriyel Atıksu Arıtımı ve Arıtma Çamurlarının Kontrolü Prof. Dr. İzzet ÖZTÜRK Dr. Hacer TİMUR Dr. Ufuk KOŞKAN 1. ATIKSU MİKTAR VE ÖZELLİKLERİ... 1 1.1. Atıksu Akımının

Detaylı

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ MAKİNA-İNŞAAT-ÇEVRE SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ Gaziteknik-Waterline Atıksu Arıtma sistemleri evsel ve endüstriyel atıksuların arıtılmasında kullanılmak üzere prosese göre projelendirilmektedir.

Detaylı

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI Doç. Dr. Eyüp DEBİK 18.11.2013 BİYOLOJİK ARITMA ÜNİTELERİ AKTİF ÇAMUR Biyolojik arıtma, atıksuda bulunan organik kirleticilerin, mikroorganizmalar tarafından besin ve enerji

Detaylı

TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ

TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ Ahmet Musluoğlu 2000 yılından beri biyogaz alnında çalışmaktadır. BİYOENERJİ DERNEĞİ Yönetim Kurulu II. Başkanı ahmet.musluoglu@biyoder.org.tr

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

P&I BORULAMA VE ENSTRÜMANTASYON. (DokuzEylül Ün. ders notlarından uyarlanarak hazırlanmıştır)

P&I BORULAMA VE ENSTRÜMANTASYON. (DokuzEylül Ün. ders notlarından uyarlanarak hazırlanmıştır) P&I BORULAMA VE ENSTRÜMANTASYON (DokuzEylül Ün. ders notlarından uyarlanarak hazırlanmıştır) P&I DİYAGRAMI ÖNCESİ YAPILMASI GEREKENLER Suyun yapısı belirlenmeli, Arıtılabilirlik çalışması yapılmalı (laboratuvar

Detaylı

Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler

Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler Die technische Anlagen der Deponiesickerwasserreinigung und Bespiele Kai-Uwe Heyer* *, Ertuğrul Erdin**, Sevgi Tokgöz** * Hamburg Harburg Teknik

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Bu Tebliğ, 12 Mart 1989 tarihli ve 20106 sayılı Resmî Gazete de yayınlanmıştır. Amaç Madde 1 - Bu tebliğ, 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre

Detaylı

Sızıntı Suyunun Elektrooksidasyon Prosesi İle Arıtılması

Sızıntı Suyunun Elektrooksidasyon Prosesi İle Arıtılması Sızıntı Suyunun Elektrooksidasyon Prosesi İle Arıtılması 1* Ceyhun Akarsu, 1 Fadime Taner and 2 Azize Ayol 1 Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü MersinUniversitesi, Türkiye 2 Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU Gülin AYTİMUR, Süheyda ATALAY Ege Üniversitesi Müh. Fak. Kimya Müh. Bölümü 351-Bornova İzmir ÖZET

Detaylı

Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları /

Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları / October 2, 2009_HACH LANGE United for Water Quality_page 1 HACH LANGE United for Water Quality Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları / Beispiele von

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA Dr. Tamer COŞKUN 13 Mart 2012 Havalandırma Gerekli gazları suya kazandırmak (gaz halinden çözünmüş forma dönüştürmek)

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ Konsolidasyon Su muhtevası Dane dağılımı Üç eksenli kesme Deneyler Özgül ağırlık Serbest basınç Kıvam limitleri (likit limit) Geçirgenlik Proktor ZEMİN SU MUHTEVASI DENEYİ Birim

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

Vaka Çalışması MBR ve MBBR Proses lerinde Seramik Membran Uygulamaları

Vaka Çalışması MBR ve MBBR Proses lerinde Seramik Membran Uygulamaları Vaka Çalışması MBR ve MBBR Proses lerinde Seramik Membran Uygulamaları AKIN KAPLAN Teknik Debi Mühendislik İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. Dr. MARTIN KASCHEK ItN Nanovation A.G Giriş Su kaynaklarının korunması

Detaylı

İnegöl OSB Müdürlüğü Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve Kojenerasyon Tesisleri 6/3/2016 1

İnegöl OSB Müdürlüğü Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve Kojenerasyon Tesisleri 6/3/2016 1 Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve 6/3/2016 1 İnegöl İlçesinde Organize Sanayi Bölgesi Kurulması; Yüksek Planlama Kurulunun 19.12.1973 tarihli raporu ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 19.11.1973 tarihli

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

Tunceli Evsel Atıksu Arıtma Tesisinin Arıtma Etkinliğinin Değerlendirilmesi

Tunceli Evsel Atıksu Arıtma Tesisinin Arıtma Etkinliğinin Değerlendirilmesi MAKÜ FEBED ISSN Online: 1309-2243 http://febed.mehmetakif.edu.tr Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 4 (2): 24-29 (2013) Araştırma Makalesi / Research Paper Tunceli Evsel Atıksu

Detaylı

GEPOSB MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

GEPOSB MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ GEPOSB MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Gebze Plastikçiler Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü olarak OSB bünyesinde artan sanayi kapasitesi göz önüne alınarak 600 m /gün kapasiteli ve faaliyette olan merkezi

Detaylı

TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ

TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ Ahmet Musluoğlu BĠYOENERJĠ DERNEĞĠ Yönetim Kurulu II. BaĢkanı ahmet.musluoglu@biyoder.org.tr HOCHREITER BĠYOGAZ A.ġ.& BGA Enerji Yatırım A. ġ.

Detaylı

Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ

Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ Giriş BOİ nedir? BOİ neyi ölçer? BOİ testi ne için kullanılır? BOİ nasıl tespit edilir? BOİ hesaplamaları BOİ uygulamaları Bazı maddelerin BOİ si

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI Termal SusuzlaĢtırma Proseslerinde Enerji Minimizasyonu SusuzlaĢtırılmıĢ Çamurların Alkaline Disentegrasyonu Yrd. Doç. Dr. Tolga TUNÇAL Namık

Detaylı

Susuzlaştırılmış Çamurun ısıl olarak Kurutulması

Susuzlaştırılmış Çamurun ısıl olarak Kurutulması Susuzlaştırılmış Çamurun ısıl olarak Kurutulması Konular 1. Tanıtım 2. Kurutulmuş Biyolojik katı maddenin Avantajları 3. Etkileşimdeki unsurlar 4. Çamurun Isıl olarak Kurutulması 5. Çamur Kurutma Teknolojileri

Detaylı

ÇEV-302/A DERS TANITIM FORMU

ÇEV-302/A DERS TANITIM FORMU İht. Seçmeli 2: A Paketi : - Anaerobik Arıtma Prosesleri - Kanalizasyon Sis. Projelendirilmesi - Katı Atık Bertaraf Yöntemleri B Paketi : - Toprak ve Yer altı S. Kirlenmesi - Proses Kontrolü - Atmosfer

Detaylı

TKİ GLİ TUNÇBİLEK ÖMERLER-BEKE MEVKİİ EVSEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

TKİ GLİ TUNÇBİLEK ÖMERLER-BEKE MEVKİİ EVSEL ATIKSU ARITMA TESİSİ TKİ GLİ TUNÇBİLEK ÖMERLER-BEKE MEVKİİ EVSEL ATIKSU ARITMA TESİSİ İŞLETME VE BAKIM TALİMATI (1000 KİŞİLİK PAKET ARITMA) ÜRETİM YILI : 2014 ÜRETİCİ FİRMA : AKSU ARITMA ZEMİN ARŞ. İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

Detaylı

NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR?

NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR? NEDEN GRİ SU? GRİ SU NEDİR? Evlerde tuvaletlerden gelen atık sular dışında üretilen tüm atık suya Gri su denir. Gri su kaynakları çamaşır makineleri, çamaşırhaneler, duşlar, bulaşık makineleri, lavabolar

Detaylı

Edirne İl Özel İdaresi

Edirne İl Özel İdaresi ÖRNEK PROJE Edirne İl Özel İdaresi Edirne İline bağlı Sultaniçe, Gülçavuş ve Küçükevren Köyleri Atıksu Arıtma Tesisi Döner Biyolojik Disk (DBD) prensibi ile çalışan Paket biyolojik atıksu arıtma tesisi

Detaylı

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar.

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar. VIIPOL CKS MEMBRAN TEMİİZLEME PROSEDÜRÜ 1.Giriş : Ne kadar iyi bir ön arıtma yapılırsa yapılsın, çalışan bir ters ozmoz ( RO ) sisteminde zaman içinde hamsu içinde bulunan ve ön arıtmadan geçebilen kolloidler,

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES

FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES Prof. Dr. Bülent KESKİNLER Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Çevre Müh. Böl. Öğretim üyesi

Detaylı

1 Giriş. GOSB Atıksu Arıtma Tesisi Proses Özeti

1 Giriş. GOSB Atıksu Arıtma Tesisi Proses Özeti 1 Giriş Söz konusu rapor Gebze Organize Sanayi Bölgesi (GOSB) tarafından GOSB de yaptırılacak olan atıksu arıtma tesisinin ünitelerini ve çalıģma prensiplerini açıklamaktadır. 1.1 Genel GOSB nde mevcut

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME 1. İŞİN KONUSU

TEKNİK ŞARTNAME 1. İŞİN KONUSU TEKNİK ŞARTNAME 1. İŞİN KONUSU Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY) kapsamında belirtilen şartları sağlayacak biçimde, Müessesemiz Ömerler Harici Karo Tesisleri Mevkiinde bulunan Paket Evsel Atıksu

Detaylı

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Türkiye Çevre Durum Raporu 2011 www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/tcdr_20 11.pdf A3 Su ve Su Kaynakları 3.4 Kentsel

Detaylı

GESU ARITMA. Arıtma Prosesleri ve Örnek Tesisler Kataloğu. arıtmada güven ve tecrübe... ÇEVRE TEKNOLOJ LER

GESU ARITMA. Arıtma Prosesleri ve Örnek Tesisler Kataloğu. arıtmada güven ve tecrübe... ÇEVRE TEKNOLOJ LER GESU ARITMA ÇEVRE TEKNOLOJ LER arıtmada güven ve tecrübe... Arıtma Prosesleri ve Örnek Tesisler Kataloğu Şirket Tarihçesi Dünyada giderek artan nüfusla birlikte gelişen teknoloji ve hızlı sanayileşme,

Detaylı

aşan ağır metaller... 445 Tablo 7.16 : Çamur keki ve eluat numunelerinde ilgili yönetmelik II. sınıf depolama tesisleri için

aşan ağır metaller... 445 Tablo 7.16 : Çamur keki ve eluat numunelerinde ilgili yönetmelik II. sınıf depolama tesisleri için TABLO LİSTESİ Tablo 1.1: Marmara Bölgesi AAT listesi... 2 Tablo 1.2: Karadeniz Bölgesi AAT Listesi... 14 Tablo 1.3: Ege Bölgesi AAT Listesi... 22 Tablo 1.4: Akdeniz Bölgesi AAT Listesi... 33 Tablo 1.5:

Detaylı

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ BELEDİYELERDE ATIKSU ARITIMI - ATIKSU BİRLİKLERİ. Hakan ÇOLAK Genel Müdür Yrd.

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ BELEDİYELERDE ATIKSU ARITIMI - ATIKSU BİRLİKLERİ. Hakan ÇOLAK Genel Müdür Yrd. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ BELEDİYELERDE ATIKSU ARITIMI - ATIKSU BİRLİKLERİ Hakan ÇOLAK Genel Müdür Yrd. Atıksu Arıtma; Suların çeşitli kullanımlar sonucunda atıksu haline dönüşerek yitirdikleri fiziksel, kimyasal

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

taze beton işlenebilirlik

taze beton işlenebilirlik 8 taze beton işlenebilirlik Paki Turgut Kaynaklar 1) Hewlett PC, Cement Admixture: uses and applications, Cement Admixture Association 2) Domone P, Illston J, Construction Materials, 4th Edition 3) Mindess

Detaylı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı Çevre Mevzuatı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (devamı var) Her tür kapsam Gürültü Gürültü Kömür Çevre Mevzuatında

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Temel İşlemler Laboratuvarı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (X) Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

ANTALYA OSB ÇAMUR KURUTMA TESİSİ (ARBYDRY SİSTEM)

ANTALYA OSB ÇAMUR KURUTMA TESİSİ (ARBYDRY SİSTEM) ANTALYA OSB ÇAMUR KURUTMA TESİSİ (ARBYDRY SİSTEM) Antalya Organize Sanayi Bölgesi 1976 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuş ve 1992 yılında ilk etabının altyapıları tamamlanmış bir bölgedir. Toplam

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı