İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZENOBİYOTİKLERİN BİYOLOJİK AYRIŞABİLİRLİĞİNİN ENZİMATİK OLARAK İNCELENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZENOBİYOTİKLERİN BİYOLOJİK AYRIŞABİLİRLİĞİNİN ENZİMATİK OLARAK İNCELENMESİ"

Transkript

1 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZENOBİYOTİKLERİN BİYOLOJİK AYRIŞABİLİRLİĞİNİN ENZİMATİK OLARAK İNCELENMESİ DOKTORA TEZİ İ. Serden BAŞAK Bölüm : Çevre Mühendisliği Program : Environmental Biotechnology Tez Danışmanı : Tez Eş Danışmanı: Prof. Dr. Derin ORHON Prof. Dr. Emine UBAY ÇOKGÖR TEZ GÖNDERİM EYLÜL 2010

2 DOKTORA TEZİ İŞİN ADI Zenobiyotiklerin Biyolojik Ayrışabilirliğinin Enzimatik Olarak İncelenmesi YÜKLENİCİ: İ. Serden Başak İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü 2010-İstanbul. Bu doktora tezi Projem İstanbul kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesinin desteğiyle hazırlatılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesinin yazılı izni olmadan çoğaltılamaz ve kopyalanamaz

3 İTHAF Bu çalışmayı aileme, kardeşime ve eşime ithaf ediyorum. ii

4 ÖNSÖZ Öncelikle doktoram sırasında, her türlü yardımı, desteği ve fikirlerini esirgemeyen, yol gösteren sayın danışmanım Prof. Dr. Derin Orhon ve eş danışmanım Prof. Dr. Emine UBAY ÇOKGÖR e derin teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca, Prof. Dr. Oya OKAY, Prof. Dr. Seval SÖZEN, Prof. Dr. Nazik ARTAN, Prof. Dr. Dilek HEPERKAN, Prof. Dr. Nebiye MUSAOĞLU, Doç. Dr. Güçlü İNSEL ve Prof. Dr. Dr. Karl-Werner Schramm a bana zaman ayırdıkları, karşılaştığım sorunların çözümüne yardımcı oldukları ve yaptıkları açıklamalar için teşekkür ederim. Senem TEKSOY a ise tez yazımı sırasında vermiş olduğu katkılarından dolayı teşekkür ederim. Her zaman desteğini hissettiğim, bugünlere gelmeme yardımcı olan aileme de teşekkür etmeyi borç bilirim. Son olarak, eşim ve aynı zamanda da dostum Dr. Serap ŞAHİN BAŞAK a zor çalışmam sırasında gösterdiği anlayış ve destek için teşekkür ederim. Bu çalışma, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Projem İstanbul tarafından desteklenmiştir. Çalışmanın orjinali İngilizce olup, Türkçesi orjinalinden tercüme edilmiştir. Eylül 2010 Tez Yazarı İ. Serden Başak Yüksek Mühendis iii vi

5 İÇİNDEKİLER Sayfa İÇİNDEKİLER... KISALTMALAR. TABLOLAR LİSTESİ... ŞEKİLLER LİSTESİ.. SUMMARY... ÖZET GİRİŞ Tezin Amacı 2. ZENOBİYOTİKLER VE PAH LAR Zenobiyotiklerin Tanımı. 2.2 Zenobiyotiklerin Kaynakları PAH ların Tanımı 2.4 PAH ların Kaynakları Hava Su Atık Su ve Aktif Çamur Toprak Gıda B[a]A nın Kaynakları PAH ların Toksisitesi B[a]A nın Toksisitesi PAH Risk Değerlendirmesi PAH ların Akibeti Hava Su Arıtma Tesisleri Sediman ve Toprak PAH lar ile İlgili Yönetmelikler Arıtma Atık Su Atık Su Arıtma Tesislerindeki Toplam PAH Seviyeleri Atık Su Arıtma Tesislerindeki B[a]A Seviyeleri PAH ların Arıtma Yöntemleri Kompostlaştırma Kuvvetlendirici (Enricher) Biyoremediasyon Hücre Dışı Enzim Eklenmesi PAH ların Ayrışması Biyolojik Ayrışma Kimyasal Ayrışma... iv vi vii viii x xi vii iv

6 Reaktivite Dönüşüm Ürünleri Zenobiyotiklerin Biyodegrasyonu PAH ların Biyodegrasyonu Mikrobiyel Metabolizma Etkileyen Faktörler Kemotaksi PAH Karışımlarında Etkileşimler Aktif Çamur Modellemesi ASM) ASM ASM ASM MATERYAL & YÖNTEM Reaktör İşletimi Doldur & Boşalt Reaktör Ardışık Kesikli Reaktör PAH Araştırması İçin İstanbul da Seçilen Arıtma Tesisleri Analizler Standart Parametreler Respirometrik Analizler Enzim Analizleri PAH Analizleri FAME Analizi PHA Analizleri DENEYSEL SONUÇLAR VE TARTIŞMA Doldur & Boşalt Reaktör B[a]A nın Akut Etkisi Standart Parametreler Respirometrik Analizler Doldur & Boşalt Setlerin Model Sonuçları Ardışık Kesikli Reaktör B[a]A nın Kronik Etkisi Standart Parametreler PAH Sonuçları AKR deki PAH Sonuçları İstanbul daki Atık Su Arıtma Tesislerindeki PAH Sonuçları Enzim Sonuçları FAME Sonuçları Respirometrik Sonuçlar Model Sonuçları SONUÇLAR... REFERANSLAR... ÖZGEÇMİŞ viii v

7 KISALTMALAR AMES : Salmonella typhimuriumeski haline döndürme testi ASM : Aktif Çamur Model B[a]A : Benzo[a]anthracene B[a]P : Benzo[a]pyrene b H : İçsel solunum Hızı CA : Kromozom anomalileri h : Saat KOİ : Kimyasal Oksijen İhtiyacı DA : DNA nınmaddesi DM : Kuru madde DW : Kuru ağırlık k h : S H1 için Hidroliz Hızı K S : X H büyümesi için Yarı Doygunluk Sabiti K STS : Depolama Yarı Hız Sabiti k STO : Maksimum PHA Depolama Hızı K X : S H için hidroliz Yarı Hız sabiti OHM/TADS : Petrol ve Tehlikeli Maddeler/Teknik Destek Veri Sistemi PAH : Polisiklik Aromatik Hidrokarbon PHA : Polihidroksialkanoat r G : PHA Üzerinde Maksimum Çoğalma Hızı SCE : Kardeş kromatid değişimi S H : Başlangıç Hidroliz Olabilen KOİ SRT : Çamur Tutma Süresi S S : Başlangıç Kolay Ayrışabilir KOİ AKM : Askıda Katı Madde UDS : Planlanmamış DNA sentezi UAKM : Uçucu Askıda Katı Madde Y H : Dönüşüm Oranı Y STO : PHA Depolama Dönüşüm Oranı : X H için Maksimum Çoğalma Hızı μ Hmaks ix vi

8 TABLOLAR LİSTESİ Sayfa Tablo 2.1 : PAH'ların eş anlamlıları, kimyasal formülleri, CAS kayıtları, EPA tehlikeli atık kodları ve OHM/TADS özellikleri... Tablo 2.2 : ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından listelenen 16 PAH'ın kimyasal ve fiziksel özellikleri... Tablo 2.3 : Karakteristik PAH moleküler tanı oranları... Tablo 2.4 : Bazı temsili PAH'ların nihai ürünlerinin toksisitesinin LD 50 değerleri.. Tablo 2.5 : PAH bileşikleri açısından ekotoksisite eşiği konsantrasyonlarının (μg/l) karşılaştırması... Tablo 2.6 : B[a]A nın toksisitesi... Tablo 2.7 : PAH'ın farklı kurumlar tarafından geliştirilen göreli güçlerinin karşılaştırması... Tablo 2.8 : AB ve Amerika'daki içme suyu yönetmeliği... Tablo 2.9 : AB'nin farklı ülkelerinde arıtma çamurundaki organik kontaminantların konsantrasyon starndartları... Tablo 2.10 : PAH konsantrasyonlarının Fransız rehber değerleri ve 10 seneden uzun bir süre boyunca biriken maksimum giriş değerleri... Tablo 2.11 : 2005 senesinde arıtma çamuru üretimi ve alan, nüfus verileri... Tablo 2.12 : Farklı ülkelerdeki atık su arıtma tesislerinin arıtma çamurlarında bulunan toplam PAH... Tablo 2.13 : Farklı ülkelerdeki atık su arıtma tesislerinin arıtma çamuru ve atık sularında bulunan B[a]A... Tablo 2.14 : PAH'ları ayrıştıran bakteriler... Tablo 2.15 : ASM3 te karbon kullanımı için kullanılan matrisin basitleştirilmiş gösterimi... Tablo 3.1 : OECD besin solüsyonunun kompozisyonu... Tablo 3.2 : Toprak ve çamur örneklerindeki redoks süreçleri... Tablo 4.1 : Doldur & boşalt reaktörlerin detayları... Tablo 4.2 : Eş zamanlı büyüme ve depolamanın matris gösterimi... Tablo 4.3 : Set 1.1 Set 7 ye ait kinetik parametre sonuçları... Tablo 4.4 : Set 8 Set 13 detayları... Tablo 4.5 : D&B ve AKR için AKM, UAKM ve So/Xo değerleri... Tablo 4.6 : D&B ve AKR deki KOİ giderimi... Tablo 4.7 : ARK deki aktif çamur ve atık sudaki B[a]A miktarları... Tablo 4.8 : İstanbul daki atık su arıtma tesisilerinde PAH değerleri... Tablo 4.9 : AKR deki dehidrogenaz enzim sonuçları... Tablo 4.10 : FAME analiz sonuçları... Tablo 4.11 : Eş zamanlı büyüme ve depolamanın matris gösterimi... Tablo 4.12 : Set 8 ve Set 9 model sonuçları.. Tablo 4.13 : Set 9, Set 10, Set 11 ve Set 12 model sonuçları Tablo 4.14 : Set 9, Set 12 ve Set 13 model sonuçları vii x

9 ŞEKİLLER LİSTESİ Sayfa Şekil 2.1 : ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından listelenen 16 PAH'ın yapıları... Şekil 2.2 : PAH'ların kimyasal yapıları ve toksikolojik özellikleri... Şekil 2.3 : İlgili B[a]A diol epoksitlerinden karbonyum iyonu oluşumu için hesaplanan ΔE deloc değerleri... Şekil 2.4 : PAH'ların çevredeki akıbeti, toksisitesi ve iyileştirilmesi... Şekil 2.5 : 1995 senesinde AB'deki nüfus yoğunluğu... Şekil 2.6 : PAH'ların çevresel akıbetinin şematik temsili... Şekil 2.7 : ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından listelenen 16 PAH'ın ve benzenin elektron lokalizasyon enerjileri... Şekil 2.8 : Mantar ve bakterilerle PAH ayrışmasının üç temel yolu... Şekil 2.9 : Heterotrof organizmalar için ASM 3 prosesleri.. Şekil 3.1 : Pepton karışımının aklimasyon süreci... Şekil 3.2 : Ardışık kesikli reaktörün (AKR) tasarım ayrıntıları... Şekil 3.3 : Işık sızdırmaz reaktörler ve pepton karışımı için soğutucu kutu... Şekil 3.4 : AppliTek Ra-Combo Respirometre... Şekil 3.5 : Farklı örneklerde farklı renkler... Şekil 3.6 : ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından listelenen 16 PAH'ın sıralaması... Şekil 3.7 : Rotary buharlaştırıcı... Şekil 3.8 : Bandelin Sonopuls sonikatör... Şekil 3.9 : ThermoSavant, ModulyoD Freeze kurutucu... Şekil 4.1 : Set nin respirometrik sonuçları... Şekil 4.2 : Set e ait respirometrik sonuçları... Şekil 4.3 : Set 5 7 nin respirometrik sonuçları ve Set 1 ile karşılaştırılması... Şekil 4.4 : Set 1.2 ve Set 3.2 için respirometre sonuçları... Şekil 4.5 : Set 1.1 ve Set 1.2 kontrol setleri olan peptone karışımının model sonucu... Şekil 4.6 : Set 1.2 (kontrol) PHA model sonucu. Şekil 4.7 : Set 2 model sonucu... Şekil 4.8 : Set 3.1 ve 3.2 model sonucu... Şekil 4.9 : Set 3.2 PHA model sonucu. Şekil 4.10 : Set 4 model sonucu... Şekil 4.11 : Set 5 model sonucu... Şekil 4.12 : Set 6 model sonucu... Şekil 4.13 : Set 7 model sonucu... Şekil 4.14 : ARK deki aktif çamur ve atık sudaki B[a]A miktarları... Şekil 4.15 : Modelleme için seçilen OTH sonuçları... Şekil 4.16 : Set 8 ve Set 9 için OTH sonuçları viii xi

10 Şekil 4.17 : Set 9, Set 10, Set 11 ve Set 12 OTH sonuçları. Şekil 4.18 : Set 9, Set 12 ve Set 13 OTH sonuçları. Şekil 4.19 : Set 8, Doldur & boşalt, respirometre ve PHA modellemesi... Şekil 4.20 : Set 9, 21. gün respirometreve PHA modellemesi... Şekil 4.21 : Set 10, 1. gün B[a]A respirometre ve PHA modellemesi... Şekil 4.22 : Set 11, 3.gün B[a]A respirometre ve PHA modellemesi... Şekil 4.23 : Set 12, 21. gün B[a]A respirometre ve PHA modellemesi... Şekil 4.24 : Set 13, B[a]A sız 5. gün, respirometreve PHA modellemesi xii ix

11 ENZYMATIC EVALUATION OF XENOBIOTIC BIODEGRADATION SUMMARY In this study, activated sludge taken from İstanbul ISKI Paşaköy Biological Treatment Plant, acclimated to synthetic peptone mixture for 6 months. Benzo[a]anthracene (B[a]A) was selected as model xenobiotic and the effect of B[a]A to the acclimated activated sludge was investigated. B[a]A is a toxic and carcinogen polycyclic aromatic hydrocarbon (PAH) and generated via cigarette smoke, diesel exhaust, commercial solvents etc. B[a]A is also listed in Environmental Protection Agency (EPA) priority pollutant list. The response of activated sludge to B[a]A was observed with dehydrogenase enzyme test. The microorganism in the activated sludge use dehydrogenase enzyme to biodegrade B[a]A. The acute and chronic effect of B[a]A to the acclimated activated sludge, were performed and monitored through respirometric studies as well as conventional parameters. The peptone mixture acclimated activated sludge operated 10 sludge ages for acute and chronic effects. Different B[a]A loads used in the acute effect. The acute and chronic effect was estimated by using a multi-component model and results were evaluated in comparison with peptone acclimated systems. The one important results were the change of the kinetic characteristics. The most important result of the chronic test was, the change of the activated sludge species. In the chronic test, the amount of B[a]A in activated sludge and wastewater monitored through high performance liquid chromatography (HPLC). The PAH levels in Istanbul s two different treatment plants influent were also investigated. xiii x

12 ZENOBİYOTİKLERİN BİYOLOJİK AYRIŞABİLİRLİĞİNİN ENZİMATİK OLARAK İNCELENMESİ ÖZET Bu çalışmada, İstanbul İSKİ Paşaköy Biyolojik Arıtma Tesisi nden alınan aktif çamur 6 ay süre ile sentetik pepton karışımına aklime edilmiştir. Benzo[a]anthracene (B[a]A), model zenobiyotik olarak seçilmiş ve B[a]A nın aklime edilmiş aktif çamur üzerindeki etkisi incelenmiştir. B[a]A, toksik ve karsinojen bir polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH) olup sigara dumanında, dizel araçların eksoz dumanında, yangın sonucu çıkan dumanlarda, ticari solventlerde vb. bulunmaktadır. B[A]A, Amerika daki Çevresel Koruma Ajansı (EPA) tarafından öncelikli kirleticiler listesinde yer alan 16 PAH tan biridir. Aktif çamurun B[a]A olan etkisi dehidrogenaz enzim testi ile izlenmiştir. Dehidrogenaz enzimi, aktif çamurdaki mikroorganizmalar tarafından B[a]A nın biyolojik olarak parçalanmasında kullanılmaktadır. B[a]A nın aklime aktif çamura akut ve kronik etkisi respirometrik ve konvansiyonel parametrelerle izlenmiş ve incelenmiştir. Sentetik pepton karışımına aklime edilmiş aktif çamur tüm kronik ve akut testler boyunca 10 çamur yaşında çalıştırılmıştır. Akut etki için farklı B[a]A yüklemeleri kullanılmıştır. Akut ve kronik etki çoklu bileşen modeliyle incelenmiş, sonuçlar pepton karışımına alışık sistemle karşılaştırılmıştır. Model sonucunda kinetik karakteristiklerdeki değişiklikler ortaya konmuştur. Kronik testin en önemli sonuçlarından bir diğeri ise aktif çamurda bulunan mikroorganizma türlerindeki değişimdir. Kronik testte ayrıca yüksek performans likit kromatografi (HPLC) cihazı ile aktif çamurda ve atık suda B[a]A ölçümü yapılmıştır. Ayrıca İstanbul un Avrupa ve Anadolu yakalarında bulunan iki farklı atık su arıtma tesisi giriş sularında da PAH ölçümleri gerçekleştirilmiştir. xiv

13 xv

14 1. GİRİŞ Zenobiyotik bileşiklerin biyolojik ayrışması son yıllarda oldukça önem kazanmıştır. Bu bileşiklerin kaynağı giderek artan miktarlarda bulunabilen ve çoğunlukla endüstriyel faaliyetlerde hammadde veya katkı maddesi olarak kullanıldıktan sonra çevreye deşarjı yapılan kimyasal maddelerdir. Sentetik ve toksik kökenleri, yüksek miktarlarda üretilmeleri, kanserojen etkileri ve çevrede varlıklarını uzun süre korumalarından dolayı oldukça ilgi görmektedirler. Ayrıca, çevrede zorlukla belirlenebilen düşük konsantrasyonları, canlılar ve biyolojik arıtma sistemleri üzerindeki tam olarak bilinmeyen ve toksik etkileri, biyolojik ayrışma çalışmalarının bu bileşikler üzerine odaklanmasına neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bir Polisiklik Aromatik Hidrokarbon (PAH) olan ve aerobik ortamlarda petrol sızıntılarında, orman yangınlarında ve egzozda yüksek miktarlarda üretilen Benzo[a]anthracene (B[a]A) adlı zenobiyotiğin enzimatik etkisini araştırmaktır. PAH'lar çevredeki en önemli kirleticilerindendir. Dört benzen halkasıyla aerobik ortamlarda buharlaşmaya karşı dayanıklı olduğundan ve dörtten fazla halkaya sahip olan PAH'ların aksine suda çözünebildiğinden B[a]A, model PAH olarak seçildi. Dört benzen halkası ayrıca, biyolojik ayrışmanın dörtten fazla halkaya sahip olan PAH'lara göre daha hızlı ve kolay olmasını sağlar. Çalışmada, B[a]A'nın akut ve kronik etkisi incelendi. Akut etki için doldur boşalt reaktörlerde farklı B[a]A konsantrasyonları kullanılarak incelendi. Kronik etki için ise ardışık kesikli reaktör (AKR) ve sabit B[a]A konsantrasyonu kullanıldı. Doldur & boşalt reaktörde de, ardışık kesikli reaktörde de respirometrik yöntem uygulandı. Ayrıca, aktif çamurlardaki depolama ürünü olan PHA ölçüldü. Kinetik ve stokiyometrik katsayılar modifiye edilmiş ASM 3 modeli kullanılarak belirlendi. Bunun için Aquasim yazılımı kullanıldı. 1 6

15 1.1 Tezin Amacı Bu çalışmada, İstanbul'daki bir biyolojik arıtma tesisinden alınan aktif çamur ve Fluka marka B[a]A adlı zenobiyotik kullanıldı. 10 çamur yaşına sahip olan aktif çamur, evsel atık suyla benzer özelliklere sahip sentetik pepton atık suyuyla aklime edildi. Aklimasyon işlemi, aktif çamurun atık suya B[a]A eklenmemiş haldekidavranışını incelemek amacıyla gerçekleştirildi. B[a]A'ya aklimasyon süreci respirometrik çalışmalarla izlendi. Buna paralel olarak gerçekleştirilen dehidrogenaz enzimatik test ile birlikte nicel PAH analizleri, depolama ürünleri (PHA), kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) ve diğer bazı geleneksel parametrelerin analizleri gerçekleştirildi. Ardışık kesikli reaktörün stabil durumu sırasında FAME analiz yöntemiyle türlerin belirlenmesi için B[a]A'lı ve B[a]A'sız atık sulardan birer numune alındı. Ayrıca İstanbul'daki iki farklı atık su arıtma tesisinde HPLC metodu ile USEPA (ABD Çevre Koruma Ajansı) öncelikli kirleticiler listesinde yer alan 16 ayrı PAH incelendi. Tüm deneylerde başka PAH ların kontaminasyonunun önlenmesi için sadece cam malzemeler kullanıldı. 21 7

16 2. ZENOBİYOTİKLER VE PAH'LAR 2.1 Zenobiyotiklerin Tanımı Bir Zenobiyotik, ortaya çıktığı organizmanın normal bileşeni olmayan bir kimyasaldır (veya, daha genel olarak, kimyasal bir karışımdır) [1]. Zenobiyotikler, insanlar tarafından sentezlenmeden önce çevrede varolmayan, bütün bir biyolojik sisteme yabancı olan maddeler, yani yapay maddelerdir. Zenobiyotik terimi, Yunanca'da 'yabancı' anlamına gelen 'ξένος (xenos)' ve 'yaşam' anlamına gelen 'βίος (bios, vios)' sözcükleriyle Yunanca daki '-τικός, -ή, -ό (tic)' sıfat ekinden türetilmiştir [2]. Zenobiyotikler ayrıca normalden çok daha yüksek konsantrasyonlarda bulunan maddeleri de kapsayabilir. Özellikle antibiyotikler gibi ilaçlar insan bedeninde zenobiyotiklerdir, çünkü insan bedeni zenobiyotik üretmediği gibi, normal diyetin bir parçası da değildir. Doğal bileşikler de, insanlardaki hormonlarının atık su artıma tesislerinin çıkış yerlerinde bulunan balıklar tarafından alınmasında veya bazı organizmalar tarafından yırtıcı hayvanlara karşı koruma olarak üretilen kimyasal savunma maddelerinde olduğu gibi başka bir organizma tarafından alınmaları durumunda zenobiyotiğe dönüşebilirler. Zenobiyotik terimi sadece ilaçlarla kanserojenleri değil, aynı zamanda kimyasal, petrokimyasal maddeleri, pestisitleri ve plastikleri de içerir. Genellikle fenolik bileşikler, dioksinler, poliklorlu bifeniller ve bunların biyota üzerindeki etkileri için kullanılır. Piyasada bulunan kimyasal maddelerin sayısı civarındadır ve bu sayı her sene 2000 kadar artmaktadır. Yaklaşık olarak 'den fazla zenobiyotik bulunmaktadır. Bu bileşikler, insan ve hayvan sağlığını olumsuz yönde etkileyen toksik ve kanserojen etkileri ve çevre ile biyolojik sistemlerdeki yüksek dayanıklılıkları nedeniyle çevreyi giderek daha fazla tehdit etmektedirler. Zenobiyotikler, hammadde ve katkı maddesi gibi pek çok endüstriyel üretim sürecinde kullanılıp, sonrasında çevreye deşarj edilirler. Bu nedenle, toksisitelerinin değerlendirilmesi ve arıtma sistemleri üzerindeki etkilerinin araşırılması büyük önem taşır. Zenobiyotiklerin belirlenmesinin zorluğu, çevrede düşük konsantrasyonlarda bulunmalarından kaynaklanır [3, 4]. 31 8

17 2.2 Zenobiyotiklerin Kaynakları Zenobiyotikler çevreye evsel deşarj veya endüstriyel deşarj olarak bırakılırlar. Zenobiyotikler, endüstriyel deşarjlar, pestisit uygulamaları, düşük ısıda yanma ve tarım ilacı üretimiyle, ilaç ve kişisel bakım ürünleri, ev kimyasallarının kullanımı, yağış suları, atmosferden gelen yağış, trafikte araçların egzoslarından kaynaklanan gazlar ve yapı malzemelerigibi pek çok kaynağa sahiptirler [3, 5]. Polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) içeren atık sular çevredeki en önemli zenobiyotik kaynaklarından biridir [6]. 2.3 PAH'ların Tanımı Bir zenobiyotik sınıfı olan PAH'lar, organik maddenin piroliz olmasıyla sürekli olarak üretildiklerinden, çevrede bulunan benzersiz kontaminantlardır [7, 8]. PAH'lar, iki ile yedi arasında değişen ve çoğunlukla petrol aktivitelerinden elde edilen aromatik halkalar tarafından oluşturulan 70 doğal ve antropojenik (insan kaynaklı) organik bileşik içerir. 20. yüzyılda fosil yakıtlarının yanmasıyla, antropojenik PAH üretimi oldukça artmıştır. Trafik ve fosil yakıtlarının yanması gibi başlıca antropojenik kaynakların yanında volkanik patlamalar ve orman yangınları gibi doğal kaynaklar da bulunmaktadır. PAH'lar, doğrusal, açılı veya kümelenmiş düzenlerdeki birleşmiş benzen halkalarından oluşmaktadırlar ve yalnızca karbon ve hidrojen atomları içermektedirler. Ancak azot, sülfür ve oksijen atomları da genellikle PAH'larla birlikte gruplanan heterosiklik aromatik bileşikleri oluşturmak için benzen halkalarında bunların yerini kolayca alabilir [8]. Toksisiteleri nedeniyle 16 adet PAH, ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından sucul ve karasal ekosistemlerde izlenmesi gereken başlıca kirleticiler olarak listelenmiştir [9] (Şekil 2.1). 41 9

18 Şekil 2.1 : ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından listelenen 16 PAH'ın yapıları [6]. Ayrıca, alkil gruplarla değiştirilen PAH'lar normalde çevrede PAH'larla bir arada bulunurlar. PAH grubunun tamamı ve ilgili bileşikler polisiklik aromatik bileşikler olarak da adlandırılırlar. PAH'lar, toksisiteleri, kalıcılıkları ve çevresel yaygınlıkları nedeniyle derinlemesine araştırılmışlardır [10, 11, 12]. Tablo 2.1 de USEPA da yer alan 16 PAH ın eş anlamlıları, kimyasal formülleri, CAS kayıtları, EPA tehlikeli atık kodları ile OHM/TADSsunulmuştur. 52 0

19 Tablo 2.1 : PAH'ların eş anlamlıları, kimyasal formülleri, CAS kayıtları, EPA tehlikeli atık kodları ve OHM/TADS özellikleri [6, 7, 13, 14]. Acenapthene Eş anlamlı(lar) 1,2-Dihydroacenaphthylene 1,8-dihydroacenapthaline 1,8-ethylenenapthalene 1,2-dihydroacenapththylene Kimyasal formül CAS kaydı EPA tehlikeli atık OHM/TADS C 12 H Veri yok Acenaphthylene Cyclopenta[d, e]naphtlhalene C 12 H Veri yok No data Anthracene Anthracin, Green oil, Tetra olive NZG, Antracene oil C 14 H Veri yok B[a]A B[a]P Benzo[b]fluoranthene Benzo[k]fluoranthene Benzo[g,h,i]perylene Benzo[j]fluoranthene Crysene Fluoranthene Benz[a]anthracene, 1,2-benzanthracene, Benzo[b]phenanthrene, 2,3-benzophenanthrene, tetraphene Benzo[d,e,f]chrysene, 3,4-benzopyrene, 3,4-benzpyrene, Benz[a]pyrene, BP 3,4-Benz[e]acephenanthrylene, 2,3-benzfluoranthene, 3,4-benzfluoranthene, Benzo[e]fluoranthene 8,9-Benzfluoranthene, 8,9-benzofluoranthene, 11,12-benzofluoranthene, 2,3,1,8-binaphthylene, Dibenzo[b,j,k]fluorene 1,12-Benzoperylene BPE 10,11-Benzofluoranthene, Benzo-12,13-fluoranthene, Dibenzo[a,j,k]-fluorene, 7-8,benzofluoranthene, B[j]F 1,2-Benzophenanthrene, Benzo[a]-phenanthrene, 1,2-Benzphenanthrene, Benz[a]phenanthrene, 1,2,5,6-dibenzonaphthalene Ortho,Biphenylene methane, Diphenylenemethane, 2,2-methylene biphenyl, 2,3-benzidene C 18 H U C 20 H Veri yok C 20 H Veri yok C 22 H Veri yok Veri yok C 20 H Veri yok Veri yok C 18 H U050 Veri yok C 13 H Veri yok Veri yok Phenanthrene Phenanthren C 14 H Veri yok Veri yok Pyrene Benzo[d,e,f]phenanthrene C 16 H Veri yok Veri yok 8-pyrene Dibenz[a,h]anthracene Dibenz[a,h]anthracene, DB[a,h]A, DBA, Dibenz[a]anthracene C 22 H U063 Veri yok 62 1

20 Tablo 2.1 : PAH'ların eş anlamlıları, kimyasal formülleri, CAS kayıtları, EPA tehlikeli atık kodları ve OHM/TADS özellikleri (Devam) [6, 7, 13, 14]. Indeno[1,2,3- c,d]pyrene Naphthalene Eş anlamlı(lar) Indenopyrene, IP, Ortho-phenylene, 1,10-[orthophenylene]pyrene 1,10-[1,2-phenylene]pyrene 2,3-orto-phenylene pyrene Albocarbon; Camphor Tar; Dezodorator; Mighty 150 Mighty RD1; Moth Balls; Moth flakes; Naftalen; Kimyasal EPA tehlikeli CAS kaydı formül atık OHM/TADS C 22 H U137 Veri yok C 10 H No data Veri yok PAH lardaki hidrofobiklik ve elektrokimyasal stabilitenin artışı, benzen halkalarının sayısının ve PAH molekülünün açılarının artışıyla ilişkilidir. Yüksek molekül ağırlığına sahip PAH'lar, düşük molekül ağırlığına sahip PAH'lardan daha kalıcı ve dayanıklıdırlar. PAH'ların doğal çevredeki stabilitesi ve dağılımı, aromatik halkaların yapılanışıyla ve fiziko-kimyasal özelliklerden etkilenmektedirler [12, 15, 16]. Düşük molekül ağırlığına sahip PAH'lar, yüksek molekül ağırlığına sahip akrabalarına göre suda daha fazla çözünürken ve daha uçucuyken, yüksek molekül ağırlığına sahip PAH'lar, düşük molekül ağırlığına sahip bileşiklere göre daha fazla hidrofobiklik gösterirler. Hidrofobiklik farkı ayrıca Tablo 2.2'de gösterilen oktanolsu ayrılım (K OW ) katsayısı ve toprak organik karbon katsayısıyla (K OC ) da yansıtılmaktadır. Bu fiziko-kimyasal özellikler PAH'ların çevresel davranışını büyük ölçüde belirlemekte ve aktarımla devrimidüşük molekül ağırlığa sahip PAH'lar için, daha ağır PAH'lara göre daha hızlı olacağına işaret eder [12]. 72 2

21 Tablo 2.2 : ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından listelenen 16 PAH'ın kimyasal ve fiziksel özellikleri [12,17]. Halka sayısı Molekül ağırlığı Suda çözünebilirlik (mg/l) Buhar basıncı (Pa) Log K OW Log K OC Naphthalene x Acenaphthylene x Acenaphthene x Fluorene x Phenanthrene x Anthracene x Pyrene x Fluoranthene x B[a]A x Chrysene x Benzo[b]fluoranthene Benzo[k]fluoranthene x B[a]P x Dibenzo[a,h]anthracene x Indeno[1,2,3-cd]pyrene Benzo[g,h,i]perylene x PAH ların Kaynakları PAH'lar çevreye genellikle yanardağlardan, orman yargınlarından, yerleşim alanlarındaki odun sobalarından, kömür katranından, kreozottan ve otomobillerle kamyonların egzozlarından çıkan havayla karışmaktadır. Yüzey suyuna ayrıca endüstriyel tesislerden ve atık su arıtma tesislerinden deşarj yoluyla girebilirler ve/veya bölgedeki depolama konteynerlerinden tehlikeli atık alanlarında bulunan toprağa karışabilirler. PAH'lar insanlara ayrıca gıda kaynakları yoluyla da bulaşabilmektedirler. Pek çok çalışmada, çeşitli çevresel örneklerdeki PAH kaynakları, çeşitli moleküler tanı oranlarıyla niteliksel olarak belirlenmiştir. Örneğin, yaygın olarak kullanılan konsantrasyon oranlarından biri anthracene (Ant)/[Ant + phenanthrene (Phe)]'dir ve bu oran, 0.10'dan düşükse yanmamış fosil yakıtı göstergesi sayılırken, 0.10'u geçerse yanma kaynağını belirtmektedir. Buna benzer pek çok başka oran bulunur (Tablo 2.3) ve bu oranlar petrojenik veya pirojenik kökeni, yakıt veya odun yakımını ya da trafikle ilgili kaynağı ortaya çıkarmak için kullanılmaktadır [18, 19, 20]. 82 3

22 Tablo 2.3 : Karakteristik PAH moleküler tanı oranları [18, 20]. Petrojenik Pirojenik Ant/(Ant + Phe) < 0.1 > 0.1 B[a]A/(B[a]A + Chr) < 0.2 > 0.35 Flt/(Flt + Pyr) < 0.4 > 0.4 IP/(IP + BPE) < 0.2 > 0.2 Yakıt yanması Çim / kömür / odun yanması Flt/(Flt + Pyr) > 0.5 IP/(IP + BPE) > 0.5 Trafikten bağımsız Trafik B[a]P/BPE < 0.6 > 0.6 Bazı araştırmacılar bu oranları arıtma çamuruna karışan PAH'ların kaynaklarının nitelendirilmesi için kullanmaktadırlar [20, 21, 22]. Ancak bazı araştırmacılar ise, başlıca iki nedenden dolayı bu tür bir kullanımın uygun olmadığını iddia etmektedirler: (1) Atık suların taşınması sırasında gerçekleşen karıştırma ve homojenizasyon; (2) Atık suların çeşitli arıtma adımlarında geçtiği arıtma işlemleri. Bu iki parametre, PAH'ların moleküler tanı oranlarının kanalizasyon çamurlarında uygun olmayan kullanımıyla ilgili yukarıda belirtilen açıklamayı kanıtlamak için ele alınmaktadır. Atık su karıştırma ve homojenizasyon, belediye ve evsel atık sularla endüstriyel atık sularını, küçük işletmelerin (örneğin, araba yıkama) ve sağlık tesislerinin atık sularını, kanalizasyon sularını, ıslak ve kuru atmosfer çöküntülerini alabilir. Ayrıca, büyük atık su arıtma tesisleri (AAT) şehirlerin tamamından, yani farklı PAH kaynaklarının bulunabileceği, birbirine çok uzak olan yerlerden atık su alabilmektedirler [20, 23]. Bu bileşikler her yerde bulunan eksik yanma ürünleri olduklarından, PAH'lar çevreye kolaylıkla yayılmaktadırlar. PAH'lar, hava, toprak, sediment, su, yağ, katran ve gıda malzemeleri de dahil olmak üzere çok çeşitli çevresel örneklerde tespit edilmişlerdir. İşleme, yanma ve fosil yakıtlarının atılması gibi endüstriyel aktiviteler genellikle PAH'ların büyük ölçüde kirlenmiş alanlardaki varlığıyla ilişkilidir. Endüstriyel alanlardaki PAH kontaminasyonu çoğunlukla depolardan dökülen ve sızan maddelerle bu yakıt/petrol ürünlerinin taşınması, işlenmesi, kullanımı ve atılmasıyla ilişkilidir [15, 24-37] Hava Hava kökenli PAH'ların başlıca doğal kaynakları orman yangınları ve yanardağlardır. Atmosferik PAH'ların en büyük kaynağı, yerleşim alanlarındaki odun sobalarından, 92 4

23 eksik yanma (piroliz) ve kontrolsüz emisyondur. Diğer önemli sabit antropojenik kaynaklar arasında endüstriyel güç üretimi, yakma, kömür katranı, kok kömürü ve asfalt üretimiyle petrolün katalitik parçalanması yer almaktadır [6]. Tütün dumanı, havalandırmasız, ışık ve ısı yayan kerosen oda ısıtıcıları ile gazlı pişirme ve ısıtma aletleri kapalı alanlarda havada bulunan PAH'ların en önemli kaynaklarıdır. Sabit kaynaklar yıllık toplam PAH emisyonunun %80'ini oluştururken, geriye kalanını hareketli kaynaklar oluşturmaktadır. En önemli hareketli PAH kaynakları, benzinli ve dizel motorlardan çıkan taşıt egzozudur [6, 12, 16] Su Kompleks PAH karışımları bataklık kömürü, kömür ve petrol bakımından nispeten zengindir. Bu bileşikler sucul ortamlara belediye atık su deşarjları, kentsel yağmur suyu akışı, kömür depolama alanlarından gelen atıklar, odun işleme tesisleriyle diğer endüstrilerden gelen atık sular, petrol sızıntıları ve diğer petrol ürünleri üzerinden ulaşmaktadır yılında, dökülen petrolün sucul ortamlara 1.7x10 5 ton PAH arttırımında bulunduğu hesaplanmıştır. Bu kaynak, küresel bakımından diğer tüm girişimleri geride bırakmaktadır [6, 38]. 20 Nisan 2010 tarihinde Deepwater Horizon sondaj platformunda meydana gelen patlamada petrol endüstrisi tarihinde denizde meydana gelen en büyük petrol sızıntısıdır. 15 Temmuz 2010 tarihinde, 4.9 milyon varil ( m 3 ) ham petrol döküldükten sonra sızıntı, akış kaynağının kapatılmasıyla durdurulmuştur. Kapatılmadan önce delikten günde (8400 m 3 /g) petrol sızdığı hesaplanmıştır. Günde varil (9900 m 3 /g) civarında başlayan ve akışı besleyen hidrokarbon rezervuarının yavaş yavaş tükenmesiyle azalan günlük akış hızının zamanla hafiflediği tahmin edilmektedir [39] Atık Su ve Aktif Çamur Endüstriyel ve evsel atık sular PAH bakımından zengindir. İkincil arıtım bazı PAH'ları gidermekte, ancak çoğu kanalizasyon arıtma tesislerinin çıkışlarından sucul ortamlara bırakılmaktadırlar. Yapılan bir çalışmada işlenmemiş, ham kanalizasyon suyunun 100 ile 500 ppb, kanalizasyon çamurunun 200 ile 1750 ppb toplam PAH içerdiği, kentsel alanlardan ve anayollardan gelen yağmur sularının yüksek

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu Speaker: Ercan Basaran, Uwe Späth LAR Process Analysers AG 1 Genel İçerik 1. Giriş 2. Proses optimizasyonu 3. İki optimizasyon

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri

Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri Prof. Dr. Gülen GÜLLÜ Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E-mail: ggullu@hacettepe.edu.tr Ulusal Su ve Sağlık Kongresi Antalya-26-30 Ekim 2015

Detaylı

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI I. Kısım Su teminine giriş 1 Su sektörü 3 1.1 Giriş 3 1.2 Su tüketimi 3 1.3 Kabul edilebilir su kalitesi 7 1.4 Su sektörü hizmetleri 10 1.5 Su koruma

Detaylı

KOCAELİ İLİ YOL TOZLARINDA POLİKLORLU BİFENİL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ. Demet ARSLANBAŞ* Mihriban CİVAN

KOCAELİ İLİ YOL TOZLARINDA POLİKLORLU BİFENİL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ. Demet ARSLANBAŞ* Mihriban CİVAN KOCAELİ İLİ YOL TOZLARINDA POLİKLORLU BİFENİL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ Demet ARSLANBAŞ* Mihriban CİVAN 1 GİRİŞ Kalıcı Organik Kirleticiler (KOK lar), yüksek dirençleri nedeniyle doğaya karıştığında ortamda

Detaylı

YATAY (1) NO. MEVZUAT NO MEVZUAT ADI. 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi. 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi

YATAY (1) NO. MEVZUAT NO MEVZUAT ADI. 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi. 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi YATAY (1) 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi 3. 1210/90/EEC Avrupa Çevre Ajansı Tüzüğü 4. 2008/90/EC Çevresel Suç Direktifi 5. 2007/2/EC INSPIRE Direktifi 6. 2004/35/EC

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Nevin Yağcı, Işıl Akpınar İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Çevre

Detaylı

Tehlikeli Kimyasal Nedir Tehlikeli Kimyasalların Sucul Çevre Açısından Önemi ve Kontrolü Çevresel Kalite Standartları Yasal Dayanak Yürütülen

Tehlikeli Kimyasal Nedir Tehlikeli Kimyasalların Sucul Çevre Açısından Önemi ve Kontrolü Çevresel Kalite Standartları Yasal Dayanak Yürütülen Tehlikeli Kimyasal Nedir Tehlikeli Kimyasalların Sucul Çevre Açısından Önemi ve Kontrolü Çevresel Kalite Standartları Yasal Dayanak Yürütülen Çalışmalar Ulusal Mevzuatta Yer Alacak Tehlikeli Kimyasalların

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Tınaztepe Yerleşkesi, 35160 Buca/İzmir E-mail : mustafa.odabasi@deu.edu.tr Ders İçeriği Temel Element Döngüleri Karbon Döngüsü

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi

Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi Yasal Gerekliliklere Uygunluk! Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlar amurlarının n Toprakta Kullanılmas lmasına Dair Yönetmelik (03.08.2010 tarihli

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 3. Endüstriyel Kirlenme Problemleri Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK 3.1. Endüstriyel Atık Kaynak ve Türleri Endüstriyel faaliyetlerin asıl amacı; üretim yapmak Endüstriyel

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

Geri Dönüşüme Katıl,Dünyaya Sahip Çık İLERİ PİROLİZ

Geri Dönüşüme Katıl,Dünyaya Sahip Çık İLERİ PİROLİZ BİYO KÜTLE ENERJİ Geri Dönüşüme Katıl,Dünyaya Sahip Çık İLERİ PİROLİZ «Son balık tutulduğunda, Son kuş vurulduğunda, Son ağaç kesildiğinde, Son nehir kuruduğunda, Paranın yenilecek bir şey olmadığını anlayacaksınız!»

Detaylı

ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ

ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ Sanaz Lakestani, Gülen Güllü Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E mail: ggullu@hacettepe.edu.tr Amaç Bu çalışmada Ankara ilininin

Detaylı

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ 1 KATI ATIK ÇEŞİTLERİ Evsel ve Kurumsal Çöpler Park ve Bahçelerden Bitkisel

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Füsun EKMEKYAPAR

Yrd. Doç.Dr. Füsun EKMEKYAPAR Yrd. Doç.Dr. Füsun EKMEKYAPAR 1 TÜRKMENLİ GÖLETİ HAVZASINDA KULLANILAN TARIM İLAÇLARI İÇİN ÇEVRESEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ 2 1. GİRİŞ Tarımda ilaçlama, birim alandan daha fazla ürün elde etmek üzere kullanılan

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL ANALİZ YÖNTEMİYLE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN ATMOSFERDEKİ KONSANTRASYONLARINA ETKİ EDEN METEOROLOJİK FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

ÇOKLU DOĞRUSAL ANALİZ YÖNTEMİYLE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN ATMOSFERDEKİ KONSANTRASYONLARINA ETKİ EDEN METEOROLOJİK FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ ÇOKLU DOĞRUSAL ANALİZ YÖNTEMİYLE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN ATMOSFERDEKİ KONSANTRASYONLARINA ETKİ EDEN METEOROLOJİK FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ Sema Yurdakul, Mihriban Civan, Gürdal Tuncel Eylül, 2015 1. Giriş

Detaylı

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması 1 Uygulama Örnekleri 1.Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 2.Tehlikeli Maddelerin

Detaylı

Biyoenerjide Güncel ve Öncelikli Teknoloji Alanları ve TTGV Destekleri

Biyoenerjide Güncel ve Öncelikli Teknoloji Alanları ve TTGV Destekleri Biyoenerjide Güncel ve Öncelikli Teknoloji Alanları ve TTGV Destekleri Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı TIREC 2010 Türkiye Uluslararası Yenilenebilir Enerji Kongresi Türkiye Biyoenerji Piyasası

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu

Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu Altaca Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. Yönetim Kurulu

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Sayfa 1/7 ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Düzenlenme tarihi: 26.09.2007 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: DONA KLOR 90 Ürünün uygulama alanı: Havuz Kimyasalı Üretici/Tedarikçi:UKM Uğur Kimya Makina Bilgi merkezi:

Detaylı

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticilerin (KOK) özellikleri nelerdir? -Zehirlidirler. - Çevrede kolayca yok olmazlar. -Besin zincirinde birikirler - Hava,

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

ODORIENT. Biyolojik Koku Arıtma Sistemi. www.bioorient.com.tr

ODORIENT. Biyolojik Koku Arıtma Sistemi. www.bioorient.com.tr Biyolojik Koku Arıtma Sistemi www.bioorient.com.tr www.bioorient.com.tr organik atıkların düşük oksijenli ortamlarda bile en verimli şekilde giderimini sağlayan özel bir bakteri kültürüdür. İçeriğindeki

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/12

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/12 EK LİSTE-1/12 ph Elektrokimyasal Metot SM 4500 H + B Bulanıklık Nefelometrik Metot SM 2130 B Çözünmüş Oksijen/ Oksijen Doygunluğu Membran Elektrot SM 4500 O G İletkenlik Laboratuvar Yöntemi SM 2510 B Koku

Detaylı

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü Toprak Kirliliğinin Kontrolu ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik Uygulamaları İçin Personel Eğitim Semineri 20-24 Haziran 2011 & 27 Haziran 1 Temmuz 2011 Kirlenmiş Saha Temizleme ve

Detaylı

TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ

TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİNDE POLİARAOMATİK HİDROKARBON (PAH) VE AĞIR METAL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Faruk DİNÇER, Özgen ERCAN, Özcan CEYLAN

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ.

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. BİYOGAZ NEDİR? Anaerobik şartlarda, organik atıkların çeşitli mikroorganizmalarca çürütülmesi sonucu

Detaylı

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI ÇEVRE YÖNETY NETİMİ GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ İZİN N VE DENETİM M DAİRES RESİ BAŞKANLI KANLIĞI ÇEVRE İZNİ VE LİSANSI L ŞUBESİ Başvuru Sürecinin S Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU Çevre MühendisiM ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : Kazımiye Mah. Dadaloğlu Cad. No:32 /A Çorlu/Tekirdağ 59850 TEKİRDAĞ / TÜRKİYE Tel : 0 282 652 40 55 Faks : 0 282 652 04 56 E-Posta :

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Madde/Müstahzar Ve Şirket/İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzarın tanıtılması 1.2. Madde/Müstahzarın kullanımı Maddenin/Karışımın kullanımı Su Analizi 1.3. Şirket/İş sahibinin

Detaylı

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ATIK KODU ATIK AÇIKLAMASI 16 01 03 Ömrünü tamamlamış lastikler 08 03 19* Dağıtıcı yağ 08 04 17* Reçine yağı KULLANILMIŞ LASTİKLER

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1. GİRİŞ 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1-1 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları (I) Su Kirliliği

Detaylı

İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ

İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-E Doruk TURANLI Doruk ÜNAL DANIŞMAN ÖĞRETMEN Nilüfer DEMİR İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1.PROJENİN AMACI...2 2. İZMİR KÖRFEZİ...2 3. KALİFORNİYA

Detaylı

Eskişehir Karayolu 5. km Bozüyük 11300 BİLECİK Telefon: 0228 314 63 00 Fax: 0228 314 63 05

Eskişehir Karayolu 5. km Bozüyük 11300 BİLECİK Telefon: 0228 314 63 00 Fax: 0228 314 63 05 1 Ürün ve şirket tanımlaması Ürün bilgisi: Epoksi Bazlı Derz Dolgusu Ürün ticari ismi: Şirket ünvanı: VitraFix Epoxy Koramic Yapı Kimyasalları Eskişehir Karayolu 5. km Bozüyük 11300 BİLECİK Telefon: 0228

Detaylı

Hazırlama Tarihi: 11.01.2011 Yeni Düzenleme Tarihi: 11.01.2011 Versiyon: 5 Form No: MSDS1977 Sayfa No: 1 / 7

Hazırlama Tarihi: 11.01.2011 Yeni Düzenleme Tarihi: 11.01.2011 Versiyon: 5 Form No: MSDS1977 Sayfa No: 1 / 7 Form No: MSDS1977 Sayfa No: 1 / 7 1 Madde/Müstahzar ve Şirket/Đş Sahibinin Tanıtımı Madde/Müstahzarın tanıtılması Müstahzarın adı: SUMA CRYSTAL A8 Madde/Müstahzarın kullanımı Önerilen kullanım alanı: Profesyonel

Detaylı

Yıkanabilir tüm yüzeylerin ve nesnelerin günlük temizliğinde kullanılır.

Yıkanabilir tüm yüzeylerin ve nesnelerin günlük temizliğinde kullanılır. BÖLÜM 1: MADDE/MÜSTAHZAR VE ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde/Müstahzarın Tanıtılması Ürün Adı Ürün Özelliği Öncesinde dezenfekte edilen tüm yüzeylerin ve zeminlerin, hastaneler ve bakımevleri gibi

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI DÜNYADA yılda 40.000 km³ tatlı su okyanuslardan karalara transfer olmaktadır. Bu suyun büyük bir kısmı taşkın vb. nedenlerle kaybolurken

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ 1 Beytullah EREN, 1 Büşra SUROĞLU, 1 Asude ATEŞ, 1 Recep ĐLERĐ, 2 Rüstem Keleş ÖZET: Bu çalışmada,

Detaylı

1.3. Firmanın Tanıtımı: HEKTAŞ TİC. T.A.Ş G.O. S.B. İhsan Dede Cad. 700. Sok. 41480 Gebze / KOCAELİ

1.3. Firmanın Tanıtımı: HEKTAŞ TİC. T.A.Ş G.O. S.B. İhsan Dede Cad. 700. Sok. 41480 Gebze / KOCAELİ FORM NO : FUNG.014 Sayfa 1 /5 1. MADDE / MÜSTAHZAR VE ŞİRKET / İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde / Müstahzarın Tanıtılması: PESTİSİT 1.2. Madde / Müstahzarat Kullanımı: FUNGUSİT(MANTAR İLACI ) 1.3. Firmanın

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Bu Tebliğ, 12 Mart 1989 tarihli ve 20106 sayılı Resmî Gazete de yayınlanmıştır. Amaç Madde 1 - Bu tebliğ, 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre

Detaylı

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü LOGO Doç. Dr. Esin SUZER Prof. Dr. Aynur KONTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü Deniz Kirliliği İnsan kaynaklı ya da doğal etkiler sonucu ortaya çıkan,

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

YÜZEYSEL SULARDAKİ KİMYASAL KİRLİLİK VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ

YÜZEYSEL SULARDAKİ KİMYASAL KİRLİLİK VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ YÜZEYSEL SULARDAKİ KİMYASAL KİRLİLİK VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ Doç. Dr. Beyhan Pekey Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü bpekey@kocaeli.edu.tr HER GEÇEN GÜN ÜRETİLEN KİMYASAL

Detaylı

BİYODİZEL KULLANIMININ ÇEVRE İÇİN ÖNEMİ

BİYODİZEL KULLANIMININ ÇEVRE İÇİN ÖNEMİ BİYODİZEL KULLANIMININ ÇEVRE İÇİN ÖNEMİ Nadir DİZGE 1, Oltan CANLI 2, Mehmet KARPUZCU 1 1 Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Çevre Mühendisliği, Muallimköy Kampüsü, Gebze 2 Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü,

Detaylı

Madde/Müstahzar Adı : NATURA A1 AKRİLİK Hazırlama Tarihi : 09.08..2005 Yeni Düzenleme Tarihi : - Kaçıncı Düzenleme Olduğu : 00

Madde/Müstahzar Adı : NATURA A1 AKRİLİK Hazırlama Tarihi : 09.08..2005 Yeni Düzenleme Tarihi : - Kaçıncı Düzenleme Olduğu : 00 Form No : B-350 Sayfa No : 1/ 6 1. MADDE/MÜHTAHZAR VE ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde/Mühtahzarın Tanıtılması : NATURA A1 AKRİLİK Su bazlı akrilik dış cephe boyası 1.2. Madde/Mühtahzarın Kullanımı

Detaylı

KALSİYUM KARBONAT (KALSİT)

KALSİYUM KARBONAT (KALSİT) 1. KİMYASAL ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI Ürünün Adı : KALSİYUM KARBONAT Ürünün Kimyasal Formülü : CaCO 3 Yapı malzemelerinin üretiminde; kimyasal proseslerde; metalürji ve cam Kullanım Alanları : üretiminde;

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Madde/Müstahzar Ve Şirket/İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzarın tanıtılması 1.2. Madde/Müstahzarın kullanımı Maddenin/Karışımın kullanımı Taşlama malzemesi Sadece endüstriyel

Detaylı

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu)

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) 1. KİMYASAL ÜRÜN & ŞİRKET TANIMI Ürün Adı: SPT-1657 Ürün tanımı: Tek komponentli Poliüretan yapıştırıcı Fabrika:. SAMHO CHEMICAL CO. LTD. Adres: 241-2, Chongwon-ri, Mado-myun, Hwasung-City Kyunggi-do,

Detaylı

Güvenlik Verileri Sayfası

Güvenlik Verileri Sayfası Güvenlik Verileri Sayfası (EG) No.1907/2006 ya göre MDA Akrilik Mastik 1. Madde/preparat ve şirket/işletmenin tanımlanması Ürün adı: Madde veya preparat kullanımı: Mungo MDA Akril Sızdırmazlık maddesi

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ A. NUMUNE ALMA/ÖRNEKLEME A.1.Emisyon Kapsamında Numune Alma/Örnekleme Uçucu Organik

Detaylı

MADDE/MÜSTAHZAR ADI: HEKTAŞ BAKIR HAZIRLAMA TARİHİ : 05.01.2004 YENİ DÜZENLEME TARİHİ : 24.06.2011 REVİZYON NO : 02 FORM NO : FUNG 010 Sayfa 1 / 5

MADDE/MÜSTAHZAR ADI: HEKTAŞ BAKIR HAZIRLAMA TARİHİ : 05.01.2004 YENİ DÜZENLEME TARİHİ : 24.06.2011 REVİZYON NO : 02 FORM NO : FUNG 010 Sayfa 1 / 5 Sayfa 1 / 5 1. MADDE / MÜSTAHZAR VE ŞİRKET / İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde / Müstahzarın Tanıtılması: PESTİSİT 1.2. Madde / Müstahzarat Kullanımı: FUNGUSİT (MANTAR İLACI ) 1.3. Firmanın Tanıtımı: HEKTAŞ

Detaylı

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları URS-EIA-REP-203876 Giriş Bu Ek'te, Proje'nin İnşaat ve İşletim

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

HACH LANGE. Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ

HACH LANGE. Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ HACH LANGE Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ Metin BARAN Proje Müdürü 24 Eylül 2014 Hach Lange Dünya üzerinde birçok noktada

Detaylı

: Telefon : +90 212 875 77 50 (3 hat) Fax : +90 212 875 08 22 web : www.anadolukimya.com e-mail : info@anadolukimya.com

: Telefon : +90 212 875 77 50 (3 hat) Fax : +90 212 875 08 22 web : www.anadolukimya.com e-mail : info@anadolukimya.com 1. ÜRÜN VE FİRMA TANIMI Sayfa : 1/5 Ticari İsmi Kullanım Alanı : : Endüstriyel Tekstil Baskı Uygulamaları Firma Adı : Anadolu Kimya San.Tic.Ltd.Şti. Firma Adresi : Akçaburgaz Mah. 109. Sokak No: 8-12 Esenyurt

Detaylı

PROJE AŞAMALARI. Kaynak Envanterinin Oluşturulması. Emisyon Yükü Hesaplamaları

PROJE AŞAMALARI. Kaynak Envanterinin Oluşturulması. Emisyon Yükü Hesaplamaları PROJENİN AMACI Bölgesel Temiz Hava Merkezlerinden olan Ankara merkez olmak üzere; Bartın, Bolu, Çankırı, Düzce, Eskişehir, Karabük, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir, Kütahya, Yozgat ve Zonguldak illerinde

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Sayfa 1/6 ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU 91/155/ /EEC, 93/112/EC, 2001/58/EC ye göre Düzenlenme tarihi: 26.09.2007 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: NX 402 Hijyenik Genel Temizlik Ürünü Ürünün uygulama alanı:

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı

DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ

DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ Hasan GÜVEN Çevre Yüksek Mühendisi Çevre ve Şehircilik İl Müdürü DÜZCE ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Hava: Dünya atmosferini meydana getiren gaz karışımı. Ancak, atmosferin halk

Detaylı

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ PROJENİN ADI: POLİMER KATKILI ASFALT ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ ( Kimya Bilim Danışmanlığı Çalıştayı Çalışması 29 Ağustos-9 Eylül 2007) Danışman: Doç.Dr. İsmet KAYA 1 PROJENİN

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK SETİ ENTECYP 10/1.5 EC 11.10.2004

ÜRÜN GÜVENLİK SETİ ENTECYP 10/1.5 EC 11.10.2004 1.GENEL BİLGİ: ÜRÜN GÜVENLİK SETİ Ticari adı Ürün Kodu 01 Entegre ilaç ürün kodu E 01 Kullanım Alanı Görünümü Üretici Firma Adresi Emulsiyon Konsantre İnsektisit Sarı Sıvı ENTEGRE İLAÇ PEYZAJ TARIM SAN

Detaylı

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ İçindekiler 1. Dünya daki ve Türkiye deki CNG Otobüs Pazarı 2. Neden CNG Yakıt Tercih Edilmeli? 3. Doğalgaz (CNG) ile Dizel Yakıt Karşılaştırması 4. CNG Yakıtlı Otobüslerin SWOT

Detaylı

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ Şeyma Taşkan 1, Barış Çallı 2 1 MarmaraÜniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Bilimleri Programı, Göztepe Kampüsü, 34722 Kadıköy,

Detaylı

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU T. GÜNGÖREN 1, H. MADENOĞLU 1, M. SERT 1, İ.H. METECAN 2, S. ERDEM 1, L. BALLİCE 1, M. YÜKSEL 1, M. SAĞLAM 1 1 Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Madde/Müstahzar Adı: ROOM CARE R5 Hazırlama Tarihi: 11.01.2011 Yeni Düzenleme Tarihi: 11.01.2011 Versiyon: 4 Form No: MSDS4768 Sayfa No: 1 / 6

Madde/Müstahzar Adı: ROOM CARE R5 Hazırlama Tarihi: 11.01.2011 Yeni Düzenleme Tarihi: 11.01.2011 Versiyon: 4 Form No: MSDS4768 Sayfa No: 1 / 6 Form No: MSDS4768 Sayfa No: 1 / 6 1 Madde/Müstahzar ve Şirket/İş Sahibinin Tanıtımı Madde/Müstahzarın tanıtılması Müstahzarın adı: ROOM CARE R5 Madde/Müstahzarın kullanımı Önerilen kullanım alanı: Profesyonel

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi Hava Kirliliği Ölçüm Yöntemleri Emisyon Ölçümleri (Kaynakta) İmisyon Ölçümleri Sabit kaynaklar (Yakma tesisi, fabrika, termik santral bacaları) Hareketli kaynaklar (Motorlu araçlar) Ortam havasında yapılır

Detaylı

Bileşenler Kons%w/w EEC No Cas No Tehlike işareti Tehlike sınıflandırması Bordo Bulamacı 74-8011-63-0 Xn,N R20,R41,R50/53 Dolgu maddesi 26 - - - -

Bileşenler Kons%w/w EEC No Cas No Tehlike işareti Tehlike sınıflandırması Bordo Bulamacı 74-8011-63-0 Xn,N R20,R41,R50/53 Dolgu maddesi 26 - - - - Sayfa 1 / 5 1. MADDE / MÜSTAHZAR VE ŞİRKET / İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde / Müstahzarın Tanıtılması: PESTİSİT 1.2. Madde / Müstahzarat Kullanımı: FUNGİSİT (MANTAR İLACI ) 1.3. Firmanın Tanıtımı: HEKTAŞ

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

Kimyasalların Envanteri Ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (26 Aralık 2008 Tarih ve 27092 Sayılı RG Mükerrer) Çevre ve Orman Bakanlığı.

Kimyasalların Envanteri Ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (26 Aralık 2008 Tarih ve 27092 Sayılı RG Mükerrer) Çevre ve Orman Bakanlığı. Kimyasalların Envanteri Ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (26 Aralık 2008 Tarih ve 27092 Sayılı RG Mükerrer) Çevre ve Orman Bakanlığı Haydar HAZER GAZİANTEP 12 MAYIS 2010 1 Kimyasalların Envanteri ve Kontrolü

Detaylı

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ Doç. Dr. Eyüp DEBİK 03.12.2013 GENEL BİLGİ Arıtmadan sorumlu mikroorganizmalar, sabit bir yatak üzerinde gelişirler. Aerobik biyofilm prosesleri : (1) batmamış biyofilm prosesler,

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1/6 ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU Düzenlenme tarihi: 05.10.2009 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: SEWER LINE Biyolojik Atık Su Arıtma Sistemleri İçin Ön Arıtma ve Koku Giderme Ürünün uygulama alanı:

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİSİ SURFECOPLUS. SurfecoPlus

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİSİ SURFECOPLUS. SurfecoPlus 1. ÜRÜN VE ŞİRKET TANIMLAMASI 1.1 ÜRÜN TANITIMI Ürün Adı Ürünün Kimyasal Ailesi SurfecoPlus Polialkilenoksit Modifiye Heptametiltrisiloksan 1.2 ÜRÜNÜN KULLANIMI Yüzey gerilimi düşürücü ajan 1.3 FİRMA BİLGİLERİ

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı