Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Bir Grup Erkek Çocuk Hastanın Dil Gelişimlerinin Değerlendirilmesi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Bir Grup Erkek Çocuk Hastanın Dil Gelişimlerinin Değerlendirilmesi"

Transkript

1 Original makale Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Bir Grup Erkek Çocuk Hastanın Dil Gelişimlerinin Değerlendirilmesi (An examination about language development of a group of boy children with attention deficit and hyperactivity disorder) Şebnem Soysal ACAR 1, Filiz SAYAR 2, Seda TAN 3, Kıvılcım GÜCÜYENER 4 1 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD, ANKARA 2 Cumhuriyet Üniversitesi Psikoloji Bölümü, SİVAS 3 Gazi Üniversitesi Psikoloji Bölümü, ANKARA 4 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nöroloji Anablim Dalı, ANKARA ÖZET Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan bir grup erkek çocuk hastanın dil gelişimlerinin değerlendirilmesi Amaç: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu bilişsel işlevdeki yetersizliklerle karakterize olan, çocukluk çağının sık görülen bir gelişimsel bozukluğudur. Söz konusu bilişsel işlevlerden biri dil becerisidir. Bu çalışmanın amacı, DEHB li çocukların dil gelişimlerini inceleyerek bu konudaki bilimsel bilgileri arttırmaktır. Materyal ve Metot: Araştırma, Gazi Üniversitesi Çocuk Nöroloji ve Çocuk Psikiyatrisi polikliniklerine başvuran, yaşları 6-10 ( ay) yaş/sınıf grubundaki, DSM-IV tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı konmuş 38 erkek hasta ile 24 sağlıklı erkek çocuk üzerinde yürütülmüştür. Çocuklara Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği-Geliştirilmiş Formu (WISC-R), Stroop Testi TBAG Formu, Sözel Akıcılık Testi (SAT) ve Konuşma Sesleri Gelişim Testi (KSGT) uygulanmıştır. Bulgular: WISC-R de Genel Bilgi, Aritmetik, Resim Tamamlama ve Resim Düzenleme puanları için gruplar arasında anlamlı bir fark elde edilmiştir. Kelime Dağarcığı alt testinde farklar kontrol grubu ile DEHB-DE; DEHB-DE ile DEHB-HD grupları arasında görülmüştür. Stroop testi puanları açısından sadece kontrol ile DEHB-DE arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir. DEHB-HD grubundaki katılımcılar daha düşük puanlar alırken; DEHB-DE grubundaki katılımcılar daha uzun sürede görevi tamamlamıştır. SAT ve KSGT açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuçlar: Dil gelişimini ölçen WISC-R Sözcük Dağarcığı alt testi puanları açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılığın gözlenmesi DEHB li çocukların dil gelişimindeki yetersizlik hakkında bir fikir vermiş olsa da yeterli bir bilgi tabanı sağlamamaktadır. Sonuç olarak, dil gelişimini etkilediğinden dolayı, DEHB olan çocukların dil gelişimlerinin incelenmesinde çalışma belleği ve dilin bileşenleri gibi diğer bilişsel işlevler de irdelenmelidir. Anahtar Kelimler: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu; dil gelişimi; bilişsel işlevler GİRİŞ Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) dikkat, dürtü kontrolündeki sorunlar ve aşırı Yazışma adresi: Uzm. Psikolog Seda TAN Gazi Üniversitesi Psikoloji Bölümü, Ankara Yazının geldiği tarih : Yayına Kabul tarihi : ABSTRACT Background: Attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) is a developmental disorder observed commonly in childhood and is described by deficits in intellectual processes. One of these intellectual processes is language ability. The aim of this study is to examine the language development of children with ADHD and so to increase the scientific knowledge about this issue. Materials and Methods: The sample was composed of of 38 ADHD children diagnosed according to the DSM-IV criteria and 24 healthy children, aged 6 to 9 years (72 and 131 months ). The Wechsler Intelligence Scale for Children (WISC-R), Stroop Test TBAG Form, Verbal Fluency Test (VFT) and Speech Fluency Test (SFT) were applied to the children. Results: It was found a significant difference between groups in General Knowledge, Arithmetic, Picture Completion and Picture Concepts subtests in WISC-R. The differences were observed between control group and ADHD-AD; ADHD-AD and ADHD-HI groups in Vocabulary subtest. A significant difference was found only between control group and ADHD-AD in Stroop Test. While the subjects in ADHD-HI group got lower scores, those in ADHD-AD group completed the task for a longer period. Any significant differences was found between groups in VFT ans SFT tests. Conclusions: The existence of a significant difference between groups in Vocabulary subtest of WISC-R which measures language development gives an idea about deficits in language development of ADHD children but it does not provide enough knowledge base about language development of ADHD children. Because it affects language development, other cognitive functions like working memory and components of language also should be examined in the study of language development of ADHD children. Key Words: ADHD; language development; cognitive functions hareketlilik ile betimlenen, 7 yaşından önce başlayıp yetişkinliğe kadar izlerini sürdüren, biyolojik ve sosyal faktörlerin neden olduğu gelişimsel bir bozukluktur. DEHB psikiyatrik bozukluklar arasında en sık görülen grup olarak psikiyatrik bozukluk gösteren 84 84

2 Ş. S. Acar ve ark. çocukların %46 sını oluşturmaktadır 1. DEHB, birçok bilişsel işlevde önemli bozuklukların gözlendiği bir bozukluktur ve bu bilişsel işlevlerden bir de dil becerisidir. DEHB de önemli dil sorunlarının varlığı biliniyor olsa da, alan yazınında diğer psikiyatrik ya da nörolojik hastalık gruplarının dışında, yalnız DEHB gösteren grubun dil sorunlarını ele alan çok az sayıda araştırmanın mevcut olduğu gözlenmektedir 2. El Sady, Nabeih, Mostafa ve Sadek 3 gecikmiş dil gelişiminin en fazla DEHB de görüldüğü ve bu sorunun bu çocukların yaklaşık %48 ini kapsadığı halde bu konudaki bilgilerimizin yetersiz olduğunu belirtmişlerdir. Bu konudaki çalışmaların yetersiz ve dağınık oluşu dil sorunlarının DEHB ye özgü/özel olup olmadığı konusunda da bir belirsizlik yaratmaktadır 4. Alanyazınında dil bozukluğu, işitme ve zeka sorunu ile birlikte dil gelişimini etkileyen herhangi bir tıbbi neden olmadan alıcı ve ifadeci edici dil gelişimindeki gecikmeler olarak tanımlanmaktadır 5,6. Bu açıdan, bu konudaki bazı araştırmaların DEHB deki alıcı dil (söylenileni anlama gibi) sorunlarını, bazılarının ise ifade edici dil (sözel bildirim) sorunlarını ele aldığı görülmektedir. Bu konudaki çalışmalara baktığımızda, Purvis ve Tannock 4, DEHB grubundaki çocukların hikâyeyi yeniden organize edip anlatmada ve anlattıkları hikâyenin doğru olup olmadığına karar vermede daha fazla sorunlar yaşadıklarını gözlemlemişlerdir. McInnes ve ark. 2, DEHB gösteren çocukların kontrol grubundaki çocuklar gibi okuma parçalarındaki olgusal ayrıntıları anladıkları halde, yoruma dayanan çıkarımlar oluşturmada ve yönergeleri anladıklarına yönelik denetleme yapmada kontrol grubuna göre daha fazla zorluklar yaşadığını bildirmişlerdir. El Sady ve ark. 3, DEHB ve kontrol grubu arasında alıcı dil gelişiminin başlangıç yaşıyla ilgili anlamlı bir fark olduğunu; ifade edici dil gelişimi başlangıç yaşıyla alakalı ise anlamlı bir fark olmadığını göstermişlerdir. Tüm bu bilgilerin ışığında bu araştırmanın amacı, DEHB gösteren çocukların dil gelişimlerini inceleyerek bu konudaki bilgileri arttırmaktır. Bu bağlamda araştırmada çocuklara dil, konuşma, dikkat ve zeka gelişimine yönelik ölçekler uygulanarak DEHB deki dil gelişimiyle ilgili gözlenen sorunlar bu bilişsel beceriler dahilinde değerlendirilmektedir. MATERYAL METOT Klinik örneklemden elde edilen bulgulara göre, nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte DEHB erkek çocuklarda kız çocuklara göre 2:1 ile 10:1 arasında değişen oranlarda daha fazla görülen bir bozukluktur 7. Ülkemizde de cinsiyete göre dağılımın 6/1 olmak üzere erkeklerde daha fazla olduğu belirlenmiştir 8,9. Bu bilgiler ışığında araştırma planlanırken erkek çocuklar üzerinde yürütülmesine karar verilmiştir. Çalışma 1-5. sınıfa giden 6-10 ( ay) yaş/sınıf grubundaki, çocuk nörolojisi ve/veya çocuk psikiyatri polikliniklerine ilk defa başvurmuş ve/veya daha önce DEHB tanısı almış, ancak; en az 2 aydır ilaç tedavisi görmeyen, eşlik eden farklı bir psikiyatrik (özgül öğrenme güçlüğü, kaygı bozukluğu, duygu durum bozukluğu vb), nörolojik ve/veya pediatrik bozukluğu bulunmayan, en az normal zeka düzeyine sahip, herhangi bir düzeltilmemiş görme ve/veya işitme bozukluğu bulunmayan çocuklar üzerinde yürütülmüştür. Tanı grubu Gazi Üniversitesi Çocuk Nöroloji ve Çocuk Psikiyatrisi polikliniklerine dikkatsizlik ve aşırı hareketlilik yakınmalarıyla başvuran, yaşları 6-10 (8,00±2,11) arasında değişen çocuklar arasından çalışmanın dışlama ölçütlerine göre seçilen 38 erkek hastadan oluşmaktadır. Kontrol grubu ise Ankara daki ilköğretim okullarına devam eden, yaşları 6-10 (8,05±2,03) arasında değişen, herhangi bir psikiyatrik, pediatrik ve nörolojik hastalığı olmayan, normal ve üzeri zeka bölümüne sahip 24 (n=38,7) sağlıklı erkek çocuktan oluşmaktadır. Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği-Geliştirilmiş Formu: Araştırmada yer alan çocukların zeka düzeylerini belirlemek amacıyla kullanılan Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği 1949 yılında Wechsler tarafından geliştirilmiş, 1974 yılında gözden geçirilmiş formu (WISC-R; Wechsler Intelligence Scale for Children-Revised) oluşturulmuştur. WISC-R; Sözel ve Performans olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. WISC-R ın Türk çocukları üzerinde standardizasyonu Savaşır ve Şahin 10 tarafından, 6-16 yaş grubunda 1639 kişilik bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. WISC-R Sözcük Dağarcığı Alt Testi: Bu alt test 36 kelimeden oluşan bir kelime listesinden oluşmaktadır. Kelimeler somuttan soyuta doğru sıralanmıştır. Her bir kelime deneğe sırasıyla okunur. Çocuktan her kelimenin ne anlama geldiğini açıklaması istenir. Arka arkaya beş başarısızlık olduğunda test kesilir. Alt testin sözcük bilgisini, dil gelişimini ve sözel akıcılık yeteneğini ölçtüğü kabul edilmektedir 11. Stroop Testi TBAG Formu: 6-11 yaşındaki sağlıklı Türk çocukları üzerinde standardizasyonu Kılıç, Koçkar, Irak, Şener ve Karakaş (2002a) 12 tarafından yapılmıştır. Standardizasyon bağlamında yapılan güvenirlik araştırması, norm değerlerini belirleme çalışmasında yararlanılmış olan örneklemden seçkisiz olarak seçilmiş 92 denek üzerinden yürütülmüş; denekler yaş/sınıf (6-11 yaş/ sınıf) ve cinsiyetin düzeylerine dengeli olarak 85 85

3 Ş. S. Acar ve ark. Yeni Tıp Dergisi 2015;32:84-89 dağılmıştır. Çocuk örnekleminde test-tekrar test aralığı iki ay olmuştur. Yetişkin örnekleminde olduğu gibi, 6-11 yaş grubunda da tamamlama süresi için elde edilen güvenirlik katsayıları anlamlı olmuş; sağlıklı çocuklarda düzeltme sayısı ve hata puanları için hesaplanan katsayılar anlamlı bulunmamıştır. Stroop Testi TBAG Formu ndaki beş alt testte süre puanları için elde edilen test-tekrar test korelasyon katsayılarının 0,63 ile 0,81 arasında değiştiği ve bu korelasyon katsayılarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0,1) görülmüştür. En düşük güvenirlik katsayısı (0,63) yetişkin örneklemindekine benzer biçimde Bölüm 2 ve ayrıca Bölüm 3 tamamlama süresi puanları için, en yüksek güvenirlik katsayısı ise Bölüm 5 tamamlama süresi puanı için elde edilmiştir. Sözel Akıcılık Testi (SAT): Semantik belleği değerlendirmek için çok yaygın kullanılan bir testtir 13,14. Sözel akıcılık işlevlerinden biri olan konuşma akıcılığını değerlendirir. Verilen belirli bir kategoride, sınırlı bir süre içerisinde, sözel üretimde bulunabilme esasına dayanır. Bir dakika içinde, kategorik olarak, sözcük (letters), hayvan ismi (category) üretmesi ve bu iki kategoriye sıra ile karıştırarak söylemesi istenir. Orijinal formundan farklı olarak F harfi yerine Türkçe de daha sık kullanımı göze alınarak K harfi uygulayıcılara verilmiştir. K, A ve S ile başlayan harflerden sözcük üretme (SAT-H), hayvan isimleri üretme (SAT-K) ve iki kategorinin (insan isim/hayvan ismi) sıra ile karıştırıldığı kategori (SAT-ZK). Testin standardizasyonu Bingöl ve ark. 13 tarafından yapılmıştır. Konuşma Sesleri Gelişim Testi (KSGT): Çocukların konuşma seslerini kazanma yaşlarını belirlemek amacıyla Yalçınkaya ve ark. 15 tarafından oluşturulmuştur bir testtir. Çocukların %75 i bir yaş civarında /p,b,n,t,m,d,k,g/ seslerini belirgin bir şekilde söyleyebildikleri; 2 yaş çocuklarının 1 yaşındaki çocukların söylediklerine ek olarak /ğ,y,ç,c,l,ş,s,z/ seslerini söyleyebildikleri; 3 yaş çocukların 1 ve 2 yaş çocuklarınkine ek olarak /h,f, v/ seslerini söyleyebildikleri, 4 yaş çocukları 1,2 ve 3 yaş çocuklarına ek olarak /r ve j/ seslerini söyleyebildikleri bulunmuştur. Çocukların %90 nının/ p,b,n,t,m,d,k,g,ğ,y,ç,l,s, ş,h,f/ seslerini 4 yaş civarında, /v,r/ seslerini 5 yaş, /z,j / seslerini 6 yaş civarında kazandıkları saptanmıştır. Bilgi Toplama Formu: Katılımcıların sosyo-demografik verilerinin kayıt edilmesi amacıyla araştırmacılar tarafından oluşturulmuştur. Tüm bu uygulamalar sonucunda elde edilen verilerin analizi, Sosyal Bilimler için İstatistik Programının (Statistical Program for Social Sciences- SPSS) 15,0 sürümü ile yapılmıştır. Sosyodemografik verilerde betimsel istatistikler, dörtlü grup karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Anlamlı çıkan temel etkiler için gruplar arası farkın kaynağını belirlemek amacıyla post hoc analizler (Bonferroni) yapılmıştır. Bütün istatistiksel testlerde en düşük anlamlılık düzeyi.05 olarak kabul edilmiştir. DEHB olgularının belirlenmesinin ilk aşamasında, dikkatsizlik ve aşırı hareketlilik temel yakınmalarıyla polikliniklere yönlendirilen tüm katılımcılar DSM-IV-TR tanı ölçütlerine bağlı olarak değerlendirilmiştir. Ardından DSM-IV e göre Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranım Bozuklukları ana başlığı altında toplanan tüm ölçütler katılımcılar ve anneleriyle sorgulanmıştır. Tanı ölçütlerine göre DEHB-DE, DEHB-HD ve DEHB-B alt tipleri için bir gruptan en az 6 maddeyi ve en az 6 ay süreyle gelişim düzeyine uygun olmayacak derecede sürdüren katılımcılar belirlenmiştir. DEHB nin derecelendirilmesinde; ayrıca, anne/babalara Conners Anne/Baba Derecelendirme Ölçeği (CABDÖ) ve öğretmenlere Conners Öğretmen Derecelendirme Ölçeği (CÖDÖ) uygulanmıştır. Değerlendirmeye giren katılımcılar DEHB kapsamı dışındaki klinik tablolar açısından da incelenmiştir. Eşhastalanım ve pediatrik hastalık öyküsü olmayan DEHB li katılımcılar belirlenmiştir. Sonuç olarak, 38 (13 dikkat eksikliğinin önde geldiği tip; DEHB-DE, 10 hiperaktivite/dürtüsellik önde geldiği tip; DEHB- HD ve 15 bileşik tip; DEHB-B tip) olgu üzerinde çalışma yürütülmüştür. Kontrol grubu Ankara daki ilköğretim okullarına devam eden tanı grubuyla benzer özellikler gösteren herhangi bir psikiyatrik, pediatrik ve nörolojik hastalığı olmayan, normal ve üzeri zeka bölümüne sahip 24 sağlıklı erkek çocuktan oluşmuştur. Çocuklar, sabah saatlerinde ilk olarak WISC-R ile değerlendirildi. Zekadan kaynaklanacak karıştırıcı değişkenleri kontrol edebilmek için zeka bölümü aralığında olan çocuklara WISC-R Sözcük Dağarcığı Altesti, Stroop Testi TBAG Formu, Sözel Akıcılık Testi ve Konuşma Sesleri Gelişim Testi tam dengeleme yöntemi kullanılarak uygulandı. Çalışmanın için etik kurul izni alınmıştır. BULGULAR Çalışma, yaşları 6-10 arasında değişen 38 DEHB tanısı almış ve 24 sağlıklı toplam 62 erkek çocuk üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların %21 i (n=13) DEHB-DE, %16,1 i (n=10) hiperaktivite/ dürtüsellik önde geldiği tip (DEHB-HD), %24,2 si (n=15) bileşik tip (DEHB-B), %38,7 si (n=24) sağlıklı çocuklardan oluşmaktadır. Örneklemi oluşturan çocukların yaş ortalaması 7,85±1,42 (minimum: 6, maksimum: 10) dir. Katılımcıların yaşları arasında istatistiksel bir fark belirlenmemiştir (p>0,05). WISC-R alt testlerinden elde edilen ortalama ve standart sapma değerleri Tablo 1 de verilmiştir

4 Ş. S. Acar ve ark. Tablo 1. WISC-R İlişkin Aritmetik Ortalama ve Standart Sapma Değerleri TEST PUANLARI DE (n=11) HD (n=12) DEHB (n=15) KONTROL (n=24) X SS X SS X SS X SS Genel Bilgi 8,30 1,70 10,50 2,32 10,09 1,85 11,25 1,67 Benzerlikler 11,61 3,17 13,50 2,36 12,80 2,85 12,20 1,718 Aritmetik 9,00 1,41 10,80 2,74 8,86 2,66 10,62 1,88 Yargılama 10,84 1,40 11,00 1,76 11,46 2,72 11,20 1,35 Sayı Dizisi 9,23 1,48 10,70 2,90 10,86 2,19 10,62 1,71 Resim Tamamlama 9,46 2,10 12,40 2,27 10,86 3,18 11,29 1,36 Resim Düzenleme 8,00 1,87 10,70 2,35 9,80 2,00 10,45 1,44 Küplerle Desen 10,30 2,17 10,50 2,91 11,13 3,22 11,33 1,55 Parça Birleştirme 10,38 1,60 11,30 2,71 11,73 3,21 10,58 1,28 Şifre 10,61 2,56 12,20 2,25 11,73 2,52 10,83 1,63 Tablo 1 incelendiğinde tüm alt testler için kontrol grubunun puanlarının, DEHB li çocukların puanlarından yüksek olduğu görülmüştür. Grubun WISC-R Sözel ve Performans alt test puanları üzerindeki etkisi, yaşın istatistiksel olarak kontrol edildiği MANCOVA ile incelenmiştir. Analizler grup etkisinin anlamlı olduğunu ortaya koymuş, farklar, Genel Bilgi, Aritmetik, Resim Tamamlama ve Resim Düzenleme dışındaki puanlar için elde edilmemiştir. Bu bulgu toplam 10 puandan 4 ünde anlamlı etkinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Post hoc analizler anlamlı farkların kontrol grubu ile tanı grupları arasında olduğunu göstermiş, kontrol grubunun puanları tanı gruplarının puanlarından her sefer daha yüksek olmuştur. Tanı grupları arasındaki farklar ise sadece Genel Bilgi (DEHB-DE<DEHB- HD) için elde edilmiştir. Kelime Dağarcığı altesti açısından katılımcıların aldığı puanlar analiz edildiğinde anlamlı farklar olduğu ortaya konmuştur (p<0,01). Post hoc analizler anlamlı farkların Kontrol Grubu (10,91±1,31) ile DEHB-DE (8,83±1,47) ve DEHB-DE (8,83±1,47) ile DEHB-HD (11,22±1,48) grupları arasında olduğunu göstermiştir. DEHB-DE de yer alan çocukların daha düşük puanlar aldıkları görülmüştür. Grubun Stroop Testi puanları üzerindeki etkisi, yaşın istatistiksel olarak kontrol edildiği MANCOVA ile incelenmiştir. Analizler grup etkisinin anlamlı olduğunu ortaya koymuş, farklar elde edilmiştir (p<0,05). Post hoc analizler anlamlı farkların kontrol grubu ile DEHB-DE ve arasında olduğunu göstermiş, ST1SÜRE, ST2SÜRE ve STSÜRE5 puanları açısından kontrol grubunun daha düşük puanlar aldığı görülmüştür (p<0,01). STSÜRE5 puanı açısından DEHB-DE ve DEHB-HD arasında da anlamlı fark bulunmuştur (p<0,01). DEHB-HD grubundaki katılımcıların daha düşük puanlar aldığı görülmüştür. DEHB-DE grubundaki katılımcıların verilen görevi daha uzun sürede tamamladığı belirlenmiştir. Hata ve düzeltme puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. SAT açısından gruplar arasında anlamlı farklar elde edilmedi (p>0,05). DEHB-DE grubunda yer alan 3 çocuğun /r/ sesini çıkaramadığı belirlendi. TARTIŞMA DEHB de dil gelişiminin incelenmesindeki zorluk, DEHB li çocukların aynı zamanda sözel ve görsel çalışma belleği sorunları gösteriyor olmalarıdır. Alanyazınında çalışma belleği sorununun DEHB nin en önemli bilişsel özelliklerinden biri olduğunu bildirilmiştir Diğer yandan, DEHB li çocuklar çalışma belleği sorunları yaşasalar da spesifik dil bozukluğuna sahip çocuklar kadar yaş grubuyla uyumlu olmayan bir çalışma belleği performansı göstermemektedirler 19. Sonuç olarak, dil gelişimi sorununun temelde bir çalışma belleği sorunu olması konusunda belirsizlikler bulunmakta, dil sorununu çalışma belleği sorunundan ayırmak zorlaşmaktadır. DEHB de dil gelişimini inceleyen araştırma sayısının kısıtlı oluşunu bu duruma bağlamak mümkün olabilir. Cohen ve ark. 19 DEHB de ve dil bozukluklarında temel sorunun çalışma belleğindeki merkezi yürütücüden kaynaklandığını bildirmişlerdir. Diğer yandan, Jonsdottir, Bouma, Sergeant ve Scherder 20 çalışma belleği yetersizliğinin DEHB nin spesifik bir özelliği olmadığını; dil bozukluklarıyla ilişkili olduğunu göstermiştir. Buna göre, dil bozukluğu eşlik eden DEHB grubunda çalışma belleği performansı, dil bozukluğu görülmeyen gruba göre daha kısıtlı gözlenmiştir. DEHB li çocuklarda görülen çalışma belleği yetersizliğinin temelde onların dil yetileriyle ilgili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlar, Mc Innes ve ark. nın (2 dil bozukluğundan bağımsız olarak DEHB de sözel ve mekansal çalışma belleği yetersizliği olduğu yönündeki araştırma sonuçlarıyla tutarlı değildir. Yani bu konuda çelişkili araştırma sonuçları bulunmaktadır. DEHB li çocukların dil gelişimlerinin incelendiği bu araştırmada, Sözel Akıcılık Testi (SAT) ve Konuşma Sesleri Gelişim Testi (KSGT) açısından kontrol ve tanı grupları arasında herhangi bir anlamlı fark bulunmazken, WISC-R Sözcük Dağar

5 Ş. S. Acar ve ark. Yeni Tıp Dergisi 2015;32:84-89 cığı Alt Testi puanları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Böyle bir sonuç, sözcük bilgisini, dil gelişimini ve sözel akıcılık yeteneğini ölçtüğü kabul edilen Sözcük Dağarcığı Alt Testi nin sözel dil gelişimine duyarlı bir alt test olduğu yönünde yorumlanabilir. Bu testte çocuk, alıcı ve ifade edici dil becerilerini birlikte kullanmaktadır; çocuk sözcükle ilgili zihninde oluşturmuş olduğu çağrışım bağlarını kullanarak sözcükle ilgili tanımlamalarını ifade etmektedir. Farkların Kontrol Grubu ve DEHB-DE ile DEHB- HD ve DEHB-DE görülmesi DEHB-DE tanı grubunun, sözel dil gelişimi açısından en handikaplı alt tanı grubu olduğu yönünde değerlendirilebilir. Tüm bu sonuçlar DEHB li olan ve olmayan çocuklar arasında dil gelişimin yanında, çalışma belleği açısından da değerlendirilmelidir. Sözel akıcılık testinin gruplar arasında farklı sonuçlar vermemesi daha çok semantik bellek temelli bir test oluşuyla ve aynı zamanda görevin çalışma belleğini zorlayıcı bir görev olmamasıyla açıklanabilir. Ayrıca DEHB li çocukların uzun süreli bellekten çok kısa süreli bellek görevlerinde sorunlar yaşadığı bilinmektedir 21. Aynı şekilde, konuşma sesleri gelişim testinde de bir fark görülmemesi dil gelişiminden çok konuşmayı değerlendiren bir test olması nedeniyle gruplar arasında konuşma açısından bir farklılık olmayışına bağlanabilir. Çocukların WISC-R den aldıkları puanlara baktığımızda, Genel Bilgi, Aritmetik, Resim Tamamlama ve Resim Düzenleme alt testlerinde DEHB ve kontrol grupları arasında anlamlı farklar bulunmuş ve kontrol grubunun puanları tanı gruplarının puanlarından daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Böyle bir sonuç, DEHB olan çocuklarda dikkat ve görsel algılamada sorunlar olduğu sonucunu desteklemektedir. Bowers ve ark. 22 da DEHB olan çocuklarda Aritmetik, Resim Düzenleme, Küplerle Desen, Şifre, Sayı Dizileri alt testlerinden düşük puan aldıklarını göstermişlerdir. Tanı grupları açısından bakıldığında farkın sadece Genel Bilgi (DEHB-DE<DEHB-HD) için elde edilmesi ve dikkat eksikliği ağırlıkta olan grubun düşük puanlar almış olması şaşırtıcı bir bulgu değildir. Genel Bilgi alt testi ölçtüğü özellikler dolayısıyla dile hakimiyet ve bellek kapasitesini değerlendirmektedir. DEHB-DE alt grubundaki çocukların bu alt testte başarısız olmaları terapilerin yapılandırılmasında önemli olabilir. Stroop testi puanlarına bakıldığında farkların kontrol ve DEHB-DE arasında bulunması ve yine bu grubun görevi daha uzun sürelerde tamamlaması dikkat açısından oldukça manidar bir sonuçtur. Bu sonuç, dikkatin altın testi olan Stroop Testi nin, DEHB alt gruplarını dikkat eksikliği açısından ayırmada ne kadar hassas olduğunu göstermekle beraber, dikkat sorununun daha çok DEHB-DE alt grubunda gözlendiğini de göstermektedir. Stroop ve WISC-R sonuçları birlikte irdelendiğinde DEHB-DE grubunun düşük puanlar alması önemli bir bulgudur. Dil, bellek ve dikkat süreçlerinin eşzamanlı irdelenmesi gerektiğini vurgulayan bir bulgu olması açısından kıymetlidir. DEHB-DE grubunda eşhastalanım olarak sıklıkla öğrenme güçlüğü görülmektedir 23. Öğrenme güçlüğünde dili kullanma ve bellek süreçlerinde bozulma olduğu bilinmektedir. Bu açıdan bakıldığında dil becerileri açısından akranlarının gerisinde olan DEHB li çocukların öğrenme güçlüğü açısından da izlenmesi önem kazanmaktadır. Sonuç olarak DEHB olan çocuklarla yapılan araştırmalar bazı kısıtlılıklar içermektedir ve dolayısıyla bu araştırmanın da bazı kısıtlılıkları bulunmaktadır. Bunlardan birincisi DEHB nin kız çocuklarından daha çok erkek çocuklarında gözlenmesinden dolayı katılımcıların genelde erkek çocukları arasından seçilmesidir. Bu araştırmada da hem cinsiyet değişkeni etkisini ortadan kaldırmak hem de katılımcı bulma kolaylığı açısından erkek katılımcılarla çalışılmıştır. Fakat DEHB li kız katılımcılarla çalışmak DEHB deki dil gelişimi açısından önemli bilgiler sağlayacaktır. Diğer bir kısıtlılık, dil gelişimi testlerinin yeterli olamayışıdır. DEHB de dil gelişimini incelemek için dilin her bileşenini (fonolojik, morfolojik, sentaktik, pragmatik ve semantik) ölçecek test bataryasına ihtiyaç olmasıdır. Ayrıca, bu konudaki diğer bir kısıtlılık da çalışma belleği ve çalışma belleğinin alt sistemlerinin dil gelişimiyle birlikte ölçüleceği ayırıcı testlerin var olmayışıdır. DEHB de dil gelişimiyle ilgili elde edilecek bilgiler çok boyutlu olacağı için DEHB olan çocukların alt gruplarıyla birlikte hem dilin bileşenleri hem de dikkat ve çalışma belleği açısından değerlendirilmesi gelecek araştırmalarda yapılması gerekenlerdir. Bu çalışma, eksikliklerine karşın bu konulara vurgu yapması açısından bir öncü çalışma olması açısından kıymetlidir. Yazarın beyanı: Çıkar çatışması bulunmamaktadır. (Conflict of interest statement: None declared) 88 88

6 Ş. S. Acar ve ark. REFERANSLAR 1. Cohen NJ, Menna R, Vallance DD, Barwick MA, Im N, Horodezky NB. Language, social cognitive processing, and behavioural characteristics of psychiatrically disturbed children with previously identified and unsuspected language impairments. J Child Psychol Psychiatry and Allied Disc 1998;39: McInnes A, Humphries T, Hogg-Johnson S, Tannock R. Listening comprehension and working memory are impaired in attentiondeficit/hyperactivity disorder irrespective of language impairment. J Abnorm Child Psychol 2003;31: El Sady SR, Nabeih AA-S, Mostafa EMA, Sadek AA. Language impairment in attention deficit hyperactivity disorder in preschool children. Egyptian J Med Hum Genet 2013;14: Purvis KL, Tannock R. Language abilities in children with attention deficit hyperactivity disorder, reading disabilities, and normal controls. J Abnorm Child Psychol 1997;25: Bartlett CW, Flax JF, Logue MW, et al. A Major Susceptibility Locus for Specific Language Impairment Is Located on 13q21 Am. J Hum Genet 2002;71: Bishop DVM. The underlying nature of specific language impairment. J Child Psychol Psychiatry 1992;33: Kuntsi J, Oosterlaan J, Stevenson J. Psychological mechanisms in hyperactivity: I. Response inhibition deficit, working memory impairment, delay aversion, or something else? J Child Psychol Psychiatry 2001;42: Şenol S, Şener S. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu. İçinde: Güleç C, Köroğlu E (editörler). Psikiyatri Temel Kitabı. 2. Cilt. Ankara: Hekimler Yayın Birliği 1999; Özcan E, Eğri M, Kutlu O, Yakıncı C, Karabiber H, Genç M. Okul çağı çocuklarında DEHB yaygınlığı: Ön çalışma. Turgut Özal Tıp Merk Derg 1998; 5: Savaşır I, Şahin N. Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği (WISC-R) uygulama kitapçığı. Ankara: Türk Psikologlar Derneği, Anastasia A. Psychological Testing. (6th ed.) New York: Macmillan Publishing Company, Kılıç BG, Koçkar Aİ, Irak M, Şener Ş, Karakaş S. Normal neuropsychological development in the school-age years: Performance on the Stroop Task in 6-11 year old children. International Congress of Child and Adolescent Psychiatry and Allied Professions, New Delhi, India. (Poster), Bingöl A, Eroğlu G, Haktanır I. Türk toplumunda sözel akıcılık becerisi, bir standardizasyon çalışması. 15. Ulusal Nöroloji Kongresinde sunulmuştur. Adana, Horn W. Leistungs-Prüf-System (LPS). Verlag Hans Huber, Bern, Yalçınkaya F, Bayar Muluk N, Budak B. Speech Sounds Acquisition Evaluated by Speech Sound Development Test (SSDT) in Turkish-Speaking Children. J Int Adv Otology 2009;6: Tannock R. Attention deficit hyperactivity disorder: Advances in cognitive, neurobiological, and genetic research. J Child Psychol Psychiatry 1998;39: Barkley RA. Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: Constructing a unifying theory of ADHD. Psychol Bull 1997;121: Kasper LJ, Alderson RM, Hudec KL. Moderators of working memory deficits in children with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD): A meta-analytic review. Clin Psychol Rev 2012;32: Cohen NJ, Vallance DD, Barwick MA, (CPA) Im N, Horodezky NB, Isaacson L. The interface between ADHD and language impairment: An examination of language, achievement, and cognitive processing. J Child Psychol Psychiatry and Allied Disc 2000;41: Jonsdottir S, Bouma A, Sergeant JA, Scherder EJ. The impact of specific language impairment on working memory in children with ADHD combined subtype. Arch Clin Neuropsycho 2005;20: Öktem F. Dikkat Eksikliği Bozukluğu, İstanbul, Remzin Kitabevi 1995; Bowers TG, Risser MG, Suchanec JF, Tinker DE, Ramer Jc, Domoto M. A developmenta l index using the Wechsler In telligence Scale for Chil dren:implications fo r the diagnosis and nature of ADHD. J Learn Disabil 1992;25: Biederman J. Attention Deficit/Hyperactivity Disorder: A Selective Overview. Biol Psychiatry 2005;57:

Zeka, kişinin çevresini algılamasını ve onunla başa

Zeka, kişinin çevresini algılamasını ve onunla başa Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2012;25:17-26 DOI: 10.5350/DAJPN2012250102 WISC-R ve Raven Standart Progresif Matrisler Testinin DEHB Tanısı Alan Çocuklarda Matematik Başarısını Belirleme

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Giriş DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu), çocukluk çağının en sık görülen

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Alt Tiplerinin Aile İşlevleri Üzerindeki Etkisi

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Alt Tiplerinin Aile İşlevleri Üzerindeki Etkisi Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2013;26:286-294 DOI: 10.5350/DAJPN2013260308 Kısa Araştırma / Brief Report Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Alt Tiplerinin Aile

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(2):109-117. Ş. Gülin EVİNÇ 1, Dr. Tülin GENÇÖZ 2. Özet / Abstract

Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(2):109-117. Ş. Gülin EVİNÇ 1, Dr. Tülin GENÇÖZ 2. Özet / Abstract Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(2):109-117 Dikkat Eksikliği Hiperak vite Bozukluğu Tanısı Alan Çocukların WISC-R Profillerinin, Farklı Bir Psikiyatrik Tanı Alan ve Herhangi Bir Tanısı Olmayan Çocuklarla

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

: aylin.kockar@kemerburgaz.edu.tr (web) : www.aylinildenkockar.com

: aylin.kockar@kemerburgaz.edu.tr (web) : www.aylinildenkockar.com AYLiN ilden KOÇKAR E-mail Akademik Unvan: : aylin.kockar@kemerburgaz.edu.tr (web) : www.aylinildenkockar.com : Yrd. Doç. Dr. EĞĠTĠM Doktora : Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2001-2006 Fen-Edebiyat Fakültesi

Detaylı

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Dr. Sinem Sevil DEĞİRMENCİ Prof.Dr.Gökay AKSARAY Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Giriş

Detaylı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı BULGULAR Çalışma tarihleri arasında Hastanesi Kliniği nde toplam 512 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Olguların yaşları 18 ile 28 arasında değişmekte olup ortalama 21,10±1,61 yıldır. Olguların %66,4 ü (n=340)

Detaylı

center towns. In order to determine the language development of children, Turkish Language Activities Observation Form developed by Ömeroğlu and

center towns. In order to determine the language development of children, Turkish Language Activities Observation Form developed by Ömeroğlu and ALTI YAŞ ÇOCUKLARININ TÜRKÇE DİL ETKİNLİKLERİNDE DİL KAZANIMLARI İLE ANNE BABA İŞLEVLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYET, DOĞUM SIRASI, OKULA DEVAM SÜRESİ GİBİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Arş. Gör. Uzm.Derya

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ

POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ Sevil Şahin 1, İlknur Demirhan 1, Sibel Peksoy 1, Sena Kaplan 1, Gülay Dinç 2 1 Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Uygulamalı Psikoloji Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2006 Doktora Sonrası Çalışma

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Uygulamalı Psikoloji Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2006 Doktora Sonrası Çalışma ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Aylin İlden KOÇKAR 2. Doğum Tarihi: 15.02.1974 3. Unvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1996 Yüksek Uygulamalı

Detaylı

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ BELİRTİLERİ OLAN ÇOCUKLARIN WİSCONSİN KART EŞLEME TESTİ VE WECHSLER ÇOCUKLAR İÇİN ZEKA ÖLÇEĞİ PUANLARININ İNCELENMESİ

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ BELİRTİLERİ OLAN ÇOCUKLARIN WİSCONSİN KART EŞLEME TESTİ VE WECHSLER ÇOCUKLAR İÇİN ZEKA ÖLÇEĞİ PUANLARININ İNCELENMESİ ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ BELİRTİLERİ OLAN ÇOCUKLARIN WİSCONSİN KART EŞLEME TESTİ VE WECHSLER ÇOCUKLAR İÇİN ZEKA ÖLÇEĞİ PUANLARININ İNCELENMESİ İlkiz ALTINOĞLU DİKMEER* Tülin GENÇÖZ** ÖZET Amaç: Bu araştırmada

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların WISC-R Puanları İle Annelerinin Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların WISC-R Puanları İle Annelerinin Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2010;23:256-264 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların WISC-R Puanları İle Annelerinin Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki

Detaylı

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog EĞİTİMİ Lisans : İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,Psikoloji Bölümü Tezi : Nörotiklik,zaman tahmini ve seçici dikkat 1982 Yüksek Lisans (M.A) : Marmara Üniversitesi

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan 2006, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli GİRİŞ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI Arş. Gör. Zeki NACAKCI

Detaylı

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME İÇİNDEKİLER Fiziksel Gelişimin Değerlendirilmesi Boy Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri Kiloya İlişkin Persentil Eğrileri Baş Çevresi Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr.

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr. ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN ÖZGEÇMİŞ E-Posta: ozkana@hacettepe.edu.tr Telefon: Adres: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 06800 Beytepe Yerleşkesi Çankaya / ANKARA Eğitim Mezuniyet

Detaylı

BASKIDA. Dr. Selma TURAL HESAPÇIOĞLU 1, Psik. Cihat ÇELİK 2, Psik. Sevim ÖZMEN 3, Psik. İbrahim YİĞİT 4. Türk Psikiyatri Dergisi 2015;26( ):

BASKIDA. Dr. Selma TURAL HESAPÇIOĞLU 1, Psik. Cihat ÇELİK 2, Psik. Sevim ÖZMEN 3, Psik. İbrahim YİĞİT 4. Türk Psikiyatri Dergisi 2015;26( ): Türk Psikiyatri Dergisi 2015;26( ): Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Bulunan Çocuklarda Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formunun (WÇZÖ-R) İncelenmesi: Alt Testlerin, Kaufman

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

Tekrarlı Ölçümler ANOVA

Tekrarlı Ölçümler ANOVA Tekrarlı Ölçümler ANOVA Repeated Measures ANOVA Aynı veya ilişkili örneklemlerin tekrarlı ölçümlerinin ortalamalarının aynı olup olmadığını test eder. Farklı zamanlardaki ölçümlerde aynı (ilişkili) kişiler

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri Merve Güçlü GİRİŞ Öğretme evrensel bir uğraştır. Anne babalar çocuklarına, işverenler işçilerine, antrenörler

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ (ÖÖG) DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU(DEHB) BİRLİKTELİĞİ VE KONTROL GRUPLARININ ÖÖG BATARYASI İLE BELİRLENEN PROFİLLERİ

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ (ÖÖG) DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU(DEHB) BİRLİKTELİĞİ VE KONTROL GRUPLARININ ÖÖG BATARYASI İLE BELİRLENEN PROFİLLERİ ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ (ÖÖG) DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU(DEHB) BİRLİKTELİĞİ VE KONTROL GRUPLARININ ÖÖG BATARYASI İLE BELİRLENEN PROFİLLERİ Sevil TURGUT *, Gülsen ERDEN **, Sirel KARAKAŞ***

Detaylı

Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi

Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(1):48-53 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi Assessment of Disabled Child Health Council Reports

Detaylı

Nöropsikoloji Eğitimi IV

Nöropsikoloji Eğitimi IV Nöropsikoloji Eğitimi IV Nöropsikoloji Derneği tarafından düzenlenecek olan ve 3 kurdan oluşan Nöropsikoloji Eğitimi IV seminerlerinin detayları aşağıda yer almaktadır. 1. Kur: Temel Nöropsikoloji Eğitimi

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Dr. Gülcan Güleç, DR. Hikmet Hassa, Dr. Elif Güneş Yalçın, Dr.Çınar Yenilmez, Dr. Didem

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 KİTABIN İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 BÖLÜM-2.BİLİMSEL ARAŞTIRMA Belgesel Araştırmalar...7 Görgül Araştırmalar Tarama Tipi Araştırma...8

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN 8-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRMESİ

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN 8-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRMESİ DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN 8-12 YAŞ GRUBU LARDA YAŞAM KALİTESİ DEĞERLENDİRMESİ Özden Şükran ÜNERİ*, Sevil TURGUT**, Pınar ÖNER*, Şahin BODUR*, Bengü REZAKİ* ÖZET Amaç: Bu çalışmada ilk

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ AN INVESTIGATION OF SCIENCE TEACHERS INTERPERSONAL SELF-EFFICACY BELIEFS IN TERMS OF SOME VARIABLES

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

Cito Türkiye. Cito Türkiye Öğrenci İzleme Sistemi (ÖİS) Cito Türkiye Bilişsel Gelişim Uygulaması (BG)

Cito Türkiye. Cito Türkiye Öğrenci İzleme Sistemi (ÖİS) Cito Türkiye Bilişsel Gelişim Uygulaması (BG) Cito Türkiye Cito, merkezi Hollanda da bulunan uluslararası bir ölçme-değerlendirme kurumudur. Almanya, ABD ve Türkiye de şubeleri; Japonya ve Kore de temsilcilikleri bulunmaktadır. Otuz ülkeye eğitimin

Detaylı

Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması

Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması 48 Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve Ergenlik döneminde DEHB bozukluğu tanısı konan bir grubun özellikleri ve altı-on yaş grubunda tanı konan çocuklarla karşılaştırılması

Detaylı

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile örtülü fiziksel istismar ve ihmal

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile örtülü fiziksel istismar ve ihmal Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2011; 54: 148-153 Orijinal Makale Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile örtülü fiziksel istismar ve ihmal A. Şebnem Soysal 1, Birgül U. Bayoğlu 2, Kıvılcım

Detaylı

Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com

Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com Prof. Dr. Sirel Karakaş Kurucu Ortak / Yönetici Neurometrika Medikal, Tıp Teknolojileri, Yazılım,

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nergiz Meltem Güven Email :nergismeltem@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 11.03.1954 Tel : 0535 895 03 29 3. Ünvanı : Profesör 0312 441 39 11 Adres : Hilal Mah. Hollanda Cad. No:20 Daire

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK Prof. Dr. Sirel Karakaş Neurometrika Medikal Tıp Teknololojileri Ltd. Şti Nöropsikoloji ve Psikofizyoloji Derneği Başkanı Uslarası Kıbrıs Üniversitesi

Detaylı

YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY 2

YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY 2 Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 5, Sayı:2, 2003 YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY

Detaylı

BİYOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARININ FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

BİYOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARININ FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ BİYOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARININ FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ Gülay EKİCİ Gazi Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, ANKARA Özet Bu

Detaylı

Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış

Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış Sedat Batmaz 1, Emrah Songur 1, Mesut Yıldız 2, Zekiye Çelikbaş 1, Nurgül Yeşilyaprak 1, Hanife

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olgularındaki Zeka Puanında Dikkatin Rolü

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olgularındaki Zeka Puanında Dikkatin Rolü Türk Psikoloji Dergisi, Aralık 2013, 28 (72), 62-82 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olgularındaki Zeka Puanında Dikkatin Rolü Sirel Karakaş Emel Erdoğan Bakar Yasemin Işık Taner Uluslararası Kıbrıs

Detaylı

Beden eğitimi ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının istihdam durumlarına yönelik. öğrenci görüşleri

Beden eğitimi ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının istihdam durumlarına yönelik. öğrenci görüşleri Cilt:5 Sayı:1 Yıl:2008 Beden eğitimi ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının istihdam durumlarına yönelik öğrenci görüşleri Süleyman Murat YILDIZ* Selçuk ÖZDAĞ** Özet Beden eğitimi ve spor eğitimi

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı ARAŞTIRMA MODELLİLERİNDE KULLANILACAK İSTATİSTİKLERİ BELİRLEME ÖLÇÜTLERİ Parametrik mi Parametrik Olmayan mı? Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri Değişken Sayısı Tek değişkenli (X) İki değişkenli

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YRD. DOÇ. DR. SAİT ULUÇ. psysait@hacettepe.edu.tr. Telefon: (0312) 2978332

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YRD. DOÇ. DR. SAİT ULUÇ. psysait@hacettepe.edu.tr. Telefon: (0312) 2978332 ÖZGEÇMİŞ YRD. DOÇ. DR. SAİT ULUÇ E-Posta: psysait@hacettepe.edu.tr Telefon: (0312) 2978332 Adres: HÜ. Edebiyet Fak. Psikoloji Böl. Beytepe/ANKARA Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2005 Doktora

Detaylı

ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN LIFE SATISFACTION AND VALUE PREFERENCES OF THE INSTRUCTORS

ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN LIFE SATISFACTION AND VALUE PREFERENCES OF THE INSTRUCTORS VII. Uluslar ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN LIFE SATISFACTION AND VALUE PREFERENCES OF THE INSTRUCTORS gursoymeric10@gmail.com, ramazankaratay@gmail.com ÖZET incelenmesidir. Çal demo Anahtar Kelimeler:

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİNDE WECHSLER ÇOCUKLAR İÇİN ZEKA ÖLÇEKLERİNİN KULLANIMI

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİNDE WECHSLER ÇOCUKLAR İÇİN ZEKA ÖLÇEKLERİNİN KULLANIMI DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİNDE WECHSLER ÇOCUKLAR İÇİN ZEKA ÖLÇEKLERİNİN KULLANIMI Cihat ÇELİK* ÖZET Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukluk döneminde

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Orta Doğu Teknik Üniversitesi Lisans. Üniversitesi Psikoloji

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Orta Doğu Teknik Üniversitesi Lisans. Üniversitesi Psikoloji ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Aylin İlden KOÇKAR 2. Doğum Tarihi: 15.02.1974 3. Unvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1996 Yüksek Uygulamalı

Detaylı

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu)

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu) 1 UZMAN KLİNİK PSİKOLOG ŞEBNEM YÜKSEL 2007 yılında çalışma hayatıma başladım ve yetişkin, aile, çift, çocuk ve ergenlerle klinik psikolog olarak çalışmaktayım. Bilişsel-Davranışçı Terapi ve Virginia Satir

Detaylı

STANFORD BİNET ZEKA TESTİ UYGULAYICI YETİŞTİRME EĞİTİMİ

STANFORD BİNET ZEKA TESTİ UYGULAYICI YETİŞTİRME EĞİTİMİ STANFORD BİNET ZEKA TESTİ UYGULAYICI YETİŞTİRME EĞİTİMİ EĞİTİMİN AMACI Fransız okul sistemi için Sorbonne Üniversitesi psikoloji bölümü yöneticisi olan Alfred Binet ve çalışma arkadaşı Theodore Simon tarafından

Detaylı

Bir çocuk değişir, dünya değişir

Bir çocuk değişir, dünya değişir Bir çocuk değişir, dünya değişir Toplumu oluşturan bireylerin; Yaklaşık %95 i normal zeka Yaklaşık %3 ü alt zeka Yaklaşık %2 si üstün yetenek grubuna girmektedir. Toplumu Oluşturan Bireyler normal zeka

Detaylı

Dr. Sait Uluç Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü

Dr. Sait Uluç Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü Dr. Sait Uluç Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü KİŞİSEL BİLGİLER Adres: Hacettepe Ünv. Edebiyat Fak. Psikoloji Böl. Beytepe/ANKARA E- Posta: psysait@hacettepe.edu.tr Kişisel

Detaylı

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: -

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: - AÇIKLAMA 2014-2017 Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka Konuşmacı: - Danışman: - Şizofreni ve Bilişsel İşlev Bozuklukları Prof. Dr. Berna Binnur Akdede Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD OLGU

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların WISC-R Puanları İle Annelerinin Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların WISC-R Puanları İle Annelerinin Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2010;23:256-264 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların WISC-R Puanları İle Annelerinin Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki

Detaylı

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ Yüksek Öğretim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Fakültesi 2 Giriş Dünyadaki hızlı

Detaylı

EĞİTSEL DEĞERLENDİRME SÜRECİ

EĞİTSEL DEĞERLENDİRME SÜRECİ EĞİTSEL SÜRECİ EĞİTSEL NEDİR? Özel Eğitimde Değerlendirme, genel olarak çocukla ilgili sorunların (Akademik, davranışsal ya da fiziksel) belirlenip incelenmesi ve bireyle ilgili eğitimsel kararlar alınması

Detaylı

Nuran DEMİR*, Zehra TOPAL*, Basri KÖYLÜ**, Evren TUFAN***, Umut Mert AKSOY**** *Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. ÇERSAH AD **Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak.

Nuran DEMİR*, Zehra TOPAL*, Basri KÖYLÜ**, Evren TUFAN***, Umut Mert AKSOY**** *Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. ÇERSAH AD **Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. Nuran DEMİR*, Zehra TOPAL*, Basri KÖYLÜ**, Evren TUFAN***, Umut Mert AKSOY**** *Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. ÇERSAH AD **Arş. Gör. Dr., AİBÜ Tıp Fak. Psikiyatri AD *** Yrd. Doç. Dr., AİBÜ Tıp Fak. ÇERSAH

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Bağımsız Örneklemler İçin Tek Faktörlü ANOVA

Bağımsız Örneklemler İçin Tek Faktörlü ANOVA Bağımsız Örneklemler İçin Tek Faktörlü ANOVA ANOVA (Varyans Analizi) birden çok t-testinin uygulanması gerektiği durumlarda hata varyansını azaltmak amacıyla öncelikle bir F istatistiği hesaplanır bu F

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanı Ölçeği - Okul Derecelendirme Ölçeği Türkçe uyarlaması

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanı Ölçeği - Okul Derecelendirme Ölçeği Türkçe uyarlaması Fizyoterapi Rehabilitasyon. 2005; 16(1):31-40 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanı Ölçeği - Okul Derecelendirme Ölçeği Türkçe uyarlaması Ebru Aksu, Figen Turan Aksu E, Turan F. Dikkat Eksikliği

Detaylı

Araştırma. Burcu ÇAKALOZ 1, Aynur PEKCANLAR AKAY 2, Ece BÖBER 3, Neslihan EMİNAĞAOĞLU 2, Türkan GÜNAY 4

Araştırma. Burcu ÇAKALOZ 1, Aynur PEKCANLAR AKAY 2, Ece BÖBER 3, Neslihan EMİNAĞAOĞLU 2, Türkan GÜNAY 4 149 Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu Eşlik Eden Veya Etmeyen Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanısı Alan Puberte Öncesi Erkek Olgularda Aile İşlevlerinin Değerlendirilmesi EVALUATION OF FAMILY

Detaylı

PROJE TABANLI ÖĞRENMEDE ÇOKLU ZEKÂ YAKLAŞIMININ MATEMATİK ÖĞRENME BAŞARISINA VE MATEMATİĞE KARŞI TUTUMA ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

PROJE TABANLI ÖĞRENMEDE ÇOKLU ZEKÂ YAKLAŞIMININ MATEMATİK ÖĞRENME BAŞARISINA VE MATEMATİĞE KARŞI TUTUMA ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI PROJE TABANLI ÖĞRENMEDE ÇOKLU ZEKÂ YAKLAŞIMININ MATEMATİK ÖĞRENME BAŞARISINA VE MATEMATİĞE KARŞI TUTUMA ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Mesut TABUK1 Ahmet Şükrü ÖZDEMİR2 Özet Matematik, diğer soyut bilimler

Detaylı

Araştırma Makalesi / Research Article

Araştırma Makalesi / Research Article Araştırma Makalesi / Research Article Doi: 10.4274/npa.y6548 Nöropsikiyatri Arflivi 2014; 51: 195-204 Archives of Neuropsychiatry 2014; 51: 195-204 195 Scales-Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Okul

Detaylı

Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi Journal of Research in Education and Teaching Mayıs 2014 Cilt:3 Sayı:2 Makale No: 01 ISSN: 2146-9199

Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi Journal of Research in Education and Teaching Mayıs 2014 Cilt:3 Sayı:2 Makale No: 01 ISSN: 2146-9199 ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN HİPERAKTİVİTE VE DİKKAT EKSİKLİĞİNE YÖNELİK DURUMLARININ ÖĞRETMEN VE AİLE ALGILARINA GÖRE İNCELENMESİ (AMASYA İLİ ÖRNEĞİ) Doç.Dr.Ahmet Üstün Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) DEHB Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde DEHB ile İlişkili Bazı Sorunlu Yaşam Olayları

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) DEHB Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde DEHB ile İlişkili Bazı Sorunlu Yaşam Olayları Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2014;27:61-68 DOI: 10.5350/DAJPN2014270108 DEHB Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde DEHB ile İlişkili Bazı Sorunlu Yaşam Olayları Kısa Araştırma

Detaylı

BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ

BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ 1 BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ Bilimsel yöntem aşamalarıyla tanımlanmış sistematik bir bilgi üretme biçimidir. Bilimsel yöntemin aşamaları aşağıdaki gibi sıralanabilmektedir (Karasar, 2012): 1. Bir problemin

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

ÖZ GEÇMİŞ. Burcu BEŞİROĞLU. Psikoloji Bölümü SOS B38 Rumeli Feneri Yolu, Sarıyer, 34450 İstanbul-Türkiye

ÖZ GEÇMİŞ. Burcu BEŞİROĞLU. Psikoloji Bölümü SOS B38 Rumeli Feneri Yolu, Sarıyer, 34450 İstanbul-Türkiye ÖZ GEÇMİŞ Burcu BEŞİROĞLU Ofis Adresi: E-mail: Koç Üniversitesi Psikoloji Bölümü SOS B38 Rumeli Feneri Yolu, Sarıyer, 34450 İstanbul-Türkiye bbesiroglu13@ku.edu.tr Eğitim 2013-(devam ediyor) Gelişim Psikolojisi,

Detaylı

PARAMETRİK TESTLER. Tek Örneklem t-testi. 200 öğrencinin matematik dersinden aldıkları notların ortalamasının 70 e eşit olup olmadığını test ediniz.

PARAMETRİK TESTLER. Tek Örneklem t-testi. 200 öğrencinin matematik dersinden aldıkları notların ortalamasının 70 e eşit olup olmadığını test ediniz. PARAMETRİK TESTLER Tek Örneklem t-testi 200 öğrencinin matematik dersinden aldıkları notların ortalamasının 70 e eşit olup olmadığını test ediniz. H0 (boş hipotez): 200 öğrencinin matematik dersinden aldıkları

Detaylı

[BİROL BAYTAN] BEYANI

[BİROL BAYTAN] BEYANI Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı 10. Ulusal Pediatrik Hematoloji Kongresi 3 6 Haziran 2015, Ankara [BİROL BAYTAN] BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam yoktur. Çalıştığı Firma (lar) Danışman Olduğu

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Geleceğimizi tehdit eden çevre problemlerinin özellikle çocuklara erken yaşlarda verilmesi ve böylece çevre duyarlılığı,

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

Geçmişten Günümüze Kastamonu Üniversitesi Dergisi: Yayımlanan Çalışmalar Üzerine Bir Araştırma 1

Geçmişten Günümüze Kastamonu Üniversitesi Dergisi: Yayımlanan Çalışmalar Üzerine Bir Araştırma 1 Mart 2017 Cilt:25 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi xii-xxi Geçmişten Günümüze Kastamonu Üniversitesi Dergisi: Yayımlanan Çalışmalar Üzerine Bir Araştırma 1 Lütfi İNCİKABI, Samet KORKMAZ, Perihan AYANOĞLU,

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ Egemen Ünal*, Reşat Aydın*, Gülnur Tekgöl Uzuner**, Oğuz Osman Erdinç**, Selma Metintaş* *Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER SPSS in üzerinde işlem yapılabilecek iki ana ekran görünümü vardır. DATA VIEW (VERİ görünümü) VARIABLE VIEW (DEĞİŞKEN görünümü) 1 DATA VIEW (VERİ görünümü) İstatistiksel

Detaylı