İltimas yalnız müslümanlara değil İslam devletinde yaşayan zirnınilere de yasaklanmıştır. Hz. Peygamber, Medine yahudilerinin

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İltimas yalnız müslümanlara değil İslam devletinde yaşayan zirnınilere de yasaklanmıştır. Hz. Peygamber, Medine yahudilerinin"

Transkript

1 itimas İ TİMAS ( U"~'YI) Adam kayınna anlamında ahlak teimi. Sözlükte "el süme, dokunma" anlamındaki lems kökünden masda olup "istemek. aamak" manasma gelen iltimas Tükçe'de " haksız yee adam kayıma, biine aka çıkma, ona ayıcalık tanıma " anlamlaında kullanılmaktadı. Aapça' da ise şefaat, i sa, t afdil gibi kelimele bu anlamda da kullanılı. iltimas, genel olaak dinlein ve hukuk sistemleinin adalet anlayışı ile bağdaşmayan bi davanış olup dini metinlede ve hukuk sistemleinde bu tü davanışlaı önlemeye yönelik bazı hükümle bulunmaktadı. Mesela Tevat'ta iki kadınla evli olan bi adamın daha çok sevdiği ikinci kaısının çocuklaına iltimas etmesinin yasaklandığı belitili (Tesniye, 21/ ı 5- ı 7). Ku'an-ı Keim'de iltimas kelimesi bi ayette sözlük anlamıyla geçe (el-hadld 57/13). Bununla bilikte hak, adalet, düüstlük gibi ahlaki konulaa dai pek çok ayet iltimas yasağını da kapsa. Ayıca "insanlaın belli bi amaca ulaşmak için bibileine aacı olmalaı " anlamına gelen şefaat kelimesi Ku'an'da "şefaat-i hasene" ve " şefaat- i seyyie" şeklinde ikiye ayılmış olup (en-n isa 4/85) şefaat-i seyyie Tükçe'deki iltiması ifade etmektedi. Yagı işleinde yakıniaa iltimasta bulunma, zengin-faki ayıımı yapma ve duygusal davanıp adaletten ayılma yasaklanıken kişinin kendisi, ana babası ve yakın akabası aleyhine de olsa şahitlik edeken doğuluktan sapmaması emedili (en-n isa 4/135) İltimas kelimesi çok sayıda hadiste yine sözlük anlamında kullanılmışsa da (Wensinck, el-fvlu'cem, "lms" md.) başka ifadelele iltiması yasaklayan hadisle de vadı. Mesela bazı sahabllein. Beni MahzQm'dan hısızlıkyapan bi kadına asaleti dolayısıyla had uygulanmaması konusunda icada bulunması için Üsame b. Zeyd'i kendisine göndemeleine üzülen Hz. Peygambe, suç işlemesi halinde kızı Fatıma'yı bile cezalandımakta teeddüt etmeyeceğini, önceki milletiein ceza uygulamasında zengin ve asille zayıf, faki ve aşağı tabakadan olanla aasında ayıım yapmalaı yüzünden helilk olduklaını belitmişti (Buha\',"EnbiyiJ.>", 54, "J:Iudüd", ı 1, 12; Müslim, "J:Iudüd", 8-9). Bu hadiste Üsame'nin aacılığı şefaat kelimesiyle 154 ifade edili. İslam adiiye taihi, kaalaında iltimasa ye vemeyen kadılaın menkı beleiyle doludu. Bunladan bii olan Kadi Şüeyh'in Hz. Ali ile bi yahudiyi muhakeme etmesi meşhudu. Kadı halifeye makamından dolayı iltimas etmediği gibi oğlu Hasan'ın babası lehine şehadetini de kabul etmemişt i (SuyQtl, s. ı 84). İltimas yalnız müslümanlaa değil İslam devletinde yaşayan zinınilee de yasaklanmıştı. Hz. Peygambe, Medine yahudileinin eşafı aasında yaygın olan zinaya onlaın kendi hukukiaına göe had uygulamaktan kaçınmalaını onaylamamıştı (Müslim, "J:Iudüd", 28). Ku'an-ı Keim. "emanet" olaak nitelediği göevlein ehil olanlaa veilmesini ve insanla aasında adaletle davanılmasını emedeken (en-n isa 4/58) aynı zamanda vazife taksiminde iltimas; onaylamayan genel bi ilke otaya koymuştu. Hz. Peygambe göev dağıtımı sıasında talepten ziyade liyakat aaış, kendisinden sona adam kayıma işinin göüleceğini bildieek bu gelişmele kaşısında sabılı olunmasını öğütlemişti (Buha\', "Fiten", 2, "AI:ıkam", 7, "Menal}ıbü'l-enşa", 8; Müslim. "İmae ", ). Bi hadiste de, " İş ehli olmayana veildiğinde kıyameti bekle" denileek iltimas kıyamet alameti olaak zikedilmişti (Buha\', "'ilim", 2). Özellikle devlet yönetimine dai siyasetname tüü kitaplada Ku'an ve Sünnet' te esaslaı konulan liyakat ve adalet ilkeleine geniş ye veiliken aynı zamanda iltimas da eddedili. BİB İYOGRAFYA : isanü'l-'aab, "lms" md.; Wensinck, el Mu'cem, "lms" md.; Buhai. "'ilim", 2, "Enbiya, ', 54, "l;!udüd", ll, 12, "Fiten", 2, "Mena J5ıbü'l-enşa", 8, ~AJ:ıkam", 7; Müslim. "l;!udfıd ", 8-9, 28, "inae", 14, 48; Ebu Davuct. " l;!udüd", 4; Nesai, "SaiJ5", 6; Mavedi. Naşi J:ıatü ' l-mülük (n ş. H ı dı Muhammed Hıdı). Küveyt1403/ 1983, s ,180, , ; ibn Ebu Rendeka et-tutüşi, Siacü'l-mülük (nş. Muhammed Fethi E bo Beki). Kahie 1414/1994, s , 228, 249, 255, 4(;il, , , , ; SüyQti. Tail)u'l-l)ulefa' (n ş. M. Muhyiddin Abdülhamld). Kahie 1389/1969, s Iii N EBi BozKURT İTİZAM ( 'F"Y' ı Bi lafz ın, zihin taafından konusuyla bağlant ılı başka bi valık ve manaya delalet etmesi anlamında mant ık teimi (bk. DElAET). göülen --, İ TİZAM (bk. ÜZUM-ı MA A YEZEM). İ TİZAM ( 'F' ı Os man lı la 'da devlete ait vegi geliinin özel bi şahsa veilmesini ifade eden bi teim. üzüm kökünden tüeyen iltizam sözlükte "geekli sayma, üzeine alma, bi taafı tutma" gibi anlamlaa geli. Teim olaak "özel bi şahsın devlete ait hehangi bi vegi geliini toplamayı belili bi yıllık bedel kaşılığında üzeine alması" demekti. Bu işi yapan kiş iye m ültezim deni. İlt i zamla eş anlamlı olaak deuhde. t evcih, füuht, ihale ve taahhüd tabilei de kullanılmıştı. Günümüzün deyimiyle vegilendimenin bi tü özelleş tiilmesi şekl i nde nitelenebilecek olan iltizam. ziai toplumun hakim olduğu dönemin yaygın bi uygulaması şeklinde İlkçağ'dan XX. yüzyılın başlaına kada dünyanın pek çok ülkesinde kullanılmış bi vegilendime metodudu. Devlet için vegilendimenin başlıca iki yolu vadı. Bunladan bii, günümüzde hemen he devlette o l duğu gibi maaşlı memu kadolaı ile vegilendime yap ı l mas ı. diğei ise vegilendime göevinin özel teşebbüs gibi haeket eden kişilee belili şatlada devedilmesidi Bu iki metot, vegilendimede devletin kullanabileceği mekanizmalaın iki ideal şematik kutbudu. Uygulamada bu iki kutup aasında değişik şekille he zaman için mevcut olmuştu. Osmanlıla, emanet ve iltizam usullei diye adlandıdıklaı bu metotlaın he ikisini de kullanmışladı. Ancak başlangıçtan --, itibaen iltizamı emanete tecih etmişle ve bu tecih le-. ini XIX. yüzyılın otalaına kada pek değiştimemişledi. Tanzimat'tan itibaen tecih istikameti emanetin lehine değişmekle bilikte iltizam tam olaak tasfiye edileneden impaatoluğun sonuna kada valığını koumuş ve Osmanlı sisteminin yaşıtı say ı labilecek nadi kuumladan bii olma niteliğini kazanm ı ştı. İltizamı. uzun taihi boyunca geçidiği çeşitli değişmelein içinde ot aya çıkan temel unsulaını ayıklayaak genel bi model halinde şöyle tanımlamak mümkündü: Devletin, genellikle belili bi mekanla sınılı kanuni ve 1 veya şe'! vegi unsulaından oluşan bi demeti ifade

2 eden mukataa biimleini vegilendimeyi ekabete açık, ekseiya müzayede ile tesbit edilen ve bi bölümü peşin ödenmesi istenen belili bi yıllık bedel kaşılığında, sınılı bi süe (tahvil) için kaı ve zaaı kendine ait olmak üzee kabul edecek mültezimlee güvenili bi kefaletle devetmesidi. Mültezimlein bi sosyal gup olaak kimliklei, aalaındaki ekabetin deecesi ve niteliği, kefillele ilişkilei, vegilendime hakkının süesi, ödenecek bedeliein ve peşinleinin tesbiti ve ödeme şekillei bakımından iltizam sektöü, uzun taihi boyunca büyük değişmelee sahne olmakla bilikte bu modelin temel unsulaı, yani sınılı süelele ekabet içinde belilenen ve bi bölümü peşin ödenmesi geeken bi yıllık bedel ve kefaletten oluşan iskeleti değişmeden kalmıştı. Rekabet bazan açık ve net, bazan dolaylı ve göünmez kalmış, fakat daima mevcut olmuştu. iltizamda he zaman tek bi şahıs olaak veya otaklık halinde faaliyet gösteen bi mültezim vadı. Mültezim sivil sektöden, eaya, hatta yabancı yahut askei züme mensubu olabili. İltizamda bi peşin ödeme de az veya çok daima vadı: hazinenin ihtiyacına ve mültezimlein ekabet gücüne göe miktalaı yahut iltizam bedeline oanlaı değişmekle bilikte he zaman için bi peşin ödeme söz konusudu. İltizamda süele uzayıp kısalmış. fiilen bikaç günden on- on beş yıla, hatta mültezimin ölümüne kada biçok değişmeye uğamışsa da daima sınılı kalmıştı. XVII. yüzyılın ikinci yaısından itibaen "ebedl" kaydı ile (be-vech-i teb'ld), veilenlede, daha sona XVIII. yüzyılda kaydıhayat şatı ile veilen malikane tüü iltizamlada da belili veya belisiz, fakat he zaman için sı nılı ve sonlu kalan bi süe söz konusudu. Miasla intikal yok denecek kada azdı. Modelin önemli bi unsuu da kefaletti. Başlangıçta he mültezim, büyük çoğunluğu mukataanın bulunduğu bölgede yeleşmiş küçük semaye sahipleinden oluşan bi kefil gubuna dayanıyodu. Aynı kefilin başka mukataa veya mültezime destek vemesine müsaade edilmezdi. XV ve XVI. yüzyıllaın bu tam şekillenmemiş olan kefille topluluğu gideek uzmanlaşan ve büyük mekezlede, özellikle istanbul'da yoğunlaşan bi kedi kuumu halinde ögütlenmiş saaflaa dönüştü. Bu değişim, XVIII. yüzyıldan itibaen zamanla açıklık kazanan bi şekilde müşahede edilmektedi. Kedi veen duumundaki kefille iltizam kalaından he zaman açık veya gizli bi pay da alıyoladı. Bu paylaın niteliği, XVIII. yüzyıldan itibaen saaflada toplanan süeç içinde oldukça açık biçimde takip edilebilmektedi. iltizamın Osmanlı dünyasında ne zaman başladığı tam olaak bilinmemektedi. Uygulamasına ait ilk önekle XV. yüzyılın ikinci yaısından itibaen göülü. Ancak bu önekle dikkatle incelendiği zaman oldukça gelişmiş ve yeleşmiş teminoloji ve mekanizmalaı ile çok daha önceden başlamış olduğuna hükmedilebili. İltizam metodu, XVI. yüzyılın başlaından itibaen hızlı bi genişleme eğilimi içinde göünü. Bu dönemde iltizam metoduna ait modelin taşıdığı temel özelliklei şöyle özetlemek mümkündü: Maliyenin binlece mukataadan oluşan vegi kalemlei yalnız İstanbul'da değil, aynı zamanda he mukataanın bulunduğu bölgede süekli bi ekabet içinde tutulan taliplein kadıya yahut mahallin en büyük maliye yetkilisine (defteda, muhassıl vb.) yaptıklaı başvuu ile muamele başiad ı. Aday bu başvuuda ödeyeceği meblağı, ne kadaını peşin ödeyeceğini, kefilleine ait liste ile he bi kefilin taahhüt ettiği meblağı ve kabulünü istediği diğe şatlaı belitidi. En uygun şatlada en yüksek meblağı teklif eden adayın vegilendimeyi başaabilecek ve teklif ettiği meblağ ı ödemeye yeteli mali gücü olduğunu beliledikten sona, kadı kefiliein taahhüt ettiği kefalet meblağı nı ödeme gücüne sahip olup olmadıklaını anlamak üzee evleine kada gideek bizzat müşahede edip güvenili şahitiein de ifadeleiyle kaydettikten sona az tezkiesini hazıla ve mekeze yolladı. istanbul'da da geekli inceleme yapılaak teklif kabule şayan göülüse iltizam mukavelesi oluşmuş sayılı ve bütün bu veilei ihtiva eden bi beat hazılanaak göndeilidi. Adından mültezim vegilendime işine başlayabilidi. Bu dönemde iltizama eaya veya askei. müslüman yahut gayi müslim, yeli veya yabancı hekes katılabilidi. Mukavele tahvil denilen ekseiya üç yıllık bi süe için yapılıdı. Ancak çok defa bikaç tahvil için dokuz hatta on iki yıla kada uzayan süeyi kapsayabili ve bu husus veilen beatta açıkça belitilidi. Fakat devlet, hacamalaını nomal olaak yıllık peiyatlala yaptığı için mültezimin de mukavelede belilenen süe ne olusa olsun he yıl için "kıstelyevm" adı veilen, yani süenin büi T İ ZAM tünü için belilenen meblağdan he bi yıla isabet eden kısmının ayı ayı hesabını kapatması geekidi. Mültezim, ödeyeceği meblağın bi yıllığına isabet eden kısmının genellikle o/o S ile SO'si aasında değişen bi bölümünü bi nevi kefalet akçesi niteliğinde hazineye peşin olaak ödedi. Peşin yatıılan bu meblağ, yıllık kıstelyevm muhasebeleinde mukavelenin son yılında hesaba katılmak üzee hazinede bekletilidi. Bu ise mültezimin hazineye vediği bi nevi faizsiz kedi demekti. Asgai üç yıldan başlayaak dokuz, hatta on iki yıla kada uzayabilen süe için yapılan mukavelede taaflaın uyması bakımından tam bi simeti mevcut değildi. Devlet, vegilendiici niteliğine uygun olaak müzayedeyi süekli açık tutadı. Taliple daha yüksek bi meblağ teklifiyle mahallinde yahut İstanbul'da he zaman için başvuabililedi. Daha yüksek teklifi aldığı anda hazine mukave Jeyi hemen değiştime hakkına sahipti. Eski mültezim bu yeni meblağı kabul edese mukavele yine onun üzeinde kalmak şatıyla yenilenidi; kabul etmediği takdide ise tahvil bozulu ve mukataa yeni talibe devedilidi. Eski mültezim ne kada vegilendime yapmışsa o süeye ait kıstelyevm hesabı yapılıdı. Tahvili fiilen bittiği için yatımış olduğu peşin de bu hesabın içinde ye alı, eğe kıstelyevmi aşıyosa fazlası mültezime iade edilidi. Nazai olaak üç ile on iki yıl aasında tasalanan mukavele süelei XVI. yüzyıl boyunca fiilen çok daha kısa olaak geçekleşti. Toplumun bütün kesimleine açık tutulan yoğun ekabet otamında mukavele süelei kısalıken iltizam bedellei de tımanaak yükseldi ve iltizam sektöü hızla genişledi. Bu ekabet otamında emanet usulü de silinme deecesinde daaldı. Bu taihleden itibaen XIX. yüzyılın otalaına kada emanet usulü gideek çok nadi hallede, ya ilk defa tesis edilen bi mukataa için müzayedeye esas alınacak geli kapasitesini belilemek geektiği veya iltizamla almaya istekli ve geeken düzeyde meblağı ödemeye azı mültezimle bulunamadığı yahut da iltizama veildiği halde mukavele süesi içinde fevkalade değişmele sonucu mukataanın geliinde büyük ölçüde azalma beklendiği için mültezimin işi bıakmak zounda kaldığı duumlada geçici olaak başvuulan istisnai bi metot haline gelmeye başladı. Emanet usulünün iltizamla ekabet edemediği için otadan kalktığı muhakkaktı. Zia iltizam, ema

3 itizam netle kıyaslanmayacak kada az masaf ve küçük bi büokatik kado ile azami vegilendime imkanı sağlıyodu. Vegilendimenin maliyeti, yalnız devlet açısından değil ekonomi açısından da emanete oanla hissedili ölçüde düşük göünüyodu. Riski yükleneek kaı ve zaaı kendine ait olacak bi vegilendimede mümkün olduğu kada az hacama ile azami gelii elde etme düşüncesiyle haeket eden mültezimin bu işi, maaşla göevlendiilmiş olan memu eminleden daha etkili şekilde başaacağına ve ekonomi üzeine, aynı vegi hacmine ulaşmak için emanete göe çok daha düşük bi kaynak yükü bindieceğine şüphe yoktu. Kısacası vegilendimenin hem mali hem de iktisadi maliyeti bakımından emanet usulünden daha veimli ve etkin olduğunu tecübe ile gödüklei için Osmanlı otoitelei başlangıçtan bei iltizamı tecih ettile ve sahasını gideek genişlettile. Bununla bilikte iltizam usulü devletle ekonomi aasındaki mali bağiantıyı kuma mekanizması olaak he ikisinin aleyhine olabilecek potansiyel eğilimlei de içinde taşıyodu. Uzun taihi boyunca iltizam usulünün hem teknik oganizasyon şekli hem de sosyal kompozisyonu bakımından göstediği değişme, bu eğilimlele ona kaşı alınan çeşitli önlemlein ve kaşı eğilimlein bi bileşkesidi. iltizamın' ekonomi ve 1 veya devlet maliyesi aleyhine işlemesini önlemeye matuf mücadelelein hiçbii onun yeine akibi olan emaneti ikame etmemiş, yine iltizamın değişik şekilleine vücut vemekle sonuçlanmıştı. Çünkü iltizam usulünün, çağın iktisadi şatlaı içinde veimlilikten de önemli maliye için devlet gelileini mevsimlik, hatta konjonktüel dalgalanmaladan kouyaak önceden göme imkanı sağlamak gibi vazgeçilmez avantajlaı da mevcuttu. Bi yandan bu avantajlaından atan ölçüde yaalanma, öte yandan tehlike ve sakıncalaından mümkün olduğu kada kounma doğultusunda bazan bibiine zıt, bazan da bibiini tamamlayan tedbi ve mücadelelein kompleks yumağı, iltizam usulünün asıla süen değişmeleden geçmesinin temel dinamizmini oluştumuştu. Vegi gelileinin hazineye intikal edecek bölüm ün belilenmesi üzeindeki mücadele ve tedbile bu değişmeyi etkileyen faktölein başında ye alı. Bu bölümün azamiye çıkaılması maliyenin motifleinin de başındadı. Mültezimle aası 156 ekabet ne kada iyi işlese hazineye intikal eden bölüm de o deecede yüksek olu. Rekabetin işleme deecesini iltizam bedelleinin zaman içindeki seyi kısmen yansıtı. Y0/ ve XVI. yüzyıllaa ait akamla ekabetin az çok iyi işlediğini düşündüecek niteliktedi. Fakat aynı akamla, Y0/ll. yüzyıldan itibaen gideek donmaya doğu bi seyi içine gie. Rekabetin azalmış olduğunu düşündüen bu dugun göüntünün akasında müşahede edilen ilk manzaa. iltizamlaın yavaş yavaş askei züme mensuplaının eline geçmiş bulunmasıdı. Askei zümenin XVI. yüzyılın ikinci yaısından itibaen hızlanan çoğalması atan masafla ve bütçe açıklaını beabeinde getimişti. Bütçe açıklaının başlıca etkisi. bu dönemde bilinen enflasyona göe düşük kalmış bulunan maaşlaın zamanında ve tam olaak ödenememesinde kendini gösteiyodu. Sayısı atan askei züme mensuplaının, eel olaak düşük kalan maaşlaını zamanında ve tam olaak alanama tehlikesiyle kaşılaştıklaında yaptıklaı işle aasında ( esnaflık ve ticaete gime, isyan etme vb. dışında) i Itizan sektöüne yoğun şekilde gimelei çok beligindi. Devlet de buna kaşı koymak yeine bi tehlikeden kutulmayı sağlayacağı için yadımcı olmuştu. Askei züme mensuplaı başlangıçtan bei iltizam sektöünde çoğunlukta idile. Ancak Y0/l. yüzyılın sonlaından itibaen maaşlaını zamanında ve tam olaak alabilmeyi gaanti etme motifiyle iltizam sektöüne daha büyük çapta yönelmelei bu sayıyı hızla attıdı. Sektöün tamamıyla askei züme mensupianna inhisa etmeye başlaması XVII. yüzyılın başlaından itibaen gideek hızlandı ve süeç 1060'1ada ( 1650) aşağı yukaı tamamlandı. İltizam sektöünde daha önce sayılaı az olmayan gayi müslimlein Y0/ll. yüzyılın otalaından sona hemen hemen silinmeye başlaması bu süecin bi sonucudu. iltizam sektöüne askei züme mensuplaı bütünüyle hakim oluncaya kada aalaındaki ekabet mukataa iltizam bedelleinde az çok atışlaa yol açıyodu. Hakimiyetin tamamlandığı 1060'Iadan (1650) sona mukataa iltizam bedellei, belki de iktisadi kapasite sınıına vamasının da etkisiyle yavaş yavaş donmaya başladı. Aynı yıllada sayılaı atmakta olan askele aasında ekabetin yönlei de değişti. Biinci değişme, maaşlaını hazineye teketme kaşılığında mukataa iltizamlaını almaya yönelmeleidi "Hazlne-mande" olaak bilinen bu süeç Y0/ll. yüzyılın ilk yaısında başladı ve ikinci yaısında hızlandı. Mukataalaın değişmez göünen bedellei, iltizamı almak için feda edilen yıllık maaş miktaında fiilen attıılmış oluyodu. Bu süeç sayesinde devlet. daha önce mültezimlee intikal etmekte olan kalaın bi bölümünü maaş ödemeleinden sağlanan tasauf şeklinde hazineye tansfe etmiş oluyodu. Bu husus. XVII. yüzyılın başı ile sonlaı aasında bütçe akamlaının pek değişmemiş göünmesinin buzdağı gibi akasında sakladığı bi süeçti. Rekabetin değişen diğe yönü ise iltizam peşinleinin yükseltilmesidi Bu peşinle mültezimleden alınan kısa vadeli iç boç demekti ve donmuş göünen iltizam bedelleini bu bocun ödenmesi söz konusu olmayan faizi oanında yükseltmiş oluyodu. Bu iki yönde yoğunlaşan ekabet sayesinde devlet vegileden hazineye intikal eden bölümü attımaya çalışıyodu. Fakat hazinenin payı attıkça iltizam sektöü de ekonomiden aldığı payı attıma eğilimindeydi. Askei zümenin gideek büyüyen gövdesi ve setleşen ekabetiyle hakim olmaya çalıştığı iltizam sektöünün ekonomide yaattığı tahipçi etkileini azaltmak üzee alınan tedbile. XVII. yüzyılın sonlaına doğu mukataa iltizamlaında yeni bi sistem değişmesini beabeinde getidi. Y0/ll. yüzyılın sonlaından XIX. yüzyılın otalaına kada iltizamda denemeye giişilen yeni sistem malikanedi. Bu sistemde iltizamla o zamana kada kaydedilen süelein en uzunu ile, kaydıhayat şatı ile veiliyodu. Bi mukataanın iltizamını malikane olaak alan kişi hayatta kaldığı süeboyunca onu elinde bulunduma hakkını da almış oluyodu. Haklaını beliten beatı aldıktan sona hazineye ve mükelleflee kaşı hehangi bi kanunsuzluk yapmadıkça malikanesinin elinden alınması söz konusu değildi. Bu ise Y0/I-Y0/II. yüzyılladaki uygulamaladan çok faklı bi gaanti getiiyodu. Vade bakımından olduğu kada ekabet ve peşin şatlaı bakımından da daha önceki iltizamdan çok faklı özelliklei vadı. Rekabet sıkı bi takip ve kontol altında etkin şekilde işletiliyodu. Mültezim malikane olaak satın aldığı vegi kaynağı için hazineye, önceden belilenmiş ve yıldan yıla değişmeyeceği gaanti edilmiş sabit bi yıllık vegiyi ödemekle yükümlü olacaktı. Sistem bunu. vegilendiilen kaynaklaın üetim kapasiteleini geliştime-

4 ye mültezimlei teşvik etmek amacıyla yapıyodu. Zia bu sayede atacağı umulan vegi gelileinin hazineye ödenecek sabit yıllığın üstünde kalan kısmı mültezimlee ait kaı oluştuacaktı. Mültezim vegi kaynağını, gelecekte kazanabiieceği bu muhtemel kalaın bi nevi kapitalizasyonuna tekabül eden ve "muaccele" adı veilen bi peşin meblağ ı ödeyeek satın alacaktı. Bu peşin meblağ potansiyel alıcılaın katıldığı bi müzayedeyle belileniyodu ve daha önceki iltizam peşinleinden genellikle hem çok daha büyük bi meblağdı hem de vade itibaiyle çok faklı idi. Eski peşinle tahvil sonunda mutlaka ödenmesi geeken kısa vadeli ve faizsizdi. Yeni peşin olaak muaccelede, mukataanın geliine ve malikanecinin ömüne göe faklı hadlede de olsa az veya çok bi faiz mevcuttu; vade de ebedi idi, yani hiçbi zaman gei ödemesi söz konusu olmayan bi peşin di ve faiz ödemesi malikaneci öldüğü zaman son buludu. Hazine için bu muaccelele çok önemli bi yeni geli kaynağı idi ve zamanla çok büyüyebilecekti. Zia sistem sayesinde malikanecile vegi kaynağının üetim kapasitesini genişiettikçe bi yandan bunlaın eline geçecek vegi hasılat fazlalaı atacak, öte yandan sahiplei ölüp mukataala devletçe yeniden satılıken kapitalizasyon meblağlaı olaak muaccelele de yükselecekti. Vegi iltizamlaını bi nevi aksiyon piyasasına kavuştuan bu sistem 1106'da (1695) uygulamaya konuldu ve XVIII. yüzyıl boyunca büyük yaygınlık kazanaak iktisadi faaliyetlein he şubesinden alınmakta olan vegilein hemen hepsi (gümük, damga, öşü, ihtisa b, bac vb.) bu sisteme dahil edildi. Amaç ikili idi, hem ekonomide vegilendiilebili kaynaklaı kouyup geliştiecek hem de vegi gelileini attıacaktı. Sistemin ekonomi üzeinde beklenen ölçüde olmamakla bilikte başlangıç döneminde olumlu etkilei göüldü. Yeni mültezimle. satın aldıklaı malikanelede üetken faaliyetlee genellikle yadımcı oldula; güvenliği sağladıla, kedi vedile, hatta uzun vadeli yatıımla bile yaptıla. Bunla daha önceki iltizamda. hatta tina sisteminde pek astlanmayan yenilikledi. Büyük çoğunluğu büokat ve askei züme mensubu olan yeni mültezimle, bu sayede mekantil faaliyetlee meşu olaak kısmen katılma imkanı elde ettile. Bununla bilikte bu yoldan kapitalist tipte bi müteşebbis oluşmadı. Malikanecile zengin bie antiye büokat olaak kaldıla. Sistemin ekonomi üzeinde zamanla olumsuz etkileinin otaya çıkmasının başlıca sebebi de budu. Biçokyeni vegi kalemi ihdas ve ilave edileek sistem çok genişletildi. Malikanecile. vegi toplamayı fiilen kendilei yapmayıp ikinci ve hatta bazan üçüncü elden mültezimlee devetıneye başladıla. Böylece sistem, ekonomi üzeinde vegi yükünü attııcı ve üetim sektöünden gideekkalabalıklaşan antiye zümeleine geli tansfeini büyüten bi mekanizmadan ibaet hale geldi. İltizamın hazine ile halkın ikisine de zaa veme potansiyellei teka işlemeye başladığı göülünce sistemi yeniden değiştime iadesi de haekete geçti. İlk ciddi müdahale XVIII. yüzyılın sonlaında Nizam-ı Cedid haeketiyle başladı. Büyük ve kaı yüksek mukataala malikane sektöü dışına çıkaıldı. Yeni kuulan iad-ı cedid hazinesinin kontolünde kısa vadeli iltizamlala idae edilmeye başlandı. Buada esas amaç, bie aacı duumuna gelmiş bulunan malikanecilein almakta olduğu antı hazineye aktaabilmekti. Bu antın bi ucunda, çoğu İstanbul'da otuan ota üst tabaka askei züme mensubu olan malikanecile vadı; öbü ucunda da mukataalaın bulunduğu bölgede yeleşmiş güçlü ayan ve eşaftan oluşan ikinci elden mültezimle bulunuyodu. Devlet. bu iki uca ait antlaı kontol etmek üzee önce malikane sektöünü yavaş yavaş daaltmaya ve böylece mukataalaı ikinci elden iltizama veme işini üzeine almaya başladı. İkinci olaak da malikane ejiminde önce ikinci elden mültezim olaak, daha sona yavaş yavaş malikane hisselei de satın alaak güç kazanmış bulunan taşadaki ayan ve eşafı aadan çıkamaya yöneldi. Bunu, mali ka ne sektöünden çıkadığı mukataalaı devlet göevlileine iltizama veeek yapmaya çalıştı. Nizam-ı Cedid'in son bulduğu 1807'de bu faaliyetle biaz duakladıysa da ll. Mahmud döneminde hemen aynı yola, bu defa daha adikal ve kaalı bi şekilde giildi. Malikane sahasının daaltılması gideek hızlandııldı. Bu daaltma malikanecilein elleindeki mukataalaı gasbedeekdeğil, Osmanlı hukuk ejimine uygun olaak malikanecile öldükçe mukataalaı yeniden satışa çıkamayaak hazinenin kontolünde tutulması şeklinde oluyodu. Kontolü hazineye geçen mukataala, 1811 'den itibaen bulunduklaı bölgenin vali veya sancak beyine iltizama veilmeye başlandı. amaç mahalli ayan ve eşafın iltizamitizam ladaki etkinliğini azaltmak ve mekezi otoitenin temsilcileini güçlendimekti döneminde bütün mukataala mekezden tayin edilen vali, mütesellim ve voyvodalaa iltizama veileek idae ettiildi. Bu dönemde emanet metodu da zaman zaman denenmekle bilikte esas itibaiyle iltizam usulü hakim vegilendime fomu olaak kaldı ve bu fom mekezileştimenin bi aleti şeklinde kullanıldı. XIX. yüzyılın ilk yaısı içinde bütün vegi iltizamlaının tek dağıtıcısı haline gelen mekezi devlet ve onun adına haeket edenle. daha önce malikaneci ve taşa ayanının aldıklaı antı büyük ölçüde kontol altında tutmayı başadıla. Bu dönemdeki modenleşme hacamalaı bu sayede mekeze tansfe edilmiş olan gelilele kaşılandı. Yalnız bu tansfede ekonomi de epeyce hıpalanmış bulunuyodu. Aşıı ve dengesiz vegi yükünden doğan şikayetlein çoğaldığı bu dönemin sonunda iltizam sektöü yeni bi değişme devesine giiyodu. Bunu iltizam metodu bakımından sonun başlangıcı diye nitelenek geeki. Gülhane'de 3 Kasım 1839'da okunan Hatt-ı Hümayun'da "... alat-ı tahibiyyeden olup hiçbi vakitte semee-i nafiası göülmeyen iltizamat usul-i muzıası" nın kaldıılacağı açıkça ifade ediliyodu. Mat 1840'ta devletin Tanzimat'a dahil edilen ana gövdesinde iltizam tamamen kaldıılaak vegilein, yeni oluştuulan muhassıllık teşkilatı içinde maaşlı memula vasıtasıyla emanet usulüne göe toplanmasına başlandı. Kaldıılmasında en önemli motif iltizamın halk üzeinde meydana getidiği, vegilendimeyi zulüm deeceleine vadımakta olan yükünü hafifletmekti. Vegi yükünü geeğinden fazla ağılaştıdığı kabul edilen iltizam metodu, bu yükün geliini yalnız halkın değil aynı zamanda hazinenin de aleyhine olaak genişienekte olduğu için tamamıyla tekedilise hem halkın üzeindeki vegi yükü hafifletilmiş hem de hazinenin gelilei attıılmış olacaktı. Bunu geçekleştimek üzee getiilen yeni uygulama geçmişte denenmiş benzei tedbileden adikal şekilde ayılıyodu. Geçmişte bu tedbile hep iltizamı iyileştime veya düzeltme niteliğinde kalmış ve metodun tamamıyla tekedileek emanet usulüne geçme hiçbi zaman düşünülmemişti. İlk defa böyle bi adikal kaa alınaak iltizamın tamamıyla tekedilmesi söz konusu oluyodu. Bu teşebbüs başlangıçta pek başaılı olamadı. Bu işi başaabilecek etkinlikte 157

5 i TİZAM bi mali büokasi hemen kuulamadığı gibi ekonominin gelişme deecesi ve üetim- ulaşım- pazalama yapısı, çoğu ayni olaak tesbit ve tahsil edilen ziai üünlein toplanması, depolanması. nakliyesi, pazalanması ve nihayet nakit olaak hazineye intikal ehiilmesine imkan vemekten oldukça uzakt ı. İki yıllık emanet idaesi, iltizamda söz konusu olan şikayetlein tamamını otadan kaldıamadı. Buna kaşılık Tanzimat ' ın nisbeten daha adil olmak üzee uygulamaya konulan yeni vegi ejimi, daha önce imtiyazlı bazı guplaın ve bazı bölgelede bizzat halkın yeni şikayetleine sebep oldu. Daha da önemlisi. iltizam sayesinde tahsili mali ' yılın başından itibaen imkan dahiline gimekte olan bütçe gelilei, emanetle vegilei toplayan muhassıllaın yılın sonuna doğu yapacaklaı ödemelee bağlı kaldığı için bi yıla yaklaşan bi gecikme ile kaşı kaşıya kalıntı ı şt ı. Osmanlı maliye otoitelei bu meseleyi, daha baştan öngöeek taihinde ilk defa kağıt paayı piyasaya çıkaıp halletmeye çalışmışladı. Ancak yıl sonunda hesapla yapıldığı zaman gelilein iltizamın sağladığından çok daha düşük düzeyde kaldığı göüldü. Bi sonaki yıl da duumun aynı olduğu an l aşılınca iltizam metoduna teka dönüş de kaçınılmaz hale geldi. Ne hazine ne de halk emanet yönetiminden memnun kalmıştı. İltizam sektöüne hakim zümelein baskı ve diençlei de bu sonucun oluşmasında etkili olmuştu. İltizama 184Z'den itibaen yeniden dönülmekle bilikte bunun en büyük şikayetlee yol açtığı. sakıncalaının en çok otaya çıktığı ziai üetimde bi yıl daha emanet usulüne devam edildi. Ancak hazine bakımından emanet usulü en başaısız sektö olduğundan 1843'ten itibaen buada da iltizama dönmekten başka çae bulunamadı. Açık seçik taifelee göe vegilendiildiği için kanunsuz baskılaa yönelme imkanının az olduğu düşünülen gümükle yeniden iltizama devedilen ilk büyük gubu oluştud u. Mat184Z'den başlayaak istanbul. Cidde ve Yemen müstesna olmak üzee bütün gümükle yeniden iltizamla idae edilmeye başlandı. Bununla beabe iltizamı otadan kaldıma konusunda siyasi iade yeleşmiş bulunduğu için gümüklede emanet yönetimi Mat 1860'tan itibaen geçekleştiilebildi. Aşada da iltizama 1843'te yeniden dönülmekle bilikte devletin esas hedefi ve iadesi, üetici halkın üzeindeki bas- 158 kısım hafifletici mekanizma ve tedbilele iltizam metodunu mümkün olduğu kada iyileştimek, daaltmak ve neticede kaldımaktı. Nitekim bu taihten sona iltizam usulünün. devlete ve halka zaa veen uçlaın ı budama yönünde alınan bi sei tedbile sahası gideek daaltıldı. Ancak tamamıyla otadan kaldıılması Osmanlı Devleti'nin sonuna kada geçekleştiileneden kalmış ve Cumhuiyet devinde aşala bilikte 17 Şubat 19ZS taihli kanunla tasfiye edilmişti. BiBiYOGRAFYA : BA. Cevdet Daphane, n. 2824; BA. Cevdet İktisat, n. 480; BA, Cevdet-Dahiliye, n. 2569; BA. Cevdet-Maliye, n , 10691, 11624, 24771; BA. MAD,n. 7550,7943,8009,8151, 9825, 9831, 9838, 9842, 9843, 9856, 9857, 10009, 10222, 10244, 10263, 10270, 10271, 10280, 19904; BA, İade-Meclis-i Mahsus, n. 181,596,1261,1758,1762, 2554,2564,2806, 2866, 3077, 3465, 3484, 3503, 3623, 3628, 3828, 3904, 3945, 4210, 4471, 4734, 4856, 4877,5611, 5635; BA, İade -D ahiliye, n. 454, 893, 1404, 1489, 1871, 4839,4982,5659, 8806; BA. İade-Meclis -i Vala, n. 16, 79, 89, 94, 109,415, 501, 620, 845; BA, İade -Maliye, n. 6/9 C 1310; 3/12 S 1310; BA, HH, n. i i 78, 1366, 8310, 18705, 19310A, 26164, 26511, 26533, 48342; BA, A.MKT Meclis-i Vala, n. 42/60, 119/21 ; BA, Maliye- Vaidat, n. 1814, 2237; BA, KK, n. 5040; Kananname-i Sultani be Maceb-i 'Öf-i 'Osman! (nş. Robet Anhegge- Halil inalcık). Ankaa 1956, s. 9-11, 17-22, 34-35, 44-46, 73-76, 80-81; Süleyman Sud!, Osmanlı Vegi Duzeni: Defte-i Muktesid (haz. Mehmet Ali Ünal). Ispata 1996, s ; ihsaiyyat-ı Maliyye ( ı 325). İstanbul s ; F. okkegaad. Islami c Taxation in the Classic Peiod, Copenhagen 1950, s ; E. Vas. "Elements pou complete l'histoie de 1'administation des fınances du vilayet de Buda au XVI' siecle". Studia Tucica (ed.. igeti). Budapest 1971, s ; A. Cohen, Patestine in the Eighteenth Centuy, Jeusalem 1973, s ; Mustafa Akdağ. Tükiye'nin iktisadi ve İctimai Taihi, İstanbul 1977, ll, ; Ahmet Tabakoğlu, Geileme Dönemine Gieken Osmanlı Maliyesi, İstanbul 1985, s. 80, ; H. Gebe. Ottoman Rule in Jeusalem , Belin 1985, s ; a.mlf., "Jewish Tax-Fames in the Ottoman Empie in the 16<h and 17"' Centuies". JTS, X ( ı986), s ; Yavuz Ceza. Osmanlı Maliyesinde Bunalım v~ Değişim Dönemi, İstanbul 1986, s ; Abdullatif Şene. Tanzimat Döneminde Osmanlı Vegi Sistemi, İstanbul1990, s , ; 1. Copland- M. R. Godley, "Revenue Faming in Compaative Pespective: Reflection on Taxation, Social Stuctue and Development in the Ealy-Moden Peiod", The Rise and Fall of Revenue Faming (ed. John Butche- Howa d Di ek). New Yok 1993, s ;. T. Daling, Revenue-Raising and egitimacy Tax Calleetion and Finance Administation in the Ottoman Empie , eiden 1996, s ; a.mlf., "Ottoman Fiscal Administation: Decline o Adaptation? ". The Jounal of Euopean Economic Histoy, XX.VIJ 1, Roma 1997, s ; Muat Çizakça. A Compaative Evolution of Business Patneships The lslamic Wold and Euope with Specific Reteence to the Ottoman Achives, eiden 1996, s ; a.mlf., "Thx-faming and Financial Decenta1ization in the Ottoman Economy, '', The Jounal of EuopeanEconomicHistoy,XXII/1 (ı993), s ; Halil İnalcık, "Centalization and Decentalization in the Ottoman Administation", Studies in Eighteenth Centuy lslamic Histoy (ed. Thomas Nail-Roge Owen). Cabondale Edwadsville 1977, s ; Mehmet Genç. Osmanlı impaatoluğunda Devlet ve Ekonomi, İstanbul 2000, s , , ; Halil Sahillioğlu. "Bi Mültezim Zinem Defteine Göe XV. Yüzyıl Sonunda Osmanlı Daphane Mukataalaı", ifm,xxlll/1-2 ( ı96 3). s ; Mehmet Ali ünal. "XVI. Yüzyıl Sonlaında Bi ittizam Sözleşmesi", TiD, sy. 6 (ı 99 ı). s ; Joseph E. Matuz. "Contibutions to the Ottoman Institution of the Iltizam", Osm.A., sy. ll (ı99ı). s, ; Aiel Saızman, "An Ancient Regime Revisited : 'Pivatization' and Political Economy in the Eighteenth Centuy Ottoman Empie". Politics and Society, XX.Ij4 (ı993), s ; G. Bae. "Iltizam", EJ2 (İng.). lll, İTUTMIŞ Iii MEHMET ÜENÇ Ebü'l-Muzaffe Şemsü'd-dünya ve' d-din İltutmış b. İl (İlem) Han (ö. 633/1236) Delhi Sultanlığı' nın geçek anlamda kuucusu kabul edilen Tük asıllı hükümda ( ). Adı kaynaklada İltemiş/ iletmiş ( ~~) şeklinde geçmekle bilikte (Nesevl, s. 91) ilim aleminde iltutmış diye tanınmıştı. Hayatının ilk devesine dai Gazne, Buhaa ve Bağdat'ta gulam olaak bulunduğundan başka bilgi yoktu. Kısa süede efendisi Delhi Sultanı Kutbüddin Aybeg'in güvenini kazanaak devletin en üst kademeleine yükseldi ve onun kızıyla evlendi; Gevaliya (Gwalio), Been, BedaGn valiliği ve odu kumandanlığı yaptı. Kayınpedeinin ölümünden ( 1210) sona oğlu Aam Şah'ı mağlgp edeek tahtı ele geçidi (607/121 l) Taihçile, onunaam Şah'ın yönetiminden memnun kalmayan devlet adamlaının daveti ve ulemanın onayı ile tahta çıktığını kaydede. İltutmış. saltanatının ilk yıllaını devleti için büyük tehlike oluştuan Gulu l a'ın Tük asıllı kumandanlaından Taceddin Yıldız'la savaşaak geçidi. Onun ölümünden (61 2/1215) sona Delhi Sultanlığı'nın topaklaı üzeinde emelle besleyen Mültan Sultanı Nasıüddin Kabace ile uğaş-.j

EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi(leri) yanlıştır?

EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi(leri) yanlıştır? EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015 Sou-1 Bieysel emeklilik sistemine ilişkin olaak aşağıdakileden hangisi(lei) yanlıştı? I. Bieysel emeklilik sistemindeki biikimle Sosyal Güvenlik Sistemine

Detaylı

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ TMMOB ELEKTİK MÜHENDİSLEİ ODASI ELEKTİK TESİSLEİNDE TOPAKLAMA ÖLÇÜMLEİ VE ÖLÇÜM SONUÇLAININ DEĞELENDİİLMESİ Not : Bu çalışma Elk.Y.Müh. Tane İİZ ve Elk.Elo.Müh. Ali Fuat AYDIN taafından Elektik Mühendislei

Detaylı

https://www.facebook.com/bzcocuk https://twitter.com/bzcocuk https://instagram.com/bzcocuk/ http://www.bzcocuk.com

https://www.facebook.com/bzcocuk https://twitter.com/bzcocuk https://instagram.com/bzcocuk/ http://www.bzcocuk.com Sonuç Bildigesi https://www.facebook.com/bzcocuk https://twitte.com/bzcocuk https://instagam.com/bzcocuk/ http://www.bzcocuk.com 20 ICT Summit NOW - Bilişim Zivesi nin 14 yılda bize kazandıdığı uzmanlık

Detaylı

3. EŞPOTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ. Bir çift elektrot tarafından oluşturulan elektrik alan ve eş potansiyel çizgilerini görmek.

3. EŞPOTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ. Bir çift elektrot tarafından oluşturulan elektrik alan ve eş potansiyel çizgilerini görmek. 3. EŞPOTNSİYEL VE ELEKTRİK LN ÇİZGİLERİ MÇ i çift elektot taafından oluştuulan elektik alan ve eş potansiyel çizgileini gömek. RÇLR Güç kaynağı Galvanomete Elektot (iki adet) Pob (iki adet) İletken sıvı

Detaylı

Basit Makineler Çözümlü Sorular

Basit Makineler Çözümlü Sorular Basit Makinele Çözümlü Soula Önek 1: x Çubuk sabit makaa üzeinde x kada haeket ettiilise; makaa kaç tu döne? x = n. n = x/ olu. n = sabit makaanın dönme sayısı = sabit makaanın yaıçapı Önek : x Çubuk x

Detaylı

Ekon 321 Ders Notları 2 Refah Ekonomisi

Ekon 321 Ders Notları 2 Refah Ekonomisi Ekon 321 Des Notlaı 2 Refah Ekonoisi Refah Ekonoisinin Biinci Teel Teoei: İdeal işleyen bi sebest piyasa ekanizası kaynaklaın en etkin (optiu) bi şekilde dağılasını sağla. Topla net fayda (Topla Fayda-

Detaylı

KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ SİSTEM SİMULASYONU KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ ÖRNEKLER BİR KUYRUK SİSTEMİNİN ÖRNEKLER

KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ SİSTEM SİMULASYONU KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ ÖRNEKLER BİR KUYRUK SİSTEMİNİN ÖRNEKLER KUYRUK SİSTEMİ VE SİSTEM SİMULASYONU 5. KUYRUK SİSTEMLERİ Bi kuyuk sistemi; hizmet veen bi veya biden fazla sevise sahipti. Sisteme gelen müşteile tüm sevislei dolu bulusa, sevisin önündeki kuyuğa ya da

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI RADYAL KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME KUVVETİNİN ÖLÇÜLMESİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.

Detaylı

Örnek 1. Çözüm: Örnek 2. Çözüm: 60 30000 300 60 = = = 540

Örnek 1. Çözüm: Örnek 2. Çözüm: 60 30000 300 60 = = = 540 Önek 1 1.8 kn yük altında 175 dev/dak dönen bi mil yatağında çalışacak bilyeli ulman için, 5 saat ömü ve %9 güvenililik istemekteyiz. Öneğin SKF kataloğundan seçmemiz geeken inamik yük sayısı (C 1 ) nedi?

Detaylı

Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 2014 Yılı. Özel Yetenek Sınavı Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 2014 Yılı. Özel Yetenek Sınavı Sonuçlarının Değerlendirilmesi Batman Ünivesitesi Beden Eğitimi ve Spo Yüksekokulu 2014 Yılı Özet: Özel Yetenek Sınavı Sonuçlaının Değelendiilmesi Mehmet Emin YILDIZ 1* Buak GÜRER 2 Ubeyde GÜLNAR 1 1 Batman Ünivesitesi Beden Eğitimi

Detaylı

BÖLÜM 6. MANEVRA 6.1. GĐRĐŞ

BÖLÜM 6. MANEVRA 6.1. GĐRĐŞ ÖÜM 6. MANEVRA 6.. GĐRĐŞ üm deniz aaçlaı için temel dizayn geekleinden biisi yeteli manea kabiliyetine sahip olmaktı. Manea kabiliyeti temel olaak geminin istenen bi yönde kontollü şekilde yön değiştiebilmesini

Detaylı

MATLAB GUI TABANLI ELEKTROMIKNATIS DEVRE TASARIMI VE ANALİZİ

MATLAB GUI TABANLI ELEKTROMIKNATIS DEVRE TASARIMI VE ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 005 : 11 : 1 : 13-19

Detaylı

5. ÜNİTE IS LM Analizi

5. ÜNİTE IS LM Analizi 5. ÜNİTE IS LM Analizi Bu bölümde mako iktisadın en çok bilinen modeli olan IS-LM modelini göeceğiz. Model statikti. Mako iktisatta statik vasayımı cai değişmelein stoklaı ve bekleyişlei etkilemediği vasayımıdı.

Detaylı

MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI

MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI ELEKTRİK PİYASASI DENGELEME ve UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI 11 Ekim 2011, Ankaa Hüseyin ALTUNTAŞ Piyasa Mali Uzlaştıma Mekezi Gündem Uzlaştıma Uzlaştıma Süeçlei Gün Öncesi Piyasası

Detaylı

Latex 3000 Yazıcı serisi. Kurulum Yerini Hazırlama Denetim Listesi

Latex 3000 Yazıcı serisi. Kurulum Yerini Hazırlama Denetim Listesi Latex 3000 Yazıcı seisi Kuulum Yeini Hazılama Denetim Listesi Telif Hakkı 2015 HP Development Company, L.P. 2 Yasal bildiimle Bu belgede ye alan bilgile önceden habe veilmeksizin değiştiilebili. HP üün

Detaylı

BASIT MAKINALAR. Basit makinalarda yük P, dengeleyici kuvvet F ile gösterilir. Bu durumda ; Kuvvet Kazancı = olur

BASIT MAKINALAR. Basit makinalarda yük P, dengeleyici kuvvet F ile gösterilir. Bu durumda ; Kuvvet Kazancı = olur SIT MKINR Günlük yaşantımızda iş yapmamızı kolaylaştıan alet ve makineledi asit makinelele büyük bi yükü, küçük bi kuvvetle dengelemek ve kaldımak mümkündü asit makinalada yük, dengeleyici kuvvet ile gösteili

Detaylı

2013 2013 LYS LYS MATEMATİK Soruları

2013 2013 LYS LYS MATEMATİK Soruları LYS LYS MATEMATİK Soulaı. LYS 5. LYS ( + a ) = 8 < < olmak üzee, olduğuna öe, a kaçtı? I. A) D) II. + III. (.) ifadeleinden hanileinin değei neatifti? A) Yalnız I Yalnız II Yalnız III D) I ve III II ve

Detaylı

( ) ( ) ( ) ϕ ( ) ( )

( ) ( ) ( ) ϕ ( ) ( ) TRANFORMATORLAR Genel Elektiksel Özelliklei ve Gücünün Belilenmesi TRGT ODABAŞ Fiziksel Temelle Giiş Tansfomatole geilim ve akımın ölçülmesi veya sinyal ve gücün taşınması gibi özel maksatla için dizayn

Detaylı

Sadece daha da iyisi.

Sadece daha da iyisi. TMMOB H A B E R DENEME Bildiğiniz ve güvendiğiniz heşey. Sadece daha da iyisi. %15 indiimle yeni bi Suit satın alabili veya mevcut Autodesk üünleinizi Suitlee yükseltebilisiniz. Autodesk Building Design

Detaylı

Evrensel kuvvet - hareket eşitlikleri ve güneş sistemi uygulaması

Evrensel kuvvet - hareket eşitlikleri ve güneş sistemi uygulaması Evensel kuvvet - haeket eşitliklei ve güneş sistemi uygulaması 1. GİRİŞ Ahmet YALÇIN A-Ge Müdüü ESER Taahhüt ve Sanayi A.Ş. Tuan Güneş Bulvaı Cezayi Caddesi 718. Sokak No: 14 Çankaya, Ankaa E-posta: ayalcin@ese.com

Detaylı

Elektro Akustik Gitar

Elektro Akustik Gitar Elekto Akustik Gita GA3R GA3RVS GAC1M GAC1RVS GAPX1000 GAPX1000MB GAPX1000PW GAPX500II GAPX500IIBL GAPX500IIDRB GAPX500IIOBB GAPX500IIRM GAPX500IIVW GCPX1000 GCPX1000UM GCPX500II GCPX500IIBL GCPX500IIOVS

Detaylı

YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Egün ALKAN Elk.Y.Müh. Buga Otis Asansö Sanayi ve Ticaet A.Ş. Tel:0212 323 44 11 Fax:0212 323 44 66 Balabandee Cad. No:3 34460 İstinye-İstanbul

Detaylı

Günlük Bülten. 12 Nisan 2013. Cari işlemler dengesi, Şubat ayında 5.1 milyar dolar açık verdi

Günlük Bülten. 12 Nisan 2013. Cari işlemler dengesi, Şubat ayında 5.1 milyar dolar açık verdi XU100 USD/ TRY (S ağ taaf ) 12 Nisan 2013 Cuma Günlük Bülten İMKB veilei İMKB 100 84,102.6 Piyasa Değei-TÜM ($m) 331,424.6 Halka Açık Piyasa Değei-TÜM ($m) 94,736.2 Günlük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 1,712.73

Detaylı

Otomatik Depolama Sistemlerinde Kullanılan Mekik Kaldırma Mekanizmasının Analizi

Otomatik Depolama Sistemlerinde Kullanılan Mekik Kaldırma Mekanizmasının Analizi Uluslaaası Katılımlı 17. Makina Teoisi Sempozyumu, İzmi, 14-17 Hazian 21 Otomatik Depolama Sistemleinde Kullanılan Mekik Kaldıma Mekanizmasının Analizi S.Telli Çetin * A.E.Öcal O.Kopmaz Uludağ Ünivesitesi

Detaylı

Bölüm 6: Dairesel Hareket

Bölüm 6: Dairesel Hareket Bölüm 6: Daiesel Haeket Kaama Soulaı 1- Bi cismin süati değişmiyo ise hızındaki değişmeden bahsedilebili mi? - Hızı değişen bi cismin süati değişi mi? 3- Düzgün daiesel haekette cismin hızı değişi mi?

Detaylı

YX = b X +b X +b X X. YX = b X +b X X +b X. katsayıları elde edilir. İlk olarak denklem1 ve denklem2 yi ele alalım ve b

YX = b X +b X +b X X. YX = b X +b X X +b X. katsayıları elde edilir. İlk olarak denklem1 ve denklem2 yi ele alalım ve b Kadelen Bisküvi şiketinin on şehideki eklam statejisi Radyo-TV ve Gazete eklamı olaak iki şekilde geçekleşmişti. Bu şehiledeki satış, Radyo-TV ve Gazete eklam veilei izleyen tabloda veilmişti. Şehi No

Detaylı

Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışları. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışları. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışlaı Doç.D. Suat ŞAHİNLE Olasılık ve Olasılık Dağılışlaı Olasılık: Eşit saşla meydaa gele tae olayda A taesi A olayı olsu. Bu duumda A olayıı meydaa gelme olasılığı;

Detaylı

OPTİMUM RADAR PARAMETRELERİNİN SÜREKLİ GENETİK ALGORİTMA YARDIMIYLA KARIŞTIRMA ORTAMINDA RADAR MENZİLİNİN MAKSİMİZE EDİLMESİ İÇİN BELİRLENMESİ

OPTİMUM RADAR PARAMETRELERİNİN SÜREKLİ GENETİK ALGORİTMA YARDIMIYLA KARIŞTIRMA ORTAMINDA RADAR MENZİLİNİN MAKSİMİZE EDİLMESİ İÇİN BELİRLENMESİ Optimum ada Paameteleinin Süekli Genetik Algoitma Yadımıyla Kaıştıma Otamında ada Menzilinin Maksimize Edilmesi İçin Belilenmesi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLEİ DEGİSİ TEMMUZ 2004 CİLT 1 SAYI 4 (41-46)

Detaylı

BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI

BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI A.Teciyanlı*, O.Uçak*, T.Kılınç*, R.Çına, İ.Özkan *TÜBİTAK-UZAY ODTÜ/ANKARA, BURULAŞ, Nilüfe/BURSA alpe.teciyanli@uzay.tubitak.gov.t

Detaylı

Resmi Gazete Tarih ve No : 11.02.2004 / 25370

Resmi Gazete Tarih ve No : 11.02.2004 / 25370 Resmi Gazete Taih ve No : 11.02.2004 / 25370 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Kişisel Kouyucu Donanımlaın Đşyeleinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak

Detaylı

Bölüm 30. Biot-Savart Yasası Giriş. Biot-Savart Yasası Gözlemler. Biot-Savart Yasası Kurulum. Serbest Uzayın Geçirgenliği. Biot-Savart Yasası Denklem

Bölüm 30. Biot-Savart Yasası Giriş. Biot-Savart Yasası Gözlemler. Biot-Savart Yasası Kurulum. Serbest Uzayın Geçirgenliği. Biot-Savart Yasası Denklem it-savat Yasası Giiş ölüm 30 Manyetik Alan Kaynaklaı it ve Savat, elektik akımının yakındaki bi mıknatısa uyguladığı kuvvet hakkında deneyle yaptı Uzaydaki bi nktada akımdan ilei gelen manyetik alanı veen

Detaylı

MEKANİK TİTREŞİMLER. (Dynamics of Machinery, Farazdak Haideri, 2007)

MEKANİK TİTREŞİMLER. (Dynamics of Machinery, Farazdak Haideri, 2007) MEKANİK TİTREŞİMLER TİTREŞİM ÖLÇÜMÜ: Titeşim ölçümü oldukça kapsamlı bi koudu ve mekaik, elektik ve elektoik bilgisi içeiklidi. Titeşim ölçümleide titeşim geliği (ye değiştime-displacemet, hız-velocity

Detaylı

3. BÖLÜM. HİDROLİK-PNÖMATİK Prof.Dr.İrfan AY

3. BÖLÜM. HİDROLİK-PNÖMATİK Prof.Dr.İrfan AY HİDROLİK-PNÖMATİK 3. BÖLÜM 3.1 PİSTON, SİLİNDİR MEKANİZMALARI Hiolik evelee piston-silini ikilisi ile oluşan oğusal haeket aha sona önel, yaı önel, oğusal önel haeket olaak çevilebili. Silinile: a) Tek

Detaylı

ARAÇ YOL YÜKLERİNİN DIŞ DİKİZ AYNAYA ETKİLERİ VE DIŞ DİKİZ AYNA TİTREŞİM PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ

ARAÇ YOL YÜKLERİNİN DIŞ DİKİZ AYNAYA ETKİLERİ VE DIŞ DİKİZ AYNA TİTREŞİM PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ OTEKON 4 7 Otomotiv Teknolojilei Kongesi 6 7 Mayıs 04, BURSA ARAÇ YOL YÜKLERİNİN DIŞ DİKİZ AYNAYA ETKİLERİ VE DIŞ DİKİZ AYNA TİTREŞİM PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ Basi ÇALIŞKAN *, İan KAMAŞ *, Tane KARSLIOĞLU

Detaylı

POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI

POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI .. SAU Fen Bilimlei Enstitüsü Degisi 6.Cilt, 1.Saı (Mat 2002) Pozison Kontolüne Yönelik DC Moto Ugulaması A.İ.Doğman, A.F.Boz POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI 'oj Ali lhsan DOGMAN, Ali Fuat

Detaylı

Nokta (Skaler) Çarpım

Nokta (Skaler) Çarpım Nokta (Skale) Çapım Statikte bazen iki doğu aasındaki açının, veya bi kuvvetin bi doğuya paalel ve dik bileşenleinin bulunması geeki. İki boyutlu poblemlede tigonometi ile çözülebili, ancak 3 boyutluda

Detaylı

SİLİNDİRİK MAKARALI RULMANLAR - E SERİLERİ

SİLİNDİRİK MAKARALI RULMANLAR - E SERİLERİ SİLİNDİRİK MAKARALI RULMANLAR - E SERİLERİ Dünyanın önde gelen ulman, linee teknoloji paçalaı ve dieksiyon sistemlei üeticileinden bii olaak; müşteileimizin hızlı kaa veme süeci, zamanında teslimat ve

Detaylı

Optik Sorularının Çözümleri

Optik Sorularının Çözümleri Ünite 4 Optik Soulaının Çözümlei 1- Gölgele ve Ayınlanma 2- Işığın Yansıması ve Düzlem Aynala 3- üesel Aynala 4- Işığın ıılması 5- Renkle 6- ecekle 1 Gölgele ve Ayınlanma Testleinin Çözümlei 3 Test 1

Detaylı

SIFIR HÜCUM AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKIM HIZININ TESPİTİ. Doç. Dr. M. Adil YÜKSELEN

SIFIR HÜCUM AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKIM HIZININ TESPİTİ. Doç. Dr. M. Adil YÜKSELEN SIFIR HÜCU AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKI HIZININ TESPİTİ Doç. D.. Ail YÜKSELEN Temmuz 997 SIFIR HÜCU AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKI

Detaylı

YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ

YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ Sevgi GÜRLER YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİK ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi: Yd. Doç. D. Fiket İŞIK EDİRNE-0

Detaylı

VİDALAR VE CIVATALAR. (DĐKKAT!! Buradaki p: Adım ve n: Ağız Sayısıdır) l = n p

VİDALAR VE CIVATALAR. (DĐKKAT!! Buradaki p: Adım ve n: Ağız Sayısıdır) l = n p VİDALA VE CIVAALA d : Miniu, inö yada diş dibi çapı (=oot) d : Otalaa, noinal çap yada böğü çapı (=ean) d : Maksiu, ajö çap, diş üstü çapı λ : Helis açısı p : Adı (p=pitch) l (hatve): Civatanın bi ta dönüşüne

Detaylı

Türkiye deki Özürlü Grupların Yapısının Çoklu Uyum Analizi ile İncelenmesi *

Türkiye deki Özürlü Grupların Yapısının Çoklu Uyum Analizi ile İncelenmesi * Uludağ Üniveitei Tıp Fakültei Degii 3 (3) 53-57, 005 ORİJİNAL YAI Tükiye deki Guplaın Yapıının Çoklu Uyum Analizi ile İncelenmei * Şengül CANGÜR, Deniz SIĞIRLI, Bülent EDİ, İlke ERCAN, İmet KAN Uludağ

Detaylı

3 FAZLI SİSTEMLER. şartlarda daha fazla güç nakli mümkündür. 26.05.2013 3 fazlı sistemler 1 3-FAZLI DENGELİ SİSTEMLER V OR V OS O V OT

3 FAZLI SİSTEMLER. şartlarda daha fazla güç nakli mümkündür. 26.05.2013 3 fazlı sistemler 1 3-FAZLI DENGELİ SİSTEMLER V OR V OS O V OT 3 FA İEME n Çok azlı sistemle, geilimleinin aasında az akı bulunan iki veya daha azla tek azlı sistemin bileştiilmiş halidi ve bu işlem simetik bi şekilde yapılı. n ek azlı sistemlede güç dalgalı olduğu

Detaylı

BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İLE ALÇAK GEÇİREN FİLTRE TASARIMI

BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İLE ALÇAK GEÇİREN FİLTRE TASARIMI BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İE AÇAK GEÇİREN FİTRE TASARIMI Adnan SAVUN 1 Tugut AAR Aif DOMA 3 1,,3 KOÜ Mühendislik Fakültesi, Elektonik ve abeleşme Müh. Bölümü 41100 Kocaeli 1 e-posta: adnansavun@hotmail.com

Detaylı

GESTRA Ürün Programı. Her türlü uygulama için optimum çözümler

GESTRA Ürün Programı. Her türlü uygulama için optimum çözümler GESTRA Üün Pogamı He tülü uygulama için optimum çözümle Kondenstop (buha kapanı) Çek valfle BK Seisi PN 630 a kada olan duo paslanmaz çelik bimetalik egülatölü kondenstopladı. BK tipi kondenstopla, en

Detaylı

Çapraz Masuralı Rulman Serisi Kompakt, Yüksek Düzeyde Rijit Döndürme Yatakları Mükemmel bir dönme doğruluğu

Çapraz Masuralı Rulman Serisi Kompakt, Yüksek Düzeyde Rijit Döndürme Yatakları Mükemmel bir dönme doğruluğu Çapaz Masualı Rulman Seisi Kompakt, Yüksek Düzeyde Rijit Döndüme Yataklaı Mükemmel bi dönme doğuluğu KATALOG No.382-1TR İçindekile Çapaz Masualı Rulman Seisi Yapı ve Özellikle... S.2-3 Tüle ve Özellikle...

Detaylı

ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ

ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ Güel Şefkat, İahim Yükel, Meut Şeniin U.Ü. Mühendilik-Mimalık Fakültei, Göükle / BURSA ÖZET Kağıt, kumaş, ac, platik ii şeit halindeki malzemelein, ulo olaak endütiyel

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8. SINIF ÖĞRENİLERİNİN ANNE-BABA TUTUMLARININ, PSİKOMOTOR BECERİ DÜZEYLERİNE ETKİSİ *

İLKÖĞRETİM 8. SINIF ÖĞRENİLERİNİN ANNE-BABA TUTUMLARININ, PSİKOMOTOR BECERİ DÜZEYLERİNE ETKİSİ * ERBAŞ, M.K., GÜÇLÜ, M., ZORBA, E., İlköğetim 8. Sınıf Öğencileinin Anne-Baba Tutumlaının, Psikomoto Becei Düzeyleine Etkisi SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spo Bilimlei Degisi, 2012, X (4) 131-138 İLKÖĞRETİM

Detaylı

KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ

KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ Ahmet TÜRER*, Hüseyin KAYA* *Ota Doğu Teknik Üniv., İnşaat Müh. Böl., Ankaa ÖZET Köpülein yapısal duumu hakkındaki değelendimele

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MİKROSULAMA LATERAL BORULARINDA İDROLİK ESAP METOTLARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ VE ÇOK ÇAPLI BORULAR İÇİN LİNEER ÇÖZÜM METODU DOKTORA TEZİ Y. Müh.

Detaylı

BİLEZİKLİ ASENKRON MAKİNELERDE ANLIK YÜKSEK MOMENT VE HIZ DENETİMİ İÇİN ROTOR DEVRESİNE BULANIK MANTIK TABANLI GÜÇ ENJEKSİYONU

BİLEZİKLİ ASENKRON MAKİNELERDE ANLIK YÜKSEK MOMENT VE HIZ DENETİMİ İÇİN ROTOR DEVRESİNE BULANIK MANTIK TABANLI GÜÇ ENJEKSİYONU P AM U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G F A C U L T Y M Ü H E N D İ S L İK B İ L İM L E R İ D E R G

Detaylı

Boru İçerisindeki Bir Akış Problemine Ait Analitik ve Nümerik Çözümler

Boru İçerisindeki Bir Akış Problemine Ait Analitik ve Nümerik Çözümler Afyon Kocatepe Üniesitesi Fen Bililei Degisi Afyon Kocatepe Uniesity Jounal of Sciences AKÜ FEBİD () 59 (-9) AKU J. Sci. () 59 (-9) Bou İçeisindeki Bi Akış Pobleine Ait Analitik e Nüeik Çözüle Eine Ceyan,Muhaet

Detaylı

Türkiye de İslami Finansın Tarihsel Kökenleri. Süleyman Kaya

Türkiye de İslami Finansın Tarihsel Kökenleri. Süleyman Kaya Türkiye de İslami Finansın Tarihsel Kökenleri Süleyman Kaya İslam faizi kesin olarak yasaklamıştır. Osmanlı ulemasının da faizin meşru olmadığına dair açık ve kesin ifadeleri vardır. Ancak ulema muamele-i

Detaylı

BÖLÜM 2 VİSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI

BÖLÜM 2 VİSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI ÖLÜM İSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI. Açısal hı, otisite e Sikülasyon. otisitenin eğişme Hıı.3 Sikülasyonun eğişme Hıı Kelin Teoemi.4 İotasyonel Akım Hı Potansiyeli.5 ida Üeindeki e Sonsudaki

Detaylı

BASİT MAKİNELER. Kuvvet Kazancı. Basit Makinelerin Genel Özellikleri. Basit Makinelerde Verim

BASİT MAKİNELER. Kuvvet Kazancı. Basit Makinelerin Genel Özellikleri. Basit Makinelerde Verim BASİT MAİNELER Makine; dendiğinde, dişieden, mieden ve daa biçok aeketi paçadan ouşmuş büyük cisimei kadımaya, kımaya yaayan kamaşık bi yapı akımıza gei. Oysa bi işi yapaken daa az kas gücü kuanmak veya

Detaylı

TfflfflOB fllakiafl mühcndislcri ODASI SANAYİ KONGRESİ '99 MMİ 2000 - AKKARA. Yayın No 234

TfflfflOB fllakiafl mühcndislcri ODASI SANAYİ KONGRESİ '99 MMİ 2000 - AKKARA. Yayın No 234 TfflfflOB fllakiafl mühcndislcri ODASI SANAYİ KONGRESİ '99 MMİ 2 - AKKARA Yayın No 234 TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI Süme Sokak 36/1 -A 644 Demitepe / ANKARA Tel : (-312) 231 31 59 Fax: (-312) 231 31

Detaylı

50 40 ----------30 20 10

50 40 ----------30 20 10 HACİM Maddenin uzayda kaplamış olduğu yedi.bi cismin kapladığı yei aynı anda başka bi cisim kaplayamaz.hacim biimlei m3 veya cm3 tü.ayıca sıvıla için Lite kullanılı. 1 Lite=1 dm3 1 ml=1cm3=1cc A)Katılaın

Detaylı

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2.

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2. AIŞIRMAAR 8 BÖÜM R ÇÖZÜMER R cos N 4N 0 4sin0 N M 5d d N ve 4N luk kuv vet lein çu bu ğa dik bi le şen le i şekil de ki gi bi olu nok ta sı na gö e top lam tok; τ = 6 4sin0 + cos4 = 4 + 4 = Nm Çubuk yönde

Detaylı

ÖN-ERGENLİK DÖNEMİ DAVRANIŞ SORUNLARI ile AİLE İŞLEVLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ*

ÖN-ERGENLİK DÖNEMİ DAVRANIŞ SORUNLARI ile AİLE İŞLEVLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ* ÖN-ERGENLİK DÖNEMİ DAVRANIŞ SORUNLARI ile AİLE İŞLEVLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ* Fidevs SAVİ ** Rengin AKBOY** ÖZET Temel eğitimin II. dönemi olan 6., 7. ve 8. sınıflaı; çocuğun, çocukluk döneminden

Detaylı

DNS temelleri ve BIND DNS sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET devrim@oper.metu.edu.tr. http://seminer.linux.org.tr http://belgeler.linux.org.

DNS temelleri ve BIND DNS sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET devrim@oper.metu.edu.tr. http://seminer.linux.org.tr http://belgeler.linux.org. DNS temellei ve sunucusu Devim GÜNDÜZ TR.NET devim@ope.metu.edu.t http://semine.linux.og.t http://belgele.linux.og.t Giiş Bu seminede, aşağıdaki konula anlatılacaktı: DNS Nedi? DNS Yapısı nasıldı? Ne zaman

Detaylı

Katı Cismin Uç Boyutlu Hareketi

Katı Cismin Uç Boyutlu Hareketi Katı Cismin Uç outlu Haeketi KĐNEMĐK 7/2 Öteleme : a a a ɺ ɺ ɺ ɺ ɺ / / /, 7/3 Sabit Eksen Etafında Dönme : Hız : wx bwe bwe wx be he x we wx bwe e d b be d be he b h O n n n ɺ ɺ θ θ θ θ θ ( 0 Đme : d d

Detaylı

Hemşirelik Öğrencilerinin Özsaygı Düzeyleri ve Aile İçi Şiddete Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki

Hemşirelik Öğrencilerinin Özsaygı Düzeyleri ve Aile İçi Şiddete Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki ARAŞTIRMA Hemşielik Öğencileinin Özsaygı Düzeylei ve Aile İçi Şiddete Yönelik Tutumlaı Aasındaki İlişki Relationship Between the Level of Self-Esteem and Attitudes Towads Domestic Violence of Nusing Students

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI KMU PSO SÇM SV TÜK G M SV KOU Z SOU ÇÖZÜMM TKĞ KTPÇĞ Bu testlein he hakkı saklıdı. Hangi amaçla olusa olsun, testlein tamamının veya bi kısmının ymi ayınevi nin yazılı izni olmadan kopya edilmesi, fotoğafının

Detaylı

ELEKTRİK POTANSİYELİ

ELEKTRİK POTANSİYELİ 38 III.3. ELEKTRİK POTANSİYELİ III.3.0l., POTANSİYEL FARKI VE EŞPOTANSİYELLİ YÜZEYLER. Potansiyel eneji kavamı, yeçekimi ve yayın esneklik kuvveti gibi kounumlu kuvvetle inceleniken ele alınmıştı. Çeşitli

Detaylı

Yasemin Öner 1, Selin Özçıra 1, Nur Bekiroğlu 1. Yıldız Teknik Üniversitesi yoner@yildiz.edu.tr, sozcira@yildiz.edu.tr, nbekir@yildiz.edu.tr.

Yasemin Öner 1, Selin Özçıra 1, Nur Bekiroğlu 1. Yıldız Teknik Üniversitesi yoner@yildiz.edu.tr, sozcira@yildiz.edu.tr, nbekir@yildiz.edu.tr. Düşük Güçlü Uygulamala için Konvansiyonel Senkon Geneatöle ile Süekli Mıknatıslı Senkon Geneatölein Kaşılaştıılması Compaison of Conventional Synchonous Geneatos and emanent Magnet Synchonous Geneatos

Detaylı

Yard. Doç. Dr. (Mimar) Şahabettin OZTURK. Bitlis Merkez Meydan Camii

Yard. Doç. Dr. (Mimar) Şahabettin OZTURK. Bitlis Merkez Meydan Camii Yad. Doç. D. (Mima) Şahabettin OZTURK Bitlis Mekez Meydan Camii YARD. DOC. DR. fmimar) SAHABETTİN ÖZTIJRK bi keme içinde ye alan yuvalak bi ozet ye almaktadı. Minae güney cephede zeminden 2.21 cm. diğe

Detaylı

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI MEVZUAT TAKİP FORMU

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI MEVZUAT TAKİP FORMU 841.02.03.00 602.07.01.00 841.01.01.00 602.08.01.00 STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI MEVZUAT TAKİP FORMU 1 Performans Programının Hazırlanması 1-5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanun un 9.

Detaylı

ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI

ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI Bi elektonik elemanın özelliğini, bu elemanın üetiminde kullanılan malzemenin paametelei ve ısı, geilim ışık gibi dış etkenleden dolayı elemanın içinde geçekleşen fiziksel

Detaylı

Sağlık Kurumlarında Teknik Olmayan Boyut İçin Hizmet Memnuniyetini Ölçebilmek Amacıyla Geliştirilen Ölçek

Sağlık Kurumlarında Teknik Olmayan Boyut İçin Hizmet Memnuniyetini Ölçebilmek Amacıyla Geliştirilen Ölçek Uludağ Ünivesitesi Tıp Fakültesi Degisi 30 (3) 151-157, 004 ORİJİNAL YAZI Sağlık Kuumlaında Teknik Olmayan Boyut İçin Hizmet Memnuniyetini Ölçebilmek Amacıyla Geliştiilen Ölçek İlke ERCAN, Bülent EDİZ,

Detaylı

IV. BÖLÜM SULARIN DERLENMES (KAPTAJ)

IV. BÖLÜM SULARIN DERLENMES (KAPTAJ) IV. BÖLÜM SULARIN DERLENMES (KAPTAJ) 4.1 MENBA SULARININ DERLENMES Menbala (pına) yealtı sulaını taıyan tabakanın hehangi bi ekilde ye yüzeyine çıkması sonucu oluu. Böylece yealtı suyu kendiliinden yeyüzüne

Detaylı

Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bir Silindirik Borunun Gerilme Analizi

Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bir Silindirik Borunun Gerilme Analizi Uludag.Üniv.Zi.Fak.Deg., 25) 19: 23-36 Sonlu Elemanla Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bi Silindiik Bounun Geilme Analizi Muhaem ZEYTİNOĞLU * ÖZET Taım, anayii ve konut ektöünde kullanılan, ıvı ve gaz iletim

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YOĞUŞMALI KOMBİLER İÇİN ÇOK GEÇİŞLİ KOMPAKT ISI DEĞİŞTİRİCİSİ VE YARI KÜRESEL METAL MATRİX YAKICININ GELİŞTİRİLMESİ Muhammed Aslan OMAR DOKTORA TEZİ Makine

Detaylı

BİR İNSANSIZ HAVA ARACI İÇİN TASARLANAN YÖN KONTROLCÜSÜ VE YATAY EKSENDE HAREKET ALGORİTMALARI

BİR İNSANSIZ HAVA ARACI İÇİN TASARLANAN YÖN KONTROLCÜSÜ VE YATAY EKSENDE HAREKET ALGORİTMALARI BİR İSASIZ HAVA ARACI İÇİ TASARLAA YÖ KOTROLCÜSÜ VE YATAY EKSEDE HAREKET ALGORİTMALARI Meve Hanköylü 1,2, Seçkin Aıbal 1,2, Kemal Leblebicioğlu 2 1 TUSAŞ- Tük Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ., Fethiye Mahallesi,

Detaylı

SAE 10, 20, 30 ve 40 d = 200 mm l = 100 mm W = 32 kn N = 900 d/dk c = 0.100 mm T = 70 C l d. olduğu biliniyor. Buradan

SAE 10, 20, 30 ve 40 d = 200 mm l = 100 mm W = 32 kn N = 900 d/dk c = 0.100 mm T = 70 C l d. olduğu biliniyor. Buradan ÖRNEK 00 mm çapında, 00 mm uzunluğundaki bi kaymalı yatakta, muylu 900 d/dk hızla dönmekte kn bi adyal yükle zolanmaktadı. Radyal boşluğu 0.00 mm alaak AE 0, 0, 0 40 yağlaı güç kayıplaını hesaplayınız.

Detaylı

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ i T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BAZI DEFORME ÇEKİRDEKLERDE DENGE ÖNCESİ NÖTRON YAYINLANMA SPEKTRUMLARININ YENİ BİR YAKLAŞIM KULLANILARAK HESAPLANMASI Tezi Hazılayan Ehan ERSOY Tezi

Detaylı

EV DEĞİŞTİREN MORTGAGE SABİT FAİZLİ KONUT FİNANSMAN KREDİSİ VE TEMİNAT SÖZLEŞMESİ KREDİYE İLİŞKİN BİLGİLER

EV DEĞİŞTİREN MORTGAGE SABİT FAİZLİ KONUT FİNANSMAN KREDİSİ VE TEMİNAT SÖZLEŞMESİ KREDİYE İLİŞKİN BİLGİLER Müşteri No. İşbu Ev Değiştiren Mortgage Krediye şkin Bilgiler sayfası, Ödeme Planı, Ev Değiştiren Mortgage Konut Finansman Kredisi İle İlgili Sözleşme Öncesi Bilgi Formu Kapak Sayfası, Sözleşme Öncesi

Detaylı

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK İLK TÜRK { DEVLETLERİNDE HUKUK Hukuk Anlayışı Hukuk fertlerin bir arada barış ve güven içinde yaşamasını sağlamak amacıyla oluşturulan hak ve kanunların bütünüdür. Bir devletin uzun ömürlü olabilmesi için

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 29. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 29. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ T.. MİLLÎ EĞİTİM KNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜÜRLÜĞÜ Ölçme eğelendime ve çıköğetim Kuumlaı aie aşkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ dayın dı ve Soyadı : day Numaası (T.. Kimlik No) : SĞLIK KNLIĞI PERSONEL GENEL

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 29. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 29. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ T.. MİLLÎ EĞİTİM KNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜÜRLÜĞÜ Ölçme eğelendime ve çıköğetim Kuumlaı aie aşkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ dayın dı ve Soyadı : day Numaası (T.. Kimlik No) : SĞLIK KNLIĞI PERSONEL GENEL

Detaylı

TEKLiF ALMA ŞARTNAMESi

TEKLiF ALMA ŞARTNAMESi TEKLiF ALMA ŞARTNAMESi 1. TEKLiF'iN KAPSAMI: British Embassy School Ankara (BESA) (bundan böyle İşveren olarak anılacaktır), Ankara'da Ingiliz Büyükelçiliği arazisi içerisinde bulunan BESA nin kapalı spor

Detaylı

FARKLI DIġ DUVAR YAPILARI ĠÇĠN OPTĠMUM ISI YALITIM KALINLIĞI TESPĠTĠNĠN EKONOMĠK ANALĠZĠ

FARKLI DIġ DUVAR YAPILARI ĠÇĠN OPTĠMUM ISI YALITIM KALINLIĞI TESPĠTĠNĠN EKONOMĠK ANALĠZĠ FARKLI DIġ DUVAR YAPILARI ĠÇĠN OPTĠMUM ISI YALITIM KALINLIĞI TESPĠTĠNĠN EKONOMĠK ANALĠZĠ, Zafe ĠNGĠZ Düzce Ünivesitesi, Düzce Meslek Yüksekokulu, Teknik Pogamla Uzunmustafa, 81010 DÜZE. Email: etemguel@gmail.com

Detaylı

Down sendromlu çocukların annelerinin aile işlevlerini algılama ve sosyal destek düzeylerinin değerlendirilmesi

Down sendromlu çocukların annelerinin aile işlevlerini algılama ve sosyal destek düzeylerinin değerlendirilmesi İzmi D. Behçet Uz Çocuk Hast. Degisi 20; ():7-0 doi:0.5222/buchd.20.7 Klinik Aaştıma Down sendomlu çocuklaın anneleinin aile işlevleini algılama ve sosyal destek düzeyleinin değelendiilmesi Assessment

Detaylı

ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eigenfrequency Contours of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Crystals

ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eigenfrequency Contours of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Crystals Ç.Ü Fen e Mühendislik Bilimlei Deisi Yıl:0 Cilt:8-3 ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eienfequency Contous of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Cystals Utku ERDİVEN, Fizik Anabilim

Detaylı

IŞIK VE GÖLGE BÖLÜM 24

IŞIK VE GÖLGE BÖLÜM 24 IŞI VE GÖLGE BÖLÜM 24 MODEL SORU 1 DE SORULARIN ÇÖÜMLER MODEL SORU 2 DE SORULARIN ÇÖÜMLER 1 1 Dünya Ay Günefl 2 2 Bu olay ışı ğın fak lı say am o la a fak lı hız la a yayıl ı ğı nı açık la ya maz Şe kil

Detaylı

Kısa Vadeli Para Politikası Aracı Olarak Faiz Düzleştirme Kuralı: Teorik ve Metodolojik Yaklaşım

Kısa Vadeli Para Politikası Aracı Olarak Faiz Düzleştirme Kuralı: Teorik ve Metodolojik Yaklaşım Kısa Vadeli Paa Poliikası Aacı Olaak Faiz Düzleşime Kualı: Teoik ve Meodolojik Yaklaşım Buak DARICI Öze Bu çalışmanın amacı faiz düzleşime kualını eoik ve meodolojik açıdan oaya koyaak lieaüdeki yeini

Detaylı

IfiIK VE GÖLGE. a) Benzerlikten, r K = 3 2 r olur. 6d Tam gölgenin alan 108 cm 2 oldu undan, 4d = r K

IfiIK VE GÖLGE. a) Benzerlikten, r K = 3 2 r olur. 6d Tam gölgenin alan 108 cm 2 oldu undan, 4d = r K IfiI VE GÖGE MODE SORU DE SORUARIN ÇÖZÜMER. P R. cm a) Benzelikten, cm cm a) Cismin çap cm ise ya çap cm i. Benzelikten tam nin ya çap, (+) (8++) 4 cm olu. b) Benzelikten ya nin ya çap, 8+ 0 5 cm olu.

Detaylı

Hazine Müsteşarlığından (Sigortacılık Genel Müdürlüğü): 02.07.2013

Hazine Müsteşarlığından (Sigortacılık Genel Müdürlüğü): 02.07.2013 Hazine Müsteşarlığından (Sigortacılık Genel Müdürlüğü): 02.07.2013 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI İŞLEMLERİ HAKKINDA GENELGE (2013/10) Bu Genelge, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf

Detaylı

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır. İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler

Detaylı

ENJEKSİYON YIĞMA YÖNTEMİNDE KUVVET VE MALZEME AKIŞINA DEFORMASYON BÖLGESİ BOYUT ORANININ ETKİLERİ

ENJEKSİYON YIĞMA YÖNTEMİNDE KUVVET VE MALZEME AKIŞINA DEFORMASYON BÖLGESİ BOYUT ORANININ ETKİLERİ Uludağ Ünivesitesi Mühendislik Mimalık Fakültesi Degisi, Cilt 9, Sayı, 004 ENJEKSİYON YIĞMA YÖNTEMİNDE KUVVET VE MALZEME AKIŞINA DEFORMASYON BÖLGESİ BOYUT ORANININ ETKİLERİ M Tahi ALTINBALIK Yılmaz ÇAN

Detaylı

Yakın Yer Uydularının Duyarlı Yörüngelerinin Belirlenmesi

Yakın Yer Uydularının Duyarlı Yörüngelerinin Belirlenmesi TMMOB Haita ve Kadasto Mühendislei Odası, 5. Tükiye Haita Bilimsel ve Teknik Kuultayı, 25 28 Mat 25, Ankaa. Yakın Ye Uydulaının Duyalı Yöüngeleinin Belilenmesi Sekan Doğanalp *, Aydın Üstün 2 Necmettin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994. Y. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1998

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994. Y. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Abdullah Demir 2. Doğum Tarihi: 01 Ocak 1970 3. Unvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994 Y. Lisans Hukuk Marmara

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU 1-Giriş İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formunda yer alan bilgiler, işbu formun tüketiciye verildiği tarihten

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ EN İLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ OSE-EINSTEIN YOĞUŞMASINA İR YOĞUNLUK ONKSİYONELLERİ KURAMI YAKLAŞIMI Cahit DEDE İZİK ANAİLİM DALI ANKARA 8 He hakkı saklıdı TEZ ONAYI Cahit

Detaylı

TEKEL ÇALIŞANLARI DAYANIŞMA VAKFI KREDİLER YÖNETMELİĞİ

TEKEL ÇALIŞANLARI DAYANIŞMA VAKFI KREDİLER YÖNETMELİĞİ TEKEL ÇALIŞANLARI DAYANIŞMA VAKFI KREDİLER YÖNETMELİĞİ BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLER YETKİ : MADDE 1 : Bu yönetmelik, Tekel Çalışanları Dayanışma Vakfı " Vakıf Senedi " nin 3,25 ve 26 ıncı maddeleri hükmüne göre

Detaylı

GÖVDE BORULU ISI DEĞİŞTİRİCİLİ R404A KULLANILAN BİR SOĞUTMA SİSTEMİNİN ENERJİ VE EKSERJİ ANALİZİ

GÖVDE BORULU ISI DEĞİŞTİRİCİLİ R404A KULLANILAN BİR SOĞUTMA SİSTEMİNİN ENERJİ VE EKSERJİ ANALİZİ Iı Bilimi ve Tekniği Degii,,, -, J. of Themal Science and Technology TIBTD Pinted in Tukey ISSN - GÖVD BORULU ISI DĞİŞTİRİİLİ RA ULLANILAN BİR SOĞUTMA SİSTMİNİN NRJİ V SRJİ ANALİZİ Ahmet ABUL, Önde IZILAN,

Detaylı

SIVILAŞMA ETKİLERİNİN YÜKSEK KAYMA MODÜLLÜ ZEMİN ÇİMENTO KARIŞIMI KOLONLARLA AZALTILMASI

SIVILAŞMA ETKİLERİNİN YÜKSEK KAYMA MODÜLLÜ ZEMİN ÇİMENTO KARIŞIMI KOLONLARLA AZALTILMASI Beşinci Ulusal Depem Mühendisliği Konfeansı, 6-30 Mayıs 003, İstanbul Fifth National Confeence on Eathquake Engineeing, 6-30 May 003, Istanbul, Tukey Bildii No: AT-004 IVILAŞMA ETKİLERİNİN YÜKEK KAYMA

Detaylı

ÇEYİZ HESABI VE DEVLET KATKISINA DAİR YÖNETMELİK

ÇEYİZ HESABI VE DEVLET KATKISINA DAİR YÖNETMELİK 6559 ÇEYİZ HESABI VE DEVLET KATKISINA DAİR YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 14/12/2015 No : 2015/8302 Dayandığı K.H.K nin Tarihi : 3/6/2011 No : 633 Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 16/12/2015

Detaylı

TG 3 ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK

TG 3 ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ORTAÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ 9 Mat TG ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK Bu testlein he hakkı saklıdı. Hangi amaçla olusa olsun testlein tamamının

Detaylı

Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik

Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik Devlet Bakanlığından: Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı

Detaylı