AVRUPA BİRLİĞİ VE İNSAN HAKLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AVRUPA BİRLİĞİ VE İNSAN HAKLARI"

Transkript

1 T.C. BAŞBAKANLIK İnsan Hakları Başkanlığı AVRUPA BİRLİĞİ VE İNSAN HAKLARI Uzmanlık Tezi HAZIRLAYAN: Ömer ATALAR ANKARA Kasım 2002

2 Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı Adres: Yüksel Caddesi No:23, Kat 3, Yenişehir Ankara Tel: (0312) Faks: (0312) e-posta: Elektronik ağ: Ankara Not: Çalışmadan alıntı yapılacaksa kaynak gösteriniz. I

3 İ Ç İ N D E K İ L E R İ Ç İ N D E K İ L E R... II KISALTMALAR... VII GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM... 6 İNSAN HAKLARI... 6 I. TANIMLAMALAR VE KISA TARİHÇE... 6 A. TANIMLAMALAR ÖZGÜRLÜK VE HAK KAVRAMLARI İNSAN ONURU KAVRAMI İNSAN HAKLARI KAVRAMI B. İNSAN HAKLARININ KISA TARİHÇESİ İLKÇAĞ ORTAÇAĞ YENİÇAĞ C. İNSAN HAKLARININ SINIFLANDIRILMASI NİTELİK BAKIMINDAN SINIFLANDIRMA a. Olumsuz Statü Hakları (Koruyucu Haklar) b. Olumlu Statü Hakları (İsteme Hakları) c. Aktif Statü Hakları (Katılma Hakları) ZAMAN BAKIMINDAN SINIFLANDIRMA a. Birinci Kuşak Haklar b. İkinci Kuşak Haklar c. Üçüncü Kuşak Haklar D. İNSAN HAKLARININ KISITLANMASI SORUNU II. TEMEL BELGELER A. İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÖNEME AİT TEMEL BELGELER MAGNA KARTA LİBERTATUM (1215) VE DİĞER İNGİLİZ BELGELERİ VİRGİNİA HAKLAR BİLDİRGESİ (1776) VE DİĞER AMERİKAN BELGELERİ FRANSIZ İHTİLALİ VE İNSAN VE YURTTAŞ HAKLARI BİLDİRGESİ KÖLELİĞİN KALDIRILMASI ÇABALARI VE VİYANA KONGRESİ (1815) SAVAŞLARIN İNSANİLEŞTİRİLMESİ ÇABALARI VE CENEVRE SÖZLEŞMESİ (1864) II

4 6. BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, VİLSON İLKELERİ VE MİLLETLER CEMİYETİ B. İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SONRASI DÖNEME AİT TEMEL BELGELER BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÖRGÜTÜ NÜN KURULUŞU VE BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ŞARTI a. Savaş Sürerken Yapılan Hazırlık Çalışmaları b. Savaş Sonrası BM in Kuruluşu İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRİSİ a. Hazırlanışı ve Kabul Edilişi b. Bildirinin İçeriği ve Özellikleri c. Bildirinin Hukuki Niteliği İKİZ SÖZLEŞMELER a. Kişisel ve Siyasal Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme 34 b. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme DÜNYA İNSAN HAKLARI KONFERANSLARI İNSAN HAKLARI İLE İLGİLİ DİĞER BM BELGELERİ BÖLGESEL NİTELİKTEKİ ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI BELGELERİNE VE KURUMLARINA GENEL BİR BAKIŞ a. Amerikan Devletleri Örgütü ve Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi b. Afrika Birliği Örgütü ve Afrika Şartı c. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) d. Avrupa Konseyi AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ (AİHS) VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ (AİHM) a. Genel Bilgi b. Sözleşmenin İçeriği c. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) d. Sözleşmenin Taraf Devletlerin İç Hukuklarına Etkisi İKİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ I. AVRUPA DA BİRLİK İN KISA TARİHÇESİ A. AVRUPA DA BİRLİĞİN FİKRİ TEMELLERİ B. İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ AVRUPA DA BİRLİK DENEMELERİ III

5 1. GÜCE DAYALI BİRLİK DENEMELERİ ANTLAŞMALAR VASITASIYLA AVRUPA DA BARIŞ DÜZENİ KURULMASI ÇALIŞMALARI DİN VE MEZHEP FARKLILIKLARINA DAYALI BİRLİK ÇABALARI EKONOMİK VE PARASAL BİRLİK ÇABALARI II. AVRUPA BİRLİĞİ NİN KURULUŞ AŞAMALARI A. MARSHALL PLANI VE EKONOMİK İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA ÖRGÜTÜ (OECD) B. SAVUNMA İŞBİRLİĞİNİN TEMELLERİ AST VE BAB AVRUPA SAVUNMA TOPLULUĞU (AST) BATI AVRUPA BİRLİĞİ (BAB) C. AVRUPA KÖMÜR VE ÇELİK TOPLULUĞUNUN (AKÇT) KURULUŞU D. AVRUPA ATOM ENERJİSİ TOPLULUĞU (AAET) VE AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU (AET) E. TEK AVRUPA SENEDİ (1987) F. MAASTRİCHT (AVRUPA BİRLİĞİ) ANTLAŞMASI VE MAASTRİCHT KRİTERLERİ G. 22 HAZİRAN 1993 KOPENHAG ZİRVESİ VE KOPENHAG KRİTERLERİ H. AMSTERDAM ANTLAŞMASI İ. GÜNDEM (AGENDA) 2000 BİLDİRİSİ J. NİCE ANTLAŞMASI VE TEMEL HAKLAR ŞARTI III. AVRUPA BİRLİĞİ NİN KURUMSAL YAPISI A. ANA ORGANLAR AVRUPA (BİRLİĞİ) KONSEYİ BAKANLAR KONSEYİ KOMİSYON AVRUPA PARLAMENTOSU ADALET DİVANI VE İLK DERECE MAHKEMESİ SAYIŞTAY B. YARDIMCI ORGANLAR EKONOMİK VE SOSYAL KOMİTE BÖLGELER KOMİTESİ AVRUPA OMBUDSMANI DİĞER KURUMLAR IV. AVRUPA BİRLİĞİ NİN HUKUKSAL YAPISI A. TOPLULUK (AB) HUKUKUNUN ÖZELLİKLERİ ULUSLARÜSTÜLÜK (SUPRANASYONALITY) DOĞRUDAN ETKİ (DIRECT EFFECT) ÖNCELİK (PRIMACY) B. TOPLULUK (AB) HUKUKUNUN KAYNAKLARI KURUCU ANTLAŞMALAR (BİRİNCİL KAYNAKLAR) ULUSLARARASI ANTLAŞMALAR İKİNCİL KAYNAKLAR IV

6 a. Doğrudan Bağlayıcı Kaynaklar b. Dolaylı Bağlayıcı Kaynaklar c. Bağlayıcı Olmayan Kaynaklar DİĞER KAYNAKLAR ÜÇÜNCÜ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ NDE İNSAN HAKLARI I. AVRUPA BİRLİĞİ VE AB ÜYESİ DEVLETLER A. İNSAN HAKLARINA İLİŞKİN HUKUKSAL TEMEL DÜZENLEMELER B. AB KURUMLARI VE İNSAN HAKLARI AVRUPA PARLAMENTOSU BAKANLAR KONSEYİ AVRUPA KONSEYİ KOMİSYON EKONOMİK VE SOSYAL KOMİTE ADALET DİVANI AVRUPA OMBUDSMANI II. İÇ POLİTİKADA İNSAN HAKLARI III. GENİŞLEME VE KOPENHAG KRİTERLERİ IV. DIŞ POLİTİKADA İNSAN HAKLARI A. ANTLAŞMALARA KONAN İNSAN HAKLARI HÜKÜMLERİ 108 B. ORTAK DIŞ VE GÜVENLİK POLİTİKASI BOYUTU V. İNSAN HAKLARININ DENETİMİ VE UYGULANMASI VI. ULUSLARARASI FORUMLARDA İNSAN HAKLARI VE AB VII. YARDIM VE DESTEK PROGRAMLARI VE İNSAN HAKLARI 114 VIII. ÜYE DEVLET HÜKÜMETLERİNİN FAALİYETLERİ A. DIŞİŞLERİ BAKANLIKLARI B. DIŞ MİSYONLAR IX. HÜKÜMET-DIŞI FAALİYETLER A. ULUSAL KURUMLAR B. HÜKÜMET DIŞI KURULUŞLAR (NGO LAR) X. BİREYLERE YÖNELİK İNSAN HAKLARI ÇABALARI DÖRDÜNCÜ BÖLÜM İKİ TEMEL BELGE ı. AVRUPA BİRLİĞİ TEMEL HAKLAR ŞARTI A. YAZILI DÜZENLEMEYE DUYULAN GEREKSİNİM B. ŞARTIN HAZIRLANIŞI C. ŞARTIN İÇERİĞİ D. ŞARTTA YER ALAN HAKLARIN SINIFLANDIRILMASI MEDENİ VE SİYASİ HAKLAR V

7 2. BİRLİK VATANDAŞLARINA MAHSUS HAKLAR EKONOMİK VE SOSYAL HAKLAR MODERN HAKLAR E. ŞARTIN DEĞERLENDİRİLMESİ II. İNGİLİZ İNSAN HAKLARI KANUNU (HUMAN RIGHTS ACT). 132 A. YASANIN ÇIKMASINDAN ÖNCEKİ DÖNEM B İNSAN HAKLARI YASASI C. YASANIN İÇERİĞİ SONUÇ EK-1: AVRUPA BİRLİĞİ TEMEL HAKLAR ŞARTI EK-2: İNSAN HAKLARI KONULU BAŞLICA AB (AT) BİLDİRİLERİ I. AT DIŞİŞLERİ BAKANLARI İNSAN HAKLARI BİLDİRİSİ II. AVRUPA KONSEYİ İNSAN HAKLARI BİLDİRİSİ III. BAKANLAR KONSEYİ İNSAN HAKLARI, DEMOKRASİ VE KALKINMA BİLDİRİSİ IV. AVRUPA KONSEYİ IRKÇILIK VE YABANCI DÜŞMANLIĞI HAKKINDA GÖRÜŞ V. AVRUPA KONSEYİ TARAFINDAN İHEB NİN 50 NCİ YILDÖNÜMÜ BAŞLANGICINDA YAYINLANAN BİLDİRİ VI. ÖLÜM CEZASI KONUSUNDA AB DİPLOMATİK ATAĞINA İLİŞKİN BELGE EK-3: AB ÜYE DEVLETLERİ TARAFINDAN İMZALANAN İNSAN HAKLARI BELGELERİ I. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER BÜNYESİ II. AVRUPA KONSEYİ BÜNYESİ KAYNAKÇA VI

8 KISALTMALAR AB : Avrupa Birliği ABD : Amerika Birleşik Devletleri AAET : Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu AET : Avrupa Ekonomik Topluluğu AP : Avrupa (Birliği) Parlamentosu AST : Avrupa Savunma Topluluğu age : adı geçen eser AGİK : Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı AGİT : Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı AGSP : Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası AİHM : Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi AİHS : Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi AK : Avrupa Konseyi AKÇT : Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu AT : Avrupa Topluluğu/Toplulukları ATAD : Avrupa Toplulukları Adalet Divanı ATAUM : Avrupa Toplulukları Araştırma ve Uygulama Merkezi AÜ : Ankara Üniversitesi b. : baskı BAB : Batı Avrupa Birliği BENELÜKS : Belgium-Nederland-Lüksembourg (Belçika-Hollanda-Lüksemburg) BM : Birleşmiş Milletler CEEC : Committee of European Economic Cooperation (Avrupa Ekonomik İşbirliği Komitesi) CFSP : Common Foreign and Security Policy (Ortak Dış Politika ve Savunma Politikası VII

9 CRC : Convention on the Rights of the Children (Çocuk Hakları Sözleşmesi) çev. : çeviren ECA : Economic Cooperation Administration (Ekonomik İşbirliği Yönetimi) ECHR : European Convention on Human Rights (AİHS) EFTA : European Free Trade Association ERP : European Recovery Programme (Avrupa Toparlanma Programı) GSYİH : Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla haz. : hazırlayan ICCPR : International Covenant on Civil and Political Rights IEA : International Energy Agency (Uluslararası Enerji Ajansı) İHEB : İnsan Hakları Evrensel Bildirisi İÜHF : İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi MAI : Multilateral Agreement on Investment (Çok Taraflı Yatırım Antlaşması) MEB : Milli Eğitim Bakanlığı NATO : North Atlantic Treaty Organisation (Kuzey Atlantik İttifakı Örgütü) NGO : Non-Governmental Organisations (Sivil Toplum Kuruluşları-Hükümet Dışı Kuruluşlar) ODGP : Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası OEEC : Organisation for European Economic Cooperation (Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü) OECD : Organisation for Economic Cooperation and Development (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) OJC : Official Journal of the European Communities s. : sayfa SBF : Siyasal Bilgiler Fakültesi VIII

10 ss. SSCB STK T.C. TBMM TCMB TOBB TODAİE v.b. v.d. : sayfa-sayfa : Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği : Sivil Toplum Kuruluşları : Türkiye Cumhuriyeti : Türkiye Büyük Millet Meclisi : Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği : Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü : ve benzeri : ve devamı IX

11 GİRİŞ Gerek İnsan Hakları olgusu gerekse de Avrupa Birliği olgusu gelişim (tekâmül) aşamasında oldukları için, henüz somutlaşıp etekemiğe bürünmemiş durumdadırlar. Her iki konuda da, hem doktrinde ve entelektüel çevrelerde hem de toplumsal mutabakat anlamında bir netlik ve billurlaşmaya ulaşılmamıştır. Örneğin Medeni Hukuk veya Ceza Hukuku gibi alanlarda, ilkeler ve kurallar çok ayrıntılı bir şekilde, çok eski çağlara kadar dayandırılabildiği halde, İnsan Hakları Hukuku bir kavram olarak, tarihsel perspektif içerisinde çok kısa bir zaman dilimi sayılan İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda Medeni Hukuk ve Ceza Hukuku gibi alanlarda, hemen hemen bütün medeniyetlerin kökeninde ortak bazı ilkelere rastlandığı halde, İnsan Hakları alanında çok farklı ve hatta kimi zaman bugün ulaşılan ilkelerle taban tabana zıt uygulama ve kurallara rastlanmaktadır. Hint medeniyetini günümüzde dahi etkileyen kast sistemi, bu konuda çarpıcı bir örnektir. Zira İnsan Hakları kavramının temel ve olmazsa olmaz ilkesi eşitliktir. Avrupa Birliği olgusunda da benzer bir durumla karşı karşıyayız. Avrupa Birliği projesi, ekonomik alanda hızlı ve başarılı bir gelişim ve gerçekleşme süreci izlediği halde, özellikle siyasi alanda aynı oranda başarılı olduğu söylenemez. Nitekim pan-avrupa sistemi ve pan-avrupa kimliği arayışı devam etmekte 1, bu bağlamda Avrupa nın sınırları konusunda tartışmalar sürmektedir. 1 Meltem Müftüler BAÇ, Türkiye ve AB: Soğuk Savaş Sonrası İlişkiler, 1.b., İstanbul: Alfa Yayınları, 2001, s.3. 1

12 Bu yeni ve kendine özgü (nev i şahsına münhasır - su-i generis) yapının 2, klasik ulusal hukuk-uluslararası hukuk ayrımı ve kalıpları ile açıklanması mümkün olamamaktadır. Ayrıca; ortak para birimi, ortak savunma politikası gibi yeniliklerle sürekli kabuk değiştiren ve gelişen, yeni yeni boyutlar kazanan Avrupa Birliği de, özellikle siyasi alanda henüz somut olarak ortaya çıkmış, ete-kemiğe bürünmüş değildir. Hukuksal çerçeve anlamında temel gösterge olan anayasa konusunda dahi çalışmalar henüz hazırlık aşamasındadır. Tıpkı İnsan Hakları kavramında olduğu gibi, Avrupa Birliği de, gelişimini 2. Dünya Savaşı ndan sonra günümüze kadar olan kısa süreçte sergilemiştir. Dolayısıyla, benzer şekilde, kavramın netleşmesinin önünde ciddi bir zaman darlığı faktörü bulunmaktadır tarihli Magna Karta Libertatum a kadar kökleri dayandırılabilen İnsan Hakları kavramından farklı olarak, Avrupa Birliği savaş öncesi dönemden çok daha bağımsız bir görünüm ortaya koymaktadır. Öyle ki, Birliği oluşturan devletler, savaşta birbirleriyle savaşmış olan devletlerdir. Üstelik aradaki düşmanlık sadece 2. Dünya Savaşı ile sınırlı olmayıp, bütün Avrupa tarihi boyunca sürgit devam edegelmiştir. İki kavram arasındaki benzerliklerden dikkat çekici olan bir başkası ise; her ikisi için de klasik hukuk düzenini aşan yeni kavramlarla tanımlamaların geliştirilmiş olmasıdır. İnsan Haklarını açıklamak amacıyla anayasaüstülük (supraconstitutionalite) 3, Avrupa Birliğini açıklamak 2 Annie GRUBER, Avrupa Kurumlarının Ortak ve Temel Prensipleri, Kopenhag Kriterleri- Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği nin Ortak Paydası mı?, der. İbrahim Özden KABOĞLU, İstanbul: İstanbul Barosu İnsan Hakları Merkezi Yayını, 2000, s Kemal GÖZLER, İnsan Hakları Normlarının Anayasaüstülüğü Sorunu, Türkiye de İnsan Hakları, 1. b., Ankara: TODAİE İnsan Hakları Araştırma ve Derleme Merkezi Yayınları, 2000, s.26. 2

13 amacıyla da uluslarüstülük (supranasyonalite) 4 kavramlarından yararlanılmaktadır. Yine paralel bir analizde, her iki kavramın da küreselleşmeyle yoğun bir etkileşim içerisinde olduğu gözlemlenebilir. İnsan Hakları alanında daha belirgin olan bu küreselleşme olgusu, küresel bir insan hakları ailesi oluşturmuş bulunmaktadır. Bu ailenin bireyleri ve tüzel kişileri yoğun bir etkileşim ve iletişim içerisinde çalışmaktadırlar. Aynı kişi, İnsan Hakları çalışmalarını bir dönem bir sivil toplum örgütü içerisinde yürütmekte, daha sonra yine konu ile ilgili bir devlet kuruluşunda çalışmakta, bir süre sonra ise bir uluslararası kuruluşta karşınıza çıkabilmektedir. Aynı durum bilgi için de söz konusu olmaktadır. Ulusal düzeyde muhatap alınmayan bir sivil toplum kuruluşunun söylemi ve raporları, aynı içerikle uluslararası arena da üstelik daha da güçlenmiş bir şekilde ortaya çıkabilmektedir. Avrupa Birliği de -İnsan Hakları alanındaki kadar belirgin olmasa da- küreselleşmeyle iç içedir. Yüzeysel bakış açısı ile, sonuçta sadece bir bölgesel işbirliği yapılanması gibi algılansa da, etkileri bütün dünyada çok boyutlu olarak hissedilmektedir. Bunun da ötesinde, Aralık 2002 de gerçekleştirilen Kopenhag Zirvesi nden sonra, Türkiye Cumhuriyeti nin üyeliği konusu ile de bağlantılı olarak, zaten önceden de var olan Avrupa Birliği nin sınırları konusu tartışma gündemine yoğunlaşarak girmiştir. Zira; Ukrayna, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan ın ve hatta Rusya Federasyonu, İsrail (İtalyan Başbakanının bu konudaki demeci Aralık 2002 de basında yer aldı) ve Fas gibi ülkelerin de gelecekteki üyelikleri tartışılmaktadır. Dolayısıyla, coğrafi olarak da önemli bir alanda etkileri fiilen hissedilecek olan bir yapılanma söz konusudur. 4 Haluk GÜNUĞUR, Avrupa Topluluğu Hukuku, 2. b., Ankara: Tarhan Basımevi, 1993, s.16. 3

14 Henüz yeterince belirginleşmemiş olan bu iki konunun incelenmeleri, üstelik de birlikte incelenmeleri çeşitli açılardan (kavramların oturmamış olması, bilgi kaynaklarının sınırlı olması v.b.) zorluklar taşımaktadır. Ancak bu yeni ve taze oluş, aynı zamanda konuyu daha cazip kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı da, bu yeni konuda yeni bir şeyler söylemekten ziyade, yeni söylenmiş olan ve hatta henüz söylenmekte olan şeyleri bir arada değerlendirme imkânını yakalamaya çalışmaktır. Böylece temelde bir ekonomik hareket olarak ortaya çıkmış olan Avrupa Birliği nin siyasal boyutu irdelenecek, kendi anayasasını hazırlama aşamasında olan Birlik, bu anayasanın temelini teşkil edecek olan Avrupa Birliği Temel Hakları Şartı 5 konusundaki kurumsal ve hukuksal yapısı ile çözümlenmeye çalışılacaktır. Bu çerçevede; birinci bölümde İnsan Hakları kavramı ele alınarak, tanımı, tarihsel gelişimi, temel İnsan Hakları belgeleri ve kurumları incelendikten sonra genel kabul gören temel haklara kategorik olarak değinilecektir. Bu bölümde, Avrupa Konseyi bünyesinde yer alan, fakat Avrupa Birliği nin de taraf olması yönünde çalışmaların yapıldığı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi nin etkisinin altı çizilmeye çalışılacaktır. Ayrıca, uygulamada çok sık sorun oluşturan İnsan Haklarının sınırlanması ve bu sınırlamanın sınırları konusuna da kısaca değinilecektir. İkinci bölümde, Avrupa Birliğinin tarihsel gelişimi, hukuksal ve kurumsal yapısı ele alınacaktır. Bu bağlamda, Birliğin hukuksal yapısının -İnsan Hakları Hukukunun yapısı ile de paralellik arzeden- temel nitelik ve ilkeleri olan uluslarüstülük, doğrudan etki ve öncelik kavramlarına ağırlık 5 Silvio MARCUS-HELMONS, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı-Ortaya Çıkışı ve Sorunları, Kopenhag Kriterleri- Avrupa..., s

15 verilecektir. Çalışmanın kapsamı dışında olduğundan Birliğin ekonomik boyutuna girilmemesine özen gösterilecektir. Üçüncü bölümde ise, Avrupa Birliği nde İnsan Hakları konusu ele alınacak, konu özellikle hukuksal ve kurumsal boyut çerçevesinde kalınmaya çalışılarak incelenecektir. Ayrıca, Avrupa Birliği nin yasama organı olması öngörülen Parlamentonun henüz bu fonksiyonunu yerine getirememesinden dolayı, içtihatları ile Avrupa Birliği Hukukunun oluşumunda ağırlıklı ve belirleyici bir role sahip olan Avrupa Toplulukları Adalet Divanı nın (ATAD) İnsan Hakları alanındaki etkileri, kurumsal yapı incelenirken örnek kararlar ve içtihatlarla ele alınacaktır. Dördüncü bölümde, birisi bütün Avrupa Birliği nde, diğeri ise önde gelen bir Avrupa Birliği üyesi ülkede İnsan Hakları alanındaki iki temel belgeye kısaca değinilecektir. Bu belgeler, 7-8 Aralık 2000 tarihlerindeki Nice Zirvesinde kabul edilen ve şu anki yapısı itibariyle bağlayıcılığı olmamakla birlikte, halen eski Fransa Cumhurbaşkanı Giscard D Estaing başkanlığındaki bir konvansiyon tarafından hazırlık çalışmaları yürütülmekte olan, gelecekteki Avrupa Birliği Anayasası nın da temelini oluşturması öngörülen Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı ve İngiltere de 1998 yılında kabul edilen İnsan Hakları Kanunu dur (Human Rights Act). Sonuç bölümünde ise, konunun genel bir değerlendirmesinin yanı sıra; Avrupa Birliği nde İnsan Hakları konusundaki mevcut hukuksal ve kurumsal yapının bugüne kadar süregelen gelişim çizgisi ışığında, geleceğe yönelik tahminleri de içeren bir projeksiyon yapılmaya çalışılacaktır. 5

16 BİRİNCİ BÖLÜM İNSAN HAKLARI I. TANIMLAMALAR VE KISA TARİHÇE A. TANIMLAMALAR 1. ÖZGÜRLÜK VE HAK KAVRAMLARI Özgürlükten ne anladığımızı belirlemeden, insanın özgür olup olmadığı sorusunu yanıtlamaya kalkışmanın havanda su dövmek olduğuna, 18. yüzyılda bir filozof -David HUME- dikkati çekmişti. David HUME özetle şöyle açıklamaktadır; özgürlükten, istemenin belirlemelerine göre eylemde bulunma ya da bulunmama gücünü anlarsak, özgürlük vardır, demektir; ama özgürlükten, isteme belirlenmeden eylemde bulunmayı -nedensiz eylemde bulunmayı, bir şey istemeden, rastgele eylemde bulunmayı- anlarsak, o zaman özgürlük yoktur, demektir. KANT ise, insan özgür müdür, değil midir? sorusunun bilgiye dayanan bir yanıt alamayacağını öne sürerek, odak noktasını değiştirir ve insanın istemesi üzerine eğilir. İnsanın istemesini eğilimleri, çıkarları belirleyebileceği gibi, saf aklın ürünü olan ahlak yasası dediği bir yasa da belirleyebilir. Ahlak yasası şöyle der bize; Öyle hareket et ki, senin istemeni belirleyen ilke, aynı zamanda, genel bir yasamada da ilke olarak geçerli olabilsin. Neyin istenmesi gerektiği konusunda ise KANT pratik buyruk ile Öyle hareket et ki, eylemde bulunurken, her defasında, kendine ve başkalarına sırf araç olarak değil, aynı zamanda amaç olarak ta muamele edebilesin. demektedir. Yalın bir dille, insanın eylemde bulunurken, kendisini ve başkalarını, eğilimlerini ve çıkarlarını gerçekleştirmek için bir araç olarak görmemesini, eylemlerini insan olmanın bilinciyle gerçekleştirmesini buyurmaktadır. KANT a göre özgürlük; eylemde bulunurken bunu istemektir. 6

17 Bir buçuk asır sonra ise Jean-Paul SARTRE, soruya insanın özgür olmaya mahkûm olduğu cevabını verecektir. SARTRE a göre kişi, eylemde bulunurken, yani var olanı değiştirmek üzere bir şey yaparken, eylemlerini kendisinin koyduğu veya benimsediği bir amacın belirlemesi onun özgürlüğünü ifade eder. Kişi için bu özgürlük, olgusal bir zorunluluktur; kişi, olanaklara yönelmek ve kurduğu tasarıları gerçekleştirmek için eylemde bulunmak zorundadır. Bunun da iki boyutu vardır: a) insanın önce varolması (existentia), sonra da seçip yaptıklarıyla olduğu insan olması, özgür olması demektir. b) ama bir insanın olduğu insan olması, sürekli bir kendini meydana getirme, kendini oluşturmadır; kişi belirli bir andaki oluşunun ötesine geçmeye mahkûmdur; yani içinde bulunduğu durumdan değil, gerçekleştirmek üzere seçtiği amaçlar tarafından eyleme yönlendirilerek var olmaya mahkûmdur; dolayısıyla da özgür olmaya mahkûmdur. Bunu zorunluluğu ifade etmek için de özgür olamamada özgür değiliz deyişi kullanılır. Özgürlük, insanın gönlünde varolmuş bir varolmayandır ve bu varolmayan, insanı, kendi kendini oluşturmaya, kendi kendini meydana getirmeye zorlar. Böylece kişi, kendi kendini belirler, seçer; o seçtiği insan olur. Nasıl bir insan olacağını belirler ve bu belirleme ise süreklidir. Özgür olmak, kişi olarak varolmakla aynı şeydir. 6 Dolayısıyla özgürlük, insanın kendini gerçekleştirebilmesi için mutlak bir gerekliliktir. Jean-Jacques ROUSSEAU, Sosyal Sözleşme adlı eserinin birinci faslına şu cümleyle başlar; İnsan, hür olarak doğar ve fakat zincirler içinde, zincirlenmiş olarak yaşar. Doğuştan özgür olmak, doğuştan itibaren 6 İoanna KUÇURADİ, Uludağ Konuşmaları, Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 1988, s.5. 7

18 belirli haklara sahip olmak demektir. Ancak bu haklar daha yaşamın başlangıcından itibaren yok edilir veya sınırlandırılır. 7 Özgürlüğün bir hak olduğu konusunda tam sayılabilecek bir fikir birliği vardır. 8 Hukuk tarafından yasaklanmamış olan, yasal ve serbesttir. Özgür olmak başkalarına karşı ileri sürülebilen haklara sahip olmaktır. 9 Hak ise hukuken korunan menfaattir. 10 Dolayısıyla hukuk düzeninin temelini oluşturmaktadır. Özgürlük bütün hakların ortak kökenidir, haklar ise özgürlükleri sağlamak için kişiye hukukça tanınan meşru yetkilerdir. Hakkın mahkeme önünde öne sürülebilme özelliği bulunmaktadır. Örneğin, seyahat özgürlüğünün kullanılması ilgilinin iradesine bağlıdır. Hak ise, ancak bu özgürlüğün uygulanmaya konmasında bir dış engelin ortaya çıkması durumunda -pasaport isteğinin reddi gibi- gündeme gelebilir. Burada öznel hak, özgürlük önündeki engelin aşılmasında kendini gerekirse zorla kabul ettiren erktir. Daha çok uygulama aşamasında gündeme gelen hak, özgürlükler üzerinde etkiler yaratır, güvencelenmesine katkıda bulunur, hatta bir takım sınırlayıcı öğeleri de kapsayabilir. 11 Hak kavramının bazı unsurları vardır: 1- Yetki Unsuru: Hakkın özü bir şeyi yapabilme yetkisidir; o şeyi yapıp yapmamak konusunda kişi serbesttir. Kişi hakkını kullanmaya zorlanamaz. 7 Sulhi DÖNMEZER, İnsan Hakları ve Yargı, Ankara: Adalet Bakanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığı Yayınları, 1998, s Ahmet MUMCU, İnsan Hakları ve Kamu Özgürlükleri, 2. b., Ankara: Savaş Yayınları, 1994, s İbrahim Özden KABOĞLU, Özgürlükler Hukuku, 4. b., İstanbul: AFA Yayınları, 1998, s Ejder YILMAZ, Hukuk Sözlüğü, 5. b., Ankara: Yetkin Yayınları, 1996, s KABOĞLU, s.13. 8

19 2- Talep Unsuru: Her hak, sahibine olumlu veya olumsuz bir talepte bulunma yetkisi verir. Daha açık bir ifadeyle, bir hak başkalarına sırf bir kaçınma yükümlülüğü yükleyebileceği gibi, bir edim veya yerine getirme yükümlülüğü de yükleyebilir. 3- Saygı Gösterilme Zorunluluğu Unsuru: Bir hak iddiası, hakkın konusundan yararlanma yetkisinin genel veya özel (bir ilişkiye bağlı) olarak tanınmasını istemek, ona saygı gösterilmesini meşru olarak beklemek demektir. Hukuki haklarda, bu zorla yerine getirmeyi gerektirir. Yani hak sahibi, hakkını tanımayan veya ihlal edenlere karşı hakkına saygı gösterilmesini veya hakkın konusundan yararlanılmasını hukuki yaptırım yoluyla sağlatabilir İNSAN ONURU KAVRAMI İnsan Hakları kavramının temelinde insan onuru kavramı yatar. Bu kavram, aynı zamanda İnsan Haklarını diğer haklardan ayırmada da mihenk taşı niteliğindedir; İnsan onurunu güvenceye alan bütün haklar, İnsan Hakları kapsamına girer. Diğer bütün hukuk kuralları da bu temel değere bağlı olmak zorundadırlar. 13 Bu yaklaşım Birleşmiş Milletler Antlaşması (1945), Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi (1948) ve İkiz Sözleşmelerin (Kişisel ve Siyasal Haklar Sözleşmesi ve Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi) (1966/76) başlangıç bölümlerinde aynı ifadelerle kabul ve ilan edilmiştir: İnsanlık ailesinin bütün üyelerinde bulunan onurun ve bunların eşit ve 12 Mustafa ERDOĞAN, Anayasal Demokrasi, 4. b., Ankara: Siyasal Kitabevi, 2001, s Tekin AKILLIOĞLU, İnsan Hakları, Ankara: Ankara Üniversitesi SBF İnsan Hakları Merkezi Yayınları, 1995, s. 5. 9

20 devredilemez hakların tanınması hususunun, hürriyetin, adaletin ve dünya barışının temelini oluşturmaktadır. 14 İnsan onurun öncelikle ahlaksal bir değer olduğu kesindir. Ancak onun anayasalara alınması, hukuksal bir değer düzeyine yükseltildiği anlamına gelir. Devletin hukuksal olarak insan onurunu savunmak ve olanakları ölçüsünde her yerde korunmasını üstlenmek yükümlülüğü vardır. İnsan onuruna saygı ve onu koruma tüm devlet işlevleri için bağlayıcı niteliktedir. Öyle ki insan onuru kavramı temel hakların dahi sınırlarını belirleyebilmektedir. Örneğin Alman Anayasa Mahkemesi, sanat özgürlüğünün hukuka uygunluğunu insan onurunu zedelemediği ölçüde kabul etmiştir İNSAN HAKLARI KAVRAMI İnsan Hakları soyut bir kavramdır. Belirli bir insan hakları katalogu belirlenememektedir. İnsan Haklarının belirlenmesi yolunda B.M. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çaba göstermişlerdir. Ama temelde doğal hukuk kaynaklı olan insan haklarının bu belirlenenlerden ibaret olduğu söylenemez. İnsan Hakları kavramı ile bazen tüm insanlara tanınması gerekli haklar kastedilir ki buna soyut anlamda İnsan Hakları adı verilir. Bu anlamda İnsan Hakları olanı değil olması gerekeni gösterir. Soyut anlamdaki İnsan Haklarının bir kısmının hukuki güvenceye kavuşturulması ve pozitif hukukun bir parçası olması durumunda ise somut anlamda İnsan Haklarından söz edilir. Konuya bu açıdan yaklaşıldığında, İnsan Hakları, 14 T.C. Başbakanlık İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu Sekretaryası, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Ankara: 1998, s GÖREN, Zafer, Anayasa Hukukuna Giriş, 2. b., İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, 1999, s

21 Temel Haklar, Kamu Özgürlükleri gibi terimlerin çoğu eş anlamlı olarak kullanılmış olur 16. İnsan Hakları çok eskilerden bu yana var olmasına karşın terim olarak yirminci yüzyılda ortaya çıkmıştır. Daha önceleri doğal haklar kapsamında ele alınan İnsan Hakları bugünkü anlamına da bu yüzyılda kavuşmuştur 17. Kişiler, toplumsal yaşama geçiş süreci içerisinde, toplumsal yaşamın gereklilikleri karşısında bazı doğal haklarını sınırlandırmak durumunda kalmışlardır. Buna karşılık, toplum içinde her insan birbirinin benzeri biçim ve ölçülerde hak sahibidir, toplumun tüm olanaklarından hak sahibi olarak yararlanır 18. Yüzyıllar içerisinde özgürlükler, kademe kademe toplumsal statüden sıyrılarak, bir ayrıcalık olmaktan kurtulmuş ve bütün insanlar için haklar halini almıştır 19. Hak, hukuk kurallarına dayanır. Hakka, hukuk kuralları can verir. Hukuk kurallarını da devlet koyar. Devlet ise, siyasal bir varlıktır; hukuk sistemine dayanak olan ideolojiye göre davranır; yasalarla kurup koruduğu düzeni, gene yasalar yolu ile temelindeki ideolojinin çerçevesi içerisindedilediği gibi değiştirir; hak, yani yetki doğuran hukuk kurallarını koyar, genişletir, daraltır, ortadan kaldırır. Bu, devletin temel özelliğidir. Halbuki günümüzde değişmeyen, değiştirilemeyen, ortadan kaldırılamayan, devredilemeyen, adına İnsan Hakları denilen bazı kavramların devlete 16 Yusuf Ziya TAŞKAN, İnsan Hakları Temel Bilgiler ve Belgeler, Tokat: 2000, s Anıl ÇEÇEN, İnsan Haklarının Düşünsel Boyutları, İnsan Hakları Yıllığı , Ankara: TODAİE Yayınları, 1983, s Thomas PAINE, İnsan Hakları, İstanbul: MEB Yayınları, 1998, s Theo R.G. VAN BANNING, Human Rights Reference Handbook, Hague: Netherlands Ministry of Foreign Affairs -Human Rights, Good Governance and Democratisation Department, 1993, s

22 can verdiği kabul ediliyor. Bundan dolayı bu kavramlar devletin de üstünde görülüyor 20. Günümüzde, İnsan Hakları yöneticilerin bahşettiği ve istedikleri zaman geri alabilecekleri imkânlar olarak görülmemektedirler. İnsan Hakları, insan onurunun korunması için vardır. İnsanlar, yöneticiler verdiği için değil, sırf insan olmaları nedeniyle bu haklara sahiptirler 21. Bu bağlamda devletin İnsan Haklarına saygılı olmaktan öteye geçerek İnsan Haklarına dayalı olmak zorunluluğunun ortaya çıktığına ilişkin bir tartışma da mevcuttur 22. Modern demokrasilerde İnsan Hakları, yalnızca yasalarla belirlenmekle kalmayan, bireylere haklarını yargı yoluyla koruma imkân ve güvencesini veren bir işlev ve görünüm kazanmıştır 23. İnsan Hakları, insanın insan olmak özelliği nedeniyle sahip bulunduğu temel haklar olduğundan bu haklar genelde dokunulmazlık ayrıcalığına sahiptirler. Toplumu oluşturan bireyler insan olarak, yaşadıkları sürece onların insan olmak özelliğinden doğan bu genel haklara kimsenin ve hiçbir yönetimin dokunmağa hakkı yoktur. Bugün ulaşılan noktada ise bu haklara uluslararası ve uluslarüstü güvenceler sağlanmış durumdadır. Bu güvencelerin bir kısmı yargısal boyuta da taşınmış olup, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bunun en belirgin örneğini teşkil etmektedir. 20 Ahmet MUMCU, s Oktay UYGUN, Türkiye de Demokrasi ve İnsan Hakları, Ankara: TODAİE Yayınları, 1996, s Ergun ÖZBUDUN, Türk Anayasa Hukuku, 2. b., Ankara: Yetkin Yayınları, 1992, s İsmail DOĞAN, Modern Toplumda Vatandaşlık, Demokrasi ve İnsan Hakları -İnsan Haklarının Kültürel Temelleri, Ankara: Pegem A Yayıncılık, 2001, s

23 Anayasalar ve yasalarla ve hatta uluslararası ve uluslarüstü enstrümanlarla getirilecek hukuksal güvenceler, İnsan Haklarını bir yere kadar koruyabilirler. İnsan Haklarının etkin bir şekilde korunması ve sağlanması için, demokratik ve örgütlü bir toplumun bilinçli bir şekilde haklarına sahip çıkması zorunludur 24. Bu yöndeki çalışmalar sonucu, dünyada İnsan Hakları savunucuları ailesi şeklinde bir Sivil Toplum Örgütleri ağı oluşmuş bulunmaktadır. B. İNSAN HAKLARININ KISA TARİHÇESİ 1. İLKÇAĞ Sümerler, Mezopotamya uygarlığının temelini M.Ö li yıllarda atmışlar ve ilkyazı ile birlikte ilk devleti de ortaya koymuşlardır. Bu devletin yazılı hukuk düzeni bütün yurttaşlara hitap ediyordu. Yurttaşlar, özgürlüklerini kısmaya çalışacak bir devlet hareketine karşı uyanıktırlar. Hükümdarlar şiddetli, acımasız ve mutlak hâkim değildirler. Yaşlılar ve Gençler Meclisleri ile yurttaşlar yönetime katılmaktadır 25. Bürokrasinin kurucusu olan Eski Mısır uygarlığında serbestlik ve eşitlik kavramları oldukça gelişmiş durumdadır. Haklarına kıskançlıkla sahip çıkan Mısırlılar, bu uğurda etkin mücadeleler vermişlerdir 26. Çin Uygarlığında ise Taoizm in kurucusu Lao-Tse, özgürlüğün üzerinde durarak, geleneksel yapıyı eleştirmiştir. Ona göre yasalar gereklidir, ama yasalar çoğaldıkça itaatsizlik de artacaktır. Yasalar mümkün olduğunca az yasak koymalıdır; Devlette ne kadar yasak varsa halk o derece yoksullaşır. Konfüçyüs ise En üst siyasal yönetim gücünün 24 ÇEÇEN, Anıl, Demokrasi ve İnsan Hakları, İnsan Hakları Yıllığı , Ankara: TODAİE Yayınları, 1984, s MUMCU, s age, s

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI

MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI Ayrıntılı Bilgi ve On-line Satış için www.hukukmarket.com MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI

Detaylı

İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010

İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İNSAN HAKLARı Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İnsan hakları düşüncesi tamamlanmamış bir düşüncedir İnsan

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ Dr. Tamer BUDAK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Mali Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...

Detaylı

Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri

Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Ali İŞGÖREN TÜRK HUKUKUNDA TOPLANTI ve GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ Gözden Geçirilmiş 2. Baskı Toplantı Hakkının Kullanılma Koşulları ve Yasal Sınırları Genel Özel,

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1 Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ I. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN DOĞUŞ NEDENLERİ...3 II. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN AMAÇLARI...5 III. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLER VE ULUSLARARASI

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 Birinci Ayrım: MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ... 3 I. Milletlerarası Örgütlerin Doğuş Nedenleri... 3 II. Uluslararası İlişkiler ve Milletlerarası Örgütler... 5 III. Milletlerarası

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI BAŞLARKEN... 1

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI BAŞLARKEN... 1 vii İÇİNDEKİLER BAŞLARKEN... 1 Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI I. Azınlık Tanımı... 5 A) Azınlık Tanımı Vermenin Zorluğu... 5 B) Uluslararası Daimi Adalet Divanı nın Azınlık Tanımı... 10 C) Capotorti Tanımı...

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 1. AVRUPA TOPLULUKLARI 1.1. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu nun kurulması yönündeki ilk girişim, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI ANAYASA HUKUKU DOÇ. DR. KASIM KARAGÖZ ANAYASA KAVRAMI, TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI, ANAYASACILIK HAREKETLERİ ANAYASA

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) KURULUŞ RAPORLARI BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) Kuruluş adı Birleşmiş Milletler (BM) Kuruluş Tarihi 1945 Merkezi New York (ABD) Üye ülke sayısı 192 Genel Sekreter Ban Ki-mun Genel Bilgiler Dünya barışı ve sosyal

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

Türkiye nin Yeni Anayasa Arayışı: 2011-2013 TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu Tecrübesi

Türkiye nin Yeni Anayasa Arayışı: 2011-2013 TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu Tecrübesi Taylan BARIN Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Türkiye nin Yeni Anayasa Arayışı: 2011-2013 TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu Tecrübesi AK Parti, CHP, MHP ve BDP

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2-

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2- ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2- Değerlendirme Raporu Birey Hak ve Özgürlükleri (I) Yaşam hakkı Kişi dokunulmazlığı Özel yaşamın gizliliği www.tkmm.net 1 2 1. YAŞAM HAKKI Yaşam Hakkı kutsal mı? Toplumun/devletin

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ 1. İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME KAVRAMI...7 2. EKONOMİK BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ...12 2.1. Coğrafi Ölçek ve İktisadi Bütünleşme

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR politik bir yaklaşım İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...1

Detaylı

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu.

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu. AVUKAT HATİCE CAN Av.haticecan@hotmail.com Atatürk cad. 18/1 Antakya 0.326.2157903-2134391 AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA FETHİYE DOSYA NO : 2011/ 28 KATILAN : B. S. KATILMA İSTEYEN Türkiye Barolar

Detaylı

2011 OCAK. 2010 Cu Fri. 2011 Cu Fri JANUARY. ARALIK DECEMBER Sa Tue. ŞUBAT FEBRUARY Sa Tue. Perşembe Thursday. Pazartesi Monday.

2011 OCAK. 2010 Cu Fri. 2011 Cu Fri JANUARY. ARALIK DECEMBER Sa Tue. ŞUBAT FEBRUARY Sa Tue. Perşembe Thursday. Pazartesi Monday. OCAK JANUARY Her fert istediğini düşünmek, istediğine inanmak, kendine mahsus siyasi bir fikre sahip olmak, seçtiği bir dinin icaplarını yapmak veya yapmamak hak ve hürriyetine sahiptir. Kimsenin fikrine

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler İçindekiler xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz ı BİRİNCİ BÖLÜM GENEL BİLGİLER 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler 5 1. Yabancılar Hukukunun Varlık Nedeni 8

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri:

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Yasal Statünün Belirlenmesine İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Bülent ÇİÇEKLİ HSYK Sunum Planı 1) Terminoloji 2) Disiplin Olarak 3) Göç ve İltica Hukukunun Kaynakları

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI

Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR LİSTESİ... XIII GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM KATILIM ÖNCESİ SÜREÇ ve KATILIM

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası Büyümenin ve istihdamın artırılması için 2005 yılında kabul edilen Yenilenmiş Lizbon Stratejisi kapsamında, Avrupa Sosyal modelini yeniden şekillendiren Sosyal Gündem

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

BİNGÖL İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ İNSAN HAKLARI. Nedim HANT İdari Hizmetler Başkanı

BİNGÖL İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ İNSAN HAKLARI. Nedim HANT İdari Hizmetler Başkanı BİNGÖL İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ İNSAN HAKLARI Nedim HANT İdari Hizmetler Başkanı I. BÖLÜM: İNSAN HAKLARI KAVRAMI A. İnsan Hakları Nedir? İnsan Hakları, insanı insan yapan ve insanın

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA KÖMÜR VE ÇELİK TOPLULUĞU, AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU VE AVRUPA ATOM ENERJİSİ TOPLULUĞU

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA KÖMÜR VE ÇELİK TOPLULUĞU, AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU VE AVRUPA ATOM ENERJİSİ TOPLULUĞU İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA KÖMÜR VE ÇELİK TOPLULUĞU, AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU VE AVRUPA ATOM ENERJİSİ TOPLULUĞU I. AVRUPA DA BİR B İR LİK YARATILMASI FİK R İN İN DOĞUŞU... 1 II. 9 MAYIS 1950 BİLDİRİSİ

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN*

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* 1.Giriþ ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* Toplu olarak kullanýlmasýndan dolayý kolektif sosyal haklar arasýnda yer alan sendika hakký 1 ; bir devlete sosyal niteliðini veren

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel

ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel Türkiye de Yasama Etiği Çalışmaları ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel MARDĐN MĐLLETVEKĐLĐ AK PARTi SĐYASĐ VE HUKUKĐ ĐŞLER BAŞKAN YARDIMCISI YARGI ETĐĞĐ VE YASAMA ETĐĞĐ ULUSLARARASI KONFERANSI 18

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 6 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Kavramlar Türk Bayrağı Kanunu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11. Protokol ile Düzenlenen Metin) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11.

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance)

Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance) Yrd. Doç. Dr. Cafer EMİNOĞLU Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar,

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Sayın Başkanı; Yüksek Yargı Kurumlarının çok değerli Başkanları; Sayın Büyükelçiler; Avrupa Konseyinin çok değerli temsilcileri; Uluslararası Kuruluşların değerli temsilcileri

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI 1. Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (1969) Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (The Vienna Convention on the Law of Treaties, 1969 (VCLT)), uluslararası hukuk araçlarının

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU

Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...VII BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)]

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] BİRLEŞMİŞ MİLLETLER A Genel Kurul Dağıtım GENEL A/RES/53/144 8 Mart 1999 Elli üçüncü oturum Gündem maddesi 110 (b) GENEL KURUL KARARI [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] 53/144. Evrensel Olarak

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

uzman yaklaşımı anayasa Branş Analizi Şahin BİTEN

uzman yaklaşımı anayasa Branş Analizi Şahin BİTEN Branş Analizi anayasa Bu yılın vatandaşlık soruları ÖSYM standardının dışına çok da çıkmayan, beklenen aralıkta sorular olmuştur. Soru dağılımları da ÖSYM nin özellikle son yıllarda belirlediği biçime

Detaylı

İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE

İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE Organisation for Economic Co-operation and Development OECD İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa nın

Detaylı

EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER

EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar

Detaylı

Dr. MUTLU KAĞITCIOĞLU PARA PİYASASI KURUMLARINA YÖNELİK EKONOMİK KOLLUK FAALİYETİ

Dr. MUTLU KAĞITCIOĞLU PARA PİYASASI KURUMLARINA YÖNELİK EKONOMİK KOLLUK FAALİYETİ Dr. MUTLU KAĞITCIOĞLU PARA PİYASASI KURUMLARINA YÖNELİK EKONOMİK KOLLUK FAALİYETİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 A. Para Piyasası Kurumları...5 1. Genel Olarak Para

Detaylı

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler 2000 li yıllara gelindiğinde iç dinamikler, Türkiye nin uluslararası hukuk taahhütleri, AB süreci, bölgesel ve küresel gelişmelerin etkisiyle değişim kaçınılmaz

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

AVUKATLIK HUKUKUNDA REKLAM YASAĞI

AVUKATLIK HUKUKUNDA REKLAM YASAĞI ALİ ÇETİN ASLAN Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Usûl Hukuku ve İcra-İflâs Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi AVUKATLIK HUKUKUNDA REKLAM YASAĞI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...XIII

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

HASTA HAKLARI KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ

HASTA HAKLARI KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ HASTA HAKLARI KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ Hak sözcüğü, hukuka uygunluk, adalet; hukukun, adaletin gerektirdiği ve birine ayırdığı şey diye tanımlanmaktadır. Hasta hakları, esasta insan haklarının sağlık

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı