KARADENZ TEKNK ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ JEODEZ VE FOTOGRAMETR MÜHENDSL ANABLM DALI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KARADENZ TEKNK ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ JEODEZ VE FOTOGRAMETR MÜHENDSL ANABLM DALI"

Transkript

1 KARADENZ TEKNK ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ JEODEZ VE FOTOGRAMETR MÜHENDSL ANABLM DALI CORAF BLG SSTEM LE ÇEVRESEL VERLERN MODELLENMES : TRABZON-DERMENDERE VADS ÖRNE YÜKSEK LSANS TEZ Harita Müh. Mehmet Devrim AKÇA OCAK 2000 TRABZON

2 KARADENZ TEKNK ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ JEODEZ VE FOTOGRAMETR MÜHENDSL ANABLM DALI CORAF BLG SSTEM LE ÇEVRESEL VERLERN MODELLENMES : TRABZON-DERMENDERE VADS ÖRNE Harita Müh. Mehmet Devrim AKÇA Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünce Harita Yüksek Mühendisi Ünvanı Verilmesi çin Kabul Edilen Tezdir. Tezin Enstitüye Verildii Tarih : Tezin Savunma Tarihi : Tez Danımanı Jüri Üyesi Jüri Üyesi : Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOLU : Doç.Dr. Mehmet TÜFEKÇ : Yrd.Doç.Dr. Çetin CÖMERT Enstitü Müdürü : Prof.Dr. Asım KADIOLU Trabzon 2000

3 ÖNSÖZ Konusu, Trabzon-Deirmendere Vadisi ile ilgili çevresel verilerin Corafi Bilgi Sistemi ile modellenmesi olan bu yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi nce 1998 yılında balatılan DEVAÇED (Trabzon-Deirmendere Vadisi Çevre Düzenleme Projesi) Projesine altlık olacak ekilde hazırlanmıtır. Bu çalıma içerisinde, Deirmendere Vadisi nin doal çevreye yönelik bilgilerinin saklandıı ve yönetildii bir corafi veri tabanının nasıl olması gerektii sorusuna yanıt aranmı ve de böyle uzun vadeli bir çalımanın ilk adımları atılmıtır. Son olarak toplanan corafi verilere dayanarak, çevreye yönelik deiik sorgulamalar, analizler ve sunumlar hazırlanmıtır. Danımanlıımı üstlenerek, çalımalarımın her aamasında bana destek veren deerli hocam sayın Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOLU na sonsuz teekkürlerimi sunarım. Destekleriyle çalımalarımda çok büyük etkileri olan, müdürüm Harita Müh. Yılmaz SARAL a, mesai arkadalarım Harita Müh. Kemal KURT a ve Harita Müh. Hasan AVCI ya, tezimin uygulama ve yazım kısmında bana büyük destei olan; dostum Ar.Gör. Hasan Tahsin BOSTANCI ya ve sayın hocam Ar.Gör. Osman DEMR e yardımlarından dolayı teekkür ederim. Mehmet Devrim AKÇA II

4 ÇNDEKLER Sayfa No ÖNSÖZ II ÇNDEKLER III ÖZET VI SUMMARY VII EKLLER DZN VIII TABLOLAR DZN X SEMBOLLER DZN XI 1. GENEL BLGLER GR Problemin Tanımı Çalımanın Amacı Metodoloji CORAF BLG SSTEMLER Bilgi Sistemleri Corafi (Konumsal) Bilgi Sistemleri Corafi Bilgi Sistemleri ve Dier Bilgi Sistemleri Corafi Bilgi Sistemlerinin Bileenleri Veri Veri Modeli Genel Amaçlı Veri Modelleri Konumsal Veri Modelleri Konumsal Veri Yapıları Vektörel Veri Yapıları Raster (Hücresel) Veri Yapıları Teknoloji Yazılım Donanım ve Yan Ürünler Altyapı 43 III

5 Personel Örgütsel Düzenlemeler Kurumsal Destek Corafi Bilgi Sistemlerinin Sınıflandırılması Corafi Bilgi Sistemi Kurulumunda lem Adımları Corafi Bilgi Sistemlerinde Maliyet ARC/INFO CORAF BLG SSTEM YAZILIMI SAYISAL YÜKSEKLK MODEL Yüzey Temsili Haritacılıkta Yüzey Temsili Düzenli Grid Temelli Sayısal Yükseklik Modeli Triangulated Irregular Network Sayısal Yükseklik Modellerinin Uygulama Alanları YAPILAN ÇALIMALAR DEVAÇED Projesi Çalıma Alanının Tanıtılması Gereksinim Analizi Kullanılan Yazılım ve Donanım Grafik ve Grafik Olmayan Verilerin Edinilmesi Kavramsal Veri Tabanı Tasarımı Grafik Verilerin Veri Tabanına Aktarılması Uydu Görüntülerinin lenmesi Sözel Verilerin Veri Tabanına Aktarılması Çalıma Alanının Pafta ndeksinin Oluturulması TIN, Lattice ve Hillshade Katmanlarının Oluturulması Uydu Görüntüleri ile Veri Tabanının Zenginletirilmesi Kirletici Tesislerin Sorgulanması Yüzey Analizleri Nüfus ve Kirlilik Merkezleri Arasındaki likinin Aratırılması Potansiyel Erozyon Sahalarının Belirlenmesi BULGULAR ve TARTIMA SONUÇLAR ÖNERLER 110 IV

6 6. KAYNAKLAR EKLER ÖZGEÇM 146 V

7 ÖZET 1998 yılında, Karadeniz Teknik Üniversitesi önderliinde ve Trabzon Valilii nin destei ile, Trabzon-Deirmendere Vadisini daha yaanılabilir kılmak için, Bu Vadide bir Çevre Düzenleme Projesi (DEVAÇED) balatılmıtır. Projenin amacı; söz konusu vadinin mevcut fiziki, sosyo-ekonomik, arazi kullanımı, teknik altyapı, mülkiyet ve imar planlamasının incelenmesi, elde edilen her türlü verilerin corafi veri tabanına aktarılması, gerekirse vadinin uydu görüntülerinin salanması, bu corafi verilere dayanarak doal ve yapay kirlilik kaynaklarının tespit edilmesi, gerekli corafi analizlerin ardından yaanılan doal çevreye ilikin bazı saptamaların ve tahminlerin yapılması ve de sonuç olarak kırsal ve kentsel alanların yeniden düzenlenmesidir. Bu Yüksek Lisans Tezi, DEVAÇED Projesi kapsamında hazırlanmıtır. Bu çalımada, yukarıda proje amaçlarında da belirtildii gibi Arc/Info Corafi Bilgi Sistemi yazılımı kullanılarak yörenin corafi veri tabanı oluturulmu, bu verilerden yararlanılarak yörenin doal-yapay kirlilik kaynaklarına ve potansiyel erozyon sahalarına yönelik iki ayrı saptama yapılmıtır. Anahtar Kelimeler : Corafi Bilgi Sistemleri, Uzaktan Algılama, Sayısal Arazi Modeli, Corafi Veri Tabanı, Arc/Info VI

8 SUMMARY Modelling Environmental Data Using Geographical Information System : Case Study of Trabzon-Deirmendere Valley In 1998, with leadership of Karadeniz Technical University and with supporting of Governorship of Trabzon, Environment Arrangement Project of Deirmendere Valley was started for making Trabzon-Deirmendere Valley more liveable. The aim of the Project is to investigate present physical, socio-economic, land use, technical infrastructure, property and planning conditions of the area, to collect these geographical data, to form a geographical database, if necessary to acquire satellite images of the area, to determine artificial and natural pollution resources, to make necessary geographical analyses, as a result, to re-arrange rural and urban areas. This thesis was prepared at extend of DEVAÇED Project. In this study, geographical database of the area was formed with ARC/INFO geographical information system software. Two determination that one of them is detecting artificial-natural pollution sources and other of them is to determine the potential erosion areas was made with supporting of the geographical database. Keywords: Geographical Information Systems, Remote Sensing, Digital Elevation Model, Geographical Database, Arc/Info. VII

9 EKLLER DZN Sayfa No ekil 1. Corafi temelli bir bilgi sisteminin 3 kavramsal bileeni 7 ekil 2. Arazi Bilgi Yönetimi döngüsü 10 ekil 3. CBS ve dier bilgi sistemleri 11 ekil 4. CBS ve dier konumsal veri ileme disiplinleri 12 ekil 5. CBS nin bileenleri 13 ekil 6. Veri ve bilgi arasındaki iliki 14 ekil 7. Veri tabanı tasarımı 17 ekil 8. Varlık-liki Modeli 18 ekil 9. Konumsal Veri Modellerinin sınıflandırılması 20 ekil 10. Konumsal veri yapıları 22 ekil 11. Spaghetti veri yapısı 23 ekil 12. Topolojik olarak eit iki ekil 24 ekil 13. DIME topolojik veri yapısı 26 ekil 14. CARIS topolojik veri yapısı 27 ekil 15. TIN veri yapısı 29 ekil 16. Zincir kodları 31 ekil 17. Blok kodları 32 ekil 18. Dörtlü aaç yapısı 33 ekil 19. Pentium II (Deschutes) 41 ekil 20. SCSI ve dier arabirimlerin veri transfer hızları 41 ekil 21. Corafi Bilgi Sistemlerinin örgütsel görünüü 44 ekil 22. Bilgi Sistemleri için bir taxonomi örnei 46 ekil 23. Arazi ilikili bilgilerin referanslarının sınıflaması ve tipleri 47 ekil 24. Kurumsal ve Çevresel Sistemler 48 ekil 25. Corafi Bilgi Sistemlerinin bilgi sistemleri arasındaki yeri 49 ekil 26. Yerel CBS kurulmasındaki masraf daılımı 53 ekil 27. Pointwise yönteminde kullanılan deiik yöntemler 58 ekil 28. Delaunay Üçgenleme Yöntemi 61 ekil 29. Çalıma alanı 66 ekil 30. Çalıma alanının 2 boyutlu görünümü 67 ekil 31. MTA dan edinilen uydu görüntüleri 73 VIII

10 ekil 32. likisel veri tabanı tasarımı sonuçları 76 ekil 33. Veri tabanında oluturulan kapsamlar 81 ekil 34. ARC/INFO da register ilemi 83 ekil 35. Trb457.tif görüntüsünün, rectify komutundan önce ve sonra hali 84 ekil 36. RELATE komutunda kullanılan dosya 86 ekil 37. Çalıma alanının pafta indeksi 87 ekil 38. ArcView 3D Analyst yazılımında oluturulan SAM 88 ekil 39. ArcView 3D Analyst yazılımında oluturulan baka bir SAM 89 ekil 40. Arazinin 100m. de bir geçen eyükseklik erisi haritası 90 ekil 41. Çalıma alanının lattice katmanı 92 ekil 42. Hillshade örnei 93 ekil 43. Veri tabanının uydu görüntüleriyle zenginletirilmesi 94 ekil 44. Veri tabanının uydu görüntüleriyle zenginletirilmesi 95 ekil 45. Vadiye litre/gün den daha çok atık dearj eden tesisler 96 ekil 46. Deirmendere Vadisi nin bakı haritası 98 ekil 47. Deirmendere Vadisi nin eim haritası 99 ekil 48. Deirmendere Vadisi nin yükseklik deiimi haritası 100 ekil 49. Kirlilik ve nüfus merkezleri arasındaki iliki 102 ekil 50. Bitkilerin spektral yansıtmaları 103 ekil 51. Lansat-5 TM algılayıcısının, Deirmendere Vadisi nin 3 ve 4 numaralı bantlarındaki görüntüleri 104 ekil 52. Deirmendere Vadisi potansiyel erozyon sahaları 107 Ek ekil 1. ARC/INFO yazılımının mimarisi 117 Ek ekil 2. External ve internal dosya yapıları 124 Ek ekil 3. Grid in koordinat sistemi 126 Ek ekil 4. TIN in yapısı 126 Ek ekil 5. Grid ve Lattice nin karılatırılması 127 Ek ekil 6. Bir AML programının anatomisi 133 Ek ekil 7. Kullanıcı arayüzü oluturma 133 Ek ekil 8. Register ilemi 145 IX

11 TABLOLAR DZN Sayfa No Tablo 1. Sun Ultra5 i istasyonu ve özellikleri 42 Tablo 2. Uygulama ekillerine göre GIS ekilleri 50 Tablo 3. CBS de maliyet 52 Tablo 4. Yüzey temsilinde kullanılan genel polinomal eitlikler 59 Ek Tablo 1. Arc/Info CBS yazılımının veri setleri 121 Ek Tablo 2. Kapsamda bulunan detay sınıfları 123 Ek Tablo 3. Kapsam dosya yönetimi 124 Ek Tablo 4. Yüzey veri modeli dönüüm komutları 128 Ek Tablo 5. Detay tiplerinin, topoloji ve öznitelik bilgilerinin saklandıı dosyalar 130 Ek Tablo 6. Topoloji ve koordinat dosyalarının yapısı 131 Ek Tablo 7. Debi bilgileri 139 Ek Tablo 8. Yerleim alanları bilgileri 140 Ek Tablo 9. Kirletici tesisler 143 X

12 SEMBOLLER DZN GIS : Geographical Information Systems CBS : Corafi Bilgi Sistemleri SAM : Sayısal Arazi Modeli XI

13 1. GENEL BLGLER 1.1. GR çinde yaadıımız doal çevrenin kirlenmesini önlemek ve bunun için önlemler almak, devletin ve bireylerin kukusuz en önemli görevlerinden birisidir. Ancak gözlenen odur ki; toplumların tarım toplumundan sanayi toplumuna geçi sürecinde verdikleri en önemli taviz, içerisinde yaadıkları doal çevreyi ilgilendiren unsurlardır. HABTAT sayesinde ismini sıkça duymaya baladıımız sürdürülebilir kalkınma kavramı, tarım toplumu-sanayi toplumu çelikisine en iyi çözüm gibi görülmektedir [1]. Sürdürülebilir kalkınma, günün gereksinimlerini, gelecek kuakların kendi gereksinimlerini karılaması olanaklarını azaltmadan, karılayan kalkınma eklinde tanımlanmaktadır [2]. Corafi Bilgi Sistemleri (CBS), son yıllarda, klasik arivleme yöntemlerinin yetiemeyecei kadar çok ve deiik türdeki verilerin yönetilmesinde kullanılan önemli bir araçtır. Bunun yanında Corafi Bilgi Sistemlerinin en önemli yararlarından birisi de corafi varlıklara ilikin olaylar üzerine doru kararların verilebilmesine yardımcı olmasıdır. Çok deiik uygulama alanları bulunan Corafi Bilgi Sistemleri, doal çevre ile ilgili verilerin toplanmasında, yönetilmesinde, sorgulanmasında ve analizinde ayrıca çevreyle ilikili olaylar üzerine doru kararlar vermede kullanılan etkili teknolojik bir araçtır [1]. Corafi Bilgi Sistemlerinin en önemli bileeni veridir. CBS ler, büyük hacimli verilerin verimli bir ekilde yönetilebilmesi ve bu verilere dayanarak amaca yönelik belirli sonuçların elde edilmesi için kurulur. Bu balamda çalımanın amacı ile verilerin nitelii arasında önemli bir balantı vardır. Corafi veri tabanlarının geleneksel veri kaynakları unlardır: mevcut corafi veri tabanları, haritaların sayısallatırılması, yazılı metinler, yersel jeodezik ölçüler, fotogrametrik ölçüler, uydu jeodezisi, uzaktan algılanmı görüntüler, 1

14 Yukarıda sayılan veri kaynakları arasında özellikle uzaktan algılama, çevresel bilgi sistemlerinin en önemli veri kaynaıdır. Bu teknik sayesinde, günümüzde, yeterli duyarlılık ve dorulukta, çok geni alanlar hakkında veri toplanabilmektedir. Elde edilen raster yapıdaki veriler kolaylıkla corafi veri tabanına aktarılabilmekte, vektörel verilerle beraber kullanılabilmekte veya dorudan vektörel yapıya dönütürülebilmektedir li yıllara girdiimiz u günlerde çaımıza; bilgi çaı veya biliim çaı adı verilmektedir. üphesiz ki bunda, bilgisayar yazılım ve donanım teknolojisindeki ba döndürücü gelimelerin etkisi büyüktür. Sanayi ve teknolojideki çok hızlı gelimelerle hızlı bir kirlenme sürecine giren çevremizi, daha yaanılabilir kılmak için bilgi teknolojisine dayalı araçları kullanmak kaçınılmazdır. Çevre ile ilgili ne kadar çok veri toplarsak ve bu verileri ne kadar iyi yönetirsek, çevresel kirlenmeyi o kadar kontrol altına alabiliriz Problemin Tanımı Trabzon-Deirmendere Vadisinin varlıı, tarihi Trabzon kentinin kurulmasının esas sebebidir. Zira, Dou Karadeniz Bölgesinin kıyı kesiminde bulunan bütün kentler, akarsuların denize kavutukları yerlere yakın kurulmutur. Bu tercihin yapılmasında, vadilerin iç kısımlara ulamadaki öneminin de rolü vardır. Deirmendere Vadisi de, yüzyıllar öncesinden beri ç Asya dan Karadeniz e tarihi pek Yolu (Silk Road) nun izlencesi olmutur. Trabzon kenti ve köyleri sakinlerinin, ulaım güzergahı olmasından baka, temiz su temini, iç su ürünleri avcılıı, mesire ve dinlenme yeri, deirmen iletmeleri gibi birçok alanda Deirmendere Vadisinden yararlandıı bilinmektedir. Deirmendere nin bundan 30 yıl önce, bugünkü Ardeen-Fırtına Deresi benzeri temizlik ve doal güzellikte olduu bir gerçekti. Günümüzde Deirmendere Vadisi ise, yer yer ıslah adı altında daraltılmı yataıyla adeta bir katı ve sıvı atık kanalı görünümünü almıtır. Dere yataı, adeta bir antiye görünümündedir. Her çeit çevre kirleticisi atık bırakan üretim ve hizmet tesisleriyle, bozuk bir karayolu güzergahıyla, plansız ve korkusuz bir yapılama ile, kum, çakıl ve ta ocaklarıyla, adeta vadi boyunca kurulu yerleim yerlerinin çöplüü ve atık su kanalı olmutur. Üstelik bu vadiden, halen Trabzon kenti ve Üniversitenin temiz su adı verilen su ihtiyacı da karılanmaktadır [3]. Deirmendere Vadisini kirleten, doal ve estetik açıdan bozan doal ve yapay yapılar belirlenmedii sürece, bir süre sonra vadinin bu günkü halinin bile aranacaı 2

15 açıktır. Kirliliin kontrol altına alınabilmesi için, vadiyle ilgili tüm corafi ve çevresel verilerin hızla toplanması, nitel ve nicel olarak yorumlanması, planlamada öncelikli alanların belirlenmesi ve ileriye dönük olarak kentsel ve kırsal alanların düzenlenmesi gerekmektedir Çalımanın Amacı Trabzon kentinin içme suyunu salayan ve ç Anadolu ya açılmasını salayan Deirmendere Havzası süratle kirlenmekte, doal ve estetik olarak bozulmaktadır. Bu bozulmayı azaltabilmek için Karadeniz Teknik Üniversitesi, 1998 yılında; Trabzon Valilii ile birlikte Trabzon-Deirmendere Vadisi Çevre Düzenleme Projesi ni (DEVAÇED) balatmıtır. Projenin amacı: Çok amaçlı bir çevre düzenlemesi olarak, topyekün kırsal düzenleme esasına yönelik planlanan bu proje, Trabzon-Deirmendere Vadisi nin Maçka-Karadeniz arasında kalan 30 km lik kısmının uygun görülen genilikte ele alınarak ulaım, temiz su ve atık isale tesisleri yapımı, akarsu yataı kullanımı, çevre, mülkiyet yapısı, imar ve yerleme açısından incelenmesi ve yeniden düzenlenmesi, doal güzelliklerin ve köprü, deirmen, çeme vb.. tarihi yapıların korunması planlarının hazırlanması, böylece, çevre halkının doal ortamdan salıklı bir ekilde yararlanmasını salayarak, olması gereken kamu yararını tesis etme amacına yöneliktir [3]. Deirmendere Vadisi nin Maçka-Karadeniz arasındaki kısmı, youn bir ekilde iskan, sanayi ve ticaret amacıyla kullanılmakta, oluan katı ve sıvı, evsel ve sanayi atıkları dereye dearj edilmektedir. DEVAÇED kapsamında yapılan bu çalımanın amacı, Deirmendere yi hangi kirlilik kaynaklarının ne oranda kirlettiinin saptanmasıdır. Bunun için ilk önce vadinin halihazır durumunun bilgisayar ortamında görüntülenebilmesi için, toporafya, idari sınır, nüfus, yerleim alanları, dereler, yollar ve önemli yapay tesisler ile ilgili harita ve metin bilgileri deiik kaynaklardan edinilerek sayısallatırılıp, bilgisayar ortamında depolanacaktır. Bu temel altlıın üzerine kirletici tesisler, vadinin orman varlıı, derelerin debi bilgileri eklenecek ve oluturulan bu corafi veri tabanını zenginletirmesi amacıyla bölgeyi kapsayan uydu görüntüleri kullanılacaktır. Oluturulan bu corafi veri tabanı kullanılarak, vadideki evsel atıklar, sanayi atıkları ve nüfus younluu ilikisi incelenecektir. Ayrıca uydu görüntüleri ve vektörel bilgiler 3

16 kullanılarak, vadideki mevcut erozyon sahaları, uzaktan algılama teknii kullanılarak saptanmaya çalıılacaktır. Ancak bu yüksek lisans tezinin ileriye dönük ve temel amacı, Trabzon ehri için bu kadar hayati önem taıyan Deirmendere Vadisinin Çevresel Bilgi Sisteminin kurulabilmesi ve bu sistemin sürekli ayakta tutulabilmesi için gerekli olan balangıç adımlarını atmaktır. lerde, bu veri tabanına daha çok ve deiik nitelikte veriler girildikçe, çalıma sahasının sınırları genileyecek ve yapılabilecek analizlerin sayısı artacaktır Metodoloji Bu çalımada, aaıdaki ilem adımları gerçekletirilecektir: Yerel yönetimlerden ve ller Bankasından vadiyle ilgili toporafik haritaların edinilmesi ve sayısallatırılması Büyük ölçekli haritası bulunmayan alanların, 1/25000 ölçekli haritalardan sayısallatırılması Trabzon l Çevre Müdürlüünden vadinin kirlilik durumu ile ilgili metin ve harita bilgilerinin edinilmesi ve sayısallatırılması dari sınırların ve yerleim alanı sınırlarının haritalarının, Trabzon Bayındırlık l Müdürlüünden, Trabzon Kadastro Müdürlüünden ve Maçka Kadastro Müdürlüünden edinilmesi ve sayısallatırılması Nüfus Müdürlüünden, yerleim alanı bazında, 1997 Yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarının edinilmesi Trabzon Orman Bölge Müdürlüünden vadinin orman varlıı ve orman iletme efliklerinin sınırlarının harita olarak edinilmesi ve sayısallatırılması Devlet Su leri Trabzon Bölge Müdürlüünden vadideki debi istasyonları hakkındaki bilgilerin edinilmesi Toplanan tüm vektörel verilerin Arc/Info CBS yazılımına aktarılması, topolojilerinin kurulması ve öznitelik verileri ile ilikilendirilmesi Sayısal arazi modelinin kurulması ve çalıma alanının gerçekçi görüntüsünün bilgisayar ortamında elde edilmesi Uydu görüntülerinin geo-referanslandırılması ve Arc/Info Grid modülüne aktarılması 4

17 Vadiyi kirleten tesislerle ilgili gerekli sorgulamaların, ArcView yazılımı yardımıyla yapılması Evsel atık ve sanayi atıı merkezleri ile nüfus merkezleri arasındaki ilikinin corafi analizlerle saptanması Uydu görüntüleri ve çalıma alanının eim bilgileri yardımıyla, vadideki potansiyel erozyon sahalarının saptanması Sonuç raporların ve haritaların hazırlanması 5

18 1.2. CORAF BLG SSTEMLER Bilgi Sistemleri Sistem, bir sonuç elde etmeye yarayan yöntemler düzenidir. Bilginin toplanıp ilenmesi de belli bir sistemin var olmasını gerektirmektedir. Bu amaçla kurulan sistemlere bilgi sistemleri adı verilmektedir. Dolayısıyla bilgi sistemi, bilgiye kolayca eriip, bilgiyi daha verimli kullanabilmek için oluturulan bir sistemdir. Bunun yanında, günümüzdeki bilgi sistemlerinin temel fonksiyonu doru-karar verebilme kapasitesini arttırmaktır [4]. Bilgi sistemleri, kullandıkları verinin tipine göre ikiye ayrılabilir: Konumsal Olmayan Bilgi Sistemleri Konumsal Bilgi sistemleri Konumsal olmayan bilgi sistemleri, adından da anlaılabilecei gibi, konum bilgisi içermeyen bilgilerle ilgilenir. Sistemin ilgilendii bilgiler, varlıın corafi konumu dıındaki öznitelik bilgileridir. Örnein, bu tür sistemlerde bir parselin köe koordinatları, ekli ve konumu deil de; sahibi, alanı, ada ve parsel numarası, sahibinin adresi, üzerindeki mülkiyetten gayri ayni haklar, vb. tür bilgiler depolanır. Bu tür bilgi sistemlerinde veri tabanı, bir Veri Tabanı Yönetim Sistemi (VTYS) ile yönetilir. Günümüzde kullanılan VTYS lere örnek olarak; Dbase, Sysbase, Oracle, Access verilebilir. Konumsal bilgi sistemlerinin konusu, varlıın öznitelik bilgileri ile grafik (konum) bilgilerinin etkileimli ve bir bütün olarak saklanması ve yönetilmesidir. Corafi bilginin genelde, iki temel karakteristie sahip olduu düünülür: (a) gerçek fenomen ya da özellik, örnein deikenin ismi, sınıfı, deeri, adı, vb.; (b) konum bilgisi (varlıın corafi uzayda kapladıı alan). Bunların yanında CBS sistemleri ile ilgili olarak bir üçüncü karakteristik daha vardır ki; o da zamandır (ekil 1) [7]. Bilgi sistemleri, yürütülen çalımanın amacına göre de sınıflandırılabilir: Ticari lem Sistemleri Karar Destek Sistemleri Ticari ilem sistemlerinde, amaç; mevcut ilem ile ilgili bilgilerin kaydedilmesi ve gerektiinde deitirilmesidir: bankacılık ve havayolu rezervasyonu sistemleri buna örnek olarak verilebilir. 6

19 C O R A F K V E R ZAMANSAL BOYUT KONUMSAL VER KONUMSAL OLMAYAN VER Z Ölçülen X,Y Konumları Topolojik Konum deiken sınıfı deeri adı Z A (liki) Z A M A M A nokta çizgi poligon grid a toprak 1 kum M A N (network) A N 3 N ekil 1: Corafi temelli bir bilgi sisteminin 3 kavramsal bileeni [7]. Ticari ilem sistemleri, ilemin on-line (anında) ve ya küme (yıın olmasını bekleme) modunda olmasına bakılmaksızın, güncelleme ve sunuma yönelik olabilirler ve ilem adımları kesin olarak tanımlanmıtır. Karar destek sistemlerinde, amaç, karar vericilerin (örnein; irket yöneticileri, politikacılar, bürokratlar) çalımalarını desteklemek için manipulasyon, analiz ve de özellikle modelleme yapmaktır. Karar destek sistemleri, pazar analizleri ve taktik sava durumlarında kullanılmaktadır. Bu tür sistemler, genellikle sunuma yöneliktir ve esnek olmaları gerekir [5]. 7

20 Bilgi sistemlerinin bazı genel özellikleri vardır. Sistem içindeki bilgi, arandıında kolayca bulunabilmesi için organize edilmelidir; sistem içerisinde bilgiye eriim dikkatli bir ekilde tanımlanmalı ve yönetilmelidir; sistem yaadıı sürece, bilgi ve teknoloji, bakım ve destei sürdürülmelidir; personel ve kullanıcıların desteklenmesine ve eitilmesine ihtiyaç vardır [5] Corafi (Konumsal) Bilgi Sistemleri Konumsal bilgi sistemlerine (KBS) ilikin ilk çalımalar 1960 ın sonları ve 1970 li yılların baında balamıtır. Balangıçta bilgisayar destekli çizim ve tasarım (CAD) eklinde gelien KBS teknolojisinin ilk uygulandıı yerlerin baında, Harvard Üniversitesi Grafik Labaratuvarı; Coloroda Kamu Servisleri irketler Grubu; Houston Gaz irketi; Kanada Doal Kaynakların Yönetimi Kurumu gelmektedir. Genelde, organizasyon grupları ve özel irketler kendi ticari ilemlerini gelitirmek amacı ile CAD sistemlerini kullanmılardır [4]. Çok deiik meslek disiplinlerinin temel haritaları mevcut olduu zaman, kullanıcılar, ihtiyaçları dorultusunda; tüm haritaları tek bir harita olarak görmek, ya da haritaları tekrar sınıflandırabilmek, ya da genelletirebilmek için mevcut bilgilerini (haritaları) birletirme yollarını aramalıdırlar. Amerika Birleik Devletleri ndeki peyzaj mimarları ve plancılar, deiik disiplinlerce üretilmi temel haritaların; effaf harita kopyalarını ııklı bir masa üzerinde çakıtırmak ve de deiik haritalar üzerindeki sınırların nerelere tesadüf ettiini görmek için basitçe birletirilebileciinin farkına vardılar. Bu basit tekniin en çok bilinen fikir babası, bir Amerikan peyzaj mimarı olan Ian McHarg dır. Mimar ve ehir plancısı olan dier bir Amerikalı, Howard T. Fisher, bu fikri bilgisayar destekli harita üretmek için kullandı. Fisher in programı SYMAP, yani SYnagraphic MAPping system (synagein kelimesi Yunanca da birletirmek anlamındadır), eyükseklik erisi üretebilmek için veri analizi ve manipulasyonu yapabilen modüller içermekte ve gri tonlu haritalar sunabilmekteydi. SYMAP, bu konuda ilgi uyandıran ve bilinen uluslar arası ilk harita-üretme yazılımıdır [8]. CBS nin geliiminde, CAD yazılımlarının ve Veri Tabanı Yönetim Sistemlerinin geliimi önemli rol oynamıtır. Bilgisayar Destekli Haritacılık (AM-Automated Mapping) ve Tesislerin Yönetimi (FM-Facilities Management) sistemleri, genellikle endüstriyel amaçlı problemlerin çözümü için gelitirilmi bilgisayar destekli çizim ve tasarım 8

21 ilemlerini yerine getiren bir CAD ürünüdür. Veri Tabanı Yönetim Sistemleri (DBMS- Database Management Systems) olarak da bilinen DBASE sistemleri, tablo formundaki yazılı bilgileri (Tabular data), depolayan ve ileyen sistemlerdir [4]. Günümüzdeki CBS ler içlerinde bütünleik olarak DBMS ve AM/FM sistemlerini barındırırlar. CBS için yapılan bazı tanımlar unlardır; CBS, belirli bir gaye ile yeryüzüne ait verilerin toplanması, depolanması, sorgulanması, transferi ve görüntülenmesi ilevlerini yerine getiren araçların tümüdür [8]. CBS, genel harita bilgilerini görüntülemeye yarayan bilgi yönetimi sisteminin bir eklidir [42]. CBS, corafik bilgileri bir bilgisayar ortamında depolayan ve analiz eden bir araçtır [43]. CBS, konumsal veya corafik koordinatları referans alan ve bu veriler ile çalımayı dizayn eden bir bilgi sistemidir [44]. CBS, yeryüzü referanslı verileri toplayan, depolayan, kontrol eden, ileyen, analiz eden ve görüntüleyen bir sistemdir [45]. CBS, konuma dayalı gözlem ve ölçmeler neticesinde elde edilen grafik ve grafikolmayan verileri bir bütün içerisinde ileyerek, doru karar vermeye yardımcı olan teknolojik bir araçtır [4]. Konumsal Bilgi Sistemi (KBS), planlama ve yönetimin kullanımı için tasarlanan ve yeryüzündeki konumu belirli verilerin modellenmesi, ilenmesi, analizi ve kullanım amacına göre sunulması, kısaca yönetimini kapsayan donanım, yazılım ve yöntemlerin bütünüdür [9]. Bazı yönetsel istekler için bilgi üretmek amacıyla düzenlenmi prosedürlerin bütünlüü içinde, insan ve teknik kaynakların bir kombinasyonu...[yönetim anlamında düünüldüünde]...kesin olarak algılanan objelerin desteinde karar verme bilimi ve sanatı [6]. Bir CBS seçimi, basit bir donanım-yazılım satın alma sorunu deildir...cbs yaklaımı bilgi hakkında yeni bir düünme yöntemi gerektirir [11]. CBS yi dier bilgi sistemlerinden ayırmak ve tanımlamak için 4 temel yaklaım olduu ileri sürülmektedir [5]; 9

22 leme yada fonksiyona yönelim Uygulama (aplikasyon) Toolbox (teknoloji) Veri tabanı leme yönelim yaklaımında, önemli olan CBS nin veri elde etme ve ileme yeteneidir. Uygulama yaklaımı, bilgi sistemlerini, problemi oluturan-aratırma yapılan konulara göre sınıflandırmaktadır (örnein; salık, bankacılık ve taımacılık bilgi sistemleri gibi). Toolbox yaklaımı, CBS nin jenerik (geleneksel) yüzüdür. Bu yaklaım, üphesiz ki, pazar paylarını maximize etmeye çalıan CBS satıcıları tarafından kullanılmaktadır. Veri tabanı yaklaımı, muhtemelen, CBS üzerinde veri tabanı teorisi ve pratiinin etkisinin çok olmasından dolayı en çok kullanılan ve bilinendir. Bütün bu 4 yaklaıma ek olarak, bir çok yazar CBS nin bir karar-destek sistemi olduuna iaret etmektedir [5]. Genel anlamda CBS, çevremizdeki fenomenlere yönelik vereceimiz kararlarda, doruluu arttırır (ekil 2). BLG ARAZ DAHA BLG ETKL NSAN YÖNETM KARAR TEKNOLOJ ekil 2: Arazi Bilgi Yönetimi Döngüsü [10]. CBS teknolojisi, günümüzde, ziraat faaliyetlerinde, kentsel ve kırsal alanların planlanmasında, ormancılıkta, yabani hayatın korunmasında, arkeolojide, jeolojide, yerel idarelerin kentsel aktivitelerinde, ekolojik ve atmosferik olayların incelenmesinde, kadastral hizmetlerin yerine getirilmesinde ve sayamayacaımız kadar bir çok i kolunda kullanılmaktadır. Burada gözlenen CBS nin tek bir mesleki disipline ait olmayıp, multidisipliner bir kavram olduudur. Ancak gözden kaçırılmaması gereken bir dier nokta ise; adından da anlaılabilecei gibi corafi verilerin bu teknolojinin temel taı olduu ve de corafi (konumsal) verilerin toplanması ve dier disiplinlere sunumu iinin haritacılık i kolunun temel görevi olduudur. 10

23 Corafi Bilgi Sistemleri ve Dier Bilgi Sistemleri Bir çok CBS uzmanı, CBS nin geliimi ile bazı veri toplama ve ileme tekniklerinin geliimi arasında bir balantı olduunu öne sürmektedir. Örnein; D.J. Magure [5], CBS nin bu kadar hızlı gelimesinin, aaıdaki bilgi sistemlerinin gelimesine balı olduunu öne sürmektedir: bilgisayar destekli tasarım bilgisayar destekli kartorafya veri tabanı yönetim sistemleri uzaktan algılama Yukarıda bahsedilen sistemlerin bazı özellikleri, CBS de toplanmı sonuçta; disiplinler arası bir teknik ortaya çıkmıtır. Ancak, bu sistemlerin hiç birinde olmayıp da yalnız CBS de olan bir özellik vardır ki; o da corafi analiz yeteneidir. Bahsedilen sistemlerle, CBS arasındaki iliki ekil 3 de daha iyi anlaılmaktadır. Bilgisayar destekli kartorafya Uzaktan algılama CBS Veri tabanı yönetim sistemleri Bilgisayar destekli tasarım ekil 3: CBS, bilgisayar destekli tasarım, bilgisayar destekli kartorafya, veri tabanı yönetim sistemleri ve uzaktan algılama bilgi sistemleri arasındaki iliki [5]. Bu sistemlerin hepsinin CBS ile bir çok ortak özellii vardır, çünkü, CBS, bu sistemlerin evrimlerini tamamlamalarıyla ortaya çıkmıtır ve bir çok yönüyle bu sistemlerden esinlenmitir. Yine de, CBS, bahsedilen bu sistemlerde olmayan bir çok 11

24 yetenee sahiptir. CBS nin en önemli özellii, analitik operasyonları (ilemleri) gerçekletirebilme yeteneidir [5]. Bilgisayarların konumsal analizlerde ve haritacılıkta kullanılmasının tarihçesi, birbirleriyle ilikili deiik alanlardaki; otomatik veri toplama, veri analizi ve sunumu çalımalarındaki gelimelerin paralellik gösterdiini ortaya koymaktadır. Bu alanlar; kadastral ve toporafik harita üretimi, tematik kartorafya, sivil mühendislik, corafya, konumsal deiimlerin matematiksel uygulamaları, toprak bilimi, yersel ölçmeler ve fotogrametri, kentsel ve kırsal arazi planlaması, altyapı hizmetleri, uzaktan algılama ve görüntü analizi çalımalarıdır. Askeri uygulamalar da, burada bahsedilen disiplinlerin bazılarını kapsamaktadır. Deiik alanlardaki deiik uygulamalar için, deiik mesleki jargonlar (bir bilim dalına ait kelimeler) ve veri-emek tekrarı ortaya çıkmaktadır. lk bakıta ayrı görünen aslında birbiri ile ilikili olan bu alanlardaki, emek-veri tekrarı sorunu, günümüzde, teknik ve kavramsal problemlerin çözülebilmesi için, içinde deiik konumsal veri ileme yöntemlerini barındıran genel amaçlı corafi bilgi sistemleri ile çözülmektedir (ekil 4). Bu mesleki disiplinlerin hepsi, aynı ilem sırasını takip etmektedirler; özel amaçlarını etkili bir ekilde yerine getirebilecek bir araç gelitirebilmek için gerçek dünyaya ait konumsal bilgilerin toplanması, depolanması, istenilen formatta eriimin salanması ve sunulması. Bu bahsedilen araç, bir Corafi Bilgi Sistemi ni meydana getirir [8]. Kartorafya (Yüksek kaliteli tasarım) Bilgisayar destekli tasarım ve Bilgisayar grafikleri Yersel ölçmeler ve fotogrametri Tematik haritalardan taranmı veriler kullanılarak konumsal analizler CBS Nokta verilerden enterpolasyon Uzaktan algılama teknolojisi ZAMAN T E K N K V E K A V R A M S A L G E L M E ekil 4: CBS, bir çok ayrı konumsal veri ileme disiplinlerinin ortak geliiminin birleiminin sonucudur [8]. 12

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir.

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir. FOTOGRAMETRİ ANABİLİM DALI Fotogrametri eski Yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+Çizim+Ölçme) kelimelerinden Eski Yunancadan bati dillerine giren Fotogrametri sözcüğü 3 kök sözcükten oluşur. Photos(ışık)

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI Ali Baran AKGÜN Egemen ÇAKIR Melike ERSOY Özlem PALABIYIK Danışman: Y. Doç. Dr. Esin ERGEN 1 İçerik CBS nedir? CBS nin inşaatta kullanım alanları

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr Planlamada Uygulama Araçları Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM,yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr II. Ders_İçerik 6. Planlamada Veri Yönetimi Coğrafi Bilgi

Detaylı

CBS Arc/Info Kavramları

CBS Arc/Info Kavramları Arc/Info Kavramları Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi (ESRI) Environmental Systems Research Institute Dünyadaki 50 büyük yazılım şirketinden birisidir Pazarın 1/3

Detaylı

3.2. Raster Veriler. Satırlar. Sütunlar. Piksel/hücre büyüklüğü

3.2. Raster Veriler. Satırlar. Sütunlar. Piksel/hücre büyüklüğü 3.2. Raster Veriler Satırlar Piksel/hücre büyüklüğü Sütunlar 1 Görüntü formatlı veriler Her piksel için gri değerleri kaydedilmiştir iki veya üç bant (RGB) çok sayıda bant Fotoğraf, uydu görüntüsü, ortofoto,

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş İçerik Mekansal veri ve bileşenleri Mekansal verinin CBS ortamında sunumu ve Vektör Model Hücresel Model Modeller arası dönüşüm ve temel karşılaştırmalar Mekansal veri

Detaylı

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twiter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 4 Gün 24 Saat Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Genel

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ HARİTA TABANLI PLANLAMA VE YÖNETİM Prof.Dr. Vahap TECİM Dokuz Eylül Üniversitesi HARİTADAN DA ÖTE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ BİLGİ SİSTEMİ Donanım Yazılım Veriler Personel Yeryüzü

Detaylı

CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ. Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU. www.gislab. İnsanlar. Yöneticiler. Görevleri. bilgi. information.

CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ. Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU. www.gislab. İnsanlar. Yöneticiler. Görevleri. bilgi. information. CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU LU www.gislab gislab.ktu.edu.tr Yeryüzü Kaynakları İnsanlar İhtiyaçları Yöneticiler Görevleri BİLGİ information bilgi BİLİŞİM teknoloji 1 Bilgi

Detaylı

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr Pilot Bölge Uygulaması Altyapı bilgi sistemlerine altlık olacak

Detaylı

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD) Sistemleri Arasındaki Temel Farklar Universal Bilgi Teknolojileri Ltd. Şti. 2010. Tüm hakları saklıdır.

Detaylı

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ KONYA ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ 1 NECMETTİN E İ ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 11 Fakülte 4 Enstitü 2 Yüksekokul 1 Konservatuar 50 yıllık İlahiyat ve Eğitim Fakültesi 30 yıllık Tıp Fakültesi ile yeni bir

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Taşınmaz Değerleme ve Geliştirme Tezsiz Yüksek Lisans Programı COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA 1 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama İçindekiler

Detaylı

CBS COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ

CBS COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ CBS COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ BÜ KRDAE JEODEZİ ANABİLİM DALI KAVRAMLAR Bilgi: Verinin işlenmiş hali Sistem: Ortak bir amaç için etkileşimli faaliyetlerin ve varlıkların oluşturduğu bir gruptur. Bilgi Sistemi:

Detaylı

Kültür Varlıklarının Web Otomasyonu

Kültür Varlıklarının Web Otomasyonu Kültür Varlıklarının Web Otomasyonu SUNUM İÇERİĞİ PROJE GEREKLİLİĞİ PROJE İHTİYAÇLARI SİSTEM TASARIMINA GÖRE TEKNOLOJİK ALT YAPI DÜZENLENEN SİSTEMİN GETİRDİĞİ AVANTAJLAR PROJE GEREKLİLİĞİ Taşınmaz kültür

Detaylı

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu TOPOĞRAFYA Topoğrafya, bir arazi yüzeyinin tabii veya suni ayrıntılarının meydana getirdiği şekil. Bu şeklin kâğıt üzerinde harita ve tablo şeklinde gösterilmesiyle ilgili ölçme, hesap ve çizim işlerinin

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi

ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi ArcGIS ile Su Yönetimi Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat ArcGIS ile Su Yönetimi Genel Bir platform olarak ArcGIS,

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

CBS Veri. CBS Veri Modelleri. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB

CBS Veri. CBS Veri Modelleri. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB Modelleri Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Objelerin temsili Raster -- Grid Piksel Konum ve değeri Uydu görüntüleri ve hava fotoları bu formatta Vector -- Linear

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Arzu Çöltekin Yıldız Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Yük. Müh. Araştırma Görevlisi 1/5 Özet Günümüzde

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU İTÜ İnşaat Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü ITU Faculty of Civil Engineering Department of Geomatics Engineering http://web.itu.edu.tr/tahsin

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI

KENT BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Kamu Ölçmeleri Anabilim Dalı YEREL YÖNETİMLERDE KENT BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI SEMPOZYUMU BİLDİRİLER

Detaylı

Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi

Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twiter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 4 Gün 24 Saat Harita Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Kursu

Detaylı

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI 0010070001 Ölçme Bilgisi-1 3+1+0 3,5 6 0010070002 Harita Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 3 0010070003 Matematik-1 4+0+0 4 7 0010070004 Fizik-1 4+0+0 4 6 0010070005 Türk Dili-1 2+0+0 2 2 0010070006 Atatürk

Detaylı

BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE

BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR Amaç Madde 1- Bu

Detaylı

LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ. Yersel Lazer Tarayıcı Hakkında Genel Bilgi

LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ. Yersel Lazer Tarayıcı Hakkında Genel Bilgi LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ LIDAR (Light Detection and Ranging) bir hava taşıtı ya da yersel tarayıcılar tarafından elde edilir. Bazı uygulamalarda sayısal kamera görüntüleri ile birlikte

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemleri Çözümleri

Coğrafi Bilgi Sistemleri Çözümleri Çözümleri Yük. Müh. Orhan Gökdemir netcad Ulusal CAD ve CBS Çözümleri AŞ. 1 Firma Tanımlar Netcad CBS Çözümleri Kurumsal Projeler Referanslar 2 Firma 1989 Yılında Ankara da kurulmuş olup, İstanbul ve İzmir

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Doç.Dr.Mehmet MISIR-2013 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında

Detaylı

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Temel Haritacılık Kavramları_Ders#4 Yrd.Doç.Dr. H.Ebru ÇOLAK KTÜ. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TEMEL HARİTA BİLGİLERİ Çevre Düzeni Planı: Ülke ve

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara Dünya CBS Günü 2015 19 Kasım 2015, Ankara Amaç Projenin amacı; kentsel analiz, planlama, tasarım ve karar destek süreçlerinin iyileşmesine katkı sağlamak amacıyla 3 Boyutlu Kent Veri Modelinin ve örnek

Detaylı

ÜÇ BOYUTLU KADASTRO VE EKONOMİK AÇIDAN ÖNEMİ

ÜÇ BOYUTLU KADASTRO VE EKONOMİK AÇIDAN ÖNEMİ ÜÇ BOYUTLU KADASTRO VE EKONOMİK AÇIDAN ÖNEMİ Yük. Müh. Celalettin BİLGİN 1 2 Turkey, 20-24 April 2015. 1 KADASTRO KAVRAMI VE GELİŞME SÜRECİ İnsanoğlu - toprak ilişkisini düzenleyen, kalkınmanın temeli

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ 1. HAFTA 1 AutoCAD, tüm dünyada başta mühendisler ve mimarlar tarafından kullanılan, dünyaca tanınan yazılım firması Autodesktarafından hazırlanan, bilgisayar

Detaylı

ZONGULDAK İLİ KİLİMLİ İLÇESİ VE TERMİK SANTRAL BÖLGESİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ KULLANILARAK İNCELENMESİ

ZONGULDAK İLİ KİLİMLİ İLÇESİ VE TERMİK SANTRAL BÖLGESİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ KULLANILARAK İNCELENMESİ ZONGULDAK İLİ KİLİMLİ İLÇESİ VE TERMİK SANTRAL BÖLGESİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ KULLANILARAK İNCELENMESİ Mustafa USTAOĞLU 1, Aycan Murat MARANGOZ 2, Murat ORUÇ 2, Aliihsan ŞEKERTEKİN

Detaylı

Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları

Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları Özel Çevre Koruma Bölgeleri K a r a d e n i z E g e A k d e n i z Toplam Alan: 12112 km 2 Top. Karasal (göllerle) Alan: 10347 km

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE UYGULAMASI: PELİTLİ BELEDİYESİ ÖRNEĞİ Giriş İçindekiler Problemin Tanımı Çalışmanın Amacı Yapılan Çalışmalar Tasarım Uygulama Yazılım Güncelleme Test Bulgular Sonuç ve Öneriler

Detaylı

Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii

Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii Amaç Madde 1. Bu Yönetmeliin amacı; Bilgi lem Müdürlüünün tekilat yapısını, hukukî statüsünü, görev, çalıma usul ve esaslarını belirleyerek, hizmetlerin daha

Detaylı

MAPINFO PROFESSIONAL TEMEL VE İLERİ SEVİYE KURS İÇERİĞİ

MAPINFO PROFESSIONAL TEMEL VE İLERİ SEVİYE KURS İÇERİĞİ MAPINFO PROFESSIONAL TEMEL VE İLERİ SEVİYE KURS İÇERİĞİ Başar Bilgisayar Sistemleri Ve İletişim Teknolojileri San. Ve Tic. Ltd. Şti. Web site: http://www.basarsoft.com.tr Kontak mail: basar@basarsoft.com.tr

Detaylı

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI VE 3 BOYUTLU KAMPÜS BİLGİ SİSTEMİ BURHAN BAHA BİLGİLİOĞLU SEMİH SADIÇ DOÇ.DR.SELÇUK REİS

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI VE 3 BOYUTLU KAMPÜS BİLGİ SİSTEMİ BURHAN BAHA BİLGİLİOĞLU SEMİH SADIÇ DOÇ.DR.SELÇUK REİS AKSARAY ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI VE 3 BOYUTLU KAMPÜS BİLGİ SİSTEMİ BURHAN BAHA BİLGİLİOĞLU SEMİH SADIÇ DOÇ.DR.SELÇUK REİS AKSARAY ÜNİVERSİTESİ Aksaray üniversitesi, 2006 yılı içinde kurulması kabul edilen

Detaylı

MİLLİ EMLAK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları

MİLLİ EMLAK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları MİLLİ EMLAK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları 1 UYGULAMA HAKKINDA Uygulama Milli Emlak Genel Müdürlüğü için İstanbul ilinin Fatih, Beykoz ve Çatalca ilçeleri

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ LİSANS DERS BİLGİ FORMU COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ LİSANS DERS BİLGİ FORMU COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ DÜZCE ÜNİVERSİTESİ DERSİN ADI ORMAN FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ LİSANS DERS BİLGİ FORMU COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ DERSİN KODU PM 327 DERSİN TÜRÜ Seçmeli (Zorunlu/Seçmeli) ÖN KOŞUL DERSİN DÖNEMİ Sonbahar

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ

Detaylı

TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Bursa ubesi olarak;

TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Bursa ubesi olarak; 6. Bölgenin endemik bitki örtüsünün korunması ana hedef olmalıdır. 7. Bölgede bulunan yer altı su kaynaklarının korunması ana hedeflerden olmalıdır. 8. Arıtma sorunu yapılacak bilimsel aratırmalar sonucu

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI ULUSAL BİLGİ SİSTEMİ VERİ TABANI TASARIMI

KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI ULUSAL BİLGİ SİSTEMİ VERİ TABANI TASARIMI İçindekiler ÖNSÖZ SUNUŞ GİRİŞ KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI I 1 - GİRİŞ 1 2 - TÜRKİYE SÜRECİ 3 3 - İDARİ YAPILANMA 4 4 - MEVZUAT YAPILANMASI 4 5 - PERSONEL YAPILANMASI 5 6 - KAMU YÖNETİMİNİN

Detaylı

TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU. Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri

TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU. Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri Kurum / Kuruluş Adı Kurum / Kuruluş Adı Kısaltması Kurum / Kuruluş Adresi Semt / İlçe

Detaylı

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI Fotg.D.Bşk.lığı, yurt içi ve yurt dışı harita üretimi için uydu görüntüsü ve hava fotoğraflarından fotogrametrik yöntemlerle topoğrafya ve insan yapısı detayları

Detaylı

ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI PROJELERİNDE ARAZİ BİLGİ SİSTEMİNİN KURULMASI *

ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI PROJELERİNDE ARAZİ BİLGİ SİSTEMİNİN KURULMASI * 85 ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI PROJELERİNDE ARAZİ BİLGİ SİSTEMİNİN KURULMASI * Gürol BANGER* Sedat BOĞAN** ÖZET Coğrafi bilgi sistemi yazılımları kullanılarak; sayısal harita yapımının yanısıra, gerek haritacılık,

Detaylı

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Su Kaynakları Ulusal Bilgi Merkezi UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Demir DEVECİGİL Alpaslan SAVACI Doç. Dr. D.Murat

Detaylı

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ Kırgızistan Cumhuriyeti Çevre Koruma ve Ormancılık Devlet Ajansı Key words: Kırgızistan Orman Kadastro, Kırgızistan Orman CBS SUMMARY

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ VERİ TABANI YÖNETİMİ Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ Ders Düzeni Ders Uygulama Ödev Sınavlar 1. Ara Sınav 2. Ara Sınav Yıl Sonu Sınavı Sınavlar 2 Başarı Kriterleri Yıliçi başarı notu: (2 Yıliçi

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU

BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU TMMOB COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ KONGRESİ 2011 31 Ekim - 04 Kasım 2011, Antalya BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU Eylem Kaya 1, M. Erkan

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

Avlanmaya Açık ve Kapalı Alanlara İlişkin Coğrafi Bilgi Sistemi Projesi

Avlanmaya Açık ve Kapalı Alanlara İlişkin Coğrafi Bilgi Sistemi Projesi Avlanmaya Açık ve Kapalı Alanlara İlişkin Coğrafi Bilgi Sistemi Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Av ve

Detaylı

Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir.

Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Trafik Mühendisliği İnsan-araç ve yol üçgeninde ulaşım çalışmalarının ve yatırımlarının temelini; planlama, projelendirme

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

CBS? Coğrafi Bilgi Sistemleri

CBS? Coğrafi Bilgi Sistemleri ? Coğrafi Bilgi Sistemleri Prof. Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Geographical Information Systems (GIS) Coğrafi Bilgi Sistemleri () ? Coğrafi bilgileri depolayan ve

Detaylı

MapCodeX Web Client ELER, AKOM Modülleri

MapCodeX Web Client ELER, AKOM Modülleri MapCodeX Web Client ELER, AKOM Modülleri İçerik MapCodeX Web Client? Kullanım Alanları AKOM ELER MapCodeX Web Client MapCodeX Web Client uygulaması, MapCodeX GIS ailesinin görüntüleme, sorgulama ve gelişmiş

Detaylı

ULAŞIM AĞLARI VERİ ALTYAPISI

ULAŞIM AĞLARI VERİ ALTYAPISI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 18 22 Nisan 2011, Ankara ULAŞIM AĞLARI VERİ ALTYAPISI Murat Güneri 1, Fatmagül Batuk 2 1 İstanbul Büyükşehir

Detaylı

Arazi Toplulaştırması Projelerinde Arazi Bilgi Sisteminin Kurulması

Arazi Toplulaştırması Projelerinde Arazi Bilgi Sisteminin Kurulması Arazi Toplulaştırması Projelerinde Arazi Bilgi Sisteminin Kurulması Gürol BANGER* Sedat DOĞAN ** ÖZET Coğrafi bilgi sistemi yazılımları kullanılarak; sayısal harita yapımının yanısıra, gerek haritacılık,

Detaylı

İçerik. Giriş 1/23/13. Giriş Problem Tanımı Tez Çalışmasının Amacı Metodoloji Zaman Çizelgesi. Doktora Tez Önerisi

İçerik. Giriş 1/23/13. Giriş Problem Tanımı Tez Çalışmasının Amacı Metodoloji Zaman Çizelgesi. Doktora Tez Önerisi İsmail ÇÖLKESEN 501102602 Doktora Tez Önerisi Tez Danışmanı : Prof.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU İTÜ Geoma*k Mühendisliği İçerik Giriş Tez Çalışmasının Amacı Zaman Çizelgesi 1 of 25 Giriş Yeryüzü ile ilgili yapılan

Detaylı

COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ALTYAPISI (KENT BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ) & ĠLLER BANKASI

COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ALTYAPISI (KENT BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ) & ĠLLER BANKASI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ALTYAPISI (KENT BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ) & ĠLLER BANKASI KURULUġ KANUNU ve AMACI Kentleşme Muasır medeniyetlerin üstüne çıkma yerel yönetimlerin desteklenmesi Cumhuriyetin 10. yılında

Detaylı

ArcGIS ile Elektrik Dağıtımı Uygulamaları Eğitimi

ArcGIS ile Elektrik Dağıtımı Uygulamaları Eğitimi ArcGIS ile Elektrik Dağıtımı Uygulamaları Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat ArcGIS ile Elektrik Dağıtımı Uygulamaları

Detaylı

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği Öğretim Üyesi Mehmet Zeki COŞKUN Y. Doç. Dr. İnşaat Fak., Jeodezi ve Fotogrametri Müh. Ölçme Tekniği Anabilim Dalı (212) 285-6573 coskunmeh@itu.edu.tr http://atlas.cc.itu.edu.tr/~coskun Adres Öğrenci görüşme

Detaylı

Temel Haritacılık Bilgisi. Taha Sözgen İzmir, 2015

Temel Haritacılık Bilgisi. Taha Sözgen İzmir, 2015 1 Temel Haritacılık Bilgisi Taha Sözgen İzmir, 2015 2 İçerik Tarihçe Harita Türleri Topoğrafya Haritaları Hidrografya Haritaları Ortofoto Haritaları Ölçek Kavramı Bir Haritada Bulunması Gerekenler Küresel

Detaylı

1. Satı ve Daıtım lemleri " # $ "!!

1. Satı ve Daıtım lemleri  # $ !! 1. Satı ve Daıtım lemleri " " " " " %& % ' (& " & ' ( Stok kartı ilemlerine girmeden pratik bir ekilde ilem ) " & * + (& ", ) (& Satı Fatura ilemlerinde bu alan tıklayarak veya F 2 - " '"(& ". / 0 " &

Detaylı

Dijital (Sayısal) Fotogrametri

Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital fotogrametri, cisimlere ait iki boyutlu görüntü ortamından üç boyutlu bilgi sağlayan, sayısal resim veya görüntü ile çalışan fotogrametri bilimidir. Girdi olarak

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI

Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI FOTOGRAMETRİ II FOTOGRAMETRİK ÜRÜNLER BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz/ GİRİŞ Giriş Ortofoto Ortofoto Ürün

Detaylı

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 11 15 Mayıs 2009, Ankara HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI M. Yakar

Detaylı

İGABİS. İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi

İGABİS. İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi İGABİS İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi İGDAŞ * 12 milyonluk bir Mega Kent te * 1,7 milyonu bulan abonesiyle * İstanbul un %55 ine ulaşan * Hızla büyüyen ve gelişen bir DOĞALGAZ DAĞITIM kuruluşudur. İGDAŞ IN

Detaylı

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Data Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1 Veri toplama -Yersel Yöntemler Optik kamera ve lazer tarayıcılı ölçme robotu Kameradan gerçek zamanlı veri Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN

Detaylı

,$( -./(,$( 0$0$ 1 2 134(,$(

,$( -./(,$( 0$0$ 1 2 134(,$( !"#$ %& '()*' ' + -./( 0$0$ 1 2 134( 5(/ 4 2 " $#56L = {a n b n c n : n 0}222 #.(.)", #22(# 7# 2", #6,489: 7", #24$62.. ' # #2(; 7 #", #2, #2.24$;7" $.7 2# < #44 )" -2 # 22)#( #4# 7 #7= 8"- 2 " >"",.'#

Detaylı

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi Kurum Adı : İstanbul Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Proje Durumu : Tamamlandı. Projenin

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

MİLLİ EMLAK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

MİLLİ EMLAK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİLLİ EMLAK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI Coğrafi Bilgi Sistemleri Birimi CBS Web Uygulaması 8.MapInfo Kullanıcılar Konferansı 6 Kasım 2013 - ANKARA 1 UYGULAMA HAKKINDA Uygulama Milli

Detaylı

Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi

Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi Deniz KARATOPRAK 1 Meltem Turhan YÖNDEM 2 1 Meteksan Sistem, Simülasyon ve Görsel Sistemler 1,2, Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendislii, Ankara,

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

İTÜ - Geomatik Mühendisliği Bölümü

İTÜ - Geomatik Mühendisliği Bölümü COĞRAFİ BİLGİ TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU İTÜ - Geomatik Mühendisliği Bölümü web.itu.edu.tr/tahsin Bilgi teknolojileri, günümüz dünyasında ekonomik, sosyal ve kültürel sistemleri birinci

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Mühendislik Nedir? Mühendislik, bilim ve matematiğin yararlı cihaz ve sistemlerin üretimine uygulanmasıdır. Örn: Elektrik mühendisleri, elektronik

Detaylı

KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ. Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi

KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ. Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi 1.Giriş Ulusal düzeyde belirlenen görev, sorumluluk ve yetki çerçevesinde, kurumlar

Detaylı

TÜM OTOBÜSÇÜLER VE LETMECLER FEDERASYONU KARAYOLU YOLCU TAIMACILII SEKTÖRÜNÜN TARHSEL GELM

TÜM OTOBÜSÇÜLER VE LETMECLER FEDERASYONU KARAYOLU YOLCU TAIMACILII SEKTÖRÜNÜN TARHSEL GELM TÜM OTOBÜSÇÜLER VE LETMECLER FEDERASYONU KARAYOLU YOLCU TAIMACILII SEKTÖRÜNÜN TARHSEL GELM 1955 ten 1999 a kadar karayolu yolcu taımacılıının ulaım biçimleri içindeki payı Karayolu ile yolcu taımacılıının

Detaylı

ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI

ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI TÜRKİYE 17. ESRI KULLANICILARI TOPLANTISI ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI Kıvanç ÇALIŞKAN Harita Mühendisi 25 Mayıs 2012 - ANKARA SUNUM İÇERİĞİ GİRİŞ AMAÇ VE KAPSAM MATERYAL,

Detaylı

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Elipsoid şeklindeki dünyanın bir düzlem üzerine indirilmesi ve koordinatlarının matematiksel dönüşümleridir. Harita üç şekilde projeksiyonu

Detaylı

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi T. C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Daire Başkanlığı 03 Aralık 2013 / Afyonkarahisar

Detaylı

MEKANSAL VERİ MODELLERİ

MEKANSAL VERİ MODELLERİ MEKANSAL VERİ MODELLERİ içerik 1. Mekansal Veri Nedir 2. Mekansal Veri Elemanları 3. Mekansal Veri Modelleri 4.Vektör Veri Hücresel Veri 5. Hücresel Veri Modeli 6. Vektör Veri Modelleri 1. Mekansal Veri

Detaylı

ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Veri Tabanı (ÇED Veri Tabanı)

ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Veri Tabanı (ÇED Veri Tabanı) ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Veri Tabanı (ÇED Veri Tabanı) 1 GÜNDEM 1. Amacı 2. Veri Tabanı Kapsamı 3. Özellikleri 4. Uygulama 2 1-Amacı Mekansal (haritalanabilir) Bilgilerin Yönetimi Sağlamak (CBS)

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

Universal Ltd. Şti. Ana Menü Alt Menü - 1 Alt Menü - 2 Alt Menü - 3 Dosya Harita Dosya İşlemleri Dosya Aç Dosya Yeni Dosya Kapat

Universal Ltd. Şti. Ana Menü Alt Menü - 1 Alt Menü - 2 Alt Menü - 3 Dosya Harita Dosya İşlemleri Dosya Aç Dosya Yeni Dosya Kapat Ana Menü Alt Menü - 1 Alt Menü - 2 Alt Menü - 3 Dosya Harita Dosya İşlemleri Dosya Aç Dosya Yeni Dosya Kapat Veri Ekle Mdb, Shape, GeoDB Veritabanı bağlantısı Sde Bağlantısı OleDb Bağlantısı Oracle, MsSQL,

Detaylı

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov. Sanal Küre K Üzerinde Yürüyüş Analizi Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Feyzi KANTAR, feyzi.kantar@hgk.msb.gov.tr

Detaylı

HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI

HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI TOPOĞRAFİK VERİLERİN HAZIRLANMASI VE SUNUMU Mühendis Yüzbaşı Mustafa CANIBERK 08 Ekim 2013 TAKDİM PLANI TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Topoğrafik

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı