MURAT ÖZOĞLU BEKIR S. GÜR İPEK COŞKUN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MURAT ÖZOĞLU BEKIR S. GÜR İPEK COŞKUN"

Transkript

1 MURAT ÖZOĞLU BEKIR S. GÜR İPEK COŞKUN SETA

2

3 KÜRESEL EĞİLİMLER IŞIĞINDA TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER

4

5 KÜRESEL EĞİLİMLER IŞIĞINDA TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER MURAT ÖZOĞLU BEKIR S. GÜR İPEK COŞKUN

6 SETA Yayınları XVII I. Baskı : Mart 2012 ISBN : Tasarım Uygulama Baskı İletişim : Merdiven Sanat : Ümare Yazar : Pelin Ofset, Ankara : SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı Nenehatun Caddesi No:66 GOP Çankaya Ankara Tel: (312) Faks: (312) /

7 IÇINDEKILER

8

9 KISALTMALAR LISTESI TABLOLAR ŞEKILLER YÖNETICI ÖZETI SUNUŞ XI XV XIX XXIII XXXV BÖLÜM 1 ARAŞTIRMANIN KONUSU, ÖNEMİ VE YÖNTEMI ARAŞTIRMANIN ÖNEMI ARAŞTIRMANIN YÖNTEMI Odak Grup Görüşmeleri Öğrenci Mülâkatları Kurum Temsilcisi Mülâkatları Veri Analizi Araştırmanın Sınırlılıkları 12 BÖLÜM 2 DÜNYADA ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER KÜRESEL EĞILIMLER NEDEN ULUSLARARASI ÖĞRENCILER? ÜLKE VE ÜNIVERSITE SEÇIMINDE ETKILI ETMENLER 23 VII

10 2.4 UYUM SÜRECINI ETKILEYEN SORUNLAR Dil Yetersizliği Maddi Sorunlar Kültürel Farklılıklar Ayrımcılık ve Irkçılık Uluslararası Öğrencilerin Üzerindeki Baskılar Psikolojik Sorunlar Öğrencilere ve Ülkelerine Göre Farklılaşan Sorunlar 33 BÖLÜM 3 BAZI ÜLKELERİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ POLİTİKALARI AMERIKA BIRLEŞIK DEVLETLERI İNGILTERE KANADA FRANSA ALMANYA YENI ZELANDA AVUSTRALYA GENEL DEĞERLENDIRME 45 BÖLÜM 4 TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER SAYISAL VERILER BURSLU ULUSLARARASI ÖĞRENCILER Büyük Öğrenci Projesi Hükümet Bursları TÜRKIYE DE YAPILAN ARAŞTIRMALAR YASAL DÜZENLEMELER 74 BÖLÜM 5 BULGULAR ODAK GRUP GÖRÜŞMELERI BULGULARI Orta Asya Ülkeleri Odak Grup Görüşmesi Balkan Ülkeleri Odak Grup Görüşmesi Ortadoğu Ülkeleri Odak Grup Görüşmesi 86 VIII

11 5.2 ÖĞRENCI MÜLAKATI BULGULARI Türkiye yi Tercih Etme Nedenleri Tanıtım Faaliyetleri Başvuru Süreci Kayıt ve Öncesi Akademik Süreçler Sosyal Hayat Eğitimi Yarıda Bırakma Nedenleri Türkiye de Eğitimin Sağladığı Avantajlar Öğrencilerin Beklentilerinin Karşılanma Durumu Öğrencilerin Mezuniyet Sonrası Türkiye de Kalma İstekleri KURUM TEMSILCILERI MÜLÂKAT BULGULARI Uluslararasılaşmanın Amacı Tanıtım Sorunu Eşgüdüm Eksikliği Uluslararası Öğrenci Ofisi Eksikliği Öğretim Üyelerinin Olumsuz Yaklaşımı Barınma Sorunu Denklik Sorunu Başörtüsü Yasağı Mezuniyet Sonrası Durum YÖS ün Kaldırılmasının Sorunları Diğer Sorunlar 122 BÖLÜM 6 DEĞERLENDİRME ÖĞRENCILERIN TÜRKIYE YI TERCIH NEDENLERI TANITIM FAALIYETLERI ÖĞRENCILERIN KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR Başvuru Süreci Vize ve Kayıt Süreçleri Akademik Yaşam Sosyal Yaşam Öğrencilerin Baş Edemedikleri Sorunlar 140 IX

12 6.4 TÜRKIYE DE ÖĞRENIM GÖRMENIN AVANTAJ VEYA DEZAVANTAJLARI ÖĞRENCILERIN BEKLENTILERININ KARŞILANMA DURUMU ÖĞRENCILERIN MEZUNIYET SONRASI KALMA İSTEKLERI 142 BÖLÜM 7 ÖNERİLER 145 EKLER 153 EK 1: ÖĞRENCI MÜLAKAT SORULARI 155 EK 2: KURUM TEMSILCILERI MÜLAKAT SORULARI 157 EK 3: YABANCI ÖĞRENCI DEĞERLENDIRME KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELIK 158 EK 4: YURTDIŞINDAN ÖĞRENCI KABULÜNE İLIŞKIN ESASLAR 164 EK 5: TÜRKIYE CUMHURIYETI HÜKÜMETI BURSLARI ŞARTNAMESI VE YERLEŞTIRME TAKVIMI 167 EK 6: TÜRKIYE CUMHURIYETI TARAFIMDAN TÜRK CUMHURIYETLERI İLE TÜRK TOPLULUKLARINDAN GELEN ÖĞRENCILERE YÜKSEK ÖĞRENIM BURSLARI İLE İLGILI ŞARTNAME 171 EK 7: TÜRKIYE CUMHURIYETI TARAFIMDAN TÜRK CUMHURIYETLERI İLE TÜRK TOPLULUKLARINDAN GELEN ÖĞRENCILERE VERILEN LISANSÜSTÜ EĞITIM BURSLARI İLE İLGILI ŞARTNAME 178 KAYNAKÇA 185 X

13 KISALTMALAR LISTESI

14

15 ABD : Amerika Birleşik Devletleri BÖP : Büyük Öğrenci Projesi DAAD : Alman Akademik Değişim Merkezi Deutscher Akademischer Austauschdienst DFİF : Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu GSS : Genel Sağlık Sigortası IEE : Uluslararası Eğitim Enstitüsü Institute of International Education İTÜ : İstanbul Teknik Üniversitesi KKTC : Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti MEB : Milli Eğitim Bakanlığı NAFSA : Uluslararası Eğitimciler Derneği Association of International Educators ODTÜ : Orta Doğu Teknik Üniversitesi OECD : Uluslararası Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı The Organisation for Economic Co-operation and Development ÖSYM : Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi SETA : Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı TCS : Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Toplulukları Sınavı XIII

16 TİKA : Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı TÖMER : Türkçe Dil Öğretim Merkezlerinde UCAS : Üniversite ve Kolejlere Kabul Servisi Universities and Colleges Admissions Service UIS : UNESCO İstatistik Enstitüsü UNESCO Institute for Statistics UNESCO : Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization YÖK : Yükseköğretim Kurulu YÖS : Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı XIV

17 TABLOLAR

18

19 Tablo 1. Yurtdışında en fazla öğrencisi bulunan ülkeler (2008). Tablo 2. Değişik ülkelerdeki uluslararası öğrenci sayıları ve artış oranları (2000, 2009). Tablo 3. Ülkelerin yükseköğretim programlarını İngilizce sunma durumu (2009). Tablo 4. Tablo 5. Tablo 6. Tablo 7. Farklı ülkelerde uluslararası öğrencilerle ilgili izlenen harç politikaları. Uluslararası eğitimde lider ülkeler, önemli aracı kurumları ve tanıtım markaları. Türkiye de öğrenim gören uluslararası öğrencilerin istatistikleri ( ). Uluslararası öğrenci sayısının en yüksek olduğu üniversiteler ( ). Tablo 8. Türkiye de en fazla öğrencisi bulunan ülkeler ( ). Tablo 9. Burslu uluslararası öğrencilere sağlanan burs ve destek miktarları. Tablo 10. BÖP kapsamında gelen uluslararası öğrencilerin dağılımı ( ). Tablo 11. BÖP kapsamında gelen uluslararası öğrencilerin istatistikleri ( ). Tablo 12. BÖP kapsamında gelen uluslararası öğrencilerin ilişik kesme nedenleri. XVII

20 Tablo 13. Hükümet burslusu olarak gelen öğrencilerin istatistikleri ( ). Tablo 14. Orta Asya ülkeleri odak grup görüşmesi katılımcı listesi. Tablo 15. Balkan ülkeleri odak grup görüşmesi katılımcı listesi. Tablo 16. Ortadoğu ülkeleri odak grup görüşmesi katılımcı listesi. Tablo 17. Ankara da yapılan mülakatlara katılan uluslararası öğrencilerin listesi. Tablo 18. İstanbul da yapılan mülakatlara katılan uluslararası öğrencilerin listesi. Tablo 19. Görüşme yapılan kurumların listesi. XVIII

21 ŞEKILLER

22

23 Şekil 1. Uzun vadede uluslararası öğrenci sayısında yaşanan gelişme. Şekil 2. Uluslararası öğrencilerin eğitim gördükleri ülkelere göre dağılımı. Şekil 3. Ülkelerin uluslararası öğrenci payında yaşanan değişim (2000, 2009). Şekil 4. Farklı ülkelerde uluslararası öğrenci oranları (2009). Şekil 5. Türkiye deki uluslararası öğrenci sayısının yıllara göre değişimi ( ). Şekil 6. Türkiye deki üniversitelerin uluslararası öğrenci kontenjanları ( ). Şekil 7. Türkiye deki uluslararası öğrencilerin program bazında dağılımı ( ). Şekil 8. Hükümet bursu öğrenci kontenjanları ( ). Şekil 9. Hükümet bursu kontenjanlarının eğitim seviyesine göre dağılımı ( ). XXI

24

25 YÖNETICI ÖZETI

26

27 ARAŞTIRMANIN KONUSU ve ÖNEMİ 1. Uluslararası öğrenci hareketliliği son yıllarda sürekli artmaktadır. Ülkeler ve yükseköğretim kurumları, daha fazla uluslararası öğrenci çekmek için kıyasıya rekabet etmektedir. 2. Türkiye üniversite sektörü, gerek bilimsel performansı gerek altyapısı itibariyle, bölge ülkeleri arasında lider konumda ve birçok gelişmiş ülkeyle de rekabet edebilecek durumdadır. Türkiye de son yıllarda uluslararası saygınlığını artırmış ve dünyada ve bölgesinde önemli bir güç haline gelmiştir. Bütün bu avantajlarına rağmen, Türkiye nin etkin bir uluslararası öğrenci stratejisine sahip olduğunu söylemek güçtür. Türkiye yükseköğretim sistemi son on yılda yaklaşık iki kat büyümüştür; buna mukabil, uluslararası öğrenci sayısında ciddi bir artış olmamıştır. 3. Son yıllarda bölgesel bir güç haline gelen Türkiye nin, önümüzdeki yıllarda da bu rolünü sürdürebilmesi, iyi yetişmiş bir insan kaynağına sahip olmasına ve diğer ülkelerle derin sosyoekonomik ve kültürel ilişkiler kurmasına bağlıdır. Türkiye nin uluslararası öğrenci sayısını artırması, bu çerçevede oldukça önemlidir. DÜNYADA ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER yılında 1 milyon olan uluslararası öğrenci sayısı, sürekli artarak 2000 yılında 2 milyona, 2009 yılında ise 3,7 milyona ulaşmıştır. XXV

28 KÜRESEL EĞİLİMLER IŞIĞINDA TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER 5. Amerika Birleşik Devletleri (ABD), sayı olarak en fazla uluslararası öğrenci bulunduran, önemli bir cazibe merkezi konumundadır. ABD, bütün uluslararası yükseköğretim öğrencilerinin % 18 ine ev sahipliği yapmaktadır. ABD yi sırasıyla İngiltere (% 10), Avustralya (% 7), Almanya (% 7) ve Fransa (% 6,8) takip etmektedir. Uluslararası öğrencilerin yaklaşık yarısı, bu beş ülkede eğitim görmektedir. 6. Çin Halk Cumhuriyeti, yurtdışına en fazla öğrenci gönderen kaynak ülke konumundadır. Dünyadaki uluslararası öğrencilerin % 15,3 ü Çin Halk Cumhuriyeti ndendir. Çin Halk Cumhuriyeti ni sırasıyla Hindistan (% 5,5), Kore (% 3,5), Almanya (% 2,8) ve Türkiye (% 2,0) takip etmektedir. Bu beş ülkeden yurtdışına yükseköğrenim görmeye giden öğrenciler, toplam uluslararası öğrencilerin yaklaşık %30 unu oluşturmaktadır. 7. Son yıllarda uluslararası öğrenci sayısında yaşanan gelişmeler ülke özelinde incelendiğinde, uluslararası öğrenciler için cazip imkânlar sunan yeni aktör ülkelerin ortaya çıktığı görülmektedir. Örneğin, 2000 yılından 2009 yılına kadar geçen süre zarfında ABD nin pazar payı, % 23 seviyesinden % 18 seviyesine gerilemiştir. Benzer şekilde, Almanya ve İngiltere nin pazar payları sırasıyla % 2 ve % 1 oranlarında azalmıştır. Diğer taraftan, Avustralya, Kore ve Yeni Zelanda nın payları yaklaşık % 1 oranında artmıştır. En yoğun artış ise % 2 lik oranla Rusya da yaşanmıştır. Bütün bu gelişmelere karşın, Türkiye nin zaten düşük olan uluslararası öğrenci payı, daha da gerilemiş ve % 0,9 seviyesinden % 0,6 seviyesine düşmüştür. 8. Uluslararası öğrencilerin en yoğun olduğu yükseköğretim sistemleri sırasıyla Avustralya, İngiltere, Avusturya, İsviçre ve Yeni Zelanda dır. Avustralya, Avusturya, Belçika, Kanada, Yeni Zelanda, İngiltere ve ABD de doktora ve sonrası ileri düzey araştırma programlarında uluslararası öğrenci oranı % 20 lerin üzerine çıkmaktadır. 9. Uluslararası öğrenciler, genç nüfusun az olduğu gelişmiş ülkeler başta olmak üzere birçok ülkede, ekonomik kalkınmaya ve uluslararası rekabet gücüne büyük katkı sağlayan insan kaynağı XXVI

29 YÖNETICI ÖZETI olarak değerlendirilmektedir. Gelişmiş ülkeler, bilim ve teknolojideki lider konumlarını, farklı ülkelerden gelip kendi ülkelerinde yetişen ve daha sonra kapsayıcı vize ve göç politikaları sayesinde ilgili ülkede çalışmaya devam eden yetenekli bilim adamlarına bağlamaktadır. 10. İnsan kaynağı olarak sağladıkları katkılara ek olarak, uluslararası öğrenciler, hem ödedikleri öğrenim ücretleriyle hem de konaklama, seyahat ve gündelik ihtiyaçlarını gidermek için aile fertleri ile birlikte yaptıkları harcamalarla, bulundukları ülkenin ekonomisine doğrudan katkı sağlamaktadır. 11. Uluslararası öğrenci dolaşımı, ülkeler ve kültürler arasında karşılıklı anlayışı, işbirliğini ve dayanışmayı artırdığından önemli bir dış politika ve kamu diplomasisi aracı olarak değerlendirilmektedir. 12. Uluslararası öğrenciler ülke tercih ederken en fazla şu hususları göz önünde bulundurmaktadır: (i) tercih edilecek ülkenin sunduğu eğitimin kalitesi, uluslararası tanınırlığı, dili ve maliyeti; (ii) ülkedeki genel yaşam maliyeti; (iii) ülkenin öğrencilik sürecinde ve mezuniyet sonrası öğrencilere sağladığı istihdam olanakları ve (iv) ülkenin vize işlemlerinde sağladığı kolaylık. 13. Gidilecek ülkenin coğrafi yakınlığı, ülkeler arasındaki geleneksel bağlar, gidilecek ülkede akraba veya arkadaşların bulunması, ülkelerin ikili anlaşmalar çerçevesinde sağladığı burs olanakları ve ülkelerin veya yükseköğretim kurumlarının yaptıkları tanıtım faaliyetleri, öğrencilerin tercihini etkileyen diğer etmenlerdir. 14. Öğrenim gördükleri ülkenin konuşma dilini veya eğitim dilini yeterli düzeyde bilmeyen uluslararası öğrencilerin, birçok sorunla karşılaştığı tespit edilmiştir. Bu sorunların başında akademik başarısızlık gelmektedir. Ayrıca, yabancı dil konuşmakta güçlük çeken öğrencilerin, gündelik yaşamda insanlarla ilişki kurmakta ve arkadaş edinmekte zorlandıkları, bunun ise öğrencilerin sosyal ve kültürel adaptasyon sürecini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Bununyanı sıra uluslararası öğrencilerin gittikleri ülkelerde karşı karşıya kaldıkları ayrımcı, dışlayıcı veya ırkçı yaklaşımlar, öğrencilerin uyum süreçlerini ve ruh sağlığını negatif XXVII

30 KÜRESEL EĞİLİMLER IŞIĞINDA TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER etkilemektedir. Uluslararası öğrencilerin sıklıkla karşılaştıkları ve yaşam streslerini artıran bir diğer önemli sorun ise maddi sıkıntılardır. BAZI ÜLKELERİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ POLİTİKALARI 15. Elinizdeki raporda, uluslararası öğrencilerin yükseköğretim için en fazla tercih ettikleri ülkeler olan ABD, Almanya, Avusturya, Fransa, İngiltere, Kanada ve Yeni Zelanda nın izledikleri uluslararası öğrenci politikaları incelenmiştir. 16. Söz konusu ülkeler, tanıtım ve güvenilir bilgi sunma amacıyla bir marka oluşturmuş ve bilgiye kolay erişim için çok dilli ve kapsamlı bir internet sitesi hizmete sunmuştur. Bu ülkelerde uluslararası eğitim, kültürel, yasal, siyasal/diplomatik ve ekonomik boyutları ile birlikte ele alınmaktadır. Hemen hemen bütün ülkelerde, uluslararası öğrencilere mezun olduktan sonra çalışma izni ve vatandaşlığa geçiş hakkı tanınmaktadır. TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER yılı itibariyle Türkiye de yaklaşık 26 bin uluslararası öğrenci yükseköğretime devam etmektedir. Bu sayı, uluslararası eğitimde lider konumdaki ülkelerde öğrenim gören uluslararası öğrenci sayısı ile kıyaslandığında oldukça düşüktür. Bununla birlikte, Türkiye deki uluslararası öğrenci sayısında özellikle son üç yıldır yaşanan artış, kayda değerdir yılından 2010 yılına kadar uluslararası öğrenci sayısında % 56 lık bir artış gerçekleştirilmiştir. 18. Türkiye ye küresel düzeyde uluslararası öğrenci dolaşımında ön plana çıkan kaynak ülkelerden (ör. Çin, Hindistan, Kore, Almanya, Fransa ve Rusya) ziyade yakın coğrafyadaki ülkelerden öğrenci gelmesi, Türkiye nin uluslararası öğrenci profilinin diğer gelişmiş ülkelerden farklı olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye deki uluslararası öğrencilerin büyük bir kısmı, komşu ülkelerden ya da Türkiye ile tarihsel veya kültürel bağları bulunan ülkelerden gelmektedir. XXVIII

31 YÖNETICI ÖZETI 19. Türkiye de uluslararası öğrencilere genel olarak üç farklı kanaldan burs sağlanmıştır: Büyük Öğrenci Projesi (BÖP) kapsamında sağlanan devlet bursları, Bakanlıklarca veya farklı devlet kurumlarınca sağlanan hükümet bursları ve çeşitli vakıf/derneklerce sağlanan özel burslar. Burslu öğrencilerin bütün uluslararası öğrenciler içindeki payının % 40 civarında olduğu tahmin edilmektedir. 20. BÖP ün başladığı andan itibaren, Türkiye ye gelen 32 bin öğrenciden sadece i mezun olmuştur. Mezuniyet oranının oldukça düşük olması, BÖP ün verimliliği hakkında ciddi kaygı uyandırmaktadır. BULGULAR VE DEĞERLENDİRME 21. Araştırma kapsamında, odak grup görüşmeleri ve derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Odak grup görüşmeleri Orta Asya, Balkanlar ve Ortadoğu olarak üç ayrı bölgeden Türkiye ye yükseköğrenim görmeye gelen uluslararası öğrencilerle gerçekleştirilmiştir. Öğrenci mülakatları, odak grup görüşmelerinden elde edilen temalara dayalı olarak oluşturulan sorular ışığında gerçekleştirilmiştir. Öğrenci mülakatlarına katılan öğrenciler, kartopu örneklemesi ile en fazla uluslararası öğrenci bulunduran Ankara ve İstanbul illerindeki öğrenciler arasından seçilmiştir. Bu verilere ek olarak, kamu kurumları, üniversiteler ve elçilik temsilcileriyle derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. 22. Araştırmada Türkiye nin uluslararası öğrenciler açısından avantajlı ve cazip yönlerinin belirlenmesi amacıyla uluslararası öğrencilere Türkiye yi tercih etme nedenleri sorulmuştur. Öğrencilerin Türkiye yi tercih ederken; eğitim kalitesi, eğitim ve yaşam maliyeti, burs olanakları, Türkiye nin kültürel, dinî veya etnik yapısı ile kendi ülkelerinde faaliyet gösteren Türk okullarında çalışan yetkililerin tavsiyeleri gibi etmenleri göz önünde bulundurdukları tespit edilmiştir. 23. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde, Türkiye de sunulan eğitim imkânlarının yeterince ve etkili bir şekilde tanıtılamadığı ve XXIX

32 KÜRESEL EĞİLİMLER IŞIĞINDA TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER bu durumun uluslararası öğrenci politikası bağlamında Türkiye nin en önemli eksiklerinden birisi olduğu tespit edilmiştir. Kurum temsilcileri ile yapılan görüşmelerde de, tanıtımın yetersiz olduğu ortak bir görüş olarak ortaya çıkmıştır. 24. Başvuru aşamasında bazı sorunlar yaşadıklarını belirten öğrencilerin yanıtlarından, sorunların genellikle yetersiz/yanlış bilgilendirmeye bağlı olarak yaşandığı anlaşılmaktadır. Sadece birkaç öğrenci vize ile ilgili sorun yaşadığını ve sorunun bekleme süresi ile ilgili olduğunu belirtmiştir. 25. Uluslararası öğrencilerin önemli bir kısmının derslerde ve akademik süreçlerde zorlandıkları ve bu sorunun birbirleri ile etkileşim halinde olan farklı etmenlere bağlı olarak geliştiği ortaya çıkmıştır. Yabancı bir dilde eğitim görmenin (Türkçe veya İngilizce) öğrencilerin derslerde zorlanmasının en önemli nedeni olduğu tespit edilmiştir. Türkçe ya da İngilizceleri yetersiz olduğu için, öğrencilerin özellikle ilk yıllarda dersleri anlamakta, ödevleri yapmakta, sınavlarda ve hocalarla iletişim kurmakta zorlandıkları ortaya çıkmıştır. 26. Uluslararası öğrencilerin Türkiye den genel olarak memnun oldukları tespit edilmiştir. Ancak, öğrencilerin bazıları, sosyal hayatta çok kullanılmış birtakım sorunlar yaşadıklarını belirtmiştir. Bu sorunlar beş başlıkta toplanmıştır: kültürel farklılıktan kaynaklanan sorunlar, dile bağlı sorunlar, konaklama, sağlık sigortası ve maddi sorunlar. 27. Uluslararası öğrencilerin eğitimlerini yarıda kesip ülkelerine geri dönmelerine veya dönmek istemelerine neden olan etmenlerin başında maddi sıkıntılar gelmektedir. Özellikle, 2010 yılında harçların artırılması sonucu harç parasını yatıramadığı için ülkesine geri dönen öğrencilerin olduğu tespit edilmiştir. Eğitim sistemine adapte olamamak, ailevi sorunlar, farklı nedenlerden ötürü beklentilerinin karşılanmaması ve uluslararası öğrencilerle ilgili işlemlerde izlenen aşırı bürokrasi gibi sorunlar da diğer etmenlerdir. 28. Öğrencilere göre, Türkiye de yükseköğrenim görme, kendilerine saygınlık kazandırmakta ve dolayısıyla kendi ülkelerinde, XXX

33 YÖNETICI ÖZETI özellikle özel şirketlerde etkin pozisyonlarda, iş bulma kolaylığı sağlamaktadır. Avantajların yanında, Türkiye de yükseköğrenim görmenin, Türkiye den (bütün üniversitelerden veya bazı üniversitelerden) alınan diplomaların denkliğinin verilmemesine veya zor verilmesine bağlı olarak, bazı ülkelerde öğrenciler açısından dezavantaj oluşturduğu tespit edilmiştir. 29. Öğrencilerin Türkiye ile alakalı beklentilerinin büyük oranda gerçekleştiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan, bazı öğrencilerin özel beklentilerinin olmadığı, bazılarınınsa barınma, eğitim sistemi, kültür ve inanç ile alakalı beklentilerinin gerçekleşmediği tespit edilmiştir. 30. Uluslararası öğrencilerin genel kanaati, Türkiye de kalmanın oldukça zor ve bürokratik engellerle dolu bir süreç olduğu yönündedir. Buna rağmen, bazı öğrenciler, mezuniyet sonrası tanınan sürenin uzatılması durumunda kalmak istediklerini, bazıları ise iş imkânı buldukları takdirde kalmak istediklerini belirtmiştir. ÖNERİLER 31. Türkiye de yükseköğrenim görmek isteyen öğrencilere yönelik yapılan tanıtım ve danışmanlık hizmetlerinin artırılması gereklidir. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, Türkiye deki üniversiteler de tanıtım süreçlerine daha fazla müdahil olmalıdır. Üniversitelerin daha fazla uluslararası öğrenci çekmek amacıyla yapacakları tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin, hükümet tarafından ihracat desteği kapsamına alınması ve tanıtım giderlerinin yarısının karşılanması, üniversiteler tarafından büyük bir avantaja dönüştürülebilir. 32. Uluslararası öğrenciler tarafından cazip bulunan Türkiye de sunulan eğitimin kalitesi, Türkiye deki eğitim ve yaşam maliyetinin alternatif ülkelere göre düşük olması ve Türkiye nin kültürel, dinî veya etnik yapısı gibi etmenler tanıtımda ön plana çıkarılmalıdır. Dahası, Türkiye ve üniversiteler hakkındaki eksik ya da yanlış bilgileri izale etmek için, etkin bir kamu diplomasisine ihtiyaç var- XXXI

34 KÜRESEL EĞİLİMLER IŞIĞINDA TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER dır. Türkiye deki eğitimin niteliği ve akademik ortamın özgürlüğü (bu çerçevede, üniversitelerde artık başörtüsü yasağının olmadığı) vurgulanmalıdır. 33. Tanıtım, müfredat geliştirme, uluslararası öğrenci destek hizmetleri ve üniversite personelinin eğitimi gibi birçok farklı konuda üniversitelerin uluslararasılaşmaları desteklenmelidir. 34. Yabancı Öğrenci Sınavı (YÖS) nın ve merkezi yerleştirmenin kaldırılması sonrasında, uluslararası öğrenciler için karmaşık ve pahalı bir hal alan başvuru süreci sadeleştirilmelidir. Başvuru işlemleri için, İngiltere de UCAS ya da Amerika da The Common Applications örneklerinde olduğu gibi, merkezi, çok dilli ve çevrimiçi bir başvuru sistemi kurulmalı ve başvurular bu sistem üzerinden alınmalıdır. Bu sistem sayesinde, üniversiteler öğrenci seçerken kendi ölçütlerini koyarken, öğrenci tek bir web sitesi üzerinden bütün başvuru işlemini tamamlayacaktır. Uluslararası öğrenciler, tek tek üniversitelere başvuru yapmak zorunda kalmayacaklarından dolayı, başvuru sürecinde daha rahat edecektir. Buna ek olarak, öğrencilerin bütün üniversiteler hakkında detaylı ve güvenilir bilgiye web ortamında tek bir adresten erişmesi, öğrencilerin sıklıkla dile getirdiği yetersiz ya da yanlış bilgilendirme sorununa çözüm getirecektir. Ayrıca, bu sistem merkeziyetçi yapının güvenilirlik, erişilebilirlik, kolaylık ve ekonomikliği ile üniversitelerin kabul ölçütlerini kendilerinin belirlemesi inisiyatifini birleştirme potansiyeline sahip olacaktır. 35. YÖS ün kaldırılması sonrasında, başvuruların değerlendirilmesinde ortaya çıkan karmaşıklığın ortadan kaldırılması için, öğrenci seçiminde YÖS benzeri merkezi bir sınav tekrar hayata geçirilmelidir. Ancak bu sınav, farklı ülkelerde ve farklı dillerde yapılabilir. 36. Üniversitelerde, sadece ERASMUS öğrencilerine değil, tüm uluslararası öğrencilere hizmet sunacak ofisler kurulmalıdır. Bu ofisler, öğrencilere hem akademik hem de sosyal destek sunmalıdır. 37. Uluslararası öğrencilere, Türkiye ye geldikleri ilk günlerde, kayıt ve ikamet işlemleri gibi resmi süreçlere ve barınma, ulaşım, ha- XXXII

35 YÖNETICI ÖZETI berleşme ve sosyal ilişkiler gibi günlük yaşama ilişkin bir alıştırma (oryantasyon) eğitimi sunulmalıdır. 38. Uluslararası öğrencilerin Türkiye ye gelişlerini ve Türkiye deki süreçlerini kolaylaştırmak için başvuru, vize ve ikamet gibi bürokratik süreçler mümkün olduğu kadar sadeleştirilmeli ve kolaylaştırılmalıdır. 39. Özellikle kendi imkanları ile gelen uluslararası öğrencilerin yaşadığı maddi sorunları çözmek için, gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, bu öğrencilerin eğitimleri süresince, kampus içinde veya dışında, yarı-zamanlı olarak çalışmalarına imkân sağlayacak düzenlemeler yapılmalıdır. 40. Devlet yurtlarında kalan hem ulusal hem de uluslararası öğrencilerin sorunları (odaların kalabalık olması, hijyen sorunu, gürültü, vb.) gerçekçi bir şekilde tespit edilmeli ve çözüme kavuşturulmalıdır. 41. Burslu öğrencilerin akademik ilgi alanları ile yerleştirildikleri programlar arasındaki uyuşmazlıkların çözümü için, kontenjanların alan/bölüm bazında dağılımı ve öğrenci yerleştirme süreçleri yeniden gözden geçirilmelidir. 42. Türkiye de çalışmak isteyen başarılı öğrencilerin, çalışma hayatına geçiş süreci kolaylaştırılmalı ve bu süreci Türkiye den takip etmesine imkân verilmelidir. Ayrıca, mezun öğrencilerle özelikle burslu olarak öğrenim görenlerin ilişkileri koparmamak için sağlıklı işleyen bir mezun takip sistemi kurulmalı ve mezunların birbirleriyle rahatlıkla iletişim kurabilecekleri (çevrimiçi veya yüz-yüze) ortamlar geliştirilmelidir. 43. Türkiye den alınan diplomaların denkliğiyle ilgili sorun yaşanan ülkelerle diplomatik kanallarla görüşülmeli ve denklik sorunu çözülmelidir. XXXIII

36

37 SUNUŞ

38

39 Uluslararası öğrenci dolaşımı, ülkelere ve yükseköğretim kurumlarına sağladığı sosyal, kültürel, ekonomik ve politik katkıları nedeniyle, başta gelişmiş ülkeler olmak üzere tüm dünyada önemli bir konu olarak ele alınmaktadır. Gelişmiş birçok ülkenin, dünyanın farklı yerlerinden kabul ettikleri yetenekli öğrencileri, nitelikli insan kaynağı/bilim adamı olarak ülkelerine kazandırdıkları ve bu sayede ekonomilerini ve bilimsel araştırma kapasitelerini sürekli canlı tuttukları gözlemlenmektedir. Dahası, uluslararası öğrenci dolaşımı, birçok ülke tarafından önemli bir dış politika ve kamu diplomasisi aracı olarak değerlendirilmektedir. Son yıllarda yükseköğretim sektöründe yaşanan nicel ve nitel gelişmeler sayesinde, Türkiye yükseköğretimi önemli ilerlemeler kaydetmiş ve birçok gelişmiş ülkeyle rekabet edebilecek duruma gelmiştir. Gelişmeler sadece yükseköğretimle de sınırlı kalmamıştır. Ekonomiden dış politikaya kadar birçok alanda kaydedilen ilerlemeler, Türkiye nin uluslararası saygınlığını artırmış ve Türkiye yi dünyada ve bölgesinde önemli bir güç haline getirmiştir. Bütün bu gelişmelere paralel olarak, Türkiye nin uluslararası öğrenci sayısı artmış olsa da, uluslararası öğrenci oranı, gelişmiş birçok ülkenin çok altında kalmıştır. Elinizdeki araştırma raporu, son yıllarda giderek bölgesel bir güç haline gelen Türkiye nin, önümüzdeki yıllarda bu rolünü daha etkin bir şekilde sürdürebilmesi için kapsamlı bir uluslararası öğrenci stratejisi izlemesi gerektiği varsayımı ile hazırlanmıştır. Raporda öncelikle, XXXVII

40 küresel ve ulusal boyutta uluslararası öğrencilerle ilgili yaşanan gelişmelere ve farklı ülkelerce izlenen politikalara yer verilmiştir. Mülakatlara dayalı olarak, Türkiye de yükseköğrenim gören uluslararası öğrencilerin tecrübeleri ve karşılaştıkları sorunlar tespit edilmiş ve sonrasında tespit edilen bu sorunların çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur. Sayın Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile YÖK Başkanları Yusuf Ziya Özcan ve Gökhan Çetinsaya, Türkiye de yükseköğretimin daha fazla uluslararasılaştırılması gerektiğini çeşitli vesilelerle belirtmişlerdir. Benzer şekilde, hükümet uluslararasılaşmaya önem vermiş ve bu konuya ayırdığı kaynakları artırmıştır. Bu araştırma raporunun, uluslararasılaşma konusunda yürütülen çalışmalara büyük katkısı olacağını umuyorum. Çalışmanın tamamlanmasında yazarlara yardımcı olan Murat Öztürk, Müberra Görmez, Zafer Çelik ve Zehra Senem Demir e teşekkür ediyorum. Taha Özhan Başkan SETA XXXVIII

41 BÖLÜM 1 ARAŞTIRMANIN KONUSU, ÖNEMİ VE YÖNTEMİ

42

43 Dünyanın ilk akademi, medrese ve üniversitelerinden itibaren günümüze değin öğrenciler ve öğretim elemanları, nitelikli bir eğitim için kendi ülkeleri dışındaki kurumlarda eğitim almaya değer atfetmişlerdir. Son yıllarda belirgin bir şekilde artış gösteren uluslararası öğrenci hareketliliği, hem kalite açısından hem de ekonomi açısından, dünya yükseköğretim alanında her geçen gün giderek daha da önemli hale gelmektedir. Başta gelişmiş ülkeler olmak üzere, birçok ülke ve bu ülkelerdeki yükseköğretim kurumları, farklı motivasyonlarla daha fazla uluslararası öğrenci çekmek için kıyasıya rekabet etmekte ve bu konuyu önemli bir politika alanı olarak ele almaktadır. Avrupa Birliği gibi uluslararası kurumlar da uluslararasılaşmaya ilişkin bir takım hedefler koymaktadırlar (The Council of the European Union, 2011; Wächter, 2011). Öğrenciler daha iyi bir iş, statü ve gelecek beklentileriyle, yurtdışında eğitim almayı önemsemektedirler. Bu gelişmelere bağlı olarak, kendi ülkeleri dışında yükseköğrenim gören uluslararası öğrencilerin sayısı, son on yılda neredeyse iki kat artmış ve günümüzde 3,5 milyonun üzerine çıkmıştır (OECD, 2011). Türkiye deki yükseköğretim kurumlarında uluslararası öğrencilerin eğitim görmesi, oldukça köklü bir geleneğe dayanmaktadır. Cumhuriyet in kuruluşundan sonra da, sayıları fazla olmasa bile, yükseköğretim kurumlarımızda uluslararası öğrencilerin öğrenim gördüğü bilinmektedir. Uluslararası öğrencilerle ilgili ilk kanuni düzenleme 1983 yılında çıkarılmasına karşın, uluslararası öğrenci konusu, Türkiye de özellikle 1990 lı yılların başından itibaren Türkî Cumhuri- 3

44 KÜRESEL EĞİLİMLER IŞIĞINDA TÜRKİYE DE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER yetlerin bağımsızlıklarına kavuşmasına müteakiben öncelikli bir politika alanı olarak ele alınmaya başlanmıştır. Ne var ki, o yıllardan itibaren yükseköğretim kurumlarımızda kayıtlı uluslararası öğrenci sayısında yaşanan iniş ve çıkışlar, bu konuda izlenen politikaların istikrarlı olmadığını göstermektedir lı yılların ortalarında 16 bin uluslararası öğrenci ülkemizde eğitim görmekteyken, öğrenci sayısı önce artmış sonra azalarak 2000 li yılların ortalarına doğru 14 binlere gerilemiş, son yıllarda tekrar artmaya başlamış ve 2010 yılında 26 bin seviyesine çıkmıştır (bk. Bölüm 4.1). Uluslararası öğrenci sayısının dünya genelinde sürekli ve istikrarlı bir şekilde arttığı göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye nin uluslararası öğrenci konusunda, küresel rekabete ayak uydurabildiği henüz söylenemez. Türkiye nin yurtdışında yükseköğretim gören yaklaşık 65 bin öğrencisi vardır. Bu rakamla Türkiye, yurtdışına en fazla öğrenci gönderen ilk beş ülke arasındadır. Buna mukabil, Türkiye de halen okuyan uluslararası öğrenci sayısı yaklaşık 26 bin civarındadır. Türkiye de yükseköğrenim gören uluslararası öğrencilerin sayısı gelişmiş ülkelerle kıyaslanamayacak derecede azdır. ABD, İngiltere, Avustralya, Almanya ve Fransa toplamda bütün uluslararası öğrencilerin yarısına ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye deki uluslararası öğrenciler ise bütün uluslararası öğrencilerin % 1 ini dahi teşkil etmemektedir (bk. Bölüm 2.1). Her ne kadar son yıllarda Türkiye de okuyan uluslararası öğrenci sayısında bir artış olsa da, gerek kurum sayısındaki gerekse de kontenjanlardaki artış dikkate alındığında, Türkiye yükseköğretim sistemindeki muazzam büyüme karşısında, Türkiye deki uluslararası öğrenci sayısının toplam öğrenci sayısına oranı neredeyse yarıya düşmüştür (bk. Bölüm 4.1). Bu tabloya bakıldığında, dünyada itibarı artan ve yükseköğretim sistemi her geçen gün olgunlaşan bir Türkiye nin, uluslararası öğrenci sayısı açısından Türkiye nin potansiyelini ne derece değerlendirdiği meçhuldür. Bu araştırma, uluslararası öğrencilere ilişkin küresel eğilimler ve bazı ülkelerin politikalarının değerlendirilmesi ışığında, Türkiye de yükseköğrenim gören uluslararası öğrencilerin başvurudan mezuniyete kadar geçen farklı süreçlerde yaşadıkları tecrübeleri tespit etmeyi ve buna bağlı olarak ülkemizdeki uluslararası öğrenci sayısını artırmak için izlenmesi gereken politikaları belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Türkiye ye özellikle lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim yapmak amacıyla gelen uluslararası öğrencileri kapsamaktadır. Bu 4

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ Yüksek Öğretim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Fakültesi 2 Giriş Dünyadaki hızlı

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu Toplantısı TOBB Plaza da

Detaylı

İKTİSADİ ve İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ

İKTİSADİ ve İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ Öğrenci Odaklı Üniversite Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi ve FATÜBAT tarafından düzenlenen 3. Uluslararası Öğrenci Kongresi ni onurlandırmanızı diler, saygılar sunarım. Prof. Dr. M. Ramazan YİĞİTOĞLU

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI KOORDİNATÖRLÜĞÜ

MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI KOORDİNATÖRLÜĞÜ MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI KOORDİNATÖRLÜĞÜ Mevlana Değişim Programı Nedir? Küreselleşen dünyada herhangi bir coğrafi ve etnik sınır olmaksızın diploma denkliği

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI

HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılında % 7,3 oranında bir artışla kapanmış ve 2,4 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. 2015 yılında ise halı ihracatımız bir önceki yıla kıyasla

Detaylı

eğitim öğretim yılı için Yükseköğretim Kurulu nun aldığı karalar aşağıdaki gibidir;

eğitim öğretim yılı için Yükseköğretim Kurulu nun aldığı karalar aşağıdaki gibidir; MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI 2017-2018 DÖNEMİ BAŞVURULARI Mevlana Değişim Programı, Yüksek Öğretim Kurumu tarafından yürütülen, Türk üniversiteleri ile yabancı yükseköğretim kurumları arasında öğrenci ve öğretim

Detaylı

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU İki metal parçayı ısıl yolla birleştirme işleminde kullanılan kaynak makine ve malzemeleri, üretim sanayinde önemli bir paya sahiptir. Geliştirilen her teknolojik malzemenin

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER AKADEMİSİ 2016 SETA ANKARA SETA SİYASET, EKONOMİ VE TOPLUM ARAŞTIRMALARI VAKFI.

ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER AKADEMİSİ 2016 SETA ANKARA SETA SİYASET, EKONOMİ VE TOPLUM ARAŞTIRMALARI VAKFI. 2016 SETA ANKARA ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER AKADEMİSİ SETA SİYASET, EKONOMİ VE TOPLUM ARAŞTIRMALARI VAKFI Nene Hatun Cad. No: 66 GOP 06700 Çankaya, Ankara, TÜRKİYE Tel: +90 312 551 21 00 Faks: +90 312 551

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU 18-20 Haziran 2009 İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ 1 İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi 57 ülkeye yönelik düzenlenen İslam Ülkelerinde Mesleki ve Teknik Eğitim Kongresi 18-20 Haziran

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

ATILIM ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI ÖĞRENCİ KABULÜNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR YÖNERGESİ

ATILIM ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI ÖĞRENCİ KABULÜNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR YÖNERGESİ (21.03.2017 gün ve 04 sayılı Senato Kararı) ATILIM ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI ÖĞRENCİ KABULÜNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1-(1) Bu yönergenin

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI

MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI Yrd. Doç. Dr. Erdem ÖZLÜK erdem.ozluk@yok.gov.tr Sunum Planı 1.Mevlana Değişim Programı 2.Mevlana Değişim Programı nın Amacı 3.Mevlana Öğrencisi 4.Diğer

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015 ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015 2014-2015 ÖĞRETİM YILI ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ BAŞVURU KILAVUZU SON BAŞVURU TARİHİ 30 MART 2015 1 Erasmus Stajı Nedir? Staj, bir yararlanıcının programa katılan

Detaylı

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Seramik sektörünün en

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN YILI MAYIS AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı mayıs ayında, Türkiye

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİLERİN KABUL VE KAYIT ESASLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BARTIN ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİLERİN KABUL VE KAYIT ESASLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar BARTIN ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİLERİN KABUL VE KAYIT ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu Yönerge, üniversitenin yabancı uyruklu öğrenci kontenjanına

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU

İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri, doğrudan hizmet ihracatını gerçekleştirmenin yanısıra, mal ve servis ihraç eden birçok sektörün yeni pazarlar bulmasına

Detaylı

MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI

MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI Gel, gel, ne olursan ol yine gel, ister kafir, ister mecusi, ister puta tapan ol yine gel, bizim dergahımız, ümitsizlik dergahı değildir, yüz kere tövbeni bozmuş olsan da yine

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU Bu çalışmada beton santrali sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. GTIP GTIP TANIMI 847431 BETON/HARÇ KARIŞTIRICILAR 847490

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

Eğitimde en pahalı ülke ABD en ucuz Kazakistan

Eğitimde en pahalı ülke ABD en ucuz Kazakistan On5yirmi5.com Eğitimde en pahalı ülke ABD en ucuz Kazakistan Yurt dışında eğitimin en pahalı adresi yıllık 38 bin dolar ile Amerika, en ucuzu ise 4 bin 500 dolarla Kazakistan oldu. Yayın Tarihi : 12 Temmuz

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Eylül Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Eylül Ayı İhracat Bilgi Notu 2016 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Eylül Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2016 YILI EYLÜL AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016 yılı

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu 2017 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2017 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Aralık Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı Aralık ayında, Türkiye nin

Detaylı

T. C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi

T. C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi İçindekiler 1.... 2 1.1. Yapılan Ülkeler... 4 1.2. 'ın En Büyük Partneri: Irak... 5 1.3. Ürünleri... 6 2. İthalat... 8 2.1. İthalat Yapılan Ülkeler... 9 2.2. İthalat Ürünleri... 10 3. Genel Değerlendirme...

Detaylı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Çankırı Yatırım Destek Ofisi Ara Faaliyet Raporu 01.01.2011 30.06.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR LİSTESİ... ii 1. Çankırı Yatırım Destek Ofisine İlişkin

Detaylı

İLAN TARİHİ 3 Mart 2014. SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014

İLAN TARİHİ 3 Mart 2014. SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014 2013-2014 ÖĞRETİM YILI ERASMUS ÖĞRENCİ STAJ HAREKETLİLİĞİ BAŞVURU DUYURUSU İLAN TARİHİ 3 Mart 2014 SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014 Erasmus Stajı Nedir? Staj (yerleştirme), bir yararlanıcının programa

Detaylı

ÜRETİM REFORM PAKETİNDE YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU İLE İLGİLİ MADDELERİN AÇIKLAMALARI

ÜRETİM REFORM PAKETİNDE YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU İLE İLGİLİ MADDELERİN AÇIKLAMALARI ÜRETİM REFORM PAKETİNDE YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU İLE İLGİLİ MADDELERİN AÇIKLAMALARI 1) KALİTE KURULU Gelişmiş ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarının çıktı odaklı kalite süreçleri değerlendirmesi idari ve mali

Detaylı

Beyin Gücünden Beyin Göçüne...

Beyin Gücünden Beyin Göçüne... On5yirmi5.com Beyin Gücünden Beyin Göçüne... Beyin göçü, yıllardır pek çok ülkenin kan kaybı... Peki gençler neden ülkelerini tekederler? Hangi sebepler ülkelerin beyin gücünü kaybetmesine sebep olur?

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

5. BÖLÜM: BULGULAR Yerleşik Yabancılara Yönelik Bulgular

5. BÖLÜM: BULGULAR Yerleşik Yabancılara Yönelik Bulgular 5. BÖLÜM: BULGULAR Bu bölümde proje süresince belirlenmiş hedefler ışığında ulaşılan bulgulara yer verilmiştir. Bulgular, yerleşik yabancılar ve halk kütüphaneleri olmak üzere iki farklı bölümde sunulmuştur.

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE İKTİSAT BÖLÜMÜ

MARMARA ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE İKTİSAT BÖLÜMÜ MARMARA ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE İKTİSAT BÖLÜMÜ Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İngilizce İktisat Bölümü Anadoluhisarı Kampüsü 34810 Beykoz İstanbul Tel: (+90) 216 308 22 26 pbx

Detaylı

AĞAÇ İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

AĞAÇ İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU AĞAÇ İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU Bu çalışmada ağaç işleme makineleri sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. 8465 GTIP GTIP TANIMI Ağaç, mantar, kemik,

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu 2016 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2016 YILI KASIM AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016 yılı

Detaylı

2017 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU

2017 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU 2017 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2017 MAYIS / TÜRKİYE

Detaylı

MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ KABUL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ KABUL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ KABUL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, Maltepe Üniversitesi bünyesindeki

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi 1. Masa başı araştırmasında. Masa başı araştırmasında şu soruların cevabını vermeliyiz;

Detaylı

Organizasyonumuz T.C. Ekonomi Bakanlığı alım heyeti destek programı kapsamında,

Organizasyonumuz T.C. Ekonomi Bakanlığı alım heyeti destek programı kapsamında, Evrensel Pazarın Yenilikçi Yüzleri Selen Kongre Organizasyon ve Turizm Şti. tarafından düzenlenen Uluslararası Eczacılık Ürünleri Buluşması 2017 nin proje başlangıcından itibaren 30 un üzerinde ilaç ve

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Ekim Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Ekim Ayı İhracat Bilgi Notu 2016 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Ekim Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2016 YILI EKİM AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016 yılı

Detaylı

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT...

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT... İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT... 9 EV TEKSTİLİ SEKTÖR RAPORU Ekonomik Araştırmalar ve Dış Ticaret Müdürlüğü

Detaylı

TÜRKİYE SAVUNMA SANAYİ MECLİS TOPLANTISI RAPORU

TÜRKİYE SAVUNMA SANAYİ MECLİS TOPLANTISI RAPORU TÜRKİYE SAVUNMA SANAYİ MECLİS TOPLANTISI RAPORU Toplantı Gündemi 1. Açılış Konuşması (Meclis Başkanı Sn. Yılmaz KÜÇÜKSEYHAN tarafından) 2. 2016 Yılı Türk Savunma ve Havacılık Sanayii Performansı Sunumu

Detaylı

AVRUPA DA HİBE DESTEKLİ STAJ DUYURUSU

AVRUPA DA HİBE DESTEKLİ STAJ DUYURUSU AVRUPA DA HİBE DESTEKLİ STAJ DUYURUSU Erasmus+ Programı dâhilinde, Ankara Ticaret Odası Koordinatörlüğünde 12 Üniversitenin katılımıyla oluşan Yeni İş Tecrübeleri için Ankara Konsorsiyumu (YİTAK) Projesi,

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Haziran Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Haziran Ayı İhracat Bilgi Notu 2016 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Haziran Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2016 YILI HAZİRAN AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu 1.Projenin tanıtımı SGSCC projesi Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme Projesi olup, 7 farklı Avrupa Birliği Ülkesinin katılımı ile yürütülmektedir. Bu ülkeler Belçika, Bulgaristan,

Detaylı

İLAN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNDEN

İLAN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNDEN İLAN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNDEN Üniversitemiz Eğitim Bilimleri Enstitüsü 205-206 Eğitim - Öğretim yılı Güz yarıyılı için ilgili Anabilim Dallarına aşağıda belirtilen sayıda Kadrosuz Yüksek Lisans

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Ağustos Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Ağustos Ayı İhracat Bilgi Notu 2016 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Ağustos Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2016 YILI AĞUSTOS AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU Yükseköğretim Kalite Kurulunun Kurulma Nedeni Yükseköğretimde yapısal değişikliği gerçekleştirecek ilk husus Kalite Kuruludur. Yükseköğretim Kurulu girdi ile ilgili

Detaylı

Türk Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması. Ahmet ADEMOĞLU

Türk Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması. Ahmet ADEMOĞLU Türk Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Ahmet ADEMOĞLU /SehirUniversite /IstanbulSehirUniversitesi /sehiruniversitesi /sehiruniversite info@sehir.edu.tr Uluslararası Öğrencilere Genel Bakış UNESCO

Detaylı

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V.

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. Türk Sanayii için Ufuk 2020 Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. 6 Mayıs 2015 2023 Yılı Ulusal Hedeflerimiz Ar-Ge Harcamaları / GSYİH Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri Özel Sektör Ar-Ge Harcamaları

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 06/2015 DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI 2015 yılı

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Amerikan Merkez Bankası FED, tahvil alım programını 10 milyar

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu 2017 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2017 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı

Detaylı

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu 2017 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2017 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı

Detaylı

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...

Detaylı

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi.

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi. 8,000 m 2 FUAR ALANI 291 KATILIMCI 77 YERLİ KATILIMCI 214 ULUSLARARASI KATILIMCI 37 MEDYA ORTAĞI 7,637 MEDYA ORTAĞI IPS (INTERNATIONAL PROPERTY SHOW) 2013, Dubai Arazi ve İskan Departmanı nın katkılarıyla

Detaylı

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası Haziran 2013 1 Genel kod bilgisi: VII PLASTİK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ; KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ 39 Plastikler ve mamulleri 3924 Plastikten

Detaylı

-AKADEMİK PROGRAMLAR-

-AKADEMİK PROGRAMLAR- VARNA İŞLETME ÜNİVERSİTESİ (VARNA UNIVERSITY OF MANAGEMENT VUM ) Varna İşletme Üniversitesi, Bulgaristan ın Varna, Dobrich ve Sofya şehirlerinde kampüsleri olan bir yüksek öğrenim kurumudur. 1996 yılında

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

IŞIK ÜNİVERSİTESİ YURT DIŞINDAN ÖĞRENCİ KABUL YÖNERGESİ

IŞIK ÜNİVERSİTESİ YURT DIŞINDAN ÖĞRENCİ KABUL YÖNERGESİ IŞIK ÜNİVERSİTESİ YURT DIŞINDAN ÖĞRENCİ KABUL YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı Işık Üniversitesi bünyesindeki birimlerin ön lisans ve lisans düzeyindeki diploma programlarına

Detaylı

TÜRKİYE DE MESLEKİ EĞİTİM

TÜRKİYE DE MESLEKİ EĞİTİM Uzman Melisa KORKMAZ TÜRKİYE DE MESLEKİ EĞİTİM Eğitimde Genel Görünüm Günümüz küresel rekabet ortamında bilgi ve bilgi teknolojileri giderek önem kazanmakta, ülkeler her geçen gün hızla gelişen teknoloji

Detaylı

T.C EGE ÜNİVERSİTESİ YURT DIŞINDAN ÖĞRENCİ KABULÜ ESASLARINA İLİŞKİN YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak

T.C EGE ÜNİVERSİTESİ YURT DIŞINDAN ÖĞRENCİ KABULÜ ESASLARINA İLİŞKİN YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak T.C EGE ÜNİVERSİTESİ YURT DIŞINDAN ÖĞRENCİ KABULÜ ESASLARINA İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç Madde 1-(1) Bu yönergenin amacı, Ege Üniversitesine bağlı Fakülte/Yüksekokul/Meslek

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir;

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir; Yrd. Doç Dr. Gonca Güzel Şahin SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE Sağlık Turizmi; insanların tedavi olmak amacıyla yaşadıkları ülkeden, kaliteli ve görece daha ucuz hizmet alabilecekleri başka ülkelere

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı Türkiye nin Bilim ve Araştırma Alanında Atmış Olduğu Önemli Adımlar -4 Ağustos 2010- Günümüzün hızla

Detaylı

2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI 2014-2015 AKADEMİK YILI ERASMUS ARTI (+) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI SUNUM PLANI Erasmus artı( +) Programı Nedir? Erasmus artı (+) Programının Amacı? Programa Kapsamındaki Ülkeler Program Kapsamında

Detaylı

2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi

2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Parlakbirgelecek.com Araştırma Serisi Yıl:3 Sayı:7 26 Haziran 2015 2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Üniversite Kontenjanlarındaki Artış*: 2015 yılında toplam kontenjan %1.8 artmıştır.

Detaylı

GTİP 7321 Demir veya çelikten sobalar, mutfak soba ve ocakları, barbekü, mangal, gaz ocakları vb. ile bunların aksam ve parçaları

GTİP 7321 Demir veya çelikten sobalar, mutfak soba ve ocakları, barbekü, mangal, gaz ocakları vb. ile bunların aksam ve parçaları GTİP 7321 Demir veya çelikten sobalar, mutfak soba ve ocakları, barbekü, mangal, gaz ocakları vb. ile bunların aksam ve parçaları Temmuz 2013 1 Genel kod bilgisi: XV ADİ METALLER VE ADİ METALLERDEN EŞYA

Detaylı

ÖSYS de İlk 100 e Yerleşen Adayların Analizi

ÖSYS de İlk 100 e Yerleşen Adayların Analizi ÖSYS de İlk 100 e Yerleşen Adayların Analizi Parlakbirgelecek.com Araştırma Raporu No: 5 Nisan 2015 İstanbul İçindekiler 1 Giriş 1 2 Yerleşme Genel Görünüm: Üniversiteler 2 3 Yerleşme Eğilimleri: Üniversiteler

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

ULUDAĞ HAZIR GİYİM VE KONFEKSİYON İHRACATÇILARI BİRLİĞİ 2016 YILI HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUDAĞ HAZIR GİYİM VE KONFEKSİYON İHRACATÇILARI BİRLİĞİ 2016 YILI HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET DEĞERLENDİRME RAPORU ULUDAĞ HAZIR GİYİM VE KONFEKSİYON İHRACATÇILARI BİRLİĞİ 2016 YILI HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET DEĞERLENDİRME RAPORU ULUDAĞ Ar-Ge ve Pazara Giriş Şubesi TEMMUZ 2016 GENEL DEĞERLENDİRME Türkiye İhracatçılar Meclisi

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

AKADEMİK YILI YAZ DÖNEMİ ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ SEÇİM İLANI BAŞVURU TARİHLERİ: MART 2017

AKADEMİK YILI YAZ DÖNEMİ ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ SEÇİM İLANI BAŞVURU TARİHLERİ: MART 2017 2017-2018 AKADEMİK YILI YAZ DÖNEMİ ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ SEÇİM İLANI BAŞVURU TARİHLERİ: 13-28 MART 2017 Staj (yerleştirme), bir yararlanıcının programa katılan başka bir ülkedeki bir işletme veya

Detaylı

II. ULUSLARARASI ÖĞRENCİ TEMİNİ ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 4 EKİM 2013 İSTANBUL

II. ULUSLARARASI ÖĞRENCİ TEMİNİ ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 4 EKİM 2013 İSTANBUL II. ULUSLARARASI ÖĞRENCİ TEMİNİ ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 4 EKİM 2013 İSTANBUL 1 II. Öğrenci Temini Çalıştayı Sonuç Raporu, altı paralel oturumda yer alan katılımcıların görüşlerinin derlenmesi ile ortaya

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Mart Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 04/ DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı Mart ayında, Türkiye

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... vii KISIM 1 GASTRONOMİ: KAVRAMSAL YAKLAŞIM VE TRENDLER

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... vii KISIM 1 GASTRONOMİ: KAVRAMSAL YAKLAŞIM VE TRENDLER İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii KISIM 1 GASTRONOMİ: KAVRAMSAL YAKLAŞIM VE TRENDLER Bölüm 1: Gastronomi Kavramı: Tanımı ve Gelişimi... 3 1.1. Gastronomi Kavramı... 5 1.2. Gastronominin Tarihsel Gelişimi... 8 1.3.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER

DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER Ali DİKİLİ Devlet Yardımları ve Ar-ge Dairesi Başkanı Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler G.M. 2. DÜNYA TİCARET MÜŞAVİRLERİ KONFERANSI Ankara 5 Haziran 2012 1 DÖVİZ

Detaylı