PIERRE CLASTRES Frans z antropolog (Paris 1934-Gabriac, Lozère 1977) XVI. ve XVII. yüzy llarda Amerika k - tas n keflfe ç km fl büyük kronikçilerin

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PIERRE CLASTRES Frans z antropolog (Paris 1934-Gabriac, Lozère 1977) XVI. ve XVII. yüzy llarda Amerika k - tas n keflfe ç km fl büyük kronikçilerin"

Transkript

1 PIERRE CLASTRES Frans z antropolog (Paris 1934-Gabriac, Lozère 1977) XVI. ve XVII. yüzy llarda Amerika k - tas n keflfe ç km fl büyük kronikçilerin (Léry, Thévet, Staden, d Evreux, d Abbevilles) yap tlar n okuduktan sonra, Güney Amerika da hâlâ yaflamakta olan vahfli kabileleri daha yak ndan tan maya karar verdi (bu kitaptaki ikinci inceleme: Mübadele ve ktidar: Yerli fiefli in Felsefesi [1962], Clastres n yay mlanm fl ilk yaz s d r ve Güney Amerika yolculuklar n n hemen öncesinde kaleme al nm flt r). Pierre Clastres, te, Paraguay da Guayaki yerlilerini inceledi; 1965 te La Vie sociale d un tribu nomade: les Indiens Guayaki du Paraguay (Göçebe Bir Kabilenin Toplumsal Yaflam : Paraguay Guayaki Yerlileri) adl teziyle doktoras n verdi. Devlete Karfl Toplum da bir araya getirece i ilk incelemelerinden baz lar Ba ms zl k ve D fltan Evlenme ; Yay ve Sepet ile, Chronique des Indies Guayaki (Guayaki Yerlilerinin Kroni i nde) [1972] bafll kl çal flmas nda de erlendirece i alan araflt rmalar n bu y llarda yazmaya bafllad te Tupi-Guarani halklar üzerine derin bilgisiyle tan nan Léon Cadogan n davetiyle yeniden Paraguay a giderek, Guarani yerlilerini inceleme f rsat buldu. Daha sonra Le Grand Parler. Mythes et chants sacrés des Indiens Guarani (Büyük Söz. Guarani Yerlilerinin Mitleri ve Kutsal fiark lar ) [1974] ad yla yay mlayaca çal flmas n burada kaleme ald de, Chulupi yerlilerini incelemek üzere iki kez Paraguay a gitti. Devlete Karfl Toplum da yer alan en önemli incelemelerini bu dönemde haz rlad Yerliler Nelere Gülüyor? ; Vahfli Savaflç n n Mutsuzlu u. Clastres, Siyasal Antropoloji Araflt rmalar [Vahfli Savaflç n n Mutsuzlu u-siyasal Antropoloji Araflt rmalar, çev.: Alev Türker, Mehmet Sert, Ayr nt Yay nlar, 1992] adl incelemesinde ele ald, savaflç bir kabile olan Chulupiler üzerine ayr bir kitap yazmay tasarlam fl ve bu amaçla epeyce etnografik malzeme derlemiflti. Vakitsiz ölümü, bu malzemeyi de erlendirmesine izin vermedi de Güney Amerika da yaflayan son özgür vahfli kabileyi, Yanomanolar incelemek amac yla Venezuela ya gitti. Siyasal Antropoloji Araflt rmalar nda yer alan Son Çember adl makalesini bu dönemde tamamlad teki son inceleme gezisindeyse, Brezilya n n Sao Paulo bölgesinde yaflayan Guarani yerlilerini yeniden inceleyerek, bu kez, Avrupal lar n geliflinden önceki dönemde ortaya ç km fl dinsel hareketi ve Karai peygamberlerini araflt rd. Ölümünden sonra, 1980 de Siyasal Antropoloji Araflt rmalar yay mland Pierre Clastres, aras nda, Marcel Gauchet, Marc Richir, Claude Lefort, Cornelius Castoriadis ile birlikte, Brüksel Üniversitesi nin bir yay n olan Textures dergisine; 1977 de ise, gene Claude Lefort, Cornelius Castoriadis, Marcel Gauchet, Miguel Abensour ve Maurice Lucciani ile birlikte, Payot yay nevinin destekledi i Libre dergisine makaleler yazd. Özellikle Libre dergisindeki arkadafllar n n katk lar yla, May s 1982 de düzenlenen anma toplant lar na sunulmufl bildiriler, daha sonra, 1987 de, Pierre Clastres ou l esprit des lois sauvages (Pierre Clastres ya da Vahfli Yasalar n Ruhu) adl kitapta bir araya getirildi. Pierre Clastres,, 1970 lerde çok revaçta olan Marksist ve yap salc antropoloji ve etnolojilere karfl, Kopernikçi bir devrim yapmay öngörüyordu. Buna göre etnoloji, Bat l toplumlar n yap s na de il, ilkel toplumlar n yap s na uygun bir söylem oluflturmak ve vahflilerin bilimi olmak zorundayd. Devlete Karfl Toplum un girifl makalesi olan Kopernik ve Vahfliler, bu devrim ça r s n n manifestosudur. Pierre Clastres n, geleneksel siyaset felsefesinin bak fl aç s n tersine çevirerek bafllatt Kopernikçi devrimin temelinde, toplum ve siyasal yaflam n devlet olmaks z n var olamayaca sav n n elefltirisi vard r. Evrensel olan devlet de il, siyasettir. Siyasal yaflamdan yoksun toplum yoktur, ama devletsiz toplumlar her zaman var olmufltur. lkel toplumlar hak ettikleri flekilde inceleyen ve devletsiz toplumdan devletli topluma geçifli araflt rmak için gerekli kavramsal donan m ve kuramsal çerçeveyi haz rlayan Clastres, bu çabas yla ça dafl düflünceye büyük bir zenginlik katm flt r. Pierre Clastres dan sonra, eskisi gibi Bat merkezli bir antropoloji ve etnoloji oluflturmak, art k mümkün de ildir.

2 Ayr nt : 23 nceleme dizisi: 12 Devlete Karfl Toplum Pierre Clastres Frans zcadan çevirenler Mehmet Sert & Nedim Demirtafl Yay ma haz rlayan Alev Özgüner Kitab n özgün ad La Société contre l État, Les Éditions de Minuit / 1974 bas m ndan çevrilmifltir Les Éditions de Minuit, 1974 Bu çevirinin Türkçe yay m haklar Ayr nt Yay nlar na aittir. Kapak illüstrasyonu Asuman Ercan Kapak düzeni Arslan Kahraman Düzelti Asaf Taneri Bask ve cilt Sena Ofset (0212) Birinci bas m 1991 kinci bas m 2006 Bask adedi 2000 ISBN AYRINTI YAYINLARI Hobyar Mah. Cemal Nadir Sok. No: 3 Ca alo lu - stanbul Tel.: (0 212) Faks: (0 212) &

3 Pierre Clastres Devlete Karfl Toplum

4 N C E L E M E D Z S fienl KL TOPLUM/I. Illich Ë YEfi L POL T KA/J. Porritt Ë MARKS, FREUD VE GÜNLÜK HAYATIN ELEfiT R S /B. Brown Ë KA- DINLIK ARZULARI/R. Coward Ë FREUD DAN LACAN A PS KANAL Z/S. M. Tura Ë NASIL SOSYAL ZM? HANG YEfi L? N Ç N T NSELL K?/R. Bahro Ë ANTROPOLOJ K AÇIDAN fi DDET/Der: D. Riches Ë ELEfiT REL A LE KURAMI/M. Poster Ë K B N E DO RU/R. Williams Ë DEMOKRAS ARAYIfiINDA KENT/K. Bumin Ë YARIN/R. Havemann Ë DEVLETE KARfiI TOPLUM/P. Clastres Ë RUSYA DA SOVYETLER ( )/O. Anweiler Ë BOLfiEV KLER VE fiç DENET M /M. Brinton Ë EDEB YAT KU- RAMI/T. Eagleton Ë K FARKLI S YASET/L. Köker Ë ÖZGÜR E T M/J. Spring Ë EZ LENLER N PEDAGOJ S /P. Freire Ë SA- NAY SONRASI ÜTOPYALAR/B. Frankel Ë fikencey DURDURUN!/T. Akçam Ë ZORUNLU E T ME HAYIR!/C. Baker Ë SES- S Z YI INLARIN GÖLGES NDE YA DA TOPLUMSALIN SONU/J. Baudrillard Ë ÖZGÜR B R TOPLUMDA B L M/P. Feyerabend Ë VAHfi SAVAfiÇININ MUTSUZLU U/P. Clastres Ë CEHENNEME ÖVGÜ/G. Vassaf Ë GÖSTER TOPLUMU VE YORUMLAR/G. Debord Ë A IR ÇEK M/L. Segal Ë C NSEL fi DDET/A. Godenzi ALTERNAT F TEKNOLOJ /D. Dickson Ë ATEfi VE GÜNEfi/I. Murdoch Ë OTOR TE/R. Sennett Ë TOTAL TAR ZM/S. Tormey SLAM IN B L NÇALTINDA KADIN/F. Ayt Sabbah Ë MEDYA VE DEMOKRAS /J. Keane Ë ÇOCUK HAKLARI/Der: B. Franklin Ë ÇÖKÜfiTEN SONRA/Der: R. Blackburn Ë DÜNYANIN BATI- LILAfiMASI/S. Latouche Ë TÜRK YE N N BATILILAfiTIRILMASI/C. Aktar Ë SINIRLARI YIKMAK/M. Mellor Ë KAP TAL ZM, SOS- YAL ZM, EKOLOJ /A. Gorz Ë AVRUPAMERKEZC L K/S. Amin Ë AHLÂK VE MODERNL K/R. Poole Ë GÜNDEL K HAYAT KILA- VUZU/S. Willis Ë S V L TOPLUM VE DEVLET/Der: J. Keane Ë TELEV ZYON: ÖLDÜREN E LENCE/N. Postman Ë MODERNL - N SONUÇLARI/A. Giddens Ë DAHA AZ DEVLET DAHA ÇOK TOPLUM/R. Cantzen Ë GELECE E BAKMAK/M. Albert - R. Hahnel Ë MEDYA, DEVLET VE ULUS/P. Schlesinger Ë MAHREM YET N DÖNÜfiÜMÜ/A. Giddens Ë TAR H VE T N/J. Kovel ÖZ- GÜRLÜ ÜN EKOLOJ S /M. Bookchin Ë DEMOKRAS VE S V L TOPLUM/J. Keane Ë fiu HA N KALPLER M Z/R. Coward Ë AK- LA VEDA/P. Feyerabend Ë BEY N FAL fiebekes /A. Mattelart Ë KT SAD AKLIN ELEfiT R S /A. Gorz Ë MODERNL N SI- KINTILARI/C. Taylor Ë GÜÇLÜ DEMOKRAS /B. Barber Ë ÇEK RGE/B. Suits Ë KÖTÜLÜ ÜN fieffafli I/J. Baudrillard Ë ENTELEKTÜEL/E. Said Ë TUHAF HAVA/A.Ross Ë YEN ZAMANLAR/S. Hall-M. Jacques Ë TAHAKKÜM VE D REN fi SANAT- LARI/J.C. Scott Ë SA LI IN GASPI/I. Illich Ë SEVG N N B LGEL /A. Finkielkraut Ë K ML K VE FARKLILIK/W. Connolly Ë ANT POL T K ÇA DA POL T KA/G. Mulgan Ë YEN B R SOL ÜZER NE TARTIfiMALAR/H. Wainwright Ë DEMOKRAS VE KAP - TAL ZM/S. Bowles-H. Gintis Ë OLUMSALLIK, RON VE DAYANIfiMA/R. Rorty Ë OTOMOB L N EKOLOJ S /P. Freund-G. Martin Ë ÖPÜfiME, GIDIKLANMA VE SIKILMA ÜZER NE/A. Phillips Ë MKÂNSIZIN POL T KASI/J.M. Besnier Ë GENÇLER Ç N HA- YAT B LG S EL K TABI/R. Vaneigem Ë CENNET N D B /G. Vassaf Ë EKOLOJ K B R TOPLUMA DO RU/M. Bookchin Ë DE- OLOJ /T. Eagleton Ë DÜZEN VE KALKINMA KISKACINDA TÜRK YE/A. nsel Ë AMER KA/J. Baudrillard Ë POSTMODERN ZM VE TÜKET M KÜLTÜRÜ/M. Featherstone Ë ERKEK AKIL/G. Lloyd Ë BARBARLIK/M. Henry KAMUSAL NSANIN ÇÖKÜfiÜ/R. Sennett Ë POPÜLER KÜLTÜRLER/D. Rowe Ë BELLE N Y T REN TOPLUM/R.Jacoby Ë GÜLME/H. Bergson Ë ÖLÜME KARfiI HAYAT/N. O. Brown Ë S V L TAATS ZL K/Der.: Y. Coflar Ë AHLÂK ÜZER NE TARTIfiMALAR/J. Nuttall Ë TÜKET M TOP- LUMU/J. Baudrillard Ë EDEB YAT VE KÖTÜLÜK/G. Bataille Ë ÖLÜMCÜL HASTALIK UMUTSUZLUK/S. Kierkegaard ORTAK B R fieyler OLMAYANLARIN ORTAKLI I/A. Lingis Ë VAK T ÖLDÜRMEK/P. Feyerabend Ë VATAN AfiKI/M. Viroli Ë K ML K MEKÂNLARI/D. Morley-K. Robins Ë DOSTLUK ÜZER NE/S. Lynch Ë K fi SEL L fik LER/H. LaFollette Ë KADINLAR NEDEN YAZDIKLARI HER MEKTUBU GÖNDERMEZLER?/D. Leader Ë DOKUNMA/G. Josipovici Ë T RAF ED LEMEYEN CEMAAT/M. Blanchot Ë FLÖRT ÜZER NE/A. Phillips Ë FELSEFEY YAfiAMAK/R. Billington Ë POL T K KAMERA/M. Ryan-D. Kellner Ë CUMHUR YETÇ L K/P. Pettit Ë POSTMODERN TEOR /S. Best-D. Kellner Ë MARKS ZM VE AHLÂK/S. Lukes Ë VAHfiET KAV- RAMAK/J.P. Reemtsma Ë SOSYOLOJ K DÜfiÜNMEK/Z. Bauman Ë POSTMODERN ET K/Z. Bauman Ë TOPLUMSAL C NS - YET VE KT DAR/R.W. Connell Ë ÇOKKÜLTÜRLÜ YURTTAfiLIK/W. Kymlicka Ë KARfiIDEVR M VE SYAN/H. Marcuse Ë KU- SURSUZ C NAYET/J. Baudrillard Ë TOPLUMUN McDONALDLAfiTIRILMASI/G. Ritzer KUSURSUZ N H L ST/K.A. Pearson Ë HOfiGÖRÜ ÜZER NE/M. Walzer Ë 21. YÜZYIL ANARfi ZM /Der.: J. Purkis & J. Bowen Ë MARX IN ÖZGÜRLÜK ET /G. G. Brenkert Ë MEDYA VE GAZETEC L KTE ET K SORUNLAR/Der.: A. Belsey & R. Chadwick Ë HAYATIN DE ER /J. Harris Ë POST- MODERN ZM N YANILSAMALARI/T. Eagleton Ë DÜNYAYI DE fit RMEK ÜZER NE/M. Löwy Ë ÖKÜZÜN A SI/B. Sanders TAHAYYÜL GÜCÜNÜ YEN DEN DÜfiÜNMEK/Der.: G. Robinson & J. Rundell Ë TUTKULU SOSYOLOJ /A. Game & A. Netcalfe EDEPS ZL K, ANARfi VE GERÇEKL K/G. Sartwell Ë KENTS Z KENTLEfiME/M. Bookchin Ë YÖNTEME KARfiI/P. Feyerabend Ë HAK KAT OYUNLARI/J. Forrester Ë TOPLUMLAR NASIL ANIMSAR?/P. Connerton Ë ÖLME HAKKI/S. nceo lu Ë ANARfi Z- M N BUGÜNÜ/Der.: Hans-Jürgen Degen Ë MELANKOL KADINDIR/D. Binkert Ë S YAH AN LAR I-II/J. Baudrillard Ë MODER- N ZM, EVRENSELL K VE B REY/fi. Benhabib Ë KÜLTÜREL EMPERYAL ZM/J. Tomlinson Ë GÖZÜN V CDANI/R. Sennett Ë KÜ- RESELLEfiME/Z. Bauman Ë ET E G R fi/a. Pieper Ë DUYGUÖTES TOPLUM/S. Mestroviç Ë EDEB YAT OLARAK HAYAT/A. Nehamas Ë MAJ/K. Robins Ë MEKÂNLARI TÜKETMEK/J. Urry Ë YAfiAMA SANATI/G. Sartwell Ë ARZU ÇA I/J. Kovel Ë KOLONYAL ZM POSTKOLONYAL ZM/A. Loomba Ë KREfiTEK YABAN /A. Phillips Ë ZAMAN ÜZER NE/N. Elias Ë TAR H N YAPISÖKÜMÜ/A. Munslow Ë FREUD SAVAfiLARI/J. Forrester Ë ÖTEYE ADIM/M. Blanchot Ë POSTYAPISALCI ANARfi ZM N S YASET FELSEFES /T. May Ë ATE ZM/R. Le Poidevin ËAfiK L fik LER /O.F. Kernberg Ë POSTMODERNL K VE HOfiNUT- SUZLUKLARI/Z. Bauman Ë ÖLÜMLÜLÜK, ÖLÜMSÜZLÜK VE D ER HAYAT STRATEJ LER /Z. Bauman Ë TOPLUM VE B L NÇ- DIfiI/K. Leledakis Ë BÜYÜSÜ BOZULMUfi DÜNYAYI BÜYÜLEMEK/G. Ritzer Ë KAHKAHANIN ZAFER /B. Sanders ËEDEB YATIN YARATILIfiI/F. Dupont Ë PARÇALANMIfi HAYAT/Z. Bauman Ë KÜLTÜREL BELLEK/J. Assmann Ë MARKS ZM VE D L FELSEFES /V. N. Voloflinov Ë MARX IN HAYALETLER /J. Derrida Ë ERDEM PEfi NDE/A.MacIntyre Ë DEVLET N YEN DEN ÜRET M /J. Stevens Ë ÇA DAfi SOSYAL B L MLER FELSEFES /B. Fay Ë KARNAVALDAN ROMANA/M. Bakhtin Ë P YASA/J. O Neill Ë ANNE: MELEK M, YOSMA MI?/E.V. Welldon Ë KUTSAL NSAN/G. Agamben Ë B L NÇALTINDA DEVLET/R. LourauË YAfiADI IMIZ SEFALET/A. Gorz Ë YAfiAMA SANATI FELSEFES /A. Nehamas Ë KORKU KÜLTÜRÜ/F. Furedi Ë E T MDE ET K/F. Haynes Ë DUYGUSAL YAfiANTI/D. Lupton Ë ELEfiT REL TEOR /R. Geuss Ë AKT V ST N EL K TABI/R. Shaw Ë KARAKTER AfiINMASI/R. Sennett Ë MODERNL K VE MÜPHEML K/Z. Bauman Ë NIETZSCHE: B R AHLÂK KARfiITININ ET /P. Berkowitz Ë KÜLTÜR, K ML K VE S YASET/Nafiz Tok Ë AYDINLANMIfi ANARfi /M. Kaufmann Ë MODA VE GÜNDEMLER /D. Crane Ë B L M ET /D. Resnik Ë CEHENNEM N TAR H /A.K. Turner Ë ÖZGÜRLÜKLE KALKINMA/A. Sen Ë KÜRESELLEfiME VE KÜLTÜR/J. Tomlinson Ë S YASAL KT SADIN ABC si/r. Hahnel ERKEN ÇÖKEN KARANLIK/K.R. Jamison Ë MARX VE MAHDUMLARI/J. Derrida Ë ADALET TUTKUSU/R.C. Solomon Ë HACKER ET /P. Himanen Ë KÜLTÜR YORUMLARI/Terry Eagleton Ë HAYVAN ÖZGÜRLEfiMES /P. Singer Ë MODERNL N SOSYOLOJ S /P. Wagner Ë DO RUYU SÖYLEMEK/M. Foucault Ë SAYGI/R. Sennett Ë KURBANSAL SUNU/M. Baflaran Ë FOUCAULT NUN ÖZGÜRLÜK SERÜVEN /J. W. Bernauer Ë DELEUZE & GUATTARI/P. Goodchild Ë KT DARIN PS fi K YAfiAMI/J. Butler Ë Ç KOLATANIN GERÇEK TAR H /S.D. Coe & M.D. Coe Ë DEVR M N ZAMANI/A. Negri Ë GEZEGENGESEL ÜTOPYA TAR H /A. Mattelart Ë GÖÇ, KÜLTÜR, K ML K/I. Chambers Ë ATEfi ve SÖZ/G.M. Ramírez Ë M LLETLER VE M LL YETÇ L K/E.J. Hobsbawm Ë HOMO LUDENS/J. Huizinga Ë MODERN DÜfiÜNCEDE KÖTÜLÜK/S. Neiman Ë ÖLÜM VE ZAMAN/E. Lévinas Ë GÖRÜNÜR DÜNYANIN Efi /K. Silverman Ë BAKUNIN DEN LACAN A/S. Newman Ë ORTAÇA DA ENTELEKTÜELLER/J. Le Goff Ë HAYAL KIRIKLI I/Ian Craib Ë

5 çindekiler I. KOPERN K VE VAHfi LER... 7 II. MÜBADELE VE KT DAR: YERL fiefl N FELSEFES...25 III. BA IMSIZLIK VE DIfiTAN EVLENME...43 IV. AMER KA YERL LER N N NÜFUS YAPISI...69 V. YAY VE SEPET...88 VI. YERL LER NELERE GÜLÜYOR? VII. SÖZ GÖREV VIII. ORMANIN PEYGAMBERLER...135

6 IX. ÇOK OLAMAYAN B R X. LKEL TOPLUMLARDA fikence XI. DEVLETE KARfiI TOPLUM Dizin...187

7 I Kopernik ve vahfliler * Sokrates e, birisinin gezip görmekle bile bir fley kazanamad ndan söz etmifller: nan r m demifl, herhalde yan nda kendini de götürmüfltü. Montaigne ktidar konusu ciddi biçimde sorgulanabilir mi? Nietzsche nin yinin ve Kötünün Ötesinde ** adl yap t n n bir fragman flöyle bafllar: nsano lu var oldu undan beri insan topluluklar n n da (aile gruplar, cemaatler, kabileler, uluslar, devletler, kiliseler) var oldu- u ve pek çok insan n az say da öndere itaat etti i do ruysa; dolay s yla itaat insanlar aras nda en iyi ve en uzun süre uygulanan ve geliflen fleyse, o zaman kural olarak hepimizde do ufltan bir itaat ihtiyac, bize, flunu yap, sesini ç karma, flunu yapma, sesini ç karma, k sacas yap diyen bir tür kal plaflm fl vicdan bulundu unu * lk kez Critique dergisinde yay mlanan (no. 270, Kas m 1969) inceleme. ** F. Nietzche, yinin ve Kötünün Ötesinde-Bir Gelecek Felsefesini Aç fl, çev.: Ahmet nam, Say Yay., (y.h.n.) 7

8 çekinmeden söyleyebiliriz. Alayc i nelemelerinde do ruyu ya da yanl fl pek umursamad n bildi imiz Nietzsche nin, kendine özgü bir biçimde, az çok s n rlad ve ay rd bir düflünce alan, eskiden yaln zca kurgusal düflüncenin ilgisini çekerken, hemen hemen yirmi y l var ki tümüyle bilimsel biçimde ele al nmaya baflland. ktidar konusunun gündeme geldi i siyaset alan na de inmek; yeni konulardan, toplumsal antropoloji alan nda say lar giderek artan çal flmalardan söz etmek istiyoruz. Etnolojinin, arkaik toplumlar n siyasal boyutu üzerinde, kendi konusu olmas na ra men çok sonradan durmas bile, ileride aç klamaya çal flaca m z gibi, iktidar sorunsal yla ba lant l : Bu durum, siyasi iliflkilerin farkl kültürlerde nas l kuruldu una bakarken tak nd m z, bizim kültürümüzden kaynaklanan, dolay s yla iyice yerleflmifl bir tepkisel tavr gösteriyor daha çok. Ama gecikmeler telafi edilebilir, boflluklar doldurulabilir; art k siyasal bir antropolojiden söz etmeye, ortaya koydu u sonuçlar de erlendirmeye, iktidar n do as n, kayna n, yürürlükte oldu u toplum tiplerine göre tarih boyunca geçirdi i dönüflümleri incelemeye yetecek kadar metin ve aç klama var elimizde. ddial bir proje, ama J.W. Lapierre in Essai sur le fondement du pouvoir politique [Siyasal ktidar n Temeli Üzerine Bir Deneme] 1 adl de- erli yap t nda gösterdi i gibi, mutlaka yap lmas gereken bir ifl. Lapierre yap t nda son derece yararl bir giriflimi gerçeklefltirmifl: Önce, yaln zca insan toplumlar yla kendini s n rlamay p, toplum halinde yaflayan hayvanlarla da ilgili bir dizi bilgi derlemifl, sonra bir filozofun bak fl yla, hayvan sosyolojisi ve etnoloji gibi modern disiplinlerin sa lad veriler üzerinde düflünmüfl. Söz konusu yap tta siyasal iktidar sorununun ele al nd n söyleyebiliriz ve çok yerinde bir yaklafl mla J.W. Lapierre, önce bu insansal olgunun yaflamsal bir fley olup olmad n, biyolojik bir kökenden kaynaklan p kaynaklanmad n, baflka bir deyiflle, iktidar n kökeninin ve varolufl nedeninin kültür yerine, do adan kaynaklan p kaynaklanmad n sormufl. Hayvan biyolojisine iliflkin en yeni çal flmalar konu alan sab rl ve ayr nt l bir tart flman n, akademik ça- 1. J.W. Lapierre, Essai sur le fondement du pouvoir politique, Publication de la Faculté d Aix-en-Provence,

9 l flmalara dayanmakla birlikte, hiç de akademik olmayan bir tart flman n sonunda bu soruya kesin bir yan t vermifl: Hayvanlar âleminde karfl lafl lan toplumsal olgulara ve hayvanlar n toplumsal özdüzenleme süreçlerine iliflkin bilgileri elefltirel bir gözle inceledi imizde, tohum halinde bile olsa hiçbir siyasal iktidar biçiminden söz edemeyece imizi görürüz... (s. 222). Lapierre bu alan esasl bir biçimde ele al p hiçbir fleyi gözden kaç rmad ndan emin olduktan sonra, araflt rmas n n en önemli bölümünü oluflturan, insan toplumlar nda siyasal iktidar n arkaik biçimlerini araflt rmak üzere kültür ve tarih bilimlerine yönelmifl. Biz de vahflilerde iktidar konusunu inceleyen bu bölümden büyük ölçüde yararland k. Lapierre in ele ald toplumlar gerçekten çok genifl bir yelpaze oluflturuyor; örneklemenin bütünü temsil etmesi konusunda hassasiyet gösteren en titiz okur bile, Afrika, Amerika k tas n n üç kesimi, Okyanusya, Sibirya vd den seçilen örnekler karfl s nda itiraz edecek fazla bir fley bulamayacakt r. Sonuç olarak Lapierre in bize sundu u zengin co rafi ve tipolojik örnekleme neredeyse eksiksiz bir bütün ortaya koyuyor ve bu bütün içerisinde ilkel dünyan n, arkaik olmayan dünyadan farkl yanlar n ve böylece bizim kültürümüzde siyasal iktidar n nas l belirdi ini görmemizi sa l yor. San - yorum konunun ne kadar kapsaml oldu u ve Lapierre in çal flmas n büyük bir dikkatle ele almam z gerekti i ortada. Sözü geçen çok say da arkaik toplumun, arkaikliklerinden baflka ortak yan n n olmad, bu ortak noktan n da Lapierre in belirtti i gibi, yaz n n olmay fl n n ve geçim ekonomisinin yol açt olumsuz bir benzerlikten ibaret oldu u kolayca görülüyor. Bu durumda arkaik toplumlar birbirlerinden çok farkl olabilirler. Gerçekten de bu toplumlar n hiçbiri öbürüne benzemez ve tüm vahflileri birbirinin benzeri saymam z için hiçbir neden yoktur. O halde, bu kadar de iflken bir yap y oluflturan birimleri kendi aralar nda karfl - laflt rabilmek için, en basit düzeyde de olsa bir s ralama yapmak gerekir; bu nedenle Lapierre, Anglosakson antropologlar n Afrika için önerdikleri klasik s n flamalar az çok benimseyerek siyasal iktidar n en geliflmifl oldu u arkaik toplumlardan, gerçek anlamda hiçbir siyasal iktidar n görülmedi i arkaik toplumlara kadar (s. 229), befl 9

10 büyük toplum tipi saptam fl. Buna göre ilkel kültürler, sahip olduklar siyasal iktidar miktar n n azl na ya da çoklu una göre s ralanacaklar ve belli koflullarda... küçük kapal toplumlar halinde yaflayabilen baz topluluklar (s. 525) söz konusu oldu unda, bu miktar s f ra yaklaflabilecektir. Bu s n flaman n dayand ilke üzerinde dural m biraz. Bu ilkenin ölçütü nedir? Miktar n n az ya da çok olufluna göre flu ya da bu toplumu flu ya da bu s n fa sokmam z sa layan fleyi nas l belirliyoruz? Ya da baflka bir deyiflle, geçici bir tan mlama olacak olsa da, siyasal iktidar deyince ne anl yoruz? Bu soru, tahmin edilebilece i gibi, büyük bir öneme sahip, çünkü toplumlar iktidar n varl k ya da yoklu una göre belli bir aral k içinde s ral yorsak, iktidar n özü ve temeli üzerine de bir fikir edinebilmeliyiz. Oysa Lapierre in çözümlemelerinde, büyük bir titizlikle haz rlanm fl olmalar na ra men, insan topluluklar n n siyaset öncesi durgunluklar ndan s yr larak sivil bir topluma dönüfltüklerini gösteren bir kopufl, bir kesinti ya da büyük bir s çraman n belirtisini bulam yoruz. Peki ( ) olarak belirlenen toplumlar ile (+) olarak belirlenen toplumlar aras nda geçiflin aflamal, sürekli ve nicelikle orant l oldu u söylenebilir mi? Söylenebilirse, bu durumda, toplumlar s n flamak bile olanaks z hale gelecektir, çünkü iki uç aras nda devletin var oldu u toplumlar ile iktidar n var olmad toplumlar say lamayacak kadar çok ara aflama ç kacak ve sonuç olarak her bir toplum, sistem içinde bir s n f durumuna gelecektir. Arkaik toplumlar üzerine bilgilerimiz ço ald kça ve bu toplumlar aras ndaki farklar belirginlefltikçe, s n flama çal flmalar n n giderek karmafl klaflmas do ald r. Dolay s yla her iki durumda da, yani ister iktidar n varl ile yoklu u aras nda bir süreklilik bulundu unu öne süren varsay ma göre, ister bir kopukluk bulundu unu öne süren varsay ma göre yap lm fl olsun, bilinen toplumlara iliflkin s n flamalardan hiçbiri, bizi siyasal iktidar n yap s üzerine de, ortaya ç k fl koflullar üzerine de ayd nlatam yor ve sorun bizim için bir bilmece olmaya devam ediyor. ktidar belirgin bir toplumsal iliflkiye, emir-itaat iliflkisine ba l olarak ortaya ç kar (s. 44). Buradan, bu temel iliflkinin görülmedi i toplumlarda iktidar n bulunmad sonucunu ç karabiliriz. Bu 10

11 konuya tekrar dönece iz. Ama önce, etnoloji araflt rmalar na egemen olan zihniyeti çok iyi yans tan bu geleneksel yaklafl ma, yani siyasal iktidar n ancak zorlay c bir iliflkiye ba l olarak ortaya ç kt n tart flmas z kabul eden bir yaklafl ma de inmek istiyoruz. Bu noktada Nietzsche, Max Weber (fliddetin yasal kullan m tekeli olarak devlet iktidar ) ve ça dafl etnoloji aras ndaki yak nl k, san ld - ndan da fazlad r ve hepsi de birbirinden pek farkl olmayan bir dille ayn fleyi söylerler: ktidar n özü ve varl fliddete dayan r ve iktidar, yükleminden, yani fliddetten ayr düflünülemez. Belki de bu gerçekten böyledir ve o halde etnolojiyi, Bat dünyas n n bafllang çtan beri inand bir fleyi tart flmas z benimsedi i için suçlayamay z. Ama önce kendi inceleme alan m zda, yani arkaik toplumlarda zorlama ya da fliddet olmaks z n iktidardan söz edilip edilemeyece inden kesinlikle emin olmal ve bunu do rulayabilmeliyiz. Bu aç dan Amerikan yerlilerinin durumu nedir? Meksika, Orta Amerika ve Andlar daki geliflmifl kültürler d fl nda bütün yerli toplumlar n arkaik oldu unu biliyoruz; bu toplumlar n yaz lar yoktur ve ekonomik bak mdan geçim aflamas ndad rlar. Öte yandan bu toplumlar n hepsi ya da hemen hemen hepsi liderler, flefler taraf ndan yönetilmekle birlikte, fleflerin iktidar dan yoksun olmas gibi dikkate de er bir özelli e sahiptirler. Demek ki karfl m zda, baflka toplumlarda iktidar sahipleri diye bilinen kiflilerin iktidardan yoksun oldu u, siyasetin her türlü zorlama ve fliddetten uzak bir alan olarak belirdi i, k sacas hiçbir emir-itaat iliflkisinin bulunmad genifl bir toplumlar bütünü var. Yerliler dünyas n n en belirgin fark ve kültürlerinin gösterdi i büyük çeflitlili e ra men Amerika kabilelerinden homojen bir dünya olarak söz edebilmemizi sa layan fley budur. O halde Lapierre in kabul etti i ölçüte göre, Yeni Dünya n n neredeyse tamam n siyaset öncesi evre içinde, yani tipolojisindeki son grup olan siyasal iktidar n s f ra yaklaflt toplumlar içinde düflünmemiz gerekecek. Oysa durum hiç de böyle de ildir; çünkü Amerika k tas ndaki örnekler söz konusu s n flaman n sonunda yer almakta, yerli toplumlar bütün tiplere sokulabilmekte ve içlerinden pek az, normal olarak hepsini içermesi gereken son tipe tam anlam yla girmektedir. Burada bir yanl fl anlama söz konusu gi- 11

12 bi, çünkü iki fleyden birini seçmek durumunday z: Ya baz toplumlarda güçsüz olmayan fleflik kurumlar var, yani flefler bir emir verdikleri zaman bu uygulan yor ya da böyle bir fley söz konusu de il. Oysa do rudan alan araflt rmalar, araflt rmac lar n monografileri ve eski kronikler hiçbir kuflkuya yer b rakm yor: Askeri bir sefer gibi çok özel koflullar d fl nda, bir yerli için emir almaktan ya da emir vermekten daha ayk r bir fley düflünülemez. Bu durumda Iroquoi - lar Afrika krall klar yla birlikte nas l birinci tipe dahil edebiliriz? Iroquoi lar Birli i Büyük Meclisi, henüz tam olarak geliflmemifl, ama kurulufl evresini geride b rakm fl bir devlet le bir tutulabilir mi? Çünkü siyaset bütün toplumun iflleyifliyle ilgili yse (s. 41) ve iktidar kullanmak tüm toplum ad na karar vermek (s. 44) anlam na geliyorsa, bu durumda Iroquoi Büyük Meclisi ni oluflturan elli sachem in * bir devlet meydana getirdi ini kabul etmek zorunday z; Birlik tek bafl na bir toplum meydana getirmez, befl kabilenin oluflturdu u, befl ayr toplumun siyasal ittifak n meydana getirir. Demek ki Iroquoi larda iktidar sorunu Birlik düzeyinde de il, kabile düzeyinde ortaya ç kar ve hiç kuflku yok ki bu düzeyde de sachem lerin di er yerli kabile önderlerinden daha çok güce sahip olduklar söylenemez. ngiliz tipolojileri, Afrika k tas için uygun olabilirler, ama Amerika için örnek gösterilemezler, çünkü daha önce de söyledi imiz gibi, Iroquoi lar n sachem i ile en küçük göçebe toplulu unun lideri aras nda yap sal anlamda herhangi bir fark yoktur. Öte yandan, nas l Iroquoi Konfederasyonu hakl olarak uzmanlar n ilgisini uyand rm flsa, Brezilya ve Paraguay daki Tupi-Guaraniler ve baflka kabileler üzerine de az da olsa dikkate de er araflt rmalar yap lm flt r. Bundan önceki aç klamalar m zda iktidar sorunsal n n geleneksel biçimini ortaya koymaya çal flt k: Zorlama ve itaatin her yerde ve her zaman siyasal iktidar n özünü oluflturdu unu söyleyemeyece iz. Öyle ki bu durumda bir seçim yapmam z gerekecek: Ya klasik iktidar kavram ele ald gerçe e uygundur ve yeri geldi inde * Sachem: Amerikal yerlilerde, özellikle de Algonkinlerde kabile flefi. (Nas l seçildikleri, azledildikleri ve say lar için, bk. Eski Toplum; Lewis H. Morgan; çev.: Ünsal Oskay/Mart 1986/Payel Yay nlar ). (ç.n.) 12

13 iktidar yoklu u kavram n n da göz önüne al nmas gerekecektir ya da klasik iktidar kavram gerçe e ayk r d r ve bu durumda, b rak lmas ya da de ifltirilmesi gerekecektir. Yine de önce böyle bir kavram n oluflmas na zemin haz rlayan düflünce yap s üzerinde durmak uygun olacakt r. Bu bak mdan yolumuzu ayd nlatmada etnoloji terimlerinin bile yarar olabilir. lk olarak arkaizm ölçütlerini, yani yaz n n yoklu unu ve geçim ekonomisini ele alal m. Olgusal bir veri oldu u için ilki hakk nda söylenecek bir fley yok: Bir toplum yaz y ya bilir ya bilmez. Buna karfl l k ikinci ölçütün usa yatk n oldu u pek söylenemez. Peki geçim nedir? Beslenme gereksinimleri ile bunlar karfl layacak olanaklar aras nda kurulacak nazik bir denge içerisinde yaflamakt r. Demek ki geçim ekonomisine göre yaflayan bir toplum, üyelerini zar zor besleyebilen, do al koflullardaki en küçük bir olumsuzluktan (kurakl k, su bask n vb) bile etkilenen bir toplumdur, çünkü kaynaklar n azalmas do rudan do ruya herkesin doyurulamamas - na yol açar. Baflka bir deyiflle arkaik toplumlar n yaflamaktan çok, ayakta kalmaya çal flt klar, yaflamlar n n, açl a karfl bitmeyen bir mücadele oldu u, çünkü teknolojik, hatta kültürel yetersizlikleri yüzünden art de er üretebilecek durumda olmad klar söylenir. lkel toplum hakk nda bundan daha yayg n, ama ayn zamanda bundan daha yanl fl bir de erlendirme gösterilemez. K sa bir süre önce Sahlins, paleolitik dönem avc -toplay c gruplar ndan ilk bolluk toplumlar 2 olarak söz etmiflti; ayn durum neolitik 3 dönem tar mc - lar için niye düflünülmesin? Etnoloji için yaflamsal önemi olan bu sorun üzerinde flu an duramay z. Ama geçim ekonomisi koflullar nda yaflayan, örne in Güney Amerika daki pek çok arkaik toplumun, toplulu un bir y ll k tüketimine eflit miktarda bir art de er üretebildiklerini de söylemeden geçmeyelim: Demek ki ihtiyac n iki kat bir üretim ya da iki kat daha fazla bir nüfusu besleyecek bir üretim söz konusu. Bu durum arkaik toplumlar n arkaik olmad klar n göstermiyor elbette; bizim istedi imiz, ilkel kültürlerin içinde 2. M. Sahlins: La première Société d abondance, Les Temps Modernes, Ekim Neolitik dönemin tan m na iliflkin sorunlar için, bk. son bölüm. 13

14 bulunduklar gerçek ekonomik durumdan çok, Bat l gözlemcilerin ilkel toplumlar karfl s ndaki tutum ve al flkanl klar n yans tan geçim ekonomisi kavram n n bilimsel aç dan koflu unu vurgulamak. Asl nda arkaik toplumlar n günümüze dek tam bir azgeliflmifllik durumunda yaflam fl olmalar n n (s. 225) nedeni, ekonomilerinin bir geçim ekonomisi olmas de ildir. Bu aç dan bak ld nda, okuma yazma bilmeyen ve iyi beslenemeyen XIX. yüzy l Avrupa proletaryas n arkaik saymak daha do ru olacakt r. Asl nda geçim ekonomisi fikri modern Bat ideolojisinin bir bulufludur; bilimsel bir kavramla uzaktan yak ndan ilgisi yoktur. Ve etnolojinin böylesine kaba bir çarp tman n kurban oldu unu görmek insan flafl rt yor; hele etnolojinin, sanayileflmifl uluslar n azgeliflmifl denen dünyaya karfl izledikleri stratejinin oluflturulmas na alet edildi i düflünülürse, durumun ne kadar ürkütücü oldu u görülüyor. Bütün bunlar n siyasal iktidar sorunuyla pek az ilgisi oldu unu söyleyerek bizi elefltirenler ç kabilir. Biz tam tersini düflünüyoruz: lkelleri geçim ekonomisi koflullar nda güçlükle yaflayan, teknik bak mdan az geliflmifl bir durumda bulunan (s. 319) insanlar olarak de erlendiren bak fl aç s ayn zamanda siyaset ve iktidar üzerine sürdürülen al fl lm fl söylemin anlam ve de erini de belirliyor. Al - fl lm fl söylem diyoruz, çünkü ne zaman Bat dünyas ile vahfliler karfl karfl ya gelseler ayn söyleme baflvuruluyor. Sözgelimi Brezilya y ilk keflfeden Avrupal lar Tupinamba yerlileri için, inançs z, yasas z, krals z insanlar demifllerdir. Gerçekten de Tupinamba yerlilerinin mburuvicha denilen flefleri her tür iktidar dan yoksundular. Fransa, Portekiz ya da spanya gibi, otoritenin doruk noktas na ulaflt mutlak monarflilerde yetiflmifl insanlar için bundan daha anlafl lmaz bir fley olamazd. Bu yüzden yerlileri uygar toplumdan habersiz barbarlar olarak gördüler. Oysa Moktezuma n n Meksika s - na ya da nkalar n yaflad Peru ya vard klar nda al fl lmam fl bir durumun yaratt tedirginlik ve k zg nl k kaybolacakt. Conquistador lar, * buralarda al fl k olduklar havay, yani hiyerarflinin, zorlaman n, k sacas gerçek iktidar n havas n solumaya bafllad lar ve kendilerine geldiler. Bu saf, renksiz, hatta neredeyse vahfli söylem * Conquistador: Yeni Dünya n n fatihlerine verilen spanyolca ad. (ç.n.) 14

15 ile modern bilgin ve araflt rmac lar n söylemi aras nda dikkat çekici bir benzerlik bulundu u görülüyor. fade daha özenli olsa da yarg de iflmiyor; sözgelimi Lapierre in yap t nda, ilkel toplumlarda siyasal iktidar nas l de erlendirdi ini gösteren birçok formül bulabiliriz; iflte birkaç örnek: Trobriand ya da Tikopi flefleri henüz tohum halindeki bir siyasal iktidarla pek uyuflmayan çok büyük bir toplumsal ve ekonomik güce sahip de iller mi? (s. 284). Ya da Nil dillerini konuflan toplumlardan hiçbiri, büyük Bantu krall klar ndaki merkezi siyasal örgütlenme düzeyine ulaflamam flt r (s. 365). Son bir örnek: Lobi toplumu siyasal anlamda örgütlenmeyi baflaramam flt r (s. 435, not 134). 4 Bu tür ifadelerin; tohum halinde, do makta olan, azgeliflmifl gibi s kça karfl laflt m z terimlerin anlam nedir? Kimseyle çekiflmek niyetinde de iliz, çünkü yukar da and m z türden ifadelerin antropolojiye zaten yerleflmifl oldu unu biliyoruz. Bizim amac m z, deyim yerindeyse, bu dilin ve böylece ortaya ç kan bilginin arkeolojisine girmek ve bu dilin tam olarak neyi ifade etti ini ve bunu hangi noktadan bakarak ifade etti ini sorgulamak. Geçim ekonomisi fikrinin, bir gerçek yarg s gibi öne sürülmekle birlikte, bu ekonomiye sahip toplumlara iliflkin bir de er yarg s - n da içerdi ine, dolay s yla ulaflmak iddias nda oldu u nesnelli i daha bafltan yitirdi ine de inmifltik. Bu önyarg ortada bir önyarg oldu u gerçek söz konusu toplumlarda siyasal iktidar de erlendirmeye yönelik her giriflimi baltal yor ve ç kmaza sokuyor. Çünkü bu önyarg n n ba l oldu u model ve ölçü daha bafltan, Bat uygarl - n n tasarlad ve gelifltirdi i iktidar fikrinin damgas n tafl yor. Bizim kültürümüz bafllang c ndan beri, siyasal iktidara, hiyerarfliyi ve otoriteyi gösteren emir-itaat iliflkisinin çerçevesinden bakm flt r. Dolay s yla gerçek ya da muhtemel bütün iktidar biçimleri, iktidar n özünü a priori * ifade eden bu ayr cal kl iliflkiye indirgenir. Böyle bir indirgeme mümkün de ilse, siyasetd fl bir durum söz konusu demektir: Emir-itaat iliflkisinin yoklu u, ipso facto, * siyasal iktidar n da var olmad n gösterir. Bu yüzden, devletsiz toplumlar n ya- 4. Alt n biz çizdik. * A. Priori: Peflinen. (ç.n.) 15

16 n s ra iktidar n olmad toplumlar da vard r. Farkl l klar özdefllefltirmek ve sonunda yok etmek için amac ndan sapt ran etnosantrizm, ciddi bir tehlike ve antropoloji araflt rmalar nda her zaman karfl m - za ç kan bir engel olarak uzun zamand r dikkatimizi çekiyor. Bu tutumun tehlikelerine aç kça parmak basmak etnolojide neredeyse al flkanl k olmufltur; övülecek bir yaklafl m, ama gene de etnologlar n dalg nl kla ya da göz göre göre bu yanl fla düflmelerini engelleyemiyor. Lapierre in de çok hakl olarak belirtti i gibi, etnosantrizmle dünyan n hemen her yerinde karfl laflmak mümkün: Her kültür, kendisiyle olan narsisist iliflkisi çerçevesinde, tan m gere i etnosantristtir. Bununla birlikte, Bat etnosantrizmi ile onun ilkel benzeri aras nda önemli bir fark vard r; herhangi bir yerli ya da Avustralya kabilesi de kendi kültürünü di erlerinden üstün tutar, ama hiçbir zaman di er kültürler üzerine bilimsel bir söylem oluflturmaya çal flmaz; oysa etnoloji, pek çok bak mdan kendi özel durumunun d fl na ç kamad halde, evrensellik iddias nda bulunuyor ve bu yüzden, sözde bilimsel söylemi de hemen gerçek bir ideolojiye dönüflüyor. (Etnologlar n ancak Bat uygarl nda yetiflebileceklerini öne süren yaklafl mlar n de ersizli i de böylece ortaya ç km fl oluyor.) Kimi kültürlerin, bizimkine benzemedikleri için siyasal iktidardan yoksun olduklar n öne sürmek bilimsel bir yaklafl m de ildir: Böyle bir iddia, olsa olsa söz konusu yaklafl m n de ersizli ini gösterir. O halde etnosantrizm, düflünce için gereksiz bir engel de ildir ve do urdu u sonuçlar da san ld ndan daha önemlidir. Etnosantrizm farkl l klar n oldu u gibi kalmas n kabul etmez, onlar kendisi için en bildik olandan, yani Bat kültürünün tasarlad ve karfl - laflt biçimiyle iktidardan hareket ederek oluflturulmufl farkl l klar olarak anlamak ister. Etnosantrizmin eski suçorta olan evrimcili- in de hemen hemen ayn çizgide yer ald n söyleyebiliriz. Bu ba lamda ikili bir yol izlenmektedir: Önce toplumlar iktidar tiplerinin bizimkine olan yak nl klar n n azl na ya da çoklu una göre s - n fland r lmakta, sonra da bu farkl iktidar biçimleri aras nda aç k (eskiden oldu u gibi) ya da örtük (flimdi oldu u gibi) bir süreklilik * Ipso facto: Fiilen. (ç.n.) 16

KAY REDFIELD JAMISON Kay Redfield Jamison, Johns Hopkins Üniversitesi T p Fakültesi nde psikiyatri profesörü ve skoçya daki St. Andrews Üniversitesi

KAY REDFIELD JAMISON Kay Redfield Jamison, Johns Hopkins Üniversitesi T p Fakültesi nde psikiyatri profesörü ve skoçya daki St. Andrews Üniversitesi KAY REDFIELD JAMISON Kay Redfield Jamison, Johns Hopkins Üniversitesi T p Fakültesi nde psikiyatri profesörü ve skoçya daki St. Andrews Üniversitesi nde fahri ngilizce profesörüdür. Ülkesinde sat fl rekorlar

Detaylı

Ian Craib, 1994 ISBN 975-539-505-9

Ian Craib, 1994 ISBN 975-539-505-9 IAN CRAIB Sosyolog, psikoterapist ve e itimci Ian Craib 1945 y l nda do du, 2002 y l nda 57 yafl ndayken kansere yenik düflerek öldü. South Bank Polytechnic te sosyoloji e itimi ald, doktoras n Manchester

Detaylı

ROBIN HAHNEL Robin Hahnel, yirmi y l aflk n bir süredir Washington daki Amerikan Üniversitesi nde siyasal iktisat dersleri veriyor.

ROBIN HAHNEL Robin Hahnel, yirmi y l aflk n bir süredir Washington daki Amerikan Üniversitesi nde siyasal iktisat dersleri veriyor. ROBIN HAHNEL Robin Hahnel, yirmi y l aflk n bir süredir Washington daki Amerikan Üniversitesi nde siyasal iktisat dersleri veriyor. Michael Albert ile birlikte Unorthodox Marxism: An Essay on Capitalism,

Detaylı

PHILIP GOODCHILD Philip Goodchild, Lancaster University de Chaos and Eternity: Gilles Deleuze and the Question of Philosophy [ Kaos ve Sonsuzluk:

PHILIP GOODCHILD Philip Goodchild, Lancaster University de Chaos and Eternity: Gilles Deleuze and the Question of Philosophy [ Kaos ve Sonsuzluk: PHILIP GOODCHILD Philip Goodchild, Lancaster University de Chaos and Eternity: Gilles Deleuze and the Question of Philosophy [ Kaos ve Sonsuzluk: Gilles Deleuze ve Felsefe Sorunu ] bafll kl doktora tezini

Detaylı

PETER WAGNER Akademik kariyerini bir süre Berlin de Wissenschaftszentrum Berlin für Sozialforschung da yürüten Wagner, 1996 senesinden beri ngiltere

PETER WAGNER Akademik kariyerini bir süre Berlin de Wissenschaftszentrum Berlin für Sozialforschung da yürüten Wagner, 1996 senesinden beri ngiltere PETER WAGNER Akademik kariyerini bir süre Berlin de Wissenschaftszentrum Berlin für Sozialforschung da yürüten Wagner, 1996 senesinden beri ngiltere de University of Warwick te sosyoloji dersleri veriyor

Detaylı

FRANK FUREDI ngiltere nin Kent flehrindeki Canterbury Üniversitesi nin sosyoloji bölümünde ö retim üyesidir. Frank Furedi, özellikle risk, toplumsal

FRANK FUREDI ngiltere nin Kent flehrindeki Canterbury Üniversitesi nin sosyoloji bölümünde ö retim üyesidir. Frank Furedi, özellikle risk, toplumsal FRANK FUREDI ngiltere nin Kent flehrindeki Canterbury Üniversitesi nin sosyoloji bölümünde ö retim üyesidir. Frank Furedi, özellikle risk, toplumsal panikler, rk ve nüfus gibi güncel toplumsal sorunlar

Detaylı

Judith Butler ISBN 975-539-442-7

Judith Butler ISBN 975-539-442-7 JUDITH BUTLER 90 l y llar n bafl ndan itibaren özellikle toplumsal cinsiyet üzerine yazd kitaplarla büyük yank uyand ran feminist kuramc Judith Butler, 1956 y l nda ABD nin Cleveland eyaletinde Yahudi

Detaylı

ALASDAIR MACINTYRE 1929 y l nda skoçya da (Glasgow) do du. E itimini büyük ölçüde ngiltere de yapan MacIntyre yüksek lisans ve doktoras na Manchester

ALASDAIR MACINTYRE 1929 y l nda skoçya da (Glasgow) do du. E itimini büyük ölçüde ngiltere de yapan MacIntyre yüksek lisans ve doktoras na Manchester ALASDAIR MACINTYRE 1929 y l nda skoçya da (Glasgow) do du. E itimini büyük ölçüde ngiltere de yapan MacIntyre yüksek lisans ve doktoras na Manchester Üniversitesi nde tamamlayarak ayn üniversitede 1951

Detaylı

ZYGMUNT BAUMAN 1920 de Polonya da do an Bauman s ras yla faflizmi, sosyalizmi ve kapitalizmi elefltirel bir mesafeyi koruyarak yaflam fl ve hiçbir

ZYGMUNT BAUMAN 1920 de Polonya da do an Bauman s ras yla faflizmi, sosyalizmi ve kapitalizmi elefltirel bir mesafeyi koruyarak yaflam fl ve hiçbir ZYGMUNT BAUMAN 1920 de Polonya da do an Bauman s ras yla faflizmi, sosyalizmi ve kapitalizmi elefltirel bir mesafeyi koruyarak yaflam fl ve hiçbir zaman ba ms z entelektüel kiflili inden taviz vermemifltir.

Detaylı

256 = 2 8 = = = 2. Bu kez de iflik bir yan t bulduk. Bir yerde bir yanl fl yapt k, ama nerde? kinci hesab m z yanl fl.

256 = 2 8 = = = 2. Bu kez de iflik bir yan t bulduk. Bir yerde bir yanl fl yapt k, ama nerde? kinci hesab m z yanl fl. Bölünebilme B ir tamsay n n üçe ya da dokuza tam olarak bölünüp bölünmedi ini anlamak için çok bilinen bir yöntem vard r: Say - y oluflturan rakamlar toplan r. E er bu toplam üçe (dokuza) bölünüyorsa,

Detaylı

RICHARD SENNETT 1943 te Chicago da doğdu. 1964 te Chicago Üniversitesi nden mezun oldu. 1969 da Harvard Üniversitesi nde doktorasını verdi.

RICHARD SENNETT 1943 te Chicago da doğdu. 1964 te Chicago Üniversitesi nden mezun oldu. 1969 da Harvard Üniversitesi nde doktorasını verdi. RICHARD SENNETT 1943 te Chicago da doğdu. 1964 te Chicago Üniversitesi nden mezun oldu. 1969 da Harvard Üniversitesi nde doktorasını verdi. New York Üniversitesi nde sosyoloji profesörü, İnsan Araştırmaları

Detaylı

3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR

3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 423 424 3. Salon Paralel Oturum XII - Sorular ve Cevaplar OTURUM BAfiKANI (Ali Metin POLAT) OTURUM BAfiKANI - Gördü ünüz gibi son derece demokratik bir yönetim

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

MURAT YÜKSEL. FEM N ST HUKUK KURAMI VE FEM N ST DÜfiÜNCE TEOR LER

MURAT YÜKSEL. FEM N ST HUKUK KURAMI VE FEM N ST DÜfiÜNCE TEOR LER I MURAT YÜKSEL FEM N ST HUKUK KURAMI VE FEM N ST DÜfiÜNCE TEOR LER III DR. MURAT YÜKSEL Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ö retim Görevlisi FEM N ST HUKUK KURAMI VE FEM N ST DÜfiÜNCE TEOR LER IV Yay

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

JULIA KRISTEVA 1941 y l nda Bulgaristan da do du. Sofya Üniversitesi nde dilbilim ö renimi gördü. Gazeteci olarak çal flt ve 1966 y l nda doktoras n

JULIA KRISTEVA 1941 y l nda Bulgaristan da do du. Sofya Üniversitesi nde dilbilim ö renimi gördü. Gazeteci olarak çal flt ve 1966 y l nda doktoras n JULIA KRISTEVA 1941 y l nda Bulgaristan da do du. Sofya Üniversitesi nde dilbilim ö renimi gördü. Gazeteci olarak çal flt ve 1966 y l nda doktoras n tamamlad. O y l, Sosyal Antropoloji Enstitüsü nde Claude

Detaylı

Bu dedi im yaln zca 0,9 say s için de il, 0 la 1 aras ndaki herhangi bir say için geçerlidir:

Bu dedi im yaln zca 0,9 say s için de il, 0 la 1 aras ndaki herhangi bir say için geçerlidir: Yak nsamak B u yaz da, ilerde s k s k kullanaca m z bir olguyu tan mlayaca z ve matemati in en önemli kavramlar ndan birine (limit kavram na) de inece iz. Asl nda okur anlataca m kavram sezgisel olarak

Detaylı

JEREMY GILBERT University of East London da Kültür Araştırmaları bölümü öğretim üyesidir. Ewan Pearson la birlikte Discographies: Dance Music,

JEREMY GILBERT University of East London da Kültür Araştırmaları bölümü öğretim üyesidir. Ewan Pearson la birlikte Discographies: Dance Music, JEREMY GILBERT University of East London da Kültür Araştırmaları bölümü öğretim üyesidir. Ewan Pearson la birlikte Discographies: Dance Music, Culture and the Politics of Sound ve Timothy Bewes ile birlikte

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Kuruluş : 27 Ekim 1989 Adres : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Kampüsü Dikimevi - Ankara Tel : 363 03 26-363 03 27 ANKARA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM ÜN TE V SOSYAL TUR ZM Bu ünitede turizmin çeflitlerinden biri olan sosyal turizmi daha ayr nt l bir flekilde ö renip, ülkemizdeki sosyal turizmin geliflimi hakk nda bilgiler edinece iz. Ç NDEK LER A. S

Detaylı

En az enerji harcama yasas do an n en bilinen yasalar ndan

En az enerji harcama yasas do an n en bilinen yasalar ndan Gizli Duvarlar En az enerji harcama yasas do an n en bilinen yasalar ndan biridir. Örne in, A noktas ndan yay lan fl k B noktas na gitmek için sonsuz tane yol aras ndan en az enerji harcayarak gidece i

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z Yoksulun fians Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z sonuca geçelim: Teorem. Yoksulun zengine karfl flans yoktur. Bu çok bilinen teorem i kan tlayabilmek için her fleyden önce önermeyi

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

Olas l k Hesaplar (II)

Olas l k Hesaplar (II) Olas l k Hesaplar (II) B ir önceki yaz daki örneklerde olay say s sonluydu. Örne in, iki zarla 21 olay vard. fiimdi olay say m z sonsuz yapaca z. Kolay bir soruyla bafllayal m: [0, 1] aral nda rastgele

Detaylı

SİBEL A. ARKONAÇ 1980 yılında İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü nden mezun oldu ve aynı bölümde Gecekondulu ve İstanbullu Kimliği üzerine

SİBEL A. ARKONAÇ 1980 yılında İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü nden mezun oldu ve aynı bölümde Gecekondulu ve İstanbullu Kimliği üzerine SİBEL A. ARKONAÇ 1980 yılında İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü nden mezun oldu ve aynı bölümde Gecekondulu ve İstanbullu Kimliği üzerine doktorasını tamamladı. Akademik hayatını bu bölümde devam

Detaylı

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz?

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz? CO RAFYA GRAF KLER ÖRNEK 1 : Afla daki grafikte, y llara göre, Türkiye'nin yafl üzerindeki toplam nufusu ile bu nüfus içindeki okuryazar kad n ve erkek say lar gösterilmifltir. Bin kifli 5. 5.. 35. 3.

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi 1.0 Girifl 1.1 Bir de erlemenin gözden geçirilmesi, tarafs z bir hüküm ile bir De erleme Uzman n n çal flmas n

Detaylı

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE Ü N T E L E N D R L M fi Y I L L I K P L A N ARAÇ GEREÇLER, YÖNTEM VE Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, proje ve performans formlar, resim kâ - d, boya, sözlük, yaz m k lavuzu Gözlem ve inceleme, tart

Detaylı

Oyunlar mdan s k lan okurlardan -e er varsa- özür dilerim.

Oyunlar mdan s k lan okurlardan -e er varsa- özür dilerim. Barbut Oyunlar mdan s k lan okurlardan -e er varsa- özür dilerim. Ne yapal m ki ben oyun oynamay çok severim. Birinci Oyun. ki oyuncu s rayla zar at yorlar. fiefl (6) atan ilk oyuncu oyunu kazan yor. Ve

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

Olas l k hesaplar na günlük yaflam m zda s k s k gereksiniriz.

Olas l k hesaplar na günlük yaflam m zda s k s k gereksiniriz. Olas l k Hesaplar (I) Olas l k hesaplar na günlük yaflam m zda s k s k gereksiniriz. Örne in tavla ya da kâ t oyunlar oynarken. ki kap ya üstüste birkaç kez gele atmayan tavlac görmedim hiç. fianss zl

Detaylı

Ekip Yönetimi çin Araçlar 85. Ekip olarak karfl laflt m z en büyük meydan okuma: Ekip olarak en büyük gücümüz:

Ekip Yönetimi çin Araçlar 85. Ekip olarak karfl laflt m z en büyük meydan okuma: Ekip olarak en büyük gücümüz: Yorumlar: Ekip olarak karfl laflt m z en büyük meydan okuma: Ekip olarak en büyük gücümüz: Ekibin yapt n görmekten en çok hoflland m fley: Ekip Yönetimi çin Araçlar 85 EK P K ML DE ERLEND RMES Ekibinizin

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

ARAMALI VERG NCELEMES NDE SÜRE. Adalet ilkin devletten gelmelidir Çünkü hukuk, devletin toplumsal düzenidir.

ARAMALI VERG NCELEMES NDE SÜRE. Adalet ilkin devletten gelmelidir Çünkü hukuk, devletin toplumsal düzenidir. ARAMALI VERG NCELEMES NDE SÜRE Adalet ilkin devletten gelmelidir Çünkü hukuk, devletin toplumsal düzenidir. ARISTO 88 ARAMALI VERG NCELEMES NDE SÜRE 1. KONU 213 say l Vergi Usul Kanunu nun (VUK) 142, 143,

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER nternet, her fleyi de ifltirdi Hat rlamak ve zihnimizi kullanmak konusunda, geleneksel yöntemlerimizden h zla uzaklafl yoruz. Be endi imiz bir yeme in tarifini,

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45)

Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45) SMMMO MEVZUAT SER S 5 Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45) Dr. A. Bumin DO RUSÖZ Marmara Üniversitesi Mali Hukuk Ö retim Üyesi stanbul, Nisan 2006 1

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman GÖRÜfiLER Uzm. Dr. Özlem Erman Son y llarda dünyadaki h zl teknolojik geliflmeye paralel olarak t p alan nda da h zl bir de iflim yaflanmakta, neredeyse her gün yeni tan, tedavi yöntemleri, yeni ilaçlar

Detaylı

Yay n No : 1610 Hukuk Dizisi : Bas - Ekim 2005

Yay n No : 1610 Hukuk Dizisi : Bas - Ekim 2005 I B&M Prof. Dr. Erdener YURTCAN KABAHATLER KANUNU VE YORUMU stanbul 2005 Yay n No : 1610 Hukuk Dizisi : 718 1. Bas - Ekim 2005 ISBN 975-295 - 494-4 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Bir Çal flan fle Almak

Bir Çal flan fle Almak Bir Çal flan fle Almak Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta,

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL STANBUL-2009 Yay n No : 2149 flletme-ekonomi Dizisi : 329 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-067 - 1 Copyright

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "INSTITUT DU BOSPHORE YILLIK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI 18 Mart 2016 İstanbul, Hilton Hotel Harbiye Sayın Büyükelçiler, Değerli Konuklar, 2009 yılında

Detaylı

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin Dünyan n En Zeki nsan Matematikçilere Karfl Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin büyüklü ü oldu. Arabalar, binalar, Coca Cola lar, al flverifl merkezleri, insanlar... Her fley

Detaylı

Saymak San ld Kadar Kolay De ildir

Saymak San ld Kadar Kolay De ildir Saymak San ld Kadar Kolay De ildir B ir matematikçinin bir zamanlar dedi i gibi, saymas n bilenler ve bilmeyenler olmak üzere üç tür insan vard r Bakal m siz hangi türdensiniz? Örne in bir odada bulunan

Detaylı

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Yay n No : 2351 letiflim Dizisi : Bask Aral k 2010 STANBUL

Yay n No : 2351 letiflim Dizisi : Bask Aral k 2010 STANBUL (FELSEFE, HUKUK, ÇALIfiMA EKONOM S, KENTLEfiME VE ÇEVRE, MAL YE) D S PL NLERARASI YAKLAfiIMLA NSAN HAKLARI ED TÖR: SELDA ÇA LAR Yay n No : 2351 letiflim Dizisi : 1162 1. Bask Aral k 2010 STANBUL ISBN 978-605

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R?

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? HAKEMS Z YAZILAR MAL PART T ME ÇALIfiMALARDA DENEME SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? I. Girifl: Erol GÜNER * Sürekli bir ifl sözleflmesi ile ifle giren iflçi, ifli, iflvereni ve iflyerindeki iflçileri tan

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

BERNARD SUITS Çekirge: Oyun, Yaşam ve Ütopya kitabıyla bütün dünyanın tanıdığı Prof. Bernard Suits, Kanada da Waterloo Üniversitesi nde Felsefe

BERNARD SUITS Çekirge: Oyun, Yaşam ve Ütopya kitabıyla bütün dünyanın tanıdığı Prof. Bernard Suits, Kanada da Waterloo Üniversitesi nde Felsefe BERNARD SUITS Çekirge: Oyun, Yaşam ve Ütopya kitabıyla bütün dünyanın tanıdığı Prof. Bernard Suits, Kanada da Waterloo Üniversitesi nde Felsefe Bölümü nde öğretim üyesidir. Chicago Üniversitesi nde yüksek

Detaylı

GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK

GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK Atatürk çocuktu: Yenili in, dönüflümün y lmadan ard nda koflabilen, düfl dünyas genifl, merakl, araflt ran. Atatürk çocuktu ve cumhuriyetin çocuk kalmas n istedi hep: Her dem taze,

Detaylı

Birkaç Oyun Daha Birinci Oyun.

Birkaç Oyun Daha Birinci Oyun. Birkaç Oyun Daha B irinci Oyun. ki oyuncu flu oyunu oynuyorlar: Her ikisi de, birbirinden habersiz, toplam 9 olan üç do al say seçiyor. En büyük say lar, ortanca say lar ve en küçük say lar karfl laflt

Detaylı

Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman

Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman Ö RETMEN ÖZ DE ERLEND RME FORMU K fi L K ÖZELL KLER flimi seviyorum. Sab rl y m. Uyumluyum. fl birli ine aç m. Güler yüzlüyüm. yi bir gözlemciyim. yi bir planlamac y m. Çocuklara, ailelere, meslektafllar

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1: BİLİM TARİHİ... 1 Giriş... 1

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1: BİLİM TARİHİ... 1 Giriş... 1 İÇİNDEKİLER Bölüm 1: BİLİM TARİHİ... 1 Giriş... 1 1.1. İlk Çağ da Bilgi ve Bilimin Gelişimi... 2 1.1.1. İlk Uygarlıklarda Bilgi ve Bilimin Gelişimi... 2 1.1.2. Antik Yunan da Bilgi ve Bilimin Gelişimi...

Detaylı

CO RAFYA KONUM. ÖRNEK 2 : Afla daki haritada, Rize ile Bingöl il merkezlerinin yak n ndan geçen boylam gösterilmifltir.

CO RAFYA KONUM. ÖRNEK 2 : Afla daki haritada, Rize ile Bingöl il merkezlerinin yak n ndan geçen boylam gösterilmifltir. CO RAFYA KONUM ÖRNEK 1 : Aralar nda 1 lik fark bulunan iki paralel aras ndaki uzakl k de iflmezken, aralar nda 1 lik fark, bulunan iki meridyen aras ndaki uzakl k Ekvator dan kutuplara gidildikçe azalmaktad

Detaylı

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 :

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 : CO RAFYA DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 : K rk nc paralel üzerindeki bir noktan n hangi yar mkürede yer ald afla dakilerin hangisine bak larak saptanamaz? A) Gece-gündüz süresinin

Detaylı

T bbi Makale Yaz m Kurallar

T bbi Makale Yaz m Kurallar .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Araflt rmalar ve Etik Sempozyum Dizisi No: 50 May s 2006; s. 7-11 T bbi Makale Yaz m Kurallar Dr. Sebahattin Yurdakul ÖZGÜN ARAfiTIRMA USULE

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi I Prof. Dr. Kas m KARAHAN flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi Hizmet Pazarlamas II Yay n No : 1695 flletme-ekonomi Dizisi : 194 2. Bask - Aral k 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 589-4 Copyright

Detaylı

Bölümlerimiz. İletişim Bilimleri Bölümü. Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü. Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü. Gazetecilik Bölümü

Bölümlerimiz. İletişim Bilimleri Bölümü. Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü. Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü. Gazetecilik Bölümü Bölümlerimiz İletişim Bilimleri Bölümü Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü Gazetecilik Bölümü İletişim Bilimleri Bölümü Lisans programı 2012-2013 yılında 60 öğrenciyle

Detaylı

Turistler art k stanbul u "T kl yorlar"

Turistler art k stanbul u T kl yorlar Turistler art k stanbul u "T kl yorlar" Tanıtım görevlisi bürokratların, turizm acentalarının ve halkla ilişkiler uzmanlarının yıllardır Kafdağı nın ardında sandıkları ve o nedenle yalnızca düşlemekle

Detaylı

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + =

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + = ZARLARLA OYNAYALIM Zar kullanarak toplama ve ç karma ifllemleri yapabiliriz. Zarda karfl l kl iki yüzdeki say lar n toplam daima 7 dir. Zarda 2 gözüküyorsa karfl s ndaki yüzeyin 7 2 = 5 oldu unu bulabilirsiniz.

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek De iflimi Yönetmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...3 1.1.ISCED 97

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

GAZLAR ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g)

GAZLAR ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g) ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g) Sürtünmesiz piston H (g) He Yukar daki üç özdefl elastik balon ayn koflullarda bulunmaktad r. Balonlar n hacimleri eflit oldu una göre;. Gazlar n özkütleleri. Gazlar

Detaylı

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz -

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - Saymadan Saymak Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - lan say 1 2... n say s na eflittir. Yani, tan m gere i, n! = 1 2... (n-1) n dir. n!, n fortoriyel diye okunur. Örne in,

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Topolojik Uzay. Kapak Konusu: Topoloji

Topolojik Uzay. Kapak Konusu: Topoloji Kapak Konusu: Topoloji Topolojik Uzay Geçen yaz da nin, ad na aç k dedi imiz baz altkümelerini tan mlad k ve bir fonksiyonun süreklili ini tamamen aç k kümeler yard m yla (hiç ve kullanmadan) ifade ettik.

Detaylı

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi

Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi Bu Ne Biçim Seçim 1 Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi bulmufl 2. Demek ki ngilizler o zamanlar bir yandan sömürüyor, öte yandan demokrasi üzerine araflt rma yap yorlarm fl.

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

K NC BASKI Ç N ÇEV REN N NOTU

K NC BASKI Ç N ÇEV REN N NOTU K NC BASKI Ç N ÇEV REN N NOTU 1844 Elyazmalar bir geçifl dönemi yap t d r. Marksizm öncesinden marksizme do ru geçifl dönemine iliflkin ve bu geçiflin Marx taraf ndan hiçbir zaman aç a vurma gere i duyulmayan

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI)

KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) A. KAVRAM Varlıkların zihindeki tasarımı kavram olarak ifade edilir. Ağaç, kuş, çiçek, insan tek tek varlıkların tasarımıyla ortaya çıkmış kavramlardır. Kavramlar genel olduklarından

Detaylı

PETER SINGER Peter Singer 1946 da Avustralya da do du. Felsefe e itimini Melbourne ve Oxford Üniversitelerinde tamamlad. Oxford da ve ABD deki

PETER SINGER Peter Singer 1946 da Avustralya da do du. Felsefe e itimini Melbourne ve Oxford Üniversitelerinde tamamlad. Oxford da ve ABD deki PETER SINGER Peter Singer 1946 da Avustralya da do du. Felsefe e itimini Melbourne ve Oxford Üniversitelerinde tamamlad. Oxford da ve ABD deki çeflitli üniversitelerde görev yapt ktan sonra Melbourne deki

Detaylı

Bu yaz da 6 mant k sorusu sorup yan tlayaca z.

Bu yaz da 6 mant k sorusu sorup yan tlayaca z. Do ru Önermeler, Yanl fl Önermeler Bu yaz da 6 mant k sorusu sorup yan tlayaca z. Birinci Bilmece. Yarg ç karar verecek. Mahkeme tutanaklar ndan flu bilgiler ç k yor: E er A suçsuzsa, hem B hem C suçlu.

Detaylı

Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim

Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim 3.2 Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim Zihinden Toplayal m ve Ç karal m 1. Afla da verilen ifllemleri zihinden yaparak ifllem sonuçlar n yaz n z. 50 YKr + 900 YKr = 300 + 300 = 998 100

Detaylı