Akut pankreatitin do asının tanımlanması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Akut pankreatitin do asının tanımlanması"

Transkript

1 Güncel Gastroenteroloji Akut Pankreatit ve Nütrisyon Sinan ERS N, Özer MAKAY Ege Üniversitesi T p Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dal, zmir Akut pankreatitin do asının tanımlanması ve onun tedavi edilebilmesi için oldukça karma ık olan gastrointestinal sistemin, özellikle de pankreas fizyolojisinin iyi bilinmesi gereklidir. Antioksidan defans mekanizmalarının yetersiz oldu u bu hastalıkta nütrisyonel durumunun de erlendirilmesi, tedavideki en zor alanlardan birini olu turmaktadır. Akut pankreatit yakla ık %80 olguda hafif ya da ılımlı seyirlidir. Yüzde 20 hastada ise hastalık a ır seyreder. Bu olgularda hastanede kalı ve gastroduodenal atoni süresi daha uzun, komplikasyon riski belirgin yüksektir ( ). Akut pankreatitin iddetini belirlemek amacıyla çe itli skorlama sistemleri kullanılmaktadır. Ranson kriterleri yada APACHE II skorlama sistemi günümüzde en sık kullanılan ve en güvenilir skorlama sistemleri olarak gözükmektedir (2,3). Algoritmik yakla ımla Ranson kriteri 2, APACHE II skoru < 8 olan ve skoru ilk 48 saatte azalan hastalar hafif dereceli akut pankreatit olarak kabul edilmektedir. Ancak Ranson kriteri 3, APACHE II skoru 8 olan ve skoru 48 saatte artan hastalar ciddi pankreatit olarak de erlendirilmektedir. Bu hastalar organ yetmezli i ve sepsis açısından yüksek riskli olarak kabul edilirken mortalite oranları %20 lere ula maktadır (, 4). Akut pankreatitte hastalı ın iddetinin belirlenmesi hangi hastanın nasıl beslenece ine karar verilebilmesi açısından önemlidir. Özellikle a ır pankreatitli hastalar nütrisyon deste i açısından ciddi olarak de erlendirilmek zorundadır. Bu gruptaki hastaların yakla ık %30 unda daha ilk ba vuru anında malnütrisyon söz konusudur (5). Halbuki ılımlı pankreatiti olan hastalar için beslenme deste i yapılmaksızın intravenöz sıvı ve analjezinin sa lanması sıklıkla yeterli olmaktadır. F ZYOPATOLOJ VE NÜTR SYON DESTE GEREKS N M Akut pankreatitli hastalarda kısa sürede negatif azot dengesinin olu tu u bilinmektedir. Bu olaydan pek çok faktör sorumludur. Artmı glukoneogenez nedeniyle olu an negatif azot dengesi sepsise benzer bir hipermetabolik ve katabolik durum yaratmaktadır. Bu durumda kardiak output ve oksijen tüketimi artarken sistemik vasküler direnç azalır ve hücresel düzeyde oksijen disossiyasyonu meydana gelir. Sonuç olarak hastaların metabolik ihtiyaçları ve kalori gereksinimleri kaçınılmaz olarak artmaktadır. Negatif azot dengesi olan akut pankreatitli hastalarda mortalite riskinin pozitif azot dengesi olan hastalara göre 0 kat arttı ı gösterilmi tir (,6). A ır akut pankreatitli bir olguda 5. günde su retansiyonuna ba lı olarak vücut a ırlı ında %20-25 lik bir artı kaydedilmektedir. Ayrıca solunum kas fonksiyonunda %60 lık bir azalma ve protein depolarında %20 lik bir dü ü meydana gelmektedir (7). Bu sonuçlara göre akut pankreatitte nütrisyon deste indeki temel hedefimiz, azot dengesini yeniden kurmak, akut inflamatuar yanıtı kontrol altına almak, normal vücut fonksiyonlarını korumak ve beslenme yetersizli ini engellemek olmalıdır. Akut pankreatit ve sepsis durumlarında ortaya çıkan hemodinamik ve metabolik tablo göz önüne alındı ında, özellikle orta ve a ır pankreatitli hastalarda nütrisyon deste inin önemi ortaya çıkmaktadır. Ne yazık ki akut pankreatitte nütrisyon deste i konusunda kanıta Güncel Gastroenteroloji 8/2 133

2 Gastrik atoni, ileus, bulantı, kusma, a rı gibi semptomların varlı ı ve gastrointestinal pasajın dinlendirilmesi yakla ımı oral alımı önemli ölçüde kısıtlamaktadır. Di er taraftan barsa ı kullanmamak çe- itli sorunlara neden olmaktadır. Geli en barsak atrofisinin stres cevabının alevlenmesine ve inflamatuar durumun süreklili ine neden oldu u bilinmektedir ( ). Barsa ın ve pankreasın dinlendirilmesine yönelik görü ne kadar yaygın olsa da bu konuda uygun yöntemlerle yapılmı çalı ma sayısı oldukça azdır. Barsa ın kullanılmaması bakteriyel translokasyonu tetiklemekte, barsaktaki lenfoid dokunun kaybına neden olmakta dolayısıyla nozokomiyal infeksiyon, sepsis ve organ yetmezli i gibi geç komplikasyonlara zemin hazırlayabilmektedir. Barsak kökenli bakterilerin barsak atrofisi durumunda pankreasta ve parapankreatik dokuda infeksiyon olu turabilece i hayvan modellerinde gösterilmi tir ( 7). Bunun nozokomiyal infeksiyon riskini arttıraca ını tahmin etmek güç de ildir. Ayrıca, pankreatitli ratlarda yapılan bir çalı mada barsa ın bakteriyel dekontaminasyodayalı tıp için altyapı olu turacak kanıt de eri yüksek veri sayısı çok azdır. AKUT PANKREAT TTE NÜTR SYON DESTE N N SEÇ M Akut pankreatitte nütrisyon konusunun tarihçesine göz atacak olursak sürecin 963 te hastalı ın tanımlanması ve 968 de Dudrick in total parenteral nütrisyonu (TPN) ortaya atması ile ba ladı ını söylemek mümkündür. 970 yılında Lawson pankreatitli olgularda jejunostomi ile enteral beslenmeyi tavsiye etmi tir. Buna kar ın Ranson 977 de enteral nütrisyon uygulamalarının akut pankreatitte komplikasyon riskini arttırdı ını bildirmi tir. 980 li yılların ortalarına kadar gerçekle tirilen çalı malar TPN nun lehine olan sonuçları kapsamaktadır. 986 da yayınlanan ve travma hastalarında TPN ile enteral nütrisyonu (EN) kar ıla tıran bir çalı mada EN un nozokomiyal infeksiyon ve ço- ul organ yetmezli i riskini azalttı ı vurgulanmı tır. Aynı zamanda bu çalı mada hastanede kalı süresi ve maliyetlerin dü tü ü gösterilmi tir (8, 9). Sax, 987 de benzer bir çalı mayı akut pankreatitli hastalarda gerçekle tirmi tir ( 0). Bu ara tırmada TPN grubu yalnızca parenteral sıvı ve analjezi alan grup ile kar ıla tırıldı ında TPN grubunda kateter sepsisi oranı daha yüksek, hastanede kalı süresi daha uzun olarak saptanmı tır. Çalı ma akut pankreatitte TPN nun rutin kullanımı ile ilgili soru i aretlerinin olu maya ba ladı ı ilk ara tırma olma özelli ini ta ımaktadır. 99 yılında gerçekle tirilen benzer bir ara tırmada TPN gruplarında septik komplikasyon riskinin dört kat fazla oldu u belirlenmi tir ( ). Bu sonuçlar üzerine akut pankreatitte enteral beslenme daha çok tercih edilmeye ba lanmı tır. EN da maliyetin daha dü ük olmasının, akut faz cevabının daha kolay kontrol altına alınmasının ve uzun dönem uygulamada komplikasyonların TPN a göre daha az olmasının üzerinde önemle durulmu tur. Akut pankreatitte beslenmeyle ilgili olarak az sayıda prospektif randomize çalı ma vardır. Bunlardan bir tanesi olan McClave in çalı masındaki hastaların hafif ve orta iddette pankreatitli olgular olması, ara tırmanın de erini bir miktar azaltmı tır. Kalfarentzos 38 a ır pankreatitli olguda TPN ile yarı elementel dietten olu- an enteral nütrisyonu kıyaslamı tır. Sonuçlara bakıldı ında EN iyi tolere edilmi, total ve septik komplikasyon enteral nütrisyon grubunda daha az görülmü ve maliyet açısından EN daha ekonomik bulunmu tur ( 2). Windsor da orta ve a ır akut pankreatitli olgularda benzer sonuçları bulmu tur ( 3). Erken jejunal beslenmenin septik komplikasyonlar üzerindeki etkisini de erlendiren prospektif, randomize, kontrollü bir çalı mada jejunal beslenme grubunda, TPN grubuna göre komplikasyon oranı daha dü ük olarak saptanmı tır. Bu ara tırmada enteral nütrisyon alan grupta tedaviye profilaktik antibiyotik de eklenmi tir. Ancak antibiyoterapi uygulanmayan EN grubu ile TPN grubu arasında fark saptanmamı tır. Gruplar arasında ço ul organ yetmezli i ve mortalite oranları arasında anlamlı bir fark saptanamamı tır ( 4). Bu ara tırmadaki önemli eksikliklerden biri ılımlı pankreatiti olan hastaların da çalı maya dahil edilmi olmasıdır. Her ne kadar enteral beslenmenin üstünlü ü farklı ara tırıcılar tarafından vurgulanmı olsa da TPN ile EN arasında anlamlı fark bulamayan prospektif, randomize, kontrollü çalı malar da mevcuttur ( 5, 6). Hedef kalorilere kısa sürede ula mak, pankreatik stimülasyonunu dinlendirmek ve proksimal barsa- ın kullanımını azaltarak inflamatuar kitlenin obstrüktif etkisini engellemek, TPN un en önemli avantajlarındandır. Ancak, yüksek maliyet, artmı stres cevabı, azımsanamayacak bir sepsis riski ve kontrolü güç olan hiperglisemi gibi göz ardı edilemeyecek dezavantajları da mevcuttur. AKUT PANKREAT TTE GASTRO NTEST NAL PASAJ D NLEND R LMEL M? 134 Haziran 2004

3 nun mezenter lenf nodlarındaki kolonizasyonu azalttı ı, böylece mortalite oranını dü ürdü ü ortaya konmu tur. Her ne kadar parenteral nütrisyonun bakteriyal translokasyonu arttırdı ı teorik olarak do ru kabul edilecek olsa da insanda bunu kanıtlayan veriye henüz ula ılmamı tır ( 8). nsanda, pankreatik flegmonların ve parapankreatik sıvı kolleksiyonların %60 ında gram (-) bakteri kolonizasyonu saptanmı tır ( 7). Parapankreatik ve retroperitoneal alanlardaki infeksiyonların yüksek insidansı, lenfatik kanallar yoluyla ya da kolondaki mikroperforasyonlar yoluyla bakterilerin nekroz alanına göç etmesinden kaynaklanabilece i dü- ünülmektedir ( ). Pankreatik stimülasyon derecesi beslenmenin ba langıç seviyesine göre de i ti inden, Treitz ligamanın distalinden yapılan infüzyonun pankreatiti alevlendirmedi i anla ılmı tır ( ). Bu konuda yapılan prospektif, randomize, kontrollü bir çalı mada ılımlı ve orta dereceli akut pankreatitli hastalarda tüple enteral besleme TPN kar ıla tırılmı tır. Ara tırmada enteral nütrisyon ile beslenen hastalarda karın a rısı ve amilaz-lipaz düzeylerinin daha çabuk geriledi i görülmü tür. Aynı çalı mada stresin tetikledi i hiperglisemi TPN grubunda daha yüksek ve pankreatite ba lı stres yanıtının gerilemesi TPN grubunda daha geç bir sürede ortaya çıkmı tır ( 2). Windsor un çalı masında C-reaktif protein düzeylerinin TPN alan grupta yedi gün süreyle de- i medi i, EN grubunda ise azaldı ı tespit edilmi tir. Aynı zamanda APACHE II skorunun ve sistemik inflamatuar yanıt sendromunun EN grubunda anlamlı olarak azaldı ı görülmü tür ( 3). Ancak bu çalı mada da yalnızca birkaç hastanın a ır pankreatit grubunda oldu u izlenmi tir. Di er taraftan TPN ile EN grupları arasında uygulanan kalori miktarının farklı olması çalı manın de erini azaltmı tır. A ır akut pankreatitte gerçekle tirilen randomize, kontrollü ba ka bir çalı mada EN kullanımının genel komplikasyon oranını ve özellikle septik komplikasyonları azalttı ı, maliyeti dü ürdü ü ortaya konmu tur ( 9). ENTERAL NÜTR SYON UYGULAMALARI Nütrisyon deste ine cevap olarak pankreas stimulasyon derecesini belirleyen birkaç faktör mevcuttur. Bu faktörlerden en belirgin olanı enteral beslenme ürününün hangi düzeyde gastrointestinal sisteme verildi idir (20). Hasta ne kadar yukarı düzeyden beslenirse devreye o kadar çok sayıda uyarıcı girmektedir. Bu da pankreatik cevabın artmasına neden olmaktadır. Jejunal beslenme ile bu uyarıyı en az düzeyde tutmak mümkündür. Di- er taraftan besinin özellikleri ve kalitesi ile ilgili faktörler pankreasın uyarılması üzerinde etkilidir. Besinin görünümü ve kokusu, besini sindirmeye yönelik mideden salgılanan asit, besinin midede olu turdu u volüm etkisi gibi de i kenler pankreası farklı biçimde uyarmaktadır. Ayrıca ya lar, karbonhidratlardan ve proteinlerden daha güçlü bir ekilde pankreatik uyarı gerçekle tirmektedir. Bu faktörler göz önünde bulunduruldu unda akut pankreatitli hastada tercih edilecek enteral nütrisyon ürünün kokusuz, izoozmolar, neredeyse ya içermeyen elementel bir ürün olması gerekti i ortaya çıkmaktadır (20). Elementel formüllerin pankreatitli hastalarda önemli yeri vardır. Ürünler arasında çe itlilik olmasına ra men elementel formüllerin ço u laktozsuz ve neredeyse ya sızdır. Protein içeri inin tamamı serbest amino asitlerden olu maktadır. Dü ük ya oranlı bu formüller, standart formüllere göre daha az pankreatik stimulasyonu neden olmaktadır. Standart formüllerdeki intakt proteinler tripsini ba layarak tripsin düzeyini dü ürmekte, böylece kolesistokinin salınımına neden olmaktadır (2 ). Son yıllarda popülarize olan probiotiklerin antienfeksiyöz ve immunomodülatör etkileri bilinmektedir. Olah, akut pankreatitli hastaların enteral beslenmesinde probiotik bakteri (laktobasil) ve fiber kullanarak daha dü ük pankreatik sepsis ve daha kısa hastanede kalı süresi bildirmi tir (22). Günümüzde akut pankreatitli hastalarda nütrisyon deste i konusunda standardize edilmi yakla ım olmaması nedeniyle Avrupa Parenteral ve Enteral Nütrisyon Birli i (ESPEN) 2002 yılında bu konuda bir rapor hazırlamı tır. Buna göre pankreas uyarılmasını azaltmaya yönelik olarak uygulanmakta olan barsak dinlendirilmesi yakla ımının yeniden gözden geçirilmesi, enerji açı ının yeterli nütrisyon deste i ile kapatılması, iatrojenik komplikasyonların (özellikle a ırı besleme ile ilgili olanların) önlenmesi, pankreatik stimülasyonun subklinik düzeylere dü ürülmesi ve genel sistemik inflamatuar yanıt sendromu etkinli ini azaltmanın gereklili i vurgulanmı tır. Ayrıca ılımlı ve orta derece akut pankreatitli hastaların ço unda enteral veya parenteral yo un nütrisyon deste inin gerekli olmadı ı belirtilmi tir (23). GG 135

4 Akut pankreatitte nütrisyonun gelece ini belirlemek u an için güçlük arz etmektedir. Ancak etkin, güvenli ve TPN ye göre daha ucuz olan enteral beslenmenin her açıdan daha olumlu sonuçlara neden olması bu alandaki kullanımının yaygınla- aca ı izlenimini vermektedir. Hastalı ın tedavisine yönelik olarak önerilen platelet aktive edici faktör antagonistleri ve lökotrienler stres yanıtının kontrolünde geni kullanım alanı bulacak gibi görünmektedir (20). NÜTR SYONDA KARfiILAfiILAB LECEK SORUNLAR VE HASTANIN MON TÖR ZASYONU Enteral nütrisyon uygulamalarındaki bazı sorunlar yöntemin zaman zaman kullanılabilirli ini azaltabilmektedir. Nazojejunal tüpün yerle tirilmesi için endoskopa ihtiyaç duyulmaktadır. Kritik hastada bu i lem ço u zaman sedasyon gerektirir. Endoskopi sırasındaki sedasyon ve olası aspirasyon bu hastalarda mevcut durumu daha da tehlikeli hale getirebilir. Ayrıca tüpün yerinden oynaması pankreatik stimülasyona neden olup pankreatiti alevlendirebilir. Bir di er zorluk pankreatit zemininde geli mi olan ileusun endoskopik olarak tüpün yerle tirme a amasında ilave bir güçlük yaratabilmesidir. Enteral beslenmeye ciddi intolerans gösteren, a rısı ve serum amilaz düzeyi artan hastada enteral beslenme mutlaka kesilmeli ve yerine TPN uygulanmalıdır. Prospektif, randomize, kontrollü bir çalı mada EN alan hastaların %3 inde intolerans geli ti i, ancak infüzyon volümünün 2-4 gün süresince azaltılmasıyla ileus tablosunun kontrol altına alındı ı bildirilmi tir ( 3). +$)ø)3$1.5($7ø7 5DQVRQ $3$&+(,, 2UJDQ\HWPH]OL L 3DQNUHDVWDQHNUR] '(67(.7('$9ø6ø 6ÕYÕUHV VLWDV\RQX $QDOMH]L 731 3DQNUHDWLWLQùLGGHWLQLQ'H HUOHQGLULOPHVL.RPSOLNDV\RQ øqwrohudqv (QIODPDV\RQGDDUWÕú ekil 1. Akut pankreatitte nütrisyonel destek &ø''ø3$1.5($7ø7 5DQVRQ $3$&+(,, 0DMRURUJDQ\HWPH]OL L 3DQNUHDVWDQHNUR] %(6/(10('(67(öø (17(5$/1h75ø6<21 Enteral tüple beslenen hastanın monitörizasyonu oldukça önemlidir. Tüpün yer de i tirmesi, tıkanması, bulantı, kusma, ishal ve aspirasyon riski nedeniyle hastalar yakından izlenmek zorundadır. Gastrik distansiyonun pankreatik stimülasyonu uyardı ı unutulmamalıdır. Enteral nütrisyon ile yeterli mikronütrientlerin alınamadı ı durumlarda bunlar tedaviye eklenmelidir. Pankreatite ba lı a ırı sıvı sekestrasyonu göz önünde bulundurularak parenteral sıvı resüsitasyonunun yeterlili i iyi de erlendirilmelidir. EN alan ancak doz azaltılmasına ra men intolerans geli en ve karın a rısı ile birlikte serum amilaz-lipaz düzeylerinde yükselme meydana gelen hastalarda EN durdurulup TPN açısından de erlendirilme yapılmalıdır. Ancak bu durumda da hasta hipertrigliseridemi, hiperglisemi, hiperkalsemi ve katetere ba lı infeksiyon açısından yakından izlenmelidir. Akut pankreatitli olgularda, oral alımın zamanlaması sıklıkla bir sorun olu turmu tur. Erken ba lanan oral beslenmenin pankreatiti a ırla tırabilece i veya komplikasyona neden olabilece i korkusu bu endi enin temelini olu turmaktadır. Bu konuda kanıt de eri yüksek yayına rastlamak güçtür. Randomize olmayan prospektif bir çalı mada, altı günden uzun süren a rı, normalin üç katından yüksek serum lipaz düzeyi ve bilgisayarlı tomografide kanıtlanmı nekroz varlı ında erken oral beslenme ile pankreatit ata ının %40 oranında tekrarlayabilece i ortaya konmu tur. Aynı çalı mada a rının kontrol altına alındı ı ve pankreatik enzim düzeyinin normale döndü ü durumlarda oral beslenme ba latılabildi i vurgulanmaktadır (24). Sonuç olarak, akut pankreatitte nütrisyon deste- indeki amaç pankreas uyarılmasını subklinik düzeylerde tutarak stres cevabını azaltmak, barsak bütünlü ünü korumak ve dolayısıyla komplikasyonları engellemek olmalıdır. Yo un nütrisyon deste ine ihtiyaç duyan a ır pankreatitli olgularda ilk önce hastalı ın iddetini azalttı ı dü ünülen EN tercih edilmelidir. Beslenmeye ilk 48 saat içinde endoskopik ya da fluoroskopik yolla Treitz ligama- Tablo 1. iddetli akut pankreatitte ESPEN in tavsiye etti i beslenme içeri i Enerji Protein Karbonhidrat Lipid kcal/kg/gün.2-.5 g/kg/gün 3-6 g/kg/gün (hedef serum glukoz düzeyi < 80 mg/dl) 2 g/kg/gün (hedef serum trigliserid düzeyi < 068 mg/dl) 136 Haziran 2004

5 nının distaline yerle tirilmi nazojejunal tüple ba lanmalıdır. çerik olarak ise neredeyse ya sız ve yüksek oranda aminoasit içeren elementel formüller tercih edilmelidir. Di er bir alternatif ise dipeptid, tripeptid içeren semi-elementel formüllerdir. mmünonütrisyon etkili gibi görünse de bu konuda daha çok veriye gereksinim oldu u kesindir ( ekil ) (Tablo ). Her ne kadar a ır akut pankreatitli hastada nütrisyon deste inde EN daha etkin ve güvenilir kabul edilse de bu konuda geni, prospektif, randomize, kontrollü serilere ihtiyaç vardır (25, 26). KAYNAKLAR 1. McClave SA, Spain DA, Snider H. Nutritional management in acute and chronic pancreatitis. Gastroenterol Clin North Am 1998; 27: Corfield AP, Cooper MJ, Williamson RC, et al. Prediction of severity in acute pancreatitis. Prospective comparison of three prognostic indices. Lancet 1985; 2: Larvin M, McMahon MJ. Apache II score for assesment and monitoring of acute pancreatitis. Lancet 1989; 2: McClave SA, Snider HL, Owens N. Clinical nutrition in acute pancreatitis. Dig Dis Sci 1997; 42: Robin AP, Campbell R, Palani CK, et al. Total parenteral nutrition during acute pancreatitis: clinical experience with 156 patients. World J Surg 1990; 14: Sitzmann JV, Steinborg PA, Zinner MJ, Cameron JL. Total parenteral nutrition and alternate energy substrates in treatment of severe acute pancreatitis. Surg Gynecol Obstet 1989; 168: R Meier. Akut ve kronik Pankreatit hastalarında nütrisyon desteği. Klinik Nütrisyon-Temel kavramlar. 2. Baskı(Ed: L. Sobotka) 2002; Moore EE, Jones TN. Benefits of immediate jejunostomy feeding after major abdominal trauma. J Trauma 1986; 26: Adams S, Dellinger EP, Wertz MJ, et al. Enteral versus parenteral nutritional support following laparotomy for trauma: a randomized porspective trial. J Trauma 1986; 26: Sax HC, Warner BW, Talamini MA, et al. Early total parenteral nutrition in acute pancreatitis: lack of beneficial effects. Am J Surg 1987; 153: The Veterans Affairs Total Parenteral Nutrition Cooperative Study Group. Perioperative total parenteral nutrition in surgical patients. N Engl J Med 1991; 325: McClave SA, Greene LM, Snider HL, et al. Comparison of the safety of early enteral versus parenteral nutririon in mild acute pancreatitis. J Parenter Enteral Nutr 1997; 21: Windsor AC, Kanwar S, Li AG, Barnes E, et al. Compared with parenteral nutrition, enteral feeding attenuates the acute phase response and improves disease severity in acute pancreatitis. Gut 1998; 42: Olah A, Pardavi G, Belagyi T, et al. Early nasojejunal feeding in acute pancreatitis is associated with a lower complication rate. Nutrition 2002; 18: Bodoky G, Harsanyi L, Pap A, et al. Effect of enteral nutrition on exocrine pancreatic function. Am J Surg 1991; 161: Hernandez-Aranda JC, Gallo-Chico B, Ramirez-Barba EJ. Nutritional support in severe acute pancreatitis. Nutr Hosp 1996; 11: Helton WS. IV nutrition in patients with acute pancreatitis. In: Rombeau JL (ed) Clinical Nutrition: Parenteral nutrition. WB Saunders, Philedelphia, 1990; pp MacFie J. Enteral versus parenteral nutrition: the significance of bacterial translocation and gut-barrier function. Nutrition 2000; 16: Kalfarentzos F, Kehagias J, Mead N, et al. Enteral nutrition is superior to parentral nutrition in severe acute pancreatitis. Results of a randomised prospective trial. Br J Surg 1997; 84: Payne-James J. Artificial Nutrition Support in Clinical Practice. Greenwich Medical Media. 2nd ed, Voitk A, Brown RA, Echave V, et al. Use of an elemental diet in the treatment of complicated pancreatitis. Am J Surg 1973; 125: Olah A, Belagyi T, Issekutz A, et al. Randomised clinical trial of specific lactobacillus and fibre supplement to early enteral nutrition in patients with acute pancreatitis. Br J Surg 2002; 89: Meier R, Beglinger C, Layer P, et al. ESPEN guidelines on nutrition in acute pancreatitis. Clin Nutr 2002; 21: Levy P, Heresbach D, Pariente EA, et al. Frequency and risk factors of recurrent pain during refeeding in patients with acute pancreatitis: a multivariate multicentre prospective study of 116 patients. Gut 1997; 40: Klein S, Kinney J, Jeejeebhoy K, et al. Nutrition support in clinical practice: review of published data and recommendations for future research directions. NIH, ASPEN and ASCN. J Parent Enteral Nutr 1997; 21: Al-Omran M, Groof A, Wilke D. Enteral versus parenteral nutrition for acute pancreatitis. Cochrane Database Syst Rev 2001; (2): CD GG 137

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nörolojik Yoğun Bakımda Nutrisyon Nörolojik hasta grubuna ait çalışma sayısı sınırlı

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

Parenteral Nutrisyon Ne Zaman?

Parenteral Nutrisyon Ne Zaman? Parenteral Nutrisyon Ne Zaman? Dr. Levent Döşemeci Kemerburgaz Üni. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Anestezi ve Yoğun Bakım AD Ortak Görüş Enteral yol tercih edilmeli Barsak bariyer fonk.nın korunması -

Detaylı

Travma Hastalarında Beslenme

Travma Hastalarında Beslenme Doç. Dr. Onur POLAT Travma Hastalarında Beslenme Normal ve sağlıklı organizma travma veya strese maruz kaldığında kendisini korumaya yönelik bazı fizyolojik mekanizmaları harekete geçirir. Genel amaç organ

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

Gastrointestinal Cerrahi Sonrası Erken Enteral Nutrisyon ABARTILMAKTADIR. Prof Dr Hedef ÖZGÜN

Gastrointestinal Cerrahi Sonrası Erken Enteral Nutrisyon ABARTILMAKTADIR. Prof Dr Hedef ÖZGÜN Gastrointestinal Cerrahi Sonrası Erken Enteral Nutrisyon ABARTILMAKTADIR Prof Dr Hedef ÖZGÜN Enteral beslenme mümkün olduğunda başlanmalıdır, ama zamanlama nedir? Erken! Ne kadar erken? Hastaya yarar sağlayacak

Detaylı

Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu

Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Dünyada diyabet patlaması Ülkemizde diyabet %90 arttı 6. IDF

Detaylı

Yoğun Bakım Hastasının Beslenmesinde Tartışmalı Konular. Dr.Bilgin CÖMERT GATA Đç Hastalıkları YBÜ

Yoğun Bakım Hastasının Beslenmesinde Tartışmalı Konular. Dr.Bilgin CÖMERT GATA Đç Hastalıkları YBÜ Yoğun Bakım Hastasının Beslenmesinde Tartışmalı Konular Enteral mi, Parenteral mi? Dr.Bilgin CÖMERT GATA Đç Hastalıkları YBÜ Đlave Sorular Beslenme desteği gerekli mi? Ne zaman başlanmalı? Ne kadar süre

Detaylı

Akut pankreatit, peripankreatik doku ve diğer

Akut pankreatit, peripankreatik doku ve diğer Güncel Gastroenteroloji Akut Pankreatitte Nutrisyon Ayfle IfiIK 1, Cansel TÜRKAY 2 Fatih Üniversitesi T p Fakültesi Hastanesi, ç Hastal klar Anabilim Dal 1, Gastroenteroloji Bilim Dal 2, Ankara Akut pankreatit,

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme. Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme. Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Protein-Enerji Kaybı (Protein-Energy Wasting, PEW) Diyaliz hastalarında PEW insidansı

Detaylı

ERKEN ENTERAL NUTRİSYON PANELİ (TARAF GÖRÜŞ)

ERKEN ENTERAL NUTRİSYON PANELİ (TARAF GÖRÜŞ) ERKEN ENTERAL NUTRİSYON PANELİ (TARAF GÖRÜŞ) DR. AYKUT SOYDER ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI, AYDIN SORU-1 Preop. ve/veya postop. (kanser tanılı GİS cerrahisi uygulanan,

Detaylı

Nütrisyonel tarama metodları

Nütrisyonel tarama metodları Nütrisyonel tarama metodları Doç Dr Sema Basat Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi 02.11.2013 Özellikle hastanede yatan hastada malnütrisyon TANIMLANMIYOR TEDAVİ EDİLMİYOR. NEDEN? TARAMA, DEĞERLENDİRME,

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL İdeal Bariatrik Cerrahi Kriterleri Ne Olmalıdır? 1. Düşük komplikasyon riski olmalı 2. Etkili kilo kaybı olmalı 3. Teknik olarak kolay uygulanabilmeli

Detaylı

YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME

YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME SUNUM PLANI YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME Uzm. Dyt. Yalçın MİRZA Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Nütrisyon Ünitesi Sorumlusu Hangi hastalara beslenme desteği verilmeli? Beslenme

Detaylı

KRONİK PANKREATİTTE AĞRI YÖNETİMİ VE KANSER TARAMASI

KRONİK PANKREATİTTE AĞRI YÖNETİMİ VE KANSER TARAMASI KRONİK PANKREATİTTE AĞRI YÖNETİMİ VE KANSER TARAMASI DR.ORHAN KOCAMAN KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BAHÇELİEVLER MEDİKAL PARK HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ KLİNİĞİ AĞRININ TARİHÇESİ SUNU PLANI 1-)

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU

NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU SUNUM PLANI Hangi hastalara beslenme desteği verilmeli? Beslenme durumu nasıl değerlendirilmeli? Enerji ihtiyacı nasıl hesaplanmalı? Kalori? Protein? Hangi yol tercih

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Rehabilitasyonun Tanımı Fizyolojik veya anatomik yetersizliği

Detaylı

Nütrisyon Desteğinde Temel İlkeler

Nütrisyon Desteğinde Temel İlkeler SUNUM PLANI Nütrisyon Desteğinde Temel İlkeler Malnütrisyonun tanımı Beslenme durumunun değerlendirilmesi Tarama testleri Beslenme desteğinin veriliş yolları Beslenme desteğinin izlenmesi Doç. Dr. Habibe

Detaylı

ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI. Dr. Mesci&Uzunlulu

ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI. Dr. Mesci&Uzunlulu ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI Dr. Mesci&Uzunlulu KAYNAKLAR Klinik Enteral Parenteral Beslenme Derneği (KEPAN) Amerikan Parenteral ve Enteral Nütrisyon (ASPEN) Avrupa Parenteral ve Enteral Nütrisyon (ESPEN)

Detaylı

International Guidelines for Management of Severe Sepsis and Septic Shock: Dr. Merve Gü eş Öza dı

International Guidelines for Management of Severe Sepsis and Septic Shock: Dr. Merve Gü eş Öza dı International Guidelines for Management of Severe Sepsis and Septic Shock: 2012 Dr. Merve Gü eş Öza dı 03.11.2015 Ta ı Sepsis; keli e olarak Yu a lıları kulla dığı putrid kokuş a de türetil iştir. The

Detaylı

SUNUM PLANI. Nütrisyon 13/05/15. Doç. Dr. Mustafa Said AYDOĞAN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Bilim Dalı. Cerrahi strese metabolik yanıt

SUNUM PLANI. Nütrisyon 13/05/15. Doç. Dr. Mustafa Said AYDOĞAN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Bilim Dalı. Cerrahi strese metabolik yanıt Doç. Dr. Mustafa Said AYDOĞAN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Bilim Dalı 1 SUNUM PLANI Cerrahi strese metabolik yanıt İnsülin direnci ve glukoz kontrolü Postoperatif nütrisyonel destek Postoperatif

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ VE NÜTRİSYON ONKOECZADER. Uzm Ecz Ahmet Sami Boşnak

KANSER TEDAVİSİ VE NÜTRİSYON ONKOECZADER. Uzm Ecz Ahmet Sami Boşnak KANSER TEDAVİSİ VE NÜTRİSYON Uzm Ecz Ahmet Sami Boşnak beslenme nedir? R E D A Z C E O K N O Beslenme, vücudun diyet ihtiyaçlarıyla bağlantılı olarak kabul edilen gıdaların alınmasıdır. İyi beslenme sağlık

Detaylı

PALYATİF BAKIM HASTALARINDA BESLENME

PALYATİF BAKIM HASTALARINDA BESLENME PALYATİF BAKIM HASTALARINDA BESLENME DOÇ.DR. MURAT KEKİLLİ ANKARA EĞT. ARŞT. HAST. GASTROENTEROLOJİ KLN. WHO ya Göre Palyatif Bakım; Ağrı ve diğer fiziksel ve psikolojik problemleri erken tanıyıp, değerlendirip,

Detaylı

Akut Pankreatit. Acil Tıp El Kitabı Kadir Öztürk, Ali Osman Yıldırım. Acil Tıp El Kitabı

Akut Pankreatit. Acil Tıp El Kitabı Kadir Öztürk, Ali Osman Yıldırım. Acil Tıp El Kitabı Akut Pankreatit Journal of Clinical and Analytical Medicine Acil Tıp El Kitabı Akut pankreatit gastrointestinal sistemin yüksek mortalite ve morbiditesiyle sonuçlanan inflamatuvar bir hastalığıdır. Avrupa

Detaylı

Travma, stres ve kritik hastalı a metabolik cevap

Travma, stres ve kritik hastalı a metabolik cevap Güncel Gastroenteroloji Septik ve Kritik Hastalarda Nutrisyonel Destek Haldun SELÇUK, Hakan ÜNAL Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi, Gastroenteroloji Bilim Dal, Ankara Travma, stres ve kritik hastalı

Detaylı

YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME. Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi

YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME. Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi Oral alamayan bebeklerimizi nasıl besliyoruz? Yenidoğan ünitelerinin beslenme politikalarında farklılıklar var Erken 1970 ler TPN YYBÜ

Detaylı

Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu Şubat 2010, İstanbul.

Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu Şubat 2010, İstanbul. Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu 26-27 Şubat 2010, İstanbul Weaning MV desteğinin kademeli olarak azaltılıp, hastanın ventilasyonu üstlenmesi sürecidir. Weaning MV süresinin % 40 ı Nozokomiyal

Detaylı

Doç. Dr. Dinçer Yıldızdaş Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Bilim Dalı

Doç. Dr. Dinçer Yıldızdaş Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Bilim Dalı ÇOCUKLARDA PARENTERAL BESLENMEDEN ENTERAL BESLENMEYE GEÇİŞ VE ENTERAL BESLENME Doç. Dr. Dinçer Yıldızdaş Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Bilim Dalı ENTERAL BESLENME İşlevsel Gastrointestinal

Detaylı

TÜKED Dr. Mehmet Uyar

TÜKED Dr. Mehmet Uyar ENTERAL NÜTRİSYON Günlük enerji, protein ve sıvı gereksinimlerini oral yoldan sağlayamayan bir hastaya, besin ögelerinin beslenme tüpü yardımıyla hastanın işlevsel olan gastrointestinal kanalı yoluyla

Detaylı

Cerrahi Hastalarda Malnütrisyon ve Beslenme Desteği

Cerrahi Hastalarda Malnütrisyon ve Beslenme Desteği Ankara Medical Journal 2013; 13(1):33-39 Derleme Cerrahi Hastalarda Malnütrisyon ve Beslenme Desteği Malnutrition and Nutrition Supplementation In Surgical Patients Ersin Gürkan DUMLU 1, Birkan BOZKURT

Detaylı

ÖZEL EGE L SES. HAZIRLAYAN Ö RENC LER: Tayanç HASANZADE Ahmet Rasim KARSLIO LU. DANI MAN Ö RETMEN: Mesut ESEN Dr. ule GÜRKAN

ÖZEL EGE L SES. HAZIRLAYAN Ö RENC LER: Tayanç HASANZADE Ahmet Rasim KARSLIO LU. DANI MAN Ö RETMEN: Mesut ESEN Dr. ule GÜRKAN ÖZEL EGE L SES BAZI ISKARTA BALIKLARIN (Isparoz, Hani) ETLER NDEN ALTERNAT F GÜBRE YAPIMI VE UYGULANAB L RL HAZIRLAYAN Ö RENC LER: Tayanç HASANZADE Ahmet Rasim KARSLIO LU DANI MAN Ö RETMEN: Mesut ESEN

Detaylı

YOĞUN BAKIMDA BESLENME

YOĞUN BAKIMDA BESLENME YOĞUN BAKIMDA BESLENME Uzm Dr Özlem Yazıcıoğlu Moçin TTD Yoğun Bakım m Kursu 06.02.09 Beslenmenin Başlanmas lanması Beslenme desteği i klinik sonucu iyileştirir mi? Hangi hastalara beslenme desteği verilmelidir?

Detaylı

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı.

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı. GİRİŞ Süt rengi Şilus un peritoneal kaviyete ekstravazasyonudur. Oldukça nadir görülen bir durumdur. Asit sıvısındaki trigliserid seviyesi 110 mg/dl nin üzerindedir. Lenfatik sistemin devamlılığında sorun

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman

Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acibadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Maslak Hastanesi Tüple Beslenme; Günlük protein, kalori ve sıvı gereksinimlerini

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERDE OKSİDATİF HASARI ÖNLEMEDE HANGİ LİPİD SOLÜSYONU DAHA ETKİLİ; SMOFLIPID Mİ, CLINOLEIC Mİ?

PREMATÜRE BEBEKLERDE OKSİDATİF HASARI ÖNLEMEDE HANGİ LİPİD SOLÜSYONU DAHA ETKİLİ; SMOFLIPID Mİ, CLINOLEIC Mİ? 1 PREMATÜRE BEBEKLERDE OKSİDATİF HASARI ÖNLEMEDE HANGİ LİPİD SOLÜSYONU DAHA ETKİLİ; SMOFLIPID Mİ, CLINOLEIC Mİ? Hilal Özkan, Nilgün Köksal, Bayram Ali Dorum, Fatma Kocael, Yeşim Özarda İlçöl, Cengiz Bozyiğit,

Detaylı

Enteral Beslenme Komplikasyonları ve Hemşirelik Bakım Uygulamaları

Enteral Beslenme Komplikasyonları ve Hemşirelik Bakım Uygulamaları DERLEME / Review Enteral Beslenme Komplikasyonları ve Hemşirelik Bakım Uygulamaları Enteral Feeding Complications and Nursing Care Intervention Zehra GÖK METİN1, Leyla ÖZDEMİR2 ÖZ ABSTRACT Enteral beslenme

Detaylı

Canlıların yaşamlarını sürdürmek üzere gerekli fizyolojik işlevleri yerine getirebilmeleri. Akut pankreatitte beslenme tedavisi

Canlıların yaşamlarını sürdürmek üzere gerekli fizyolojik işlevleri yerine getirebilmeleri. Akut pankreatitte beslenme tedavisi DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2008; 39:75-81 Akut pankreatitte beslenme tedavisi Habibe fiahin 1, Seyit M. Mercanl gil 2 1 Yrd. Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi Atatürk Sağlık Yüksek Okulu Beslenme ve Diyetetik

Detaylı

1.ENTERAL BESLENME ÜRÜNLERİ (SUT e göre karşılanır.)

1.ENTERAL BESLENME ÜRÜNLERİ (SUT e göre karşılanır.) 1.ENTERAL BESLENME ÜRÜNLERİ (SUT 4.2.8 e göre karşılanır.) 1.Yata hastalar dışı da,herha gi ir ede le al ütras o geliş iş hastalarda e teral esle e ürünleri verilir.ancak; -Kanser -Kistik fibrozis -Croh

Detaylı

SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Pre-Operatif Hastaların Genel Değerlendirilmesi Yrd.Doç.Dr.

SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Pre-Operatif Hastaların Genel Değerlendirilmesi Yrd.Doç.Dr. 1. H A F T A TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 09: 15 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.M.Nur KEBAPÇI GÖRH Pre-Operatif

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

DİYABETES MELLİTUS. Dr. Aslıhan Güven Mert

DİYABETES MELLİTUS. Dr. Aslıhan Güven Mert DİYABETES MELLİTUS Dr. Aslıhan Güven Mert DİYABET YÖNETİMİ Kan şekeri ayarını sağlamaktır. Diyabet tedavisinde hedef glukoz değerleri NORMAL HEDEF AKŞ (mg/dl)

Detaylı

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM Gastrointestinal Sistem Hastalıkları Dr. Nazan ÇALBAYRAM ÇÖLYAK HASTALIĞI Çölyak hastalığı bir malabsorbsiyon sendromudur. Hastalık; gluten içeren unlu gıdalara karşı genetik bazda immünojik bir intolerans

Detaylı

Multipl organ yetmezliği ve refrakter hipotansiyon

Multipl organ yetmezliği ve refrakter hipotansiyon SEPSİS S VE TANI KRİTERLER TERLERİ Orhan ÇINAR Yrd.Doç.Dr..Dr. GATA Acil Tıp T p Anabilim Dalı XI. Acil Tıp Güz Sempozyumu Samsun 2010 Epidemiyoloji ABD de yılda 750.000 hasta Her gün 500 ölüm %20-50 mortalite

Detaylı

GENEL CERRAHİ MORTALİTE-MORBİDİTE Ş. ÖZER (MODERATÖR) Şok A. TEKİN Şok A. TEKİN

GENEL CERRAHİ MORTALİTE-MORBİDİTE Ş. ÖZER (MODERATÖR) Şok A. TEKİN Şok A. TEKİN GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma 10.00-10.45 Cerrahi Anamnez Y. TATKAN 10.55-11.40 Karın travmaları Ş. ÖZER Karın travmaları Ş. ÖZER ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri

Detaylı

Hücre metabolizmasının devamlılığını sağlayabilecek enerjinin sunulması. Starvasyon Metabolik stres. + İstirahat enerji tüketimi + +++ ++ ++ + +++

Hücre metabolizmasının devamlılığını sağlayabilecek enerjinin sunulması. Starvasyon Metabolik stres. + İstirahat enerji tüketimi + +++ ++ ++ + +++ DR. AYNUR AKIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI Malnütrisyon Nütrisyon durumunun değerlendirilmesi Enerji gereksiniminin hesaplanması Enerji gereksiniminin

Detaylı

DÖNEM 4 -GENEL CERRAHİ ( CTB 402) 1. HAFTA 15-19 EYLÜL 2014 PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA

DÖNEM 4 -GENEL CERRAHİ ( CTB 402) 1. HAFTA 15-19 EYLÜL 2014 PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA DÖNEM -GENEL CERRAHİ ( CTB 0). HAFTA -9 EYLÜL 0 Prof.Dr.Hasan Kaplan.00 Küçük Cerrahi Girişimler ( Minor surgical interventions) Prof.Dr.Hasan Kaplan Akut Karın (Acute abdomen) Akut pankreatit (Acute pancreatitit)

Detaylı

EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ

EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ Dr. Mehmet GÜNDÜZ Ankara Çocuk Sağlığı Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Beslenme&Metabolizma Ünitesi Sağlık

Detaylı

NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK. Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı

NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK. Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının

Detaylı

Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma

Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma Mehmet Yekta Öncel, Sema Arayıcı, Fatma Nur Sarı, Gülsüm Kadıoğlu Şimşek,

Detaylı

Akut pankreatit tanılı hastalarda tedavi yaklaşımının retrospektif incelenmesi

Akut pankreatit tanılı hastalarda tedavi yaklaşımının retrospektif incelenmesi Araştırmalar / Researches Akut pankreatit tanılı hastalarda tedavi yaklaşımının retrospektif incelenmesi Gülen Tandoğan 1, Belkıs Nihan Coşkun 1, Ayça Eroğlu 1, Duygu Nurdan Avcı 1, Kader Irak 2, Murat

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

Diyabetik Hastada Malnütrisyon ve Tedavisi

Diyabetik Hastada Malnütrisyon ve Tedavisi Diyabetik Hastada Malnütrisyon ve Tedavisi Prof. Dr. Bülent Saka İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Vaka 1 69 y, E Astrositoma (evre 2), Tip 2 DM (IBDM), KKY Yutma

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE. Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE. Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013 YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE BESLENME Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013 1 Vücut fonksiyonlarının optimal şekilde sürdürülmesi için yeterli ve dengeli nütrisyon gerekli Yetersiz destek => MALNÜTRİSYON Aşırı nütrisyon

Detaylı

AKUT PANKREATİT MEDİKAL VE ENDOSKOPİK TEDAVİ. DR. BİROL ÖZER Başkent Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı. HEBİPA Eylül 2009 ANTALYA

AKUT PANKREATİT MEDİKAL VE ENDOSKOPİK TEDAVİ. DR. BİROL ÖZER Başkent Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı. HEBİPA Eylül 2009 ANTALYA AKUT PANKREATİT MEDİKAL VE ENDOSKOPİK TEDAVİ DR. BİROL ÖZER Başkent Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı HEBİPA 2009 24 Eylül 2009 ANTALYA Claude Bernard 1856 da pankreatik kanala safra reflüsü akut

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma 10.00-10.45 Cerrahi Anamnez T.KÜÇÜKKARTALLAR 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem III - 5. Ders Kurulu. Gastrointestinal Sistem. Eğitim Programı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem III - 5. Ders Kurulu. Gastrointestinal Sistem. Eğitim Programı ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2017-2018 Dönem III - 5. Ders Kurulu Gastrointestinal Sistem Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü Dönem Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı : Doç.Dr.Erkan

Detaylı

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV Sunu planı NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON DOÇ. DR. HAKAN TOPAÇOĞLU İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Neden Endikasyonlar Kontrendikasyonlar Hasta seçilmesi Komplikasyonlar Solunum yetmezliği IMV

Detaylı

NÜTRİSYONDA BİLGİNİZİ GÖSTERİN

NÜTRİSYONDA BİLGİNİZİ GÖSTERİN ENTERAL ve PARENTERAL NÜTRİSYONDA BİLGİNİZİ GÖSTERİN Doç. Dr. S. Kutay DEMİRKAN Yrd. Doç. Dr. Aygin EKİNCİOĞLU Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı TÜKED/2017/SARIGERME

Detaylı

Enteral Beslenmede kullanılan ürünler ve hastaya/hastalığa uygun ürünün seçiminde dikkat edilecek noktalar

Enteral Beslenmede kullanılan ürünler ve hastaya/hastalığa uygun ürünün seçiminde dikkat edilecek noktalar Enteral Beslenmede kullanılan ürünler ve hastaya/hastalığa uygun ürünün seçiminde dikkat edilecek noktalar Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve

Detaylı

Vücut kitle indeksi. Bel- Kalça oranı Triseps deri kalınlığı. Orta kol kas bölgesi

Vücut kitle indeksi. Bel- Kalça oranı Triseps deri kalınlığı. Orta kol kas bölgesi Beslenme Desteğine Başlama Kriterleri Klasik Önceden var olan ciddi malnütrisyon Oral olarak, gereksinimin < %50 karşılanması > 5-7 günden fazla yemede gecikme olmasının beklenmesi Erken enteral nütrisyon

Detaylı

Metabolik Cerrahinin Diyabet Tedavisinde Yeri

Metabolik Cerrahinin Diyabet Tedavisinde Yeri Metabolik Cerrahinin Diyabet Tedavisinde Yeri Dr. Erman ÇAKAL Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği Bariyatrik

Detaylı

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

NEONATOLOJİDE YENİLİKLER. Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği

NEONATOLOJİDE YENİLİKLER. Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği NEONATOLOJİDE YENİLİKLER Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği Preterm bebeklerde NEK in önlenmesinde probiyotikler Meta-analiz Probiyotiklerin etkileri GIS in

Detaylı

Evde TPN uygulamasının önemi ve dünyadaki durum

Evde TPN uygulamasının önemi ve dünyadaki durum Evde TPN uygulamasının önemi ve dünyadaki durum Prof Dr Özlem Durmaz Uğurcan İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Parenteral beslenme /

Detaylı

Kesici Delici Alet Yaralanmaları ve Takibi

Kesici Delici Alet Yaralanmaları ve Takibi Kesici Delici Alet Yaralanmaları ve Takibi Dr. Şükran KÖSE Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Sunum Planı Kesici-delici alet yaralanmalarında

Detaylı

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 09: 15 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.Aysen AKALIN GÖRH Pre-Operatif Hastaların Genel

Detaylı

YOĞUN BAKIMDA BESLENME. Yrd.Doç.Dr. Halide KAYA DÜTF Göğüs Hastalıkları AD

YOĞUN BAKIMDA BESLENME. Yrd.Doç.Dr. Halide KAYA DÜTF Göğüs Hastalıkları AD YOĞUN BAKIMDA BESLENME Yrd.Doç.Dr. Halide KAYA DÜTF Göğüs Hastalıkları AD SUNUM PLANI Hangi hastalara beslenme desteği verilmeli? Beslenme durumu nasıl değerlendirilmeli? Enerji ihtiyacı nasıl hesaplanmalı?

Detaylı

AKUT VİRAL HEPATİT TEDAVİSİNDE ORAL ANTİVİRALLERİN YERİ DOÇ.DR.MUSTAFA KEMAL ÇELEN DİCLE ÜNİVERSİTESİ SAPANCA

AKUT VİRAL HEPATİT TEDAVİSİNDE ORAL ANTİVİRALLERİN YERİ DOÇ.DR.MUSTAFA KEMAL ÇELEN DİCLE ÜNİVERSİTESİ SAPANCA AKUT VİRAL HEPATİT TEDAVİSİNDE ORAL ANTİVİRALLERİN YERİ DOÇ.DR.MUSTAFA KEMAL ÇELEN DİCLE ÜNİVERSİTESİ SAPANCA 07.09.2013 Viral Hepatitler Tarihsel Bakış İnfeksiyoz (Fekal oral bulaşan) A E Enterik yolla

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015

NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015 NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015 Nütrisyon Nütrisyon: İnsanların gelişmeleri ve yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan besin maddelerini dışarıdan sağlamaları

Detaylı

17 Nisan Haziran SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a

17 Nisan Haziran SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a TARİH 17.04.2017 18.04.2017 19.04.2017 20.04.2017 21.04.2017 09: 15 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.F.Belgin EFE Akut Pankreatit Pre-Operatif Hastaların

Detaylı

PEG li Hastalarda Nütrisyon

PEG li Hastalarda Nütrisyon PEG li Hastalarda Nütrisyon Prof. Dr. Rasim Gençosmanoğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, İstanbul İNTERAKTİF KURS: İÇ HASTALIKLARI KLİNİKLERİNDE NÜTRİSYON GÜNCELLEMESİ

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

KANSER HASTASINDA BESLENME. Özgür TANRIVERDİ. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı. 28.05.

KANSER HASTASINDA BESLENME. Özgür TANRIVERDİ. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı. 28.05. KANSER HASTASINDA ve özelinde TERMİNAL DÖNEMDE BESLENME Özgür TANRIVERDİ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı 28.05.2016, Adana KLİNİK ÖNEM Klinik pratikte göz ardı edilmeyecek

Detaylı

4. S I N I F - 3. G R U P 3. D E R S K U R U L U

4. S I N I F - 3. G R U P 3. D E R S K U R U L U S İ N D İ R İ M, E N D O K R İ N v e M E T A B O L İ Z M A S İ S T E M H A S T A L I K L A R I ( 0 1 E Y L Ü L 0 7 K A S I M 2 0 1 4 ) Dekan : Prof. Dr. Bekir YAŞAR Dekan Yardımcısı (Eğitimden Sorumlu)

Detaylı

Beslenme Bozuklukları II. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr.

Beslenme Bozuklukları II. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr. Beslenme Bozuklukları II İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr. Gülden Gökçay Amaç Beslenme durumunun değerlendirilmesi Antropometri Hafif orta

Detaylı

MALNÜTRİSYON TARAMA TESTİ ( NRS2002)

MALNÜTRİSYON TARAMA TESTİ ( NRS2002) MALNÜTRİSYON TARAMA TESTİ ( NRS2002) NUTRİSYON DESTEK TEDAVİSİ NEDİR Sağlıklı yaşamanın temel kuralı besinlerin dengeli ve yeterli ölçüde alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılmasıdır.hastalık döneminde,

Detaylı

Altta yatan sebebi ne olursa olsun, karaci er

Altta yatan sebebi ne olursa olsun, karaci er Güncel Gastroenteroloji Eriflkinden Eriflkine Canl Vericiden Karaci er Nakli* Doç. Dr. Zeki KARASU 1, Prof. Dr. Yaman TOKAT 2 Ege Üniversitesi T p Fakültesi, Gastroenteroloji Bilim Dal 1, Genel Cerrahi

Detaylı

Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız. Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı

Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız. Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı e-posta: alperi@hacettepe.edu.tr Neden bu konu? Septik şok çalışma

Detaylı

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi ALLERJİ AŞILARI Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi Allerji aşıları Allerjen immunoterapi Allerjik bir hastaya giderek artan miktarlarda allerjen

Detaylı

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Prof. Dr. Birol ÖZER Başkent Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı 1. Türkiye-Azerbaycan Ortak Hepatoloji Kursu, İstanbul, 2015 Tanım Kronik karaciğer hastalığı

Detaylı

4. SINIF DERS PROGRAMI

4. SINIF DERS PROGRAMI 2012 2013 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ ANABİLİMDALI 4. SINIF DERS PROGRAMI 1 GENEL CERRAHİ ANABİLİMDALI ÖĞRETİM ÜYE/ÖĞRETİM GÖREVLİLERİ Prof.Dr.Bekir YAŞAR Prof.Dr.Ercüment PAŞAOĞLU Prof.Dr.Tarık

Detaylı

DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI

DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ A.D. BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ KLİNİĞİ 2013-2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI

Detaylı

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi GENEL YARARLAR Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi Yara bakımında hangi zorluklar ile karşılaşıyorsunuz? Sağlık profesyonelleri ve KCI daima yaraları daha hızlı ve daha etkin

Detaylı

Dr. Aysun YALÇI Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi , ANKARA

Dr. Aysun YALÇI Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi , ANKARA Dr. Aysun YALÇI Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi 29.03.2017, ANKARA Sunum Planı Giriş Antimikrobiyal direnci önleme Direncin önlenmesinde WHO, İDSA,CDC önerileri El hijyeni Temas izolasyonu önlemleri

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ TANIMLAR Preterm/Prematüre Bebek- 37 gestasyon haftasından önce doğan Gestasyon yaşına göre sınıflandırma Prematüre (erken doğan)

Detaylı

LĐPĐDLER YOĞUN BAKIM HASTASININ BESLENMESĐNDE TARTIŞMALI KONULAR. Dr. Haldun GÜNDOĞDU

LĐPĐDLER YOĞUN BAKIM HASTASININ BESLENMESĐNDE TARTIŞMALI KONULAR. Dr. Haldun GÜNDOĞDU YOĞUN BAKIM HASTASININ BESLENMESĐNDE TARTIŞMALI KONULAR LĐPĐDLER Dr. Haldun GÜNDOĞDU Ankara Atatürk EAH 3. Cerrahi Klinik Şefi Gastroenteroloji Cerrahisi Uzmanı Karbonhidrat / Lipid Karbonhidrat / Lipid

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması

Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Osman Yüksekyayla, Hasan Bilinç, Nurten Aksoy, Mehmet Nuri Turan Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim

Detaylı

Lif İçeren ve İçermeyen Enteral Ürünlerle Beslenen Hastalarda Gastrik Rezidüel Volüm ve Gastrointestinal Komplikasyonların Karşılaştırılması

Lif İçeren ve İçermeyen Enteral Ürünlerle Beslenen Hastalarda Gastrik Rezidüel Volüm ve Gastrointestinal Komplikasyonların Karşılaştırılması Türk Yo un Bak m Derne i Dergisi Journal of the Turkish Society of Intensive Care DOI: 10.4274/Tybdd.10.08 Özgün Araştırma Original Research Lif İçeren ve İçermeyen Enteral Ürünlerle Beslenen Hastalarda

Detaylı

GERİATRİ DR. HÜSEYİN DORUK

GERİATRİ DR. HÜSEYİN DORUK GERİATRİ DR. HÜSEYİN DORUK Master Yoda: 900 yıl 546 yıl Jean Louise Calment 122 yaş Tanrılar yaşlandıkça hayatı daha mutsuz ve hoş olmayan bir hale getirerek ne kadar merhametli olduklarını gösteriyor.

Detaylı

Broiler Diyetlerinde Enerji : Protein Oranları. Prof. Julian Wiseman Hayvansal Üretim Profesörü Nottingham, Birleşik Krallık

Broiler Diyetlerinde Enerji : Protein Oranları. Prof. Julian Wiseman Hayvansal Üretim Profesörü Nottingham, Birleşik Krallık Broiler Diyetlerinde Enerji : Protein Oranları Prof. Julian Wiseman Hayvansal Üretim Profesörü Nottingham, Birleşik Krallık Giriş: Enerji (E) ve Proteinin (P) önemi E : P oranları E : P oranı nasıl manipüle

Detaylı