Baskı ve Cilt Özgün Ofset 4. Levent Tel: (0212)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Baskı ve Cilt Özgün Ofset 4. Levent Tel: (0212) 280 00 09"

Transkript

1

2

3

4 Bu kitapta yayınlanan yazı ve grafiklerin her hakkı mahfuzdur. Sektörel Fuarcılık Ltd. Şti nin yazılı izni alınmadan, kaynak gösterilerek de olsa iktibas edilemez. Bildirilerin bütün sorumluluğu yazarlarına, ilanların sorumluluğu ilan sahiplerine aittir. All rights reserved. No parts of this publication may be reproduced in any form or by any means, whether as a source without the consent of the Sektörel Fuarcılık Ltd. Şti. The responsibility of all presentations and ads belong to their authours and owners. Sektörel Fuarcılık Ltd. Şti. Balmumcu Bahar Sok. No: 2/13 Beşiktaş/İstanbul Tel : (0212) Faks : (0212) web sitesi : Baskı ve Cilt Özgün Ofset 4. Levent Tel: (0212) II

5 ÖNSÖZ Enerji; hareketsizi harekete geçirmek, durağanı yürütmek, kapalı olanı açmak, düşünüp bulmak, hayal ettiğimizi kağıda dökmek, kağıt üstündekini üretmek ve hayata geçirmek için... Her şey için enerji... Enerjiyi üretirken ve kullanırken toprağın, yaprağın, kuşun, yeşilin ve mavinin kıtlığına yol açmayalım. Üzerimizdeki çevre emanetini çocuklarımıza temiz bırakmak için, enerjide yeterli olanla yetinmesini, kaynaklarımızı verimli ve etkin kullanmasını bilelim. Enerjinin her noktada verimli ve etkin kullanılması adına, bir taraftan kapımızın önünü süpürelim, aynı zamanda da toplum refleksini artırıcı katkılarda bulunalım. Yaşam kalitemizden ve üretimimizden fedakarlık yapmadan tasarruf edebileceğimiz enerji, en ucuz ve en temiz yerli enerji kaynağıdır. Özel sektör, kamu ve sivil toplumun ilgili tüm kurumları tarafından ve bu kurumlar arasında yakın işbirliği ile sürdürülecek çalışmalarla enerji verimliliğinde başarıya ulaşmak mümkün olacaktır. Çalışmalarımızı, işbirliklerini ve katılımları motive etmeye, hedef gösterici, eylem planlarını mümkün olduğunca somutlaştırmaya, tarafların rollerini belirleyici düzenlemeleri yapmaya odaklanıyoruz. Enerji verimliliği çalışmalarında paylaşımcı bir ortam yaratmayı ve tüm tarafların işbirliğini sağlamayı hedefliyoruz. Enerji verimliliğinin temelini insan bilinci oluşturur. Bu bakış açısından hareketle, istediğimiz kadar düzenlemeler de yapsak, kanun, ikincil mevzuatlar da hazırlasak, yükümlülükler ve teşvikler de getirsek enerji verimliliği konusunda toplum bilincini geliştirmedikçe yaptığımız düzenlemelerin hayata geçirilmesinde hep bir eksiklik olacaktır. Unutulmamalıdır ki, verimlilik ve bilinç doğru orantılıdır. Gerçekleştirdiğimiz çalışmalarla toplumda enerji verimliliği bilincinin oluşturulmasına önemli katkılar sağladığımıza inanıyorum. Fakat mutlak başarı için toplumun tüm kesimlerinin bu konuda duyarlılık göstermesi gerekiyor. Bir karar, bir proje, bir adım, bir yazı, bir ses, bir eser ve nihayet bir uğraş, bin toplumsal fayda ile bize dönebilir. Bu çerçevede, kamuoyunda bilincin geliştirilmesine, bilgi ve tecrübelerin paylaşılmasına, ülkemizdeki ve dünyadaki gelişmelerin izlenmesine, darboğazlara ve sorunlara çözüm önerilerinin ve işbirliği olanaklarının geliştirilmesine önemli katkılarda bulunan ve Ocak 2011 tarihlerinde düzenlenen II. Ulusal Enerji Verimliliği Forumu ve Fuarı nın özetini sunan bu kitabın, okuyanlar için faydalı olacağına inanıyorum. Her yıl gerçekleştirmeyi planladığımız Forumun, bilgi paylaşımını ve küresel gelişmelere ulaşmayı sağlayan, ortak kararların verilebileceği, faydalı işbirliklerinin başlatılacağı, halk bilincinin beslenebileceği, kalıcı ve üretken bir platform olmasını hedefliyoruz. Enerji verimliliğinin artırılması ve bu doğrultuda toplumda gerekli bilinç düzeyinin yükseltilmesi için çaba gösteren, katkı koyan, katılım sağlayan herkese ortak geleceğimiz adına bir kez daha teşekkür ederiz. Saygılarımızla, M. Kemal BÜYÜKMIHCI EİE Genel Müdürü III

6 İÇİNDEKİLER Elektrik Motorlarının Enerji Verimliliğinde Uluslararası Standartların ve Anlaşmaların Harmonizasyonu ve Ülkelerin Yaklaşımları Ahmet ERECEK... 1 Elektrik Motorları ve Motor Hız Kontrol Sistemleri İle Enerji Verimliliği Alkan DEMİRCİOĞLU... 6 Yenilenebilir ve Etkin Enerji Kullanımının Yapılarda Uygulanması Bekir YELMEN, M.Tarık ÇAKIR Metropolitan Raylı Sistemlerde Enerji Yönetimi Beyhan KILIÇ, Selçuk TUNA, Bünyamin YAĞCITEKİN Türkiye Enerji ve Çevre Politikalarında Enerji Verimliliği ve Yenilenebilir Enerji Stratejilerinin Yeri Ebru ACUNER, Sermin ONAYGİL Birleşik Isı - Güç Sistemleri Kojenerasyon / Trijenerasyon Emel ESENDİR...27 Hibrid ve Elektrikli Araçlar İle Toplu Ulaşımda Enerji Verimliliği Emre GÖREN...28 Antalya Güneşev ve Ekolojik Eğitim Merkezi Engin ERARSLAN...33 Güneşkent Yeşil Antalya Projesi Geleceği Bugünden Kuruyoruz Engin ERARSLAN...34 WHR Ağır Sanayide Atık Isıdan Enerji Geri Kazanımı Halim TEKKEŞİN...35 Tarımsal Üretimde Enerji Verimliliği H. Hüseyin ÖZTÜRK...36 Tekstil Sanayi Sektöründe Minimum Enerji Tasarruf Potansiyelinin Belirlenmesi Kürşat KABAKÇI, Sermin ONAYGİL, Ebru ACUNER...41 TÜPRAŞ Rafinerilerinde Enerji Sistemlerini İzleme ve Optimizasyonu (Prosteam) Projesi Mehmet ALKAN...46 LED Tabanlı Sokak Lambası Tasarımı ve Fotometrik Ölçümleri Murat DURAK...50 IV

7 Binalarda Enerji Verimliliğinin Artırılması M. Müge CEYLAN...54 Su Yönetimi ve Enerji Verimliliği R. Ali TOPÇU...59 Yaz Saati Uygulamasının Binalarda Aydınlatma İçin Kullanılan Elektrik Tüketimine Etkileri Servet KARASU...64 Tesisat Sistemlerinde Kullanılan Suyun Kalitesinin Korunması ve Tasarruf Seval BEKLER...69 TÜPRAŞ İzmit Rafinerisinde Pistonlu Kompresörlerde Kademesiz Yük Kontrolü Uygulaması Soner SAVAŞ...72 Doğrudan Metan Yakan Katı Oksit Yakıt Hücreleri İçin Değişik Anot Yapılarının İncelenmesi Vedat SARIBOĞA, M.A. Faruk ÖKSÜZÖMER, M.Ali GÜRKAYNAK...78 Importance Of Higher Efficiencies For Induction Motors And Present Trends Vinod KUMAR...83 Organik Esaslı Mangan Katkı Maddesiyle Fuel Oilin Yanma Özelliklerinin TS Kapsamında Geliştirilmesi Zafer MACİT...87 Poster Bildiriler...89 Binalarda Enerji Verimliliği Bekir YELMEN, Serdar ÖZTEKİN, Menderes ÜSTÜNER...90 Kojenerasyon Sistemlerinin Enerji Ve Ekserji Verimi H. Hüseyin ÖZTÜRK...93 Yakıt Pillerinin Karşılaştırılması H. Hüseyin ÖZTÜRK...97 E-Co: Energy Controlling - Comprehensive Energy Management For Facilities And Companies Attila VÁRI, Dr. Zsolt János VIHAROS, İbrahim Halil KALKAN Türkiye Enerji Verimliliği Potansiyelinin Değerlendirilmesi Mehmet Akif ŞENOL V

8

9 ELEKTRİK MOTORLARININ ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE ULUSLARARASI STANDARTLARIN VE ANLAŞMALARIN HARMONİZASYONU VE ÜLKELERİN YAKLAŞIMLARI Ahmet ERECEK ELSAN Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Özet Elektrik motorları, endüstride kullanılmakta olan pompaları, fanları, kompresörleri ve diğer tüm mekanik sistemleri süren en önemli tahrik elemanlarıdır. Dünyanın çeşitli ülkelerinde elektrik motoru üreticilerinin, bulundukları ülkelerde tabi oldukları test prosedürleri ve performans standartlarındaki farklar, küresel pazardaki kullanıcıların enerji verimli motorları doğru olarak tanıyabilmelerini ve satın alma kararlarını doğru bir şekilde verebilmelerini engellemektedir. Bu nedenle, elektrik motoru test ve performans standartlarının yerel tanımlamalardan arındırılarak dünya çapında harmonize edilmesi ve ortak bir dile kavuşturulması gerekmektedir. 1. Giriş Enerji verimliliği, bugünün endüstriyel ürünlerinde ve sistemlerinde artık gerekli bir nitelik olmuştur. Ancak, bu alandaki farklı standartların çokluğu, bu ürünlere yönelik enerji verimliliği performans göstergelerinin doğru bir şekilde karşılaştırılmasını inanılmaz bir şekilde zorlaştırmakta, hatta olanaksız kılmaktadır. Elektrik motoru sistemleri dünyadaki elektriğin % 40 ını[1], endüstri tarafından tüketilen elektriğin ise % 70 ini kullanmaktadır[2]. Endüstride, alt yapıda ve binalarda kabaca her yıl 300 milyon motor kullanımdayken, 30 milyon yeni elektrik motoru da endüstriyel amaçlı olarak satılmaktadır. Elektrik motorları; pompaları, fanları, kompresörleri ve diğer mekanik tahrik sistemlerini sürmektedir. Test prosedürleri ve performans standartları birbirleriyle uyumlandırılmadıkları için elektrik motorları kalitelerinin algılanışları oldukça değişkenlik göstermektedir. Global pazarda, enerji verimli ürünlerin etkin bir şekilde tanıtımının yapılması, enerji performans standartlarının uluslararası seviyeye getirilmesini gerektirmektedir. 2. Avrupa Birliği Minimum Enerji Performans Standardı Avrupa Birliği Minimum Enerji Performans Standardı (Minimum Energy Performance Standards-MEPS) Rehberi nin amacı, yüksek verimli motorların dünya çapında ticaretini kolaylaştıracak olan yeni standartlar hakkında paydaşları bilgilendirmek, enerji verimli elektrik motorlarına doğru pazar dönüşümünü sağlamak için bir ön koşul oluşturmak ve bu sayede rehberin mühendislere, motor kullanıcıların ve standartların harmonizasyonu çalışmaları sırasında ilgili düzenleyici kuruluşların kullanabilmesine rehberlik etmektir. Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (International Electrotechnical Commission-IEC) ve Ulusal Elektrik Üreticileri Birliği (National Electrical Manufacturers Association-NEMA) tarafından hazırlanan ve global pazardaki elektrik motorları için; yeni test standartlarının, verimlilik sınıflarının, etiketlemenin ve minimum enerji performans standartlarına ait giriş bilgilerinin verildiği, Avrupa Komisyonu Ekotasarım Düzenleme Komitesi (European Commission Ecodesign Regulatory Committee) tarafından hazırlanan MEPS, 22 Temmuz 2009 tarihinde Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanmıştır. Standart, Avrupa pazarına sunulacak elektrik motorları için zorunlu verimlilik seviyelerini tanımlamaktadır. MEPS dokümanı, IEC standardı ile IEC tarafından yeni verimlilik standartlarının oluşturulmasından sonra oluşturulmuş ve Elektrik Makineleri ve Güç Elektroniği Üreticileri Avrupa Komitesi nin (European Committee of Manufacturers of Electrical Machines and Power Electronics-CEMEP) 1999 yılında yayımladığı gönüllü Eff1, Eff2 ve Eff3 verimlilik standartlarının yerini almıştır. IEC, motor testi ve verimlilik sınıfları için ana hatları belirlerken, verimliliğin düzenlenmesi ile ilgili konuları çalışma kapsamının dışında tutmaktadır. Bu ihtiyaç, MEPS tarafından yerine getirilmektedir. MEPS in Avrupa Komisyonu tarafından benimsenmesi ile birlikte aynı çalışma, 2007 yılında yayımlanmış olan ABD Enerji Bağımsızlığı ve Güvenliği Kanunu nda (Energy Independence and Security Act-EISA) da yapılacaktır Kapsam MEPS, IEC a göre dünya çapında satılan motorların % 80 inden fazlasını oluşturan ve elektrik enerjisinin büyük bir kısmının kullanımından sorumlu olan; Nominal voltajı 1000 V a kadar olan, Nominal çıkış gücü 0,75 kw ve 375 kw arasında olan, 2, 4 veya 6 kutuplu ve direk üçgen bağlantıda çalışan, Çalışma şekli S1 (sürekli) veya çalışma süresi % 80 ve üzerinde S3 (kesintili periyodik) olan, Üç-fazlı ve tek hızlı, indüksiyon motorlarını kapsamaktadır[3]. 1

10 Bu sınıflandırmadan; IEC e uygun olarak frekans konvertörü ile çalışmak için üretilmiş motorlar (güç kaynağındaki harmonik voltaj içeriğinden kaynaklanan ilave kayıplardan dolayı) ve Makineden ayrı olarak test edilmesi mümkün olmayan, tümüyle pompa, fan ve kompresör gibi bir makinenin içine entegre edilen motorlar hariç tutulmuşlar, ancak redüktörlü, frenli veya alev sızdırmaz gibi özel amaçlı tüm diğer motorlar, standart tarafından kapsanmışlardır. Tablo 2. Faz 1 Uygulama Tarihi 16 Temmuz 2011 Enerji Verimlilik Seviyesi IE2 (Eff1) Kapsam (kw) 0, Açıklama Motorlar, IE2 verimlilik sınıfı ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Ulusal MEPS ler, özel çalışma şartlarının getirdiği tasarım sınırlamaları nedeniyle, verimlilikten fedakarlık edilmesini gerektirebilecek aşağıdaki durumlar hariç sadece genel amaçlı motorlara uygulanacaktır: Sürülen makinenin ağır başlangıç yükü ya da özel bir moment ihtiyacının olması, Fazla sayıdaki duruş ve kalkış periyotları veya düşük rotor ataleti, Sınırlı kalkış akımı, yüksek voltaj ya da frekans toleransı gibi özel şebeke karakteristikleri, Çok yüksek veya düşük ortam sıcaklıkları, Duman çekme ya da yükseklerde çalışan motorlar gibi özel ortam koşulları, IEC a göre tehlikeli alanlarda çalışan motorlar Ocak 2015 IE3 IE2 (VFD ile) 7, ,5-375 kw arası motorlar, hem IE3 verimlilik sınıfını, hem de VFD ile teçhiz edilmişler ise IE2 verimlilik sınıfı ihtiyacını karşılamalıdır. (IE2 sınıfı verimlilikten %15 daha düşük kayba göre ekstrapole edilmiştir.) 2.2. Verimlilik Sınıfları Tablo 1, IEC tarafından 2008 yılında yürürlüğe giren IEC standardında tanımlanan verimlilik sınıflarını ve karşılaştırılabilir verimlilik seviyelerini göstermektedir. Tablo 1. IEC Standardında Tanımlanan Verimlilik Sınıfları ve Karşılaştırılabilir Verimlilik Seviyeleri Yeni Uluslararası Verimlilik Sınıfları Süper Premium Verimli Avrupa daki Mevcut Uygulama ABD deki Mevcut Uygulama Yeni IEC Uygulaması - - IE4 Premium Verimli - NEMA Premium IE3 Yüksek Verimli Eff1 EPAct IE2 Standart Verimli Eff2 - IE1 Düşük Standartta Verimli Eff3 - - Avrupa daki mevcut uygulama, IEC :1996 veya CEMEP-EU:1999 a göredir. ABD deki uygulama ise IEEE 112 B ye göredir. Ticari olarak henüz mümkün olmamasına ve AC indüksiyon motor teknolojisinin ötesine geçilmesini gerektirebilecek teknolojileri gerektirebilecek olmasına rağmen, IE3 ün üzerinde bulunan ve gelecekte dikkate alınacak IE4 Süper Premium Verimli motorlar da standart kapsamına dahil etmiştir Uygulama Takvimi Bu sınıfa giren motorlar için ortaya çıkan ekotasarım ihtiyaçları, MEPS in ekinde verilmiştir. Her bir ekotasarım ihtiyacı, Tablo 2 ye göre uygulanacaktır: 3 01 Ocak 2017 IE3 0, IE2 (VFD ile) 0, kw arası motorlar, hem IE3 verimlilik sınıfını, hem de VFD ile teçhiz edilmişler ise IE2 verimlilik sınıfı ihtiyacını karşılamalıdır. Bu tabloya göre; 0, kw aralığında bulunan ve IE2 den daha düşük verimlilik sınıfları olan IE1 (Eff2) ve 2008 yılında yürürlüğe giren IEC de karşılığı olmayan Eff3 enerji verimliliğine sahip motorlar, 16 Temmuz 2010 tarihinden itibaren artık pazarda satılamayacaktır. 01 Ocak 2015 tarihinden itibaren ise, 7,5-375 kw aralığında bulunan motorlar, değişken hız sürücüleri (Variable Frequency Drives-VFD) ile sürülmedikleri takdirde, premium verimlilik sınıfı olan IE3 enerji verimliliğine sahip olmak zorundadırlar. 7,5-375 kw aralığındaki bulunan bu motorlar VFD ile sürülmüş olmaları durumunda, IE2 (Eff1) enerji verimliliği sınıfında yüksek verimli motorlar olarak satılabileceklerdir. 01 Ocak 2017 tarihinden itibaren aynı gereksinim, motor güç aralığı daha da genişletilerek, 0, kw arasındaki motorlara da uygulanacaktır. 3. IEC Tarafından Hazırlanan Verimlilik Standartları IEC tarafından elektrik motorlarının enerji verimliliklerinin ve performanslarının test edilmesine yönelik olarak oluşturulan standartlar aşağıdadır (Tablo 3) [4]: 2

11 Tablo 3. Alan Beyan Değerleri Test Test Verimlilik Sınıfları Rehber IEC Referansı IEC IEC IEC IEC IEC Yayımlandığı Yıl Başlık Beyan Değerleri ve Performans Kayıpları ve Verimliliği Belirlemek için Standart Metotlar Büyük Makinelerin Kayıplarının Ayrıca Hesaplanması için Spesifik Metotlar (IEC i Destekleyen) Tek-Hızlı, Üç-Fazlı ve Sincap Kafesli Motorların Verimlilik Sınıfları Değişken Hız Sürücüleri İçeren Enerji Verimli Motorların Seçimi- Uygulama Rehberi Değişken hız sürücü ile beslenen AC motorların verimliliğinin ve kayıplarının belirlenmesi için özel test metotlarını standardize edecek olan IEC üzerindeki geliştirme çalışmaları halen sürmektedir. IEC standardında bulunan verimlilik sınıflarına göre üretilen motorların, verimlilik standartlarına uyumluluğunun gösterilebilmesi için, yine IEC tarafından 2007 yılında yayımlanan IEC test standardına göre test edilmeleri gerekmektedir Etiketleme IEC e göre nominal yükte test edilen bir motorun verimlilik sınıfı ve verimliliği, üretici tarafından motorun etiketinde, motora ait diğer dokümanlarda ve motor kataloglarında aşağıdaki örnekte gösterildiği gibi basılacaktır[5]: IE % NEMA planına göre, satılan motorlar için etikette nominal verimliliğin belirtilmesinin yanında, ABD Enerji Bakanlığı tarafından verilen üreticiye özgü üretici uyum numarası da etiketlere eklenecektir. NEMA Premium (IE3) enerji verimliliğini karşılayan NEMA motorları, ayrıca motor üreticisini kalifiye eden ve NEMA tarafından lisansı verilecek NEMA Premium logosunu etiketlerinde taşıyacaktır. Avrupa da, zorunlu minimum verimlilik seviyeleri ve etiket ihtiyaçları, EuP direktifi 2005/32/EC (Enerji Kullanan Ürünler için Ekotasarım İhtiyaçları na (Ecodesign Requirements for Energy-Using Products) uygun olarak karşılanacaktır Kullanımdaki Verimlilik Standartları Bugüne kadar dünyada ağırlıklı olarak kullanılan test metotları, IEC (Yerini IEC almıştır), IEEE 112B ve CSA 390 dır[6]: IEC , büyük oranda Avrupa da, Hindistan da ve Çin de, daha önceden de Avustralya da ve Yeni Zelanda da kullanılmaktadır. IEEE 112-B ise, Kuzey Amerika da ve diğer 60 Hz frekans kullanan ülkelerde kullanılmaktadır yılı başlarında IEEE 112-B ye benzer bir metot Avustralya ve Yeni Zelanda da sunulmuş olmasına rağmen, bu ülkeler halen IEC kullanmaya devam etmektedir. IEEE 112-B ye denk bir standart olan CSA C 390 ise Kanada da kullanılmaktadır. IEC etiketli motorlar herhangi bir spesifik laboratuar akreditasyon standardı tarafından yönetilmemektedir. NEMA etiketli motorlar, ABD federal kanunu CFR10 Bölüm 431 de tanımlanmış olan Ulusal Gönüllü Laboratuar Akreditasyon Programı nı (National Voluntary Lab Accreditation Program-NVLAP) takip etmektedirler. NVLAP motorlarının referansı, NIST El Kitabı Elektrik Motorları için Verimlilik Çeklisti (NIST Handbook Checklist Efficiency of Electric Motors Program) dir. Bazı ülkelerde kullanılan yerel öneme sahip diğer verimlilik standartları aşağıdadır (Tablo 4): Tablo 4. Ülke Standart Prosedür Brezilya Hindistan Çin Japonya Avustralya ve Yeni Zelanda NBR Part 1, Electric Machines- Part 1: Three- Phase Induction Motors-Standard Tests-1999 IS 4889-Method of Determination of Efficiency of Rotating Electrical Machines GB/T 1032-Test Procedure for Three-Phase Induction Motors JIS C Low Voltage Squirrel Cage High Efficiency Inductions Motors, 2000 AS NZS Rotating Electrical Machines General Requirements, Part IEEE 112B ve IEC ye benzer Eski IEC 34-2 ye benzer Eski IEC 34-2 ye benzerdi ancak 2004 yılında güncelleştirildi. IEEE 112B ve IEC (IEC ) in geliştirilmiş prosedürlerini içermektedir IEEE 112B ve IEC ye benzer Standart iki test prosedürü olan A ve B yi referans vermektedir. Her bir prosedür için farklı verimlilik tabloları verilmiştir. Test B, eski IEC 34-2 ile mukayese edilebilecek AS NZS e karşılık gelirken; Test A ise, IEEE 112B ve IEC ( ) e karşılık gelmektedir 3

12 4. Harmonizasyon İhtiyacı Farklı test metotları ve etiketlemeler, motor verimliliğinin karşılaştırılmasında problemlere yol açmakta, çeşitli ekonomilerde kullanılan terminoloji başlı başına bir problem olarak ortaya çıkmakta ve bunun yanında, Yüksek Verimli Motor ifadesi farklı pazarlarda ya da ülkelerde farklı anlamlara sahip olarak kullanılabilmektedir. Bu nedenle, dünya endüstrilerinde kullanılmakta olan kafa karıştıran ifadelerden uzaklaşılması ve ortak bir anlayış ve uygulama sistematiği oluşturulması gerekliliği ortaya çıkmıştır IEC nin Liderliği Alman Ulusal Komitesi (German National Committee) DKE K311 nin bir teklifi ile IEC nin Döner Elektrik Makineleri nden sorumlu 2 nolu Teknik Komitesi (IEC Technical Committee 2-IEC TC 2) tarafından 2006 yılında, WG 31 Çalışma Grubu oluşturulmuştur. Bu çalışma grubu üç-fazlı endüstriyel motorlar için enerji verimliliği sınıflarını tanımlamakla görevlendirilmiştir. Sadece enerji verimliliği sınıflandırma standartlarının problemleri çözmeye tek başına yeterli olmayacağının açık olduğu, elektrik motorlarının enerji verimliliğinin sağlanması için gerekli metotların ve uygulamaların da tanımlanması gerektiği, WG 31 in Mayıs 2007 tarihinde Washington DC de gerçekleştirdiği ikinci toplantıda ortaya konmuş, IEC TC 2 nin Milano-İtalya da aynı tarihlerde yapılan toplantısında ise, IEC adı altında, enerji verimliliği rehberi oluşturmasına karar verilmiştir. Yeni geliştirilen bir diğer standardizasyon alanı ise enerji yönetim sistemlerine yöneliktir. Bu amaçla, 2010 yılı sonuna kadar yayımlanması planlanan ISO standardı hazırlanmaktadır[7]. Bu standardın, enerji ile ilgili konularda ISO 9001 ve ISO e benzer bir etki yaratması beklenmektedir. Bu yeni standart şirketleri, verimlilik ölçümlerini, verimliliğin izlenmesini ve proses kontrol optimizasyonunu içerecek şekilde, enerji verimliliği için sistem düzeyi anlayışında kapsamlı olarak geliştirmek için cesaretlendirecektir Pazar Denetimi Pazar denetimi; bir ülkenin harmonizasyon mevzuatında tanımlanmış olan halkın sağlığını, çıkarlarını ve güvenliğini koruyacak şekilde ürünlerin kanuni gereksinimleri yerine getirdiğinden emin olunması için kamu otoriteleri tarafından gerekli faaliyetlerin yapılması ve tedbirlerin alınmasıdır. Avrupa da üreticiler, ürünlerine CE işaretini ekleyerek kendi uyum deklarasyonlarını yapabilmektedir. Bağımsız kuruluşlar tarafından yapılan sıkı piyasa denetimi, Piyasa Denetimi için Çerçeve Direktifi (Framework for Market Surveillance Directive) altında organize edilecektir. Örneğin Almanya da bu görev Ticari Denetim Büroları (Trade Supervisory Offices) tarafından yerine getirilecek ve uygun olmayan ürünlerin piyasadan çekilmesi sağlanacaktır. ABD de bir üreticinin ya da satıcının sattığı motorların verimlilik seviyelerinde tereddüde düşüldüğünde, düzenleyici komisyon, gerekli testleri sadece NVLAP tarafından akredite edilmiş bir laboratuarda yaptırmaktadır. 5. Uygulama Avrupa Birliği ne üye ülkelerde hem ulusal hem de topluluk seviyesinde uygulanacak ortak minimum gereksinimler; alt yapı ve kaynaklar, kontrol mecburiyeti ve örneklerin alınması, dış sınırlarda kontroller, kullanıcıların risklerle ilgili bilgilendirilmesi ve şikâyetlerin ve kazaların takip edilmesinin sağlanması olarak belirlenmiştir. Avrupa Birliği ülkelerinde ise durum farklıdır. Bu ülkelerde standartlara uyum sorumluluğunu üretici elinde tutmaktadır. Üçüncü taraf sertifikasyonu zorunlu değildir; buna rağmen devlet kuruluşları ara sıra pazar incelemesinde bulunabilmektedir. Bu yapı, Avrupa Komisyonu tarafından 14 Şubat 2007 tarihinde kabul edilmiş ve 01 Ocak 2010 tarihinde de yürürlüğe girmiştir. Yeni düzenlemeler Avrupa da ilk defa dolaşıma girecek ürünlere uygulanacaktır. Tesislerdeki motorlar ve dağıtıcılardaki stoklar, bağımsız servis merkezleri ve Orijinal Ekipman Üreticileri (Original Equipment Manufacturer-OEM) yeni uygulamadan etkilenmeyeceklerdir. CE işareti ile işaretlenmemiş yedek parçalar, dağıtıcılar ve OEM ler tarafından, üreticinin tesisinde bulunan motorlardakilerle değiştirilebilmesi için herhangi bir sınırlamaya tabi tutuşmaksızın sağlanmaya devam edilecektir. Eğer bir motor teknik özellikleri değiştirilmeden tamir edilir, sarılır ve mevcut etiket değerleri korunursa, eski CE işareti halen geçerli olacak ve minimum verimlilik seviyelerini dikkate alan yeni düzenlemeler uygulanmayacaktır. Motor, servis işlemi boyunca teknik bilgileri etkilenecek şekilde değişikliğe uğramış ve bu nedenle yeni bir etiket almak durumunda kalmışsa, servis yeni CE işaretinden ve minimum enerji seviyeleri dahil diğer geçerli düzenlemelere uyumdan sorumlu olacaktır. Dağıtıcının stokunda veya tamir merkezinde dolaşımda olan yedek motorlar üreticiden bağımsız olarak değerlendirilecek ve sınırlandırma olmaksızın kullanılabilecektir. Üretici ya da üreticinin servis merkezi tarafından dolaşıma ilk defa olarak verilen yedek motorlar, yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren (IE2 için 2010/2011), yeni minimum enerji seviyeleri düzenlemelerine uymak zorundadır. Bu durum, üreticinin henüz montajını yaptığı veya kendi deposunda bulunan motorlar için de geçerlidir. ABD Enerji Bakanlığı, 19 Aralık 2010 tarihinden başlamak üzere, ABD de motorlar için daha önceden gönüllü olarak sunulan MEPS i, NEMA Premium olarak değiştirerek zorunlu hale getirmiştir. Bu ülkede üreticiler sertifika alabilmeleri için ürünlerini akredite olmuş laboratuarlarda test ettirmek zorundadırlar. Test standardı olarak IEEE 112-B, verimlilik sınıfı standardı olarak da NEMA MG1 kullanılacaktır. ABD de ayrıca, kimya, petrol ve metalürji endüstrilerinde bulunan uzun çalışma süreli ve ağır yük altında çalışan motorlar için endüstri standardı olarak IEEE 841 i kullanılmaya devam edecektir. 5. Sonuç Standartlar sadece verimliliği tanımlamamakta ve onları denetleme metotlarını sağlamamaktadır. Standartlar aynı zamanda daha geniş bir bakış açısından; bir sistemdeki enerjinin nasıl tanımlanacağını, bu sistemdeki enerjinin nasıl yönetileceğini ve enerji tasarrufu sonuçlarının doğrulanmasını sağlamaktadır. Yerel standartların uluslararası standartlar ile harmonizasyonu bizleri, özellikle küresel marketler için elektrik motoru üreten organizasyonlar için test maliyetlerinin minimizasyonuna, çeşitli bölge ve ekonomik sistemlerdeki aynı motorlar için verimlilik 4

13 ve enerji tüketiminin daha kolay karşılaştırılabilirliğine, daha yüksek verimliliğe sahip motorların üretiminin kolaylaştırılmasına ve kanunlarda standart uygulama yapılmasını sağlamak için, bilgi transferinin mümkün kılınmasına ve kolaylaştırılmasına yönlendirecektir. Kaynaklar [1] Brunner C. U., Motor Systems, Motor Summit 2008, November 2008, Zurich Switzerland [2] Kim M.J., Han P. W., Choi j.h., Chun Y. D., Koo D. H., Jo J.O., Comparisons of Efficiency Testing Standards of Three- Phase Induction Machines, pp 1 [3] Commission Regulation (EC) No 640/2009, Implementing Directive 2005/32/EC of the European Parliament and of the Council with Regard to Ecodesign Requirements for Electric Motors, Official Journal of the European Union, 22 July 2009 [4] Publications Issued by TC 2, [5] Almeida A., Emerson R. B., Brunner C. U., Doppelbauer M., Hoyt W., Zurich, Electric Motor MEPS Guide, 1st Edition, 2009 [6] Maruszczyk J., Lhenry M., Helinko M., Korendo Z., ABB in Harmony - Defining Global Energy-Efficiency Standards, ABB Review, 3/2009, pp [7] ISO Management System Standard for Energy, iso.org standards by the national and international organizations that used for the manufacturing and testing of the electric motors has been analyzed in this presentation together with the global motor efficiency projects, international regulations, arrangements, data bases, and software, as well. All players in this industry must know that initially prices will be higher for the energy efficient motors comparing with the regular (with less efficiency) motors but not more then in two or three years (it depends on the working hours of the electric motor), purchasing money will turn back saving the energy cost up to % 40. Consequently, I hope that this analysis will be very useful for the electric motor manufacturers, exporters, and importers while giving their manufacturing or buying decisions, they also may easily see what a nameplate meaning about electric motor efficiency level is in the market. All countries must set their own MEPS standards according to the released international standards immediately and must follow all common efforts among the share holders insistently. Summary In the future, the cost of energy inevitably will increase due to environmental problems and the limited natural resources. The induction motor is the main driven system in the industry. Implementing energy efficient motor to the market could save a significant amount of electricity and leading to large cost-effective energy savings. Also these motors can reduce maintenance costs of the electric motors and improve their operations in industry. It is estimated that 40 % of the world s electricity and 70 % of the industrial s electricity are used by electric motors in a variety of applications. It is clear that even small amount of global improving for the electric motors efficiency will make big differences to reduce energy consumption and carbon emission (greenhouse gases) given to the atmosphere from electric motors. Thus, it is possible to save the consumed electrical energy about % with cost effectively. It would also push down the total environmental cost of electricity generation. One of the most important way to be successful is improving for efficiencies of the electric motors and the systems like fans, pumps, compressors, and crushers etc. that use electric motors for driving. Today, some official organizations like ISO, IEA, NEMA, IEC, CENELEC, and AFNOR and some voluntary organizations like SEEM, IEA 4E, MEPS, and CEMEP are working together to prevent manufacturing (and importing) the electric motors which have less efficiency levels together with improving their efficiencies and auditing processes making the new regulations very rapidly and implementing them according to certain efficiency levels which are necessary for the electric motors in the world. Standards that improved in a two or three years, still improving standards and some additional supporting 5

14 ELEKTRİK MOTORLARI VE MOTOR HIZ KONTROL SİSTEMLERİ İLE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Alkan DEMİRCİOĞLU SIEMENS San.ve Tic. A.Ş. Sanayi de Enerji Verimliliği Enerji Tasarruflu Motorlar Artan enerji maliyetleri ve giderek azalmakta olan doğal enerji kaynakları, başta gelişmiş ülkelerdeki kullanıcılar olmak üzere tüm bilinçli işletmeleri enerji tasarrufu yapmaya zorlamaktadır. Türkiye de 2006 yılında tüketilen enerji 153 milyar kwh olarak açıklanmıştır. Bunun içinde 68 milyar kwh lik kısım sanayide tüketilmiştir. Sanayide tüketilen enerjinin % 70 inin ise elektrik motorlarında harcandığı düşünüldüğünde, enerji tasarrufu anlamında elektrik motorlarının taşıdığı önem ortaya çıkmaktadır. Standart bir AC motorun toplam çalışma süresi boyunca hesaplanan masraflarının % sini enerji giderleri oluşturmaktadır. İlk alım maliyeti ise % 3 ten az bir oranı oluşturmaktadır. Burada görülmektedir ki, elektrik motoru seçiminde asıl önem verilmesi gereken konu motorun verim değeridir. Bu konuda yol gösterecek olan verim sınıfları yetkili kurumlar tarafından tanımlanmıştır. CEMEP (Avrupa Elektrik Makineleri ve Güç Elektroniği İmalatçıları Komitesi) in tanımına göre Eff1 ve Eff2 sınıfları motor verim sınıflarını ifade etmektedir. Bunların dışında kalan daha düşük verimli motorlar ise Eff3 olarak adlandırılmaktadır. Örneğin; Çin ve İsrail de düşük verimli motor kullanımı yasaklanmıştır. Amerika da ise yüksek verimli motorların ötesinde bir üst grup olan Premium sınıf ürünlerin kullanımı için hazırlık yapılmaktadır. Benzer çalışmalar Avrupa Birliği nde de mevcuttur. AB de kullanıcının bilinçli olması nedeniyle uygulama yasak ile değil işletmelerin kendi insiyatifiyle yapılmaktadır. Böylece düşük verimli motorların kullanımı çok azalmış durumda. CEMEP üyesi ülkelerde EFF3 olarak adlandırılan düşük verimli motorların kullanımı % 8 oranındadır. Elektrik İşleri Etüd İdaresi nin yaptığı araştırmaya göre, Türkiye de % oranında düşük verimli motor kullanımı olduğu açıklanmıştır. Sanayide kullanılan elektrik motoru kullanımının % 90 ı sincap kafesli asenkron motorlar üzerinde tüketiliyor. Bu da 43 milyar kwh e tekabül ediyor. EFF1 yani yüksek verimli AC motorlar kullanarak bu 43 milyar kwh in % 5-15 arası tasarruf yapılabileceği öngörülüyor. Bu oran yaklaşık 4,3 milyar kwh, yani enerji maliyeti olarak 500 milyon YTL gibi bir tasarruf potansiyeli olduğunu ortaya koymaktadır. Yüksek verimli motorların imalatında kullanılan iki farklı teknoloji mevcuttur: Biri, motor sac paketinin boyu uzatılarak verimin yükseltilmesi, diğeri de daha yüksek kaliteli sac ve bakır kullanarak yapılan tasarımdır. Ayrıca rotoru bakır enjeksiyon tekniğiyle üretilen motorlar da yeni nesil yüksek verimli motorlar olarak ön plana çıkıyor. Ayrıca bu tip motorlarda daha iyi soğutma sağlanması için fan yapısı da özel olarak tasarlanmıştır. Dolayısıyla da ısıya giden kayıp enerji minimize edilmiş olmaktadır. Eff1 yüksek verimli motorların kullanımı dünyada birçok ülkede çeşitli teşviklerle desteklenmekte, bazı ülkelerde ise düşük verimli ürünlerin kullanımı ve piyasaya arzı yasaklanmaktadır. Motor güçleri arttıkça verim değeri daha çok önem kazanıyor. Örneğin 200 kw lık bir motorun yıllık enerji tüketimi 250 bin YTL gibi bir rakamı buluyor. Alım maliyeti ise bunun 10 da biri bile değildir. % 1 lik bir verim farkı bile, alımda fiyatı çok etkilemeyecek, ancak kullanımda büyük tasarruf sağlayacaktır. 6

15 Elektrik motoru seçiminde asıl önem verilmesi gereken konu motorun verim değeridir. Ekim 2008 de yayınlanan IEC standardına göre 375 kw a kadar güçlerdeki yeni verimlilik sınıfları: IE1 = Standart Verim (Eski standarda göre EFF2) IE2 = Yüksek Verim (Eski standarda göre EFF1) IE3 = Premium Verim Bunların dışında kalan daha düşük verimli motorlar ise kategori dışıdır, birçok ülkede piyasaya arzı yasaktır, birçoğu da 2011 ve 2015 tarihindeki yeni düzenlemelerle yasaklanacaktır. 63 gövdeden başlayarak alçak gerilimde 1MW lık çıkış gücüne kadar Siemens standart AC motor ailemiz ile ilgili tüm teknik detaya ve ilgili 2-boyutlu ölçüsel çizimlere ulaşabilmek artık yeni websitemiz ile çok daha kolay hale gelmiş durumdadır. Ülkemiz pazarında satış, pazarlama, eğitim ve bayi ağını koordine edip gerçekleştirdiğimiz tüm alçak gerilim Siemens AC motor ailemize ait ürün kataloğumuz haricinde; artık müşterilerimizin internete girip bir tık mesafesinde kendi başlarına ulaşabilip ürüne ait tüm teknik detaya erişebilecekleri weblinkimiz tüm müşterilerimizin hizmetine girmiştir. Standart bir pompa tahrikinden özel bir asansör uygulamasına veya tünelde duman tahliye fan motorundan yüksek rutubetin bulunduğu özel tropik bir ortamdaki özel RAL boya kodundaki herhangi bir motora kadar; sanayinin tüm kollarındaki uygulamalara çözüm olabilecek uygun teknik değerlerdeki alçak gerilim Siemens AC motorlarımız için TÜM teknik detaylar artık kullanıcıların hemen elinin altında, internetten erişebilir halde olacaktır. Enerji tasarrufu denince aklımıza ne gelmektedir? Bunun en somut cevabı şudur: Gerçekleştirilmesi istenen uygulama/ üretilmesi gereken ürün için gerekli olan elektrik enerjisini en optimum seviyede kullanmak. Böylelikle de en optimum seviyede enerji tasarrufunun; kayıp enerjinin en alt seviyede tutulması ile başarılabileceği unutulmamalıdır!!! Elektrik Endüstrisi nde Alçak Gerilim AC Motorlar ve Enerji Tasarrufu Olgusu Sanayinin birbirinden farklı kollarını düşündüğümüzde; en yaygın olan cihazın; elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirip bize her türlü uygulamada en mükemmel çözümü sunan elektrik motorları olduğunu farkederiz. Biran düşünürsek; sanayimizde milyarlarca kwh lik elektrik enerjisinin yalnızca AC motorlar üzerinden tüketildiğini farkederiz. Bu sebeple en etkin enerji tasarrufu işletmelerimizde kullandığımız binlerce AC motorun yüksek verimli olmasından geçer. Kabaca bir açıklama yapmamız gerekirse; motorlarımızın milinden aldığımız faydalı güç; motorumuzun şebekeden çektiği güçten kayıp güçlerin çıkmış halidir. O halde bizler motor içerisinde oluşan kayıp güçleri ne oranda azaltırsak; motorumuzdan alacağımız faydalı güç ve verim de o oranda artmış olacaktır. Mil Gücü = Şebekeden Çekilen Güç Motor Kayıpları (1) Standart bir alçak gerilim AC motorun içerisinde oluşan kayıplar ve motor verimi şu şekilde formülüze edilir: Motor Kayıpları = Bakır Kayıpları + Demir Kayıpları + Sürtünme Kayıpları (2) Verim = Mil Gücü / Şebekeden Çekilen Güç (3) Günümüzde tüm endüstri kollarında en önemli konulardan biri hiç şüphesiz ki enerji tüketimi ve enerji tasarrufu olgusudur. Üretilen ürün ne olursa olsun neredeyse bütün işletmelerde üzerinde en hassas durulan konu maksimum enerji tasarrufunun nasıl sağlanılacağıdır. Artan enerji maliyetleri ve giderek azalmakta olan doğal enerji kaynakları; başta gelişmiş ülkelerdeki kullanıcılar olmak üzere yavaş yavaş tüm bilinçli işletmeleri, maksimum enerji tasarrufu yapmaya zorlamaktadır. Bir elektrik motoru şebekeye bağlandığında, şebekeden çekeceği elektriksel güç ve dolayısı ile elektrik enerjisi sürekli sabit kalacaktır. Bu sebeple motorumuzun milinden azami faydalı gücü alıp yükümüze yansıtabilmemiz için kayıpları azaltmamız şarttır. Motor kayıplarını azaltabilmek için kabaca sırasıyla motor sargı dirençlerinin, motor manyetik devre (demir) kayıpları ile sürtünme kayıplarının düşürülmesi şarttır. Bu iyileştirilmeler de ancak daha kaliteli malzemelerin kullanılması ile gerçekleştirilir. Örneğin sürtünme kayıplarının azaltılmasına somut örnek olarak daha kaliteli rulman ve yatak malzemelerinin kullanılmasını gösterebiliriz. Yüksek verimli motorlarda tüm bu malzeme kalitesi artırılarak motor kayıpları minimize edilmiştir!!! 7

16 Siemens AC motor tipine uygun bir şekilde kullanıcının dikkatine doküman halinde sunabilme yeteneğine sahiptir. Bu teknik bilgilere örnek olması açısından; motor tanımlama tip kodu, motor koruma sınıfı, motor tam yükte verim ve güç faktörü değerleri, motor besleme gerilimi, sahip olunan Avrupa DIN normları, motor sargı yalıtım/ısınma sınıfı, motor anma akım değeri, motor sargısı bağlantı biçimi, tüm mekanik ve elektriksel değerler, klemens kutusu verileri, motorda ön(de) ve arka(nde) rulman tipleri, motor yapı inşa şekli, motora ait 2-boyutlu ölçüsel teknik gösterimi, vs. Bakır rotor teknolojili alçak gerilim yüksek verimli Siemens AC motorları, daha güçlü konstrüksiyon, daha yüksek motor verimi. Tamamı ile yeni dizayn, yeni imalat. Enerji Verimliliği Konusu ile Paralel Anlamda; SD Konfiguratör Siemens Ürün Konfigürasyon Programımızın Müşterilerimize Olan Avantajları: Alçak gerilim Siemens AC motorlarımız ile ilgili tüm teknik detaya ürün kataloğumuz olan D üzerinden ulaşabilmemizin mümkün olmasının yanı sıra; SD Konfigüratör Programı bizlere aşağıdaki noktalarda yardımcı olabilecektir: Sanayinin birbirinden farklı kollarında çalışan müşterilerimiz ilgilendikleri tipteki Siemens AC motoru bu program sayesinde hemen sorgulayabileceklerdir. Siemens ürün kataloğunda bulunamayan herhangi bir tipteki Siemens AC motoru bu programda direkt ürün tip kodu ile aratılabilecek ve ürün ile ilgili tüm teknik detaya hemen ulaşılabilecektir. Motor seçimi yapıldıktan sonra elde edilecek olan motora ait 2-boyutlu teknik resim; (özellikle makine imalatçıları) müşterilerimizce montaj amaçlı olarak kullanılabilecektir. Sektörden bağımsız olarak tüm uygulamalara esas motor seçimi en baştan başlanarak mümkün olabilecektir. Hazır seçimi yapılmış; ürün kodu belli olan tüm alçak gerilim Siemens ac motorlarımıza ilişkin datasheet ve ölçü resimlerine hızlı erişim imkanı. Y-D, direkt yolverme, vs. gibi çeşitli kalkış koşullu uygulamalara yönelik motor karakteristik bilgilerine hızlı ulaşım. Programın internet üzerinden çalışması avantajı ile programa her yerden hızlı ulaşım imkanı. (Herhangi bir kullanıcı kodu veya şifre istenilmemektedir.) Hızlı erişim, yeni motor modelleme, eldeki hazır seçilmiş spesifik tipteki motora ilişkin verilere eksiksiz ulaşma, dokümantasyon baskı imkanı, arşivleme. Tüm bu teknik değerlere ilaveten, bu program sayesinde işletmeciler (müşterilerimiz), aradıkları Siemens AC motora ilişkin kalkış ve işletme koşullarındaki detaylı teknik değerlere de ulaşabilecektir. Aranılan Siemens AC motor tipine ilişkin olarak programdan elde edilen tüm teknik veri; ilgili Windows arşivleme formatlarında (word, pdf, vs.) kağıda basılabilecektir. Örnek olması açısından; 160M Alu.Gövde, 11kW, 1500 rpm., IMB3-Ayaklı yapıdaki, IP55 Koruma Sınıfı 1LA7163-4AA60 tipi EFF2 Verimlilik sınıfı SIEMENS AC Motorun tüm teknik verileri için ilgili weblinkimize girip linki çalıştırdığımızda sırasıyla aşağıdaki teknik donelere ulaşabilmekteyiz: Bu Weblink Müşterilerimize Neler Sağlayacaktır? Öncelikle bu weblinkimiz, Siemens AC motor ürün kataloğumuzda mevcut olan tüm motor teknik bilgilerini; her biri bağımsız anlamdaki 8

17 9

18 Ex d(e) IIC T4 Sıcaklık Sınıfı IE2 Yüksek Verimli Ex- Proof Siemens Loher AC Motorlar EuP IEC Avrupa direktifi doğrultusunda her ne kadar ex-proof motorlar henüz IE (International Efficiency) olarak tanımlanmış olmasa da, Siemens Loher markası ile Ex d(e) IIC T4 sıcaklık sınıfında IE2 yüksek verimlilik sınıfında AC motor imalatı yapabilmekte ve sanayide başarı ile birçok projeye hizmet verebilmektedir. Özellikle rafinerilerde eski imalat elektrik motorlarının değiştirilmesi çalışmalarında, Siemens Loher ile komple yüksek verimli ex-proof motor çözümleri sunabilmektedir. Dolayısı ile işletmeler hem uygulamalarının olmazsa olmaz korumasını karşılayabilmekte ve aynı zamanda da enerjiden ciddi tasarruflar elde edebilmektedirler. Bu uygulamalarda tüketilen enerjinin yaklaşık % 20 - % 70 inin kayıp olduğu öngörülmektedir. Bu kayıp azaltılırsa bu 30 milyar kwh in, yaklaşık 15 milyar kwh lik kısmı geri kazanılabilir. Bu tip uygulamalarda konvansiyonel metodlarla yapılan akış kısma uygulamaları yerine motor hız kontrol cihazları kullanımıyla yapılabilecek yüksek oranda enerji tasarrufu potansiyeli vardır. Ayrıca çevreye verilen zararı azaltma anlamında da 9 milyon ton karbondioksit emisyonunu önlemek mümkün. Gerek alçak gerilim gerekse de orta gerilim yapıda tüm ürün gamında IE2 yüksek verimli Ex d(e) IIC T4 sıcaklık sınıfı flame prof (ex-proof, alev sızdırmaz) dereceli AC motorlarımız ile özellikle petrol rafinerilerindeki enerji verimliliği projelerine komple çözümler sunabilmekteyiz. Bu teknik özellikli motorlarımız rafinerilerin dışında sırası ile özellikle kimya, kauçuk, un, ilaç, vs. gibi sektörlerde yüksek koruma ve yüksek enerji tasarrufunu garanti etmektedir. Hız kontrol cihazıyla enerji tasarrufu yapmak, en çok karesel tork karakteristiğindeki yük tiplerinde mümkündür. Bunlar genellikle fan, pompa ve turbo-kompresör uygulamalarıdır. Örneğin pompalarda genelde uygulanan yöntem, motoru sabit devirde çalıştırmaya devam edip aynı gücü şebekeden çekerek, suyu vanayla kısmak veya bypass yapmaktır. Bunun yerine hız kontrol cihazı kullanımı ile motorun hızı düşürülerek akış ayarı yapılması tavsiye edilmektedir. Bu tip uygulamalarda yükün doğası gereği çekilen güç, hızın küpü ile doğru orantılıdır. P~ f(n)³ 1500 rpm yani nominal hızda çalışan bir elektrik motoru % 50 hızda yani 750 rpm de çalıştığında, güç ihtiyacı hızın küpü oranında azalır. Böylece hız ½ i oranında azalırken çekilen güç 1/8 ine iner. Örneğin 100 kw lık bir motor, 8 de 1 i oranında yani 12,5 kw lık enerji tüketecektir. Aynı çalışma tipi fanlarda ve turbo-kompresörlerde de geçerlidir. Bu konuda yapılan pilot uygulamalarda geri ödeme süresi ortalama bir yılı geçmemektedir. Loher Ex-Proof IE2 Yüksek Verimli AC Motoru Motor Hız Kontrol Sistemleri (Frekans Çeviriciler) Türkiye de sincap kafesli AC motorlar üzerinde harcanan 43 milyar kwh lik enerjinin yaklaşık % 70 i sanayide fan ve pompa uygulamalarında tüketilmektedir. Bu rakam fan&pompa uygulamalarının 30 milyar kwh lik bir enerji tüketimi olduğunu göstermektedir. Alçak gerilim veya orta gerilimde çalışan daha büyük güçlü sistemlerde ise hız kontrol uygulamasının faydaları da güçle doğru orantılı olarak çok daha fazla görülebilmektedir. Ancak bu tip sistemlerde mevcut sistemi değiştirmek de bir o kadar zor olabilmektedir. Dolayısıyla bu güçlerde mevcut sistemde hiçbir değişiklik gerektirmeyen hız kontrol nitelerini tercih etmek gerekmektedir. Böylece mevcut motor, şalt tesisi ve kablolamada herhangi bir değişiklik yapmadan anında para kazanan sistemler kurmak mümkün olabilecektir. 10

19 Hız kontrol cihazlarıyla enerji tasarrufu yapılabilecek bir diğer uygulama ise, yüksek ataleti olan ve frenleme enerjisi açığa çıkaran yükler. Örneğin vinç, asansör, veya bazı konveyör uygulamaları da enerji tasarrufu için ideal uygulamalardır. Örneğin konvansiyonel bir vinç sisteminde, yükü indirirken açığa çıkan frenleme enerjisi dirençler veya fren balataları üzerinde ısıya dönüşüp kaybolmaktadır. Rejeneratif hız kontrol cihazları ile ise frenleme enerjisini şebekeye geri kazandırarak bir vinç uygulamasında % 50 ye varan enerji tasarrufu yapmak mümkün olmaktadır. Siemens SINAMICS Ailesi: Siemens in Yeni Jenerasyon AC Motor Hız Kontrol Cihaz Ailesi SINAMICS, Siemens in yeni jenerasyon AC Motor Hız Kontrol Cihaz ailesidir. SINAMICS ile 0,12 kw dan 100 MW ve üzeri güçlere kadar her türlü motor hız kontrol çözümleri için tek ürün ailesi kullanabilmek mümkündür. Her Sektör ve Uygulama için Güçlü ve Güvenilir Yapı 200 kw dan 4500 kw a kadar geniş güç aralığı, Her sektör ve her çeşit uygulama için tek ürün ailesi, Asenkron, senkron ve servo motorlarla çalışabilme, V/F, sensörlü veya sensörsüz vektör kontrol, servo kontrol metodları ile hız kontrol ve hareket kontrol uygulamaları, Tekil veya ortak DC baralı çoklu motor uygulamaları, 12 veya 24 pulse doğrultucu alternatifleri ile sınırlı şebekelerde güvenli kullanım, AFE Teknolojisi ile rejeneratif uygulamalar kurma imkanı, Şebekeye düşük harmonik etkisi (Güncel IEEE 519 Yönetmeliğine göre), EMC yönetmeliğine göre endüstriyel alanlarda çalışmaya uygun dahili EMC filtreli, Birbirinden bağımsız güç ve kontrol modülleri ile tam güvenlik ve yedeklenebilirlik, Parametreleri Compact Flash hafıza kartında depolayarak, kopyalayabilme ve yedekleyebilme olanağı. Modüler ve Esnek Tasarım Modüler yapı ile yedekleme ve servis kolaylığı, Geniş opsiyonel aksesuar seçeneği ile ihtiyaca göre çözümler tasarlama,. IP20 den IP54 e koruma sınıfları, Hava veya su soğutma seçenekleri, FAN ve POMPA Sektöründe Motor Hız Kontrol Sistemleri İle Enerji Tasarrufu Günümüzde en temel problemlerden biri haline gelen enerji sıkıntısı ile iki konu büyük önem kazanmıştır; 1. Enerji üretimi ve maliyeti, 2. Mevcut kaynakların daha verimli kullanımı ve enerji tasarrufu. Nasıl yeni bir enerji üretim tesisi kurmak için belli bir ilk yatırım maliyeti söz konusu ise, enerji tasarrufu yapmak üzere bir tesisi revize etmek de belli bir yatırım işidir. Ancak burada göz önüne alınması gereken tek parametre mevcut sistemin revizyonu için gerekli ilk yatırım maliyeti olmamalıdır. Sistemin modernizasyonu sonrası enerji kullanım maliyeti düşüyorsa, bunun ne kadar süre içerisinde yatırım maliyetini amorti edeceği hesabı akıllıca yapılmalıdır. Gerçekten de ilk yatırım maliyeti kayda değer gibi 11

20 görünen birçok modernizasyon işlemi, kısa süre içerisinde işletme maliyetlerindeki düşüşten dolayı aslında bedavadır ve hatta üzerine kar dahi bırakacaktır! kullanıldığında şebekeden çekilen güç arasındaki fark net bir şekilde görülmektedir ve direkt olarak enerji tasarrufu hesabının bir parametresidir. Fan ve pompa yükü değişken moment yüküdür Bu konsept dahilinde en çarpıcı örneklerden birisi de fan & pompa uygulamalarında AC Motor Hız Kontrol Cihazları kullanımıdır. Konvansiyonel sistemler arasında, örneğin bir fan uygulamasında, çoğu zaman bir sistem parametresinin kontrolü istenir, basınç ya da debi gibi. Klasik yöntemlerde yapılacak iş; bir motoru şebekeden beslemek ve fanı nominal hızında tahrik etmektir. Basıncın ya da debinin ayarlanması için hava akış yoluna konacak bir panjur, bir damper, bir by-pass dönüşü vb. akışa karşı direnç gösteren (ya da bir kısım akışkanı hiç iş yapmadan kaynağına döndüren) bir elemanın açıklık-kapalılık oranını değiştirerek kontrol yapılmaya çalışılır. Bu sistemde hemen göze çarpan nokta sisteme direnç ekleyerek (ya da fazlası basılmış suyu/üflenmiş havayı geri döndürerek) kontrol yapılmaya çalışılıyor olmasıdır. Konuya daha detaylı girebilmek için akışkan içinde hareket eden cisimlerin tipik hız/moment karakteristiğini incelemek gereklidir. Fan & pompa yükleri tipik değişken moment yükleridir ve hızın karesiyle orantılı yükün moment talebi vardır: M ~ w2 Güç ise hız ile momentin çarpımıdır: P = M x w P: Güç (Watt) M: Moment (Nm) W: Hız (rad/s) Konvansiyel sistemlerde hız sabittir çünkü tahrik elemanı olarak kullanılan AC asenkron motor sabit frekansla, şebeke frekansı ile, beslenmektedir ve hızı yük değişimlerinden etkilenen kayma faktörü de ihmal edilirse sabit düşünülür. Debiyi düşürmek için panjur, klepe, by-pass vb. kullanılan konvansiyonel sistemler yerine direkt fanın veya pompanın devrini düşürerek kontrol yapmak, bu yük karakteristiği de düşünüldüğünde göz ardı edilemez bir enerji tasarrufu konusunu gündeme getirmektedir. Bunun için basit bir örnek düşünelim ve havalar biraz daha soğuduğu için soğuk hava üfleyen fanın devrini yarıya indirmek gerektiğini varsayalım. Hız 0.5 kat düşer ise karesel orantıdan dolayı moment 0.25 katına iner. Hız ile momentin çarpımı ise gücü verir demiştik; şebekeden çekilecek güç de 0.5 x 0.25 = % 12.5 sine inecektir. 100 W lık fanın yarı devrinde neredeyse şebekeden çektiği gücün 12.5 W lara düşeceğini hesaplamış bulunuyoruz. Elbette ki sistem verimi, kayıplar vb. etkenlerden dolayı bu değer tam olarak % 12.5 olmayabilir ancak tam devirdeki % 100 kapasite gücüne göre de göz ardı edilemeyecek boyutlarda enerji tasarrufu sinyallerini net olarak verir. Aşağıda bir fanın çıkış kontrollü olarak (panjur, damper vb.) çalıştırılması ile fanın hız kontrol cihazı kullanarak devir ayarı yöntemiyle proses değişkeninin kontrolü arasındaki fark grafiksel olarak gösterilmiştir. Örneğin % 50 debiyi fan çıkışının bir panjur ile kapatılması halinde şebekeden çekilen güç ile hız kontrol cihazı 12

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE LİDER ATLAS COPCO

ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE LİDER ATLAS COPCO ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE LİDER ATLAS COPCO GÜNEYDOĞU ENERJĠ FORUMU 2015 07 Kasım 2015 M.ĠLHAN BALCI 2 KıSACA ATLAS COPCO Kuruluş Tarihi ve Merkezi 1873 Stockholm, Sweden İş Kolları Kompresör Tekniği Endüstri

Detaylı

Santrifüj Pompalarda Enerji Verimliliği ve Önemi. GÖKHAN UZUNER WILO Pompa Sistemleri A.Ş.

Santrifüj Pompalarda Enerji Verimliliği ve Önemi. GÖKHAN UZUNER WILO Pompa Sistemleri A.Ş. Santrifüj Pompalarda Enerji Verimliliği ve Önemi GÖKHAN UZUNER WILO Pompa Sistemleri A.Ş. Enerji Günümüzde enerjinin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Enerji iş yapabilme gücüdür. Kullanım kolaylığı, rahatlığı

Detaylı

Pompa Sistemlerinde Enerji Verimliliği

Pompa Sistemlerinde Enerji Verimliliği Energy Industry Building Services Water Waste Water Mining Pompa Sistemlerinde Enerji Verimliliği Vahap UĞURLUDEMİR Endüstri Mühendisi Adana Bölge Müdürü KSB Pompa, Armatür San. Ve Tic. A.Ş. Türkiye Avrupa

Detaylı

Türkiye de Kojenerasyon Potansiyeli, Uygulamaları ve Yasal Durum

Türkiye de Kojenerasyon Potansiyeli, Uygulamaları ve Yasal Durum E P D K Türkiye de Kojenerasyon Potansiyeli, Uygulamaları ve Yasal Durum Rıza GÜNGÖR Grup Başkanı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu EİE Toplantı Salonu 21 Mart 2007 E P D K Kojenerasyon Nedir? Isı ve elektrik

Detaylı

«Hava Kompresörlerinde Enerji Tasarrufu Proje Çalışması» «Project Work: Energy Saving in Air Compressors»

«Hava Kompresörlerinde Enerji Tasarrufu Proje Çalışması» «Project Work: Energy Saving in Air Compressors» «Hava Kompresörlerinde Enerji Tasarrufu Proje Çalışması» «Project Work: Energy Saving in Air Compressors» Sedat Geveli (Demisaş Döküm Emaye Mamulleri Sanayi A.Ş.) 2.Oturum: Döküm Teknolojileri Demir -

Detaylı

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Yrd. Doç. Dr. Hacer Şekerci Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü (Bina Enerji Yöneticisi)

Detaylı

Sezonsal Verimlilik ve Klimalarda Yeni Enerji Etiketi

Sezonsal Verimlilik ve Klimalarda Yeni Enerji Etiketi Dr. Andaç YAKUT 1 1 DAIKIN Türkiye Sezonsal Verimlilik ve Klimalarda Yeni Enerji Etiketi İletişim adresi: a.yakut@daikin.com.tr ÖZET 01.01.2013 tarihinden itibaren Avrupa da yeni Eko-tasarım Direktifi

Detaylı

Alçak gerilim AC sürücüler Solar pompa sürücüleri 0.37-18.5 kw

Alçak gerilim AC sürücüler Solar pompa sürücüleri 0.37-18.5 kw Alçak gerilim AC sürücüler Solar pompa sürücüleri 0.37-18.5 kw Solar pompa sürücüleri Güneşin gücünü kullanın! Düşük karbon yayılımı ABB sürücüler güneş enerjisinden yararlanarak karbon ayak izinizi azaltmaya

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ enveripab Bilinçlendirme Semineri (Marmara Üniversitesi) 12 Kasım 2008 A. Yıldırım TÜRKEL ENKO Birleşik Enerji Sistemleri ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU Kanun

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

ModulA. Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com

ModulA. Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com ModulA Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com Yeni Biral ModulA: Konu enerji verimliliği ise, pompa teknolojisi modüller halinde yapılandırılabilen bu üstün çözüm hiç bu

Detaylı

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER AC-MOTORLU VE POMPALI YAĞ VE HAVA SOĞUTMA SİSTEMLERİ ÜRÜN BİLGİLERİ AKG-Line, yüksek performanslı endüstriyel alüminyum radyatör sistemlerinde piyasa lideri olan kuruluşumuzun

Detaylı

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI A. Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi B.

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU. EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin

EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU. EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin ED5-EKO-MOD 2013 EKO MOD EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin bypass hattı üzerinden yüklere aktarılması olarak açıklanabilir.

Detaylı

Enerji Tasarrufu AB Araştırması

Enerji Tasarrufu AB Araştırması ENERJİ TASARRUFU Enerji Tasarrufu AB Araştırması 2050 yılı Enerji Senaryosu Biyoyakıt 30 % Güneş 40 % Petrol 5 % Rüzgar 15 % Su 10 % 2 Enerji Tasarrufu Shell Araştırması 2000 / 2020 / 2060 yılları Enerji

Detaylı

BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ

BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ Murat BAYRAM Binalarda Enerji Verimliliği Şubesi Şube Müd.V. bayram.bay@gmail.com Enerji Nedir? İş yapabilme kabiliyetidir. Enerji Yönetimi Nedir? Yaşam için gerekli

Detaylı

DEĞĐŞKEN DEBĐLĐ SĐRKÜLASYON POMPALARI

DEĞĐŞKEN DEBĐLĐ SĐRKÜLASYON POMPALARI DEĞĐŞKEN DEBĐLĐ SĐRKÜLASYON POMPALARI M. Bülent Vural 1953 yılında doğdu. 1976 yılında Berlin Teknik Üniversitesinden Makina Yüksek Mühendisi olarak mezun oldu. Halen Wilo Pompa Sistemleri A.Ş. Genel Müdürü

Detaylı

4/5 6 7 8 9 10/14 15 İÇİNDEKİLER YEŞİL BİNA SERTİFİKA SİSTEMLERİ SERTİFİKA SİSTEMLERİNİN AMAÇLARI BİNALARIN ÇEVRESEL ETKİSİ LEED/BREEAM KRİTERLERİ

4/5 6 7 8 9 10/14 15 İÇİNDEKİLER YEŞİL BİNA SERTİFİKA SİSTEMLERİ SERTİFİKA SİSTEMLERİNİN AMAÇLARI BİNALARIN ÇEVRESEL ETKİSİ LEED/BREEAM KRİTERLERİ 4/5 6 7 8 9 10/14 15 İÇİNDEKİLER YEŞİL BİNA SERTİFİKA SİSTEMLERİ SERTİFİKA SİSTEMLERİNİN AMAÇLARI BİNALARIN ÇEVRESEL ETKİSİ LEED/BREEAM KRİTERLERİ ÇEVRE DOSTU ÜRÜN TALEBİ CEVREDOSTU.COM HAKKINDA CEVREDOSTU.COM

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Ekipmanlar ve ATEX Yönetmelikleri

Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Ekipmanlar ve ATEX Yönetmelikleri Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Ekipmanlar ve ATEX Yönetmelikleri Hamdi Nadir Tural Araştırma&Geliştirme Bölümü Mart 2013 Özet Günümüzde Avrupa birliği ülkelerinde geçerli olan ve Avrupa dışında birçok

Detaylı

Asenkron Motor Analizi

Asenkron Motor Analizi Temsili Resim Giriş Asenkron motorlar, neredeyse 100 yılı aşkın bir süredir endüstride geniş bir yelpazede kulla- Alperen ÜŞÜDÜM nılmaktadır. Elektrik Müh. Son yıllarda, FİGES A.Ş. kontrol teknolojilerinin

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Artesis Varlık Yönetim Sistemi. simplifies predictive maintenance

Artesis Varlık Yönetim Sistemi. simplifies predictive maintenance Artesis Varlık Yönetim Sistemi Artesis Hakkında ARTESİS 1989-1999 yılları arasında Prof.Dr. Ahmet Duyar ın (Florida Atlantic University) NASA Lewis Research Center ile birlikte yaptığı, uzay mekiği ana

Detaylı

Fırsatlar ve yüksek verimli çözümler ile ErP Direktifleri

Fırsatlar ve yüksek verimli çözümler ile ErP Direktifleri Pioneering for You Uzmanlar için bilgiler Fırsatlar ve yüksek verimli çözümler ile ErP Direktifleri 0000000938.indd 1 08.11.2013 09:27:43 02 ErP Direktifleri 03 ErP Direktifine Genel Bakış 21/10/2009 tarihli

Detaylı

Tanıtım. Tesisimiz 10 MW/yıl Kapasiteye sahiptir.

Tanıtım. Tesisimiz 10 MW/yıl Kapasiteye sahiptir. Tanıtım ATSCO SOLAR PANEL bir Solar Teknoloji firması olarak İngiltere ve Türkiye de Türk-İngiliz ortaklığı ile Şubat 2011 tarihinde kurulmuştur. Şirket olarak hedefimiz global müşterilerimize yüksek kaliteli

Detaylı

2.ULUSAL ENERJİ VERİMLİLİĞİ ZİRVESİ

2.ULUSAL ENERJİ VERİMLİLİĞİ ZİRVESİ 2.ULUSAL ENERJİ VERİMLİLİĞİ ZİRVESİ Enerji Verimliliği Zirvesinin ana temasını 4 yılı aşan uygulama dönemindeki deneyimler ışığında ülkemizde yapılan çalışmalar ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde Dünden

Detaylı

ÜRÜN BELGELENDİRME EĞİTİM HİZMETLERİMİZ

ÜRÜN BELGELENDİRME EĞİTİM HİZMETLERİMİZ ÜRÜN BELGELENDİRME EĞİTİM HİZMETLERİMİZ 1- CE Süreci ve Temel Bilgiler 2- CE Genel ve AB Ürün Mevzuatı 3- Uygunluk Değerlendirme Prosedürlerinde Standartların Rolü 4-90/396/EEC Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği

Detaylı

Sirkülasyon Pompası Optima

Sirkülasyon Pompası Optima ECO DESIGN (TASARIM) Yönetmeliklerine Uygun ilk ve Tek Yerli Üretim Sirkülasyon Pompası Optima SİSTEMİN KALBİNDE EUP READY LOW ENERGY CONSUMPTION SAVE the NATURE yılı aşkın Alarko Sirkülasyon Pompası deneyimi

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

Journal of ETA Maritime Science

Journal of ETA Maritime Science 31 A. A. ERCAN / Journal of ETA Maritime Science journal homepage: www.gemimo.org Elektrik Motorlarının Verimlilik Standartları A. Aydın ERCAN 1 1 Uzak Yol Baş Mühendis, Deniz Ulaştırma İşletme Yüksek

Detaylı

e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5

e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 ISO 50001:2011 standardının amacı özellikle enerji üretimi fazla sanayi tesislerinin enerji yönetimi için bir çerçeve

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

Aluminyum Sektöründe Enerji Yönetimi

Aluminyum Sektöründe Enerji Yönetimi 2015 2015 Aluminyum Sektöründe Enerji Yönetimi Mahmut DEDE Enerji Verimliliği Müdürü 13 Şubat 2015, FSMVÜ İçerik Schneider Electric Neden Enerji Yönetimi? Nasıl Bir Enerji Yönetimi? Aluminyum Sektöründe

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

Panorama. Yumuşak yolvericiler Tüm seri

Panorama. Yumuşak yolvericiler Tüm seri Panorama Yumuşak yolvericiler Tüm seri Neden yumuşak yolverici? Mekanik ve elektriksel problemler için ideal çözüm Endüstride fan, kırıcı, pompa, konveyör, mikser gibi bir çok uygulamanın kalbi olan AC

Detaylı

doğacan Petrol Ürünleri ve Mühendislik Ltd. Şti.

doğacan Petrol Ürünleri ve Mühendislik Ltd. Şti. doğacan Petrol Ürünleri ve Mühendislik Ltd. Şti. İçindekiler Su Kullanımı - Sektörlere Göre Su Kullanımı - Sanayide Kullanıma Göre Tüketilen Su Miktarı Pompa Sistemleri - Endüstride Motorların Kullanım

Detaylı

Alçak Gerilim Yönetmeliği (73/23 AT) Kılavuz. Alçak Gerilim Yönetmeliği ve bu Yönetmelikle birlikte ele alınan diğer Yönetmeliklerin uygulanması

Alçak Gerilim Yönetmeliği (73/23 AT) Kılavuz. Alçak Gerilim Yönetmeliği ve bu Yönetmelikle birlikte ele alınan diğer Yönetmeliklerin uygulanması Alçak Gerilim Yönetmeliği (73/23 AT) Kılavuz Alçak Gerilim Yönetmeliği ve bu Yönetmelikle birlikte ele alınan diğer Yönetmeliklerin uygulanması 1 GİRİŞ: Bu Kılavuz Yeni Yaklaşım konsepti içinde yer alan

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇEF KIRŞEHİR-KIRIKKALE YEREL ENERJİ FORUMU ENDÜSTRİYEL TESİSLERDE ENERJİ VERİMLİĞİ

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇEF KIRŞEHİR-KIRIKKALE YEREL ENERJİ FORUMU ENDÜSTRİYEL TESİSLERDE ENERJİ VERİMLİĞİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇEF KIRŞEHİR-KIRIKKALE YEREL ENERJİ FORUMU ENDÜSTRİYEL TESİSLERDE ENERJİ VERİMLİĞİ EMO ŞUBE : KIRIKKALE ÜYE : Caner FİLİZ (ELEKTRİK Y. MÜH.) ENERJİ VERİMLİLİĞİ

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ

SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ SIEMENS MICROMASTER 430 ve FAN UYGULAMA ÖRNEKLERİ Fan yükleri, uygulama ihtiyaçları ve bu uygulamayı motor hız kontrol cihazları ile çözerken, uygulamanın özel ihtiyaçlarının neler olabileceğine daha yakından

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisine olan ihtiyaç, sanayileşme, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden

Detaylı

Bir Dünya Grubu hizmetinizde

Bir Dünya Grubu hizmetinizde Bir Dünya Grubu hizmetinizde 10.000 çalışanı ile Leroy-Somer, tüm Dünya da haftada 7 gün günde 24 saat, ihtiyacınız olan ticarî ve teknik desteği size sunma kapasitesine sahip 470 ekspertiz ve servis merkezinden

Detaylı

Türkiye de Beyaz Eşya ve Klimalarda A Sınıfı ve Üzeri Ürünlerin Sağlayacağı Tasarruf

Türkiye de Beyaz Eşya ve Klimalarda A Sınıfı ve Üzeri Ürünlerin Sağlayacağı Tasarruf Türkiye de Beyaz Eşya ve Klimalarda A Sınıfı ve Üzeri Ürünlerin Sağlayacağı Tasarruf Enerji de verimlilik evlerden başlar; eğer enerji verimli ürünler kullanılırsa Mart 2008 GĐRĐŞ Son dönemlerde tüm dünyada,

Detaylı

Elektrik motorlarında harcanan toplam enerjinin %80 i 1,1-90 kw 2 ve 4 kutuplu motorlar tarafından tüketilmektedir.

Elektrik motorlarında harcanan toplam enerjinin %80 i 1,1-90 kw 2 ve 4 kutuplu motorlar tarafından tüketilmektedir. Asenkron Elektrik Motorlarında Verim İfadesi : Verim (%) = P2 / P1 x 100 P1 = Giriş Gücü P2 = Çıkış Gücü Kayıpların Toplanması Yöntemi ile verim hesabı P1 P2 = Kayıplar Elektrik Motorlarında Kayıplar :

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı 1 2 1. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ENERJİ DURUMU 1.1. DÜNYADA ENERJİ DURUMU 1970 lerin başında yaşanan petrol krizi ve sonrasında gelen petrol ambargoları

Detaylı

TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI. Ekim 2009. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Fen İşleri Daire Başkanlığı. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü

TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI. Ekim 2009. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Fen İşleri Daire Başkanlığı. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI Ekim 2009 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü Genel Enerji Durumu 2006 yılında, ülkemizin genel enerji

Detaylı

Artık Antalya için A sınıfı olan bir klima İstanbul için A sınıfı olmayabilir

Artık Antalya için A sınıfı olan bir klima İstanbul için A sınıfı olmayabilir KLİMALARDA SEZONSAL VERİMLİLİK KRİTERLERİ İLE ENERJİ SINIFLARI DEĞİŞİYOR Artık Antalya için A sınıfı olan bir klima İstanbul için A sınıfı olmayabilir 1 Ocak 2014 te yürürlüğe giren Klimaların Enerji Etiketlemesine

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

Her işte. ISB e. Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS

Her işte. ISB e. Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS Her işte. ISB e Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS ISB e Cummins ISB e, güvenilirlik konusundaki ününü artırmaya devam ediyor. Cummins ISB e, kamyon, otobüs ve özel iş aracı kullanıcılarına Cummins ten

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON

HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON 22 Kasım 2014 / İSTANBUL Özay KAS Makina Yük. Müh. TÜRKOTED Yön. Kur. Üyesi KOJENERASYON

Detaylı

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015 Ömer KEDİCİ Tanım Enerji yönetimi ; Planlama, Koordinasyon ve Kontrol gibi birbirinden bağımsız olduklarında etkisiz kalabilecek işlevlerin bir araya gelerek oluşturdukları

Detaylı

Sinamics G120C Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları

Sinamics G120C Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları Sinamics G120C Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları Siemens Endüstri Sektörü Hareket Kontrol Sistemleri I DT MC Endüstri Sektörü / Hareket Kontrol Sistemleri Ba lıklar * G120C Güç ve Kontrol Terminal

Detaylı

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur Emotron M20 Shaft Power Monitör Yükünüzü Korur, Emotron M20 güç şaft monitör yükünüzü mükemmel koruyarak işletme sürekliliğini artırır,

Detaylı

Sanayide Enerji Yönetimi... -mış gibi değil gerçekten yapmak için...

Sanayide Enerji Yönetimi... -mış gibi değil gerçekten yapmak için... İyi uygulama örneği ile Sanayide Enerji Yönetimi... -mış gibi değil gerçekten yapmak için... Mahmut DEDE Enerji Verimliliği Müdürü EVK 2015 04 Haziran 2015, Perşembe 1 Enerji Yönetimi İçin 3 Temel İtici

Detaylı

Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler. En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm. Answers for infrastructure.

Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler. En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm. Answers for infrastructure. Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm Answers for infrastructure. En zorlu kalite gerekliliklerini karşılar ve en uygun maliyetli kullanımı sağlar

Detaylı

Faaliyet Konularımız:

Faaliyet Konularımız: Komple Sistemler Faaliyet Konularımız: Isı Transfer Bölümü Plakalı Isı Eşanjörleri Lehimli Isı Eşanjörleri Daire İstasyonları Borulu ve Tübüler Eşanjörler Komple Sistemler Basınçlı Kaplar Bölümü Boylerler

Detaylı

500+ Proje. Bulundukları sektörde öncü olan firmaları bünyemize katmaya devam ediyoruz. AMACIMIZ AYDINLATLAK MECİDİYEKÖY MEYDAN TÜNELİ

500+ Proje. Bulundukları sektörde öncü olan firmaları bünyemize katmaya devam ediyoruz. AMACIMIZ AYDINLATLAK MECİDİYEKÖY MEYDAN TÜNELİ 500+ Proje Bulundukları sektörde öncü olan firmaları bünyemize katmaya devam ediyoruz. AMACIMIZ AYDINLATLAK Güçlü teknik kadromuz ve alt yapımız ile güç santralleri, enerji iletim hatları, orta gerilim

Detaylı

1982 yılında kurulan Hong Kong Merkezli bir firmadır. 1988 yılında Hong Kong Borsası nda halka arz edilmiştir.

1982 yılında kurulan Hong Kong Merkezli bir firmadır. 1988 yılında Hong Kong Borsası nda halka arz edilmiştir. Welltec Kimdir? 1982 yılında kurulan Hong Kong Merkezli bir firmadır. 1988 yılında Hong Kong Borsası nda halka arz edilmiştir. 50 nin üzerindeki şirketler grubundan oluşan COSMOS Machinery nin plastik

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 3 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28517 YÖNETMELİK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 1 22/1/2003 tarihli

Detaylı

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Gelişen imalat teknolojileri ile birlikte birim hacimde daha yüksek tork değerlerine sahip redüktörihtiyacı kullanıcıların en önemli beklentilerinden biri

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

TÜRKĠYE DE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ

TÜRKĠYE DE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ 28 Eylul 2010 Ġstanbul TÜRKĠYE DE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ POLĠTĠKALAR & UYGULAMALAR Erdal ÇALIKOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Sunum Planı Enerji Kullanımında Eğilimler Enerji Yoğunluğunun Gelişimi Potansiyel Yasal

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu Bu kılavuzun amacı bir motoru çalıştırmak üzere bir sürücünün kurulması için gerekli temel bilgileri sunmaktır. Lütfen www.controltechniques.com/userguides veya www.leroy-somer.com/manuals adresinden indirebileceğiniz

Detaylı

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved.

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Bursa SYK 2015 Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Sunum İçeriği Sürdürülebilirlik Raporlaması Nedir? Sürdürülebilirlik Raporlamasının,

Detaylı

RWD Solar Teknik Sunum

RWD Solar Teknik Sunum RWD SOLAR RWD Solar Teknik Sunum Copyright Siemens AG 2010. All rights reserved. Multi-montaj çözümü Ray veya vida ile panel içine montaj Ön panel montajı DIN raylı sistemle modüler panel içi montaj IP20

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

En Ucuz Enerji, Tasarruf Edilen Ve Verimli Kullanılan Enerjidir.

En Ucuz Enerji, Tasarruf Edilen Ve Verimli Kullanılan Enerjidir. 2011 Dünya alarm veriyor Fosil kaynaklarının tükenmesi, alternatif kaynakların henüz ekonomik olmaması nedeniyle, kullanılan enerjinin tamamının faydaya dönüştürülmesi ile daha temiz çevre sağlanabilecektir.

Detaylı

Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas

Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas Patentli alufer teknolojisi ile yüksek verim, düşük emisyon 1 CompactGas ın (1000-2800) avantajları Hoval CompactGas; konfor,ekonomi, güvenilirlik ve teknik

Detaylı

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 Enerji Tasarrufunda Kombine Çevrim ve Kojenerasyon Yaşadığımız dünyada elektrik üretiminin % 80 i fosil yakıtlardan

Detaylı

Güvenilir. www.makroteknik.com.tr. Enerji Tasarruflu Kazanlar

Güvenilir. www.makroteknik.com.tr. Enerji Tasarruflu Kazanlar Güvenilir www.makroteknik.com.tr Enerji Tasarruflu Kazanlar K A Z A N L A R Ekonomik Açıdan Uygun ve Sürdürülebilir Çözümler Sunar Genel piyasa çevre sürdürülebilirliği ve enerji üzerine kurulduğu ve maliyetler

Detaylı

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Yenilikçi ve Güvenilir... Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri Çukurova Isı nın kendi markası olan ve son teknolojiyle üretilen Silversun Hot Air Gaz

Detaylı

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Esen Bulca, Trakya Cam Pazarlama Müdürü Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Şişecam Grubu bünyesinde düzcam üretim ve pazarlama faaliyetleri,

Detaylı

OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME

OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME Akıllı şebekeleri ve akıllı sayaç okumaları hayata geçirebilmek için anahtar nitelikteki enerji değerlerini gerçek zamanlı olarak transfer edilebilecek bir haberleşme

Detaylı

MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU

MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU 2007 yılında uluslararası kağıt ve ambalaj grubu Mondi Grup un bir parçası haline gelen, Mondi Tire Kutsan

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI. Dr. Mehmet DUYAR

SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI. Dr. Mehmet DUYAR SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI Dr. Mehmet DUYAR Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Ankara- Haziran 2009 ENERJİ

Detaylı

ARTIK VERİMLİLİK DE GÜVENLİK KADAR ÖNEMLİ!

ARTIK VERİMLİLİK DE GÜVENLİK KADAR ÖNEMLİ! ARTIK VERİMLİLİK DE GÜVENLİK KADAR ÖNEMLİ! Necmettin TOKUR / Proje Yöneticisi (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı - UNDP) Yasemin DEMİRCİOĞLU / Mühendis (Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI

KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI 7. GERĐ DÖNÜŞÜM, ÇEVRE TEKNOLOJĐLERĐ VE ATIK YÖNETĐMĐ ULUSLARARASI FUARI Uluslararası Enerji ve Çevre Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik A.Ş. KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI 10 HAZĐRAN 2011 TÜYAP FUAR VE

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014 Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Gaziantep 2014 It is a general warming effect felt on Earth s surface, produced by greenhouse gases. Küresel ısınma nedir? Atmosfere verilen gazların sera etkisi

Detaylı

T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI Verimlilik Genel Müdürlüğü ELEKTRİK MOTORLARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI Verimlilik Genel Müdürlüğü ELEKTRİK MOTORLARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI Verimlilik Genel Müdürlüğü ELEKTRİK MOTORLARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI VERİMLİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Gelibolu Sokak No: 5 Kavaklıdere

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

CARRIER ve ENERJİ VERİML

CARRIER ve ENERJİ VERİML Carrier HAP e20 programı ile yapılan enerji simülasyonlarında yılın 8.760 saatlik hava verileri kullanılarak gerçek bir saatlik enerji analizi gerçekleştirilir. Program, bina ısı akışını hesaplamak için

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı