Bilgisayar Aglarinda Servis Kalitesi Üzerine Bir Inceleme

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bilgisayar Aglarinda Servis Kalitesi Üzerine Bir Inceleme"

Transkript

1 Bilgisayar Aglarinda Servis Kalitesi Üzerine Bir Inceleme Erhan Çetin, Özet Bu makalede günümüz bilgisayar aglarinda çok basvurulan konulardan biri olan Servis Kalitesi üzerine bir arastirma yapilmis, konu ile ilgili temel prensipler, sorunlar ve çözümler üzerinde durulmustur. Her geçen gün ses ve görüntü tabanli uygulamalarin kullaniminda yasanan artis en küçük aglarda bile Servis Kalitesi uygulamalarini gerektirmektedir. Fakat çok önemli olmasina ragmen bu konu bilgisayar aglari kavramlari arasinda en az anlasilanlardan bir tanesidir. Bu yazida ele alinan basliklarin bu eksikligi doldurmaya katki saglayacagi düsünülmektedir. 1. Giris Bilgisayar dünyasinda, bilgisayarlar birbirleri ile kaynaklari paylasmaya basladigi günden beri devam eden bir sorun vardir. Bu sorunun adi kalabalik veya bir baska deyisle tikanikliktir. Ilk günlerden bu günlere gelindiginde bilgisayar aglarinda daha büyük ve daha fazla miktarda veri tasindigi gözlenmektedir. Yeni uygulamalar sinifina en son katilan bir çok ses ve görüntü uygulamasi kaynaklara olan bagimliligi çok fazla artirmistir. Bu bagimlilik öyle bir hal almistir ki, beraberinde kalabalik, darbogazlar ve bilgisayar aglarinda performans düsüklügü gibi pek çok sorunu hayata geçirmistir. Geçmiste bu ve benzer sorunlar çok kolay bir yöntemle çözülebiliyordu. Bu çözüm yolu bant genisligini artirmaktan ibaretti. Mevcut bant genisligi artirilarak üzerinden bilginin aktigi varsayilan yollar genisletilmis oluyor bu sayede birim zamanda çok daha fazla veri akisi saglaniyordu. Ancak, sinirsiz bant genisligi diye bir kavram söz konusu olmadigi için istenmeyen bir durum olan demir parmakliklarla karsilasilmis olunuyordu. Bu sorun günümüzde de devam etmektedir. Ag performansindaki düsüsle mücadele etmek için ciddi ve akillica yapilacak bir ag yönetimine gereksinim duyulmaktadir. Aslinda verilecek olan mücadele etkin trafik kurallarinin üretilip hayata geçirilmesinden ibarettir. Bu kurallar yardimiyla karmasalara son verilecek ve olasi karmasalarin neden olacagi kalabaliklarin önüne geçilmis olunacaktir. Sonuç olarak zamana duyarli uygulamalar gecikme yasamayacaktir. Varilan noktada alinacak olan karar sudur: mevcut bant genisligi öyle verimli kullanilmalidir ki hem yeterli bant genisligi gereksinimine cevap verebilmeli, hem de en etkin biçimde kullanilabilmelidir. Iste bu eforu tanimlamak için kullanilan deyis Servis Kalitesi dir (Quality of Service QoS)[3]. Servis Kalitesi alanindaki en son gelismeler paket tabanli sistemlerde ayni anda veri, ses ve çoklu ortam uygulamasi dedigimiz içerik-zengin uygulamalarin IP paketleri üzerinden tasinabilmesini destekleyecek niteliktedir. 2. Servis Kalitesi Nedir? Servis Kalitesi çok farkli yöntem ve teknolojileri kullanarak bir ag üzerindeki trafik akisinin istikrarli bir sekilde düzenlenmesini saglayan teknikler bütünüdür. Bir ag sahip oldugu bant genisliginin kullanimini aktif bir biçimde monitör eder ve herhangi bir zamanda kalabalik olusup olusmadiginin izini tutar. Bilgisayar agi aktif bir biçimde kullanim modellerini üretir ve bant genisligi istatistiklerini tutar. Bunun yaninda hizmet saglama, kullanim ve mevcut bant genisliginin dagitimina bagli olarak hali hazirdaki kurallara uyulmasini zorlar[2]. 1

2 Servis kalitesi bir aktarim sisteminin performans ölçüsüdür. Bu bakimdan aktarim sisteminin kalitesini ve ayakta kalma gücünü yansitir. Hizmetin ayakta kalmasi ve istenen her zamanda ona erisilebilmesi Servis Kalitesinin temel elemanidir. Herhangi bir Servis Kalitesi gerçeklestirimi uygulamaya alinmadan önce yapilmasi gereken en yararli is altyapinin daima ayakta kalacak sekilde düzenlenmesidir. Aktarim kalitesinin karar verilmesinde etkili üç faktör bulunur bunlar: kayip, gecikme ve gecikme miktaridir[1]. Servis Kalitesi farkli trafik türleri arasinda kaynak paylasimini yapabilme kabiliyetine sahiptir. Bu paylasimi düzenlerken bant genisligi, gecikme, jitter ve paket kaybi gibi metrikleri kullanir. Bu durum bir dört yoldaki trafik akis sistemine benzetilebilir. Bir anda sadece bir aracin geçisine izin verilir. Normal sartlarda bu ilk gelen ilk hizmeti alir prensibine göre en iyi çözümdür. Fakat Servis kalitesi böyle bir dört yoldaki trafik polisine benzetilebilir. Trafik polisi oldugunda da ilk gelen ilk hizmet alir prensibi geçerlidir ama istisnalar disinda. Bu istisnalardan akla gelebilecek en kolayi bir ambulans gelmesidir. Böyle bir durumda trafik polisi bütün arabalari durdurur ve ambulansin geçmesini saglar. Iste Servis Kalitesinin bilgisayar agina sagladigi katki tek cümle ile söyle özetlenebilir: öncelik hakkina sahip olan verileri daima daha az öncelik degerine sahip verilerden önce ilet. Servis kalitesine çok farkli alanlarda ihtiyaç duyulmaktadir bunlar Sekil-1 de gösterilmistir. Sekil-1 Servis Kalitesine Gereksinim Duyulan Alanlar 2

3 Burada anlasilmasi gereken bir diger nokta ise, bilgisayar agina servis Kalitesi parametresi eklendiginde kalabaligin tamamen ortadan kalkmayacagi ve azaltilmayacagidir. Kalabaligi azaltmak için bu tür yavas aglarin daha fazla bant genisliginden baska bir seye ihtiyaci yoktur. Peki herhangi bir kalabalik durumunda Servis Kalitesi trafigi önceliklendirebilmek için ne gibi seyler yapar? Bu sorunun yanitini bulabilmek için önce sunu düsünelim. Ag ayni zamanda hem verinin kaynagi hem de verinin ulasacagi hedef degildir. Ag sadece ve sadece kaynak ile hedef arasindaki veriyi tasiyan bir tür kanaldir. Eger hedefteki bilgisayar çok yavas ise kanal ne kadar genis olursa olsun kalabalik olusmasi engellenemez. Çünkü hedef bilgisayar kabul edebileceginden çok daha fazla veri ile karsi karsiyadir. Ayni yaklasimla düsünüldügü zaman Servis Kalitesi bilgisayar aginin bu temel prensibini asla degistirmeyecektir. Servis Kalitesinin yaptigi tek sey verilen kriterlere göre gecikmeden az etkilenen paketleri gerekirse geciktirmek ancak gecikmeden çok etkilenen paketleri daha az gecikecek sekilde ag üzerinde aktarmaktir[5]. Standart internet protokolü olan IP (Internet Protokol) üzerine kurulmus olan aglar bu anlatilan türden best effort veri dagitimini destekler. Ag verileri hedefe belli bir sürede ulastirmak için çaba sarf eder. Fakat bunu basaramazsa veri paketi için söz konusu olabilecek iki durum vardir. Bunlar veri paketinin bekletilmesi veya tamamen agdan atilmasidir. Best effort veri dagitimi bu günün internet trafiginin çogunlugu için kabul edilebilirdir. Örnegin elektronik posta, HTTP trafigi ve FTP trafigi gibi. Fakat web tabanli uygulamalarin kullanimindaki artis ile video konferans gibi gerçek zamanli uygulama gereksinimlerinin oldukça artmasi veri dagitimi isinin istikrarli bir sekilde sürdürülebilmesi için çok daha karmasik protokollerin kullanilmasina gerek duymaktadir. Bunun en kolay yöntemlerinden bir tanesi genisletilebilir ve esnek ag tasarimlarinin yani sira kendi içinde yumusak veya kati Servis Kalitesi verebilecek aglarin gelistirilmesidir. 2.1 Servis Kalitesi Güvencesi Gereken Bazi Alanlar Ag tabanli entegre servisler tarafindan verilen Servis Kalitesi hizmetinden etkilenen pek çok uygulama bulunmaktadir. Bu uygulamalara genel olarak bakildiginda karsilan sey: her bir uygulamanin kendisine göre özel sayabilecegimiz farkli nitelik ve ölçülerde hizmet gereksinim duymasidir. Asagida yer alan örnekler bunu daha iyi açiklayacaktir. Paketlenmis Ses Trafigi: yüksek kalitede ses için çok az gecikme toleransi vardir. Ancak bant genisligi açisindan çok yüksek bir seviyeye gerek yoktur. Ortalama 8 Kbps. Video Trafigi: 128 ile 384 Kbps. lik bant genisligi gibi yüksek aktarim seviyelerine gereksinim duyar. Gecikmeye tahammülü yoktur. Dosya Transferi: Yüksek seviyedeki bant genislikleri rahatlatir. Gecikme çok sorun olmaz. E-posta Trafigi: Düsük seviyeli bant genisligine gerek duyar. Gecikmeye karsi sorun yasamaz[6]. Bu sayilan örnekler düsünüldügünde servis kalitesini etkileyen faktörler ve çözümler su sekilde siralanabilir. 1. Büyük paketler daha alt seviyedeki önceliklerle önceliklendirilir. Çünkü büyük bir paketin aktarilmasi küçük bir pakete göre agda daha fazla gecikmeye neden olacaktir. Bu durum Sekil-2 de özetlenmistir. Sekil-2 Paket Büyüklügü Gecikme Iliskisi 3

4 2. Agda yer alan farkli hizlardaki baglantilar içsel olarak bir takim kuyruklarin olusmasina neden olabilir. Bu durumda gecikme ve paket kaybi artacaktir. Ayrica Servis Kalitesi de bundan etkilenecektir. Bu durum Sekil-3 te gösterilmistir. Sekil-3 Farkli Hizdaki Baglantilar Servis Kalitesini Etkiler 2.2 Servis Siniflari Servis Siniflari, uygulamalarin belirli karakteristik özellikleri göz önüne alinarak özel Servis Kalitesi gruplarina ayrilmasi demektir. Her kategori içersinde yer alan uygulamalar kendilerine has diyebilecegimiz gereksinimlerini kendi kendilerine karsilamakta olup, genel anlamda düsünüldügünde her bir kategori ortak bir Servis Kalitesine adanmistir[4]. 2.3 Yumusak Servis Kalitesi Yumusak Servis Kalitesi, Servis Sinifi etiketleri sinyalleme disinda kullanildiklarinda söz konusu olur. Mevcut bant genisligi ag içersine dagilmis olan ara cihazlar üzerinde birbirinden bagimsiz olarak kurulmus olan kurallar araciligiyla yönetilir. Bu tür bir yaklasim hop-by-hop olarak adlandirilir ve bu yaklasima göre uçtan uca tam garanti verilmez. Fakat her bir Servis Sinifi için öncelik tahsisli kalabalik yönetimine kalkisir. Bu Servis Siniflari her bir birime göre anlamlandirilir. Genel bir anlam kazandirmak için Servis Kalitesi yönetim platformlari, Servis Kalitesi kural ve tasarimlarini dagitmak ve yayginlastirmak için kullanilir. Bu çok esnek bir yöntemdir. Bu yöntem internet gibi çok genis alanlara dagilmis ag ekipmanlarini da kapsayabilecek niteliktedir. Yumusak Servis Kalitesine örnek olarak gösterilebilecek bazi uygulamlar sunlardir: Ayrik Hizmetler (Differentiated Services DiffServ), IP preference (ToS) ve 802.1p /Q etiket tabanli önceliklerdir. Bir çok uygulama isletmelerin aliskanliklarina veya önem derecelerine göre gruplandirilabilir. Bu bakimdan, birkaç Servis Kalitesi sinifi yüzlerce çesit uygulamayi ayni anda kapsayacak sekilde gerekli ve yeterli olabilmektedir. 2.4 Kati Servis Kalitesi Kati Servis Kalitesi, Servis Kalitesi önceden belirlendigi ve garanti edildigi zamanlarda geçerlidir. Bu tür durumlarda daha önceden belirlenmis olan bir seviyede ki Servis Kalitesi uçtan uca garanti edilmistir. Ag üzerindeki fazladan yük ve trafik ne olursa olsun önceden garanti edilmis trafik bundan hiçbir sekilde etkilenmeyecektir. Bu durum baglanti ilk kuruldugu anda Servis Kalitesi gereksinimlerinin belirlenmesi ve hayata geçirilmesi ile basarilabilir. Bu halde böyle bir olusumun gerçeklesebilmesi için ATM veya Frame Relay gibi baglanti temelli teknolojilere gereksinim vardir. Aga fazladan trafik yükü eklenmesi mevcut hizmetlere etki ederse, bundan sonra yeni bir iletisim kurulmasina izin verilmez. Bu bahsettigimiz uçtan uca yaklasimi da benzer karakteristik özelliklerdeki oturumlari birlikte gruplayarak Servis Siniflarini kullanir. Fakat her bir birimde oturum kullanim için kontrol edilir ve daha önceden tanimlanmis ve kabul edilmis Servis Kalitesi parametrelerini kullanmak üzere zorlanir. Kati Servis Kalitesi önceden garanti edilmis performansi yerine getirir. Fakat genisletilebilirligin ve karmasikligin masraflari göze alinmalidir. Internet gibi çok genis alanlara yayilmis aglar ve 4

5 ag ekipmanlari için yüzlerce ve binlerce sinyal akisinin oldugu ortamlarda metriklerin kullanimi çok zaman alici ve zor olmaktadir. 2.5 Donanima Karsi Yazilim Servis Kalitesinin donanim veya yazilim bazinda gerçeklestirilmesi bir tür sorun mudur? Evet, bu bir tür sorundur. Donanim tabanli Servis Kalitesi olmadan trafik gerçekten aksayabilecek ve gecikecektir. Bu nedenle donanim yazilima göre daha büyük öncelik hakkina sahiptir. Bir çok satici mevcut ürünlerine simdiden veya ilerde Servis Kalitesi ekleyecegini söyleyerek bu durumla övünmektedir. Onlara göre yapilmasi gereken daha az masraf yaparak mevcut donanimin güncellendirilmesi veya bu donanimlara yazilimlar yardimiyla katki saglanmasidir. Her ne kadar bu fikir çok cazip ve ilgi çekici gibi görünse de gerçeklestirim olarak pek mümkün görünmemektedir. Bir Servis Kalitesi yaklasimi tamamen yazilim bazinda ise ve hiçbir sekilde donanim ile ilgisi yoksa bu ag trafiginin çok az oldugu zamanlarda iyi çalisacaktir. Ancak ag trafigi arttiginda ayni seyi söylemek mümkün olmayacaktir. Tamamen yazilim bazli ortamlarda servis kalitesi çözümleri etkisiz kalacak, yazilim bazli siniflandiricilar yavas çalisacagi için gecikmelere neden olacaktir. Bunun sebebi nedir? Yazilim tabanli Servis Kalitesi mekanizmalari her bir paketi yazilim seviyesinde ele almak ve degerlendirmek zorundadir. Bu dogrultuda paketlere verilen önceliklerde yazilim seviyesinde tespit edilmek zorunda kalinacaktir. Bilgisayar dünyasinda bilindigi üzere yazilim daima donanim hizinin altinda kalacaktir. Tamamen yazilim bazinda çalisan hiçbir Servis Kalitesi mekanizmasi asla ve asla bir switch veya router in hizina ulasamayacaktir. Bu durum otomatik olarak ag performansinin düsmesine, trafikte gecikmelere ve hatta paket kayiplarina sebep olabilecektir. Biraz geriye dönüp ilk verdigimiz trafik polisi ve ambulans örnegine tekrar bakacak olursak, eger donanim bazinda bir Servis Kalitesi hizmeti veriliyorsa bunun anlami daha ambulans gelmeden trafik polisinin onu uzaklardan görüp en büyük önceligi ona henüz kavsaga gelmeden önce tanimasi demektir. Bir diger yönden yazilim tabali Servis Kalitesine bakilirsa burada karsilasilan durum oldukça farklidir. Yazilim tabali servis kalitesinde trafik polisi ambulansi durdurur ve içersini inceler, onun gerçekten bir ambulans oldugunu anladiktan sonra ona geçme hakkini tanir. Siz olsaniz bir tehlike aninda hangisini tercih ederdiniz? Verdiginiz cevabi simdiden isitir gibiyiz. Gerçekçi olarak bakildiginda yazilim ve donanimin en uygun seviyelerde birlikte kullanilmasi en iyi seçimdir. Yazilim, esneklik ve ileriye dönük büyüme olanaklarini artirirken, donanim da gerçek seviyede hiz ve performans vaad eder[4]. 2.6 Servis Kalitesinin Gerçeklestirimi Ethernet isletmeler düsünüldügünde ag seçiminde en büyük paya sahip olanidir. Tüm ag boyunca uçtan uca yumusak Servis Kalitesinin gerçeklestirilmesinde karsilasilan en büyük sorun her bir uç noktadaki cihazin tek tek konfigüre edilmesi zorunlulugudur. Bu islem hem zahmetli hem de çok zaman alicidir. Iletisim endüstrisi tarafindan gelistirilen teknolojiler iki ana kategori altinda toplanabilir. Bunlar: baglanti temelli ve baglantisiz temelli iletisimdir. Baglanti temelli Servis Kalitesi teknolojileri herhangi bir veri aktarimi olmadan önce ag boyunca bant genisligini uçtan uca tahsis ederler. Baglantisiz temelli Servis Kalitesi kendi haline iletilecek olan veri paketlerini tek tek isaretler ve ag boyunca yayilmis bulunan switch ve router lar paketin öncelik haklarina göre paketi iletmekten sorumludur. Paketler hiçbir zaman baglanti temelli aktarimda oldugu gibi daha önceden tanimlanmis bir rota bilgisine sahip degillerdir. Her iki Servis Kalitesi de donanim yazilim ve hatta her ikisinin beraber kullanimi ile gerçeklestirilir. OSI referans modelinin 2. ve 3. katmanlari Servis Kalitesinin gerçeklestirimi için kullanilir. 2. Katman protokolleri denildiginde 802.1Q ve P akla gelirken, 3.Katman protokolleri deyince IP ve RSVP akla gelir[3]. 2.7 Baglanti Temelli Servis Kalitesi Baglanti temelli Servis Kalitesi hizmetlerinde veriler agda gönderilmeye baslanmadan önce sistem kaynaklari aktarim için tahsis edilmelidir. PSVP bir tür kaynak tahsisi kurulum 5

6 protokolüdür. Genel anlamiyla bir sinyalleme protokolüdür. Bu protokol bir host veya switch tarafindan özel bir uygulama için gerekli olan veri akisini düzenlemek üzere agdan gerekli olan Servis Kalitesi seviyesini tedarik etmek amaciyla kullanilir. Bunun yaninda RSVP yönlendirme hizmetleri tarafindan da kullanilir. Yönlendirme hizmetleri birimlerin Servis Kalitesi isteklerini veri akisi yolu boyunca yerine getirmekten sorumludur. Ayrica istenen hizmetin kurulmasi ve bakimi da yine görevler arasindadir. RSVP ayni zamanda tekli ve çoklu trafik akislarini da destekler. RSVP kullanildiginda, gönderen istasyon ag boyunca bir adet RSVP patika mesajini gereksinimleri ilan etmek üzere yayimlar. Herhangi bir is istasyonu bu mesaji aldiginda, veri akisi ihtiyacini karsilamak üzere agdaki kaynaklari tahsis edebilmek için rezervasyon istegi gönderir. Bu istek ag içindeki her bir switch e iletilir. Bu switch ler bu istegi ya kabul eder yada reddeder. Eger rezervasyon istegi kabul edilir ise, kararlastirilmis olan kaynaklar baglanti ilgili bölümünde mevcut hale getirilir. Ardindan istek sonraki birime gönderilir. Rezervasyon istegi göndericiye ulastigi zaman, gönderici veri paketlerini göndermeye baslar. Ardindan bir adet dogrulama mesaji aliciya gönderilir[3]. 2.8 Baglantisiz Temelli Servis Kalitesi Asagida yer alan protokoller baglantisiz temelli veri akisi saglamak üzere en sik kullanilanlaridir. QoS Q ve 802.1p 802.1Q gerçekte bir tür VLAN-etiketleme sartnamesi olup 802.1p Servis Kalitesi sartnamesini destekler Q sartnamesi veri frame ne dört byte lik veri ekler. Bunlardan iki byte i bunun bir 802.1Q frame i oldugunu gösterir. 12 bit i VLAN i tanimlarken, bir bit adresleme bilgisi ve sona kalan üç bit ise önceligi tanimlar. Bu öncelik bitleri 802.1p sartnamesinde belirtildigi gibi sekiz seviyeli bir öncelik tanimlar. Aktarim cihazi yada araci switch ler öncelik atamasi yaparlar[2]. Servis Tipi Servis Tipi bazen IP Precendence olarak ta ifade edilir. Servis tipi IP paketinin baslik kisminda tanimlanmis bir bilgidir. Son yillarda sik kullanilmaya baslanan ses ve görüntü uygulamalari yayginlasana dek bu alan kullanilmamaktaydi. Günümüz aglarinda veri ve ses iletimi ayni anda yapilmasi ve Servis Kalitesi söz konusu oldugunda bu alan kullanilmaya baslamistir. Bu alan kendi içinde iki alt alandan olusmaktadir: ilki öncelik olarak adlandirilmakta olup paketlerin internette tanimlanmasi ve yönlendirilmesi için kullanilirken, ikincisi Servis Tipi alt alani olarak adlandirilmistir. Bu alan trafik için gerekli olan Servis Tipini tanimlamak için meydana getirilmistir. Fakat bu genellikle kullanilmamaktadir. Servis Tipi kendi yetenekleri ile sinirli oldugu için, onun yerini almak üzere ayrik hizmetler protokolü gelistirilmistir. Bu protokol de IP paketi içersinde Servis Tipinin kullandigi veri alanlarini kullanir. Ancak Servis Tipinden farkli olarak çok daha gelismis Servis Kalitesi yetenekleri ekler. Ayrik Hizmetler Ayrik Hizmetler (DiffServ, RFC 2474) isletmelerin uç noktalarinda kullanilmak üzere dizayn edilmistir. Bu uç noktalar, ortak trafigin servis saglayicinin nüfuz alanina girdigi yerlerdir. Çünkü bu protokol bir 3. katman protokolüdür. Ayrik Hizmetler yazilim güncellemek kosuluyla bir çok yönlendirme hizmetine kolaylikla ilave edilebilir. Bununla birlikte, Ayrik Hizmetlerin bütün fonksiyonel özellikleri tamamen 3. katmanda çalisacak sekilde tasarlandigi için, herhangi bir 2. katmana ait yetenege ihtiyaç duymaz. Bu özellik bu protokolün LAN, MAN ve WAN larda kolaylikla kullanilabilmesine imkan saglar. Bu protokol frame lere kaynak cihazda veya araci switch ler üzerinde etiketler eklenmesi ile çalisir. Bu etiketler frame lerin aktarim esnasinda ihtiyaç duyduklari hizmet seviyesini tanimlarlar. Ayrik Hizmetler tarafindan saglanan çok farkli seviyelerdeki hizmetler IP aglari boyunca bir dizi islemin gerçeklestirilmesini öngörür. Frame ler üzerindeki Ayrik Hizmetler sahasi bir adet Ayrik Hizmetler Kod Noktasi içerir. Bu bilgi ag üzerindeki her bir switc hin frame i nasil isleyecegini belirler. 6

7 2. Katman ve 3. Katman Servis Kalitesi (MPLS) Ag üzerindeki çikti miktarini artirmak üzere ATM aglarinin karmasikligi azaltilmali ve ATM olmayan aglara da çok gelismis bant genisligi modelleme yöntemleri ile Servis Kalitesi yetenekleri kazandirilmalidir. Iste bunlarin basarilabilmesi için Internet Engineering Task Force (IETF), yeni bir protokol olan Çoklu Protokol Etiketli Anahtarlama yi (Multi Protocol Label Switching -MPLS) gelistirmistir. Bu protokolün temel uygulamalari trafik mühendisligi, Servis Kalitesi, Servis Siniflari ve sanal özel aglardir. MPLS hem 2. katman anahtarlamanin gücüne sahiptir, hem de 3. katman protokollerinin esnekligi ve zekasina hakimdir. Bu protokol diger ag protokollerinden bagimsiz olarak çalisabildigi gibi, onlarla tamamen isbirligi içinde de isleyebilir. MPLS sayesinde ATM olmayan bilgisayar aglarina da çok güçlü Servis Kalitesi yetenekleri kazandirilabilir. Ethernet, Frame Relay ve ATM gibi çok farkli tiplerdeki ag teknolojilerini tek bir altyapi sistemi üzerinde basarili bir sekilde yönlendirme yetenegine sahiptir. Ayrica, modern yönlendirme protokolleri dedigimiz RIP, OSPF ve BGP gibi protokoller ile iç içe ve isbirligi ile çalisma yeteneklerine de sahiptir. Bütün bu kullanimlarinda, MPLS verimliligin artmasina katkida bulunurken ag altyapisinin çok daha anlasilir ve basit hale gelmesini saglar. Bir MPLS agi diger aglardan bagimsizdir. Bunun anlami herhangi bir trafik türünün aga belirli bir ingress noktasindan girip yine uygun bir hedef egress seviyesinden agi terk etmesidir. Bu trafik ATM, Ethernet veya Frame Relay gibi birçok farkli kaynaktan kabul edilmis olabilir[3]. 3. Servis Kalitesi Dagitimlari 3.1 Sayisiz Servis Kalitesi Protokolleri Tipik Frame ve Paket temelli aglarin en büyük eksiklerinden bir tanesi Servis Kalitesinden yoksun olmalaridir. Ayrica trafik modelleme ancak ATM aglari gibi çok pahali olan aglarin kabiliyetleri içersindedir. Ag teknolojilerinin ve ag protokollerinin hizla artmasi karmasikligi artirmakta ve aglarin yeteneklerini kisitlayarak performansin azalmasina neden olmaktadir. Iste bu nedenle MPLS diye bir protokol yaratilmistir. Bir agda Servis Kalitesini gerçeklestirmenin en iyi yöntemi nedir? Bu sorunun cevabi çogu zaman sizin soruyu kime sordugunuza bagli olacaktir ve bu bakimdan aslinda sorunun can alici noktasidir. Tipik olarak uçtan uca Servis Kalitesini gerçeklestirmenin yolu tek bir üretici firmaya ait ekipmanlari kullanmaktan veya bir sihirli degnege sahip olmaktan geçer. Çünkü bir çok Servis Kalitesi gerçeklestirimi bir miktar özel fonksiyonlar ve kuruma ait kurallar içerir. Her üretici kendine has yöntemlerle agi tasarlar ve gerçeklestirir. Bu tasarim ve gerçeklestirim bazen mevcut ag segmentleri ile uyumlu olmayabilir. Bu durumun çesitli sorunlara neden olmasi muhtemeldir. Olaya ekonomik boyuttan bakildiginda, tek bir üreticinin eline mahkum olmak demek ayni zamanda fiyat konusunda onun insafina da mahkum olmak demektir. Böyle bir durumda tipik olarak yapilacak sey, fiyatlari düsürmek için rekabet olmadigi için, daha fazla para harcamak olacaktir. Eger üretici firmalar tarafindan kullanilmak üzere belirli standartlarin altina imza atilmissa, teorik olarak uçtan uca Servis Kalitesini saglamak için farkli üreticilerin ekipmanlarini kullanmak mümkün olacaktir. Bu sayede daha esnek ve daha ucuz ag çözümlerini ortaya koymak mümkün olacaktir. Bir Servis Kalitesi semasi gerçeklestirimi yapilacagi zaman sadece kenar birimlerinde mi, çekirdekte mi veya tüm ag boyunca mi aktive edilmelidir? Eger Servis Kalitesini kenar birimlerde aktive ederseniz maliyet açisindan rahatlama yasarsiniz. Eger çekirdekte veya bir baska deyisle merkezde aktive ederseniz zamana duyarli uygulamalarin gördügü muameleyi herhangi bir veri akisina da göstermis olursunuz. Örnegin: video konferans için akan verilerin gördügü muameleden herhangi bir kullanicinin internetten program veya müzik indirmesi sirasinda bile etkilenilecektir. Eger Servis Kalitesini sadece merkezde gerçeklestirirseniz, 7

8 kenar birimlerdeki maliyeti göreceli olarak azaltmis olursunuz. Fakat kenar birimlerdeki trafik dogru bir biçimde önceliklendirilemez. Bu nedenle kenar birimlerdeki herhangi bir zamana duyarli uygulama bu durumdan kötü yönde etkilenecektir. En etkili ve ispat edilmis Servis Kalitesi semasi çözümü uçtan uca gerçeklestirilen çözümdür. Bu da hem uçtaki hem de merkezdeki Servis Kalitesi hizmetlerinin bir arada kullanilmasi ile gerçeklestirilmis olacaktir. 3.2 Bant Genisligi Planlama Servis Kalitesi bant genisligini artirmaz. Sadece ve sadece mevcut bant genisliginin çok verimli bir sekilde kullanilmasina yardim eder. Agin aboneligi doldu ise Servis Kalitesinin hiçbir yarari dokunmaz. Bu yüzden Servis Kalitesinin mümkün olan en etkin biçimde kullanilabilmesi için ag tasariminin en önemli parçasi her segment in kendi içinde degerlendirilmesi ile olur. Ayrica her bir segment in bir Servis Kalitesi semasini uygulamaya yetecek kadar bant genisligi gereksinimlerini karsilayip karsilamadigi da önemlidir. 3.3 Performans Servis Kalitesi fonksiyonlarini bir çok switch ve router kati bir sekilde yazilim üzerinden gerçeklestirmektedir. Servis Kalitesi fonksiyonlari aktive edildigi zaman donanima göre göreceli olarak daha yavas olan yazilim performans düsmesine yol açar. Servis Kalitesi gerçeklestirimleri için ekipman satin alinirken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta bazi görevlerin donanim tarafindan yerine getirilmesidir. Çünkü daha öncede belirtildigi gibi donanim daima yazilimdan hizlidir. Bu da performansi olumlu yönde etkileyecektir. 3.4 Harcamalar Dogru bir Servis Kalitesi sistemini hayata geçirmek oldukça fazla para harcanmasina neden olur. Servis Kalitesi fonksiyonlarina sahip bir router veya switch satin aldiginiz zaman göze almaniz gereken en önemli sey daha fazla para ödemek olacaktir. Piyasadaki rekabet fiyatlarin düsük tutulmasina büyük katki saglar. Fakat maalesef bir üreticinin ürünlerini almayi düsündügünüzde, herhangi bir birlikte çalisilabilirlik aramadan ag boyunca onlari kullanmayi göze aliyor olmaniz anlamina gelecektir. Standartlara baglilik konusundaki sadakatiniz size her zaman daha fazla kazandiracaktir. Ileride bu durumun önemi daha artacak ve daha fazla deger kazanacaktir. 3.5 Gelecegi Taniyalim Servis Kalitesi bu günün aglarinda gayet iyi çalismaktadir, fakat yarin ne olacaktir? Günümüzde gezgin sistemler isletmeler için oldukça gerekli ve önemi artan bir konu olarak kendisini göstermektedir. Ustaca sunulmus çözümler bu gün kullanilmakta olup, bunlar bu günün sorunlarini çözmekte Servis Kalitesi ile gezginligi birbirleri ile iç içe çalistirmaktadir. Fakat gezginlik ve diger ag teknolojilerinde bulunan yenilikler mevcut teknolojiyi çok çabuk demode edecektir[5]. 4. Servis Kalitesi Sonuçlari Servis Kalitesi hakkinda çok fazla konusulmaktadir fakat mevcut ag teknolojileri arasinda en az anlasilanlardan bir tanesidir. Zamana bagimli ag trafigi ve çok fazla miktarda ki yüklenmeler ve baglantilar günümüz aglarinda Servis Kalitesini bir gereklilik haline getirmistir. Bu durum hem birlesik aglar hem de isletmeleri kullandigi aglar için geçerlidir. Servis Kalitesi bir çok gerçeklestiriminde çok iyi bir biçimde çalismaktadir. Fakat bu konuma gelinceye kadar çok uzun yollardan geçmistir. Bu sayede artik dogru ve kolay bir sekilde gerçeklestirilebilmektedir. Bu yüzden soru artik su hale gelmistir: uçtan uca dan daha etkili, kurulumu ve kullanimi ile gerçeklestirimi oldukça kolay ve bakimi kabus olmaktan çikmis bir Servis Kalitesi semasini nasil gerçeklestirebilirsiniz? Tekrardan söylüyoruz ki bu sorunun cevabi soruyu kime sordugunuza baglidir. Kurulumu kolaylastirma, konfigürasyon ve bakim konusunda çok büyük mesafeler kat edilmistir. Ayrica artik standartlar belirlenmis ve bu standartlar üzerine anlasma saglanmistir. Fakat, her ne kadar örnek standartlar Servis Kalitesinin saglanmasi için gelistirilmis olsa da her üretici kendince bunlarin nasil çalismasi 8

9 gerektigi konusunda bir fikir ve öneri sahibidir. Her üretici kendisine göre iyi ve çalisabilir bir servis kalitesi çözümüne sahiptir. KAYNAKLAR [1] Cisco AVVID Network Infrastructure Enterprise Quality of Service Design Solutions Reference Network Design August, 2002 [2] Using Content Networking to Provide Quality of Service White Paper, 2000 [3] Quality of Service (QoS) An Alcatel Executive Brief February, 2002 [4] An Overview of Quality of Service (QoS) and QoS Routing in Communication Networks Abdullah M. S. Alkahtani, M. E. Woodward and K. Al-Begain, 2001 [5] Management s Role in Delivering QoS in Tomorrow s Packet Networks Alcatel Telecommunications Review, 3rd Quarter 2003 [6] Panos Trimintzios, George Pavlou, Paris Flegkas, University of Surrey Panos Georgatsos, Algonet S.A., Abolghasem (Hamid) Asgari, Thales Research Ltd. Eleni Mykoniati, National Technical University of Athens, Service-Driven Traffic Engineering for Intradomain Quality of Service Management IEEE Network,May/June

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 5: Ağ (Network) katmanı I 4. 1 Giriş 4.2 Sanal devre (virtual

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Yrd.Doç. Dr. Birim BALCI Ofis : MUH 310 Ofis Saatleri : Telefon : 0216 626 10

Detaylı

YÖNLENDİRİCİLER. Temel Bilgiler. Vize Hazırlık Notları

YÖNLENDİRİCİLER. Temel Bilgiler. Vize Hazırlık Notları YÖNLENDİRİCİLER Temel Bilgiler Vize Hazırlık Notları 1 Yönlendiriciler 1. YÖNLENDİRİCİLER 1.1. WAN Geniş Alan Bilgisayar Ağları (WAN, Wide Area Network) Bir ülke ya da dünya çapında yüzlerce veya binlerce

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM

BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM Hafta 6: IP Adresleme ve Yönlendirme BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM 1. IP Adresleme ve Alt Ağlar (Subnets) 1. IP Adres Sınıfları 1. A sınıfı Adresler 2. B Sınıfı Adresler 3. C sınıfı Adresler 4. D Sınıfı

Detaylı

3. Bölüm: Ağ Protokolleri ve İletişimleri

3. Bölüm: Ağ Protokolleri ve İletişimleri 3. Bölüm: Ağ Protokolleri ve İletişimleri CCNA 1 - Ağlara Giriş Yrd.Doç.Dr. Ersan Okatan v 1.0 Presentation_ID 1 3. Bölüm: Hedefler Öğrenciler aşağıdakileri yapabilecek: Kuralların iletişimi kolaylaştırmak

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

ATM AĞLARDA MPLS İLE SES VE VERİ TRANSFERİ UYGULAMASI

ATM AĞLARDA MPLS İLE SES VE VERİ TRANSFERİ UYGULAMASI ATM AĞLARDA MPLS İLE SES VE VERİ TRANSFERİ UYGULAMASI Burak TOLUN 1 İsmail ERTÜRK 2 İbrahim ÖZÇELİK 3 Sinan TÜNCEL 4 1,4 Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Esentepe Kampüsü, Sakarya 2 Kocaeli

Detaylı

03/03/2015. OSI ve cihazlar. Ağ Donanımları Cihazlar YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici REPEATER

03/03/2015. OSI ve cihazlar. Ağ Donanımları Cihazlar YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici REPEATER Ağ Donanımları Cihazlar OSI ve cihazlar OSI Katmanı Uygulama Sunum Oturum Taşıma Ağ Veri İletim Fiziksel Cihaz Yönlendirici (Router) Katman 3 Switch Köprü (Bridge) Katman 2 Switch NIC, Yineleyici (Repeater)

Detaylı

Bilgisayar Ağlarında Özel Konular (COMPE 435) Ders Detayları

Bilgisayar Ağlarında Özel Konular (COMPE 435) Ders Detayları Bilgisayar Ağlarında Özel Konular (COMPE 435) Ders Detayları Ders Adı Bilgisayar Ağlarında Özel Konular Ders Kodu COMPE 435 Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Seçmeli 3 0 0 3

Detaylı

Prensipler Çoklu ortam uygulamalarının sınıflandırılması Uygulamaların ihtiyaç duyacağı ağ servislerini belirlemek Uygulamaların gerçek zamanlı

Prensipler Çoklu ortam uygulamalarının sınıflandırılması Uygulamaların ihtiyaç duyacağı ağ servislerini belirlemek Uygulamaların gerçek zamanlı İrfan Köprücü Prensipler Çoklu ortam uygulamalarının sınıflandırılması Uygulamaların ihtiyaç duyacağı ağ servislerini belirlemek Uygulamaların gerçek zamanlı olmasından dolayı ayrılan yüksek önceliklerden

Detaylı

Protocol Mimari, TCP/IP ve Internet Tabanlı Uygulamalar

Protocol Mimari, TCP/IP ve Internet Tabanlı Uygulamalar Tabanlı Uygulamalar 3. Ders Yrd. Doç. Dr. İlhami M. ORAK Protocol Mimari, TCP/IP ve Internet Tabanlı Uygulamalar İletişimi tamamıyla ortadan kaldırmak için gönderici ile alıcı arasında hiçbir ortak kural

Detaylı

VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ

VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ Bölüm-2 Resul DAġ rdas@firat.edu.tr VERİ HABERLEŞMESİ TEMELLERİ Veri İletişimi İletişimin Genel Modeli OSI Referans Modeli OSI Modeli ile TCP/IP Modelinin Karşılaştırılması

Detaylı

22/03/2016. OSI and Equipment. Networking Hardware YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici. Hub

22/03/2016. OSI and Equipment. Networking Hardware YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici. Hub OSI and Equipment Networking Hardware Networking hardware may also be known as network equipment or computer networking devices. OSI Layer Uygulama Sunum Oturum Taşıma Ağ Veri İletim Fiziksel Equipment

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı HAFTA IV Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2016 2017 Güz Yarıyılı Open System Interconnection (OSI) OSI modeli sıradüzensel 7 katmandan oluşur. OSI modeli hala geliştirilmekte olmasına rağmen satıcılar ve standart

Detaylı

Hüseyin ÇIRAL huseyinciral@gmail.com

Hüseyin ÇIRAL huseyinciral@gmail.com Hüseyin ÇIRAL huseyinciral@gmail.com 1. WAN Optimizasyon Nedir? WAN Optimizasyon ; WAN üzerinden yapılan bağlantılarda (ADSL, G.SHDSL, 3G, MetroEthernet vb), bağlanan lokasyonlar arasındaki veri transferini

Detaylı

Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri

Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri 2/66 Yönlendiricilerin çalışma prensibini öğrenmek. Yönlendirici temellerini tanımlamak. Yönlendirici tablolarını tanımlamak ve kullanımını öğrenmek. 2 1 3/66 Yönlendirme,

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı EKi Salı, Perşembe Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı EKi Salı, Perşembe Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2015 2016 Güz Yarıyılı 22-23 EKi. 2015 Salı, Perşembe Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU OSI modeli sıradüzensel 7 katmandan oluşur. OSI modeli hala geliştirilmekte olmasına rağmen

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar ağlarının kullanımındaki temel amaç bilgi ve servislerin paylaşımıdır. Bu bölümde bilgisayar ağlarının sınıflandırılması ve kullanım amaçları anlatılmaktadır. Bu bilgi ve servislerin

Detaylı

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir.

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir. TEMEL AĞ TANIMLARI Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir WAN ve LAN Kavramları Bilgisayarlar ve paylaşılan

Detaylı

Meşrutiyet Caddesi 12/10 06540 Kızılay/ANKARA T: +90 (312) 417 0 254 info@cliguru.com

Meşrutiyet Caddesi 12/10 06540 Kızılay/ANKARA T: +90 (312) 417 0 254 info@cliguru.com ICND1 - Interconnecting Cisco Network Devices-1 1. Basit Ağ oluşturma Ağ Fonksiyonları Ağ Güvenliği Bilgisayardan bilgisayara iletişim modeli TCP/IP's İnternet Katmanı TCP/IP's Taşıma Katmanı Paket İletim

Detaylı

İÇİNDEKİLER Ön söz... İçindekiler...

İÇİNDEKİLER Ön söz... İçindekiler... İÇİNDEKİLER Ön söz... İçindekiler... 1.BÖLÜM: BASİT BİR AĞ OLUŞTURMAK 1.1.AĞ NEDİR? 1.2.AĞ FONKSİYONLARINI KEŞFETME 1.3.BİR AĞI OLUŞTURAN FİZİKSEL BİLEŞENLER 1.4. BİR AĞIN ÖZELLİKLERİ 1.5. FİZİKSEL VE

Detaylı

Bölüm3 Taşıma Katmanı. Transport Layer 3-1

Bölüm3 Taşıma Katmanı. Transport Layer 3-1 Bölüm3 Taşıma Katmanı Transport Layer 3-1 Bölüm 3: Taşıma Katmanı Amaç: Taşıma katmanı servisleri arkasındaki prensipleri anlamak multiplexing/ demultiplexing (çoklama) Güvenilir data transferi Akış kontrolü

Detaylı

BILGİSAYAR AĞLARI. Hakan GÖKMEN tarafından hazırlanmıştır.

BILGİSAYAR AĞLARI. Hakan GÖKMEN tarafından hazırlanmıştır. BILGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar Ağı Nedir? En az iki bilgisayarın kaynakları ve bilgileri paylaşmak amacıyla çeşitli şekillerde bağlanması sonucu oluşmuş iletişim altyapısına Bilgisayar Ağı denir. Sizce bilgisayar

Detaylı

NETWORK BÖLÜM-5 OSI KATMANLARI. Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU 1/27

NETWORK BÖLÜM-5 OSI KATMANLARI. Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU 1/27 NETWORK BÖLÜM- OSI KATMANLARI CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI / OSI Modeli İletişimin genel modeli OSI referans modeli OSI modeli ile TCP/IP modelinin karşılaştırılması

Detaylı

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1 OSI MODELİ OSI Modeli Farklıbilgisayarların ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI(Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ.

Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ. Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ. Türkçe (İngilizce) karşılıklar Servis Kalitesi (Quality of Service, QoS) Uçtan-uca (end-to-end) Düğümden-ağa (host-to-network) Bölüm

Detaylı

OSPF PROTOKOLÜNÜ KULLANAN ROUTER LARIN MALİYET BİLGİSİNİN BULANIK MANTIKLA BELİRLENMESİ

OSPF PROTOKOLÜNÜ KULLANAN ROUTER LARIN MALİYET BİLGİSİNİN BULANIK MANTIKLA BELİRLENMESİ OSPF PROTOKOLÜNÜ KULLANAN ROUTER LARIN MALİYET BİLGİSİNİN BULANIK MANTIKLA BELİRLENMESİ Resul KARA Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Bölümü Teknik Eğitim Fakültesi Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 81100,

Detaylı

2.Bilgisayar Aglari Temelleri

2.Bilgisayar Aglari Temelleri 2.Bilgisayar Aglari Temelleri Iletisim Aglari Yapisal Modeli Bu bolumde bilgisayar aglarinin birbirleri ile olan iletisimi (internetworking) konusunda bazi temel kavramlar hakkinda bilgi verilecektir.

Detaylı

İleri Düzey Bilgisayar Ağları

İleri Düzey Bilgisayar Ağları İleri Düzey Bilgisayar Ağları Ders 5 İnternet te Ses ve Görüntü Transferi İçerik Dağıtım Ağları ve Eşler Arası Ağlar Mehmet Demirci 1 Bugün Multimedia Streaming İçerik Dağıtım Ağları (CDN) Eşler arası

Detaylı

Veri İletişimi, Veri Ağları ve İnternet

Veri İletişimi, Veri Ağları ve İnternet Veri İletişimi, Veri Ağları ve İnternet 2. Ders Yrd. Doç. Dr. İlhami M. ORAK Veri İletişimi Nedir? Haberleşmenin temel problemi bir noktadan gönderilen mesajın diğer noktada aynı veya aynıya yakın bir

Detaylı

BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ

BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ Derleyen: Prof. Dr. Güngör BAL Bölüm 6 Telekomünikasyon ve Ağlar Prensipler ve Öğrenme Hedefleri Etkin haberleşme, organizasyonların başarıları için önemlidir Haberleşme

Detaylı

GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ

GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ İÇİNDEKİLER GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI 3 Sertifika Programının Amacı 4-5 Eğitim Haritası 6 Telekomünikasyon

Detaylı

TEMEL NETWORK CİHAZLARI

TEMEL NETWORK CİHAZLARI TEMEL NETWORK CİHAZLARI LAN (Local Area Network); yüksek hızlı, düşük hatalı ve küçük coğrafi alan kaplayan (bir uçtan diğer uca beş bin metreye kadar) ağlardır. Yani LAN; bir binadaki ya da küçük bir

Detaylı

TESLAKOM Bonding Çözümü

TESLAKOM Bonding Çözümü TESLAKOM Bonding Çözümü Bonding Multichannel VPN Router ve Hub lar Birden fazlan WAN bağlantısını Hızlı, erişilebilirliği yüksek ve güvenli tek bir bağlantıya dönüştürür. Ofis İSS Altyapıları Ana Merkez

Detaylı

OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME

OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME Akıllı şebekeleri ve akıllı sayaç okumaları hayata geçirebilmek için anahtar nitelikteki enerji değerlerini gerçek zamanlı olarak transfer edilebilecek bir haberleşme

Detaylı

OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME

OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME DAĞITIM ŞİRKETİ Kontrol Odası Yönetimi IP Altyapısı MV Akıllı şebekeleri ve akıllı sayaç okumaları hayata geçirebilmek için anahtar nitelikteki enerji değerlerini gerçek zamanlı olarak transfer edilebilecek

Detaylı

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0 AĞ HİZMETLERİ Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Version 4.0 İSTEMCİ SUNUCU İLİŞKİSİ İnsanlar her gün başkalarıyla iletişim kurmak ve rutin görevlerini yerine getirmek için ağ ve İnternet üzerinden sağlanan hizmetleri

Detaylı

IPv6 Başlığında Bulunan Akış Etiketi Alanının Kullanım Yaklaşımları. Okt. Sadettin DEMİR Yrd. Doç. Dr. İbrahim Özçelik

IPv6 Başlığında Bulunan Akış Etiketi Alanının Kullanım Yaklaşımları. Okt. Sadettin DEMİR Yrd. Doç. Dr. İbrahim Özçelik IPv6 Başlığında Bulunan Akış Etiketi Alanının Kullanım Yaklaşımları Okt. Sadettin DEMİR Yrd. Doç. Dr. İbrahim Özçelik GİRİŞ İnternet mimarisi paket anahtarlamalı ağlar üzerinde best effort tabir edilen,

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı Kas Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı Kas Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2012 2013 GÜZ Yarıyılı 13-14 Kas. 2012 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU Address Resulation Protokol Adres Çözümleme Protokolüdür. IP Adresi Donanım Adresi (MAC) Address

Detaylı

BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks)

BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks) BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks) M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Not: Bu dersin sunumları, ders kitabının yazarları James F. Kurose ve Keith W. Ross tarafından

Detaylı

Yeni Nesil IP Protokolü (IPv6) ve Güvenlik

Yeni Nesil IP Protokolü (IPv6) ve Güvenlik Yeni Nesil IP Protokolü (IPv6) ve Güvenlik Onur BEKTAŞ (onur at ulakbim.gov.tr) Murat SOYSAL (msoysal at ulakbim.gov.tr) 23/12/2006 InetTR 1 İçerik IPv6 Tanıtım, Giriş. IPv6 nın güvenlik yönünden artıları.

Detaylı

BÖLÜM 7. Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 7. Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 7 Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji Doç. Dr. Serkan ADA Bilgisayar Ağı Nedir? En yalın haliyle ağ, iki veya daha fazla birbirine bağlı bilgisayardan oluşur. Bilgisayar Ağı Nedir?

Detaylı

DOD / DEPARMENT OF DEFENCE

DOD / DEPARMENT OF DEFENCE DOD / DEPARMENT OF DEFENCE TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan oluşur. Ağ Arayüz Katmanı İnternet Katmanı Aktarım Katmanı Uygulama Katmanı DoD / Deparment of Defence Ağ

Detaylı

Bazı Cisco Router Modelleri: Cisco 1720 Router

Bazı Cisco Router Modelleri: Cisco 1720 Router Router,OSI modelinin 3.katmanında çalışan ve ağ protokollerini destekleyen ve ağları birbirine bağlayan cihazdır. Bir router içersinde birbirinden farklı amaçlar için dört tür bellek vardır.bunlar; ROM:

Detaylı

İÇİNDEKİLER TELEKOMÜNİKASYON TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKA PROGRAMI HAKKINDA SERTİFİKA PROGRAMININ AMACI SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM HARİTASI

İÇİNDEKİLER TELEKOMÜNİKASYON TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKA PROGRAMI HAKKINDA SERTİFİKA PROGRAMININ AMACI SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM HARİTASI İÇİNDEKİLER 5 TELEKOMÜNİKASYON TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKA PROGRAMI HAKKINDA 6 SERTİFİKA PROGRAMININ AMACI 8 SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM HARİTASI 10 YENİ NESİL ERİŞİM TEKNOLOJİLERİ E-ÖĞRENME EĞİTİMİ 11 TELEKOMÜNİKASYON

Detaylı

Yeni Nesil Kablosuz İletişim

Yeni Nesil Kablosuz İletişim Yeni Nesil Kablosuz İletişim Kablosuz Çözümler Kullanıcı Sayıları ve Kapsama Alanları Tekli Yönetilebilir Yaygın Uygulamalar E-Posta, Web E-Posta, Web Ticari Uygulamalar Ses, Data ve Video Önceliklendirme,

Detaylı

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,

Detaylı

Dell PowerConnect 3500 serisi anahtarlar

Dell PowerConnect 3500 serisi anahtarlar Dell PowerConnect 3500 serisi anahtarlar Uygun maliyetli 10/100Base-T Küçük çalışma grupları ve uzak şube ofisleri için ideal olan eski, tümüyle yönetilen 10/100Base-T ağları için Dell PowerConnect 3500

Detaylı

Ağ Protokolleri. Aysel Aksu. Nisan, 2016

Ağ Protokolleri. Aysel Aksu. Nisan, 2016 Ağ Protokolleri Aysel Aksu Nisan, 2016 İçindekiler 1 Giriş................................................ 2 2 AĞ PROTOKOLLERİ....................................... 3 2.1 TCP/IP MİMARİSİ VE KATMANLARI.........................

Detaylı

BĠLGĠSAYARIN TEMELLERĠ

BĠLGĠSAYARIN TEMELLERĠ BĠLGĠSAYARIN TEMELLERĠ Bölüm-1 Resul DAġ rdas@firat.edu.tr BİLGİSAYARIN TEMELLERİ Bilgisayar Donanımının Temelleri Bilgisayar Yazılımının Temelleri Binary Sayı Sistemleri Network Teknolojilerinin Temelleri

Detaylı

Veri İletişimi ve Bilgisayar Ağları (COMPE 436) Ders Detayları

Veri İletişimi ve Bilgisayar Ağları (COMPE 436) Ders Detayları Veri İletişimi ve Bilgisayar Ağları (COMPE 436) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Veri İletişimi ve Bilgisayar Ağları COMPE 436 Her İkisi 3

Detaylı

Yönelticiler ve Ağ Anahtarları Teorik Altyapı

Yönelticiler ve Ağ Anahtarları Teorik Altyapı Proje Danışmanı: Yrd Doç Dr Ece G. SCHMIDT Proje Sorumlusu: Mustafa SANLI 9.5.2008 Rapor no: 3 Bu proje Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü nde yürütülmekte olan Yüksek

Detaylı

HAFTA-3 ARP (Address Resolution Protocol) (Adres Çözümleme Protokolü)

HAFTA-3 ARP (Address Resolution Protocol) (Adres Çözümleme Protokolü) HAFTA-3 ARP (Address Resolution Protocol) (Adres Çözümleme Protokolü) BİLİNMESİ GEREKEN BAZI DONANIMLAR SWITCH HUB ROUTER HUB-SWITCH Hub ve Switch bilgisayarları birbirleri ile iletişim kurmak ve birbirine

Detaylı

ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning -Ağın Korunma Yöntemleri

ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning -Ağın Korunma Yöntemleri Mehtap ERDİL Ayşenur ERDİL Alice in Wonderland Man in the Middle ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning ARP (Adres Çözümleme Protokolü) Zehirlemesi Sponge Bob ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning

Detaylı

AĞ TEMELLERİ 4.HAFTA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU

AĞ TEMELLERİ 4.HAFTA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU AĞ TEMELLERİ 4.HAFTA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line) Asimetrik Sayısal Abone Hattı, veri ve ses iletiminin aynı

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CSE 5047

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CSE 5047 Dersi Veren Birim: Fen Bilimleri Enstitüsü Dersin Türkçe Adı: İleri Ağ Teknolojileri Dersin Orjinal Adı: Advanced Network Technologies Dersin Düzeyi:(Ön lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Lisansüstü

Detaylı

TeraStation 3000/4000/5000/7000 ile Replikasyon. Buffalo Technology

TeraStation 3000/4000/5000/7000 ile Replikasyon. Buffalo Technology TeraStation 3000/4000/5000/7000 ile Replikasyon Buffalo Technology Giriş Replikasyon, bir klasörü iki ayrı TeraStation da neredeyse gerçek zamanlı senkronize etmeye denir. Çift yönlü çalışmaz; yalnızca

Detaylı

P-661HNU F1 ve P-660HNU F1 QoS Yönetimi

P-661HNU F1 ve P-660HNU F1 QoS Yönetimi P-661HNU F1 ve P-660HNU F1 QoS Yönetimi Ürünümüzde QoS nasıl çalışır? Ürünlerimiz mekanizma gereği paket iletim istikametini dikkate alır ve Tampon Yönetim(Buffer Management) algoritması olarak Drop Tail

Detaylı

BLM 6196 Bilgisayar Ağları ve Haberleşme Protokolleri

BLM 6196 Bilgisayar Ağları ve Haberleşme Protokolleri BLM 6196 Bilgisayar Ağları ve Haberleşme Protokolleri Simple Network Management Protocol (SNMP) 22.12.2016 Mustafa Cihan Taştan 16505002 1 İçerik SNMP Nedir? Ne Amaçla Kullanılır? SNMP Çalışma Yapısı SNMP

Detaylı

ULAKNET VoIP Servisi ve VoIP Çalışma Grubu

ULAKNET VoIP Servisi ve VoIP Çalışma Grubu ULAKNET VoIP Servisi ve VoIP Çalışma Grubu Neşe Kaptan Koç III. ULAKNET Çalıştayı ve Eğitimi Adnan Menderes Üniversitesi Didim MYO/Aydın 31 Mayıs - 3 Haziran 2009 Gündem VoIP nedir? VoIP için Kullanılan

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilgisayar Ağları I BIL305 5 3+2 4 6

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilgisayar Ağları I BIL305 5 3+2 4 6 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Bilgisayar Ağları I BIL305 5 3+2 4 6 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı Kas Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı Kas Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 05-06 Kas. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU DoD / Deparment of Defence TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan

Detaylı

Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Programlama Dilleri

Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Programlama Dilleri DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Programlama Dilleri 354 6 2+2 3 6 Ön Koşul Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersi Veren Öğretim Elemanı Türkçe Lisans Zorunlu Doç. Dr. O. Adem

Detaylı

Bölüm. Internet: Dayandığı Teknik Temeller

Bölüm. Internet: Dayandığı Teknik Temeller Bölüm Internet: Dayandığı Teknik Temeller 8 Bilgisayar Ağları Temelleri İletişim Ağları Yapısal Modeli Bu bölümde bilgisayar ağlarının birbirleri ile olan iletişimi (internetworking) konusunda bazı temel

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI. «Uygulama Katmanı»

BİLGİSAYAR AĞLARI. «Uygulama Katmanı» BİLGİSAYAR AĞLARI «Uygulama Katmanı» İÇİNDEKİLER TCP/IP ve OSI Modeli TCP/IP Modeli Neden TCP/IP Modeli TCP/IP Modeli (Protokolü)Katmanları OSI Modeli Neden OSI Modeli OSI Modeli Katmanları OSI ve TCP

Detaylı

Ayni sistem(host) üzerinde IPC. Ağ(network) aracılığı ile IPC

Ayni sistem(host) üzerinde IPC. Ağ(network) aracılığı ile IPC Ayni sistem(host) üzerinde IPC Prosesler Host P 1 P 2 P 3 IPC mekanizması OS kernel Ağ(network) aracılığı ile IPC Host A Host B Host C P 1 P 2 P 3 Ağ(Network) 1 Temel TCP/IP protokolleri OSI katmanları(layers)

Detaylı

CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri

CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri 1. (20 puan) (Hepsi doğru cevaplanırsa 25 puan) Aşağıda verilen her bir ifade için D (Doğru) veya (anlış) şıklarından birini işaretleyin. Doğru

Detaylı

Kontrol Đşaretleşmesi

Kontrol Đşaretleşmesi Kontrol Đşaretleşmesi Dinamik değişken yönlendirme, çağrıların kurulması, sonlandırılması gibi ağ fonksiyonlarının gerçekleştirilmesi için kontrol bilgilerinin anahtarlama noktaları arasında dağıtılması

Detaylı

VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR?

VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR? VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR? VPN NEDIR? VPN, Virtual Private Network, yani Sanal Özel Ağ ın kısaltılmasıdır. VPN sayesinde ağlara uzaktan erişim sağlanır. VPN sanal bir ağ uzantısı oluşturduğu için ağa

Detaylı

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım OSI Modeli Farklı bilgisayarların i l ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI (Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Aktarım katmanında TCP ve olmak üzere iki protokol kullanılır. iletiminde sağlama yapılmadığı

Detaylı

Bölüm 9. İletişim ve Ağlar. Bilgisayarların. Discovering. Keşfi 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 9. İletişim ve Ağlar. Bilgisayarların. Discovering. Keşfi 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak İletişim ve Ağlar Bilgisayarların Discovering Keşfi 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak İletişimler Bilgisayar iletişimi, iki veya daha fazla bilgisayarın veya aygıtın

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 Yerel Ağlar (LANs) ve Ethernet ÖN BİLGİ Yerel Ağ ve Ethernet Bilgisayar ağları, yerel ve geniş alan ağları olarak

Detaylı

Gündem. VLAN nedir? Nasıl Çalışır? VLAN Teknolojileri

Gündem. VLAN nedir? Nasıl Çalışır? VLAN Teknolojileri VLAN Kavramı Gündem VLAN nedir? Nasıl Çalışır? VLAN Teknolojileri Paylaşılan LAN sınırlamaları Kullanıcılar fiziksel olarak sınırlı Altağlar Hub lara bağlı Kullanıcılar yerlere guruplu Bir segmette güvenlik

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM

BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM Hafta 7: BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM 1. Kablosuz Ağ Temelleri 2. Kablosuz Bir Ağın Kurulumu 1. Kablosuz Ağ Kurulum Bileşenleri 2. Kablosuz Ağ Destek Araçları 3. Kablosuz Ağ Yapılandırması 1. Kablosuz

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı HAFTA III Bilgi iletişim sistemi : Bilgi iletişim sistemi, dağıtık sistem içerisinde düğümler arasındaki iletişimi desteklemekle yükümlüdür. İletişim sistemi, iletişim ağı ile bağlanmış herhangi bir düğümün,

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 12 Bilgisayar Ağları Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Bilgisayar ağı nedir? Yerel alan ağları

Detaylı

ENDÜSTRİYEL. Pazarlara Yönelik Sinyal İletim Çözümleri

ENDÜSTRİYEL. Pazarlara Yönelik Sinyal İletim Çözümleri ENDÜSTRİYEL Pazarlara Yönelik Sinyal İletim Çözümleri Enerji İletimi ve Dağıtımı için Data Networking Çözümleri Kritik Uygulama Görevlerinin Global Liderinden Trafo Merkezleri için Çözümler 2 Belden enerji

Detaylı

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS)

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) 1 BİLGİSAYAR AĞI Birden çok bilgisayarın birbirine bağlanması ile oluşturulan yapılara bilgisayar ağları denmektedir. Bu bağlantı bakır kablolarla yapılabildiği gibi,

Detaylı

KABLOSUZ MESH AĞLAR, YÖNLENDİRME METRİKLERİ VE PROTOKOLLERİ

KABLOSUZ MESH AĞLAR, YÖNLENDİRME METRİKLERİ VE PROTOKOLLERİ KABLOSUZ MESH AĞLAR, YÖNLENDİRME METRİKLERİ VE PROTOKOLLERİ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İstanbul Üniversitesi ŞAFAK DURUKAN ODABAŞI İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Avcılar Kampüsü, 34320

Detaylı

Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi

Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi Bölüm 7 Ağ Yönetimi Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi a) Performans (Performance) Yönetimi b) Sistem Ayarları (Configuration) Yönetimi c) Hesap (Account) t)yönetimi i d) Hata (Fault) Yönetimi e) Güvenlik

Detaylı

Antalya Tıp Bilişim Kongresi Kasım Can AKSOY IT Network (CTO / STL)

Antalya Tıp Bilişim Kongresi Kasım Can AKSOY IT Network (CTO / STL) Can AKSOY IT Network (CTO / STL) can.aksoy@sisoft.com.tr SisoftHealthCare Technology Mobilite Apple iphone Apple ipad IP-Phone Tablet PC Android Windows CE Sisoft Hastane Bilgi Sistemi Sağlık bilgi sistemleri

Detaylı

Her koşulda mesajlarınızı iletin.

Her koşulda mesajlarınızı iletin. Her koşulda mesajlarınızı iletin. PRAESIDEO Dijital Genel Seslendirme ve Acil Anons Sistemi boschsecurity.com PRAESIDEO Dijital Genel Seslendirme ve Acil Anons Sistemi 3 İnsanları bilgilendirir ve korur

Detaylı

Şartname CLR-SWG-2804F L2+ Fiber Switch Şartnamesi

Şartname CLR-SWG-2804F L2+ Fiber Switch Şartnamesi Şartname CLR-SWG-2804F L2+ Fiber Switch Şartnamesi GENEL Cihaz üzerinde Fiber optik kabloları sonlandırmak için 28 adet SFP modül yuvası bulunmalı. Cihaz üzerinde Bakır ethernet bağlantıları sonlandırmak

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ II

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ II TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ II DİKKT! Bu testte 25 soru bulunmaktadır. Cevaplarınızı, cevap kâğıdınızın Temel Bilgi Teknolojileri II testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz. 1. Verileri organize eden, işleyen

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM

BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM 1. Giriş 2. OSI Başvuru Modeli ve Katmanları 1. Fiziksel Donanım Katmanı (1.Katman) 2. Veri Bağlantı Katmanı (2.Katman) 1.Mantıksal Bağ Kontrolü Ağ Katmanı 2.Ortama Erişim

Detaylı

Alt Ağ Maskesi (Subnet Mask)

Alt Ağ Maskesi (Subnet Mask) TCP/IP (Devam) Alt Ağ Maskesi (Subnet Mask) Ağdaki iki bilgisayarın veya cihazın aynı ağda olduklarını anlamalarını sağlar. Sınıf IP adres Ağ No Host No Ağ bit sayısı Host bit sayısı Varsayılan Ağ Maskesi

Detaylı

Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi

Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi HEDEF Bilgisayar Programcılığı bölümünde yürütülen Ağ Temelleri dersi içeriğini incelemek Bilgisayar Ağları öğretiminde Simülasyon/emülasyon kullanımı hakkında

Detaylı

Bilgisayar Ağları ve Türleri

Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar ağı, birbirlerine bağlı ve birbirleri arasında metin, ses, sabit ve hareketli görüntü aktarımı yapabilen bilgisayarların oluşturduğu yapıdır. Ağlar sadece bilgisayarlardan

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5. Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5. Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5 Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama Bu deneyde, Laboratuvar görünümü, Çizim 5.1 de gösterilen biçimde

Detaylı

IPv6 Ağlarında VoIP NETAŞ. 12-13 Ocak 2011. Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi

IPv6 Ağlarında VoIP NETAŞ. 12-13 Ocak 2011. Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi 12-13 Ocak 2011 IPv6 Ağlarında VoIP Ali Katkar Hakkı Asım Terci Ceyda Gülen Akyıldız Rıdvan Özaydın İçerik Giriş VoIP Kavramları IPv4 ile Yaşanan

Detaylı

Değişen ve Gelişen Türkiye nin, Yenilikçi ve Atılımcı Elektronik Üreticisi

Değişen ve Gelişen Türkiye nin, Yenilikçi ve Atılımcı Elektronik Üreticisi Değişen ve Gelişen Türkiye nin, Yenilikçi ve Atılımcı Elektronik Üreticisi IPTV'nin Tarihçesi IPTV IPTV'nin Gelişimi IPTV Nedir? IPTV'nin Sunduğu Servisler VoD (Video on Demand Talep Üzerine Görüntü) IPTV

Detaylı

Mobil Internet Protokolleri. Alper E. Yegin alper@docomolabs-usa.com NTT DoCoMo USA Labs San Jose, California

Mobil Internet Protokolleri. Alper E. Yegin alper@docomolabs-usa.com NTT DoCoMo USA Labs San Jose, California Mobil Internet Protokolleri Alper E. Yegin alper@docomolabs-usa.com NTT DoCoMo USA Labs San Jose, California NTT DoCoMo USA Labs, San Jose, CA 4G+ Sun Microsystems, Menlo Park, CA (1997-2001) IPv6 (Solaris

Detaylı

Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Ağları Dersi Lab. 2. İçerik. IP ICMP MAC Tracert

Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Ağları Dersi Lab. 2. İçerik. IP ICMP MAC Tracert Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları Dersi Lab. 2 İçerik IP ICMP MAC Tracert 1 IP Protokolü Ağ katmanı paketlerin kaynaktan hedefe ulaşmasından sorumludur.

Detaylı

ISIK EKONOMISININ SIBER TASIYICILARI

ISIK EKONOMISININ SIBER TASIYICILARI ISIK EKONOMISININ SIBER TASIYICILARI Ibrahim Cahit Arkut Girne Amerikan Üniversitesi Karaoglanoglu, K.K.T.C. iarkut@gau.edu.tr Refik Cahit Arkut Oksijen Teknoloji, Istanbul, Türkiye rcarkut@ieee.org Daha

Detaylı

Internetin Yapı Taşları

Internetin Yapı Taşları Internetin Yapı Taşları Ali Erdinç Köroğlu III. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği 13 Mayıs 200 Milli Kütüphane - Ankara Internetin Yapı Taşları OSI Katmanı TCP Katmanı IP Katmanı IP Adresleme IP Sınıfları

Detaylı

Örnek bir kullanım ve bilgisayar ağlarını oluşturan bileşenlerin özeti

Örnek bir kullanım ve bilgisayar ağlarını oluşturan bileşenlerin özeti Bu sayfaları okuduğunuza göre bir şekilde bilgisayarlar ve bilgisayar ağlarıyla ilişkiniz olduğunu biliyorum. Ancak yine de en başta niçin bilgisayar ağı kullanıyoruz sorusunun cevabını vermekle işe başlayabiliriz.

Detaylı

IPv6 DA FARKLI YÖNLENDĠRME PROTOKOLLERĠNĠN BAġARIMI

IPv6 DA FARKLI YÖNLENDĠRME PROTOKOLLERĠNĠN BAġARIMI IPv6 DA FARKLI YÖNLENDĠRME PROTOKOLLERĠNĠN BAġARIMI Mevlüt DOĞRU 1 Yrd. Doç. Dr. Mustafa DANACI 2 1: SGK Hizmet Sunumu Genel Müd. Bilgi Sistemleri ve Güvenliği Dai. BaĢk. Mamak/ANKARA mevlutdogru@sgk.gov.tr

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı HAFTA VIII Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2016 2017 Güz Yarıyılı DoD Referans Modeli - ARP ARP Address Resulation Protokol ARP Adres Çözümleme Protokolüdür. IP Adresi Donanım Adresi (MAC) DoD Referans Modeli

Detaylı

Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA.

Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA. Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA. Türkçe (İngilizce) karşılıklar Devre Anahtarlama (circuit switching) Mesaj Anahtarlama (message switching) Paket Anahtarlama

Detaylı