7. ÜN TE. IfiIK VE SES. 1. IfiIK LE MADDEN N KARfiILAfiMASI 2. AYNALAR VE KULLANIM ALANLARI. 3. SES LE MADDEN N KARfiILAfiMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "7. ÜN TE. IfiIK VE SES. 1. IfiIK LE MADDEN N KARfiILAfiMASI 2. AYNALAR VE KULLANIM ALANLARI. 3. SES LE MADDEN N KARfiILAfiMASI"

Transkript

1 7. Ü TE 7. IfiIK VE SES 1. IfiIK LE MADDE KARfiILAfiMASI 2. AYALAR VE KULLAIM ALALARI 3. SES LE MADDE KARfiILAfiMASI

2 1. IfiIK LE MADDE KARfiILAfiMASI Ifl k Kaynaklar Cisimleri görmemizi sa layan; yak lan bir el feneri, Günefl, mum alevi gibi fl k kaynaklar d r. Günefl, y ld zlar ve atefl böce i do al fl k kaynaklar d r. Mum, el feneri ve gaz lambas ise yapay fl k kaynaklar d r. Ifl k kayna ndan ç kan fl k, cisimlere çarp p yans d ktan sonra gözümüze gelerek onlar görmemizi sa lar. Bir cismin fl k kayna olup olmad n anlaman n en kolay yolu, o cismi karanl k bir odada gözlemektir. Karanl kta bir cismin varl n gözümüzle alg layabiliyorsak o cisim bir fl k kayna d r. Ifl k kaynaklar n n yaym fl olduklar fl klar, bu kaynaklar n yap ld klar maddeye ve içersinde bulunduklar fiziksel koflullara göre de iflir. Bir elektrik ampulünün sald fl k; flaman n akkor dereceye dek k zmas ndan, mum alevininki ise karbon zerreciklerinin korlaflmas ndand r. Bu tür kaynaklar akkor kaynak olarak adland r l r. Atefl böce i, neon lamba gibi kaynaklar ise so uk kaynaklard r. S cakl giderek art r lan bir demir parças n n bafllang çta sald fl k gözükmemektedir. S cakl n artmas na ba l olarak, görülen fl n rengi önce k rm z, sonra turuncu, sar olup giderek beyazlafl r. Ifl k kaynaklar kendi ilinden görüldü ü hâlde, fl k yaymayan cisimler ancak üzerlerine fl k düflürülürse görünür hâle gelir. Bu tür cisimlere ayd nlat lm fl cisim denir. Ay, defter, kalem ve masa gibi cisimler ayd nlat lm fl cisimlerdir. Bir cismi görebilmek için ondan gözümüze fl k gelmelidir. Köpek ayd nlat lm fl oldu u için kedi onu görebilir. Kediden fl k gelmedi i için köpek onu göremez. Saydam ve Saydam Olmayan Maddeler Bir fl k kayna ile gözümüz aras na, ince bir cam levha veya ince bir su tabakas koyal m. Kaynak, görünmekte devam eder. Cam, su, hava gibi fl iyi geçiren cisimlere saydam cisimler denir. Deney, tahta, mukavva veya madensel 160

3 cisimlerle tekrarlan rsa, fl k kayna n bunlar arkas ndan göremeyiz. Ifl geçirmeyen bu cisimlere saydam olmayan cisimler denir. Saydam ve saydam olmayan cisimler yan nda, ince ka t, buzlu cam... gibi, fl n bir k sm n geçiren cisimler de vard r. Bunlara yar saydam cisimler denir. Ancak, bu ay rma pek kesin de ildir. Çünkü, cisimlerin fl geçirme e elverifllili i bunlar n kal nl klar na da ba l d r. Örne in, metrelerce kal nl kta olan bir cam veya su tabakas saydam olmad gibi, kal nl 1/10 μ kadar az olan bir alt n yaprak yeflil fl geçirecek bir saydaml ktad r. Ifl k as l Yay l r? Bir K fl k kayna n n önüne düfley do rultuda ve birbirine paralel L 1 ve L 2 levhalar n yerlefltirelim. Bu levhalar n üzerlerinde S 1 ve S 2 delikleri bulunsun. S 2 deli inin arkas ndan bakan bir gözlemcinin K fl k kayna n görebilmesi için; S 1, S 2 delikleri, göz ve K fl k kayna n n ayn do ru üzerinde bulunmas gerekir. Levhalardan birini biraz afla ya da yukar do ru hareket ettirirsek fl k kayna - n göremeyiz. Bu basit deney, bize fl n do rusal olarak yay ld n kan tlamaktad r. Yap lan duyarl deneyler sonunda fl n; bofllukta km/s, L havada yaklafl k olarak km/s, su içinde km/s, camda 1 L 2 K ise km/s h zla yay ld ölçülmüfltür. Buradan da fl k h z n n S büyüklü ünün yay ld ortam n cinsine ba l oldu u ve belli bir homojen ortam içinde fl k h z n n sabit oldu u ortaya ç kar. Ifl n bir y lda gi- 1 debildi i uzakl a fl k y l denir. Ifl k hangi ortamda olursa olsun do rular boyunca yay l r. Ifl n yay lma yollar n belirten do rulara fl k fl nlar denir. Bir kaynaktan ç kan fl k ayn ortamda bir do ru boyunca ilerler. Bir do rultuda giden ve fl n yolunu belli eden do rulara fl k fl n denir. Her türlü fl k kayna ndan ç kan fl k fl nlar ayn ortam içinde do rusal olarak yay l r. Günlük yaflamda fl n do ru boyunca yay ld n kan tlayan olaylardan baz lar flunlard r: Bir cismin sinin kendisine benzemesi, ve yar lerin oluflmas, ay ve günefl tutulmalar, ayd nlanma, yans ma, gece ve gündüz oluflumu, vb. Ifl k kaynaklar ndan ç kan fl nlar bir ortamda ilerlerken saydam olmayan cisimler üzerine düflerlerse, cisimleri geçemediklerinden dolay, cisimlerin arka taraf ndan karanl k bölgeler oluflur. Meydana gelen bu karanl k bölgeye denir. Gölgenin flekli, saydam olmayan cismin kesitinin flekline benzer. (Bunun nedeni fl n do rusal olarak yay lmas d r.) S 2 161

4 Yandaki flekilde oldu u gibi fl k kayna ndan ç kan fl nlar n hiç düflmedi i bölgeye dendi ini biliyoruz. Buralar tam olarak da isimlendirilir. oktasal kaynak yerine büyük bir kaynak kullan lmas durumunda karanl k bölge iki k s mdan oluflur. Bu nin etraf nda az fl k alan bölgeye de yar denir. K noktasal fl k kayna saydam olmayan cisim tam perde yar fl k kayna saydam olmayan cisim yar perde noktasal fl k kaynaklar küresel engel tam yar Yukar daki flekillerde görüldü ü gibi hiç fl n düflmeyen bölgede, kayna n baz bölümlerinden gelen fl nlar n düfltü ü bölümlerde yar oluflur. Örnek küresel engel A B noktasal fl k kaynaklar C D E fiekildeki düzenekte hangi noktalar ayd nl k bölge, ve yar içinde bulunur? Çözüm C noktas her iki kaynaktan da fl k alamayan bölge içinde oldu undan, tam içindedir. noktasal B ve D noktalar yaln z bir fl k kayna n n ayd nlatt bölge içinde olduklar ndan, yar içindedir. fl k kaynaklar A ve E noktalar her iki fl k kayna n n da ayd nlatt bölge içinde olduklar ndan, ayd nl k bölge içindedir. Ay ve Günefl Tutulmas Günefl ve Ay tutulmalar da olay n n bir sonucudur. Ay, Dünya ile Günefl aras na girdi i zaman, Dünya üzerine Ay n tam sinin düfltü ü yerlerde Günefl hiç görünmez. Buna tam günefl tutulmas denir. Ay n yar sinin düfltü ü bölgelerde ise Günefl k smen görülür. Buna da k sküresel engel A B C D E 162

5 mi günefl tutulmas denir. Baz durumlarda Ay n konisinin tepesi Dünya yüzeyine de mez. Böyle durumlarda Günefl in d fl k s mlar görülür. Bu tür tutulmalara da halkal günefl tutulmas denir. Günefl Ay Dünya Günefl ile Ay aras na Dünya girerse (Ay n Dünya n n konisi içinden geçmesi halinde) ay tutulmas oluflur. Bu durumda Ay, Dünya ya fl k yans tmaz ve görünmez. Günefl Dünya Ay Karanl k Bir Kutuda veya Odada Görüntülerin Oluflmas Ifl k geçirmeyen bir mukavva kutu alal m. Bunun bir yüzüne buzlu bir cam yerlefltirelim ve bunun karfl s na düflen yüze de küçük bir D deli i açal m. Böylece haz rlanan bir karanl k kutu, ayd nl k bir cisme karfl tutulursa, buzlu cam üzerinde cismin ters bir görüntüsü elde edilir. Karanl k bir odada küçük bir delik karfl - s nda bulunan bir duvarda da buna benzer görüntüler görülür. Bu görüntülerin oluflmas n kolayca aç klayabiliriz. Cismin her bir noktas ndan ç kan fl nlardan kutuya girebilenler ince birer koni içinde olanlard r ki, bunlar, buzlu cam üzerinde küçük birer dairesel iz b rak rlar. zlerin bütünü ters bir görüntü oluflturur. D deli i ne kadar küçük ise görüntü o derece net, ama az ayd nl k olur. Bilindi i gibi mum dibini ayd nlatmaz. Yanmakta olan bir mumun alt ve üst noktalar ndan etrafa yay lan fl nlar düzgün bir flekilde çizilecek olursa mumun dibinin hiç fl k almad - ve burada tam olufltu u gözlenir. ayd nl k bölge Günlük hayat m zda : Gölge bazen arzu edilen, ancak bazen de istenmeyen bir fl k olay d r. yar Örne in yaz n Günefl fl nlar ndan korunmak için a aç alt na veya bir baflka ye s n r z. Gözümüze fazla fl k gelmesin diye likli flapkalar takar z. Asl nda gündüzleri evlerimizin içi yar olan bir ortamd r. Otomobil sürücüleri güneflli havalarda bazen bafllar n n üzerindeki litam 163

6 i indirirler. Asl nda günefl gözlükleri de bir çeflit oluflturan araçlard r. Hacivat Karagöz oyunlar da asl nda oyunlar d r. Bulutlar da oluflturur. Gece maçlar nda futbolcular n leri de onlarla beraber saha içinde hareket eder. Afla daki örneklerde bir cismin perdede oluflan sinin boyut ve biçiminin hangi etmenlere ba l olarak de iflti ini, ayr ca alan n n nas l hesaplanabildi ini ö reneceksiniz. ÖREK Bir top, flekildeki gibi noktasal fl k kayna yla bir perdenin tam ortas nda bulunuyor. a. Topun perdedeki si nas l olur? b. Top, 1 yönünde fl k kayna na do ru hareket ettirilirse, noktasal fl k kaynaklar top 1 2 perde sinin geniflli i nas l de iflir? c. Top, 2 yönünde perdeye do ru hareket ettirilirse, nin geniflli i nas l de iflir? Çözüm Topun perdedeki si flekil (a) daki gibi olur. Top 1 yönünde hareket ettirilirse, perdeki nin geniflli i flekil (b) deki gibi büyür. Top 2 yönünde hareket ettirilirse, perdedeki nin geniflli i küçülür. 1 top 2 (a) 1 2 (b) ÖREK K 1 X K 2 Y perde fiekilde K 1, K 2 noktasal fl k kaynaklar, X ve Y de saydam olmayan küresel cisimlerdir. Buna göre, perde üzerinde oluflan ve yar nin flekli nas l olur? Çözüm K 2 kayna n n oluflturdu u hiç fl n almamaktad r. Yani bu bölge tam dir. K 1 kayna n n oluflturdu u, K 2 kayna ndan gelen fl nlar ald için bu bölge yar dir. K 1 K 2 yar 164

7 ÖREK Özdefl, noktasal K 1, K 2 fl k kaynaklar ile küresel saydam olmayan cisim, flekildeki gibi perde önüne konuluyor. Buna göre, perde üzerinde oluflan afla dakilerden hangisidir? K 1 K 2 cisim perde ( : Tam ; : Yar ) A) B) C) D) Yans man n Kurallar elerdir? Karanl k bir odaya girdi imizde eflyalar görmek için odan n fl n açar z. Çünkü, cisimlerin görülebilmesi için cisimlerden gözümüze fl k gelmesi gerekir. Gece vakti karanl k ortamda bulunan masay göremeyiz. Ama d flar da ay fl veya odada ampul gibi bir fl k kayna varsa cisimleri görebiliriz. Bir cismin görülebilmesi için; Cismin kendisi etrafa fl k yaymal Ya da cisim kendi üzerine düflen fl etrafa yans tmal d r. E er cisimden gözümüze fl k gelmezse cisim bize siyah görünür. masa göz Düz ve Pürüzlü Yüzeylerde Yans ma Ifl k optik bak m ndan türdefl olan bir ortam içinde do rusal olarak yay l r. Bir ortam içinde yay lmakta olan fl nlar, bir engele çarpt klar nda yollar n de ifltirirler. Ifl k fl nlar n n ayn bir ortam içinde yay l rken yollar n de ifltirmeleri olay na yans ma, üzerine düflen fl n büyük bir bölümünü yans tan yüzeylere de yans t c yüzey denir. Paralel bir fl k demetinin düzgün bir yüzeyden yans mas düzgün yans mad r. Görüntüler düzgün yans mayla oluflur. Durgun su, cam, ayna gibi düzgün yüzeylerde fl k düzgün yans r. Pürüzlü bir yüzeye gelen paralel fl k de iflik yönlerde yans maya u rar. Bu tür yans maya da n k yans ma denir. Cisimlerin görülmesi, renk ve flekillerin ay rt edilmesi da n k yans ma ile oluflur. Tafl, toprak ve çeflitli eflyalar n pürüzlü yüzeyleri fl da n k yans t r. Yans ma olay nda fl n h z, frekans, rengi yani hiçbir özelli i de iflmez. Ifl k, parlak bir metal veya ayna gibi bir yüzeye düfltü ünde hemen hemen tüm fl nlar ayn flekilde yans r. Buna düzgün yans ma denir. 165

8 E er fl k, karton, duvar, beton gibi pürüzlü yüzeylere düflerse etrafa düzenli olarak yans maz. Buna da n k yans ma denir. Afl r fl k insan gözüne zarar verir. Bu yüzden göz, çok fl k yans tan parlak yüzeylere uzun süre bakamaz. E imli ve pürüzlü yüzeyler fl da n k yans t r. Bu nedenle otomobillerde kilometre Düzgün yans ma saatinin, torpido gözünün oldu u bölümün üstü hem e imli, hem de pürüzlü bir yüzeye sahiptir. Ayn flekilde otoyollar siyah kaplan r. Asfalt n siyah rengi fl tutar, pürüzlü olmas ise hem kaymay önler hem de fl da n k yans t r. Ancak yola çizilen beyaz çizgiler fl yans t r. Böylece geceleri de yollar n s - n rlar, floförler taraf ndan rahatl kla görülebilir. Da n k yans ma Yans ma Kanunlar Bir düzlem yüzeyde yans yan fl n düzleme de di i noktadan düzlem yüzeyine çizilen dikmeye normal denir. Gelen fl n n normalle yapt aç gelme aç - s (i), yans yan fl n n normalle yapt aç yans ma aç s (r) olarak adland r l r. Gelen fl n, yans yan fl n ve yüzeyin normalinin bulundu u düzleme gelme düzlemi denir. Ifl n yans mas, gelen ve yans yan fl nlar n yapt aç larla ilgili iki önemli kanun flöyle ifade edilir: Gelen fl n, yans yan fl n ve normal ayn düzlem üzerindedir. Gelme aç s ve yans ma aç s birbirlerine eflittir. (ë i = ë r ) Yans ma aç s yaln z gelme aç s na ba l d r. Bu aç n n büyüklü ü fl n içinde yay ld ortama, rengine ve yans t c yüzeyin tü- gelen fl n gelme aç s rüne ba l de ildir. ormalle s f r derece (0 ) aç yaparak gelen fl n (yüzeye dik i gelen fl n), yine s f r derece aç yaparak yans yaca için geldi i do rultu üzerinden geri döner. normal r yans ma aç s yans yan fl n yans t c yüzey 2. AYALAR VE KULLAIM ALALARI Düzlem Aynalar Bir yüzü oldukça parlak ve düzlem fleklindeki cisimlere düzlem ayna denir. Düzlem aynalar, düz bir cam n arka yüzünün kalay ve c va kar fl m ile kapat lmas yla yap l r. 166

9 ÖREK Afla daki düzlem ayna yüzeylerine gelen fl k fl nlar bu aynalardan nas l yans r? a) b) c) gelen fl n 60 d) e) f) Çözüm a) b) gelen fl n c) d) e) f) ÖREK Bir düzlem ayna üzerine gelen fl n flekildeki gibi yans maktad r. Buna göre, fl n n 6a gelme aç s kaç derecedir? 2a ayna Çözüm normal 3a 2a ayna Gelme ve yans ma aç lar toplam 6a d r. Bu iki aç birbirine eflit oldu una göre gelme aç s, i = 3a d r. Ifl n gelme aç s ve gelen fl n n yüzeyle yapt aç n n toplam, 2a + 3a = 5a 5a = 90 olup a = 18 dir. Gelme aç s : i = 3a i = 3.18 = 54 ALIfiTIRMA Bir düzlem aynaya gelen fl n ile yans yan fl n aras ndaki aç, gelen fl n n ayna ile yapt aç n n 4 kat ise gelme aç s kaç derecedir?

10 ÖREK Aynaya gelme aç s 30 olan bir fl n n, aynadan yans mas nas l olur? gelen fl n gelme aç s yans yan fl n Çözüm Düz aynaya gelen fl n, normalle yapt aç ya eflit aç yapacak flekilde yans r. Gelme aç s 30 oldu undan, yans ma aç s da 30 olur. 30 Düz Aynada Bir oktan n Görüntüsünün Bulunmas 1 oktasal bir cismin düz aynada görüntüsünü bulmak için, bu noktadan aynaya en az iki fl n göndermek gerekir. Yans ma kurallar na T göre, aynadan yans yan bu iki fl n n uzant s n n kesiflti i yerde, o noktan n aynadaki görüntüsü oluflur. 2 Örne in T noktas n n düzlem aynadaki görüntüsünü bulmak için, T noktas ndan ç kan 1 ve 2 fl nlar n takip edelim. 1 nolu fl n aynaya de di i K noktas ndan, gelme aç s na eflit aç ile yans r. 2 nolu fl n da aynaya de di i L noktas ndan, gelme aç s na eflit aç ile yans r. Aynadan yans yan bu fl nlar n uzant lar n n kesiflti i yerde T noktasal cisminin görüntüsü oluflur. Buna T diyelim. T noktasal cisminin görüntüsünün özelliklerini söyle s ralayabiliriz: 1. T görüntünsünün aynaya uzakl, T noktasal cisminin aynaya uzakl na eflittir. (x = x ) 2. Yans yan fl nlar n uzant lar kesiflti i için T görüntüsü gerçek de il, sanald r. Yani bu görüntü ayna içinde oluflmufltur, herhangi bir yere düflürülemez. (Sanal, görünen, zahiri ayn anlamdad r.) α α β β K L x x T Düz Aynada Oluflan Görüntünün Özellikleri 1. Görüntü ile ayna aras ndaki uzakl k, cisimle ayna aras ndaki uzakl a eflittir. (x = x ). 2. Görüntünün boyu, cismin boyuna eflittir. (h = h ). 3. Görüntü düzdür. Yani cismin duruflu gibidir. 4. Görüntü sanald r. Yani görüntü bir perde veya ekran üzerine düflürülemez, gerçek de ildir. 5. Cismin görüntüsü aynaya göre simetriktir. 6. Düzlem ayna karfl s nda duran bir kiflinin sa kolu, görüntünün sol koludur. Hasta tafl yan araçlar n önlerinde AMBULAS de ilde AMBULAS yazar. Hasta tafl yan araçlar n trafikte çabucak ilerlemeleri için araçlar n onlara yol vermesi gerekir. Bir hasta arac n n önündeki arac n sürücüsü kap lardaki ay- h h x x 168

11 nalardan arkadan gelen arac n üzerindeki ters yaz lm fl AMBULAS yaz s n n düzgün bir flekilde AMBULAS olarak okur. Böylece öndeki araç hemen yol verir. Yine aralar nda 90 aç olan, birbirine ve yatay düzleme dik olan K ve L aynalar önüne BEBEK yaz s konuluyor. Görüntü aynalara göre simetrik oldu u için, K aynas nda yaz - n n simetri i yine ayn okunurken L aynas nda, yaz lar ters dönmüfl olarak okunur. ÖREK fiekilde paralel iki ayna aras ndaki mumun, 1. aynada oluflan ilk görüntüsü ile 2. aynada oluflan ilk görüntüsü aras ndaki uzakl k kaç cm dir? 1. ayna 2. ayna Çözüm 1. ayna 2. ayna 5 cm 15 cm Düz ayna karfl s ndaki cismin görüntüsü ile cismin aynaya olan uzakl klar eflittir. 1. görüntü 5 cm 5 cm 15 cm 15 cm 1. görüntü Buna göre, ilk görüntüler aras ndaki uzakl k, 40 cm x = = 40 cm olur. Düz Aynan n Kulland Yerler Tepegöz cihazlar nda, fl k geçiren naylon (örne in asetat) üzerine çizilen flekilleri, perde veya duvara yans tmak için düz ayna kullan l r. Periskoplar denizalt larda, denizin içinden su yüzeyi üzerindekileri görmek için kullan l r. Bir periskop çok basit olarak, iki düz aynan n bir boru içinde afla daki flekilde görüldü ü gibi birbirine paralel olarak konmas yla oluflur. 169

12 Küresel Aynalar Yans t c yüzeyi, küre yüzeyi fleklinde olan aynalara küresel aynalar denir. ki tür küresel ayna vard r. 1. Çukur Ayna 2. Tümsek Ayna R R: Yar çap MT = R asal T T asal M: Merkez MT R eksen eksen F M F f = = F: Odak noktas 2 2 çukur ayna tümsek ayna T: Tepe noktas f: Odak uzakl Yans t c yüzeyi çukur olan aynalara çukur (konkav), yans t c yüzeyi tümsek olan aynalara tümsek (konveks) ayna denir. asal T eksen Merkez (M): Küresel aynan n yap ld kürenin merkezidir. F M M çukur ayna Odak (F): Merkez noktas ile aynan n tam ortas d r. Çukur aynada asal eksene parelel gelen fl nlar yans d ktan sonra eksen üzerinde bir noktada kesiflirler. Yans yan bu fl nlar kesifltikleri nokta çukur aynan n odak noktas olarak adland r l r. Küresel aynalarda asal eksene paralel gelen fl nlar n nas l yans d klar n görelim: Çukur aynada asal eksene paralel gelen fl nlar yans d ktan sonra eksen üzerinde bir noktada kesiflirler. Yans yan fl nlar n kesifltikleri bu nokta çukur aynan n odak noktas olarak adland r l r. Çukur aynalarda bir cismin görüntüsü gerçek ya da sanal olarak elde edilebilir. Cisim çukur aynan n karfl s nda ve odak noktas ndan daha uzakta ise oluflan görüntü gerçek ve aynan n önündedir. Yani görüntü ekran üzerine düflürülebilir. Düz bir cismin gerçek görüntüsü terstir. Sonsuzdaki bir cismin görüntüsü odakta oluflur. Paralel gelen fl nlar yans - d ktan sonra odakta kesiflir ve burada görüntü oluflturur. Cisim sonsuzdan oda- a do ru yaklafl rsa görüntü odaktan uzaklafl r ve boyu büyür. Cisim odakla ayna aras nda olursa görüntüsü ayna arkas nda oluflur. Yani gerçek görüntü elde edilemez. Oluflan bu sanal görüntü düz ve boyu büyüktür. Cisim aynaya yaklaflt kça boyu küçülür. Aynan n merkezindeki bir cismin görüntüsü yine merkezde T F oluflur. Görüntünün boyu cismin boyuna eflittir. I Tümsek aynada asal eksene paralel gelen fl nlarda flekilde görüldü ü gibi yans rlar. Yans yan bu fl nlar n uzant lar asal eksen üzerinde bir noktada kesiflirler. Bu nokta tümsek aynan n odak noktas d r. Tümsek aynada cisim aynan n önünde nereye konulursa konulsun görüntüsü daima sanal, düz ve küçüktür. Görüntü aynan n arkas nda oluflur. Cisim aynaya yaklaflt kça görüntüsü de aynaya yaklafl r ve büyür. 170 F F T tümsek ayna M asal eksen M

13 Çukur Aynalar n Kullan m Alanlar Çukur ayna günlük hayatta pek çok yerde kullan l r. Örne in bütün araba farlar ve el fenerlerinde çukur ayna kullan l r. Bunlar n içinde ampul odak noktas nda bulundu u için ampulden ç kan fl nlar birbirine paralel olarak çok uzaklara kadar gidebilir. Teleskoplarda da çukur aynalar uzaydan gelen fl nlar toplamak için kullan l r. Makyaj veya trafl aynas olarak kullan lan aynalar da asl nda odak noktas 1 veya 2 cm olan çukur aynalard r. Aynaya çok yak ndan bak ld nda, aynadaki görüntünün büyük oldu u görülür. Asl nda çanak televizyon antenleri de bir çeflit çukur aynad r. Diflçi aynas da bir çukur aynad r. Baz ülkelerde çok büyük alanlara konulan dev çukur aynalarla Günefl ten gelen fl nlar bir noktada toplan r. Bu noktada çok büyük s cakl k elde edlir. Odak noktas su üzerinde oluflturularak fl nlar bu noktada toplan rsa su buharlaflt r larak elektrik enerjisi elde edilir. diflçi aynas Tümsek Aynalar n Kullan m Alanlar Tümsek aynalarda cismin görüntüsü her zaman küçük ve düz oldu undan de iflik alanlarda kullan l r. Arabalar n dikiz aynalar tümsek aynad r. Tümsek aynan n görüfl alan çok genifltir. tümsek ayna Büyük al flverifl merkezlerinde, köflelere konan tümsek aynalarla ma aza içinde al fl verifl yapanlar gözlenir. Baz kavflaklarda tümsek aynalar, yollarda araba geçip geçmedi ini gözlemeye yarar. ÖREK çocuk Bir çukur aynadan 10 m uzakl ktaki çocu un görüntüsü flekildeki gibi ayn 10 m uzakl kta olufluyor. Çocuk aynaya do ru 6 m yürüdükten sonra durdu una göre, aynada oluflan görüntüsü görüntüsünün özellikleri nelerdir? Çözüm Çocu un, görüntüsünün aynadan kendisiyle ayn uzakl kta oluflabilmesi için çocuk, çukur aynan n merkezinde olmal d r. Çukur aynan n merkez uzakl 10 m dir. M F 4 m F 10 Dolay s yla odak uzakl = 5 m 2 olur. Aynaya do ru 6 metre ilerleyen çocu un aynaya uzakl 4 m olur. Çocuk odak ile ayna aras ndad r. Çoçu un aynadaki görüntüsü sanal, düz, çocuktan büyük ve aynan n arkas ndad r. 171

14 ÖREK Tümsek aynan n önünde duran mumun yeri sabittir. Bu durumda tümsek ayna muma do ru yaklaflt r l rsa, mumun aynadaki görüntüsü nas l de iflir? Çözüm: Mumun ilk bulundu u konumda ayna üzerinde oluflan görüntüsünü çizelim. Oluflan görüntü sanal, düz ve küçüktür. Ayna muma yaklaflt r ld nda mumun görüntüsü flekildeki gibi oluflur. F Sanal görüntünün büyüdü ü ve tümsek aynaya yaklaflt görülür. F 3. SES LE MADDE KARfiILAfiMASI Sesin Meydana Gelifli Ses bir k sm n zevkle dinledi imiz, bir k sm ndan da rahats z oldu umuz, yaflam m z için vazgeçilmez bir haberleflme arac d r. Titreflen cisimler ses meydana getirir. Davulun zar na tokma ile vuruldu unda zardaki titreflimler sesi meydana getirirler. Haval çalg larda ise havan n kendisi titrefltirilerek ses elde edilir. Suyun içinde çan çalmak ya da tafllar birbirine vurmak da ses duymam za neden olur. Öyleyse kat, s v ve gazlar titreflebilir. nsan sesi de g rtlaktaki ses tellerinin akci erlerden gelen hava taraf ndan titrefltirilmesi ile oluflur. Ses üretilirken enerji harcan r, ses dalgalar halinde yay l r. Ses dalgalar geçtikleri yerde bulunan uygun cisimleri titrefltirilebilir ve onlara enerji aktarabilir. Sesin Yay lmas ve H z Ses dalgalar halinde kaynaktan çevreye do ru yay l r. Sesin yay labilmesi için mutlaka bir ortam gereklidir. Ses dalgalar bofllukta yay lmaz. Sesi ileten ortam kat, s v ya da gaz olabilir. Hava ortam ses dalgalar n n yay labildi i bir ortamd r. Sesin havadaki h z 20 C civar nda 340 metre/saniye dir. fiekildeki fanusun içine zil ve lamban n ba l oldu u bir devre kuruluyor ve fanusun içindeki hava boflalt l yor. Anahtar kapat ld - nda zilin sesi duyulmaz, fakat lamban n yand görülür. Bu deney, sesin bofllukta yay lmad n, fakat fl n bofllukta yay ld n göstermektedir. Ifl k saniyede km yol al r. Sesin h z bu h za göre çok küçük bir de- erdir. Bu nedenle flimflek çakt ktan yani fl gördükten bir süre sonra gök görültüsü gelir. Örne in ya murlu bir havada gök gürültüsü duyulmadan 5 saniye önce fl görülmüflse yaklafl k 340 x 5 = 1700 metre ilerde flimflek çakm flt r diye hesaplanabilir. zil lamba hava boflaltma tulumbas + anahtar 172

15 Havada sesin h z havan n s cakl ndan da etkilenir. Hava s cakl 0 C iken sesin yay lma h z saniyede 330 metre, 20 C iken sesin yay lma h z 343 metre, 100 C iken sesin yay lma h z saniyede 390 metre olarak belirlenmifltir. Sesin h z sadece yay ld ortam n cinsine ve fiziksel flartlara ba l olarak de iflir. Örne in, bas nç ve s cakl k de iflince hava da sesin yay lmas de iflecektir. Sesin yay lma h z kat larda en fazlad r. S v larda kat lardan daha yavaflt r. Ses en yavafl gazlarda ilerler. Çünkü kat molekülleri birbirine daha yak n gaz molekülleri ise birbirinden çok uzakta bulunurlar. Sesin sudaki h z 1500 m/s, çelik çubukdaki h z 6000 m/s dir. Ses Madde ile Karfl lafl nca e Olur? 1. Sesin Yans mas Ses dalgalar bir engele çarp nca yans r. Sesin yans mas fl n yans mas ile benzeflir. Bir baflka odada bulunan bir televizyonun sesi bulundu umuz odadan duyuluyorsa bu yans malar sonucunda gerçekleflir. Bu duyulmada seslerin duvardan geçerek gelmesinin etkisi çok zay ft r. Sesin yans mas ile denizlerin derinlikleri petrol rezervleri tespit edilebilir. Yarasa ve balina gibi hayvanlar kendi ürettikleri seslerin yans malar n Efendiiiim!!... alarak avlar n n yerlerini veya önlerindeki engelleri belirleyebilirler. Radarlar da araçlar n yerlerini ve h zlar n yans ma yolu ile belirlerler. Alicaaaaan! Yank Olay Ses dalgalar yay l rken bir engele çarp p geri dönebilir. Bu olaya yank denir. Düz ve sert yüzeyler sesde yank kalitesini art r r. Hava s cakl 20 C civar nda iken yank n n netleflmesi için en k sa mesafe 17 metre olarak belirlenmifltir. Ses 17 metre yolu gidip dönece i için 34 metre yola karfl l k gelir ve 0,1 saniye gibi bir zaman fark oluflur. Böylece yank kulakta tam hissedilebilir. Yank en iyi büyük duvarlarda ve derin vadilerde vadilerde hissedilir. Birkaç defa yans yarak kula a birkaç defa gelebilir. Sesin Soru urulmas Cami, tiyatro, sinema, konferans salonu gibi yerlerde sesin en az yank ve en çok netlikle dinleyici kitlelere ulaflt r lmas büyük önem tafl r. Bir odan n akusti i, düzensiz yank lardan dolay güzel bir sesi, bir konuflmay bozarak sinir bozucu yapabilir. Ses yükselticiler, hoparlörler veya sesle ilgili herhangi bir sistemden çok fleyler beklenirken sonuç hayal k r kl olabilmektedir. flte burada as l problemin oda akusti i oldu u ortaya ç kmaktad r. 173

16 Bofl bir odada konufluldu u veya yüründü ü zaman ayak sesleri ve konuflma sesi da lmadan geri döner. Yank ya yol açan böyle bir oda, bir müze salonu canl oda olarak; eflyan n ve yap m malzemesinin yank y en aza indirecek flekilde düzenlendi i bir oda ise ölü oda olarak isimlendirilir. Yank s z salon lar, özel maddelerle yap lm fl ve döflenmifl ölü odalard r. Tamamen ses emici maddelerden yap lm fl bu salonlarda her türlü sesli cihaz n, mesela hoporlör, mikrofon gibi aletlerin kalite denemeleri yap l r. Bir sesin iflitilmesi ile bu sesin yans mas ndan do an yank n n duyulmas aras nda geçen zaman yank zaman d r. Bu terim akustik mühendislerince, verilen kapal bir salonun akustik özelliklerini hesaplamada kullan l r. Bu zaman, bir ses dalgas n n de erinin bir milyonda birine düflmesi için gereken zamand r. Bir ses kay t stüdyosunda kaydedilen ses için yank zaman hayati önem tafl r. Sesin ön planda oldu u tiyatro, konferans salonu gibi yerlerde yank zaman n n düflük tutulmas istenir. Buralarda yank zaman bir saniyenin alt nda olmal d r. Ses kay t stüdyolar nda yank zaman bir saniyenin çok alt ndad r. Yukar daki çizimde ses dalgalar salonun her taraf na kusurlu olarak da lmakta iken alt çizimde ses dalgalar salonun her taraf ndan duyulabilecek flekilde da lmaktad r. 174

17 ALIfiTIRMA Düz aynaya gelen fl k fl n n aynayla yapt aç yans yan fl n normalle yapt aç n n yar s kadar ise yans yan fl n ile gelen fl n aras ndaki aç kaç derecedir? ALIfiTIRMA Kutucuklar n alt nda yer alan sorular, kutucuk numaralar n kullanarak yan tlay n z. a) çinde yans ma ve yans ma kurallar ile ilgili kavramlar yaz l kutucuklar n numaralar :... b) çinde ayna çeflitleri ile ilgili sözcükler yaz l kutucuklar n numaralar :... c) çinde fl kla karfl laflan maddelerin özellikleri yaz l kutucuklar n numaralar :... ALIfiTIRMA Kutucuklar n alt nda yer alan sorular, kutucuk numaralar n kullanarak yan tlay n z. a) Hangi kutucuklarda sesin yay labildi i ortamlar yaz l d r?... b) Hangi kutucuklarda sesin yay lamad ortamlar yaz l d r?... c) Hangi kutucuklarda sesin yay lmas ile ilgili kavramlar yaz l d r?... ç) Hangi kutucuklarda sesin yans mas ndan yararlanan ayg t ve hayvan adlar yaz l d r?

F Z K OPT K. Kavram Dersaneleri 6. Çözüm: ÖRNEK 1 : Karanl k bir ortamda, küresel bir X fl k kayna n n önüne flekil I deki gibi Y topu konulmufltur.

F Z K OPT K. Kavram Dersaneleri 6. Çözüm: ÖRNEK 1 : Karanl k bir ortamda, küresel bir X fl k kayna n n önüne flekil I deki gibi Y topu konulmufltur. F Z OT ÖRNE 1 : fiekil I L M aranl k bir ortamda, küresel bir fl k kayna n n önüne flekil I deki gibi topu konulmufltur fiekil II Ifl kl bölge fiekil III ayna a, L, M noktalar n n birinden bak ld nda,

Detaylı

Iþýk. Iþýðýn Farklý Maddelerle Etkileþimi

Iþýk. Iþýðýn Farklý Maddelerle Etkileþimi 319 Iþýk Iþýðýn arklý addelerle Etkileþimi Iþýk, etrafýmýzdaki cisimleri görmemizi saðlayan ve boþlukta yayýlabilen bir enerji þeklidir. Týptan sanayiye, sanayiden uzay teknolojisine kadar her alanda kullanýlarak

Detaylı

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 :

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 : CO RAFYA DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 : K rk nc paralel üzerindeki bir noktan n hangi yar mkürede yer ald afla dakilerin hangisine bak larak saptanamaz? A) Gece-gündüz süresinin

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

OPTİK. Işık Nedir? Işık Kaynakları

OPTİK. Işık Nedir? Işık Kaynakları OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

TEST - 1 RENKLER. Beyaz cisimler üzerlerine düflen fl aynen yans t r. Böylece tüm cisimler ayd nlat ld fl n renginde görülür.

TEST - 1 RENKLER. Beyaz cisimler üzerlerine düflen fl aynen yans t r. Böylece tüm cisimler ayd nlat ld fl n renginde görülür. REER TEST - 1 1. 4. fiekil- fiekil- fiekil- Beyaz ler üzerlerine üflen fl aynen yans t r. Böylece tüm ler ay nlat l fl n rengine fl k 1444442444443 turuncu mor göz magenta 2. avi X Z agenta ve renkli fl

Detaylı

GEOMETR K fiek LLER. Bunlar biliyor musunuz? Yüzey: Bir varl n d fl ve genifl bölümleri. yüzey. Düz: Yüzeyinde girinti, ç k nt olmayan.

GEOMETR K fiek LLER. Bunlar biliyor musunuz? Yüzey: Bir varl n d fl ve genifl bölümleri. yüzey. Düz: Yüzeyinde girinti, ç k nt olmayan. GEOMETR K fiek LLER Bunlar biliyor musunuz? Yüzey: Bir varl n d fl ve genifl bölümleri. yüzey yüzey Düz: Yüzeyinde girinti, ç k nt olmayan. yüzey Küre: Tek yüzeyli cisim. Küp: Birbirine eflit alt yüzeyi

Detaylı

Küresel Aynalar. Yansıtıcı yüzeyi küre kapağı şeklinde olan aynalara küresel ayna denir.

Küresel Aynalar. Yansıtıcı yüzeyi küre kapağı şeklinde olan aynalara küresel ayna denir. Küresel Aynalar Yansıtıcı yüzeyi küre kapağı şeklinde olan aynalara küresel ayna denir. r F F Çukur ayna Tümsek ayna Kürenin merkezi aynanın merkezidir. f r 2 erkezden geçip aynayı simetrik iki eşit parçaya

Detaylı

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve uzayi kesfet 13/2/6 19:35 Page 34 Uzay Keflfediyoruz n yaln zca biri! de in is kc gö da y sa evrendeki sonsuz Dünya bizi eviiz ve ister isiniz? ak n ta z r la flu renek, ko Evrendeki adresiizi ö Her Yer

Detaylı

5. Kesiflen iki ayna. α = 180 2α 3α = 180 α = 60 o olur. ESEN YAYINLARI G 1. ve G 2

5. Kesiflen iki ayna. α = 180 2α 3α = 180 α = 60 o olur. ESEN YAYINLARI G 1. ve G 2 DÜZE AAA TEST -. flnnn aynasndan kendi üzerinden geri dönebilmesi için flnn aynasna dik gelmesi B gerekir. 40 40 ABC üçgeninden, + 40 + 90 = 80 + 30 = 80 = 50 o bulunur. A C CEVA E 5. esiflen iki ayna

Detaylı

TEST 10. Afla daki noktal yerlere uygun sözcükleri bularak cümleyi tamamlay n z. 1. Dünya n n flekli...

TEST 10. Afla daki noktal yerlere uygun sözcükleri bularak cümleyi tamamlay n z. 1. Dünya n n flekli... TEST 10 Tamamlama Afla daki noktal yerlere uygun sözcükleri bularak cümleyi tamamlay n z. 1. Dünya n n flekli... 2.... Dünya ya s ve fl k verir. 3. Uzayda insan n yaflad bilinen tek gök cismi... d r. 4.

Detaylı

Işık ve Aynalar 1- Yansıma SORU 2- Yansıma Kanunları Yansıma kanunları; NOT: 3- Yansıma Çeşitleri a) Düzgün Yansıma

Işık ve Aynalar 1- Yansıma SORU 2- Yansıma Kanunları Yansıma kanunları; NOT: 3- Yansıma Çeşitleri a) Düzgün Yansıma Işık ve Aynalar 1- Yansıma Işığın yayılması sırasında ışık kaynağından çıkan ve ışığın yolunu belirleyen en ince ışık demetine ışık ışını denir. Işık kaynağından çıkan veya parlak bir yüzeyden yansıyan

Detaylı

1- Düz ( düzlem ) Ayna

1- Düz ( düzlem ) Ayna AYNALAR VE KULLANIM ALANLARI Düz aynada ışık ışınları düzgün olarak yansımaya uğrar. Bunun sonucunda düz ayna çok parlak görünür ve düz aynada cisimlerin çok net görüntüsü oluşur. Düz ayna önünde duran

Detaylı

Basit Elektrik Devresi FEN VE TEKNOLOJ

Basit Elektrik Devresi FEN VE TEKNOLOJ Basit Elektrik Devresi FEN VE TEKNOLOJ Temel Kaynak 5 Yaflam m zdaki Elektrik BAS T ELEKTR K DEVRES Devrede Ampullerin n Nas l De ifltirebiliriz? Basit bir elektrik devresinde pil ampul anahtar ba lant

Detaylı

TEST Lambalar özdefl oldu- 6. K ve L anahtarlar LAMBALAR. ε ε ε. K anahtar aç k iken lambalar n uçlar aras ndaki gerilimler:

TEST Lambalar özdefl oldu- 6. K ve L anahtarlar LAMBALAR. ε ε ε. K anahtar aç k iken lambalar n uçlar aras ndaki gerilimler: AAA ES -. 4. anahtar aç k iken lambalar n uçlar aras ndaki gerilimler: anahtar kapal iken lambalar n uçlar aras ndaki gerilimler: 0 Sö ner Artar De fl i mez I II aln z anahtar kapat l rsa ve lambalar söner.

Detaylı

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI LKTRO K DVR LMALARI MODL SORU 1 DK SORULARI ÇÖZÜMLR MODL SORU 2 DK SORULARI ÇÖZÜMLR 1. Diyot kare dalgan n negatif parças n geçirmeyece inden ç k fl gerilimi; 1. fiekildeki K transistörü ; L transistörü

Detaylı

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + =

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + = ZARLARLA OYNAYALIM Zar kullanarak toplama ve ç karma ifllemleri yapabiliriz. Zarda karfl l kl iki yüzdeki say lar n toplam daima 7 dir. Zarda 2 gözüküyorsa karfl s ndaki yüzeyin 7 2 = 5 oldu unu bulabilirsiniz.

Detaylı

Koninin Düzlemlerle Kesiflimi Selçuk Demir* / sdemir@bilgi.edu.tr

Koninin Düzlemlerle Kesiflimi Selçuk Demir* / sdemir@bilgi.edu.tr apak onusu: oncelet Teoremleri oni. Uzayda birbirini 0 < < 90 derecede kesen iki de iflik a ve do rusu alal m. Do rulardan birini di erinin etraf nda, diyelim a y nin etraf nda oluflturduklar aç s n bozmadan

Detaylı

1. Yukar daki çubuk makarna afla dakilerden hangisinin modelidir? Yukar daki rakamlardan kaç tanesinde dikey do ru modeli vard r?

1. Yukar daki çubuk makarna afla dakilerden hangisinin modelidir? Yukar daki rakamlardan kaç tanesinde dikey do ru modeli vard r? Ad : Soyad : S n f : Nu. : Okulu : 1. Yukar daki çubuk makarna afla dakilerden hangisinin modelidir? Do ru Düzlem Nokta 5. MATEMAT K TEST 19 Ifl n Do ru Do ru parças 2. Afla daki hangi do runun çizgi modeli

Detaylı

Işığın izlediği yol : Işık bir doğru boyunca km/saniye lik bir hızla yol alır.

Işığın izlediği yol : Işık bir doğru boyunca km/saniye lik bir hızla yol alır. IŞIK VE SES Işık ve ışık kaynakları : Çevreyi görmemizi sağlayan enerji kaynağına ışık denir. Göze gelen ışık ya bir cisim tarafından oluşturuluyordur ya da bir cisim tarafından yansıtılıyordur. Göze gelen

Detaylı

Saymak San ld Kadar Kolay De ildir

Saymak San ld Kadar Kolay De ildir Saymak San ld Kadar Kolay De ildir B ir matematikçinin bir zamanlar dedi i gibi, saymas n bilenler ve bilmeyenler olmak üzere üç tür insan vard r Bakal m siz hangi türdensiniz? Örne in bir odada bulunan

Detaylı

1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M

1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M FİZİK DÖNEM ÖDEVİ OPTİK SORULARI 1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M 2. Üstten görünüşü şekildeki

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR ÇUKUR AYNA. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir.

KÜRESEL AYNALAR ÇUKUR AYNA. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir. KÜRESEL AYNALAR Yansıtıcı yüzeyi küre parçası olan aynalara denir. Küresel aynalar iki şekilde incelenir. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir.eğer

Detaylı

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden F Z A IRI EREZ ÖRNE 1 : I m II 2m ütleleri m, 2m olan eflit bölmeli, düzgün ve türdefl I ve II levhalar flekildeki gibi birbirine tutturularak noktas ndan bir iple as l yor. Bu levhalar afla dakilerden

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: KUVVET ve HAREKET 3. Konu TORK, AÇISAL MOMENTUM ve DENGE ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: KUVVET ve HAREKET 3. Konu TORK, AÇISAL MOMENTUM ve DENGE ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 11. SINIF ONU ANAIMI 2. ÜNİE: UVVE ve HAREE 3. onu OR, AÇISA MOMENUM ve DENGE EİNİ ve ES ÇÖZÜMERİ 2 2. Ünite 3. onu ork, Aç sal Momentum ve Denge A n n Yan tlar 1. Çubuk dengede oldu una göre noktas na

Detaylı

GEOMETR 7 ÜN TE IV KON

GEOMETR 7 ÜN TE IV KON ÜN TE IV KON 1. KON K YÜZEY VE TANIMLAR 2. KON a. Tan m b. Dik Dairesel Koni I. Tan mlar II. Dik Dairesel Koninin Özelikleri III. Dönel Koni c. E ik Dairesel Koni 3. D K DA RESEL KON N N ALANI 4. DA RESEL

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

*Aynanın Tanımı ; Işığın %100 e yakın bir kısmını düzgün olarak yansıtan cilalı yüzeydir. Metal yüzeylerin parlatılması ile ilk ayna elde edilmiştir.

*Aynanın Tanımı ; Işığın %100 e yakın bir kısmını düzgün olarak yansıtan cilalı yüzeydir. Metal yüzeylerin parlatılması ile ilk ayna elde edilmiştir. AYNA ÇEŞİTLERİ *Aynanın Tanımı ; Işığın %100 e yakın bir kısmını düzgün olarak yansıtan cilalı yüzeydir. Metal yüzeylerin parlatılması ile ilk ayna elde edilmiştir. Ayna Çeşitleri Aynalar üç gruba ayrılır

Detaylı

I k Hakk nda. I k bir enerjidir. I k çok h zl d r.

I k Hakk nda. I k bir enerjidir. I k çok h zl d r. I k Hakk nda I k bir enerjidir. 1 2 I k da ses gibi bir enerjidir. Sesten fark, bo lukta da yay l r. Yoksa bir dü ünün; Güne nlar bize nas l ula rd? I k çok h zl d r. I k, bo lukta saniyede yakla k 300.000

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: KUVVET ve HAREKET 7. Konu İŞ ve ENERJİ ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: KUVVET ve HAREKET 7. Konu İŞ ve ENERJİ ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF KONU NLTIMLI. ÜNİTE: KUVVET ve HREKET 7. Konu İŞ ve ENERJİ ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ .. Ünite 7. Konu ( fl ve Enerji) n n Çözümleri E K W s m./4v f s. /4x m.v f s.x f s mv x Cismin K noktas nda

Detaylı

* 20 cm 10 cm. Soru 1: Soru 2:

* 20 cm 10 cm. Soru 1: Soru 2: Soru 1: Noktasal Işık kaynağı Saydam olmayan cisim perde Noktasal ışık kaynağının önüne saydam olmayan cisim konulduğunda perde üzerinde tam gölge oluşmaktadır. Tam gölgenin alanının artması için, I. Perdeyi

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ IŞIĞIN VE SESİN YAYILMASI TESTİ A) 3 B) 4 C) 5 D) 6

5. SINIF FEN BİLİMLERİ IŞIĞIN VE SESİN YAYILMASI TESTİ A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 1- Yukarıdaki ışık kaynaklarından kaç tanesi doğal ışık kaynağıdır? A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 2- I Işık doğrular boyunca yayılır. II Işık ışınları tüm cisimlerden geçer. III Işık boşlukta yayılır. Yukarıdakilerden

Detaylı

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D AZ BASINCI ES - 1 1. Balona etki eden toplam bas nç; aç k ava bas nc - na, yüksekli ine ve un a rl na ba l - d r. Bu büyüklükler kald rma kuvvetini etkiledi inden, gerilme kuvvetini de etkiler. areketli

Detaylı

12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 9. ÖZET 10. DEĞERLENDİRME SORULARI

12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 9. ÖZET 10. DEĞERLENDİRME SORULARI 12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 2. Işık 3. Işık Nasıl Yayılır? 4. Tam Gölge ve Yarı Gölge 5. Güneş Tutulması 6. Ay Tutulması 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 8. Işık Şiddeti

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı

FİZİK IŞIĞIN YANSIMASI VE AYNALAR

FİZİK IŞIĞIN YANSIMASI VE AYNALAR İZİ ŞĞ ASAS VE AAAR Ş Ğ A S A S V E A A A R Cisimleri görmemizi sağlayan, göze gelerek cisimleri algılamamıza yarayan enerjiye ışık denir. endiliğinden ışık üreten sistemlere ışık kaynağı denir. sı yoluyla

Detaylı

Bu dedi im yaln zca 0,9 say s için de il, 0 la 1 aras ndaki herhangi bir say için geçerlidir:

Bu dedi im yaln zca 0,9 say s için de il, 0 la 1 aras ndaki herhangi bir say için geçerlidir: Yak nsamak B u yaz da, ilerde s k s k kullanaca m z bir olguyu tan mlayaca z ve matemati in en önemli kavramlar ndan birine (limit kavram na) de inece iz. Asl nda okur anlataca m kavram sezgisel olarak

Detaylı

ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ

ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ ATOMLARDAN KUARKLARA ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ 1. Parçac klar spinlerine göre Fermiyonlar ve Bozonlar olmak üzere iki gruba ayr l r. a) Fermiyonlar: Spin kuantum say lar 1/2, 3/2, 5/2... gibi olan parçac

Detaylı

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler,

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Bu araştırmada Fen Bilgisi sorularını anlama düzeyinizi belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için hazırlanmış bu testte SBS de sorulmuş bazı sorular

Detaylı

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi.

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. KES RLER Bunlar biliyor musunuz? Bütün: Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. Yar m: Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Kesir: Bir bütünün bölündü ü eflit parçalar n birini veya

Detaylı

YAZIN SICAĞINDAN KIŞIN SOĞUĞUNDAN BIKTINIZ MI? ZEYNEP DENİZ SEVİNÇ GEDİK ÖZGE ÖZDEMİR

YAZIN SICAĞINDAN KIŞIN SOĞUĞUNDAN BIKTINIZ MI? ZEYNEP DENİZ SEVİNÇ GEDİK ÖZGE ÖZDEMİR YAZIN SICAĞINDAN KIŞIN SOĞUĞUNDAN BIKTINIZ MI? ZEYNEP DENİZ SEVİNÇ GEDİK ÖZGE ÖZDEMİR Modülün ilgili olduğu ÖĞRENME ALANI: FİZİKSEL OLAYLAR SINIF: 7. SINIF ÜNİTE: IŞIK KONU: IŞIĞIN SOĞURULMASI KAZANIMLAR:

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

Fizik ve Ölçme. Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır

Fizik ve Ölçme. Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır Fizik ve Ölçme Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır Fizik kanunları temel büyüklükler(nicelikler) cinsinden ifade edilir. Mekanikte üç temel büyüklük vardır; bunlar uzunluk(l), zaman(t)

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJ. A. Ifl k. B. Ses

FEN VE TEKNOLOJ. A. Ifl k. B. Ses FEN VE TEKNOLOJ A. Ifl k B. Ses Temel Kaynak 5 Ifl k ve Ses A. IfiIK Ifl k ve Ifl k Kaynaklar Çevremizdeki varl klar görebilmek için fl a ihtiyaç duyar z. Gündüz etraf m z görmemizi sa layan fl k Günefl

Detaylı

S cakl k de iflimi ( C) 5. Aç k bir kapta s t lan tuzlu suyun kaynama s cakl : ESEN YAYINLARI. Tson = + + CEVAP C. 7. Buz s n rken: Q 1 T X ( X)

S cakl k de iflimi ( C) 5. Aç k bir kapta s t lan tuzlu suyun kaynama s cakl : ESEN YAYINLARI. Tson = + + CEVAP C. 7. Buz s n rken: Q 1 T X ( X) ISI VE SICAI ES - 1 1. adde ütle (g) Verilen s (cal) S cakl k de iflimi 4. adde Erime aynama 2m 3 4 6 3m 2 2 1 12 4m 4 2 8 m.c. c m. 3 c 2m 2 c 3m. 2 3m 4 c 4m. 3m Buna göre, ile ayn olailir, farkl d r.

Detaylı

DE fi M. Do ada her fley de iflime u rar. A açlar de iflir. Hayvanlar de iflir. Eflyalar de iflir.

DE fi M. Do ada her fley de iflime u rar. A açlar de iflir. Hayvanlar de iflir. Eflyalar de iflir. Dün, Bugün, Yar n ZAMAN GEÇ YOR Zaman Dilimleri nsanlar yaflad klar zaman üçe ay rm fllar. 1. Geçmifl zaman dün 2. fiimdiki zaman bugün 3. Gelecek zaman yar n Zaman dilimlerinden geçmifli hat rlar z. fiimdiki

Detaylı

Ses. Ses Nasýl Yayýlýr? Ses, maddesel ortamlarda dalgalar hâlinde yayýlan madde moleküllerinin titreþimi ile oluþan bir enerji þeklidir.

Ses. Ses Nasýl Yayýlýr? Ses, maddesel ortamlarda dalgalar hâlinde yayýlan madde moleküllerinin titreþimi ile oluþan bir enerji þeklidir. Ses Ses Nasýl Yayýlýr? Ses, maddesel ortamlarda dalgalar hâlinde yayýlan madde moleküllerinin titreþimi ile oluþan bir enerji þeklidir. Ses, bir madde ile karþýlaþtýðýnda yansýyabilir, iletilebilir ya

Detaylı

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda

Detaylı

1. KONU. Geometrik Cisimler ve Şekiller. 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz.

1. KONU. Geometrik Cisimler ve Şekiller. 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz. 1. KONU Adı - Soyadı:... Numarası:.. Sınıfı:. Ön Çalışma 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz. SALÇA + 11 2. Afla daki nesnelerden koni, prizma ve küreye

Detaylı

DÜZLEM AYNALAR BÖLÜM 25

DÜZLEM AYNALAR BÖLÜM 25 DÜZE AAAR BÖÜ 5 DE SRU 1 DE SRUAR ÇÖZÜER 4 1 A B C D E F ışık ışını B noktasından geçer ışık ışını E noktasından geçer 5 ESE AAR ışını ve düzlem aynalarında yansıdığında, n = 3 ve n = 1 olur Bu durumda

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

Küresel Aynalar Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri

Küresel Aynalar Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri üresel Aynalar estlerinin Çözümleri 1 est 1 in Çözümleri. v 1,5 1. A B A B B A ışınının ʹ olarak yansıyabilmesi için ların odak noktaları çakışık olmalıdır. Aynalar arasındaki uzaklık şekilde gösterildiği

Detaylı

MADDE VE IŞIK saydam maddeler yarı saydam maddeler saydam olmayan

MADDE VE IŞIK saydam maddeler yarı saydam maddeler saydam olmayan IŞIK Görme olayı ışıkla gerçekleşir. Cisme gelen ışık, cisimden yansıyarak göze gelirse cisim görünür. Ama bu cisim bir ışık kaynağı ise, hangi ortamda olursa olsun, çevresine ışık verdiğinden karanlıkta

Detaylı

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER 31 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; Karbon hidratlar n genel yap lar n, adland

Detaylı

IfiIK VE GÖLGE. a) Benzerlikten, r K = 3 2 r olur. 6d Tam gölgenin alan 108 cm 2 oldu undan, 4d = r K

IfiIK VE GÖLGE. a) Benzerlikten, r K = 3 2 r olur. 6d Tam gölgenin alan 108 cm 2 oldu undan, 4d = r K IfiI VE GÖGE MODE SORU DE SORUARIN ÇÖZÜMER. P R. cm a) Benzelikten, cm cm a) Cismin çap cm ise ya çap cm i. Benzelikten tam nin ya çap, (+) (8++) 4 cm olu. b) Benzelikten ya nin ya çap, 8+ 0 5 cm olu.

Detaylı

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km .2 Uzunluklar Ölçme Kilometre 1. Grafik: Servis Arac n n Ald Yollar 1. Yandaki grafik, okul servis arac n n bir hafta boyunca ald yolu (km) göstermektedir. Grafi e göre afla daki sorular cevaplay n z.

Detaylı

YILDIZLAR NASIL OLUŞUR?

YILDIZLAR NASIL OLUŞUR? Zeki Aslan YILDIZLAR NASIL OLUŞUR? Yıldız nedir sorusunu insanlık yüz binlerce belki de milyonlarca yıldır soruyordu? Fakat yıldızların fiziksel doğası ve yaşam çevrimleri ancak 1900 lü yıllardan sonra

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

ETK NL KLER DALGALAR. Yüzey dalgalar n n en h zl s. Love dalgas S dalgas En yavafl ilerleyen deprem dalgas. Kay tlara ulaflan ilk deprem dalgas

ETK NL KLER DALGALAR. Yüzey dalgalar n n en h zl s. Love dalgas S dalgas En yavafl ilerleyen deprem dalgas. Kay tlara ulaflan ilk deprem dalgas Dalgalar DALGALAR EK NL KLER Etkinlikler 1 in çözümü a b Zorlamal titreflim Serbest titreflim d Zorlamal titreflim e Serbest titreflim Zorlamal titreflim Etkinlikler nin çözümü Yüzey dalgalar n n en h zl s

Detaylı

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K 50 EETR E EETRO ODSTÖRER ODE SORU DE SORURI ÇÖZÜER. ε. ba nt - s na göre, ε azal nan konan- satörün s as azal r. I. yarg o ruur. + onansatör üretece ba l iken, levhalar aras naki potansiyel fark e iflmez.

Detaylı

Afin ve zdüflümsel Düzlemler

Afin ve zdüflümsel Düzlemler Kapak Konusu: Geometrik Kombinatorik Afin ve zdüflümsel Düzlemler Selda Küçükçifçi* / skucukcifci@ku.edu.tr Oluflum Geometrisi. Do ru dendi inde akl m za dümdüz ve dosdo ru do rular gelir. flte birkaç

Detaylı

1. Afla daki flekillerin boyal k s mlar n bütün, yar m ve çeyrek olarak belirtiniz.

1. Afla daki flekillerin boyal k s mlar n bütün, yar m ve çeyrek olarak belirtiniz. Ad : Soyad : S n f : 2. SINIF Nu. : Kesirler 53 Uygulamal Etkinlik 1. Afla daki flekillerin boyal k s mlar n bütün, yar m ve çeyrek olarak belirtiniz. 4. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 4. ÜNİTE: OPTİK 3. Konu KÜRESEL AYNALAR ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 4. ÜNİTE: OPTİK 3. Konu KÜRESEL AYNALAR ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. SINI ONU ANLATILI. ÜNİTE: OPTİ. onu ÜRESEL ANALAR ETİNLİ ve TEST ÇÖÜLERİ Ünite Optik. Ünite. onu (üresel Aynalar) A nın Çözümleri 1. Çukur aynada deki bir cismin görüntüsü yine dedir. Buna göre, C

Detaylı

6. ÜN TE MADDE VE ISI 1. MADDEN N TANEC KL YAPISI VE ISI 2. ISI NASIL YAYILIR? 3. ISI YALITIMININ TEKNOLOJ K ÖNEM

6. ÜN TE MADDE VE ISI 1. MADDEN N TANEC KL YAPISI VE ISI 2. ISI NASIL YAYILIR? 3. ISI YALITIMININ TEKNOLOJ K ÖNEM 6. ÜN TE 6. MADDE VE ISI 1. MADDEN N TANEC KL YAPISI VE ISI 2. ISI NASIL YAYILIR? 3. ISI YALITIMININ TEKNOLOJ K ÖNEM 1. MADDEN N TANEC KL YAPISI VE ISI Bir madde kat, s v ve gaz olmak üzere üç hâlde bulunabilir.

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı

2. ÜN TE KUVVET VE HAREKET 1. HIZ NED R? NASIL HESAPLANIR? 2. KUVVET NASIL ÖLÇÜLÜR? NASIL GÖSTER L R? 3. B RDEN FAZLA KUVVET N ETK S

2. ÜN TE KUVVET VE HAREKET 1. HIZ NED R? NASIL HESAPLANIR? 2. KUVVET NASIL ÖLÇÜLÜR? NASIL GÖSTER L R? 3. B RDEN FAZLA KUVVET N ETK S . ÜN TE. KUVVET VE HAREKET 1. HIZ NED R? NASIL HESAPLANIR?. KUVVET NASIL ÖLÇÜLÜR? NASIL GÖSTER L R? 3. B RDEN FAZLA KUVVET N ETK S 4. TÜM VARLIKLARI HER ZAMAN ETK LEYEN KUVVET Bir cismin bulundu u noktaya

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA

1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA 1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA Işığın Yayılması Bir ışık kaynağından çıkarak doğrular boyunca yayılan ince ışık demetine ışık ışını denir. Işık ışınları doğrusal çizgilerle ifade edilir. Bir ışık kaynağından

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 6. Hafta Oda Akustiği Sesin Oda İçerisinde Yayınımı Akustik olarak sesin odada yayınımı için, sesin dalga boyunun hacmin boyutlarına göre oldukça küçük olması gerekmektedir.

Detaylı

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz -

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - Saymadan Saymak Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - lan say 1 2... n say s na eflittir. Yani, tan m gere i, n! = 1 2... (n-1) n dir. n!, n fortoriyel diye okunur. Örne in,

Detaylı

UZUNLUKLARI ÖLÇEL M. Çubuk yedi birim. Oysa flimdi 5 birim görülüyor. 7-5 = 2 boyanacak. Çubuk kareli kâ tta = 7 görülmektedir.

UZUNLUKLARI ÖLÇEL M. Çubuk yedi birim. Oysa flimdi 5 birim görülüyor. 7-5 = 2 boyanacak. Çubuk kareli kâ tta = 7 görülmektedir. UZUNLUKLARI ÖLÇEL M Burada bir çubuk üzerine ay c n resmi konmufltur. Çubuk kayd r ld kça çubuklar n boyu eksik kal yor. Eksik k sm boyayarak tamamlay n z. Her kareyi bir birim kabul ediniz. 3 Çubuk kareli

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

ÖLÜM 3 DENGE, İR KUVVETİN MOMENTİ 3.1 ir Kuvvetin Momenti elirli bir doğrultu ve şiddete sahip bir kuvvetin, bir cisim üzerine etkisi, kuvvetin etki çizgisine bağlıdır. Şekil.3.1 de F 1 kuvveti cismi sağa

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Bu konuda cevap verilecek sorular?

Bu konuda cevap verilecek sorular? MANYETİK ALAN Bu konuda cevap verilecek sorular? 1. Manyetik alan nedir? 2. Maddeler manyetik özelliklerine göre nasıl sınıflandırılır? 3. Manyetik alanın varlığı nasıl anlaşılır? 4. Mıknatısın manyetik

Detaylı

2. Afla daki çokgenlerden hangisi düzgün. 1. Afla dakilerden hangisi çokgen de ildir? çokgen de ildir? A) B) A) B) C) D) C) D)

2. Afla daki çokgenlerden hangisi düzgün. 1. Afla dakilerden hangisi çokgen de ildir? çokgen de ildir? A) B) A) B) C) D) C) D) Ad : Soyad : S n f : Nu. : Okulu : Çokgenler Dörtgenler MATEMAT K TEST 15 1. Afla dakilerden hangisi çokgen de ildir? 4. Afla daki çokgenlerden hangisi düzgün çokgen de ildir? 2. Afla daki çokgenlerden

Detaylı

FOTOĞRAFÇILIK HAKKINDA KISA NOTLAR

FOTOĞRAFÇILIK HAKKINDA KISA NOTLAR FOTOĞRAFÇILIK HAKKINDA KISA NOTLAR Fotoğraf çekimi esnasında farklı üç temel faktör fotoğrafın oluşumunu sağlar. Bunlar ISO ( ASA- DIN ) / DİYAFRAM -ENSTANTANE ( Shutter Obtüratör Perde ) olarak adlandırılır.

Detaylı

FİZİKÇİ. 2. Kütlesi 1000 kg olan bir araba 20 m/sn hızla gidiyor ve 10 m bir uçurumdan aşağı düşüyor.

FİZİKÇİ. 2. Kütlesi 1000 kg olan bir araba 20 m/sn hızla gidiyor ve 10 m bir uçurumdan aşağı düşüyor. 1. Aşağıdakilerden hangisi Frekans ı tanımlamaktadır? a) Birim zamandaki titreşim sayısıdır ve boyutu sn -1 b) Birim zamandaki hızlanmadır c) Bir saniyedeki tekrarlanmadır d) Hızın zamana oranıdır 6. İki

Detaylı

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16 Seramik in alfabesi 16 Seramik nerelerde kullan l r Konutlar Banyo, tuvalet ve mutfaklar. Islak alanlar dedi imiz bu mekanlar n hem zemininde, hem de duvarlar nda seramik kullan l r. Bu noktada Türkiye

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m. Basit Kesirler

ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m. Basit Kesirler . ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m Basit Kesirler. Afla daki flekillerde boyal k s mlar gösteren kesirleri örnekteki gibi yaz n z. tane............. Afla daki flekillerin belirtilen kesir

Detaylı

IŞIK KAYNAKLARI. Işık kaynakları sıcak ve soğuk olmak üzere ikiye ayrılır.

IŞIK KAYNAKLARI. Işık kaynakları sıcak ve soğuk olmak üzere ikiye ayrılır. IŞIK Görme olayı ışıkla gerçekleşir. Cisme gelen ışık, cisimden yansıyarak göze gelirse cisim görünür. Ama bu cisim bir ışık kaynağı ise, hangi ortamda olursa olsun, çevresine ışık verdiğinden karanlıkta

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 7. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 7. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 7.SINIF FEN SORULARI 1. K(Ebonit) L(Yün) Elektroskop 3. İletkenlerin direnci ile ilgili

Detaylı

YGS Soru Bankas MATEMAT K Temel Kavramlar

YGS Soru Bankas MATEMAT K Temel Kavramlar 9. 7 = 3.3.3, 07 = 3.3.3 007 = 3.3.3, 0007 = 3.3.3,... Yukar daki örüntüye göre, afla daki say lar n hangisi 81'in kat d r? A) 00 007 B) 0 000 007 C) 000 000 007 D) 00 000 000 007 13. Ard fl k 5 pozitif

Detaylı

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z Yoksulun fians Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z sonuca geçelim: Teorem. Yoksulun zengine karfl flans yoktur. Bu çok bilinen teorem i kan tlayabilmek için her fleyden önce önermeyi

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs denir.

Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs denir. MIKNATIS ve ÖZELLĐKLERĐ Magnetik adı verilen demir oksit (Fe 3 O 4 ) bileşiği tabii bir mıknatıs olarak bilinir. Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs denir. Üç

Detaylı

15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1. IQ8Quad. Her ortam için do ru dedektör. IQ8Quad alg lama prensipleri. Yang n alg lama teknolojisi

15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1. IQ8Quad. Her ortam için do ru dedektör. IQ8Quad alg lama prensipleri. Yang n alg lama teknolojisi 15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1 IQ8Quad Her ortam için do ru dedektör IQ8Quad alg lama prensipleri Yang n alg lama teknolojisi 15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page 2 02 03 Do ru seçim Hiçbir yang

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 5 : IŞIK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 5 : IŞIK (MEB) ÖĞRENME ALANI : ĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 5 : IŞIK (MEB) D- MERCEKLER VE KULLANIM ALANLARI (4 SAAT) 1- ler ve Özellikleri 2- Çeşitleri 3- lerin Kullanım Alanları 4- Görme Olayı ve Göz Kusurlarının 5- Yansıma

Detaylı

ALGILAMA - ALGI. Alıcı organların çevredeki enerjinin etkisi altında uyarılmasıyla ortaya çıkan nörofizyolojik süreçler.

ALGILAMA - ALGI. Alıcı organların çevredeki enerjinin etkisi altında uyarılmasıyla ortaya çıkan nörofizyolojik süreçler. ALGILAMA Duyum Algı ALGILAMA - ALGI Duyum Alıcı organların çevredeki enerjinin etkisi altında uyarılmasıyla ortaya çıkan nörofizyolojik süreçler. Algılama Duyu verilerini örgütleyip yorumlayarak çevredeki

Detaylı

A. IfiIK B. SES FEN VE TEKNOLOJ

A. IfiIK B. SES FEN VE TEKNOLOJ A. IfiIK B. SES FEN VE TEKNOLOJ Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses A. IfiIK KARANLIKTA GÖREB L R M Y Z? Ifl k ve Görme Karanl k bir odada etraf m z göremeyiz. Geceleyin sokak lambas yla ayd nlanmam fl yerlerdeki

Detaylı

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir B irçok yaz mda olas l k sorusu sordum. Bu yaz mda soru sormayaca m, sadece olas l n matematiksel tan m n verece im. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 say lar aras

Detaylı

YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ

YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ Gülkız Doğan Araş. Gör., ODTÜ, Havacılık Mühendisliği Bölümü Uçak pilotları inişe geçen uçağın yere değmeden az önce daha fazla alçalmak istemediğine, yoluna öylece devam etmek istediğine

Detaylı

4. ÜNİTE GEOMETRİK ÇİZİMLER

4. ÜNİTE GEOMETRİK ÇİZİMLER 4. ÜNİTE GEOMETRİK ÇİZİMLER KONULAR 1. Geometrik Terimler Doğrular Açılar ve Çeşitleri Üçgenler Dörtgenler Daire Elemanları Geometrik Şekiller 2. Dikmelerin Çizimi Bir Doğruya Üzerindeki Bir Noktadan Dikme

Detaylı

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük Sürekli elastik ve fleklini koruyabilen poliüretan köpükten üretilen yast k özel tasarlanan ergonomik flekliyle omuz ve boyun bölgesinin gevflemesini sa lar. Fermuarl, kolayl

Detaylı

Kavram Dersaneleri 10 ELEKTR K AKIMI ÇÖZÜM 17: ÖRNEK 17:

Kavram Dersaneleri 10 ELEKTR K AKIMI ÇÖZÜM 17: ÖRNEK 17: EET AII ÖNE 7: Özdefl,, lambalar flekildeki gibi ba lanm fllard r. anahtar kapat l nca ve lambalar n n parlakl nas l de iflir? (Üretecin iç direnci önemsenmiyor.) A) De iflmez De iflmez B) Azal r De iflmez

Detaylı