A. IfiIK B. SES FEN VE TEKNOLOJ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "A. IfiIK B. SES FEN VE TEKNOLOJ"

Transkript

1 A. IfiIK B. SES FEN VE TEKNOLOJ

2 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses A. IfiIK KARANLIKTA GÖREB L R M Y Z? Ifl k ve Görme Karanl k bir odada etraf m z göremeyiz. Geceleyin sokak lambas yla ayd nlanmam fl yerlerdeki varl klar da göremeyiz. Karanl k yerlerde varl klar göremeyiz. Çevremizi görebilmemiz için fl k gereklidir. Görme organ m z gözdür. Çevremizdeki birçok olay görerek bilgi ediniriz. Varl klar görebilmemiz için varl klardan gözümüze fl k gelmesi gerekir. Ifl k olmad nda varl klar ayd nlanmad için göremeyiz. En önemli fl k kayna m z Günefl tir. Ifl k, elektrik, s ve ses gibi bir enerji türüdür. Ifl k ayn zamanda tüm evrenin ve dünyan n bir enerji kayna d r. Yeterince fl k olan ortamlarda varl klar rahatl kla görürüz. Ifl k miktar az ise cisimleri görmemiz zorlafl r. Çok fazla fl k gözümüzü rahats z eder, göz sa l m za zarar verir. Do rudan gözümüze gelen güçlü fl k görmemizi zorlaflt r r. Bu nedenle Günefl e ç plak gözle bakmak sak ncal d r. Az veya çok fazla fl k, görme olay n zorlaflt r r. Ifl n Yaflam m zdaki Yeri Ifl k, canl l n temel gereksinimidir. Bitkiler fl k enerjisini kullanarak besin yapar. Oksijen üretebilmek için de günefl fl na ihtiyaç duyarlar. Ifl k, insanlar, hayvanlar, bakteriler için de bir yaflam kayna d r. Geceleyin araba sürmemiz arabalar n farlar ndan ç kan fl k ile mümkün olmaktad r. Denizin fenerinden yay lan fl k gemilerin kayal klara çarpmas n ve karaya oturmas n engeller. Geceleyin ifl yapabilmemiz, kitap okuyabilmemiz, gece ya da gündüz hastalar n ameliyat edilmesi fl k ile mümkün olmaktad r. Yer alt nda çal flan madenciler kafalar na takt klar baretler sayesinde etraflar n görebilirler. 582

3 Ifl k ve Ses FEN VE TEKNOLOJ IfiIK KAYNAKLARI Ifl k yayarak etraf n ayd nlatan her fley fl k kayna d r. Ampul, fener, günefl gibi. Ifl k kaynaklar kendili inden görünür. Di er cisimler fl k kaynaklar ndan gelen fl yans tt klar için görünür. Ifl k kaynaklar n n baz lar do al, baz lar yapayd r. Mum bir fl k kayna d r. Do al Ifl k Kaynaklar Kendili inden fl k yayar. Günefl Y ld zlar Yapay Ifl k Kaynaklar nsanlar taraf ndan fl k üretmek için yap lm flt r. Ampul Gaz lambas Atefl böce i Mum Fener Baz mantar ve bal klar da fl k yayar. Bilgisayar ya da TV ekran Enerjisi çok olan fl k kaynaklar daha çok fl k yayar. Hangi Ifl k Kaynaklar Etraf na Is Verir? Günefl, gaz lambas ve baz ampuller fl k ile birlikte etrafa s da verir. Atefl böce i, floresan lamba, derinliklerde yaflayan bal klar fl k yayarken s vermez. Ay ve di er gezegenler kendileri fl k yaymad için fl k kayna de ildir. Günefl ten ald klar fl yans tt klar için parlak görünürler. Bulutsuz bir gecede Mars ve Venüs gezegenlerini görebiliriz. Gezegenlerin fl ay fl gibi sabittir. Y ld zlar n fl ise titreflir. 583

4 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses Kendini Ayd nlatan Cisimler Trafik levhalar gibi fl k yaymad klar hâlde gece yay yormufl gibi görünen cisimlere kendini ayd nlatan cisimler denir. Trafik levhalar n n bu özelli i kapland klar özel maddeden kaynaklanmaktad r. Baz fosforlu cisimler de kendini ayd nlatan cisimlerdir. Geceleyin bisiklete binmek zorunda kald m zda aç k renkli giysiler giymek, kendini ayd nlatan cisimler tafl mak di er araçlar taraf ndan fark edilmemizi sa lar. Bisikletlerin baz bölümlerine kendini ayd nlatan bantlar yap flt r l r. Kendini ayd nlatan cisimler hiç fl k almayan ortamda görünmez, fl k ald klar nda parlak görünür. GEÇM fiten GÜNÜMÜZE AYDINLATMA Ayd nlatma Teknolojisindeki Geliflmeler lk insanlar geceleri ay fl oldu unda, ay fl ndan faydalanarak etraf görebiliyorlard. lk önce odun atefli ayd nlatmada kullan ld. Meflale ve ya lambalar n n (kandil) kullan lmas yla fl k kayna gelifltirme süreci bafllam fl oldu. çine ince uzun fitil yerlefltirilmifl balmumundan yap lan mumlar uzun y llar ayd nlatmada kullan ld. Evlerin ayd nlat lmas nda gaz lambalar kullan lmaya baflland. Karbon flamanl (ampulün içindeki ince tel) ampul gelifltirildi. Thomas Edison ampulü icat etti. Lambalarda balina ya kullan lmaya baflland. Sokaklar n ayd nlat lmas nda gaz lambalar kullan ld. Floresan lamba icat edildi. Halojen lambalar gelifltirildi. Ampul bulunmadan önce kullan lan mum, gaz lambas gibi ayd nlatma araçlar etraf yeterince ayd nlatam yordu. Ampulün kullan lmas ile geceleyin daha iyi ayd nlatma sa land. 584

5 Ifl k ve Ses FEN VE TEKNOLOJ Ampul Nas l Ifl k Yayar? Ampulün içinde ince bir tel vard r. Ampulü yakmak için dü meye bast m zda telden elektrik geçer. Tel, elektrik sobas ndaki teller gibi s n r ve fl k yayar. Bu nedenle ampuller, elektrik enerjisinin büyük bir k sm n s ya dönüfltürür. Enerji kaynaklar n n bilinçli kullan lmas ve enerjide tasarruf yapmak için insanlar floresan lambalar gelifltirdiler. Floresan lambalar daha ileri teknoloji ile üretilmektedir. Bunlar enerjinin büyük bir k sm n s ya de il fl a dönüfltürür. Pahal olmas na ra men daha uzun ömürlü ve daha verimlidir. Floresan lamban n içindeki gaz, elektrik enerjisinin etkisiyle fl k yayar. Ampul ve floresan lambay karfl laflt ral m. Ampul Ifl kla beraber s da yayar. Çok enerji harcar. Maliyeti düflüktür ancak çok enerji harcad için ekonomik de ildir. Pillerle de çal flabilir. Kolay tak l r. Floresan Lamba Is yaymaz. Az enerji harcar. Enerjinin büyük bir k sm n fl a dönüfltürdü ü için daha ekonomiktir. fiarjl olanlar vard r. YAfiAMIMIZI ETK LEYEN AYDINLATMA Ayd nlatma Teknolojisinin Topluma Kazand rd klar Ayd nlatma teknolojisindeki geliflmeler toplumun yaflam kalitesini yükseltmifltir. Ev, okul, hastane, otoyol, havaalan gibi birçok yer ayd nlatma ürünleriyle ayd nlat l r. Ayd nlatma teknolojisi sayesinde okul ve hastane gibi kurumlar geceleri de hizmet verebilmektedir. Fabrikalar ayd nlatma ile geceleri de üretim yapmaktad r. Araba farlar sayesinde geceleyin de araba kullan lmaktad r. Ayd nlatma teknolojileri kullan larak denizin derinliklerinde araflt rmalar yap labilmektedir. Ayd nlatma teknolojileri karanl n getirdi i bütün s n rlamalar ortadan kald rm flt r. 585

6 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses Ayd nlatman n D fl nda, Ayd nlatma Teknolojileri Baflka Nerelerde Kullan l r? Trafikte araç ve yayalar n kontrollü geçifl yapmalar n sa lar. Yollarda uyar amaçl kullan l r. Do ru Ayd nlatma Nas l Olur? Gözümüze do rudan gelen fl klar, bizi rahats z eder. Ders çal fl rken ya da kitap okurken masa lambas kullanmak göz sa l aç s ndan gereklidir. Lamban n fl önden ve arkadan gelmemelidir. Bulundu umuz ortam n büyüklü üne uygun ampul kullanmal y z. Küçük odalarda gücü az olan ampuller, büyük yerlerde gücü fazla olan ampuller kullanmal y z. Bu durum sa l m z korudu u gibi enerji tasarrufu yapmam z da sa lar. Yüksek binalarda, havaalanlar nda, ambulans, itfaiye ve polis arabalar nda sinyal verme amac yla kullan l r. Küçük oda Büyük oda Otomobillerde dönüflleri haber vermek için sinyal amaçl kullan l r. Bilgisayar, mutfak aletleri gibi elektronik araçlar n çal flt n göstermek amac yla kullan l r. Cadde, sokak ve parklar n ayd nlat lmas nda kullan lan lambalar n üzeri fl gökyüzüne da tmamalar için opak bir madde ile kapat lmal d r. Lambalar do ru yere konulmal ve ayd nlat lacak bölgeye yönlendirilmelidir. Do ru ayd nlatma, aile ve ülke ekonomisini olumlu etkiler. 586

7 Ifl k ve Ses FEN VE TEKNOLOJ IfiIK DA ÇEVREY K RLET R Ifl k Kirlili i Nedir? Gerekmeyen yerlerin ayd nlat lmas, gere inden fazla ayd nlat lma yap lmas, gözü yorar ve görmeyi olumsuz etkiler. Buna fl k kirlili i deriz. Ifl k Kirlili inin Sonuçlar Nelerdir? Göze zarar verir. Gökyüzünün güzelli ini görmemizi engeller. Gökyüzü incelemelerinde gök bilimcileri olumsuz etkiler. Aile ve ülke ekonomisine zarar verir. Yumurtadan ç kan deniz kaplumba alar n n denizi bulmalar n engeller, ço unun ölmesine neden olur. Ayr ca mehtab n parlak oldu u zamanlarda yumurtlayan difli kaplumba alar çok fl kl yerlerde yumurtlamaz. Ifl k Kirlili ini Önlemek çin Neler Yap lmal d r? Ifl klar ihtiyaç duyuldu unda yak lmal d r. Ortam n büyüklü üne uygun ayd nlatma arac kullan lmal d r. Sokak lambalar fl da tmayacak flekilde yap lmal d r. Koflullara uygun ayd nlat lma yap lmal d r. Afla daki kavram haritas n inceleyerek ö rendiklerimizi pekifltirelim. Enerji türüdür IfiIK için gereklidir Görme taraf ndan üretilir. olabilir Ifl k Kayna olabilir Göz sa l n Çevreyi olumsuz etkiler Do al Yapay neden olabilir Kirlilik örnekleridir örnekleridir Günefl Y ld zlar fiimflek Atefl böce i Ampul Mum Floresan Kandil 587

8 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses IfiIK - TEST I. Ifl k bir enerji türüdür. II. Görebilmemiz için cisimlerden gözümüze fl k gelmelidir. III. Dünya n n en büyük fl k kayna Günefl tir. Yukar dakilerden hangisi ya da hangileri do rudur? a. Yaln z I b. Yaln z III c. II, III d. I, II, III 2. Afla dakilerden hangisi fl k üretmez? a. gezegenler b. y ld zlar c. ampul d. atefl 3. Kutudaki sözcükler bir grup oluflturmaktad r. fiimflek Y ld z Mum Günefl Grubun d fl nda kalan sözcük Atefl böce i afla dakilerden hangisidir? a. fiimflek b. Mum c. Y ld z d. Atefl böce i 4. Yüzeyleri pürüzsüz olan cisimler fl k kayna ndan gelen fl nlar daha iyi yayarlar. Afla dakilerden hangisi bu cisimlere örnek olarak gösterilemez? a. siyah kumafl b. cilal tahta c. ayna d. alüminyum folyo 5. Ifl k ile görme aras ndaki iliflkiyi afla dakilerden hangisi en iyi aç klar? a. Yeterince ayd nlat lm fl ortamlarda daha iyi görürüz. b. Çok fl k olan ortamlarda etraf iyi görürüz. c. Az fl kl ortamlarda varl klar hiç göremeyiz. d. Ifl k karfl dan gelmezse önümüzü göremeyiz. Yapay örnekleridir olabilir Ifl k Kayna olabilir Do al örnekleridir A B C mum D E F Günefl 6 ve 7. sorular kavram haritas na göre cevaplay n z. 6. A, B ve C yerine afla dakilerden hangisi yaz lamaz? a. Ampul b. Ifl ldak c. Y ld r m d. Gaz lambas 7. D, E, F yerine afla dakilerden hangisi yaz lamaz? a. Y ld z b. fiimflek c. Atefl böce i d. Kandil 8. I. Floresan lamba II. Mum III. Atefl böce i IV. Y ld z Yukar dakilerden hangisi ya da hangileri fl k verirken s yaymaz? a. Yaln z I b. Yaln z II c. I, III d. I, III, IV 588

9 Ifl k ve Ses FEN VE TEKNOLOJ 9. Afla da fl k ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanl flt r? a. Fazla fl k çevre kirlili ine neden olur. b. Ayd nlatma için fl k kaynaklar kullan l r. c. Ifl k, her cisim taraf ndan üretilir. d. Ifl k miktar artt kça ayd nlanma da artar. 10. Afla dakilerden hangisi do al fl k kayna d r? a. ayna b. gezegen c. ampul d. y ld z 11. Afla daki ayd nlanma ürünlerinden hangisi di erlerinden önce icat edilmifltir? a. floresan lamba b. ampul c. halojen lamba d. gaz lambas 12. Afla dakilerden hangisinde ayd nlatma teknolojisi uyar amaçl kullan l r? a. sokak lambas b. çamafl r makinesi c. deniz feneri d. floresan lamba 13. Afla daki fl k kaynaklar ndan hangisi di erlerinden sonra gelifltirilmifltir? a. gaz lambas b. meflale c. ya lambas d. mum 14. Afla dakilerden hangisi fl elektrikle üretmez? a. el feneri b. halojen lamba c. sokak lambas d. kandil 15. Afla dakilerden hangisi ampulün özelliklerinden biri de ildir? a. El fenerlerinde de kullan l r. b. Ifl k verirken s yaymaz. c. Floresan lambadan daha çok enerji harcar. d. Pillerle de çal flabilir. 16. Afla dakilerden hangisi günümüzde fl n do al hayata zarar verici kullan m alanlar ndan biridir? a. Haberleflme b. Uyar c. Avlanma d. Ayd nlatma 17. I. Günefl II. Sokak lambalar III. Afl r ayd nlatma IV. fiimflek Yukar dakilerden hangisi ya da hangileri fl k kirlili ine neden olur? a. Yaln z II b. I - II c. II - III d. III - IV 18. Afla dakilerden hangisi fl k kirlili ini önlemek için al nmas gereken tedbirlerden biri de ildir? a. Ortama uygun lamba kullan lmal d r. b. Sokak lambalar n n boyu k salt lmal d r. c. htiyaç duyulunca fl k yak lmal d r. d. Afl r ayd nlatmadan kaç n lmal d r. 19. I. Ifl k kaynaklar II. Sadece s yayan cisimler III. Ayd nlat lm fl cisimler Afla daki cisimlerden hangisi ya da hangilerini görebiliriz? a. Yaln z I b. I - II c. I - III d. I - II - III 20. Geceleyin; I. Is nma, II. Araba kullanma, III. Kitap okuma eylemlerinden hangileri fl n yaflam m zdaki önemini gösterir? a. I - II b. I - III c. II - III d. I - II - III 589

10 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses B. SES HER SES N B R KAYNA I VARDIR Çevremizdeki Sesler Nereden Gelir? Her gün duydu umuz sesler insanlardan, baz hayvanlardan, arabalardan, televizyon, radyo vb. eflyalardan ç karak kula m za gelir. Nas l De iflik Sesler Oluflur? nsanlar, g rtlakta bulunan ses tellerinin titreflmesiyle ses ç kar rlar. Ses telleri farkl uzunlukta ve kal nl kta oldu undan insanlar n sesleri de farkl özelliktedir. Kad nlar n ses telleri k sa ve ince, erkeklerinki ise uzun ve kal nd r. Telli çalg larda da kal n ses teller titrefltirildi inde kal n teller kal n, ince ince ses teller ince ses ç kar r. Gitar n telleri gerginlefltirildi inde telden ç kan sesin fliddeti artar. gergin tel K sa telden ç kan sesler, uzun telden ç kan seslerden farkl d r. k sa tel uzun tel Telin yap ld madde de sesin özelli ini etkiler. Lastik telden ç kan ses, metal telden ç kan sesten farkl d r. Eflit büyüklükteki, farkl miktarlarda su doldurulmufl bardaklar üfleyerek de farkl sesler elde edebiliriz. Bardaklar, ç kard klar ses en kal n olandan en inceye do ru flöyle s ralan r: IV, III, II, I Az su olan bardaktan kal n, çok su olan bardaktan ince ses ç kar. Müzik Aletleri Nas l Ses Ç kar r? Müzik aletleri telleri titrefltirilerek, üflenerek, vurularak ve tufllar na bas larak ses ç kar r. Asl nda hepsinin iflleyiflinde titreflim söz konusudur. Üflemeli çalg larda çalg n n içindeki hava titreflir, vurularak çal nan davulda gerilen deri titreflir. Ses ç karma flekilleri Telleri titrefltirelerek Vurularak Üflenerek I II III IV Müzik Aletleri Gitar, saz, keman Davul, darbuka, bateri Flüt, ney, trampet Tufllar na bas larak Piyano, org Ses, nesnelerin titreflmesi sonucu meydana gelir. letiflim kurmak, sevinç, heyecan ve üzüntümüzü göstermek için sesimizi kullan r z. flitme ve konuflma engelli kifliler el, yüz ve vücut mimiklerini kullanarak iletiflim kurarlar. 590

11 Ifl k ve Ses FEN VE TEKNOLOJ Ses Kaynaklar Ses ç karan her varl a ses kayna denir. Ses kaynaklar n do al ve yapay ses kaynaklar olarak s n fland rabiliriz. Do ada insanlar n etkisi olmadan oluflan sesler do ald r. Ses Kayna olabilir olabilir Do al Yapay nsanlar taraf ndan yap lan aletlerle oluflturulan sesler yapayd r. örnekleridir rüzgâr sesi ça layan su sesi dalga sesi kufl sesi ya mur sesi örnekleridir keman sesi piyano sesi uçak sesi korna sesi makine sesi Ses Nas l Yay l r? Durgun suya at lan tafl n oluflturdu u dalgalar nas l her yöne yay l rsa ses de her yöne yay l r. Orta s ralarda oturan bir arkadafl m z yüksek sesle konufltu unda önünde, arkas nda, sa nda ve solunda oturan herkes onun sesini duyar. Yandaki resimde çal nan gitar n sesi, gitaristin etraf nda oturan herkes taraf ndan duyulur. Dinleyiciler gitardan uzaklafl rsa sesi duymalar güçleflir. Kayna ndan uzaklaflt kça sesi duymam z zorlafl r. Suda oluflan dalgalar olufltu u yerden uzaklaflt kça seyrekleflir. Ses de kayna ndan uzaklaflt kça zay flar. Ses, havada yay l rken uzaklaflt kça etkisi azal r ve duyulmamaya bafllar. Yan m zdan h zla geçen araban n sesini bir süre sonra duyamay z. Ses, havada oldu u gibi suda ve kat cisimlerde de yay l r. Suda, havadakinden daha h zl yay l r. Kat maddelerde ise sudan daha h zl yay l r. nsan kula her sesi duyamaz ancak çok gürültülü ortamlarda duyabilece imiz sesleri duymakta zorlan r z. Gece sessizli inde fliddeti az olan sesleri kolayca duyabiliriz. flitme duyumuzu kullanarak ses kayna n n yerini tespit edebiliriz. Ses her yönde yay l r ama kayna ndan ç kt anda daha fliddetli olur. fiiddeti fazla olan sesin geldi i yön bize kayna n yerini bulmam zda kolayl k sa lar. Duydu umuz sesin fliddeti gittikçe art yorsa ses kayna bize yaklafl yor demektir. Sesin fliddeti gittikçe azal yorsa ses kayna bizden uzaklafl yordur. 591

12 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses SES T TREfi MD R Ses Kula m za Nas l Ulafl r? Bir teli parma m zla çekip b rakt m zda tel titreflir. Telin titreflimi sese dönüflür. Titreflen ses kaynaklar havay titrefltirir. Bu titreflim havada yay larak kula m za ulafl r. Konufltu umuzda g rtla m za dokunarak titreflimi hissedebiliriz. Titreflen her cisim ses üretir. Sesin Bir Enerjisi Vard r Sesi aç k radyo ve televizyona dokundu umuzda titreflti ini fark ederiz. Sesini çok açt m zda bu titreflimin radyo ya da televizyonun üzerinde bulundu u eflyay da etkiledi ini görürüz. Radyonun önüne konulan mum alevi de ses aç ld nda titreflir. Jet uçaklar alçaktan uçarken pencereleri titrefltirir. Uçaktaki titreflim hava ile bize ulafl r. Uçaktan ç kan ses çok fliddetli oldu undan camlar bile k rabilir. Tüm bunlar bize sesin bir enerjisi oldu unu gösterir. Ses de fl k gibi bir enerji türüdür. SES N fi TMEDEK ÖNEM Nas l flitiriz? Kayna ndan ç kan bütün sesler havay titrefltirir. Kula m za ulaflt nda kulak kepçesi taraf ndan toplan r. Kulak yolundan geçerek kulak zar n titrefltirir. Ses daha sonra iflitme sinirleri ile beyne iletilir. Beynimize ulaflan sesler anlamland r l r. Zil çald nda dersin bafllayaca n anlar, s n fa gireriz. Sesin Duyabilmemizi Sa layan Özelli i fiiddetidir Yan m zdaki arkadafl m zla konufltu umuzda ç kard m z ses ile uzaktaki bir arkadafl m zla konuflurken ç kard m z ses birbirinden farkl d r. Uzaktaki birine sesimizi duyurmak için ba rarak sesimizin fliddetini art r r z. fiiddeti az olan sesleri uzaktan duyamay z. Sesin fliddetine gürlük de denir. Radyoda sevdi imiz bir flark çal nd nda e er uzaktaysak hemen radyonun yan na gideriz. Çünkü ses kayna ndan uzaklaflt kça sesin fliddeti azal r, duymakta güçlük çekeriz. Ses kayna bizden uzaklafl yorsa ya da biz ses kayna ndan uzaklafl yorsak sesin fliddeti azal r, sesi duyamay z. Bunun nedenini flöyle aç klar z: Ses yay l rken hava, su ya da kat maddelerin taneciklerini titrefltirir. Titreflen tanecikler de di er tanecikleri titrefltirerek sesin yay lmas n sa lar. Tanecikten taneci e aktar lan ses enerjisi gittikçe azal r. Böylece kayna ndan uzaklaflt kça sesin fliddeti azal r. Sesin fliddeti uzakl a göre de iflir. 592

13 Ifl k ve Ses FEN VE TEKNOLOJ Her Sesi Duyamay z nsan kula her titreflimi duyamaz. Yarasa ve balinalar insanlar n duyamayaca özel sesler ç kar rlar. Yarasalar n gözleri iyi göremez. Avlanmak ve yönlerini bulabilmek için ses ç kar rlar. Ses nesnelere çarparak geri döner ve yarasalar çevrelerindeki varl klar n yerini ö renir. Hafif fliddetteki depremlerin sesini de duyamay z ancak tavuk ve köpekler iflitme duyular çok geliflti i için bu sesleri duyarlar. Kula m zla Duyamad m z Titreflimlerden Nerelerde Yararlan l r? Kula m zla duyamad m z titreflimlerden t p, haberleflme, yer kabu u incelemeleri, petrol arama çal flmalar nda yararlan lmaktad r. Doktorlar, kalp ve akci erlerimizin sa l hakk nda bilgi edinmek için stetoskopla bu organlar m z dinlerler. Ultrasonografi, insanlar n iflitemedi i titreflimlerle çal flan bir ayg tt r. Organlar m z n ve anne karn ndaki bebeklerin durumu hakk nda doktorlara bilgi verir. Radarlar da insanlar n duyamad titreflimlerle çal fl r. Sesin fiiddeti Art r labilir Uzaktaki birine sesimizi duyurmak için ellerimizle a z m z n etraf n kapat r z. Böylece sesin da lmas n önleyerek, bir do rultuda yay lmas n sa lam fl oluruz. Ses yay l nca gittikçe enerjisi azal r. Sesin fliddetini art rmak için megafon ad verilen bir alet kullan r z. Megafon sesin fliddetini uzaktan duyulabilecek kadar art r r. Ayr ca megafonda sesimizin istedi imiz do rultuya gitmesini de sa lar z. flitme cihazlar da sesin fliddetini art rarak iflitme güçlü ü çeken insanlar n duymas n sa lar. Mikrofonlar sesin fliddetini en az 100 kat art r rlar. Konserlerde binlerce insan n yap lan müzi i duymas mikrofonlarla sa lan r. Hangi Sesler Gürültüye Neden Olur? nsanlar rahats z eden ve hofla gitmeyen seslere gürültü denir. Korna, tafl t ve ifl makinesi sesleri gürültüye neden olur. Özellikle büyük flehirlerde, sanayi kurulufllar n n bulundu u yerlerde gürültü fazlad r. 593

14 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses SES DE ÇEVREY K RLET R Ses Kirlili i Nas l Oluflur? Okul, toplu tafl ma araçlar, sokaklar, ifl yerleri gibi ortak kullan m alanlar nda gürültü fazla olur. Kalabal k flehirlerde gittikçe artan gürültüyü de ses kirlili i olarak adland r r z. Ses Kirlili inin Sonuçlar Nelerdir? Ses kirlili i; Çevre kirlili ine neden olur. Okulda ö rencilerin, ifl yerlerinde çal flanlar n baflar s n olumsuz etkiler, verimi düflürür. nsanlarda bafl a r s, bafl dönmesi, stres, ülser, yüksek kan bas nc na neden olabilir. Ayr ca gürültülü yerlerde bulunan insanlarda, kulak zar zedelendi i için geçici ve sürekli iflitme kayb oluflabilir. Baz hayvanlar n (kufllar gibi) ürkerek kaçmas na, baflka yerlere gitmelerine neden olur. Ses Kirlili ini Önlemek çin Neler Yapmal y z? Ortak kullan m alanlar nda yüksek sesle konuflmamal y z. Gürültülü ve rahats z edici davran fllardan kaç nmal y z (Yüksek sesle müzik dinlemek, bir fleyi tamir etmek vb.). Ses Yal t m Nedir? Ses yal t m, sesin bulundu u ortamdan baflka bir ortama geçiflini önlemek için yap l r. Bunun için duvarlar köpük, plastik, cam elyaf gibi maddelerle kaplan r. Ses yal t m bulunan binalarda odadan odaya, evden eve ve d flar dan eve sesin geçifli engellenir. Böylece gürültünün olumsuz etkilerinden korunmufl oluruz. Kavram haritas n inceleyerek ö rendiklerimizi pekifltirelim. Gürlük özelli idir Enerji türüdür SES oluflturur Titreflim üretir Ses Kayna olabilir olabilir Do al Yapay yol açabilir Ses Kirlili i olumsuz etkiler Beden ve Ruh Sa l Çevre 594

15 Ifl k ve Ses FEN VE TEKNOLOJ SES - TEST I. Uzunlu una II. Kal nl na III. Cinsine IV. Gerginli ine Herhangi bir müzik aletinde oluflturulan ses, telin yukar daki özelliklerinden hangisine ya da hangilerine ba l d r? a. Yaln z I b. II, III c. III, IV d. I, II, III, IV 2. Afla daki bilgilerden hangisi yanl flt r? a. Kayna na göre seslerin özellikleri de iflebilir. b. Ses her yönde yay l r. c. Yaln zca canl lar ses üretir. d. Ses titreflim sonucu oluflur. 3. Kayna ndan uzaklaflan sesin fliddeti için afla dakilerden hangisi söylenebilir? a. Önce azal r, sonra artar. b. Gittikçe azal r. c. De iflmez. d. Gittikçe artar. 4. Afla da içlerinde farkl miktarlarda su bulunan ayn flekil ve büyüklükte dört bardak verilmifltir. Bardaklar oklar yönünde üflendi inde hangi bardaktan elde edilen ses en ince olur? a. b. c. d. 5. Maddenin tanecikleri aras ndaki etkileflim sesin yay lma h z n etkiler. Tanecikleri aras nda bofllu u az olan maddelerde ses daha h zl iletilir. Buna göre afla daki maddelerden hangisi sesi di erlerine göre daha yavafl iletir? a. tahta b. su c. hava d. demir 6. Afla dakilerden hangisi ses yal t m nda kullan lmaz? a. cam elyaf b. plastik c. yün d. alüminyum 7. Ses, maddenin tanecikleri arac l ile yay ld na göre afla daki ortamlardan hangisinde ses yay lmaz? a. Denizin derinliklerinde b. Havada c. Havas z yerlerde d. Yüksek da larda 8. Kutudaki müzik aletlerinden bir grup oluflturulsa hangisi d flta kal r? a. Keman b. Flüt c. Ud d. Mandolin Gitar 9. Afla daki tellerin gerginlikleri ayn d r. Buna göre hangi telin oluflturdu u ses di erlerinden kal nd r? a. b. c. d. Saz Keman Flüt Ud Mandolin 595

16 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses 10. Do al Gitar sesi nsan sesi Yapay Ses kayna Dalga sesi Enerji Korna Yukar daki kutuda verilen kavramlarla bir kavram haritas oluflturulsa hangisi d flar da kal r? a. Ses kayna b. Dalga sesi c. Enerji d. Korna 11. Bir ses kayna bizden uzaklafl yorsa afla dakilerden hangisi olur? a. Sesin fliddeti artar. b. Daha iyi duyar z. c. Oluflan ses de iflmez. d. Sesi duymam z güçleflir. 12. I. Su sesi II. Araba sesi III. nsan sesi IV. Kufl sesi Yukar daki seslerden hangileri ses kirlili ine neden olabilir? a. I - II b. II - III c. III - IV d. I - II - III 13. Afla dakilerden hangisi insanlar n duyamad titreflimlerle çal fl r? a. mikrofon b. ultrasonografi c. korna d. hoperlör 14. I. flitme cihaz II. Davul III. Megafon IV. Org Yukar dakilerden hangisi ya da hangileri sesin fliddetini art r r? a. Yaln z III b. I - III c. II - IV d. III - IV 15. Afla dakilerden hangisi ses kirlili i olan ortamlardan biri olamaz? a. Tamirhane b. Cadde c. Okul d. Kütüphane 16. Afla dakilerden hangisi ses kirlili inin sonuçlar ndan biri de ildir? a. Beden sa l n olumsuz etkiler. b. fl verimini düflürür. c. Toplu hayvan ölümlerine neden olur. d. Çevre kirlili ine neden olur. 17. I. Yapay sesler gürültü kirlili ine neden olabilir. II. Mikrofonlar sesin fliddetini art r r. III. Kayna ndan ç kan sesin enerjisi gittikçe azal r. Yukar dakilerden hangisi ya da hangileri do rudur? a. Yaln z I b. Yaln z II c. I - III d. I - II - III 18. Kayna ndan ç kan ses hâlinde kula m za gelir. Kula m zda titrefltirir. Titreflimler sinirleri ile beyne iletilir. Yukar daki tümceler s ras yla hangi sözcüklerle tamamlan rsa anlat m bilimsel olarak do ru olur? a. tanecikler - kulak zar - duyma b. dalgalar - kulak zar n - iflitme c. dalgalar - kulak kepçesi - kulak d. tanecikler - kulak - beyin 19. I. Yüksek sesle konuflmamak II. Çat lara kiremit koymak III. Duvarlar köpükle kaplamak IV. Megafonla haberleflmek Yukar dakilerden hangisi ya da hangileri ses kirlili ini önlemek için yap l r? a. Yaln z I b. I - III c. II - III d. III - IV 20. Yüksek sesin iflitme kayb na neden olmas afla dakilerden hangisi ile aç klanabilir? a. Yüksek sese al flan kula n normal sesi duymas yla b. Gürültünün, kulak yolunun t kanmas na neden olmas yla c. Kulak kirinin duymay engellemesiyle d. Yüksek sesin kulak zar n zedelemesiyle 596

17 Ifl k ve Ses FEN VE TEKNOLOJ IfiIK - SES - ÜN TE TEST 4 1. Afla da özellikleri verilen cisimlerden hangisini karanl k bir ortamda göremeyebiliriz? a. Etrafa fl k yayan do al fl k kayna n b. Bir kaynaktan ald fl yans tan cismi c. Etrafa sadece s yayan bir cismi d. Ifl k yayan yapay fl k kayna n 2. Afla dakilerden hangisi etraf ayd nlat rken s da yayar? a. atefl böcekleri b. y ld zlar c. floresan lamba d. bal klar 3. I. Ifl geçiren cisimlere saydam cisim denir. II. Ifl k havas z ortamda da yay l r. III. Ifl k önüne ç kan cisimlere çarparak yans r. Yukar daki bilgilerden hangisi ya da hangileri do rudur? a. Yaln z b. Yaln z II c. II - III d. I - II - III 4. Bir trafik lambas nda hangi renk fl k bulunmaz? a. k rm z b. yeflil c. mavi d. sar 5. I. Hava II. Tahta III. Su IV. Cam V. Karton Yukar daki maddelerden hangisi fl geçirir? a. I - III b. II - IV c. I - III - IV d. II - III - V 6. Ece, yanan mumun önüne metal bir kutu yerlefltirdi. Ece bu durumda afla dakilerden hangisini gözlemlemifltir? a. Kutunun gölgesinin olufltu unu b. Ifl n kutunun içinden geçti ini c. Kutunun yand n d. Mumun söndü ünü 7. I. Bir enerji türü olmas II. Havay titrefltirerek yay lmas III. Yans mas IV. Her yöne yay lmas Yukar dakilerden hangisi ya da hangileri hem fl n hem de sesin özelliklerindendir? a. Yaln z I b. II - III c. III - IV d. I - III - IV 8. I. Mars II. Ayna III. Ifl ldak IV. fiimflek Yukar dakilerden hangileri fl k kayna de ildir? a. I - II b. I - III c. III - IV d. I - III - IV 9. Sesin hangi özelli i uzakl a göre de iflir? a. nce ya da kal n olmas b. Sesin fliddeti c. Bir canl ya ait olmas d. Sesin anlam Berke, radyonun sesini açarak, hoperlörünün tam önüne yar m bardak su koydu. 10 ve 11. sorular yukar daki deneye göre cevaplay n z. 10. Bu durumda Berke afla dakilerden hangisini gözlemlemifltir? a. Radyonun sesinin duyulmad n b. Suyun azald n c. Bardaktaki suyun titreflti ini d. Barda n k r ld n 11. Berke, bu deneyi afla dakilerden hangisini kan tlamak için yapm flt r? a. Sesin bir enerjisi oldu unu b. Barda n sesi engelledi ini c. Sesin fliddetini ölçebilece ini d. Sesin yay ld n 597

18 Temel Kaynak 4 Ifl k ve Ses 12. Afla dakilerden hangisi ses kirlili ine neden olmaz? a. rüzgâr b. ifl makinesi c. düdük d. megafon Resme göre anneleri yeme e ça rd nda Hande ve Furkan n konumlar farkl oldu u hâlde bu sesi duymas afla dakilerden hangisi ile aç klanabilir? a. Sesin, titreflim sonucu oluflmas b. Sesin fliddetinin gittikçe azalmas c. Sesin her do rultuda yay lmas d. Sesin bir enerji türü olmas 14. Kerem, yeni ald CD yi dinlerken müzi in sesini çok açt nda pencere camlar n n salland n gördü. Bu durum afla dakilerden hangisinin göstergesidir? a. Sesin titreflimlerden olufltu unun b. Sesin bir enerjisi oldu unun c. Müzi in gürlü ünün az oldu unun d. Ses fliddetinin gittikçe azald n n 15. Ses, ve ortamlarda yay l r. cümlesindeki boflluklara afla daki terimlerden hangisini yazamay z? a. kat b. s v c. gaz d. havas z 16. Afla daki ortamlardan hangisinde di erlerinden daha çok gürültü vard r? a. Orman b. Hastane c. Pazar yerinde d. Köy Korna sesi olabilir I II III Ses Kirlili i A olabilir kulak sa l çevre 17. Kavram haritas nda I, II ve III yerine afla dakilerden hangisi yaz lamaz? a. Motor sesi b. Kar sesi c. Çocuk sesi d. Traktör sesi 18. Kavram haritas nda A yerine afla dakilerden hangisi yaz labilir? a. ifl verimi b. enerji c. ses fliddeti d. gürültü beden ve ruh sa l 19. Bir alarm sistemi çal fl rken ayn anda hem ses ç karmakta hem de fl k yaymaktad r. Bahçe korumas için yap lan alarm n ses ve fl k verdi i yer yüksek bir yerdedir. Uygunsuz bir durum oldu unda bahçenin bekçisi önce fl görmüfl, sonra sesi duymufltur. Bu durum afla dakilerden hangisi ile aç klanabilir? a. Ifl k, sesten h zl yay l r. b. Ifl n enerjisi sesten fazlad r. c. Sesin fliddeti yüksektir. d. Kayna ndan ç kan sesin gürlü ü azd r. 20. Afla dakilerden hangisinde hem fl k hem de sesle ilgili bir anlat m vard r? a. Uzaktan dalgalar n kayalara çarpt n duyuyordum. b. Eski günleri hat rlad nda gözleri doldu. c. Geldi ini duymad m, gölgesini görünce anlad m. d. Herkes avaz ç kt kadar ba r yor ve a l yordu. 598

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI LKTRO K DVR LMALARI MODL SORU 1 DK SORULARI ÇÖZÜMLR MODL SORU 2 DK SORULARI ÇÖZÜMLR 1. Diyot kare dalgan n negatif parças n geçirmeyece inden ç k fl gerilimi; 1. fiekildeki K transistörü ; L transistörü

Detaylı

I k Hakk nda. I k bir enerjidir. I k çok h zl d r.

I k Hakk nda. I k bir enerjidir. I k çok h zl d r. I k Hakk nda I k bir enerjidir. 1 2 I k da ses gibi bir enerjidir. Sesten fark, bo lukta da yay l r. Yoksa bir dü ünün; Güne nlar bize nas l ula rd? I k çok h zl d r. I k, bo lukta saniyede yakla k 300.000

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJ. A. Ifl k. B. Ses

FEN VE TEKNOLOJ. A. Ifl k. B. Ses FEN VE TEKNOLOJ A. Ifl k B. Ses Temel Kaynak 5 Ifl k ve Ses A. IfiIK Ifl k ve Ifl k Kaynaklar Çevremizdeki varl klar görebilmek için fl a ihtiyaç duyar z. Gündüz etraf m z görmemizi sa layan fl k Günefl

Detaylı

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler,

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Bu araştırmada Fen Bilgisi sorularını anlama düzeyinizi belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için hazırlanmış bu testte SBS de sorulmuş bazı sorular

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJ A. ELEKTR KLE TANIfiALIM B. ELEKTR N GÜNLÜK YAfiANTIMIZDAK YER VE ÖNEM C. FARKLI ELEKTR K KAYNAKLARI D. P LLER TANIYALIM F

FEN VE TEKNOLOJ A. ELEKTR KLE TANIfiALIM B. ELEKTR N GÜNLÜK YAfiANTIMIZDAK YER VE ÖNEM C. FARKLI ELEKTR K KAYNAKLARI D. P LLER TANIYALIM F A. ELEKTR KLE TANIfiALIM B. ELEKTR N GÜNLÜK YAfiANTIMIZDAK YER VE ÖNEM C. FARKLI ELEKTR K KAYNAKLARI D. ELEKTR N YOL AÇAB LECE TEHL KELER E. P LLER TANIYALIM F. BAS T ELEKTR K DEVRES KURALIM G. ELEKTR

Detaylı

4.1. SES VE ÖZEL!KLER! a. Sesin Yayılması b. Sesin Hızı c. Sesin Genli"i d. Sesin Frekansı e. Sesin #iddeti 4.2. MÜZ!K ALETLER!NDEN ÇIKAN SES a.

4.1. SES VE ÖZEL!KLER! a. Sesin Yayılması b. Sesin Hızı c. Sesin Genlii d. Sesin Frekansı e. Sesin #iddeti 4.2. MÜZ!K ALETLER!NDEN ÇIKAN SES a. ! ÜN TE IV SES KONULAR 4.1. SES VE ÖZEL!KLER! a. Sesin Yayılması b. Sesin Hızı c. Sesin Genli"i d. Sesin Frekansı e. Sesin #iddeti 4.2. MÜZ!K ALETLER!NDEN ÇIKAN SES a. Sesin Tınısı b. Sesin Yansıması ve

Detaylı

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve uzayi kesfet 13/2/6 19:35 Page 34 Uzay Keflfediyoruz n yaln zca biri! de in is kc gö da y sa evrendeki sonsuz Dünya bizi eviiz ve ister isiniz? ak n ta z r la flu renek, ko Evrendeki adresiizi ö Her Yer

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı

Iþýk. Iþýðýn Farklý Maddelerle Etkileþimi

Iþýk. Iþýðýn Farklý Maddelerle Etkileþimi 319 Iþýk Iþýðýn arklý addelerle Etkileþimi Iþýk, etrafýmýzdaki cisimleri görmemizi saðlayan ve boþlukta yayýlabilen bir enerji þeklidir. Týptan sanayiye, sanayiden uzay teknolojisine kadar her alanda kullanýlarak

Detaylı

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16 Seramik in alfabesi 16 Seramik nerelerde kullan l r Konutlar Banyo, tuvalet ve mutfaklar. Islak alanlar dedi imiz bu mekanlar n hem zemininde, hem de duvarlar nda seramik kullan l r. Bu noktada Türkiye

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

S cakl k de iflimi ( C) 5. Aç k bir kapta s t lan tuzlu suyun kaynama s cakl : ESEN YAYINLARI. Tson = + + CEVAP C. 7. Buz s n rken: Q 1 T X ( X)

S cakl k de iflimi ( C) 5. Aç k bir kapta s t lan tuzlu suyun kaynama s cakl : ESEN YAYINLARI. Tson = + + CEVAP C. 7. Buz s n rken: Q 1 T X ( X) ISI VE SICAI ES - 1 1. adde ütle (g) Verilen s (cal) S cakl k de iflimi 4. adde Erime aynama 2m 3 4 6 3m 2 2 1 12 4m 4 2 8 m.c. c m. 3 c 2m 2 c 3m. 2 3m 4 c 4m. 3m Buna göre, ile ayn olailir, farkl d r.

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

3-Tasarruflu ampuller,neonlar,floresanlar neden daha az enerji harcarlar?

3-Tasarruflu ampuller,neonlar,floresanlar neden daha az enerji harcarlar? 1-Işık kirliliğine neler sebep olur? Yol, cadde ve sokak aydınlatmaları, Park, bahçe ve spor alanlarının aydınlatmaları, Reklam ve ilan panoları, Güvenlik aydınlatmaları, Evlerden ve binalardan taşan aydınlatmalar.

Detaylı

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi.

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. KES RLER Bunlar biliyor musunuz? Bütün: Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. Yar m: Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Kesir: Bir bütünün bölündü ü eflit parçalar n birini veya

Detaylı

ISININ YAYILMA YOLLARI

ISININ YAYILMA YOLLARI ISININ YAYILMA YOLLARI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ISININ YAYILMA YOLLARI Bulunduğu ortama göre sıcaklığı fazla (yüksek) olan her madde çevresine ısı aktarır, yayar. Masa, insan, ateş, buz, su kendisinden

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km .2 Uzunluklar Ölçme Kilometre 1. Grafik: Servis Arac n n Ald Yollar 1. Yandaki grafik, okul servis arac n n bir hafta boyunca ald yolu (km) göstermektedir. Grafi e göre afla daki sorular cevaplay n z.

Detaylı

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda

Detaylı

TEST - 1 RENKLER. Beyaz cisimler üzerlerine düflen fl aynen yans t r. Böylece tüm cisimler ayd nlat ld fl n renginde görülür.

TEST - 1 RENKLER. Beyaz cisimler üzerlerine düflen fl aynen yans t r. Böylece tüm cisimler ayd nlat ld fl n renginde görülür. REER TEST - 1 1. 4. fiekil- fiekil- fiekil- Beyaz ler üzerlerine üflen fl aynen yans t r. Böylece tüm ler ay nlat l fl n rengine fl k 1444442444443 turuncu mor göz magenta 2. avi X Z agenta ve renkli fl

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER 31 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; Karbon hidratlar n genel yap lar n, adland

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z!

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! SoloTel elero Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309400 Nr. 18 101.5401/0305 çerik Güvenlik

Detaylı

IŞIK VE SES TEMASI ÇALIŞMA SORULARI ve CEVAPLARI

IŞIK VE SES TEMASI ÇALIŞMA SORULARI ve CEVAPLARI IŞIK VE SES TEMASI ÇALIŞMA SORULARI ve CEVAPLARI 1-Işık nedir? Işık, hacmi ve kütlesi olmadığı için madde değildir. Işık, bir enerjidir. 2- Işık kaynakları kaça ayrılır? 2 ye ayrılır. 1- DOĞAL IŞIK KAYNAKLARI

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN GEOMETR Geometrik Cisimler Uzunluklar Ölçme 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Prizmalar n temel elemanlar n belirler. Tabanlar n n karfl l kl köflelerini birlefltiren ayr tlar tabanlara

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ VE ENERJİ VERİMLİLİĞİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ VE ENERJİ VERİMLİLİĞİ YENİLENEBİLİR ENERJİ VE ENERJİ VERİMLİLİĞİ ENERJİ Enerji, bir cisim ya da sistemin iş yapabilme yeteneğidir HİÇ DÜŞÜNDÜNÜZ MÜ, DÜNYADA ENERJİ OLMASA KULLANDIĞIMIZ BÜTÜN ALETLER NASIL ÇALIŞIRDI? O HALDE

Detaylı

Buz. Fen ve Teknoloji. Zeytin ya. Hava. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z.

Buz. Fen ve Teknoloji. Zeytin ya. Hava. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. Ad : Soyad : S n f : 4. SINIF Nu. : Maddeyi Tan yal m TEST 74 Uygulamal Etkinlik 1. Afla da maddelerin kat, s v ve gaz hâlleri ile ilgili baz resimler verilmifltir. Maddenin bu hâllerinin özelliklerini

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Ultrason Teknoloji %99 ANTi BAKTERiYEL %99 STERiL ENERJi SU ZAMAN DETERJAN ÇEVRE DOSTU in TE R S O N ik ÜRÜN www.evyesonik.com Sebze, Meyve, Bulafl k Y kama ve Dezenfeksiyon Cihaz Evyesonik Nedir? Evyesonik,

Detaylı

ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ

ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ Deneyin Adı:Evaporatif Soğutma Deneyi ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ Deneyin Amacı:Evaporatif Soğutucunun Soğutma Kapasitesinin ve Verimin Hesaplanması 1.Genel Bilgiler Günümüzün iklimlendirme sistemleri soğutma

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI BU ÜN TEDE NELER Ö RENECE Z? A-YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI B-YÜZDE HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI C-FA Z HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI D-YÜZDE VE

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

ETK NL KLER N ÇÖZÜMLER

ETK NL KLER N ÇÖZÜMLER ENERJ ETK NL KLER N ÇÖZÜMLER ETK NL K - 1 N ÇÖZÜMÜ 1) Pedal çevirmek için bir kuvvet uygular. Pedal dönerken hareket gerçekleflir ve bir ifl yap l r. fli yapan kuvvetin kayna bisiklet üzerindeki adamd

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı

Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm.

Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Yazar Dede ve Torunlar Muzaffer zgü Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Buraya yak n market var m dil, markete gidece iz de?.. diye sordu. Annem kap ya geldi. Selma Han

Detaylı

YAZIN SICAĞINDAN KIŞIN SOĞUĞUNDAN BIKTINIZ MI? ZEYNEP DENİZ SEVİNÇ GEDİK ÖZGE ÖZDEMİR

YAZIN SICAĞINDAN KIŞIN SOĞUĞUNDAN BIKTINIZ MI? ZEYNEP DENİZ SEVİNÇ GEDİK ÖZGE ÖZDEMİR YAZIN SICAĞINDAN KIŞIN SOĞUĞUNDAN BIKTINIZ MI? ZEYNEP DENİZ SEVİNÇ GEDİK ÖZGE ÖZDEMİR Modülün ilgili olduğu ÖĞRENME ALANI: FİZİKSEL OLAYLAR SINIF: 7. SINIF ÜNİTE: IŞIK KONU: IŞIĞIN SOĞURULMASI KAZANIMLAR:

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 1.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 1.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 1.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 DERS İLE İLGİ GENEL HUSUSLAR Ders 1 Vize ve 1 final sınavı yapılarak değerlendirilecektir. Vize sınavının %40 ı ve final

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K 50 EETR E EETRO ODSTÖRER ODE SORU DE SORURI ÇÖZÜER. ε. ba nt - s na göre, ε azal nan konan- satörün s as azal r. I. yarg o ruur. + onansatör üretece ba l iken, levhalar aras naki potansiyel fark e iflmez.

Detaylı

PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.)

PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.) 1886 PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.) 28 De iflim %) 28 De iflim %) Toplam 311.774.444 356.845.499 %14 4.641.681 5.168.27 %11 297.867.78 335.17.279 %13 4.44.733 4.774.62 %8 Alacaklar

Detaylı

SIVILARI ÖLÇME. Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir.

SIVILARI ÖLÇME. Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir. S v lar Ölçme MATEMAT K SIVILARI ÖLÇME Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir. Baflka hangi ürünleri litreyle al rs n z? S v lar ölçme birimi litredir. Litre = L Arda, evlerindeki

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D AZ BASINCI ES - 1 1. Balona etki eden toplam bas nç; aç k ava bas nc - na, yüksekli ine ve un a rl na ba l - d r. Bu büyüklükler kald rma kuvvetini etkiledi inden, gerilme kuvvetini de etkiler. areketli

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük Sürekli elastik ve fleklini koruyabilen poliüretan köpükten üretilen yast k özel tasarlanan ergonomik flekliyle omuz ve boyun bölgesinin gevflemesini sa lar. Fermuarl, kolayl

Detaylı

IŞIK VE SES ÜNİTESİ IŞIK 1-KARANLIKTA GÖREBİLİR MİYİZ?

IŞIK VE SES ÜNİTESİ IŞIK 1-KARANLIKTA GÖREBİLİR MİYİZ? IŞIK 1-KARANLIKTA GÖREBİLİR MİYİZ? Etrafımızdaki maddeleri görebilmemiz için çevremizde yeterince ışık olması gerekir. Gündüzleri etrafımızı görebilmemiz için gerekli olan ışık güneşten gelir. Geceleri

Detaylı

İstek Özel Kemal Atatürk Anaokulu. Kanaryalar Sınıfı

İstek Özel Kemal Atatürk Anaokulu. Kanaryalar Sınıfı Okyanus, Yaşam İçin Gereklidir Ve Doğal Dengesinin Korunması İçin İnsanların Çaba Göstermesi Gereklidir Neler Biliyoruz? İpek A.: Okyanusun mavi ve yeşil su olduğunu biliyorum. Deniz Can K: Yunuslar karaya

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

Bu konuda cevap verilecek sorular?

Bu konuda cevap verilecek sorular? MANYETİK ALAN Bu konuda cevap verilecek sorular? 1. Manyetik alan nedir? 2. Maddeler manyetik özelliklerine göre nasıl sınıflandırılır? 3. Manyetik alanın varlığı nasıl anlaşılır? 4. Mıknatısın manyetik

Detaylı

BAŞLARKEN Okul öncesi yıllar çocukların örgün eğitime başlamadan önce çok sayıda bilgi, beceri ve tutum kazandığı, hayata hazırlandığı kritik bir dönemdir. Bu yıllarda kazanılan bilgi, beceri ve tutumlar

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

DEPREM ANI 1... 2... 3...

DEPREM ANI 1... 2... 3... DEPREM ANI 1. Afla da plan verilen evin deprem s ras nda tehlikeli ve güvenli yerleriyle ç k fllar n gösteriniz. Güvenli yerleri mavi yuvarlak ile, tehlikeli yerleri k rm z çarp ile ç k fl yollar n da

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI 2015-2016 5. SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 1 2015-2016 5. SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 1 FEN BİLİMLERİ Adı ve Soyadı :... Sınıfı :... Öğrenci Numarası :... SORU SAYISI : 20 SINAV

Detaylı

GARANTİ 2 YIL VESTEL WAKE UP DESIGNER ÇALAR SAATLİ RADYO KULLANIM KILAVUZU

GARANTİ 2 YIL VESTEL WAKE UP DESIGNER ÇALAR SAATLİ RADYO KULLANIM KILAVUZU GARANTİ 2 YIL VESTEL WAKE UP DESIGNER ÇALAR SAATLİ RADYO KULLANIM KILAVUZU SAATL RADYO KULLANIM KILAVUZU Ayd nlatmal Gösterge Alarm veya Radyo AM/FM Radyo Al c s Erteleme fonksiyonu (5 dakika daha uyumak

Detaylı

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz -

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - Saymadan Saymak Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - lan say 1 2... n say s na eflittir. Yani, tan m gere i, n! = 1 2... (n-1) n dir. n!, n fortoriyel diye okunur. Örne in,

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

III. ad m: 5 i afla ya indiririz. 5 in içinde 5, 1 defa vard r. A aç dikme kampanyas nda günde ortalama 201 a aç dikilmifltir.

III. ad m: 5 i afla ya indiririz. 5 in içinde 5, 1 defa vard r. A aç dikme kampanyas nda günde ortalama 201 a aç dikilmifltir. Do al Say larla Bölme fllemi BÖLME filem Ankara daki ilkö retim okullar fiehrimizi Yeflillendirelim kampanyas bafllatt lar. Befl gün boyunca bofl alanlara toplam 1005 a aç dikildi ine göre günde ortalama

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

Temel Kaynak 4. stek ve htiyaçlar

Temel Kaynak 4. stek ve htiyaçlar SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 4 Üretimden Tüketime stek ve htiyaçlar nsan yaflam için gerekli olan ve yoklu unda s k nt çekilen koflul ya da maddelere ihtiyaç denir. Yaflamak için zorunlu olan beslenme,

Detaylı

KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI)

KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) A. KAVRAM Varlıkların zihindeki tasarımı kavram olarak ifade edilir. Ağaç, kuş, çiçek, insan tek tek varlıkların tasarımıyla ortaya çıkmış kavramlardır. Kavramlar genel olduklarından

Detaylı

1. Afla daki flekillerin boyal k s mlar n bütün, yar m ve çeyrek olarak belirtiniz.

1. Afla daki flekillerin boyal k s mlar n bütün, yar m ve çeyrek olarak belirtiniz. Ad : Soyad : S n f : 2. SINIF Nu. : Kesirler 53 Uygulamal Etkinlik 1. Afla daki flekillerin boyal k s mlar n bütün, yar m ve çeyrek olarak belirtiniz. 4. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi?

ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi? BD EYLÜL 2014 Yazan: G ZAY TEM ZSOYLU ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi? Y llard r günefl, deniz ve s cak için dünyan n güneyine akan kuzeyin insanlar

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab . Ünite Ö retmen K lavuz Kitab S n f: 1 : Matematik Ünite Numaras : 1 Ünite Süresi: ders saati / GEOMETR Örüntü ve Süslemeler Örüntü ve Süslemeler EK M EYLÜL Do al Do al 1. Bir örüntüdeki iliflkiyi belirler..

Detaylı

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER nternet, her fleyi de ifltirdi Hat rlamak ve zihnimizi kullanmak konusunda, geleneksel yöntemlerimizden h zla uzaklafl yoruz. Be endi imiz bir yeme in tarifini,

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 7. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 7. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 7.SINIF FEN SORULARI 1. K(Ebonit) L(Yün) Elektroskop 3. İletkenlerin direnci ile ilgili

Detaylı

Ses. Ses Nasýl Yayýlýr? Ses, maddesel ortamlarda dalgalar hâlinde yayýlan madde moleküllerinin titreþimi ile oluþan bir enerji þeklidir.

Ses. Ses Nasýl Yayýlýr? Ses, maddesel ortamlarda dalgalar hâlinde yayýlan madde moleküllerinin titreþimi ile oluþan bir enerji þeklidir. Ses Ses Nasýl Yayýlýr? Ses, maddesel ortamlarda dalgalar hâlinde yayýlan madde moleküllerinin titreþimi ile oluþan bir enerji þeklidir. Ses, bir madde ile karþýlaþtýðýnda yansýyabilir, iletilebilir ya

Detaylı

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. ALES / Đlkbahar / Sayısal II / 22 Nisan 2007. Matematik Soruları ve Çözümleri

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. ALES / Đlkbahar / Sayısal II / 22 Nisan 2007. Matematik Soruları ve Çözümleri Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı ALES / Đlkbahar / Sayısal II / Nisan 007 Matematik Soruları ve Çözümleri 1. 3,15 sayısının aşağıdaki sayılardan hangisiyle çarpımının sonucu bir tam

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

seramik karolar? Niçin

seramik karolar? Niçin Seramik, bilinen tüm kaplama malzemeleri karfl s nda önemli üstünlüklere sahiptir. Türkiye de konut, ifl ve çal flma mekanlar n n kaplama ve dekorasyonu yap l rken flu sorulara yan t verilmelidir: Niçin

Detaylı

15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1. IQ8Quad. Her ortam için do ru dedektör. IQ8Quad alg lama prensipleri. Yang n alg lama teknolojisi

15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1. IQ8Quad. Her ortam için do ru dedektör. IQ8Quad alg lama prensipleri. Yang n alg lama teknolojisi 15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page U1 IQ8Quad Her ortam için do ru dedektör IQ8Quad alg lama prensipleri Yang n alg lama teknolojisi 15-797989.qxp 10/17/08 1:19 PM Page 2 02 03 Do ru seçim Hiçbir yang

Detaylı

MATEMAT K. BÖLME filem

MATEMAT K. BÖLME filem Do al Say larla Bölme fllemi MATEMAT K BÖLME filem 12 çile i 3 taba a eflit olarak paylaflt rd m zda bir taba a kaç çilek düfler? Tabaklara çilekleri birer birer paylaflt ral m. Üç tabak oldu u için çilekler

Detaylı

Göl, kayık ve su üzerindeki yansımaları, geri planda sazlıklar kompozisyonu tamamlayan öğeler... Ancak bir doğa fotoğrafı değil.

Göl, kayık ve su üzerindeki yansımaları, geri planda sazlıklar kompozisyonu tamamlayan öğeler... Ancak bir doğa fotoğrafı değil. DOĞA FOTOĞRAFÇILIĞI Doğa, onu oluşturan öğelerin gösterdiği çeşitlilik ve estetik çekiciliğiyle fotoğrafçılara konu olmayı sürdüre gelmiştir. Fotoğrafçıların doğaya olan bu ilgisi doğa fotoğrafının özel

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

KASIM AYI VELİ BÜLTENİ

KASIM AYI VELİ BÜLTENİ 2010-2011 KASIM AYI VELİ BÜLTENİ Kasım Ayı ndan herkese Merhaba Sonbahar Mevsimi nin kendisini iyice hissettirmeye başladığı dopdolu bir Ekim Ayı nı geride bıraktık. Kasım Ayı nda yepyeni öğrenmelerin,

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden F Z A IRI EREZ ÖRNE 1 : I m II 2m ütleleri m, 2m olan eflit bölmeli, düzgün ve türdefl I ve II levhalar flekildeki gibi birbirine tutturularak noktas ndan bir iple as l yor. Bu levhalar afla dakilerden

Detaylı

MESLEKİ GELİŞİM ÇALIŞMA SORULARI

MESLEKİ GELİŞİM ÇALIŞMA SORULARI MESLEKİ GELİŞİM ÇALIŞMA SORULARI 1.Yokluk hissi ile başlayan, karşılandığı zaman mutluluk, karşılanmadığı zaman acı ve üzüntü veren duyguya ne ad verilir? A. Tüketim B. İhtiyaç C. Ürün D. Doğa 2. Maslow

Detaylı

PLASTİK VAKUM TEKNOLOJİSİ DERSİ ÇALIŞMA SORULARI. b. Fanlar. c. Şartlandırıcı. d. Alt tabla. a. Rotasyon makinesi. b. Enjeksiyon makinesi

PLASTİK VAKUM TEKNOLOJİSİ DERSİ ÇALIŞMA SORULARI. b. Fanlar. c. Şartlandırıcı. d. Alt tabla. a. Rotasyon makinesi. b. Enjeksiyon makinesi PLASTİK VAKUM TEKNOLOJİSİ DERSİ ÇALIŞMA SORULARI 1. Aşağıdakilerden hangisi kontrol panosundaki butonlardan birisi değildir? a. Sayıcı reset b. Tabla yukarı c. Maça d. Devir sayısı 2. Aşağıdakilerden hangisi

Detaylı

Türkçe PG191. LCD Monitör. H zl Bafllatma K lavuzu

Türkçe PG191. LCD Monitör. H zl Bafllatma K lavuzu PG191 LCD Monitör H zl Bafllatma K lavuzu Güvenlik Bilgisi Monitörü ayarlamadan önce, paket ile birlikte gönderilen tüm belgeleri dikkatlice okuyunuz. Yang n veya elektrik çarpmas riskini önlemek için,

Detaylı

Kay s 9 Armut 12 Çilek 15 Elma 9

Kay s 9 Armut 12 Çilek 15 Elma 9 Nesne Grafi i ve Tablo MATEMAT K 17. Afla daki tablolardan hangisi bu grafikteki verilere göre düzenlenmifltir? a. Meyve Say s b. Meyve Say s c. Kay s 3 Armut 4 Çilek 5 Elma 3 Kay s 9 Armut 12 Çilek 15

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Eczacılık Günü Etkinlikleri

Eczacılık Günü Etkinlikleri TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ II. BÖLGE www.aeo.org.tr Ankara Eczacı Odası 14 Mayıs Eczacılık Günü Etkinlikleri TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ II. BÖLGE www.aeo.org.tr Ankara Eczacı Odası 14 Mayıs Eczacılık Günü Etkinlikleri

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Cümlede Anlam İlişkileri

Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,

Detaylı

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor Beden Ruh ile Bulufluyor Düzenli bir flekilde Yoga Hareketleri (Asanalar) yapan bir insan sadece her bir kas n esnetip güçlendirmekle kalmaz ayn zamanda daha iyi uyur metabolizmas n gelifltirir ve ideal

Detaylı

Fen ve Teknoloji. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z.

Fen ve Teknoloji. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. Ad : Soyad : S n f : 5. SINIF Nu. : Canl lar Dünyas n Gezelim, Tan yal m TEST 86 1. Afla da verilen flemaya, canl gruplar ile ilgili bildi iniz örnekleri yaz n z. Canl lar Uygulamal Etkinlik Bitkiler Hayvanlar

Detaylı