MİKROİŞLEMCİ KONTROLLÜ LED AYDINLATMA TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MİKROİŞLEMCİ KONTROLLÜ LED AYDINLATMA TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ"

Transkript

1 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü MİKROİŞLEMCİ KONTROLLÜ LED AYDINLATMA TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Fatih DÜZENLİ Serdar ŞENOL Gökhan BAHADIR Doç. Dr. Halil İbrahim OKUMUŞ Mayıs 2013 TRABZON

2 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü MİKROİŞLEMCİ KONTROLLÜ LED AYDINLATMA TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Fatih DÜZENLİ Serdar ŞENOL Gökhan BAHADIR Doç. Dr. Halil İbrahim OKUMUŞ Mayıs 2013 TRABZON

3 LİSANS BİTİRME PROJESİ ONAY FORMU Fatih DÜZENLİ, Gökhan BAHADIR ve Serdar ŞENOL tarafından Doç. Dr. Halil İbrahim OKUMUŞ yönetiminde hazırlanan Mikroişlemci Kontrollü LED Aydınlatma Tasarımı Ve Gerçekleştirilmesi başlıklı lisans bitirme projesi tarafımızdan incelenmiş, kapsamı ve niteliği açısından bir Lisans Bitirme Projesi olarak kabul edilmiştir. Danışman : Doç. Dr. Halil İbrahim OKUMUŞ Jüri Üyesi 1 : Prof. Dr. Adem Sefa AKPINAR Jüri Üyesi 2 : Prof. Dr. İsmail Hakkı ALTAŞ Bölüm Başkanı : Prof. Dr. İsmail Hakkı ALTAŞ

4 ÖNSÖZ İnsanlığın var olmasıyla birlikte, insanlar tarih boyunca, yaşamlarını kolaylaştırabilmek amacı ile birçok keşif ve buluş yapmışlardır. Bunlardan yalnızca biri olan aydınlatma, ateşin bulunması ile başlamış, elektriğin keşfi ile yeni bir çığır açmıştır. Çeşitli deneyimler ve araştırmalar sonucunda çıra, mum, gaz yağı, yağ kandilleri, hava gazlı aydınlatma elemanları ve elektrik enerjisi ile çalışan aydınlatma aygıtları kullanmışlardır. Teknolojinin gelişmesiyle beraber aydınlatma, günümüzde binaların hem iç hem de dış mekânlarında kullanılmakla birlikte görsel bir zenginlikte kazandırmaktadır. Bu nedenle günümüzde aydınlatma teknolojisine büyük önem verilmekte ve hızla gelişmektedir. Bitirme projesinin hazırlanmasında emeği geçen, yol gösteren, yardımlarını esirgemeyen kıymetli hocamız Sayın Doç. Dr. Halil İbrahim OKUMUŞ a şükranlarımızı sunuyoruz. Ayrıca bu çalışmayı destekleyen Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ne Mühendislik Fakültesi Dekanlığına ve Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanlığına içten teşekkürlerimizi sunarız. Aynı zamanda öğrenimimiz boyunca her türlü desteği esirgemeyen ailelerimize, bize örnek olan tüm hocalarımıza ve bu tezin hazırlanmasında destek ve sabırlarını esirgemeyen tüm arkadaşlarımıza şükranlarımızı sunarız. FATİH DÜZENLİ GÖKHAN BAHADIR SERDAR ŞENOL MAYIS 2013 TRABZON v

5 İÇİNDEKİLER LİSANS BİTİRME PROJESİ ONAY FORMU iii ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi ÖZET... viii SEMBOLLER VE KISALTMALAR... ix 1. GİRİŞ TEORİK ALT YAPI Aydınlatma Aydınlatma Çeşitleri Aydınlatılan Yere Göre Aydınlatma Işığın Yönlendirilmesine Göre Aydınlatma Işığın Kaynağına Göre Aydınlatma Doğru Aydınlatma LED LED lerin Verimleri LED lerin Teknik Özellikleri Neden LED Aydınlatması Tercih Edilir? LED İle Diğer Aydınlatma Türlerinin Karşılaştırılması Flüoresan Lamba İle Karşılaştırma Akkor Telli Lamba İle Karşılaştırma PIC16F877 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici Pic Güneş Paneli TASARIM PIC Kontrollü LED Sürme Devresi V un 5 V a Düşürülmesi LCD Saat ve Tarih Ayarı LED li Dekoratif Aydınlatma Devresi SİMÜLASYON ÇALIŞMALARI Sisteme Enerji Verildiği An PROJENİN YAPIMI VE DENEYSEL ÇALIŞMALAR Projenin Yapımı vi

6 5.2. Deneysel Çalışma SONUÇLAR YORUMLAR VE DEĞERLENDİRME KAYNAKLAR EKLER Ek-1 EK-1 ÇALIŞMA TAKVİMİ..Ek-1 EK-2 MİKRODENETLEYCİ PROGRAMLAMA KODLARI.Ek-2 EK-3 STANDARTLAR VE KISITLAR FORMU..Ek-16 ÖZGEÇMİŞ Ek-18 vii

7 ÖZET Edison doğru akımla çalışan akkor telli lambayı keşfetmiş buna müteakip Tesla alternatif akımda kullanılan akkor telli yeni bir lamba keşfetmiştir. Ancak bu lambalarda enerjinin büyük bir kısmı ısı enerjisine dönüşerek verimi azaltmaktaydı. Daha sonraları floresan lamba keşfedildi. Günümüzde ise enerji kaynaklarının azalması ve tüketimin artması nedeni ile verimi yüksek aydınlatıcılar kullanılmaktadır. Türkiye de üretilen toplam elektriğin %25 i aydınlatmada kullanılmaktadır. Son yıllarda düşük enerji ile iyi verim alınabilen, ışık yayan diyotlar (LED) üretilerek, özellikle yol kavşak uyarıcı sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Birçok ülke yavaş yavaş bu sisteme geçerek % 80 oranında enerji tasarrufu sağlamıştır. Bu teknolojinin önümüzdeki yıllarda kullanımının artmasını ve vazgeçilmez bir aydınlatma aracı olarak kullanılacağını düşünmekteyiz. Yaptığımız bitirme projesinde LED sürücü devresi, PIC16F877 mikro denetleyici ile tasarlanmış ve PWM (Darbe Genişlik Modülasyonu) ile kontrol edilmiştir. Güneş ışığından faydalanarak kademeli olarak gerçekleştirilmiştir. Projede dekoratif aydınlatmada mevcuttur. Umuyoruz ki bu proje enerji tasarrufunda insanlar için ilham kaynağı olur ve bu yoldaki çalışmaların kısa bir zaman diliminde ilerlemesine yardım eder. viii

8 SEMBOLLER VE KISALTMALAR AC : Alternatif Akım ADC : Analog Dijital Dönüştürücü CPU : Merkezi İşlem Birimi DC : Doğru Akım EPROM: Silinip Programlanabilir Salt Okunur Bellek GaAs : Galyum Arsenit GaAsP : Galyum Arsenit Fosfat GaP : Galyum Fosfat Hz : Frekans Birimi LCD : Liquid Cyrstal Display LED : Light Emitting Diode Lm : Işık Akısı PFC : Güç Faktörü Düzetme PIC : Peripherical Interface Controller PROM : Programlanabilir Yalnızca Okunur Bellek PWM : Darbe Genişlik Modülasyonu RAM : Random Access Memory ROM : Read Only Memory Vb : Ve Benzeri W : Watt ix

9 1. GİRİŞ İnsanlık tarihinin başlamasıyla birlikte, insanların sınırsız ihtiyaçlarından biride aydınlatma olmuştur. Aydınlatma tarihi ateşin bulunuşuyla başlamış, elektriğin bulunuşundan sonra günümüze kadar gelişerek devam etmiştir. Gündüz güneş, gece ay ışığıyla aydınlatmasını sağlayan insan tarihin en büyük buluşlarından biri ateş ile gecelerini daha aydınlık geçirmeye başlamıştır. İlk zamanlar ağaç yapraklarını yakarak aydınlatmayı sağlayan insanoğlu daha sonraları ağaç dallarından ve yapraklardan yapılma meşaleyi bulmuştur. Meşalenin bulunması ile birlikte insanların aydınlatmaya gerek duyduğu yerlerde kullanılması sağlanmıştır. Bu aydınlatma süreci çıranın, mumun, gazyağının ve elektrik enerjisi ile çalışan aydınlatma araçlarının keşfi ile günümüzdeki mevcut duruma kadar hızla gelişmiştir. Günümüzde teknolojinin her dalda hızla ilerlemesi aydınlatma alanında da etkisini göstermektedir. Teknolojinin gelişmesi ile insanoğlu ışığı sadece aydınlatma amaçlı değil, görsel şov, yaşamında canlılık ve huzur verici bir araç olarak kullanmaya başlamıştır. Yapmış olduğu mimari yapıların gerek dış yüzeylerinde gerekse iç mekânlarda ışığı kullanarak mimariye büyük bir zenginlik kazandırmıştır. Ülkemizde tüketilen toplam elektrik enerjisinin içerisinde aydınlatmanın oranı %25 civarındadır[1]. Aydınlatmada enerji tasarrufu görsellikten ödün vermeden en az aydınlık şiddetinin sağlanması ile elde edilir. Bunu başarabilmek için öncelikli olarak yüksek verimli ışık kaynakları kullanılmalıdır. Örneğin klasik bir ampulü az enerji harcayan lamba ile değiştirmek mevcut enerji tüketimini % 80 civarında azaltabilmektedir[2]. LED ler günümüzde aydınlatma sektöründe ve elektronik cihazlarda yaygın olarak kullanılan elemanlardır. Günümüzde LED aydınlatma sistemleri uzun ömür, dayanıklılık, kolay kurulum, çeşitlilik vb. özellikler göz önüne alındığında çok geniş uygulama alanlarında karşımıza çıkmaktadır. LED ler adım adım klasik aydınlatma aygıtlarının yerini almaya başlamıştır. LED in aydınlık şiddetini ayarlamak, rengini ve sırasını düzenlemek için genellikle mikro denetleyicili sürücü devreleri ile kullanılır. Mikro denetleyicili sistemler, özellikle kontrol amaçlı uygulamalarda karşımıza çıkmaktadır. Mikro denetleyiciler tasarımlarda kolaylık, kontrol edilebilme, minimum maliyet gibi unsurları barındırdığı için tercih edilmektedir. 1

10 Bu projenin gerçekleştirilmesinde izlenen iş-zaman grafiği EK-1 de verilmiştir. Bu plana göre çalışmaların yürütülmesi projenin yönetimi açısından avantajlı olmuştur. 2

11 2. TEORİK ALT YAPI 2.1. Aydınlatma Aydınlatma; herhangi bir ortamı, nesneleri standartlara ve görselliğe uygun bir şekilde tasarlanarak yapılan ışık uygulamalarıdır. Aydınlatma genel aydınlatma ve bölgesel aydınlatma olarak ikiye ayrılır. Bir ortamın belirli bölgesinin, istenilen seviyede ve amacına uygun şekilde aydınlatılmasına bölgesel aydınlatma denir. Genel aydınlatmanın yetersiz olduğu zamanlarda veya belirli bir nesneyi vurgulamak istediğimizde bölgesel aydınlatmaya başvurulur. Aydınlatma yaparken minimum maliyetin yanı sıra görsel algılamaya en uygun çözümler aranmalıdır. Bunlar aydınlığın niceliği, niteliği ve rengi dikkate alınarak yapılır Aydınlatma Çeşitleri Aydınlatma üç grupta incelenmektedir. Bunlar; aydınlatılan yere göre aydınlatma, ışığın yönlendirilmesine göre aydınlatma ve ışık kaynağına göre aydınlatmadır. Aydınlatılan yere göre aydınlatma; iç aydınlatma ve dış aydınlatma olarak ikiye ayrılır. Işığın yönlendirmesine göre aydınlatma; direk aydınlatma, yarı direk aydınlatma, dağıtılmış aydınlatma, yarı endirekt aydınlatma ve endirekt aydınlatma olarak beşe ayrılır. Işığın kaynağına göre aydınlatma; doğal ve suni aydınlatma olarak ikiye ayrılır[3] Aydınlatılan Yere Göre Aydınlatma a) İç Aydınlatma Hayatımızın büyük bir kısmını geçirdiğimiz kapalı alanların aydınlatılması iç aydınlatma olarak adlandırılır. İç aydınlatma; ev, iş yerleri, toplantı salonları, vitrin, depo ve müzelerde karşımıza çıkmaktadır[4]. 3

12 b) Dış Aydınlatma İnsanların hayatlarını kolaylaştırmak, güvenliğini sağlamak ve estetik görüntü oluşturmak için yapılan aydınlatmaya dış aydınlatma denir. Dış aydınlatma; yol, bahçe, köprü, sokak ve bina dış aydınlatmalarından oluşmaktadır[4] Işığın Yönlendirilmesine Göre Aydınlatma a) Direk Aydınlatma Direk aydınlatma yapılırken aydınlatma aygıtından çıkan ışık direk çalışma yüzeyine düşmelidir. Işığın geliş açısı dar ve geniş olabildiği gibi, aydınlatma aygıtının çalışma yüzeyine pozisyon olarak direk aydınlatacak şekilde yerleştirilmesi ile yapılır. Direk aydınlatma; toplantı salonları, oyun salonları ve atölyelerde kullanılmaktadır[4]. b) Yarı Direk Aydınlatma Bu aydınlatmada, aydınlatma aygıtından çıkan ışığın büyük bir bölümü çalışma yüzeyine, geri kalan kısmı da diğer taraflara dağılmaktadır. Yarı direk aydınlatma; salon, koridor ve bürolarda kullanılmaktadır[4]. c) Dağıtılmış Aydınlatma Dağıtılmış aydınlatma; aydınlatma aygıtından çıkan ışığın her yöne eşit dağılması ile oluşmaktadır. Dağıtılmış aydınlatma; gözün yorulmaması gereken sınıf, kütüphane, büro gibi yerlerde kullanılmaktadır[4]. d) Yarı Endirekt Aydınlatma Yarı endirekt aydınlatmada; aydınlatma aygıtından çıkan ışığın büyük bir kısmının tavana, geri kalan kısmının ise aydınlatılacak yüzeye dağılmasıyla oluşur. Yarı endirekt aydınlatma; dinlenme salonları, misafir odaları gibi alanlarda kullanılmaktadır[4]. 4

13 e) Endirekt Aydınlatma Endirekt aydınlatmada; aydınlatma aygıtından çıkan ışığın tamamı tavandan yansıtılarak çalışma yüzeyine düşürülmesiyle oluşur. Endirekt aydınlatma; gece kulüpleri ve eğlence mekânlarında kullanılmaktadır[4] Işığın Kaynağına Göre Aydınlatma a) Doğal Aydınlatma Doğal aydınlatma; güneş, ay ve yıldızlar sayesinde binaların aydınlatılmasına denir. Bu aydınlatma türünde verim çok yüksek olmamakla beraber ışık binalara camların içerisinden girmektedir. b) Suni Aydınlatma Suni aydınlatma, doğal aydınlatmanın olmadığı veya yetersiz kaldığı yerlerde elektrik veya güneş enerjisi vasıtasıyla yapılan aydınlatma biçimidir. Bu aydınlatma biçiminde özellikle akkor telli, flüoresan, LED gibi aydınlatma aygıtlarından yararlanılır Doğru Aydınlatma İyi bir aydınlatma yapmanın temel yollarından biride doğru aydınlatma yapmaktır. Doğru aydınlatma, aydınlatmanın yapılmasıyla beraber gözü yormayan, karmaşalık yaratmayan, uygun renk ve doğru miktarda ışık kaynağı kullanılarak yapılmalıdır. Doğru aydınlatma yapabilmek için uygun ışık kaynakları kullanılmalı ve bu ışık kaynakları uygun bir biçimde, uygun armatürle yerleştirilmelidir LED Işık yayan flamansız lambalara LED denir. LED ler yapısal olarak P-N ekleminden oluşmaktadırlar. Üzerlerinden akım akmasıyla beraber görünür veya görünür olmayan ışık veren bir diyottur. LED lerin direnci, üzerinden geçen akımın değerine göre değişiklik 5

14 göstermektedir. Yüksek DC gerilimlerde LED i çalıştırabilmek için ŞEKİL-1 de gösterildiği gibi seri direnç yardımıyla akım sınırlaması yapılmaktadır. DC R ön Led Şekil 1. LED lerin seri direnç ile çalıştırılması Us: Besleme gerilimi Uf: LED iletim gerilimi I: LED akımı R=(Us Uf) / I (2.1) P-N eklemli yarı iletkenlerde enerji ya ısı ya da ışık şeklinde dışarı verilmektedir. Silisyum ve germanyum diyotlarda bu P-N eklemindeki birleşim sırasında enerjinin çoğu ısıya dönüşür. Ortaya çıkan ışık önemsizdir. Bu sebeplerden dolayı silisyum yada germanyum LED lerin üretiminde kullanılmazlar. Tablo 1. Sık kullanılan yarı iletkenler, renkleri ve tipik ileri eğilimleme gerilim değerleri Işık Yayan Diyotlar Renk Malzeme Tipik İleri Gerilim (V) Koyu Sarı AllnGaP 2.1 Mavi GaN 5.0 Yeşil GaP 2.2 Turuncu GaAsP 2.0 Kırmızı GaAsP 1.8 Beyaz GaN 4.1 Sarı AllnGaP 2.1 LED ler elektrik devrelerinde diyot gibi davranır. Bunlar doğru akımla çalışırlar. LED leri normal diyotlardan ayıran yönü 0,7 V civarında bir birleşme gerilimi yerine, 6

15 TABLO-1 de gösterildiği gibi renklerine göre 1,8 5 V gerilim değerleri arasında değişmektedir. Genellikle kırmızı ve sarı renkler 1,9-2,6 V yeşil, mavi ve beyaz renkler 2,5-4 V gerilimlerde çalışırlar. Devreye bağlanırken polaritelerin durumlarına dikkat etmek gerekmektedir. Uygulamada LED lerin verdiği ışık şiddeti yüksek seviyelerde olması istenmektedir. Bu elde edilen ışık şiddeti, LED in içerisinden geçen akım ile orantılı olduğundan akım değeri artırıldığında ışık şiddeti de artacaktır. Akım akması ile beraber ısınan LED in ömrü azalacak, verimi olumsuz etkilenecektir. LED ler saat olarak belirlenen ömre sahip olsa da yaydığı ışık miktarındaki azalmaya bağlı olarak hesaplanan ömrü de azalmaktadır[5]. Elektronik devrenin performansı, tasarımı, çevresel etkiler ve yapısı göz önüne alındığında LED lerin ömürleri belirlenebilmektedir. Günümüzde yeni nesil LED ler saat hizmet ömrüne sahiptir [5] LED lerin Verimleri Işık yayan diyotun verimi; çevreye yaydığı ışık enerjisinin sistemden çektiği elektrik enerjisine oranı ile hesaplanır. LED ler diğer aydınlatma türlerinde olduğu gibi elektrik enerjisinin tamamını ışık enerjisine dönüştürmemektedir. LED lerin yaydığı ışığın rengine göre de verimlilikleri değişmektedir. Kırmızı renkli LED 45 lm/w, sarı 35 lm/w, yeşil 18 lm/w, mavi 8 lm/w civarındadır. Aydınlatmada en çok tercih edilen LED rengi beyazdır. Beyaz LED lerin verimi lm/w arasında değişiklik göstermektedir[5] LED lerin Teknik Özellikleri LED ler diğer devre elemanlarında olduğu gibi üretici firma tarafından kataloglarında teknik özellikleri detaylı bir şekilde belirtilmektedir. TABLO 2 de üretici firma tarafından verilen katalog bilgileri örnek olarak gösterilmiştir. Bu katalog bilgilerine göre teknik bilgilere sahip olunur. 7

16 Tablo 2. 5 mm çapında LED'ler için teknik bilgiler Tip Renk Ifmax (ma) Vfmin (V) Vfmax (V) Vrmax (V) Aydınlatma Şiddeti (m/cd) Dalga Boyu (nm) Standart Kırmızı 30,00 1,70 2,10 5,00 5,00 660,00 Standart Sarı 30,00 2,10 2,50 5,00 5,00 590,00 Standart Yeşil 25,00 2,20 2,50 5,00 5,00 565,00 Yüksek Yoğunluk Mavi 30,00 4,50 5,50 5,00 5,00 430,00 Süper Parlaklık Kırmızı 30,00 1,85 2,50 5,00 5,00 660,00 Düşük Akım Kırmızı 30,00 1,70 2,00 5,00 5,00 625,00 (1cd= 1lm / m 2 ) I F max. : Azami (maksimum) akım. V F typ. : Direnç hesabında kullanılacak V L gerilimi. Beyaz ve mavi için yaklaşık 4V, diğerleri için yaklaşık 2V V F max. : Max. Gerilim V R max. : Azami ters gerilim. (LED doğru bağlanınca önemi yok) Görünüm Açısı: 60 ile 30 arasında değişen açı değerleri. Dalga Boyu: Yayılan ışığın azami dalga boyu, yani LED in rengini belirleyen değer. (nm =nanometre) Aydınlatma Şiddeti: Uygun akım altında LED in aydınlatma gücü. (mcd = milicandela) Neden LED Aydınlatması Tercih Edilir? LED ler gelişen teknoloji ile beraber önce otomobillerde akabinde ev ve sokak aydınlatmalarında kullanılarak aydınlatmada çok yüksek bir dayanıklılığa sahip olmuştur. LED ler aydınlatma sisteminde yeni yeni gelişmeye başlasa da çok geniş uygulama alanlarında kullanılmaya başlanmıştır. Bu teknolojinin avantajı sadece uzun süre dayanıklı olması değil, daha az elektrik enerjisi tüketmesidir. ŞEKİL 2 de klasik ışık kaynaklarında üretilen ışığın belirli bir kısmı boşa gitmektedir. Bu ışık kaynakları tüm yönlerde ışık 8

17 yaydığı ı için bunun önüne geçilmek istenir. Bu kayıplar armatür kullanılarak giderilmeye çalışılır. ŞEKİL L 3 te ise LED ler klasik aydınlatmalardan farklı olarak yönlü ışık yayarlar. Boşa giden ışık ık miktarı azalır. Şekil 2. Geleneksel ışık kaynaklarının ışıma yönleri Şekil 3. LED ışık kaynaklarının ışıma yönleri LED aydınlatması kırılmalara karşı dayanıklılık göstermektedir. Titreşimlere karşı dayanıklı bir yapıya sahiptir. Küçük boyutlu olmalarından dolayı tasarımlarda kolaylık sağlamaktadır. Son dönemde kullanılan LED li lambalarda 150 lm/w ı geçtiği için aydınlatmada sıkça görülmektedir[6]. 9

18 LED İle Diğer Aydınlatma Türlerinin Karşılaştırılması Flüoresan Lamba İle Karşılaştırma Flüoresan lambalar tüm yöne ışıma yaparken, LED lambalar alar ise istenilen yön ve açıya göre ışıma ıma yapmaktadır. ŞEKİL 4 te görüldüğü ü gibi LED lambalar flüoresan lambalara göre iki katından daha fazla ışık yayma özelliğine sahiptir. Şekil 4. Heysenergy tarafından elde edilen flüoresan lamba ile LED lambanın aydınlatma şiddetleri Flüoresan lambaların ısınma sorunları olmadıkları için harcanan elektrik enerjisi ışığa dönüşmektedir. Flüoresan lambalar, görünür ışığı elde etmek için büyük bir devreye ihtiyaç duyar ve devrenin üretim maliyeti fazlasıyla artar. LED lerin flüoresan lambalara göre üstünlükleri; Işık verme süreleri nanosaniye mertebesindedir. Ateşleme düzeneklerine ihtiyaç yoktur. İlk kurulum masrafı yüksek olmasına karşın enerji tüketimi oldukça azdır. Çeşit, renk, boyut olarak alternatiflerinin sayısız olması ile beraber uygulama alanları da oldukça geniştir. 10

19 Akkor Telli Lamba İle Karşılaştırma Devinimsiz gaz içine yerleştirilen, genellikle tungstenden üretilen metalik bir ince telden oluşan ve elektrik akımıyla yanan ampullerin üretim maliyeti oldukça düşüktür fakat verimleri çok azdır. Akkor Flamanlı lambalar elektrik enerjisinin %95 ini ısıya çevirmekte, sadece düşük bir kısmını ışığa dönüştürerek aydınlatma sağlamaktadır[1]. Diğer sorun ise, ampulün içindeki tungsten tel, dışarıdan gelecek şok ve titreşimlere karşı duyarlı, ömürleri ise her enerjilendirildiklerinde termik şokun etkisiyle kısalmaktadır. LED lerin akkor telli lambalara göre üstünlükleri; Üretim maliyetleri oldukça yüksek olmasına rağmen randımanları oldukça yüksektir. Tüketilen enerjinin büyük bir kısmı ışığa dönüşürken, akkor lambalarda bu durumun tam tersi ısıya dönüşmektedir. Isınma problemleri yoktur. Çok az enerji tüketmektedirler PIC16F877 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici Mikro denetleyici; tüm devre üzerinde üretim yapan mikro bilgisayarlara verilen isimdir. Mikro denetleyiciler yazılan programlar sayesinde o programlardaki işlevleri gerçekleştiren kontrol elemanıdır. Mikro denetleyiciler teknik özellikleri bakımından çok geniş bir uygulama alanına sahiptir. Bunlar klasik bilgisayar olarak da düşünülebilir. Bütün mikro denetleyiciler CPU, RAM, EPROM, PROM, ROM, giriş-çıkış portları v.b. donanımlardan oluşmaktadır. Mikro denetleyiciler çok küçük güçlerde çalışmaktadırlar. Giriş veya çıkış elemanı olarak kullanılabilirler. Çıkış elemanı olarak kullanılırsa LCD den çıkış alınabilir. Bilgisayarlara göre kıyaslandığında daha uygun bir fiyata sahiptirler. 11

20 Pic PIC MICROCHİP firması tarafından geliştirilmiş çok fonksiyonlu, hızlı çalışan mikro denetleyicidir. Mikro denetleyici ailesi ile kıyaslandığında daha uygun bir fiyata sahiptir. Şekil 5. PIC16F877 bacak bağlantı yapısı ŞEKİL 5 te PIC16F877 mikroişlemcisinin bacak bağlantı yapısı gösterilmiştir. Örneğin; 40 numaralı bacakta belirtilen RB7 nin işlevine TABLO 3 ten bakılır. TABLO 3 te RB7 nin seri programlamada data girişi görevi yaptığı belirtilmiştir. Böylelikle ŞEKİL 5 te ki bacak numaralarının görevleri TABLO 3 e bakılarak belirlenebilmektedir. ŞEKİL 5 ve TABLO 3 PIC16F877 Userguide ve Datasheet e bakılarak incelenebilir. 12

21 Tablo 3. PIC16F877 nin bacak açıklaması OSC1/CLKİN 13 G ST/CM Kristal osilatör girişi/harici osilatör girişi. OS OSC/CLKOUT 14 Ç ---- Kristal osilatör çıkışı RC osilatör modunda ¼ f değerinde frekans çıkışı. MCLR/VPP/TH V 1 G/P ST Mikrodenetleyici için reset ucu normal çalışmada 1 seviyesinde tutulur. RA0/AN0 2 G/Ç TTL PORTA:Giriş çıkış olarak yönlendirilebilirport.pinler G/Ç görevi RA1/AN1 3 G/Ç TTL dışında; RA2/AN2/VREF 4 G/Ç TTL RA0:0. Analog giriş görevi yapar. - RA3/AN3/VREF 5 G/Ç TTL RA1:1. Analog giriş görevi yapar. RA2:2. Analog giriş veya negatif referans gerilimi girişim görevi + yapar. RA4/TOCK1 6 G/Ç ST RA3:3. Analog giriş veya pozitif referans gerilimi girişim görevi RA5/SS/AN4 7 G/Ç TTL yapar. RA4:TİMER0 için clock girişi görevi yapar.açık drain çıkışa sahiptir. RA5:4. Analog giriş veya SSP için slave seçimi görevi yapar. RB0/INT 33 G/Ç TTL/ST PORTB:G/Ç olarak yönlendirilebilir port.tüm girişlerinde RB1 34 G/Ç TTL yazılımla programlanabilir düşük değerli pull-uplar vardır. Pinler RB2 35 G/Ç TTL G/Ç görevi dışında; RB3/PGM 36 G/Ç TTL RB0: Harici kesme ucu görevi yapar. RB4 37 G/Ç TTL RB3: Düşük seviye programlama girişi yapar. RB5 38 G/Ç TTL RB6: Seri programlama girişi görevi yapar. RB6/PGC 39 G/Ç TTL/ST RB7: Seri programlamada data girişi görevi yapar. RB7/PGC 40 G/Ç TTL/ST RC0/T1OSO/T1 CKI RC1/T1OSO/CC P2 RC2/CCP1 17 G/Ç ST RC3/SCK/SCL 18 G/Ç ST RC4/SDI/SDA 23 G/Ç ST RC5/SDO 24 G/Ç ST RC6/TX/CK 25 G/Ç ST RC7/RX/DT 26 G/Ç ST G/Ç G/Ç ST ST PORTC: G/Ç olarak yönlendirilebilen port.pinler G/Ç görevi dışında; RC0: TİMER1 osilatör çıkışı veya TİMER1 clock çıkışı gçrevi de yapar. RC1: TİMER1 osilatör girişi veya Capture2-G/Compare2- O/PWM2-Ç görevi yapar. RC2: Capture1-G/Compare1-O/PWM1-Ç görevi yapar. RC3: SPI ve I 2 C modunda senkron seri clock G/Ç görevi yapar. RC4: SPI modunda SPI data girişi, I 2 C modunda data G/Ç görevi yapar. RC5: SPI modunda SPI data çıkış görevi yapar. RC6: USART asenkron gönderme veya senkron clock görevi yapar. RC7: USART asenkron alma ve senkron data görevi yapar. RD0/PSP0 19 G/Ç ST/TTL PORTD: G/Ç olarak yönlendirilebilir port veya mikroişlemci RD1/PSP1 20 G/Ç ST/TTL hattında arabirim olarak kullanıldığında paralel slave port RD2/PSP2 21 G/Ç ST/TTL RD3/PSP3 22 G/Ç ST/TTL RD4/PSP4 27 G/Ç ST/TTL RD5/PSP5 28 G/Ç ST/TTL RD6/PSP6 29 G/Ç ST/TTL RD7/PSP7 30 G/Ç ST/TTL RE0/RD/AN5 8 G/Ç ST/TTL PORTE: G/Ç olarak yönlendirilebilir port. Pinler G/Ç görevi RE1/WR/AN6 9 G/Ç ST/TTL dışında; RE2/CS/AN7 10 G/Ç ST/TTL RE0: Paralel Slave porttan okuma kontrolü veya 5. analog giriş görevi yapar. RE0: Paralel Slave porttan yazma kontrolü veya 6. analog giriş görevi yapar. RE0: Paralel Slave porttan seçim kontrolü veya 7. analog giriş görevi yapar. Vss 12,31 P --- Mikrodenetleyici için toprak seviyesini oluşturur. Vdd 11,32 P --- Mikrodenetleyici için pozitif kaynak gerilimi oluşturur. 13

22 2.4. Güneş Paneli Panel yüzeylerine gelen güneş enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren sistemlere fotovoltaik piller denir. Güneş panellerinin verimleri yapılarına göre % arasında değerler almaktadır[7]. Güneş pilleri yüzeylerine düşen güneş ışığı şiddetiyle orantılı olarak gerilim üretirler. Güneş pilleri güneş enerjisini elektrik enerjisine çevirmektedirler. Ancak bu enerji dönüşümü güneş panellerinin seri veya paralel bağlanması ile karmaşık bir hal alır. Bu karmaşık yapıya modül (güneş paneli modülü) denir. Bu modül yapıda seri bağlantı; gerilim seviyesinin yükselmesine, paralel bağlantı ise akım değerinin artmasına neden olur. Çalışma prensipleri; üzerlerine düşen fotonlar elektronları koparır. Hareket haline geçen bu elektron elektrik akımını oluşturur. Fotovoltaik piller için en uygun malzemeler ise; silisyum, galyum ve arsenittir. 14

23 3. TASARIM Mikroişlemci kontrollü LED aydınlatma tasarımı ve gerçekleştirilmesi projesi ihtiyaç gereği ortaya çıkmıştır. Bu proje ile beraber her geçen gün artan enerji tüketiminin minimum seviyelere düşmesi beklenmektedir. Tasarlanan ve gerçekleştirilen Mikroişlemci kontrollü LED aydınlatma tasarımı ve gerçekleştirilmesi projesinin blok diyagramı ŞEKİL 6 da görülmektedir. DS1307 DA Gerilim Kaynağı Mikroişlemci Dekoratif Aydınlatma Güneş Paneli Bina Aydınlatması LDR Şekil 6. Mikroişlemci kontrollü LED aydınlatma projesinin blok diyagramı 3.1. PIC Kontrollü LED Sürme Devresi Gerçekleştirilen LED sürücü devresi PIC16F877 mikro denetleyicisi ile tasarlanılıp, PWM ile kontrol edilmiştir.pic16f877 mikro denetleyicisi; geniş sayıda giriş-çıkış portu, büyük bellek kapasitesi, entegre ADC devresine sahip ve yüksek hız özelliklerine sahip olduğundan dolayı kullanılmıştır. DS1307 entegresi ile günün belirli saat aralıklarında belirli bir aydınlık şiddeti verecek şekilde sistem aydınlatılmaktadır. LDR direnci ortamın aydınlık şiddetine göre sistemin aydınlık şiddetini ayarlamaktadır. Bu özelliklerden bağımsız olarak aydınlık şiddeti butonlarla manüel olarak ayarlanabilmektedir. Proje yazılımı CCS PIC C compiler kullanarak yapılmıştır. Bu yazılım EK-2 de gösterilmiştir. 15

24 V un 5 V a Düşürülmesi 7805 gerilim regülatörü, ŞEKİL 7 de gösterilen devrede kullanılarak +5 Volt sabit bir gerilim oluşturulabilmektedir entegresi; çıkış ucu ile toprak ucu arasında, yaklaşık 1Amper yük akımına kadar doğrultulmuş +5 Volt değerindedir. ŞEKİL 7 deki devre giriş ve çıkış uçlarına konulan kondansatörler ile filtrelenmektedir. Şekil 7. LM7805 entegresi ile oluşturulan 12V DC-5V DC devresi Resim 1. LM7805 entegresi RESİM 1 deki 7805 entegresi 3 bacağa sahiptir. Bu bacaklardan birincisi giriş bacağıdır. İkinci bacak topraklanması gereken giriş, üçüncü bacak ise çıkış bacağıdır. 16

25 LCD LCD ekran günlük hayatta her türlü elektronik aygıtlarda kullanılan ve hafızası bulunan bir elemandır. Resim 2. 16x2 LCD ekran RESİM 2 de gösterilen 16x2 LCD ekran 2 satır ve 16 sütundan oluşmaktadır. Saat Ayarı 1 Tarih Ayarı 2 3 LDR Gerilimi LED Ayarı 4 Günışığı Ayarı 5 Çıkış 6 Şekil 8. Menü görünümü Projenin bağlantıları yapıldıktan sonra ŞEKİL L 8 deki menü görünümü elde edilecektir. Bu menüde saat, tarih, LDR gerilimi, manüel LED, gün ışığı ı ayarları ve çıkış bulunacaktır. 17

26 LCD nin bacak dizilişleri; PİN1: Toprak ucudur. PİN2: Besleme bacağıdır. PİN3: Parlaklık ayar ucudur. PİN4: Ekrana komutları veya veriyi getiren bacaktır. PİN5: Okuma ve yazma bacağıdır. PİN6: Seçme ucudur. PİN7-14: Veri giriş bacağıdır. PİN15-16: LCD arka ışığı, +5 Volt ve 15. bacak ile +5 Volt arasındaki 3,8 ohm ile toprağa karşılık gelir. LCD nin Çalışma Biçimi: LCD ekran, ekrana bir karakter yazma ya da bir karakter okumak için 4. bacak lojik 1, ekranın durumunu kontrol etmek için 4. bacak lojik 0 yapılması gerekmektedir. LCD ekrana bilgi gönderileceğinde ya da komut yollanılacağında 5. bacak lojik 0, bilgi okunacaksa 5. bacak lojik 1 yapılır. 6. bacak komutların ya da verilerin aktarımını yetkilendirir. Ayriyeten okuma yapılırken 7-14 arasındaki bacaklardan faydalanılır. Bu veri 8 bit veya 4 bit olarak LCD ekranda okunur. 15. ve 16. bacak GND ye bağlandığında ekran aydınlanır Saat ve Tarih Ayarı Saat ve tarih ayarı DS1307 entegresiyle ayarlanmaktadır. Resim 3. DS1307 entegresi 18

27 RESİM 3 te gösterilen DS1307 entegresi, zaman üretmek için kullanılan entegredir. Bu entegre 5 Volt gerilimde çalışmaktadır. Bu entegrenin çalışması için 3,2 Volt luk bios pili ve 32,768 khz kristal gerekmektedir. Bu pilin kullanılmasının sebebi; herhangi bir sebeple enerjinin kesilmesinde entegrenin düzgün çalışmasıdır. Şekil 9. DS1307 entegresi bacak bağlantısı ŞEKİL 9 da DS1307 entegresinin bacak bağlantısı gösterilmiştir. Bu bacakların anlamını şöyle sıralayabiliriz. PİN 1-2: 32,768 khz kristal bağlantısı PİN 3: Bios pili bağlantı girişi PİN 4: Toprak ucu PİN 5: Seri veri giriş ucu PİN 6: Seri saat darbesi PİN 7: Kare dalga çıkışı PİN 8: Güç girişi LDR Gerilimi RESİM 4 te gösterilen LDR; üzerine düşen ışık şiddetiyle direnç değeri ters orantılı olarak değişen yarı iletkendir. Resim 4. LDR (fotodirenç) 19

28 Şekil 10. LDR gerilimi ŞEKİL 10 da gösterilen düzenekte ortamın aydınlık şiddetine bağlı olarak ortam karanlık ise direnci artacak ve 1 numaralı denklemden LDR üzerine düşen gerilim artacaktır. Aynı şekilde ortam aydınlık ise LDR direnci azalacak LDR üzerine düşen gerilim azalacaktır. V:Gerilim I:Akım R:Direnç V= I * R (3.1) Manuel LED Ayarı Sistemimizde LDR veya saatten bağımsız olarak aydınlık şiddetleri butonlar kullanılarak yapılabilmektedir. Butonlar yardımıyla PWM in doluluk oranları değiştirilerek manüel olarak aydınlık şiddetleri artırılıp azaltılabilir. 20

29 Gün Işığı Ayarı Sistemimizde gün ışığından faydalanmak mümkündür. Ancak gün ışığından faydalanma kapalı ise aydınlatma ayarı saat değerlerine göre değişecektir. Bu aşağıdaki program tarafından sağlanmaktadır. if(gunisigi_vaziyet==0) output_high(vaziyet_led); if(saat>=8 && saat<19) set_pwm1_duty(0) set_pwm2_duty(0); if(saat>=19 && saat<24) set_pwm1_duty(255); set_pwm2_duty(255); if(saat>=24 && saat<8) set_pwm1_duty(55); set_pwm2_duty(55); Gün ışığından faydalanma açık ise aydınlatma saatten bağımsız olarak LDR gerilimine bağlı olarak değişmektedir. Bu da aşağıdaki program tarafından sağlanmaktadır. if(gunisigi_vaziyet==1) if(bilgi<51) set_pwm1_duty(255); set_pwm2_duty(255); if(bilgi>50) bilgi=bilgi*1.83; if(bilgi>255) bilgi=255; set_pwm1_duty(255-bilgi); set_pwm2_duty(255-bilgi); 3.2. LED li Dekoratif Aydınlatma Devresi Gerçekleştirilen elektronik devre ile farklı renklerdeki lambalar değişik zamanlarla yanıp sönmesi sağlanabilmektedir. Bu devre genellikle dekorasyon amaçlı uygulamalarda kullanılabilir. Bu devre dalga üreteci olarak NE555 osilatörü, sayıcı, 74LS93 entegre devresi, LED sürücü devresi olmak üzere 3 ana birimden oluşmaktadır. 21

5.Eğitim E205. PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628:

5.Eğitim E205. PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628: 5.Eğitim E205 PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628: PIC16F628 18 pine sahiptir.bu pinlerin 16 sı giriş / çıkış

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

>> >> >> >> >> >> >> >> >> >> >> >>

>> >> >> >> >> >> >> >> >> >> >> >> LED'ler (Light Emitting Diode), adından da anlaşılabileceği gibi elektriksel enerjiyi ışık enerjisine dönüştüren yarı iletken diyotlardır. LED lere gelen elektrik akımı bildiğimiz ampuller gibi akkor hale

Detaylı

Alıcı Devresi; Sinyali şu şekilde modüle ediyoruz;

Alıcı Devresi; Sinyali şu şekilde modüle ediyoruz; Bu e kitapta infrared iletişim protokolleri ile ilgili basit bir uygulamayı anlatmaya çalışacağım. Bunu yine bir mikrodenetleyici ile yapmamız gerekecek. Siz isterseniz 16f628a yı ya da ccp modülü olan

Detaylı

GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ. Uygulama Notları ACG-D350/500/700/1000 UYGULAMA NOTLARI. 1. LED adedi

GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ. Uygulama Notları ACG-D350/500/700/1000 UYGULAMA NOTLARI. 1. LED adedi GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ Uygulama Notları ACG D-Serisi sürücü devreleri düşük voltajla LEDleri sabit bir akımda çalıştırmak için ideal bir çözüm sunar. LEDlerin düşük voltajla çalıştığı,

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR?

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR? PIC PROGRAMLAMA hbozkurt@mekatroniklab.com www.mekatroniklab.com.tr STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ Bu ayki sayımızda, özellikle CNC ve robotik uygulamalarda oldukça yaygın olarak kullanılan step motorlar

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri

ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri DENEYİN AMACI ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri Zener ve LED Diyotların karakteristiklerini anlamak. Zener ve LED Diyotların tiplerinin kendine özgü özelliklerini tanımak.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ GÜNEBAKAN PANELLER

ÖZEL EGE LİSESİ GÜNEBAKAN PANELLER ÖZEL EGE LİSESİ GÜNEBAKAN PANELLER HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER: Eren Ege AKAR Atlas Ferhat HACIMUSALAR DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Nilüfer DEMİR İZMİR 2016 İÇİNDEKİLER 1.Projenin amacı...2 2. Giriş...2 3.Sonuçlar...5

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optik Sensörler Üzerine düşen ışığa bağlı olarak üstünden geçen akımı değiştiren elemanlara optik eleman denir. Optik transdüserler ışık miktarındaki değişmeleri elektriksel

Detaylı

KOCAELİ BÖLGESİ SOKAK AYDINLATMALARINDA LED ARMATÜR KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE MALİYETİNE ETKİSİ

KOCAELİ BÖLGESİ SOKAK AYDINLATMALARINDA LED ARMATÜR KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE MALİYETİNE ETKİSİ KOCAELİ BÖLGESİ SOKAK AYDINLATMALARINDA LED ARMATÜR KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE MALİYETİNE ETKİSİ E. Mustafa YEĞİN 1, M. Zeki BİLGİN 1 1 Kocaeli Üniversitesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Umuttepe

Detaylı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı Çizgi İzleyen Robot Yapımı Elektronik Elektronik tasarım için yapılması gerek en önemli şey kullanılacak malzemelerin doğru seçilmesidir. Robotun elektronik aksamı 4 maddeden oluşur. Bunlar; 1. Sensörler

Detaylı

ADUC841 MİKRODENETLEYİCİ TABANLI GELİŞTİRME KARTININ TANITIMI:

ADUC841 MİKRODENETLEYİCİ TABANLI GELİŞTİRME KARTININ TANITIMI: ADUC841 MİKRODENETLEYİCİ TABANLI GELİŞTİRME KARTININ TANITIMI: Aduc841 geliştirme kartının genel görüntüsü aşağıda verilmiştir; RS232 ANALOG USB ÇIKIŞ ANALOG GİRİŞ POTLAR TEXT LCD EKRAN GÜÇ KAYNAĞI LEDLER

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje Proje Raporu Hakan Altuntaş 11066137 16.01.2013 İstanbul

Detaylı

Evde ya da ofisinizde, günde ortalama 6 saat süre ile 10 adet akkor lamba kullandığınızda; LED NEDİR? LED Aydınlatma Sistemleri Nasıl Çalışır?

Evde ya da ofisinizde, günde ortalama 6 saat süre ile 10 adet akkor lamba kullandığınızda; LED NEDİR? LED Aydınlatma Sistemleri Nasıl Çalışır? LED NEDİR? LED Aydınlatma Teknolojisi,enerji tasarruflu aydınlatmada en son teknolojidir. LED 'Işık Yayan Diyot', elektriği ışığa dönüştüren yarı iletken cihaz anlamına gelir.led aydınlatmanın düşük enerji

Detaylı

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması MİKRODENETLEYİCİLER MCU Micro Controller Unit Mikrodenetleyici Birimi İşlemci ile birlikte I/O ve bellek birimlerinin tek bir entegre olarak paketlendiği elektronik birime mikrodenetleyici (microcontroller)

Detaylı

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-2 (v1.1) Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünde okuyan 1. ve 2. sınıf öğrencilerine; mesleği sevdirerek öğretmek amacıyla, isteğe bağlı olarak

Detaylı

EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı

EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı Power supply voltage regulator J6 ile power supply seçimi yapılır. USB seçilirse USB kablosu üzerinden +5V gönderilir, EXT seçilirse DC connector üzerinden harici bir power

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ KULLANIM KİTAPÇIĞI ve Deneyler İÇİNDEKİLER Eğitim Seti Özellikleri 3 Hibrid Şarj Regülatörü Modülü Özellikleri 4 DC-AC İnverter Modülü Özellikleri 5 AKÜ Modülü Özellikleri

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-5 AKTİF DEVRE ELEMANLARI Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-5 AKTİF DEVRE ELEMANLARI Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-5 AKTİF DEVRE ELEMANLARI Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU DİYOTLAR Diyot tek yöne elektrik akımını ileten bir devre elemanıdır. Diyotun

Detaylı

Görüntü Bağdaştırıcıları

Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları (Ekran Kartları) Ekrandaki Görüntü Nasıl Oluşur? Monitörünüze yeteri kadar yakından bakarsanız görüntünün çok küçük noktalardan oluştuğunu görürsünüz.

Detaylı

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Lefkoşa, KKTC E-mail: dogan@neu.edu.tr, Tel: (90) 392 2236464 ÖZET Bilgisayarlara

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş. Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +)

Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş. Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +) Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +) Dijital Ekran Üzerindeki Bilgiler 1.Manuel Çalışma 2.Çalışma Fonksiyonları

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 FONKSİYON ÜRETECİ KULLANIM KILAVUZU (FUNCTION GENERATOR) İçindekiler Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 Şekil Listesi Şekil 1 Fonksiyon üreteci... 2 Şekil 2 Fonksiyon

Detaylı

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre MULTİMETRE Multimetre üzerinde dc voltmetre, ac voltmetre,diyot testi,ampermetre,transistör testi, direnç ölçümü bazı modellerde bulunan sıcaklık ölçümü ve frekans ölçümü gibi bir çok ölçümü yapabilen

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Traffic Signaling with Sensor and Manual Control Sıtkı AKKAYA Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV.

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV. ALEV MONİTÖRÜ 03A1 Uygulama Alev monitörleri, uygun alev elektrodu veya UV. fotosel ile birlikte, alevin belirli bir standardın altında olduğunu, yanmanın iyi olduğunu veya alevin söndüğünü haber verir.

Detaylı

T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ LED NEDİR? LED (Light emitting diodes) Işık yayan diyotlar anlamına gelir.üzerinden akım geçtiğinde üretiminde

Detaylı

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 Arıza Tespit Cihazı ve PC Osiloskop her tür elektronik kartın arızasını bulmada çok etkili bir sistemdir. Asıl tasarım amacı

Detaylı

LED AYDINLATMA OFİS ÇÖZÜMLERİ 2014

LED AYDINLATMA OFİS ÇÖZÜMLERİ 2014 LED AYDINLATMA OFİS ÇÖZÜMLERİ 2014 Ofislerde %80 e varan enerji tasarrufu! Günümüzde ofis ortamlarında çok zaman geçirilmektedir ve bir ofis ortamında çalışanların verimi, ortamın konforu ile doğru orantılıdır.

Detaylı

7. Port Programlama. mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları -42- Şekil 2.1. Atmega16 mikrodenetleyici pin şeması

7. Port Programlama. mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları -42- Şekil 2.1. Atmega16 mikrodenetleyici pin şeması 7. Port Programlama Şekil 2.1. Atmega16 mikrodenetleyici pin şeması A, B, C ve D portları için Register yapıları benzer şekildedir. -42- 7.1. Port Yönlendirme Mikrodenetleyicinin A, B, C, D ve varsa diğer

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ Kullanma Kılavuzu 01 Kasım 2010 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir yazılım

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

PIC Programlama. Devrim Çamoğlu

PIC Programlama. Devrim Çamoğlu PIC Programlama Devrim Çamoğlu İçİndekİler XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Temel Kavramlar Mikrodenetleyici Tanımı Mikroişlemci-Mikrodenetleyici 1. Mikro İşlemcili Bir Sistemde Kavramlar 2. Tasarım Felsefesi

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC)

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİ LABORATUARI Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) 1. Giriş Analog işaretler analog donanım kullanılarak işlenebilir.

Detaylı

LED LERİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR

LED LERİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR 1 LEDNedir? Kısaca LED (Light emitting diodes) Işık yayan diyotlar anlamına gelir. Üzerinden akım geçtiğinde üretiminde kullanılan maddenin cinsine göre ışık yayan yarı iletkenlerdir. LED in hangi renkte

Detaylı

Süpermarket LED Aydınlatma Çözümleri

Süpermarket LED Aydınlatma Çözümleri Süpermarket LED Aydınlatma Çözümleri Maksimum enerji tasarrufu ve satışta pozitif etki LUXAR LED Ürünlerinin Avantajları Düşük Enerji Tüketimi Düşük Enerji Tüketimi - Yüksek Verim İçerdikleri son teknoloji

Detaylı

BİZ KİMİZ. Genç ve dinamik yapımız ile yerli üretim yapıyor, ürünlerimizi orta-doğu, Kuzey afrika ve Avrupa ya ihrac etmenin gururunu yaşıyoruz

BİZ KİMİZ. Genç ve dinamik yapımız ile yerli üretim yapıyor, ürünlerimizi orta-doğu, Kuzey afrika ve Avrupa ya ihrac etmenin gururunu yaşıyoruz www.biogreenled.com BİZ KİMİZ 30 yıllık AR-GE tecrübesini vizyonuyla birleştirerek LED teknolojisinin ülkemizde geliştirilmesini ve yaygınlaştırılmasını hedefleyen yenilikçiliğin adıyız.. Enerji kaynaklarının

Detaylı

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2 DENEY 1 AMAÇ: VE Kapılarının (AND Gates) çalısma prensibinin kavranması. Çıkıs olarak led kullanılacaktır. Kullanılacak devre elemanları: Anahtarlar (switches), 100 ohm ve 1k lık dirençler, 7408 entegre

Detaylı

PİST AYDINLATMA KULE KUMANDA MASASI

PİST AYDINLATMA KULE KUMANDA MASASI PİST AYDINLATMA KULE KUMANDA MASASI TEK.225.E KULLANIM ve BAKIM ONARIM KİTABI V1.1 TEKSAV Teknoloji Elektrik Elektronik Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. Adres : A.O.S.B. 10016 Sok. No:20 Çiğli - İzmir Tel

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ Amaç: Bu deneyde terslemeyen kuvvetlendirici, toplayıcı kuvvetlendirici ve karşılaştırıcı

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

Askeri araç Acil Aydınlatma Modülü

Askeri araç Acil Aydınlatma Modülü R Askeri araç Acil Aydınlatma Modülü EL-24 M KROS M R Gösterge Led i Bağlantı Konnektörü W R Mod Seçici Anahtar Işık Şiddeti Ayar Potansiyometresi Beyaz Aydınlatma Lambası Kırmızı Karartma Lambası Karartma

Detaylı

LED AYDINLATMA. 2. LED Aydınlatmanın Avantajları Nedir ve Aydınlatmada Neden Led Kullanılmalı?

LED AYDINLATMA. 2. LED Aydınlatmanın Avantajları Nedir ve Aydınlatmada Neden Led Kullanılmalı? LED AYDINLATMA 1. LED Nedir? 2. LED Aydınlatmanın Avantajları Nedir ve Aydınlatmada Neden Led Kullanılmalı? 3. LED Aydınlatma Uygulamaları 4. Örnek LED Aydınlatma Uygulaması ve Sağladığı LED NEDİR? LED,

Detaylı

MUHABERE CİHAZLI ÇEVİK KUVVET KASKI FREKANS YÜKLEME YAZILIMI KULLANIM KILAVUZU

MUHABERE CİHAZLI ÇEVİK KUVVET KASKI FREKANS YÜKLEME YAZILIMI KULLANIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2 1.1. Kask Alıcı Modülü Frekans Yükleme Yazılımı 2 1.2. Ana Ekran 2 1.3. Genel Ayarlar 3 1.3.1. Freq Range (Frekans Aralığı) 3 1.3.2. Squelch Level (Gürültü Bastırma Seviyesi) 3 1.3.3.

Detaylı

PIC TABANLI, 4 BASAMAKLI VE SER

PIC TABANLI, 4 BASAMAKLI VE SER PIC TABANLI, 4 BASAMAKLI VE SERİ BAĞLANTILI 7 SEGMENT LED PROJESİ Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Lefkoşa E-mail: dogan@neu.edu.tr,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

Yarıiletken devre elemanlarında en çok kullanılan maddeler;

Yarıiletken devre elemanlarında en çok kullanılan maddeler; 1.. Bölüm: Diyotlar Doç.. Dr. Ersan KABALCI 1 Yarı iletken Maddeler Yarıiletken devre elemanlarında en çok kullanılan maddeler; Silisyum (Si) Germanyum (Ge) dur. 2 Katkı Oluşturma Silisyum ve Germanyumun

Detaylı

ÖZKAY ELEKTRONİK. BK-103 Asansör Kumanda Kartı KULLANIM KILAVUZU

ÖZKAY ELEKTRONİK. BK-103 Asansör Kumanda Kartı KULLANIM KILAVUZU ÖZKAY ELEKTRONİK BK-103 Asansör Kumanda Kartı KULLANIM KILAVUZU 1. GİRİŞ BK-103 asansör kumanda kartında kumanda ayarlarını yapabilmek ve arıza kayıtlarını izleyebilmek gibi fonksiyonlar için 2x16 LCD

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

Hızlı ve Kolay Arduıno. Volkan Kanat

Hızlı ve Kolay Arduıno. Volkan Kanat Hızlı ve Kolay Arduıno Volkan Kanat İçindekiler Uygulama 1: Buton ile Led Kontrolü 1 Buton ile LED Kontrolü 2 Uygulama 2: RGB LED Animasyonu 11 RGB LED Animasyonu 12 Uygulama 3: 7 Segment Gösterge ile

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

Şekil 1. Darbe örnekleri

Şekil 1. Darbe örnekleri PWM SOKET BİLGİ KİTAPÇIĞI PWM(Darbe Genişlik Modülasyonu) Nedir? Darbe genişlik modülasyonundan önce araçlardaki fren sistemlerinden bahsetmekte fayda var. ABS frenler bilindiği üzere tekerleklerin kızaklanmasını

Detaylı

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ SAYISAL DEVRE UYGULAMALARI Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER TABLOSU... vi MALZEME LİSTESİ... viii ENTEGRELER... ix 1. Direnç ve Diyotlarla Yapılan

Detaylı

Multisim ile İlgili Temel Bilgiler

Multisim ile İlgili Temel Bilgiler Analog Elektronik Dr. Erhan Akdoğan Multisim ile İlgili Temel Bilgiler Düzenleyen: Ahmet Taha Koru 1 Multisim ile İlgili Temel Bilgiler Multisim Programı ile ilgili Temel Bilgiler 1. Devre Elemanlarının

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ Kullanma Kılavuzu 12 Ocak 2012 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir

Detaylı

EVERTECH. EV-CSC200 Speed Dome Kontrol Ünitesi. Kolay Kurulum ve Kullanım Klavuzu

EVERTECH. EV-CSC200 Speed Dome Kontrol Ünitesi. Kolay Kurulum ve Kullanım Klavuzu EVERTECH EV-CSC200 Speed Dome Kontrol Ünitesi Kolay Kurulum ve Kullanım Klavuzu Uyarılar ve Ana Fonksiyonlar Güç Kaynağı DC12V güç kaynağı kullanılabilir.cihazı bağlamadan önce şehir elektrik şebekenizin

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

luxtra www.asyatrafik.com.tr Luxtra rkasıdır

luxtra www.asyatrafik.com.tr Luxtra rkasıdır luxtra 2 Luxtra bir Asy a Trafik Sinyali zas yon ma rkasıdır. 2014 www.asyatrafik.com.tr ÜRÜN KATALOĞU 2014 LUXTRA LED Aydınlatma Sistemleri Hakkımızda Luxtra LED li Aydınlatma Armatürleri; Türk mühendisler

Detaylı

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul Cihan ÇATALTEPE, Marmara Üniversitesi-Mekatronik Öğrt.4.Sınıf

Detaylı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı İLERI MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 2 Giriş/Çıkış Portlarının Kullanımı 8051 in Portları 8051 in çift yönlü çalışabilen 4 adet 8 hatlı portu vardır. Her porta SFR

Detaylı

ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Diyotu tanımlayınız. Diyot bir yönde akım geçiren, diğer yönde akım geçirmeyen elektronik devre elemanıdır. Diyotlarda anot ve katodu tanımlayınız. Diyot

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

PIC 16F877 nin kullanılması

PIC 16F877 nin kullanılması PIC 16F877 nin kullanılması, dünyada kullanıma sunulmasıyla eş zamanlı olarak Türkiye de de uygulama geliştirenlerin kullanımına sunuldu., belki de en popüler PIC işlemcisi olan 16F84 ten sonra kullanıcılara

Detaylı

19" Geniş Ekran LED Monitör

19 Geniş Ekran LED Monitör Genel Bakış ViewSonic VA1917a, evde veya ofiste kullanım için ideal LED arka aydınlatmalı, parlak ve ince ön çerçeve tasarımına sahip, 18,5 inç geniş ekran monitördür. 1366 x 768 çözünürlük ve 5 ms tepki

Detaylı

Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi. FT232R ve MAX232 Entegreleri. Çalışma Raporu

Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi. FT232R ve MAX232 Entegreleri. Çalışma Raporu Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi FT232R ve MAX232 Entegreleri Çalışma Raporu Hazırlayan: Fatih Erdem 26 Mayıs 2011 Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi Günümüz bilgisayarları USB,

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

PROJE RAPORU. Proje adı: Pedalmatik 1 Giriş 2 Yöntem 3 Bulgular 6 Sonuç ve tartışma 7 Öneriler 7 Kaynakça 7

PROJE RAPORU. Proje adı: Pedalmatik 1 Giriş 2 Yöntem 3 Bulgular 6 Sonuç ve tartışma 7 Öneriler 7 Kaynakça 7 PROJE RAPORU Proje Adı: Pedalmatik Projemizle manuel vitesli araçlarda gaz, fren ve debriyaj pedallarını kullanması mümkün olmayan engelli bireylerin bu pedalları yönetme kolu (joystick) ile sol el işaret

Detaylı

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot ElektronikI Laboratuvarı 1. Deney Raporu AdıSoyadı: İmza: Grup No: 1 Diyot Diyot,Silisyum ve Germanyum gibi yarıiletken malzemelerden yapılmış olan aktif devre elemanıdır. İki adet bağlantı ucu vardır.

Detaylı

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 00223 - Mantık Devreleri Tasarımı Laboratuar Föyleri Numara: Ad Soyad: Arş. Grv. Bilal ŞENOL Devre Kurma Alanı Arş. Grv. Bilal ŞENOL

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK İÇ TESİSAT KAPALI VE AÇIK DEVRE ŞEMALARI

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK İÇ TESİSAT KAPALI VE AÇIK DEVRE ŞEMALARI BÖLÜM ELEKTRİK İÇ TESİSAT KAPALI VE AÇIK DEVRE ŞEMALARI AMAÇ: İç tesisata ait lamba, priz, sigorta v.b devrelerini çizebilme. Elektrik İç Tesisat Kapalı Ve Açık Devre Şemaları 145 BÖLÜM-10 ELEKTRİK DEVRE

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com FIREWORKS (MENU OLUŞ TURMA) 1 Önce Başlat menüsü Programlar Adobe Web Premium CS3 Adobe Fireworks CS3 kısayol simgesi ile Fireworks programı açılır. 2 Fireworks programı açıldığında Karşımıza gelen Yeni

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

P10 LED TABELA P10 PANEL P10 PANEL PROGRAMI KULLANIM KILAVUZU

P10 LED TABELA P10 PANEL P10 PANEL PROGRAMI KULLANIM KILAVUZU P10 LED TABELA P10 PANEL P10 PANEL PROGRAMI KULLANIM KILAVUZU 1 İçindekiler: Bölüm-1: Syf.3 P10 Led Tabela Nedir? Syf.3 P10 Led Tabela(P10 Panel) Ürün Özellikleri Bölüm-2: Syf.4-8 P10 Panel Montajı ile

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1-.. kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. 2-, alternatif ve doğru akım devrelerinde kullanılan

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

Deniz Elektronik Laboratuvarı www.denizelektronik.com Tel:0216-348 65 21 D7220_RV4

Deniz Elektronik Laboratuvarı www.denizelektronik.com Tel:0216-348 65 21 D7220_RV4 STEREO FM VERİCİ delab Deniz Elektronik Laboratuvarı Tel:0216-348 65 21 D7220_RV4 7-2008-5-2010-2-2011 REV4 PC üzerinden frekans ve kişisel bilgi kaydı. RS232 ve RDS sistem girişli.stereo-mono seçme özellikli,yüksek

Detaylı

T.C. NECMETTĠN ERBAKAN ÜNĠVERSĠTESĠ Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü BĠTĠRME ÖDEVĠNĠN ADI BİTİRME PROJESİ

T.C. NECMETTĠN ERBAKAN ÜNĠVERSĠTESĠ Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü BĠTĠRME ÖDEVĠNĠN ADI BİTİRME PROJESİ T.C. NECMETTĠN ERBAKAN ÜNĠVERSĠTESĠ Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü BĠTĠRME ÖDEVĠNĠN ADI BİTİRME PROJESİ 130100310.. Ad SOYAD 130100310.. Ad SOYAD 130100310..

Detaylı