ANAH TAR SÖZ CÜK LER: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, C-reaktif protein, fibronektin, inflamasyon, mortalite, onarım

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANAH TAR SÖZ CÜK LER: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, C-reaktif protein, fibronektin, inflamasyon, mortalite, onarım"

Transkript

1 Eur Respir J 2008; 32: DOI: / Her hakkı saklıdır ERS Journals Ltd 2008 Dolaşımdaki Fibronektin / C-Reaktif Protein Oranı ve Mortalite: KOAH da Bir Biyobelirteç Mi? S.F.P. Man, L. Xing, J.E. Connett, N.R. Anthonisen, R.A. Wise, D.P. Tashkin, X. Zhang, R. Vessey, T.G. Walker, B.R. Celli and D.D. Sin ÖZET: Kronik obstrüktif akciğer hastalığında (KOAH) akciğer homeostazisinin devam ettirilmesinde inflamatuvar ve onarım süreçleri arasındaki denge önemlidir. Bu çalışmanın amacı, inflamasyonda rol alan bir biyobelirteç olan C-reaktif protein (CRP) ile yara onarımında rol alan fibronektinin bileşik indeksinin KOAH da klinik sonuçları öngörmede iyi bir ölçüt olup olmadığını değerlendirmekti. Hafif-orta derecede KOAH ı bulunan ve Akciğer Sağlığı Çalışmasının bir parçası olarak kan alımından sonra >7yıl boyunca prospektif olarak takip edilen 4,787 kişide, dolaşımdaki CRP ve fibronektinin kan seviyeleri ölçüldü. Onarım ve inflamasyon arasındaki dengeyi değerlendirmek için, fibronektin seviyelerinin CRP seviyelerine bölündüğü basit bir oran hesaplandı ve bu oran ile tüm nedenlere bağlı- ve hastalığa özgü- mortalite nedenleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Cox orantısal risk modeli kullanıldı. Fibronektin-CRP oranı ile tüm nedenlere bağlı- mortalite arasındaki ilişki L-şeklinde idi. Oran 148 değerine ulaşıncaya kadar düşürüldüğünde düzeltilmiş risk fonksiyonu (yani ölüm riski) hızla azldı, ancak değer daha da düşürüldüğünde belirgin bir değişiklik olmadı. Koroner ve kardiyovasküler mortalite riski açısından da benzer bulgular gözlendi. KOAH hastalarında dolaşımdaki fibronektinin CRP ye oranı, tüm nedenlere bağlı- mortalite ile anlamlı şekilde ilişkilidir. Ancak, diğer biyobelirteçlerin aksine, eşik değerin ~150 olduğunu düşündürecek şekilde, bu ilişkinin L-şeklinde olduğu görülmektedir (lineer değil). Umut vaat etmesinin yanında KOAH da biyobelirteç olarak bu basit indeksin geçerliliğinin doğrulanması için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. ANAH TAR SÖZ CÜK LER: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, C-reaktif protein, fibronektin, inflamasyon, mortalite, onarım Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) batı dünyasında oldukça sık görülen bir hastalık olup, 45 yaşın üstündeki yetişkin popülasyonun %10-15 ini etkilemektedir [1]. KOAH, 15 yıl içinde dünya çapında üçüncü sıradaki mortalite nedeni ve beşinci sıradaki maluliyet nedeni olacaktır [2]. Ne yazkı ki KOAH hastalarında sağkalımı uzatabilecek etkin bir tedavi yoktur [3]. Hastalık progresyonunu izleyebilecek, morbidite ve mortaliteyi ön görebilecek güçlü ara son-noktaların eksikliği, KOAH için yeni terapötik ilaçların geliştirilmesini engellemektedir [4]. KOAH tedavisi çalışmalarında etkin ara son-noktalara duyulan acil ihtiyaç, Amerikan Toraks Derneği (ATS)/Avrupa Solunum Derneği (ERS) Çalışma Kolunun farmakolojik KOAH çalışmalarının sonuçları hakkındaki bildirisinde vurgulanmıştır [5]. KOAH ın sistemik bir hastalık olarak algılanışı arttıkça, biyobelirteç keşiflerinde daha çok kan örneğine önem verilmeye başlanmıştır [6]. Bronş yıkaması veya fırçalamasının aksine, kan anında elde edilebildiğinden ve ölçümler kolaylıkla standardize edilebildiğinden serum veya plazma biyobelirteçleri çekicidir. Bugüne kadar çoğunlukla sistemik inflamatuvar yolak ile ilişkili biyobelirteçlere odaklanılmıştır ve bu belirteçlerden bir kısmı, özellikle C-reaktif protein (CRP), umut vaat etmektedir [7-9]. Diğer önemli ancak üzerinde daha az çalışılmış yolak yara onarımıdır [10]. Onarım yolağının fazla veya az fonksiyon görmesi hastalık durumlarına yol açabilir [11]. Onarım sisteminin olası kan biyobelirteçlerinden biri fibronektindir. Fibronektin, vücutta iki ana izomer şeklinde bulunan yüksek molekül ağırlıklı bir glikoproteindir: kandaki çözünür form ve çözünmeyen ekstraselüler matriks izomeri [12]. Kan fibronektinin birçok fonkiyonu olmasına rağmen, birincil rolü hasar veya enfeksiyonun ardından hücresel adezyon, motilite, diferansiasyon, apopitoz ve hemostazise aracılık ederek ve retiküloendo- AFFILIATIONS For affiliations, please see the Acknowledgements section. CORRESPONDENCE D.D. Sin, James Hogg icapture Center, 1081 Burrard Street, Vancouver, BC V6Z 1Y7, Canada. Fax: Received: November Accepted: August SUPPORT STATEMENT This work was funded jointly by the Canadian Institutes of Health Research (CIHR; Ottawa, ON, Canada) and GlaxoSmithKline through a CIHR University-Industry Partnership program. The Lung Health Study was sponsored by a N01-HR contract from the Division of Lung Diseases of the National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI; Bethesda, MD, USA). D.D. Sin holds the Canada Research Chair in Chronic Obstructive Pulmonary Disease (Ottawa) and is a senior scholar with the Michael Smith Foundation for Health Research (Vancouver, BC, Canada). J.E. Connett has received research support from the National Institutes of Health (Bethesda) for grants and contracts, specifically from the NHLBI and the National Institute for Allergy and Infectious Disease. J.E. Connett also serves on the data monitoring committees for seven studies sponsored by the NHLBI and the National Eye Institute. STATEMENT OF INTEREST A statement of interest for S.F.P. Man, R. Vessey, T.G. Walker, B.R. Celli and the study itself can be found at misc/statements.shtml European Respiratory Journal Print ISSN Online ISSN

2 telyal sistemi uyararak yara onarımını desteklemektir [13]. Bu da KOAH da, hem CRP hem de fibronektini hesaba katan ölçülebilir bileşik bir biyobelirteç kümesinin yalnız CRP veya fibronektinden daha iyi sonuç verme olasılığını artırmaktadır. Bu çalışmada, hafif-orta derecede KOAH ı olan hasta kohortunda, klinik sonuçları öngörmek için inflamasyon ve onarımın bileşik indeksini oluşturmak amacıyla, kan fibronektin ölçümlerinin CRP verilerine eklenmesinin olası yararları değerlendirildi. METOTLAR Çalışma Dizaynı Bu çalışmada, Akciğer Sağlığı Çalışmasının (ASÇ) sigara içen 5,887 katılımcısının verileri kullanıldı. Katılımcılar yaşları arasında, spirometrede hafif-orta derecede hava akım obstrüksiyonu olan hastalardı ve prospektif olarak 14.5 yıl takip edilmişlerdi [14]. Giriş sırasında, tüm katılımcıların birinci saniyedeki zorlu ekspiratuvar hacmi (FEV 1 ) <%90 ancak beklenenin >%55, ve FEV 1 /zorlu vital kapasite oranı <0.70 olması ile tanımlanan hafif-orta derecede hava akım obstrüksiyonu göstermekteydi. Kanser (karsinoma in situ veya bazal hücreli cilt kanseri hariç), miyokard enfarktüsü (son 2 yıl içinde), anjina, kalp yetmezliği, inme (son 2 yıl içinde), böbrek yetmezliği, insülin gerektiren diabetes mellitus, siroz veya diğer ciddi karaciğer hastalıkları, pulmoner emboli, santral sinir sistemi bozuklukları, dar açılı glokom veya takibi zorlaştıracak majör başka bir hastalık öyküsü olanlar, kohorttan çıkarıldı. Çalışmaya kabul ve başlangıç ölçümlerinin ardından, izlem için katılımcılardan çalışma merkezini yılda bir kez ziyaret etmeleri istendi. Bu görüşmelerde katılımcıların sigara içme durumlarını objektif olarak doğrulamak için tükürükteki kotinin seviyeleri ölçüldü. Yıllık görüşmelerin her birinde biyokimyasal açıdan sigara içmiyor şeklinde değerlendirilen katılımcılar sigarayı uzun süreli bırakmış olanlar şeklinde gruplandırıldı. Yıllık görüşmelerin her birinde sigara içmekte olan katılımcılar içmeye devam edenler olarak sınıflandırıldı. Davranışı değişken olanlar ise aralıklı olarak bırakanlar şeklinde gruplandırıldı. İlk ASÇ 5 yıllık takipten oluşmaktaydı ve çalışmanın bu fazının sonuçları daha önce yayınlanmıştır [15, 16]. Yıllık 5. görüşmede tüm katılımcılardan venöz kan alındı. Bu görüşmede sağ olan ve kan alımına uygun olan 5,413 denek mevcuttu. Bunların 4,803 ü serum örneği (uygun katılımcıların %89 u) verdi ve 4,787 sinde serum hacmi fibronektin ve CRP ölçümü için yeterliydi. Bu görüşmede katılımcılara ek bir izlem için onay verip vermedikleri soruldu (ASÇ 3). ASÇ 3 izlemi sırasında katılımcıların vital durumu yılda iki kez alındı. Bağımsız bir mortalite ve morbidite komitesi (Minneapolis, MN, ABD) ölüm sertifikaları, otopsi raporları, ilgili hastane kayıtları ile tedavi eden hekim ve görgü tanıklarıyla yapılan yüz yüze görüşmelerin özetlerini inceledi ve çalışma sırasında ölen tüm katılımcıların ölüm nedenlerini belirledi. Bu veriler ABD çapında 2001 yılına kadar tüm katılımcıların ölüm tarihi ve nedenlerini tutan Ulusal Ölüm İndeksi (Hyattsville, MD, USA) ile bağlantı kurularak tamamlandı. Katılımcıların %98.3 ünde vital durum başarıyla belirlendi [14]. Mortalite son noktaları aşağıdaki şekilde sınıflandırıldı: koroner kalp hastalığı (KKH); KKH nı da içeren kardiyovasküler hastalık (KVH); akciğer kanseri; diğer kanserler; akciğer kanseri dışında solunum hastalığı; diğer; ve bilinmiyor. Kan örneklerinin 5. yılda alınması nedeniyle 5 yıllık ASÇ takibi sırasında ve kan örneğinin alınmasından önce ölen kişiler analize dahil edilmedi. CRP ve Fibronektin ölçümleri Kan alımından sonra örnekler çeşitli bileşenlerine ayrıldı, kuru buz üzerinde ASÇ veri koordinasyon merkezine gönderildi ve kullanıma kadar -70 C de tutuldu. Serum örnekleri eritildi ve aynı serum sıvısından eş zamanlı kantitatif fibronektin ve CRP ölçümüne izin veren, yüksek derecede duyarlı kemilüminesant multipleks sandviç ELISA analizatörü olan SearchLight Proteome Array sistemi (Pierce Biotechnology Inc., Rockford, IL, ABD) kullanılarak, fibronektin ve CRP seviyeleri belirlendi. İstatistiksel analiz CRP ve fibronektinin bileşik etkisini değerlendirmek için, genel popülasyonda KVH riskini değerlendirmede kullanılan düşükdansiteli lipoprotein kolesterolün yüksek-dansiteli lipoprotein kolesterole oranına benzer şekilde, sistemik dolaşımdaki fibronektin seviyeleri CRP seviyelerine bölünerek basit bir oran hesaplandı [17]. Öncelikle ilgilendiğimiz, serum fibronektin / CRP oranı ile tüm nedenlere bağlı- mortalite arasındaki ilişkiydi. Diğer son noktalar ikinci planda kabul edildi. 5. görüşme öncesinde ölen veya takipten çıkan diğer kişiler hariç tutuldu. Fibronektin ve CRP oranı değerleri, en düşükten en yüksek seviyeye kadar beşte birlik gruplara ayrıldı. İzlem süreci içinde beşte birlik bu gruplardaki tüm nedenlere bağlı- mortalite riski, Cox orantısal risk modeli ile karşılaştırıldı ve aşağıdaki eşdeğişken faktörler için düzeltme yapıldı: yaş; cinsiyet; ırk; vücut kitle indeksi (VKİ); sigara içimi paket-yıl, biyokimyasal olarak doğrulanan sigara içme durumu (yani içmeye devam edenler, uzun süreli bırakmış olanlar ve aralıklı olarak bırakanlar); ve beklenen normal FEV1 değerinin yüzdesi (beşte birlik grup olarak). Sağlam bir model oluşturmak için basamaklı bir seçme metodu kullanılarak, çok değişkenli analizde p-değeri 0.25 olan değişkenler bir ileri değerlendirmeye alındı ve p-değeri 0.15 olanlar model içinde tutuldu. Çeşitli mortalite nedenleri için de benzer metotlar kullanıldı. Dağılımın normal olmasını sağlamak ve verileri yapay olarak daraltabilecek ve yanlış bulgulara yol açabilecek aşırı değerlerin etkisini azaltmak için, CRP, fibronektin ve fibronektin-crp oranının logaritmik dönüşümleri kullanıldı. Aksi belirtilmediği sürece sürekli değişkenler ortalama±ss olarak sunulmaktadır. P-değeri <0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. BULGULAR Çalışma katılımcıları Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 53.5±6.8 yıldı; 3,036 sı (%62.9) erkekti ve beşinci yıllık görüşmede ortalama FEV1 değeri 2.54±0.67 L ydi (% beklenenin 71.0±12.4 ). Sigara içimi için ortalama paket-yıl sayısı 40.2±18.7 şeklindeydi; 5. yılda ü (%28.0) sigarayı aralıklı olarak bırakanlar ve si (%54.0) içmeye devam edenlerdi. Geri kalanı uzun süreli bırakmış olanlardı. Ortanca (çeyrek değerler genişliği (IQR)) fibronektin düzeyi 316 ( ) mg-l -1 şeklindeydi. Ortanca (IQR) CRP düzeyi 3.12 ( ) mg-l -1 ve ortanca (IQR) fibronektin/crp oranı ( ) şeklindeydi. 66 C LT 4 SAYI 1 EUROPEAN RESPIRATORY JOURNAL

3 Fibronektin/CRP oranı için beşte birlik gruplardaki katılımcıların özellikleri tablo 1 de gösterilmektedir. Fibronektin/CRP oranı anlamlı şekilde aşağıdaki değişkenler ile ilişkiliydi: katılımcıların sigara içme durumu; yaş (her 1 yıllık artış için: β-katsayısı= , p=0.019); VKİ (her 1-kg-m -2 lik artış için: β-katsayısı= , p=0.0021); paket-yıl sigara içimi (her 1 paket-yıl için: β-katsayısı= , p<0.0001); sistolik kan basıncı (her mmhg için: β-katsayısı= , p=0.005); ve FEVl (her 1-L lik artış için: β-katsayısı=0.4365, p<0.0001). Uzun süreli bırakmış olanlara kıyasla aralıklı olarak bırakanlar ve içmeye devam edenlerde oran düşüktü (aralıklı olarak bırakanlar için: β-katsayısı= , p=0.021; içmeye devam edenlerde: β-katsayısı= , p<0.0001). Fibronektin/CRP oranı ve mortalite Ortanca (aralık) izlem süresi 7.5 yıldı (21 günden 7.5 yıla kadar). İzlem sırasında kohortun %6.82 sini temsil eden 329 ölüm oldu. Serum fibronektin seviyesi tüm nedenlere bağlı- mortalite ile negatif olarak ilişkiliydi ancak bu ilişki istatistiksel anlamlılığa ulaşamadı (fibronektin seviyesindeki bir- logaritmik artış için risk oranı 0.84, %95 güven aralığı ; p=0.055; Ek-tablo 1). Fibronektin seviyeleri KKH- (p=0.163), kanser- (p=0.232) veya solunuma özgü-(p=0.570) mortalite ile ilişkili değildi. Aksine daha önce belirtildiği gibi, serum CRP seviyeleri tüm nedenlere bağlı- (p=0.004), KKH- (p=0.037) ve KVH a özgü (p=0.017) mortalite ile pozitif olarak ilişkiliydi (Ek-tablo 2) [9]. FibronektinCRP oranı ile tüm nedenlere bağlı- mortalite arasındaki ilişki L-şeklinde idi. En düşük mortalite riski son üç beşte birlik grupta gözlenirken, en yüksek risk 1. beşte birlik grupta gözlendi (şekil. 1 ve tablo 2). Fibronektin-CRP oranının beşte birlik gruplar yerine, logaritmik sürekli değişkenler olarak değerlendirildiği bir analiz bunu destekledi. Oran arttıkça 148 değerine ulaşıncaya kadar risk fonksiyonu azaldı (şekil. 1). Bu seviyenin ötesinde risk fonksiyonunda anlamlı değişiklik olmadı. C-istatistiği (yani eğrinin altında kalan alan) 148 de en büyüktü ve bu da bu noktada bir eşik değerin olduğuna dair ek delil sağlamaktadır (Ek-şekil 2). Benzer şekilde, KKH ve KVH mortalite riski 1. ve 2. beşte birlik gruplarda en yüksekti (tablo 2 ve şekil. 2). Tablo 3 de mortalite ile fibronektin/crp oranı arasındaki ilişki, serum örneklerinin alındığı zamandaki sigara içme kategorilerine göre özetlenmektedir. Aralıklı olarak bırakanlar ve içmeye devam edenlerde fibronektin/crp oranı ile mortalite arasında ilişki olmasına rağmen uzun süreli bırakanlarda olmamasından, istatistiksel kuvvet eksikliği sorumlu olabilir. Modellerin karşılaştırılması Üç modelin (tek başına CRP, tek başına fibronektin ve fibronektin/crp oranı modelleri) uygunluğu, Baysian Bilgi Kriteri (BBK) ve Akaike Bilgi Kriteri (ABK; ayrıntı için Ek-tablo 3 e ve Ek-metotlara bakınız) kullanılarak incelendi. TABLO 1 Fibronektin (F)-C-reaktif protein (CRP) oranı için beşte birlik gruplara ayrılan katılımcıların klinik özellikleri F/CRP oranı beşte birlik gruplar Toplam p-değeri Denekler n F/CRP oranı 20.57± ± ± ± ± ± <0.001 Fibronektin μg-ml ± ± ± ± ± ± <0.001 CRP μg-ml ± ± ± ± ± ±18.32 <0.001 Yaş yıl 54.71± ± ± ± ± ±6.78 <0.001 Erkek 511 (53) 612 (64) 635 (66) 632 (66) 623 (65) 3036 (63) <0.001 Beyaz 899 (94) 917(96) 929 (97) 930 (97) 931 (97) 4644 (96) Sigara içme öyküsü paket-yılı 41.81± ± ± ± ± ±18.71 <0.001 VKİ kg m ± ± ± ± ± ±3.91 <0.001 FEV 1 L 2.33± ± ± ± ± ±0.67 <0.001 FEV 1 % beklenen 69.05± ± ± ± ± ±12.41 <0.001 Aralıklı içiciler 259 (27) 255 (27) 276 (29) 273 (28) 291 (30) 1363 (28) İçmeye devam edenler 582 (61) 536 (56) 518(54) 478 (50) 470 (49) 2607 (54) <0.001 Günlük balgam 311 (32) 281 (29) 306 (32) 297 (31) 274 (29) 1477 (31) Günlük öksürük 365 (38) 319 (33) 342 (36) 334 (35) 326 (34) 1697 (35) Diyastolik KB mmhg 78.1± ± ± ± ± ± Sistolik KB mmhg 123.5± ± ± ± ± ±14.91 <0.001 Teofilin 27 (2.82) 25 (2.61) 17(1.78) 14(1.46) 15 (1.57) 98 (2.03) İnhale kortikosteroidler 15 (1.57) 9 (0.94) 19 (1.99) 7 (0.73) 12 (1.25) 62 (12.8) Beta-blokerler 41 (4.28) 40 (4.18) 36 (3.76) 22 (2.30) 27 (2.82) 167 (3.46) Diyabetikler 29 (3.03) 19 (1.98) 16 (1.67) 14 (1.46) 10 (1.05) 88 (1.82) Aksi belirtilmediği sürece veriler ortalama±ss veya n (%) olarak sunulmaktadır. VKİ: vücut kitle indeksi; FEV1: birinci saniyedeki zorlu ekspiratuar hacim; KB: kan basıncı 67

4 Genel olarak en düşük BBK ve ABK li modeller tercih edilmektedir. Mesela tek başına fibronektini içeren mortalite modeli için ABK iken fibronektin/crp oranını içeren model için şeklindeydi. Her iki modelin aynı sayıda parametre içermesi nedeniyle ABK indeki fark (13.45) olasılık oranına eş değerdir ve fibronektin/crp oranını içeren modelde, tek başına fibronektini içeren modele göre verilerin daha fazla uyumlu olduğunu ve ayırt etme gücünün daha yüksek olduğunu göstermektedir (p<0.001; ayrıntılar için Ek- materyale bakın). Gerçekten tüm son noktalar için, beşte birlik gruplar içinde fibronektin/crp oranını içeren modeller en düşük ABK ve BBK değerlerine sahipti, bu da beşte birlik gruplar içinde en uygun modelin tek başına fibronektin veya CRP yerine, fibronektin/crp oranının kullanılması ile sağlandığını düşündürmektedir. TARTIŞMA Bu çalışmada, fibronektin/crp oranının düşüklüğü KVH ve tüm nedenlere bağlı- mortalitenin ile ilişkili bulundu. İlişki genel Şe kil 1. Fibronektin (F)-C-reaktif protein (CRP) oranı ile tüm nedenlere bağlı- mortalitenin risk fonksiyonu arasındaki ilişkiyi değerlendiren düzeltilmiş mortalite eğrisi. Risk fonksiyonu, F/CRP oranı (sürekli değişken olarak) ve tüm nedenlere bağlı- mortalite arasındaki ilişkinin çeşitli eşdeğişken faktörlerler için düzeltme yapılarak değerlendirildiği Cox orantısal risk modeli ile oluşturulmuştur. Eğri, F/CRP nin hem log hem de normal değerleri ile sunulmaktadır. F/CRP için doğal ~150 değerinde olası bir eşik değer okla gösterilmektedir ve bu noktanın ötesinde risk fonksiyonu anlamlı bir şekilde değişiklik göstermemektedir. Bu grafikten belirli bir F/CRP değerinde (mesela 2.7; ) risk fonksiyonu belirlenip referans F/CRP nin (mesela 148; -) risk fonksiyonuna bölünerek risk oranları hesaplanabilir. Bu örnekte risk oranı 3 olurdu olarak L-şeklinde idi. Oran arttıkça ~150 değerine ulaşana kadar, risk fonksiyonunda eksponansiyel bir azalma vardı. Bu noktanın ötesinde risk fonksiyonunda anlamlı bir değişiklik olmaması, bu seviyede bir eşik değer olduğunu göstermektedir. Farklı klinik ortamlarda bu eşik değerin doğrulanması için başka çalışmalara ihtiyaç vardır (şiddetli KOAH popülasyonları gibi). Başka durumlarda da benzer L- veya ters L-şekilli ilişkiler tarif edilmiştir. Mesela, 28 kg-m -2 VKİ değerine ulaşılıncaya kadar, mortalite riski nispeten sabittir ve bu noktanın ötesinde risk keskin şekilde artmaktadır [18]. Benzer şekilde KVH mortalite riski sadece 3 mg-l -1 nin ötesindeki serum CRP seviyelerinde eksponansiyel olarak artmaktadır [19]. Yazarların kan fibronektin/crp seviyeleri ile mortalite arasında ilişki gözlemiş olmalarına rağmen, akciğerdeki onarım ve inflamasyonun dolaşımdaki kana nasıl yansıtıldığı ve bu moleküllerin nasıl deneklerin morbidite ve mortalitesine katkıda bulunduğu belirli değildir. Hem CRP hem de fibronektin doku hasarı ve onarımında belirgin rol oynamaktadır. CRP temel olarak hepatositler tarafından sentez edilen bir akut faz proteinidir. CRP doğal immun yanıtın bir parçası olarak komplemanı aktive eder, partikül ve mikropların makrofajlar tarafından opsonizasyonunu artırır ve endotelyal aktivasyonu sağlar [20]. CRP nin lokal olarak aşırı eksprese edilmesi doku hasarını ağırlaştırır, miyokard ve beyinde infarkt bölgesinin büyüklüğünü artırır [21]. Aksine fibronektin doku hasarını sınırlayan ve doku hasarının ardından hemostaz ve yara iyileşmesini destekleyerek hücresel onarıma aracılık eden adeziv bir glikoproteindir [22, 23]. Ayrıca dolaşımdaki fibronektin, B-hücreli lösemi-2 gibi anti-apopitotik proteinleri artırarak hücre ölümünü engeller ve iskemik hasar sonrası infarkt bölgesinin büyüklüğünü sınırlar [24]. Dolaşımdaki fibronektin ayrıca makrofajların partikül ve mikropları fagosite etme yeteneğini artırır. Fibronektinin tükenmesi, akciğer mikro dolaşımında bozukluklara neden olabilen, kan kökenli partikül ve mikropların akciğerde birikimini artırır [25, 26]. İlginç şekilde CRP onarım sürecini başlatmak üzere fibronektine bağlanmak ve ardından negatif geri bildirim halkası oluşturmak suretiyle etkileşim göstermektedir [27]. Yazarların bildikleri kadarı ile, fibronektin/crp oranı hakkında yayınlanmış bir çalışma yoktur. Ancak onarım (fibronektin gibi) ve inflamasyon (CRP veya interlökin (IL)-6 gibi) biyobelirteçlerinin kötü klinik sonuçlar ile ilişkili olduğuna dair örnekler mevcuttur. Mesela kandaki düşük fibronektin seviyesi, genellikle beraberinde CRP seviyelerinin yüksek olduğu koroner arter TABLO 2 Fibronektin (F)-C-reaktif protein (CRP) oranının beşte birlik grupları ile tüm nedenlere bağlı- ve spesifik mortalite nedenleri arasındaki ilişki F/CRP oranı beşte birlik gruplar Mortalite son noktaları 1 # 2 3 # 4 5 # RO (%95 Cl)+ Ölüm oranı RO (%95 Cl)+ Ölüm oranı RO (%95 Cl)+ Ölüm oranı RO + Ölüm oranı RO (%95 Cl)+ Ölüm oranı Tüm nedenlere bağlı ( ) 103 (10.76) 1.42 ( )) 64 (6.68) 1.39 ( ) 64 (6.69) 1 39 (4.07) 1.33 ( ) 54 (5.64) KKH 5.07 ( ) 17(1.78) 5.17 ( ) 16 (1.67) 1.62 ( ) 5 (0.52) 1 2 (0.21) 3.80 ( ) 10 (1.04) KVH 2.60 ( ) 35 (3.66) 2.42 ( ) 31 (3.24) 1.01 ( ) 13 (1.36) 1 10 (1.04) 1.78 ( ) 18 (1.88) Kanser 1.46 ( ) 66 (6.90) 0.98 ( ) 41 (4.28) 1.21 ( ) 51 (5.33) 1 37 (3.86) 0.97 ( ) 36 (3.76) Solunum 2.20 ( ) 9 (0.94) 3.02 ( (1.15) 2.03 ( ) 9 (0.94) 1 3 (0.31) 2.70 ( ) 10 (1.04) Aksi belirtilmediği sürece veriler n (%) olarak sunulmaktadır. RO: risk oranı; Cl: güven aralığı; KKH: koroner kalp hastalığı; KVH: kardiyovasküler hastalık. : #n=957; : n=958; +: 4. beşte birlik grup referans olacak şekilde yaş, cinsiyet, birinci saniyedeki zorlu ekspiratuar hacim (% beklenen), mevcut sigara içme durumu, paket-yıl sigara içimi, vücut kitle indeksi, ilaçlar ve diğer eşdeğişken faktörler için düzeltme yapılarak hesaplanmıştır 68 C LT 4 SAYI 1 EUROPEAN RESPIRATORY JOURNAL

5 Şe kil 2. Hafif-orta derecede kronik obstrüktif akciğer hastası olan katılımcıların kümülatif kardiyovasküler mortalitesi fibronektin-c-reaktif protein oranının beşte birlik gruplarına göre tabakalandırılmıştır. Hayatta kalım eğrileri anlamlı şekilde birbirinden farklıdır (log-rank testi ile p<0.001). 1, 3 ve 5. beşte birlik gruplarda: n=957; 2. ve 4. beşte birlik gruplarda: n=958. KVH: kardiyovasküler hastalık. : 1. beşte birlik; 2. beşte birlik; : 3. beşte birlik; 4. beşte birlik; : 5. beşte birlik hastalığı ile ilişkilidir [28]. Meningokok hastalığında prognozu en kötü olan çocuklar, kan fibronektin seviyeleri düşük ancak serum IL-6 seviyeleri yüksek olanlardır [29]. Benzer şekilde sepsis sendromunda kan fibronektin seviyeleri en düşük olan hastalarda genellikle en kötü prognoz görülürken, hemen hepsinde CRP seviyeleri yüksektir [30, 31]. KOAH hastalarında fibronektinin akciğerde lokal ekspresyonu genellikle artarken [32], sistemik (dolaşımdaki) seviyeleri paradoksal olarak azalmaktadır [33]. Düşük seviyeler semptomlarda ve hastalık şiddetinde artma ile ilişkilidir [33]. Sistemik seviyelerin düşük olması dolaşımdaki fibronektinin lokal hasar bölgelerine ekstravazasyonunu ve kronik inflamasyon nedeniyle döngünün artmış olmasını yansıtıyor olabilir [34]. KOAH nın temel nedeni olan sigara içimi lokal üretimi inhibe ederek fibronektin seviyelerini daha fazla düşürebilir [35]. Ancak bu çalışmaya dayanarak fibronektin/crp oranındaki azalmanın KOAH nın bir nedeni mi yoksa bir sonucu mu olduğu net olarak söylenemez. Bu çalışmanın bazı sonuçları vardır. Birincisi, KOAH hastalarında sağlık risklerini değerlendirirken hem inflamatuvar hem de onarım yolaklarının göz önüne alınmasının önemli olduğu ortaya konmuştur. CRP ve fibronektin KOAH nın progresyonu ile bağlantılı olduğu ancak progresyonun temel lokomotifi olmadığı görülmüştür. İkincisi, inflamasyon ve onarımın diğer belirteçlerinin aksine CRP ve fibronektin, KOAH hastalarındaki risk katmanlarının belirlenmesinde faydalı olan yegane biyobelirteçlerdir çünkü uzun süre boyunca stabil kalmakta, az miktarda diurnal değişiklik göstermekte ve mevcut ticari yöntemlerle göreli olarak ucuz bir şekilde ölçülebilmektedirler [36, 37]. Geleneksel olarak KOAH hastalarında prognozun belirlenmesi için altın standart olarak FEV 1 kullanılmaktadır. Buradaki analiz sadece FEV 1 ile elde edilenin ötesinde, fibronektin/crp oranının artan ve bağımsız bir prognostik bilgi sağladığını göstermekte ve risk tabakalandırılması ve prognozun belirlenmesinde bu oranın kullanımını haklı çıkarmaktadır. Bu çalışmanın bazı kısıtlılıkları vardı. Birincisi, serum CRP ve fibronektin seviyeleri sadece bir zaman noktasında ölçüldü. Bu nedenle CRP ve fibronektin seviyelerinde zaman içinde meydana gelen değişikliğin KOAH hastalarındaki mortalite üzerine etkisi bilinmemektedir. Maruziyet değişkeninin yanlış sınıflandırılmasından kaynaklanan herhangi bir hata, biyobelirteçler ile mortalite arasındaki ilişkiyi hafifletmiş olabilir. Bu nedenle mevcut bulgular büyük bir ihtimalle ılımlıdır. Ayrıca bu moleküllerin kan seviyelerinin KOAH daki akciğer patolojisi ile nasıl bir bağlantı içinde olduğu kesin değildir. Ne CRP ne de fibronektinin akciğere spesifik olmadığı açıktır; bu nedenle kandaki seviyeleri akciğerlerde ne olup bittiği ile korele olmayabilir. İkincisi, bu çalışmaya dayanarak, CRP veya fibronektinin KOAH hastalarında mortaliteye yol açan nedensel yolağın parçası mı ya da inflamatuvar ve/veya onarım yolaklarındaki daha belirgin diğer moleküllerin bir üst fenomeni mi olduğu belli değildir. Üçüncüsü, bu verilerin kardiyak olaylar (diyabet veya obezite gibi) açısından riski bulunan diğer hasta popülasyonlarına uygulanıp uygulanamayacağı açık değildir. Bu hastalarda kardiyak olayları öngörmek için fibronektin/crp oranının kullanımını belirlemek amacıyla ileri çalışmalar yapılması gerekecektir. Hatta bu çalışmada sadece KOAH hastalarının incelenmiş olması nedeniyle bu bulguların genel popülasyon ile karşılaştırılması mümkün değildir. ATS/ERS Çalışma Kolu nun önerdiği gibi, kandaki biyobelirteçlerin normal değerlerini tespit etmek için, gelecekte büyük toplum-tabanlı çalışmaların yapılması gerekmektedir [5]. Son olarak, bu çalışmanın hastalarında hafif-orta derecede KOAH bulunması nedeniyle, bu bulgular şiddetli hastalığı olan hastalara genellenemez. Sonuç olarak, hafif-orta derecede kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan iyi tanımlanmış geniş bir hasta kohortunda fibronektin/c-reaktif protein oranının 7 yıldan daha uzun bir TABLO 3 Çeşitli sigara içme kategorilerinde fibronektin (F)-C-reaktif protein (CRP) oranı ile tüm nedenlere bağlı- ve spesifik mortalite nedenleri arasındaki ilişki Mortalite son noktaları Tüm katılımcılar # Sigara içme kategorisi Uzun süreli bırakmış olanlar Aralıklı olarak bırakanlar + İçmeye devam edenler Tüm nedenlere bağlı ( ) 0.91 ( ) 1.57 ( ) 1.56 ( ) KKH 2.81 ( ) 4.29 ( ) 3.74 ( ) 2.33 ( ) KVH 2.26 ( ) 2.17 ( ) 2.36 ( ) 2.25 ( ) Kanser 1.17 ( ) 0.92 ( ) 0.97 ( ) 1.33 ( ) Solunum 1.30 ( ) 2.16 ( ) 2.61 ( ) 0.85 ( ) Veriler F/CRP oranı için 1. ve 2. beşte birlik gruplar ile 3, 4 ve 5. (referans) beşte birlik grupları karşılaştıran, yaş, cinsiyet ve birinci saniyedeki zorlu ekspiratuar hacim (% beklenen) için düzeltilmiş risk oranı (%95 güven aralığı) şeklinde sunulmaktadır. KKH: koroner kalp hastalığı; KVH: kardiyovasküler hastalık. #: n=4,809; : n=853; +: n=1,360; : n=2,596 69

6 izlem sonrasında mortalite (özellikle kardiyak mortalite) ile bağımsız şekilde ilişkili olduğu bulundu ve bu ilişki L-şeklinde olup, hafif-orta dereceli kronik obstrüktif akciğer hastalarında prognoz ve müdahale açısından risk tabakalandırması yapmak için bu oranın klinisyenlere ve araştırmacılara yardımcı olabilme olasılığını artırmaktadır. ACKNOWLEDGEMENTS The authors wish to thank the participants and investigators of the Lung Health Study and the three anonymous reviewers of the current manuscript, whose comments were invaluable in enhancing the quality and readability. The authors' affiliations are as follows. S.F.P. Man and D.D. Sin: The James Hogg icapture Center for Cardiovascular and Pulmonary Research, St Paul's Hospital, and Pulmonary Division, Dept of Medicine, University of British Columbia, Vancouver, BC, Canada. L. Xing and X. Zhang: The James Hogg icapture Center for Cardiovascular and Pulmonary Research, St Paul's Hospital, Vancouver, BC, Canada. J.E. Connett: School of Public Health, University of Minnesota, Minneapolis, MN, USA. N.R. Anthonisen: Dept of Medicine, University of Manitoba, Winnipeg, MB, Canada. R.A. Wise: School of Medicine, Johns Hopkins University, Baltimore, MD, USA. D.P. Tashkin: School of Medicine, University of California at Los Angeles, Los Angeles, CA, USA. R. Vessey and T.G. Walker: Discovery Medicine, High Throughput Biology and Biomedical Data Sciences, GlaxoSmithKline R&D, King of Prussia, PA, USA. B.R. Celli: Pulmonary and Critical Care Division, Caritas St Elizabeth's Medical Center, School of Medicine, Tufts University, Boston, MA, USA. KAYNAKLAR 1 Halbert RJ, Natoli JL, Gano A, Badamgarav E, Buist AS, Mannino DM. Global burden of COPD: systematic review and meta-analysis. Eur Respir J 2006; 28: Murray CJ, Lopez AD. Alternative projections of mortality and disability by cause : Global Burden of Disease Study. Lancet 1997; 349: Sin DD, McAlister FA, Man SF, Anthonisen NR. Contemporary management of chronic obstructive pulmonary disease: scientific review. JAMA 2003; 290: Müller B, Tamm M. Biomarkers in acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease: among the blind, the one-eyed is king. Am J Respir Crit Care Med 2006; 174: Cazzola M, MacNee W, Martinez FJ, et al. Outcomes for COPD pharmacological trials: from lung function to biomarkers. Eur Respir J 2008; 31: Malhotra S, Man SF, Sin DD. Emerging drugs for the treatment of chronic obstructive pulmonary disease. Expert Opin Emerg Drugs 2006; 11: Donaldson GC, Seemungal TA, Patel IS, et al. Airway and systemic inflammation and decline in lung function in patients with COPD. Chest 2005; 128: Hurst JR, Donaldson GC, Perera WR, et al. Use of plasma biomarkers at exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med 2006; 174: Man SF, Connett JE, Anthonisen NR, Wise RA, Tashkin DP, Sin DD. C-reactive protein and mortality in mild to moderate chronic obstructive pulmonary disease. Thorax 2006; 61: Nathan C. Points of control in inflammation. Nature 2002; 420: Rennard SI. Inflammation and repair processes in chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med 1999; 160: S12-S Limper AH, Roman J. Fibronectin. A versatile matrix protein with roles in thoracic development, repair and infection. Chest 1992; 101: Mosesson MW, Amrani DL. The structure and biologic activities of plasma fibronectin. Blood 1980; 56: Anthonisen NR, Skeans MA, Wise RA, et al. The effects of a smoking cessation intervention on 14.5-year mortality: a randomized clinical trial. Ann Intern Med 2005; 142: Anthonisen NR, Connett JE, Enright PL, Manfreda J, Lung Health Study Research Group. Hospitalizations and mortality in the Lung Health Study. Am J Respir Crit Care Med 2002; 166: Anthonisen NR, Connett JE, Kiley JP, et al. Effects of smoking intervention and the use of an inhaled anticholinergic bronchodilator on the rate of decline of FEVl. The Lung Health Study. JAMA 1994; 272: Manninen V, Tenkanen L, Koskinen P, et al. Joint effects of serum triglyceride and LDL cholesterol and HDL cholesterol concentrations on coronary heart disease risk in the Helsinki Heart Study. Implications for treatment. Circulation 1992; 85: Jee SH, Sull JW, Park J, et al. Body-mass index and mortality in Korean men and women. N Engl J Med 2006; 355: Ridker PM, Hennekens CH, Buring JE, Rifai N. C-reactive protein and other markers of inflammation in the prediction of cardiovascular disease in women. N Engl J Med 2000; 342: Verma S, Yeh ET. C-reactive protein and atherothrombosis - beyond a biomarker: an actual partaker of lesion formation. Am J Physiol Regul lntegr Comp Physiol 2003; 285: R1253-R Pepys MB, Hirschfield GM, Tennent GA, et al. Targeting C- reactive protein for the treatment of cardiovascular disease. Nature 2006; 440: Kwon AH, Qiu Z, Hiraon Y. Effect of plasma fibronectin on the incisional wound healing in rats. Surgery 2007; 141: Matuskova J, Chauhan AK, Cambien B, et al. Decreased plasma fibronectin leads to delayed thrombus growth in injured arterioles. Arterioscler Thromb Vase Biol 2006; 26: Sakai T, Johnson KJ, Murozono M, et al. Plasma fibronectin supports neuronal survival and reduces brain injury following transient focal cerebral ischemia but is not essential for skin-wound healing and hemostasis. Nat Med 2001; 7: C LT 4 SAYI 1 EUROPEAN RESPIRATORY JOURNAL

7 25 Baluna R, Sausville EA, Stone MJ, Stetler-Stevenson MA, Uhr JW, Vitetta ES. Decreases in levels of serum fibronectin predict the severity of vascular leak syndrome in patients treated with ricin A chain-containing immunotoxins. Clin Cancer Res 1996; 2: Cohler LF, Saba TM, Lewis E, Vincent PA, Charash WE. Plasma fibronectin therapy and lung protein clearancewith bacteremia after surgery. J Appl Physiol 1987; 63: Salonen EM, Vartio T, Hedman K, Vaheri A. Binding of fibronectin by the acute phase reactant C-reactive protein. J Biol Chem 1984; 259: Zhang Y, Zhou X, Krepinsky JC, Wang C, Segbo J, Zheng F. Association study between fibronectin and coronary heart disease. Clin Chem Lab Med 2006; 44: Riordan FA, Bestwick K, Thomson AP, Sills JA, Hart CA. Plasma fibronectin levels in meningococcal disease. Eur J Pediatr 1997; 156: Herzum I, Renz H. Inflammatory markers in SIRS, sepsis and septic shock. Curr Med Chem 2008; 15: Grossman JE. Plasma fibronectin and fibronectin therapy in sepsis and critical illness. Rev Infect Dis 1987; 9: Suppl. 4, S420-S Kranenburg AR, Willems-Widyastuti A, Moori WJ, et al. Enhanced bronchial expression of extracellular matrix proteins in chronic obstructive pulmonary disease. Am Clin Pathol 2006; 126: Dong BR. [Clinical significance of fibronectin and protease inhibitors in chronic obstructive pulmonary diseases]. Zhonghua Jie He He Hu Xi Za Zhi 1989; 12: Ding YH, Lu YQ, Cheng JG. [Molecular degradation forms of plasma fibronectin in patients with chronic obstructive pulmonary disease]. Zhonghua Jie He He Hu Xi Za Zhi 1994; 17: Wang H, Liu X, Umino T, et al. Cigarette smoke inhibits human bronchial epithelial cell repair processes. Am J Respir Cell Mol Biol 2001; 25: Brubaker DB, Blick KE, Romine M. Four immunoassay methods and standards compared for measuring fibronectin. Clin Chem 1987; 33: Kimberly MM, Vesper HW, Caudill SP, et al. Standardization of immunoassays for measurement of high-sensitivity C-reactive protein. Phase I: evaluation of secondary reference materials. Clin Chem 2003; 49:

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Johanna M. Geleijnse,* Cees Vermeer,** Diederick E. Grobbee, Leon J. Schurgers,** Marjo H. J. Knapen,**

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı

Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı Kan Basıncında Yeni Kavramlar Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı Prof. Dr. Enver Atalar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Nabız Basıncı Nabız Basıncı: Sistolik

Detaylı

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein;

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; MYELİN BASİC PROTEİN Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; Beyin Omurilik Sıvısı içinde Myelin Basic Protein miktarının araştırılmasıdır.

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı

DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Cinsiyet İlişkili Farklılıklar ERKEK BEYNİ KADIN BEYNİ Cinsiyet İlişkili

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM Dünya genelinde 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmekte Gelişmiş ülkelerde artan prevalansa sahip Hasta veya toplum açısından yüksek maliyetli bir hastalık

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Bakır M¹, Engin A¹, Kuşkucu MA², Bakır S³, Gündağ Ö¹, Midilli K² Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL

HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL Abdullah Özkök¹, Yaşar Çalışkan 1, Tamer Sakacı 2, Gonca Karahan 3, Çiğdem Kekik 3, Alper Özel 4, Abdulkadir

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı Dr. Derda GÖKÇE¹, Prof. Dr. İlhan YETKİN², Prof. Dr. Mustafa CANKURTARAN³, Doç. Dr. Özlem GÜLBAHAR⁴, Uzm. Dr. Rana Tuna DOĞRUL³, Uzm. Dr. Cemal KIZILARSLANOĞLU³, Uzm. Dr. Muhittin YALÇIN² ¹GÜTF İç Hastalıkları

Detaylı

Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi

Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Mustafa Altay 1, Nihal Özkayar 2, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Murat Alışık 4, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2 1 Ankara Numune Eğitim

Detaylı

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Prof.Dr.Oktay Demirkıran İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Acil Yoğun Bakım Ünitesi Avrupa da yaklaşık 700,000/yıl

Detaylı

Stabil Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Hastalık Ağırlığı ile C-Reaktif Protein Düzeyi Arasındaki İlişki

Stabil Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Hastalık Ağırlığı ile C-Reaktif Protein Düzeyi Arasındaki İlişki doi:10.5/otd.01.103 Araştırma Stabil Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Hastalık Ağırlığı ile C-Reaktif Protein Düzeyi Arasındaki İlişki Aysun Aynacı, Engin Aynacı, Birsen Pınar Yıldız, Gönenç Ortaköylü,

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI:

DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI: DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI: Hedef ne olmalı? İntensif tedavi gereklimi? PROF.DR.TEVFİK SABUNCU Harran Üniversitesi, Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 2003 JNC-VII Hipertansiyon Sınıflandırması

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Dr. Cem Alhan XVI. Ulusal Kongre, 19-22 Mayıs, Eskişehir Changing patterns of initial treatment selection among medical therapy (MED, yellow line), percutaneous

Detaylı

IASLC Kongresi nin ardından

IASLC Kongresi nin ardından IASLC Kongresi nin ardından -Akciğer kanser epidemiyolojisi - Akciğer kanserinde tarama - Akciğer kanserli hastada sigara Dr Ülkü Yılmaz Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor?

Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor? Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor? Hasan Mervan AYTAÇ, Sinem ACAR, Nazan AYDIN Bakırköy Prof. Dr. Mazhar

Detaylı

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib Medicine (Baltimore). 2015 Jun;94(22):e887. doi: 10.1097/MD.0000000000000887. Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Detaylı

Galectin-3; Hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler mortalite belirlemesinde yeni bir biyomarker olabilirmi?

Galectin-3; Hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler mortalite belirlemesinde yeni bir biyomarker olabilirmi? Galectin-3; Hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler mortalite belirlemesinde yeni bir biyomarker olabilirmi? Dr Gülsüm Özkan Hatay Antakya Devlet Hastanesi Sukru Ulusoy 2, Ahmet Menteşe 3, Beyhan Guvercin

Detaylı

HIV ile İlişkili Komorbiditeler Simpozyumu: Multidisipliner Bakım Ağı Oluşturma 4 Kasım 2016,(İstanbul)

HIV ile İlişkili Komorbiditeler Simpozyumu: Multidisipliner Bakım Ağı Oluşturma 4 Kasım 2016,(İstanbul) HIV ile İlişkili Komorbiditeler Simpozyumu: Multidisipliner Bakım Ağı Oluşturma 4 Kasım 2016,(İstanbul) Kardiyovasküler Sorunlu Hasta Dr. Cihan YEŞİL Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları

Detaylı

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 1 2 3 4 ANTİRETROVİRAL TEDAVİ HIV eradiksayonu yeni tedavilerle HENÜZ mümkün değil

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır. Sık görülen, Morbidite ve mortalitesi yüksek olan, Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Büyük ekonomik yük getiren, Farkındalığı ve erken tanısı düşük olan, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU Abdullah Özkök¹, Esin Aktaş², Akar Yılmaz 3, Ayşegül Telci 4, Hüseyin Oflaz 3, Günnur Deniz², Alaattin

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ Fiziksel Aktivite Kassal kontraksiyon ve enerji harcaması gerektiren her türlü hareket Egzersiz Sağlık durumunu iyileştirmek Fiziksel uygunluğu

Detaylı

Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr Miraç Vural Keskinler

Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr Miraç Vural Keskinler Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı Dr Miraç Vural Keskinler Önce sentez DM ve MS Akılcı İlaç Kullanımı Oral antidiyabetik ajanlar İnsülin Glp-1 analogları Antihipertansif ilaçlar Hipolipidemik

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Demografik Özelliklerin Koroner Arter Hastalığına Etkisinin Analizi

Demografik Özelliklerin Koroner Arter Hastalığına Etkisinin Analizi Demografik Özelliklerin Koroner Arter Hastalığına Etkisinin Analizi İçindekiler Giriş Bilgi Keşfi Sınıflandırma Uygulama Sonuç ve Öneriler Giriş Koroner Arter Hastalığı(KAH) : Koroner arterler kalbi besleyen

Detaylı

BIR GRİP SEZONUNUN BAŞıNDA İLK OLGULARıN İRDELENMESİ

BIR GRİP SEZONUNUN BAŞıNDA İLK OLGULARıN İRDELENMESİ BIR GRİP SEZONUNUN BAŞıNDA İLK OLGULARıN İRDELENMESİ NECLA TÜLEK, METİN ÖZSOY, SAMİ KıNıKLı Ankara Eğitim Ve Araştırma HASTANESİ İnfeksiyon Hastalıkları Ve Klinik Mikrobiyoloji GİRİŞ Mevsimsel influenza

Detaylı

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletlerinde hemodiyalize giren hastaların ölüm oranlarının karşılaştırılması: Bir gözlemsel kohort çalışması

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletlerinde hemodiyalize giren hastaların ölüm oranlarının karşılaştırılması: Bir gözlemsel kohort çalışması Türkiye ve Amerika Birleşik Devletlerinde hemodiyalize giren hastaların ölüm oranlarının karşılaştırılması: Bir gözlemsel kohort çalışması Gülay Aşcı, Daniele Marcelli, Aygül Çeltik, Aileen Grassmann,

Detaylı

Sepsis Hastalarının Yoğun Bakımdan Servise Taburculukta ph, LDH ve Kalp Hızının Sistematik Değerlendirilmesi

Sepsis Hastalarının Yoğun Bakımdan Servise Taburculukta ph, LDH ve Kalp Hızının Sistematik Değerlendirilmesi Sepsis Hastalarının Yoğun Bakımdan Servise Taburculukta ph, LDH ve Kalp Hızının Sistematik Değerlendirilmesi Yrd.Doç.Dr. Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisi

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Ventilatörle İlişkili Pnömonili Hastalarda Serum C-Reaktif Protein, Prokalsitonin, Solubl Ürokinaz Plazminojen Aktivatör Reseptörü (Supar) Ve Neopterin Düzeylerinin Tanısal

Detaylı

SEPSİSTE YENİ TANIMLAMALAR NE DEĞİŞTİ? Doç. Dr. Murat Hakan Terekeci

SEPSİSTE YENİ TANIMLAMALAR NE DEĞİŞTİ? Doç. Dr. Murat Hakan Terekeci SEPSİSTE YENİ TANIMLAMALAR NE DEĞİŞTİ? Doç. Dr. Murat Hakan Terekeci Sepsis enfeksiyona bağlı oluşan günümüzde sık karşılaşılan ve ciddi mortalitesi olan bir durum. -Yaşlı nüfus sayısında artma -İmmünbaskılı

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir?

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir? YÜKSEK KOLESTEROL Hiperkolesterolemi; Kolesterol ve kolesterole bağlı kalp damar hastalıklar en büyük ölüm sebebidir. Hiperkolesterolemi kan yağlarından biri olan kolesterolün yüksek olmasıdır. Kan yağları

Detaylı

Hemodiyaliz Hastalarında Salusin Alfa ve Beta Düzeylerinin Ateroskleroz ile İlişkisi

Hemodiyaliz Hastalarında Salusin Alfa ve Beta Düzeylerinin Ateroskleroz ile İlişkisi Hemodiyaliz Hastalarında Salusin Alfa ve Beta Düzeylerinin Ateroskleroz ile İlişkisi Savaş SİPAHİ 1, Ahmed Bilal GENÇ 2, Seyyid Bilal AÇIKGÖZ 3, Mehmet YILDIRIM 4, Selçuk YAYLACI 4, Yakup Ersel AKSOY 5,

Detaylı

TND Böbrek Sağlığı Otobüsü

TND Böbrek Sağlığı Otobüsü Sık görülen, Morbidite ve mortalitesi yüksek olan, Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Büyük ekonomik yük getiren, Farkındalığı ve erken tanısı düşük olan, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması

Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Osman Yüksekyayla, Hasan Bilinç, Nurten Aksoy, Mehmet Nuri Turan Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

KOAH OLGULARINDA KOMORBİDİTENİN SIK HASTANE YATIŞINA ETKİSİ

KOAH OLGULARINDA KOMORBİDİTENİN SIK HASTANE YATIŞINA ETKİSİ İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXVIII Sayı 2, 2014 KOAH OLGULARINDA KOMORBİDİTENİN SIK HASTANE YATIŞINA ETKİSİ THE EFFECT OF COMORBIDITY ON FREQUENT HOSPITALIZATION IN PATIENTS WITH COPD İlim IRMAK

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ

MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ Dr. Mürvet YILMAZ BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ KADINLARDA HT Yaşlanma ile birlikte kan basıncında artış görülür. Erişkin kadınların %25 Postmenopozal

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI

AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI Yrd. Doç. Dr. Arif Onur EDEN ERZİNCAN ÜNİVERİSTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI AKUT KORONER SENDROM (AKS) Tanı Kriterleri:

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH); popülasyonun

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ Dinç Süren 1, Mustafa Yıldırım 2, Vildan Kaya 3, Ruksan Elal 1, Ömer Tarık Selçuk 4, Üstün Osma 4, Mustafa Yıldız 5, Cem

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON Dr.Mahmut İlker Yılmaz 25 Eylül 2010, Antalya İNFLAMASYON İnflamasyon Kronik inflamasyon İnflamasyon İyi Kötü Çirkin "Her kelimeyi bir şekille anlatan Çincede

Detaylı

Kardiyopulmoner bypass uygulanacak olgularda insülin infüzyonunun inflamatuvar mediatörler üzerine etkisi

Kardiyopulmoner bypass uygulanacak olgularda insülin infüzyonunun inflamatuvar mediatörler üzerine etkisi Kardiyopulmoner bypass uygulanacak olgularda insülin infüzyonunun inflamatuvar mediatörler üzerine etkisi Zeliha Özer*, Davud Yapıcı*, Gülçin Eskandari**, Arzu Kanık***, Kerem Karaca****, Aslı Sagün* Mersin

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

HİPERTANSİYON & EGZERSİZ

HİPERTANSİYON & EGZERSİZ HİPERTANSİYON & EGZERSİZ HTN %27.8 (ABD DE) 140/90 mmhg PREHİPERTANSİYON SBP:120-139 mmhg DBP:80-89 mmhg Kan basıncı sınıflaması Sistolik kan basıncı(mmhg) Diyastolik kan basıncı (mmhg) İdeal

Detaylı

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı)

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı) Sevgili Arkadaşlarım, CANTAB için en önemli çalışmamız CHARM Çalışmasıdır.. Eğitimlerde söylediğim gibi adınız-soyadınız gibi çalışmayı bilmeniz ve doğru yorumlayarak kullanmanız son derece önemlidir.

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA KONİSİTE İNDEKS ÖLÇÜMLERİNİN LİPİD PROFİLİ İLE İLİŞKİSİ

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA KONİSİTE İNDEKS ÖLÇÜMLERİNİN LİPİD PROFİLİ İLE İLİŞKİSİ KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA KONİSİTE İNDEKS ÖLÇÜMLERİNİN LİPİD PROFİLİ İLE İLİŞKİSİ Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı GİRİŞ Dislipidemi

Detaylı

TÜTÜN VE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) Kısa Ders 1 Modül: Tütünün Solunum Sistemi Üzerindeki Etkileri

TÜTÜN VE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) Kısa Ders 1 Modül: Tütünün Solunum Sistemi Üzerindeki Etkileri TÜTÜN VE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) Kısa Ders 1 Modül: Tütünün Solunum Sistemi Üzerindeki Etkileri KOAH hastalarının sigara bırakma danışmanlığı almasının önemini kavrayabilecektir. Kısa

Detaylı

Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu Şubat 2010, İstanbul.

Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu Şubat 2010, İstanbul. Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu 26-27 Şubat 2010, İstanbul Weaning MV desteğinin kademeli olarak azaltılıp, hastanın ventilasyonu üstlenmesi sürecidir. Weaning MV süresinin % 40 ı Nozokomiyal

Detaylı

Multipl organ yetmezliği ve refrakter hipotansiyon

Multipl organ yetmezliği ve refrakter hipotansiyon SEPSİS S VE TANI KRİTERLER TERLERİ Orhan ÇINAR Yrd.Doç.Dr..Dr. GATA Acil Tıp T p Anabilim Dalı XI. Acil Tıp Güz Sempozyumu Samsun 2010 Epidemiyoloji ABD de yılda 750.000 hasta Her gün 500 ölüm %20-50 mortalite

Detaylı

Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ

Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ Kronik Böbrek Hastası Ne Kadar Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ Hipertansiyon i Diyabet Nefrotoksinler Kilo kontrolü Su/sıvı tüketimi Clin J Am Soc Nephrol. 6: 2558-2560, 2011. Doktorum bana

Detaylı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında karotis intima mediya kalınlığının değerlendirilmesi

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında karotis intima mediya kalınlığının değerlendirilmesi KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2012; 60(3): 238-245 Geliş Tarihi/Received: 01/03/2012 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 06/06/2012 Kronik obstrüktif akciğer hastalığında karotis intima mediya

Detaylı

Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki

Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki Ayşe Ağbaş 1, Emine Sönmez 1, Nur Canpolat 1, Özlem Balcı Ekmekçi 2, Lale Sever 1, Salim Çalışkan 1 1. İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Pediatri, Ankara, Türkiye 2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Endokrinoloji, Ankara, Türkiye 3

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Pediatri, Ankara, Türkiye 2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Endokrinoloji, Ankara, Türkiye 3 OBEZ ÇOCUK VE ADOLESANLARDA KREATİNİN KLERENSİNDE ARTIŞ METABOLİK SENDROMU OLANLARDA İSE SİSTATİN-C DÜZEYİ ARTIŞI OLASI BÖBREK HASARININ İLK GÖSTERGELERİDİR Dilşah Önerli Salman 1, Zeynep Kaba Şıklar 2,

Detaylı

Dr. Gökhan AKSAN Şişli Hamidiye Etfal E.A.H Kardiyoloji Kliniği 22/04/16

Dr. Gökhan AKSAN Şişli Hamidiye Etfal E.A.H Kardiyoloji Kliniği 22/04/16 Dr. Gökhan AKSAN Şişli Hamidiye Etfal E.A.H Kardiyoloji Kliniği 22/04/16 AMAÇ Diabetes mellitus (DM) önemli bir kardiyovasküler risk faktörüdür. Tüm diyabetik hasta ölümlerinin %70-80 inden kardiyovasküler

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY

PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI Prof. Dr. Engin GÜNEY Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı DİABETES MELLİTUS 415 milyon erişkinde diyabet var.

Detaylı

TOPLUM KÖKENLİ DERİ VE YUMUŞAK DOKU ENFEKSİYONLARINDA RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ VE TEDAVİDE SIK KULLANILAN ANTİBİYOTİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

TOPLUM KÖKENLİ DERİ VE YUMUŞAK DOKU ENFEKSİYONLARINDA RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ VE TEDAVİDE SIK KULLANILAN ANTİBİYOTİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI TOPLUM KÖKENLİ DERİ VE YUMUŞAK DOKU ENFEKSİYONLARINDA RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ VE TEDAVİDE SIK KULLANILAN ANTİBİYOTİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Nurcan Arıkan, Ayşe Batırel, Sedef Başgönül, Serdar Özer

Detaylı

Hava Kirliliği ve Kanser

Hava Kirliliği ve Kanser Hava Kirliliği ve Kanser Dr. Hasan Bayram Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı E-posta: bayram@gantep.edu.tr Ulusal Kanser Haftası Sempozyumu, Ankara, 2-4 Nisan 2014 İçerik

Detaylı

Akış: Organ İskemilerinin Erken Tanısında Yeni Bir Uygulama: Laser Speckle Görüntüleme

Akış: Organ İskemilerinin Erken Tanısında Yeni Bir Uygulama: Laser Speckle Görüntüleme Akış: Organ İskemilerinin Erken Tanısında Yeni Bir Uygulama: Laser Speckle Görüntüleme Mikrodolaşımın önemi Laser speckle görüntüleme tekniği Ektremite perfüzyon görüntüleme İç organ perfüzyon görüntüleme

Detaylı

ATS 16-20 mayıs 2015-Denver. Dr. Zühal Karakurt

ATS 16-20 mayıs 2015-Denver. Dr. Zühal Karakurt ATS 16-20 mayıs 2015-Denver Dr. Zühal Karakurt 1 17 mayıs 2015-Denver Oturum: Pulmonary critical care and sleep medicine: finding value in medicine in the era of modern medicine Bu oturumda hasta bakımı,

Detaylı

Özgün Problem Çözme Becerileri

Özgün Problem Çözme Becerileri Özgün Problem Çözme Becerileri Research Agenda for General Practice / Family Medicine and Primary Health Care in Europe; Specific Problem Solving Skills ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

KAN BASINCI KONTROLÜNÜ İYİLEŞTİRMENİN YOLLARI. Doç. Dr. Başol Canbakan Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi

KAN BASINCI KONTROLÜNÜ İYİLEŞTİRMENİN YOLLARI. Doç. Dr. Başol Canbakan Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi KAN BASINCI KONTROLÜNÜ İYİLEŞTİRMENİN YOLLARI Doç. Dr. Başol Canbakan Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Plan Kan basıncı kontrolünün önemi ve kardiyovasküler sonuçlar üzerine etkisi Kan basıncı

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI SERKAN YILDIZ¹, REMZİ DÜNDAR², ÖMÜR KURU², FERCEM ERBAY², FATİH KILIDz,

Detaylı

Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması

Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 22 Mayıs 2008 - Antalya Sunuş Saygıdeğer Meslektaşlarımız, Hipertansiyon, dünyada ve ülkemizde görülme sıklığı giderek

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

UYKU. Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya...

UYKU. Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya... UYKU Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya... Sırça tastan sihirli su içilir, Keskin Sırat koç üstünde geçilir, Açılmayan

Detaylı

BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Dr. Şahin EYÜPOĞLU

BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Dr. Şahin EYÜPOĞLU BÖBREK NAKLİ SONRASI HİPERÜRİSEMİ GELİŞİMİ İLE İLİŞKİLİ RİSK FAKTÖRLERİNİN ARAŞTIRILMASI Dr. Şahin EYÜPOĞLU Giriş Hiperürisemi, böbrek nakli sonrası yaygın olarak karşılaşılan bir komplikasyondur. Hiperürisemi

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir.

Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir. Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir. Dr. Sibel Güldiken Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri Süleyman Savaş HACIEVLİYAGİL, Hakan GÜNEN, Levent Cem MUTLU, Gazi GÜLBAŞ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, MALATYA

Detaylı

HCV POZİTİF RENAL TRANSPLANT HASTALARINDA POSTTRANSPLANT DİYABET GELİŞİMİ RİSKİ ARTMIŞ MIDIR?

HCV POZİTİF RENAL TRANSPLANT HASTALARINDA POSTTRANSPLANT DİYABET GELİŞİMİ RİSKİ ARTMIŞ MIDIR? HCV POZİTİF RENAL TRANSPLANT HASTALARINDA POSTTRANSPLANT DİYABET GELİŞİMİ RİSKİ ARTMIŞ MIDIR? Abdullah ŞUMNU 1, Erol DEMİR 2, Ozan YEĞİT, Ümmü KORKMAZ, Yaşar ÇALIŞKAN 2, Nadir ALPAY 3, Halil YAZICI 2,

Detaylı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı 4 Nisan 2014 TESTOSTERON ETKĠSĠ PCa erken tanısı Şüpheli rektal muayene ve/veya

Detaylı

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Merkezi sinir sistemi

Detaylı

15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi Nisan 2013, Antalya. Obezite: Gerçekten iyi bir gösterge mi? Dr.

15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi Nisan 2013, Antalya. Obezite: Gerçekten iyi bir gösterge mi? Dr. 15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi 24-28 Nisan 2013, Antalya Obezite: Gerçekten iyi bir gösterge mi? Dr. Sedat Üstündağ Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD, Edirne Obezite:

Detaylı

Hipertansiyon ve Kronik Böbrek Hastalığı

Hipertansiyon ve Kronik Böbrek Hastalığı Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Hipertansiyon ve Kronik Böbrek Hastalığı Alt Analiz Sonuçları Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi CREDIT: Kilometre Taşları

Detaylı