BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI"

Transkript

1 BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN Gazi Üniversiesi İ.İ.B.F Gazi Üniversiesi İ.İ.B.F. Gazi Üniversiesi İ.İ.B.F. Ekonomeri Bölümü Ekonomeri Bölümü Ekonomeri Bölümü Tel: Tel: Tel: ÖZET Yapısal kırılma zamanının içsel olarak belirlenmesi durumunda gelişirilen birim kök eslerinde, gerçek kırılma zamanın belirlenmesi esin önemli aşamalarından birisidir. Bu çalışmada, Perron (997) de önerilen iki yaklaşım ve bunlara alernaif olarak SBC ve Kalman Filre yönemlerinin kırılma zamanını doğru ahmin eme başarıları simülasyon deneyleri ile araşırılmışır. Elde edilen bulgular, Kalman Filresi yaklaşımının daha üsün olduğunu gösermişir. Anahar Kelimeler: Yapısal Kırılma, Birim Kök Tesi, Kalman Filresi ABSTRACT The rue break poin esimaion is crucial sep in endogenous uni roo es. In his sudy, in addiion o he Perron (997) approaches, we have invesigaed performances of he SBC and Kalman Filer mehods using Mone Carlo simulaion experimens. According o our simulaion resuls, Kalman Filer mehod has esimaed he rue breakpoins more accuraely han he oher procedures. Key Words: Srucural break, Uni Roo Tess, Kalman Filer

2 . GİRİŞ Zaman serilerinin büünleşme sırasının ahmin edilmesinde Genişleilmiş Dickey - Fuller (ADF, 98) birim kök esi ekonomerik çalışmalarda oldukça sık kullanılmakadır. ADF birim kök esi yapısal kırılmayı dikkae almadığından, zaman serisinde yapısal kırılma varlığında bu esin gücü azalmaka ve dolayısıyla birim kök yokluk hipoezi yanlış iken kabul edilmesi olasılığı armakadır. Bu durum Perron (989) çalışmasında incelenmiş ve rend fonksiyonunda bir defalık kırılma meydana gelmesi halinde uygulanan ADF birim kök sınamasının gerçeke yanlış olan yokluk hipoezini reddemede başarısız olduğu göserilmişir. Perron (989), serinin rend fonksiyonunda meydana gelen kırılma durumunda, serinin deerminisik bir rend erafında durağan dalgalanmalar göserebileceğini iddia emiş ve ADF birim kök esine alernaif bir es gelişirmişir. Perron (989) un gelişirdiği birim kök esinde, serinin sadece bir nokasında kırılma meydana geldiği varsayımı vardır. Seride meydana gelen bu kırılma zamanının ise önsel olarak bilindiği varsayılmakadır. Chrisiano (992) çalışmasında, Perron (989) un önerdiği önsellik varsayımını eleşirerek, kırılma nokasının içsel olarak belirlenmesi gerekiğini öne sürmüşür. Chrisiano (992) çalışmasını, seride meydana gelen kırılma zamanını içsel olarak belirleyen Zivo ve Andrews (992), Perron ve Vogelsang (992), Banarjee, Lumsdaine ve Sock (992) ve Perron (997) çalışmaları akip emişir. İçsel yapısal değişimli birim kök eslerinde kırılma zamanının doğru olarak belirlenmesi esin önemli aşamalarından birisidir. Çünkü kırılma zamanını içsel olarak belirleyen yönemlerde yanlış bir zaman nokasının ahmin edilmesi gerçeke doğru olan birim kök yokluk hipoezini reddeme (spurious rejecions) sorununa yol açmakadır. Bu durum Lee ve Srazicich (200) çalışmasında ele alınmış ve yapısal kırılma zamanının belirlenmesinde kullanılan alernaif üç yönemin (Schwarz Bayesyen Krieri (SBC), mak ã min á ve mak (veya )) performansları Mone-Carlo çalışması çerçevesinde karşılaşırılmışır. Bu çalışmadan elde edilen bulgular, min á ve mak (veya mak ã ) yönemlerinin gerçek kırılma nokası ( T B ) yerine bir dönem öncesi ( T B ) nokasını, buna karşın SBC nin T B dönemini büyük oranda ahmin eiğini gösermişir. Ayrıca yapısal değişimi yansıan kukla değişken kasayısındaki anlamlı arışlara rağmen min α yaklaşımda halen ( T B ) nokasının büyük bir oranda belirlenmesi, bu nokada birim kök esinde kullanılan y in 2

3 parameresi á nın en büyük sapma ile ahmin edilmesi şeklinde açıklanmışır. Bu sapma birim kök esinde kullanılan isaisik değerinin mulak değer olarak armasına neden olmaka ve böylece gerçek kırılma zamanı yerine ( T B ) dönemi uygun yapısal kırılma zamanı olarak ahmin edilmekedir. Bu çalışmanın amacı, serinin rend fonksiyonunda meydana gelen kırılma zamanının içsel olarak belirlenmesinde min α, mak (veya mak γ ) ve SBC ne ek olarak Kalman Filresi yaklaşımını da kullanarak, bu yaklaşımların gerçek kırılma zamanını yakalamadaki performanslarını Mone-Carlo çalışması ile incelemekir. Çalışmada Kalman Filresi yaklaşımının önerilmesinin emel nedenlerinden ilki min á, mak (veya mak ã ) yaklaşımlarındaki bir dönem öncesine sapma sorununa çözüm olacak alernaif bir yaklaşım olmasıdır. Çünkü bu yönemde kukla değişken içermeyen klasik ADF eşiliğinde y in parameresi á nın zaman içerisinde değişiği varsayılmaka ve her zaman nokası için bulunan α değerlerinden bir önceki döneme göre maksimum değişimin olduğu dönem kırılma zamanı olarak belirlenmekedir. İkinci ercih nedeni ise yönemin kırılmanın yapısına bağlı olarak üç farklı şekilde ifade edilen ADF-eşiliklerinden (Model-A, Model-B ve Model- C) bağımsız olmasıdır. Dolayısıyla, araşırmacı yapısal kırılma zamanını belirlemeden önce hangi modeli seçeceği konusunda bir bilgiye ihiyaç duymayacakır. Çalışmanın organizasyonu şu şekilde planlanmışır: İkinci bölümde, yapısal kırılmalı birim kök esleri için modeller verilmişir. Üçüncü bölümde, Mone-Carlo çalışmasında kullanılan yönemler incelenmişir. Yönemlerin performanslarını karşılaşıran simülasyon deneylerinden bulunan sonuçlar bölüm döre sunulmuşur. Çalışma elde edilen bulguların değerlendirilmesi ile son bulmakadır. 2. ÇALIŞMADA KULLANILAN MODELLER Perron (989) arafından serinin rend fonksiyonunda bir defalık kırılma meydana gelmesi durumunda anımlanan üç farklı yapıdaki modelden sadece ikisi (A ve C) çalışma kapsamına alınmışır. Serinin rend fonksiyonunun sabiinde bir defalık değişimi anımlayan Model (A), Crash Model olarak da adlandırılır. Model (C) de ise serinin rend fonksiyonunun hem Birçok makroekonomik zaman serisinde kırılmanın yapısı A ve C modellerine uymakadır. Bu nedenle rend fonksiyonunun eğiminde sadece bir defalık değişime izin veren Model (B) çalışma kapsamı dışında bırakılmışır. 3

4 sabiinde hem de eğiminde bir defalık değişim meydana gelmekedir. Her iki model içinde kullanılan yokluk ve alernaif hipoezler aşağıda verilmişir. Yokluk Hipoezleri: y = µ + d D TB + y + e () Model A: ( ) Model C: y µ + d D( TB) + d 2 DU + y + e = (2) burada yokluk hipoezi, y serisinin bir kez kırılma zamanı ( T B ) ile ek birim köke sahip olduğunu ifade emekedir. Kukla değişkenleri D( TB), = TB + = 0, d.h., DU, > T = 0, d.h olarak anımlanmışır. T B (< T B < T) kırılma zamanını ve T ise örnek hacmini belirmekedir. Bu yaklaşımda kırılma zamanı T B nin önsel olarak bilindiği varsayılmakadır. e serisi ise, bilinmeyen p inci ve q uncu sırada bir ARMA (p,q) sürecine uymaka olup, bu süreç aşağıdaki biçimde göserilmekedir: B ( L) e B( L) v A = Yukarıdaki göserimde haa erimi v, oralaması sıfır, varyansı sabi ve birbirinden bağımsız aynı dağılımlı rasgele değişkenlerdir. L ise geri aşıma işlemcisi olarak adlandırılır. Alernaif Hipoezler: Model A: Model C: y = µ + β + DU + e (3) y = µ + β + DU + DT + e (4) 2 burada, eğimde meydana gelen değişimi göseren kukla değişkeni anımlanmışır. Alernaif hipoez alında erafında durağandır., > TB DT = olarak 0, d.h. y serileri bir kez kırılma ile deerminisik rend Birim kök yokluk hipoezini ( α = ) es emek için A ve C modellerinde kullanılan regresyon eşilikleri aşağıda verilmişir. y y k A A A A A = µ + DU + β + d D( TB) + α y + ci y i + ε i= k C C C C C C = µ + DU + β + γ DT + d D TB + α y + ci y i i= (5) ( ) + ε (6) 4

5 3. KIRILMA NOKTASININ TAHMİNİNDE KULLANILAN METODLAR 3.. Perron Tesi Prosedürleri Perron (997) birim kök esinde, Perron (989) birim kök esinden farklı olarak kırılma zamanının önsel olarak bilindiği varsayımı yokur. Kırılma zamanının belirlenmesinde veri bağımlı yaklaşımlar kullanılmakadır. Perron (997), serinin rend fonksiyonunda meydana gelen kırılma zamanını ( T B ) espi emek için iki farklı yaklaşım önermişir. Bu yaklaşımlar min α ve mak (veya mak γ ) dır. Her iki yaklaşımda da 2 TB T aralığındaki üm mümkün zaman nokaları kırılma nokası olarak varsayılarak (5) ve (6) regresyon denklemlerinin paramereleri en küçük kareler yönemiyle ahmin edilir. Birinci yaklaşımda, T-2 sayıdaki regresyon sonuçlarından α = hipoezinin esindeki -isaisik değerleri hesaplanır ve bunlar arasından minimum olanına karşılık gelen dönem kırılma nokası olarak seçilir ( min α ). İkinci yaklaşımda ise, Model A için (5) nolu regresyonda sabi erimdeki değişimi göseren kukla değişkeninin kasayısı, Model C için de (6) nolu regresyonun eğimindeki değişimi göseren kukla değişkeninin kasayısı ã için hesaplanan (T-2) sayıdaki - isaisik değerleri arasından mulak değerce maksimum olanı kırılma nokası olarak belirlenir ( mak veya mak γ ) Schwarz Bayesyen Krieri (SBC) Kırılma nokasının belirlenmesinde Perron (997) yaklaşımlarına alernaif olarak kullanılabilecek diğer bir yaklaşımda Lee ve Srazicich (200) arafından önerilen Schwarz Bayesyen Krieridir: SBC 2 ( T ) ln σˆ ( T ) + (k c)ln ( T) / T = (7) B B + burada ˆσ 2 ( T B ), (5) ve (6) nolu regresyon denklemlerinden elde edilen haa varyansının en çok olabilirlik ahmin edicisidir. c ise Model A ve C için sırasıyla (5) ve (6) nolu regresyon denklemlerinde ahmin edilen paramere sayısıdır. SBC yaklaşımında da 2 TB T aralığındaki üm mümkün zaman nokaları kırılma nokası olarak varsayılarak (T-2) sayıdaki regresyon eşiliklerinin paramereleri EKK yönemiyle ahmin edilir ve (T-2) sayıda SBC değerleri hesaplanır. Hesaplanan SBC ler arasından minimum değere karşılık gelen dönem kırılma zamanı olarak seçilir. 5

6 3.3. Kalman Filresi Yaklaşımı Ekonomeri lieraüründe kırılma zamanının belirlenmesinde kullanılan yönemler ahmin sürecinde kukla değişkenler içermekedir. Kullanılan kukla değişkenlere göre de modeller farklılık gösermekedir. Uygulamalı çalışmalarda ise uygun modelin seçimi ile ilgili çoğu zaman şüphe içinde kalınmakadır. Kırılma zamanının belirlenmesinde kullanılan mevcu yönemlere alernaif olarak önerilen durum-uzay yaklaşımında bu model ayrımına gerek kalmamakadır. Perron (997) birim kök esinde, birim kök yokluk hipoezini es emek için sandar ADF eşiliğine uygun kukla değişkenler eklenmekedir. Faka Kalman Filresi ile doğru kırılma nokasının ahmininde kullanılan durum-uzay modeli kukla değişkeni içermeyen en genel ADF eşiliğidir. Bu yaklaşımda kullanılan durum-uzay modelinde gözlenemeyen ve ahmin edilmeye çalışılan doğru kırılma zamanıdır. Dolayısıyla modelde yapısal değişimi emsil eden kukla değişkenler yer almamakadır. Kalman Filresi ile ahmin edilen durum-uzay modelinde, seride var olan ve gözlenemeyen kökler, durum denklemi olarak modele alınmışır. Burada, her bir zaman nokası için elde edilen kökler içinde maksimum değişimin olduğu nokanın kırılma nokası olduğu varsayımı yapılmışır. Bu doğruluda köklerin ahmininde kullanılacak durum-uzay modeli aşağıdaki gibidir: Y = µ + β + α Y + ε µ β α = µ = β = α + e + e 2 + e 3 (8) burada ρ gözlenemeyen köklerdir ve ε, e, 2 e, e 3 sisem şoklarıdır ve sıfır oralamalı, sabi varyanslı birbirinden bağımsız aynı dağılıma sahip oldukları varsayılmakadır. Eşilik (8) de verilen modelin paramerelerini ahmin edebilmek için Kalman Filresi algoriması kullanılmışır. Durum-uzay modelleri için genel bir ifade aşağıdaki gibi verilebilir: ξ + = Fξ + v + (9) y = A x + H ξ + w (0) 6

7 burada ν ve w sırasıyla Q ve R varyans kovaryans marislerine sahip birbirinden bağımsız, aynı ve normal dağılıma sahip değişken vekörleridir ve bu iki değişken vekörünün de birbirlerinden de bağımsız olduğu varsayımı yapılmakadır. Yukarıdaki durum uzay modelinde (9) nolu denkleme durum denklemi veya geçiş denklemi, (0) nolu denkleme ise gözlem denklemi denir. Durum denklemi, gözlem denklemindeki kasayıların zamana bağlı olarak ne şekilde değişiğini göserir. Durum denklemindeki F, R marisleri ve gözlem denklemindeki A, H, Q marisleri sisem marisleridir (Harvey 990, Hamilon 994, Harvey 994, Özbek 998). Durum denklem sisemindeki paramerelerin değerlerini belirlemek mümkün olmadığından, kasayıları zamanla birlike değişen paramerelerin rasgele yürüyüş oldukları varsayılmışır. Çünkü dinamik modellerdeki yapısal değişimler önceden bilinememekedir. Dolayısıyla sisem paramereleri rasgele yürüyüş süreci olarak anımlanmışır. Tahminde kullanılacak modelin durum denklemini µ µ e + β = β e2 α α e3 ve gözlem denklemini Y [ ] β + ε = Y µ α şeklinde yazmak mümkündür. Burada e i (i=,2,3) lerin varyans kovaryans marisi R ve ε nin varyansı Q olmak üzere birbirinden bağımsız, aynı ve normal dağılıma sahip değişkenlerdir. Bu paramereleri ahmin emede kullanılacak Kalman Algoriması aşağıdaki gibidir. ˆ ξ F ˆ ξ = ξˆ = ˆ ξ K ( y A x H ξ ) + K P = P R H( H P H + ) [ I K H ] P = P = FP F + Q 7

8 Burada K ve P marisleri sırasıyla Kalman Kazanç marisi ve ahmin haasının kovaryans marisidir. Kalman Filresi için kullanılacak başlangıç değerleri ise P 0 ˆ ξ = ξ 0 = P 0 0 şeklindedir (Harvey 990, Hamilon 994, Harvey 994, Özbek 998). 4. Simülasyon Sonuçları Mone Carlo çalışmasında kullanılan veri üreim süreçleri Model-A ve Model-C için yokluk hipoezi alında () ve (2) alernaif hipoezler alında ise (3) ve (4) nolu eşilikleridir. Yokluk hipoezi alındaki üm modellerde sabi erim µ = ve başlangıç değeri y 0 = 0 alınmışır. Buna karşın, kukla değişkenlerin kasayılarındaki arışların ekisini incelemek amacıyla bu kasayılar için 5 farklı büyüklük dikkae alınmışır. Yokluk hipoezi alında Model-A için D ( TB) kukla değişkenin kasayısı olan d değerleri sırasıyla 2, 4, 6, 8 ve 0 alınmış iken Model-C için bu değerlere ilaveen DU kukla değişken kasayıları da 0.2, 0.4, 0.6, 0.8 ve.0 olarak seçilmişir. Alernaif hipoez alında ise veri üreim süreçlerinde sabi erim µ =, deerminisik rend kasayısı β = 0. 5 ve başlangıç değeri y 0 =0 olmak üzere üm modellerde aynıdır. Model-A veri üreim sürecinde DU kukla değişken kasayıları 2, 4, 6, 8 ve 0 olarak seçilmiş iken Model-C de bu kasayılar 0., 0.3, 0.5, 0.7 ve olarak değişirilmiş ancak D ( TB) kukla değişken kasayıları 2, 4, 6, 8 ve 0 olarak belirlenmişir. Alernaif hipoez alında veri üreim süreçlerinde her iki modelde de y değişkeninin kasayıları sırasıyla 0.7, 0.8 ve olarak alınmışır. Böylece, yokluk hipoezi alında Model- A için 5, Model-C için 25 olmak üzere oplam 30 farklı durum, alernaif hipoezler alında ise Model-A için 5, Model-C için 75 olmak üzere oplam 90 durum ele alınmışır. Tanımlanan her durumda simülasyonlar 000 kez ekrarlanmış olup üm durumlar dikkae alındığında her yönem için oplam deney sayısı olacakır. Çalışmada gözlem sayısı T = 00 ve doğru kırılma nokası T B = 50 olarak seçilmişir. Ayrıca, haa erimi için veri kümesi Box- Müller (958) yönemiyle üreilmişir. Böylece haa erimleri birbirinden bağımsız, oralaması sıfır varyansı olan normal dağılıma sahipir. Bu dağılım ile üreilen 00 gözlemlik haa erimleri kümesi her deneyde birbirinden farklıdır. Yukarıdaki durumlar dikkae alınarak, 8

9 00 er gözlemlik örnek çapı ile 000 kez ekrar edilerek üreilen karşılaşırılan 4 farklı yönem için aynı alınmışır 2.. y veri kümeleri, çalışmada min α, mak (veya mak γ ) ve SBC yaklaşımları ile kırılma nokalarının belirlenmesinde Model A için (5), Model C için ise (6) nolu regresyon eşilikleri, Kalman Filresi ile ahmin aşamasında ise hem Model A hem de Model C için (8)-nolu denklem sisemi kullanılmışır. Kalman Filresi ahmininde yokluk ve alernaif hipoez alında üreilen veriler için başlangıç değerleri µ 0 =, β 0 = 0. 5 alınmışır. Bununla birlike, yokluk hipoezi alında üreilen veriler için α parameresinin başlangıç değeri iken alernaif hipoez alında üreilen veriler için 0.8 olarak seçilmişir. Başlangıç varyans-kovaryans marisleri ise 0 R= ve Q = [] olarak aanmışır. R marisinde sabi erim ve rend paramerelerinin durum denklemlerindeki haa erimlerinin varyanslarının sıfır olarak alınmasının nedeni bu paramerelerin zamanla değişmemesini sağlamakır. Çalışmada ele alınan yönemlerin doğru kırılma nokası ( T B ) ile bundan bir önceki ( T B ) ve bir sonraki ( T B + ) dönemleri ahmin eme oranları ablolaşırılarak eke verilmişir. Ekeki ablolar incelendiğinde, elde edilen bulgular maddeler halinde aşağıdaki gibi özelenebilir. (i) Yokluk ve alernaif hipoezler alındaki Model-A ve Model-C simülasyon sonuçları, min α ve mak yönemlerinin doğru kırılma zamanı olarak ( T B ) nokasını belirlediğini ve kukla değişken paramere değerleri arıkça bu oranın daha büyük bir seviyeye ulaşığını gösermişir. Örneğin, Model-A nın yokluk hipoezi alında min α yaklaşımının d = 4 ve d = 0 için ( T B ) nokasını belirleme oranları sırasıyla %7.8 ve %76.4 dür. Bu eğilim alernaif hipoezler alındaki Model-A simülasyon sonuçlarında daha ne görülmekedir. Örneğin, aynı kasayılar söz konusu iken α = 0.7 için bu oranlar sırasıyla %89.7 ve %99.9 dur. 2 Simülasyon çalışması sırasında gerekli olan haa erimleri E-Views 5.0 da üreilmişir. min α, mak (veya mak ) ve SBC simülasyonları E-Views 5.0 ve Kalman Filresi simülasyon deneyleri ise Malab 6.5 kodları γ kullanılarak yapılmışır. 9

10 (ii) Yokluk hipoezi alında, SBC ve Kalman Filresi yaklaşımları gerek Model-A gerekse de Model-C için aynı eğilimlere sahip olup, her iki yönemin de doğru kırılma nokasını belirleme oranları yüksekir. Özellikle, kukla değişken kasayısının değeri arıkça, doğru kırılma nokasını yakalama oranları da armakadır. Buna karşın, kukla değişken parameresinin küçük değerleri için SBC nin performansı daha iyi iken kukla değişken kasayısının değeri arıkça SBC ve Kalman Filresi yaklaşımlarının doğru kırılma nokasını ahmin eme oranları birbirine yaklaşmakadır. Örneğin, yokluk hipoezi alında (i)-maddesinde verilen durumlar için SBC nin doğru kırılma zamanını ahmin eme oranları sırasıyla %74.6 ve %00 iken bu oranlar Kalman Filresi yaklaşımında %44.8 ve %99.2 dir. Benzer sonuçlar Model-C için de gözlenmişir. (iii) Alernaif hipoez alında, SBC nin doğru kırılma nokası ( T B ) yi ve bir önceki dönemi ( T B ) ahmin eme oranları birbirine yakın olup % 50 civarındadır. Bu durum, kukla değişken kasayısının büyük değerleri için de değişmemekedir. Buna karşın, Kalman Filresi yaklaşımı özellikle kukla değişken paramere değeri arıkça çok daha büyük bir oranda doğru kırılma zamanını ahmin emekedir. Örneğin, Model-A alernaif hipoezi alında α = 0. 7 için d = 4ve d = 0 durumlarında bu oranlar sırasıyla SBC için %53.2 ve %5.4 iken Kalman Filresi de %3.7 ve %98.3 olarak bulunmuşur. Bu durum alernaif hipoez alındaki Model-C sonuçlarında daha belirgin görülmekedir. Özellikle Kalman Filresi yaklaşımı için kukla değişken kasayıları küçük olsa dahi doğru kırılma zamanı ( T B ) yi ahmin eme oranı %00 seviyelerine kadar çıkmakadır. 5. SONUÇ Bu çalışmada, yapısal kırılma alındaki birim kök eslerinde kırılma zamanının içsel olarak belirlenmesinde kullanılan min α, mak (veya mak γ ), SBC yaklaşımlarına ilaveen Kalman Filresi yaklaşımının performansı Mone-Carlo çalışması çerçevesinde incelenmişir. Mone-Carlo çalışmasından elde edilen bulgular, kırılma zamanının içsel olarak belirlenmesinde Kalman Filresi yaklaşımının daha başarılı olduğunu gösermişir. SBC nin yokluk hipoezi alındaki performansı hariç, diğer krierlerin performanslarındaki eğilim Lee ve Srazicich (200) çalışmasındaki sonuçlar ile örüşmekedir. min α, mak (veya mak γ ) yönemlerinin gerçek kırılma zamanı yerine bir dönem önceki zamanı ahmin eme probleminin emel kaynağı, birim kök esinde ele alınan paramerenin T B 0

11 döneminde maksimum sapma ile ahmin edilmesidir (Lee ve Srazicich, 200). Çalışmada ele alınan Kalman Filresi yaklaşımında kukla değişkensiz ADF eşiliğindeki α parameresi zamanla değişen paramere olarak dikkae alınmaka ve bu parameredeki en büyük değişim yapısal kırılma zamanını gösermekedir. Böylece, Kalman Filresi yönemi kukla değişkenlerin modele kaılması nedeniyle oraya çıkan paramere ahminlerindeki sapma problemini içermemekedir. Ayrıca Kalman Filresi yaklaşımında, kırılma yapısına bağlı olarak araşırmacı arafından önceden belirlenmesi gereken model ayrımına ihiyaç duyulmamakadır. Bu avanajları ve doğru kırılma zamanını ahmin eme başarısı dikkae alındığında, diğer yönemlere göre Kalman Filresinin daha üsün olduğunu söyleyebiliriz. KAYNAKLAR BANARJEE, A., R. L. LUMSDAİNE ve J. H. STOCK (992), Recursive and Sequenial Tess of The Uni Roo and Trend Break Hypoheses: Theory and Inernaional Evidence, Journal of Business and Economic Saisics, X, 3: BOX, G.E.P. ve M.E. MULLER (958), A Noe On The Generaion Of Random Normal Deviaes, Ann. Mah. Sa., 29, 60 6 CHRISTIANO, L. (992), Searching For A Break In GNP, Journal of Business and Economic Saisics, X, 3: DICKEY, D. A ve W. A. FULLER (98), Likelihood Raio Saisics for Auoregressive Time Series Wih a Uni Roo, Economerica, 49, HAMILTON, J.D (994), Time Series Analysis,Princeon Universiy Press, HARVEY, A. C(990), Forecasing, Srucural Time Series Models and Kalman Filer, Academic Press HARVEY, A. C. (994), Time Series Models,The MIT Press Cambridge LEE, J. ve M.C. STRAZICICH (200), Break Poin Esimaion And Spurious Rejecions wih Endogenous Uni Roo Tess, Oxford Bullein Of Economics And Saisics, 63, 5, ÖZBEK, L, 998. Kesikli - Zaman Durum - Uzayı Modelleri İndirgemeli Tahmin ve Yakınsama Problemleri, Ankara Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü (Yayınlanmamış dokora ezi). PERRON, Pierre (989), The Grea Crash, The Oil Price Shock, and The Uni Roo Hypohesis, Economerica, 57, 6: PERRON, Pierre (997), Furher Evidence on Breaking Trend Funcions in Macroeconomic Variables, Journal of Economerics, 80, PERRON, P. ve T. J. VOGELSANG (992), Nonsaionariy and Level Shifs wih an Applicaion o Purchasing Power Pariy, Journal of Business and Economic Saisics, X, 3: ZIVOT, E. ve D. W. K. ANDREWS (992), Furher Evidence on The Grea Crash, The Oil Price Shock and The Uni-Roo Hypohesis, Journal of Business and Economic Saisics, X,3:

12 EKLER EK : Yokluk Hipoezi Alında Model A Sonuçları d T B min mak min SBC Kalman Filresi α T B T B

13 3 EK 2: Alernaif Hipoez Alında Model A Sonuçları min mak min SBC Kalman Filresi T B α α = 0.7 T B T B T B α = 0.8 T B T B T B α = T B T B

14 4 EK 3: Yokluk Hipoezi Alında Model C Sonuçları d 2 d T B min α mak γ min SBC Kalman Filresi T B T B

15 5 EK 4: Alernaif Hipoez Alında Model C Sonuçları ( α = 0. 7 ) min α mak γ min SBC Kalman Filresi 2 T B T B T B

16 6 EK 4 (Devamı): Alernaif Hipoez Alında Model C Sonuçları ( α = 0. 8 ) min α mak γ min SBC Kalman Filresi 2 T B T B T B

17 7 EK 4 (Devamı): Alernaif Hipoez Alında Model C Sonuçları ( α = 0. 9 ) min α mak γ min SBC Kalman Filresi 2 T B T T B + T B B T T B + T B B T T B + T B B T T B B

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING RATIOS

NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING RATIOS Journal of Economics, Finance and Accouning (JEFA), ISSN: 48 6697 Year: 05 Volume: Issue: 4 NONLINEAR DYNAMICS IN FINANCIAL TIME SERIES AND UNIT ROOT TESTS: CASE OF BORSA ISTANBUL SECTORAL PRICE EARNING

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI Dergisi YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA Ali ACARAVCI Musafa Kemal Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi acaravci@homail.com ÖZET Bu çalışma,

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA TÜRKİYE İÇİN İŞSİZLİK HİSTERİSİNİN SINANMASI

YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA TÜRKİYE İÇİN İŞSİZLİK HİSTERİSİNİN SINANMASI Doğuş Üniversiesi Dergisi, 10 (2) 2009, 324-335 YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA TÜRKİYE İÇİN İŞSİZLİK HİSTERİSİNİN SINANMASI ANALYZING THE UNEMPLOYMENT HYSTERESIS FOR TURKEY UNDER STRUCTURAL REAKS Veli YILANCI

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Makine Öğrenmesi 8. hafta

Makine Öğrenmesi 8. hafta Makine Öğrenmesi 8. hafa Takviyeli Öğrenme (Reinforcemen Learning) Q Öğrenme (Q Learning) TD Öğrenme (TD Learning) Öğrenen Vekör Parçalama (LVQ) LVQ2 LVQ-X 1 Takviyeli Öğrenme Takviyeli öğrenme (Reinforcemen

Detaylı

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (1) 2011, 32-45 MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ THE ANALYSIS OF SUSTAINABILITY OF FISCAL POLICIES

Detaylı

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION Marmara Üniversiesi YIL 2010, SAYI II, S. 539-553 -ENFLASYON Öze Özlem YORULMAZ * ** - Anahar Kelimeler: ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile)

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile) Tahmin Yönemleri Çif Üsel Düzelme (Hol Meodu ile) Hol meodu, zaman serilerinin, doğrusal rend ile izlenmesi için asarlanmış bir yönemdir. Yönem (seri için) ve (rend için) olmak üzere iki düzelme kasayısının

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜTÇE AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜTÇE AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ANALİZİ Ekonomeri ve İsaisik Sayı:8 2008 45-64 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜTÇE AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ANALİZİ Yrd. Doç. Dr. Özlem GÖKTAŞ

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

SAPAN GÖZLEM İLE YAPISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESPİTİ *

SAPAN GÖZLEM İLE YAPISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESPİTİ * Doğuş Üniversiesi Dergisi, 9 () 8, 46-57 SAAN GÖZLEM İLE YAISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESİTİ * THE RELATIONSHI OF ABERRANT OBSERVATION AND STRUCTURAL BREAK OINT:

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ Erol EĞRİOĞLU Haceepe Üniversiesi, Fen Fakülesi, İsaisik Bölümü, 06532, Beyepe, Ankara, TÜRKİYE, erole@haceepe.edu.r

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZAMAN SERİSİ MODELLERİ ÜZERİNE BİR SİMÜLASYON ÇALIŞMASI

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZAMAN SERİSİ MODELLERİ ÜZERİNE BİR SİMÜLASYON ÇALIŞMASI T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZAMAN SERİSİ MODELLERİ ÜZERİNE BİR SİMÜLASYON ÇALIŞMASI Tufan ÖZEK YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTATİSTİK ANABİLİM DALI Konya, T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ

SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ Ekonomeri ve Đsaisik Sayı:10 2009 20-28 ĐSTANBUL ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSAT FAKÜLTESĐ EKONOMETRĐ VE ĐSTATĐSTĐK DERGĐSĐ SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ Necmein Alpay KOÇAK Absrac Omiing he official and religious

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): 35-36 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1

ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1 ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1 Zaman serisi ekonometrisinde sahte regresyona neden olacak durağan olmama durumlarından sakınmak amacıyla, elimizde yer alan zaman serilerinin durağanlık açısından

Detaylı

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Elecronic Journal of Vocaional Colleges December/Aralık 2012 YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Muhammed TIRAŞOĞLU 1 Burcu YILDIRIM 2

Detaylı

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik Adıyaman Üniversiesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1) (2015) 80-93 Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi Şenol Çelik Bingöl Üniversiesi Ziraa Fakülesi Zooekni Bölümü,

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

ÖZET Yüksek Lisans Tezi EEG SİNYALLERİNİN ZAMAN SERİLERİ İLE MODELLENMESİ Ceren ŞENOL Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü İsaisik Anabilim Dalı D

ÖZET Yüksek Lisans Tezi EEG SİNYALLERİNİN ZAMAN SERİLERİ İLE MODELLENMESİ Ceren ŞENOL Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü İsaisik Anabilim Dalı D ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ EEG SİNYALLERİNİN ZAMAN SERİLERİ İLE MODELLENMESİ Ceren ŞENOL İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 26 Her hakkı saklıdır ÖZET Yüksek Lisans Tezi

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKTRİK YÜK TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKTRİK YÜK TAHMİNİ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKRİK YÜK AHMİNİ anku YALÇINÖZ Saadedin HERDEM Ulaş EMİNOĞLU Niğde Üniversiesi, Mühendislik-Mimarlık Fakülesi Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü, Niğde 5 /

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:19. Sayı:2. Aralık 2015 ss.135-149 Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbüünleşme Yönemi ile Tesing he Susainabiliy of Curren Accoun

Detaylı

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Akarım Mekanizması Seyfein ERDOĞAN Doç Dr., Kocaeli Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü serdogan@kou.edu.r Durmuş Çağrı YILDIRIM Arş. Gör., Kocaeli Üniversiesi, SBE cagri.yildirim@kocaeli.edu.r

Detaylı

EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL

EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL Ümran M. TEKŞEN KAHRAMAN *, Aşır GENÇ ** ÖZET Bu çalışmada, eşiksel ooregresif (TAR) modeller sınıfından kendinden

Detaylı

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu.

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu. Termik Sanralların Konrol Sisemlerinde Teknolojik Gelişmeler ve Verimlilik Technologic Developmens on Conrol Sysems of Thermal Power Plans and Efficiency Hasan TİRYAKİ 1, Mehme BULUT 2, İlhan KOCAARSLAN

Detaylı

SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SIFIR FREKANSTA SPEKTRUM TAHMİNCİSİNE DAYANAN BİRİM KÖK TESTLERİ İLE İNCELENMESİ

SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SIFIR FREKANSTA SPEKTRUM TAHMİNCİSİNE DAYANAN BİRİM KÖK TESTLERİ İLE İNCELENMESİ SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SIFIR FREKANSTA SPEKTRUM TAHMİNCİSİNE DAYANAN BİRİM KÖK TESTLERİ İLE İNCELENMESİ Ebru ÇAĞLAYAN (*) İrem SAÇAKLI (**) Öze: Serilerde birim kökün varlığının için

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI Cenral Bank Review Vol. 11 (July 211), pp.15-28 ISSN 133-71 prin / 135-88 online 211 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama Bankacılar Dergisi, Sayı 59, 26 Bankaların Hisse Senedi Geirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sekörü Üzerine Bir Uygulama Dr. Alper Özün * - Ailla Çifer ** Bu makale göserge

Detaylı