KIBRIS ANADOLU VE DİĞER TÜRK YURTLARINDA ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KIBRIS ANADOLU VE DİĞER TÜRK YURTLARINDA ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR"

Transkript

1 Bilge Seyidoğlu Armağanı KIBRIS ANADOLU VE DİĞER TÜRK YURTLARINDA ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR Yrd Doç Dr. Mehmet YARDIMCI * İnsanoğlu yaşamının en büyük gerçeği olan ölüm karşısında uysal, az isyancı ve alabildiğine üzüntülüdür. Ölüm korkusunun bilinç altındaki baskısıyla tedirgin olan halkdüşüncesi, geleceği bilme arzusuyla kimi hayvan hareketlerinden, kimi doğa olaylarından, kimi düş aleminden bir yargıya varmaya çalışmış ve bir sistem dahilinde ölüm kültü oluşturmuştur. Bu kült Orta Asya da Göktürkler ve Uygurlar döneminden beri çeşitli Türk yurtlarında büyük benzerlik göstererek gelişmiş, zenginleşmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır. Ölüm, kişi yaşamının en önemli geçiş dönemlerinden birisi iken ölümle ilgili dini pratiklerin ve halk inançlarının son derece zenginliği Türklerin Gök Tanrı inancından günümüze kadar çeşitli inanç sistemleri benimseyip kültürlerini zenginleştirişlerinde aramak gerekir. Ölüm kapsamı içinde Uygur Türkleri, Anadolu Türkleri, Kıbrıs Türkleri, Azerbaycan Türkleri, Kuzey Irak Türkleri ve Balkan Türkleri arasında önemli ölçüde benzerlik gösterdikleri görülmektedir. Ölümden önceki, ölüm anındaki ve ölümden sonraki uygulama ve inançların gösterdikleri benzeşmeleri ve tabakalaşmaları şu şekilde belirleyip kıyaslamak mümkündür. l. Ölümü Düşündüren Ön Belirtiler 1.1. Hayvanlarla İlgili Olanlar Halk inanmalarında ölümü önceden haber veren belirtiler arasında hayvanlarla ilgili olanlar önemli yer tutar. Hayvanların insanlarda bulunmayan kimi yetenekleri, sezi güçleri, biçimsel özellikleri, uğurlu ve uğursuz sayılmaları Kıbrıs, Anadolu, Balkanlar ve diğer tüm Türk yurtlarında ölümü düşündüren ön belirtiler olarak kabul edilmektedir. Bunlar arasında: A. Köpek Sezi yeteneği en gelişmiş hayvanlardan biri olan köpek bu yetenekleri nedeniyle depremi önceden bildirmesi, sahibinin ve insanların korunması açısından iyi haberci olarak yorumlanırken yaygın olarak da en sadık hayvan olmasına karşın gerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti nde, gerek Anadolu da gerekse diğer Türk yurtlarında ölüm habercisi olarak bilinen hayvanların başında gelmektedir. Kıbrıs ta, Anadolu da, Makedonya da, Kuzey Irak ta, Bulgaristan Türkleri arasında ve Kuzey Yunanistan Türkleri arasında bir köpek başını havaya kaldırır da kurt gibi uzun uzun ulursa sahibinin ya da sahibinin çok yakınında birinin öleceğinin işareti sayılır. Bu durumda köpek Başını yiyesice denilerek susturulur, ya başkasına verilerek çok uzaklara gönderilir, ya da vurularak öldürülür. * Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi.

2 B. Baykuş Genellikle ölüm habercisi olarak bilinen bu kuş ötüş şekline göre iyi bir olayın Habercisi konumuna da sahiptir. Bununla ilgili Kırıs ta anlatılan bir de söylence bulunmaktadır. Bu söylenceye göre: İslâmiyetle birlikte erkeklerin birden fazla kadınla evlenmeleri hak sayılınca kadınlar bu adaletsizliğe karşı ayaklanmışlar. Kendilerinin de birden fazla erkekle evlenme hakkına sahip olmaları gerektiği görüşüne varmışlar. Ancak aldıkları kararın geçerli olabilmesi için haberi öncelikle Peygamber e bildirmeleri ve onayını almaları gerekiyormuş. Haberci olarak baykuşu seçmişler. Baykuş uçup gözden kaybolmuş; bir daha geri dönmemiş. O gün bu gündür evlerinin yanına bir baykuşun konduğunu gören kadınlar ona hayırdır kuşum hayırdır, hayırsan öt, şerisan kaç diye seslenip peygamberin yanıtını öğrenmek isterler. Baykuşun kimilerince iyi haber, kimilerince ölüm habercisi olarak yorumlanışı nedeniyle bu kuşu görenler Hayırdır kuşum hayırdır. Derler. Baykuşun uğursuzluğa ve ölüm getireceğine en çok inanılış nedeni sesinin ve yüzünün sevimsizliği, yıkıntılarda ve terk edilmiş yerlerde yuva yapmasıdır. Ötüş biçimi, ötme zamanı, konduğu ve öttüğü yerlerle ölümü haber verici kuş olarak nitelenişi çok yaygındır. Baykuşun ötüşü her zaman ölüme ve uğursuzluğa yorumlanmaz. Halk inanmalarında bir şeyin hem iyi hem kötü yönü göz önünde bulundurulur. Kıbrıs ta: l. Havada dönüp acı acı ötmesi yedi gün içinde bir ölüm haberi alınacağına yorumlanır. 2.Sabaha yakın saatte bir evin önüne oturup ötmesi ve kaçarken gırrr diye bir ses çıkarması o evden bir ölü çıkacağına işaret sayılır. Anadolu da: 1. Bir evin damına konup virann virann diye öterse o evden kısa sürede bir ölü çıkacağına yorumlanır. 2. Bir evin damında şiddetli ve sürekli öterse o evden bir ölü çıkacağına inanılır. Azerbaycan da: Baykuşun ötmesi bir evden ölü çıkacağına işaret sayıldığından birine beddua edilirken Yurdunda baykuş banlasın denir. Dobruca Türkleri arasında: Baykuşun bir ağaca konup eve karşı ötmesi ölüm habercisi olarak nitelendirilir. Gerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti nde, gerek Azerbaycan da, gerek Kuzey Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Makedonya ve Kırım Türkleri arasında baykuşa ellenmesi, öldürülmesi, eve girmesi bir ölüm haberinin alınacağı biçiminde yorumlanmaktadır. Anadolu da iyi haberin de bildiricisi olarak nitelendirilen baykuş eğer gukguvann gukguvann ya da güğ güğ güven diye öterse sevinilecek bir haber alınacağı biçiminde yorumlanmaktadır. Yine Kıbrıs ta baykuşun konduğu yerden öterek uzaklaşması iyi haber müjdecisi olarak bilinir.

3 C. Karga Karga da, Kıbrıs, Anadolu, ve kimi Türk ülkelerinde baykuş gibi ötüş biçimi, öttüğü yer ve yönüyle ölümü haber veren bir kuş olarak bilinir. Kıbrıs ta Corona ya da Gamaz olarak bilinen karganın konduğu yerden birine dönüp ötmesi ya birinin ölüm haberi ya da uğursuz bir haber alınacağına işaret sayılır. Kargalar kavga ederek mezarlığa doğru uçar ve mezarlığa konarsa çok yakında bulunduğu çevrede bir ölüm olayının olacağına inanılır. Baykuşun ötüşünde olduğu gibi karganın ötüşünde de iki düşünce hakimdir. Birinde karganın ötüşü ölüm habercisi olarak nitelendirilirken diğerinde ise iyi bir haber belirtisi olarak yorumlanır. Özellikle saksağan denilen alaca karganın ötüşü tamamen iyi bir haber verici nitelikte görülür. Ç. Tavuk Kıbrıs, Anadolu, Azerbaycan, Kırım ve Gagauzlar arasında tavuğun horoz gibi ötmesi halinde bir ölüm haberi alınacağına inanılır. Bu durumda horoz gibi öten tavuğun hemen kesilmesi ile ölüm olayının önüne geçileceğine inanılır. Kıbrıs ta evde kara tavuk beslenmesi uğursuzluk sayılır. Yere atılan yarım yumurta kabuğuna basılması evde büyük bir kavganın çıkacağına ya da basan kişinin öleceğine yorumlanır. Düşmanlarının ölmesini dileyenler evlerinin önüne basılması için yarım yumurta kabuğu atarlar. Evdeki kavganın ya da ölüm olayının önüne geçilmesi için yumurta kabuğu yerden alınarak duvar kovuğuna bırakılır. D. Horoz Anadolu, Kıbrıs, Açerbaycan, Kuzey Irak, Bulgaristan, Romanya, Makedonya ve Kuzey Yunanistan Türkleri arasında horozun vakitsiz ötmesi o evden bir ölü çıkacağının işareti olarak bilinir. Bu durumda vakitsiz öten horoz hemen kesilir Rüyalarla İlgili Olanlar Türk halkı rüyaya çok inanır. Her rüyanın hemen yorumunu arar. Bilinçaltında oluşan çeşitli görüntülerin simgesel birtakım çağrışımlarla desteklenip yorumlanışına gerek K.K.K.C. nde, gerek Anadolu nun çeşitli yörelerinde, gerekse Balkan Türkleri arasında şu şekilde rastlanmaktadır. *Rüyada soğan sarımsak görmek *Yaş ağacın devrildiğini görmek *Zamansız meyve görmek *Dişlerin döküldüğünü görmek *Bir hayvandan düştüğünü görmek *Evli bir kadının yeniden gelinlik giydiğini görmesi rüyayı görenin yakınlarından birinin öleceği ya da çevreden bir ölüm haberi alınacağı biçiminde yorumlanmaktadır.

4 1.3. Hastadaki Psikolojik ve Fizyolojik Değişikliklerle İlgili Olanlar Hastada görülen birtakım psikolojik ve fizyolojik değişimler hasta yakınları tarafından dikkatle incelenince ölümün yakın olduğunu saptamak mümkündür. Kıbrıs, Anadolu, Gagauz Türkleri, Kuzey Yunanistan, Bulgaristan, Romanya ve Kırım Türkleri arasında ölümü ima eden hastadaki fizyolojik ve psikolojik değişikliklerle ilgili olan davranış ve görünüşler şu şekilde belirlenmiştir. Fizyolojik belirtiler: * Hastanın kulakları, el ve ayak tırnakları morarırsa * Sararır, beti benzi solarsa * Yeme içmeden kesilip zayıflarsa * Vücudunda yuvarlak kırmızı lekeler çıkarsa * Hastanın vücudu şişerse * Bedeni soğumaya başlarsa Psikolojik belirtiler: * Güvendiği sevdiği birini ya da uzaktaki akrabalarını görmek isterse. * Evine ya da doğduğu yere gitmek isterse * Sayıklar, gaipten ses duyduğunu, birtakım kimseleri gördüğünü söylerse. * Gözünü tavana diker, sürekli aynı yere bakar, arada bir konuşur, eliyle garip işaretler yaparsa * Odanın lambası yanarken, yakılmasını isterse. * Evde kuş uçtuğunu söylerse. * Eskileri sayıklarsa hastanın ölüm anının yakın olduğu anlaşılır. Kaçınmalar Ölüm için ön belirtiler dışında yerine getirilmediği zaman bir uğursuzluk ya da ölüm getirecek davranışlar da olduğuna inanılıp özenle uygulanan pratikler bulunmaktadır. *Bir mahallede ölen olursa evin yakın çevresindeki evlerde su dolu kaplar boşaltılır. *Ölü yıkanırken çevrede uyuyan kimse varsa uyandırılır. *Cenaze evden çıkınca ardından su dökülür. *Ölünün yatağı toplanınca yerine su serpilir. *Ölen bir kişi gömülmeden varsa ölenin evdeki çocukları öpülmez. *Ölü yıkandığı yerde teneşir tahtası kalkınca yerine taş konur. *Ölü yıkamak için ısıtılan su başka hiçbir şeye kullanılmaz, artan su varsa mutlaka dökülür. *Mezar dönüşü eve gelinirken arkaya bakılmaz. *Ölü evinden kendi evine giden kimse, hiç kimsenin yüzüne bakmadan tuvalete gider ve sonra elini yüzünü yıkar. *Yakut Türkleri ölüyü gömdükten sonra eve dönerken eğer arkalarına bakacak olurlarsa ölünün hayalinin eve geri geleceğine ve evden birini daha götüreceğine inanırlar.

5 2. Ölüm Anı ve Ölümden hemen sonra yapılan uygulamalar Ölümü yaklaşan hastanın ailesi ve yakınları ölüm anına kadar hastayı yalnız bırakmazlar. Aile fertleri nöbetleşe onu beklerler. Nöbetleşe bekleyip hastanın ruhunu şeytana teslim etmemesi için sık sık su verirler. Bununla ilgili Kıbrıs, Anadolu ve Makedonya da anlatılan menkıbe şöyledir: Hasta can çekişirken, şeytan ona sağlığında tuvalete sümkürdüklerini ve tükürdüklerini bir yumurta kabuğu içinde ona sunarken, sanki billür bir kapta pırıl pırıl bir suymuş gibi gösterir ve ona Ver bana ruhunu, vereyim sana suyu der. Yakınındakiler hastaya su vermemişse ve hasta çok susamışsa ruhunu şeytana teslim edermiş. Eskiden gerek Kıbrıs, gerekse Anadolu ve çeşitli Türk yurtlarında ölüm olayının kesinleştiğini anlamak için ölenin ağzına ayna tutulurdu. Ayna buğulanırsa hasta halen yaşıyor demektir. Çünkü bazı hastaların nabzı durma noktasına yakın bir durumda atar ve bu nedenle ölmeden kimi hastaların toprağa verildiği olayları yaşanmıştır. Tüm Türk yurtlarında insanların önce canlarının sonra huylarının çıktığına inanılır. Can çıkmayınca huy çıkmaz sözü bu inanca dayanmaktadır. Ölüm anında Kıbrıs, Anadolu ve Müslüman olan tüm Türk yurtlarında yapılan ilk uygulamalar şu şekildedir: *Ölen kişinin önce başının altından yastık alınır. *Gözleri açık ölmüşse, dünyaya doymadın, doy artık denerek gözleri kapatılır. (Bir kişi gözleri açık ölmüşse, yolda bir beklediği olduğuna, dünyadan muradını alamadığına, yarım kalmış işleri olduğuna yorumlanır.) *El ile ayak tırnakları kesilir. *Elbiseleri çıkartılarak üzerine çarşaf örtülür. *Çenesi bir tülbentle bağlanır. *Yatağı değiştirilir, başı kuzey-batı ya gelecek şekilde yere serilen bir yorgan üzerine yatırılır. Yüzü hafifçe kıbleye çevrilir. *Kolları erkekse yana, kadınsa göksü üzerine bırakılır. *Ölünün başucunda kuran okunur. *Ölünün bekletildiği odanın kapı ve pencereleri ardına kadar açılır. Ölünün defninden sonra da üç gün açık tutulur Ölünün gömülmeye hazırlanışı a. yıkanması Tüm müslüman Türk yurtlarında kadınları kadın, erkekleri erkek yıkayıcılar yıkar. Erkeğin yıkandığı yere kadın, kadının yıkandığı yere erkek girmez. Ölü ılık su ile yıkanır ve ölüye gusul aptesti aldırılır. Ölü yıkanan suya el batmaz. Ölü yıkanınca, kefenlenirken güzel kokular sürülür. Ölü yıkamak için sabun, gül suyu, kazan, saplı maşrapa, kulplu tas, kova, sabun köpürtme leğeni, kepçe, ibrik, teneşir tahtası, ölü lifi, peşkir (havlu), peştamal (önlük), terlik, takurnya, tülbent, sıtır (örtü bezi) gibi çeşitli araç ve gereçler kullanılır. b. Kefenleme Kıbrıs, Anadolu ve Müslüman olan tüm Türk yurtlarında kefenleme işi İslâm geleneğine göre yapılır. Kefenlik bezin rengi beyaz olur. Erkek kefeni gömlek, izâr ve lifâfe denilen üç parça bezden, kadın kefeni ise himâr, dir, hırka, izâr ve ifâfe denilen beş parça bezden yapılır.

6 c. Cenaze namazı Ölen kişi için uygulanan üçüncü önemli işlem de cenaze namazıdır. Cenaze namazının kılınması için oluşması gereken koşullar şunlardır: Ölünün Müslüman olması Kuralınca yıkanmış olması Tabutun cemaat önünde olması Cemaatin ayakta bulunması Cenaze namazını kıldıracak imamın, Kıbleye karşı ve ölünün göğsü hizasında durması gerekir. Namazı kılınan ölünün bir nevi aklanması yapılır ve omuzlar üzerine alınarak gömülmek üzere mezarlığa götürülür. Cenaze götürülürken tabutun baş tarafındaki sol kol sağ omuza alınıp en az on adım götürülür. Mezarlıkta yapılan işlemler her yerde İslâmi kurallar çerçevesinde imam tarafından yürütülür. Defin olayından sonra hocaya ve ölüye hizmet edenlere emekleri karşılığı bahşiş verilir. ç. Mezarın Kazılması ve Ölünün Gömülmesi Mezar kazılmasına Kıbrıs, Anadolu ve tüm Türk yurtlarında mezar açma ya da mezar kazma deyimi kullanılır. Müslüman olan tüm Türk yurtlarında uygulama İslâmi kurallar çerçevesinde ve benzer konumda yerine getirilir. Mezarın ahretin kapısı olduğuna, ölünün evi olduğuna, ölünün kıyamet gününe kadar kaldığı yer olduğuna inanılır. Ölü evde yıkanırken mezarlıkta da mezarı kazılır. Mezar genellikle sevap sayıldığından komşular tarafından ücretsiz kazılmaktadır. Fakat kent merkezlerinde bu iş ücret karşılığı belli kişiler tarafından yapılmaktadır. Mezar ölünün gömüleceği gün kazılır. Ağır hasta için önceden mezar kazılıp bekletilmez. Mezarın baş kısımlarının güneybatıya, ayak kısımlarının da güneydoğuya gelecek şekilde kazılması gelenektendir. Yeni mezar kazılırken mezardan eski bir cesete ait kemik parçaları çıkarsa bu kemikler mezarın bir köşesine toplanır, diğer köşesine ölü gömülür. Ölünün rahat etmesi için mezarın tabanı kıble yönüne eğimli yapılır ve kıble yönüne çevrilen ölünün devrilmemesi için arkasına toprak konur. Kazma ile kürek ölü getirilene kadar mezarın içinde çapraz biçimde bekletilir. Tabut mezarın yanına getirilince kıble yönündeki toprak tümseğin üzerine konur. Ölü, iki kişi tarafından Trablus kuşağı ve çarşafla mezara indirilir. Ölü mezara yatırıldıktan sonra kefenin bağları çözülüp orada bırakılır. Daha sonra üzeri mertek denilen tahta ile kapatılır. Köpeklerin açmaması için tahtaların arası kovanlık ya da gallez olarak bilinen süpürge çalısı ile kapatılır. Kazma ve küreğin elden ele verilmesi uğursuzluk sayılacağından yere bırakılarak diğerinin alması sağlanır. Yere kürek ters çevrilerek bırakılır. Yardımlaşma yoluyla mezar toprakla kapatılır. Ölü gömülürken herkes ayakta durur. Hoca okumaya başlayınca oturulur. Mezarın üstü toprakla tümsek biçiminde yapıldıktan sonra küreğin arkası ile düzeltilir. İki başına tahta dikilir. Baş ucundaki tahtaya ad, soyad, doğum ve ölüm tarihleri yazılır.

7 d. Mezarlık dönüşü ölü evini ziyaret ve ölü ağırlığının giderilmesi Kıbrıs, Anadolu, Bulgaristan, Kuzey Yunanistan ve Kuzey Irak Türkleri arasında ölülere duyulan saygı nedeniyle mezarlıklardan geri adım atılarak çıkılır. Mezarlıktan son çıkan kişi ölümlerin son bulması için mezarlığın kapısını kapar. Ölü gömülmeden hiç kimse mezarlıktan ayrılmaz. Mezarlığa gidenlerin üzerinden ölü ağırlığının kalkması için uygulanan pratikler şöyledir: Ölünün evi ziyaret edilip baş sağlığı dilenir. Ölü evinden çıkınca doğruca kendi evine gitmeyip ya bir viran yere uğranır ya da bir kahvehaneye girilip bir kahve içtikten sonra kendi evine gidilir. Ölü evinden kendi evine giden kimse tuvalete girip daha sonra elini yüzünü yıkar. d. Ölü Yemeği Kıbrıs genelinde bazı yiyeceklerin ölü ailesi tarafından belirli günlerde ölünün canı için yapılıp dağıtılması ya da çağırılanlara yedirilmesi gelenektendir. Bu gelenek benzer biçimde Anadolu nun tüm yörelerinde ve tüm Türk yurtlarında görülmektedir. Çeşitli Türk yurtlarında ölü öldüğü gün, üçüncü gün, yedinci gün, kırkıncı gün, elli ikinci günü ve seneyi devruiyesinde ölü aşı verilir, ölenin ruhuna Kur an okutulur. Bu yemeklerin yanında mutlaka helva bulunur. Anadolu nun daha çok gelişmiş büyük kentlerinde yemek adeti lokma dağıtımı biçimine sokulmuştur. Sokağa kurulan bir kazanla lokma pişirilip gelen geçene tabaklarla ikram edilir. 3.Ağıt Yakma Geleneği Ölenlerin arkasından söylenen ağıt ve destanlarımız Tüm Türk yörelerinde önemli ölçüde benzerlik göstermektedir. Sözlü ve yazılı edebiyat ürünlerimizin önemli bir bölümünü oluşturan ağıtlar ölü gömüldükten sonra ağızdan ağıza yayılma özelliğine de sahiptir. Bunlaran kimilerinin Kıbrıs ta kitap halinde yayımlanarak sokaklarda ozanlar tarafından okunduğu ve satıldığı bilinmektedir. Bunların ilginç örnekleri arasında ünlü halk ozanı Aynalı nın söylediği Adem ile Havva Kıssası ve Doktor Behiç destanları sayılabilir. Tüm Türk yurtları arasında yas törenleri ve ağıtların tarihi seyrine bir göz attığımızda Hun Türklerinden beri tüm Türk kavimlerinin yas törenlerine çok büyük önem verdiği ve bir gelenek içinde uygulamayı sürdürdüğü görülmektedir. Türklere ait bulunabilen en eski ağıt örneği M.Ö. 119 yılında Hunların bir toprak parçasını yitirmeleri üzerine söylendiği görülmektedir. Bu da ağıtın sadece ölüm olayı ile değil her türlü üzüntü için söylenebileceğinin, ağıtların çeşitlerinin bulunduğunun bir işaretidir. Gelin ağıtları da bu çeşitler arasında sayılır.

8 Atila nın ölümü üzerine yapılan yuğ töreniyle ilgili Kampın ortasında bir tepenin üstüne ölünün cesedini yatırdılar. Halkın arasında en iyi at binicilerini seçtiler. Atlılar, Atillâ yı meth eden ağıtlar okuyarak tepenin etrafını dolaştılar. 1 İfadesi, yine Ordu efradı, Atillâ nın etrafında dönerlerken elem gürültüleri arasında ağıt söylemişlerdir. 2 İfadeleri Ağıt geleneğinin Türkler arasında Atila ya kadar uzandığını göstermektedir. Göktürklerin ağıt geleneğine dair bilgileri ise Çin kaynakları ile Yenisey ve Orhun abidelerinde görmekteyiz. Orhun Abidelerinden Kül Tigin abidesinde yer alan Kendisi öylece vefat etmiş. Yasçı, ağlayıcı, doğudan, gün doğusundan... bunca millet gelmiş yas tutmuş. 3 ifadesi bu bilgileri belgelemektedir. Uygurlara ait bilgileri ise Cleaves ten atfen. İsmail Görkem Cenaze arabasının iki tarafında dini şarkılar söyleyenler resmedilmiş olup, askeri elbise giymiş olanlar, şarkı söyleyenlere bakmaktadır. İfadesiyle aktarmaktadır. 4 Uygurlar zamanında İslâm muhitinde söylenmiş iki şiir ağıt türünün tüm özelliklerini taşımaktadır. Reşit Rahmeti Arat ın ağıt adını verdiği şiirin bir kişinin ihtiyar annesi ile genç karısını ve iki evladını ağlar vaziyette tasvir ettiğini ve bir beyin ölümü üzerine söylenmiş olabileceğini ifade etmektedir. 5 Uygurlar ağıt türü şiirlere mersiye koşukları adını vermekte bugün de geleneğe bağlı olarak yas törenleri sırasında okumaktadırlar. Karahanlılar dörneminde yazılan Divanü Lügati t Türk te de Alp Er Tonga ya ait olduğu bilinen bir ağıt yer almaktadır. Dede Korkut taki, Beyrek in bacıları muradına maksuduna ermeyen kardeş diyerek ağlaşıp böğrüşürler ifadesi Türk halkları arasında ağıt söyleme geleneğinin ne denli eskilere dayandığını göstermektedir. Özbek ağıtları ile Azerî ağıtlarını karşılaştıran Nebiyev her iki Türk boyunun ağıtlarında hüzn ve kederin had safhada olduğunu vurgulamıştır. Zaten ağıt tümü ile hüzün şiiridir. Azeri kadınlar ölüye ağlamayı çok önemsemişler ve bu nedenle de ağıt töreni ölünün defnedildiği yedinci güne kadar her gün, yedinci günden kırkıncı güne kadar haftada bir düzenlenip gelenek haline sokulmuştur. Azeri ağıtları daha ziyade yedi heceli mani tipinde dörtlüklerden oluşmakta olup Kerkük Türkmenlerinin ağıtlarıyla büyük benzerlik göstermektedirler. Kazaklarda Müslümanlığın kabulünden önce, ölü çıkan evin hanımının yüzünü tırmalayarak yüksek sesle ağlama geleneği, İslâmiyetin kabulünden sonra bir nevi ağıt geleneğine dönüşmüş ve coktav adı ile üç dört saat acıklı şiirler söyleme biçimine girmiştir. Şayet ölen kişi sıradan biri ise, akrabası ağıt yakar. Ünlü ya da lider kişilerin cenazeleri için çağırılan ağıtçı ozanlara ağıt yaktırılır. Kırgızların ağıt törenleri de Kazaklardan farksızdır. Batı Türkistan sahasında bulunan Türkmenler ağıt karşılığında ağı ya da tavşa sözcüklerini kullanmışlar, kadınlar tarafından genellikle 7 li ya da 11 li hece ölçüsüyle ölen kişinin arkasından söylenen şiirler olarak yaygınlaşmıştır. 1 Muhan Bali, Ağıtlar Üzerine Bir Araştırma, (Doçentlik Tezi), A.Ü. Ed. Fak., Erzurum, 1974, s.27 2 İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü, İst. 1984, s Muharrem Ergin, Orhun Abideleri, İst s.30 4 İsmail Görkem, Türk Edebiyatında Ağıtlar, Ankara, 2001, s.40 5 Reşit Rahmeti Arat, Eski Türk Şiiri, Ankara, 1986, s.247

9 Ölen kişi erkekse kız kardeşi ağıt söyler, annesi oğlunun ağzından cevap verir. Ölen evli ise önve eşi ağıt söyler. Şayet ölen kişi genç bir kız ise, annesi ağıt yakar ve yine onun dilinden kendisi cevap verir. Ölen kimseye yakınları ağıt söyleyebileceği gibi, bunu kendisine meslek edinmiş kimseler de yapabilir. Kerkük Türkleri ağıtlara sazlamağ, ağıt yakanlara da sazlıyan demektedirler. Sazlıyanlar bu işi belirli bir ücret karşılığı yaptıklarından Anadolu daki ağıtçı kadınlara büyük benzerlik göstermektedirler. Gagauzlarda da ağlayıcı kadınların bulunuşu aynı benzerliği göstermektedir. Gagauzlarda ölünün başına ve ayak ucuna birer mum yakılır, ağlayıcı kadınlar cenazenin etrafına toplanıp: Mezarımı derin kazın dar olsun Etrafına lale sümbül bol olsun biçiminde acıklı parçalar söylerler. Batı Trakya Türklerinin çok zengin halk edebiyatı ürünleri bulunmaktadır. Bunlar arasında ağıtları da önemli bir yer tutmakta olup diğer Türk yurtlarında söylenenlerle önemli ölçüde benzerlik göstermektedir. Balkan yarımadasının güneyindeki Makedonya da yaşayan Türklerin ağıtları da lirik karakterli ve destan türüne yakın söylemler olup tüm Türk yurtlarındaki ağıtlara benzerlik göstermektedirler. Bulgaristan Türkleri arasında da ölünün eşyasının ortaya konarak etrafına halka olunup ağıt yakılması Çukurova ve Anadolu nun çeşitli yörelerinde görülen Türkmen ağıtlarına büyük ölçüde benzemektedir. Kıbrıs Türklerinin ağıtları ise Batı Anadolu daki Zeybek türkülerine benzerlik göstermektedir. Uyak ve şekil yönünden ise Türkiye deki ağıtlarla büyük benzerlik sergilemektedirler. 4. Mezarlara çiçek ve ağaç dikme geleneği Anadolu, Kıbrıs ve tüm Türk yurtlarında mezarlara ağaç dikmek, mezarlara çiçek dikip bunları sık sık sulamak gelenektendir. Kıbrıs ta ve Güney Anadolu da bu gelenek antik dönemlerde Bolluk ve Bereket Tanrıçası na bağlanan mersin ağacı dikilme geleneğinin bir devamı konumundadır. Anadolu nun diğer yörelerinde ve çeşitli Türk yurtlarında ise çam, kavak ve söğüt ağacı dikilmesi yaygındır. Çiçek dikmek ise tüm Türk yurtlarında ölene saygı ve etrafının güzel olması için yapılan bir uygulamadır. 5. Ölüye Ait Elbiselerin Yıkanıp Elden Çıkarılması Geleneği Ölünün giydiği ya da hiç kullanmadığı tüm elbiseleri üç gün evde bekletildikten sonra yıkanıp temizlenerek yoksullara verilir. Bu, ölünün üzerinden ağırlığı gitsin diye uygulanan bir gelenektir. Ölüye ait elbiselerin evde konmayıp hemen dağıtılması gelenek olduğundan kimi yerlerde bu elbiseler ölüyü yıkayana verilir. Bu tablo ortaya tüm Türk yurtlarında Türk halkının ölüm karşısında üzüntüsünü ve saygısını geleneğe bağlı biçimde sergilediğinin işareti olarak görülmektedir. Demek ki zaman ve değişik coğrafyalarda bulunma zorunluluğu Türk boylarını gelenek ve göreneklerinden koparamamıştır.

10 Kaynakça 1. Doç. Dr. Sedat Veyis Örnek, Anadolu Folklorunda Ölüm, Ankara, Güllü Yoloğlu, Türklerin Aile Merasimi, Ankara, Nimetullah Hafız, Kosova Türk Halk Edebiyatı Metinleri, Piriştine, Ömer Faruk Yaldızkaya, Emirdağ Yöresi Türkmen Ağıtları, İzmir, M. Gökçeoğlu, Tezler ve Sözler 3, Lefkoşa, Dr. Yaşar Kalafat Ahmet Doğan, Kuzey Irak ta Karrşılaştırmalı Türk İnançları, Ankara, Yrd. Doç. Dr. Zeynelabidin Makas Dr. Yaşar Kalafat, Karşılaştırmalı Türk Halk İnançları, (Azerbaycan-Doğu Anadolu), Samsun (Tarihsiz) 8. Dr. Yaşar Kalafat, Kuzey Azerbaycan-Doğu Anadolu ve Kuzey Irak ta Eski Türk Dini İzleri 9. Abdulkerim Rahman (Çev: Soner Yalçın-Erkin Emet), Uygur Folkloru, Ankara, Tuncer Bağışkan, Kıbrıs Türk Halkbiliminde Ölüm, Ankara, Mehmet Naci Önal, Romanya Dobruca Türkleri ve Mukayeseleriyle Doğum, Evlenme ve Ölüm Adetleri, Ankara, Hüray Meray, Kıbrıs Türk Toplumunda Doğum, Evlenme ve Ölümle İlgili Âdet ve İnanışlr, Ankara, 1992

Adana Halk Kültüründe Ölünün Yıkanması Kefenlenmesi ve Diğer Uygulamalar *

Adana Halk Kültüründe Ölünün Yıkanması Kefenlenmesi ve Diğer Uygulamalar * Adana Halk Kültüründe Ölünün Yıkanması Kefenlenmesi ve Diğer Uygulamalar * Ölüm olayının hemen ardından, ölünün gömülmesine kadar geçen sürede ölüye bir dizi işlem uygulanır. Bu işlemler, dinsel ve geleneksel

Detaylı

Sözlü Bilgi Kaynakları

Sözlü Bilgi Kaynakları Adana Düğünlerinde Gelin Hamamı * Uzm. Ayşe BAŞÇETİNÇELİK Çukurova Üniversitesi Anadolu'nun pek çok yerinde kına gecesinden önce, gelin hamama götürülür. Eğer yörede hamam yoksa böyle bir âdete rastlanmaz.

Detaylı

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM Türk Dünyası, Türk milletine mensup bireylerin yaşamlarını sürdürdüğü ve kültürlerini yaşattığı coğrafi mekânın tümünü ifade eder. Bu coğrafi mekân içerisinde Türkiye, Malkar Özerk,

Detaylı

DESTAN DÖNEMI TÜRK EDEBIYATI. Destan Dönemi

DESTAN DÖNEMI TÜRK EDEBIYATI. Destan Dönemi DESTAN DÖNEMI TÜRK EDEBIYATI Destan Dönemi SÖZLÜ DÖNEM GENEL ÖZELLIKLERI Bu dönem ürünleri tamamıyla manzumdur. Nesir alanında eser yoktur. Dönemin yaşayış tarzını ve kültürünü yansıtan eserlerdir. Türk

Detaylı

PAZARCIK YÖRESİ ALEVİLERİNDE ÖLÜM VE ÖLÜ İLE İLGİLİ UYGULAMALAR. Yrd.Doç.Dr.Hamza KARAOĞLAN GİRİŞ

PAZARCIK YÖRESİ ALEVİLERİNDE ÖLÜM VE ÖLÜ İLE İLGİLİ UYGULAMALAR. Yrd.Doç.Dr.Hamza KARAOĞLAN GİRİŞ KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 2(2003) s.37-52 PAZARCIK YÖRESİ ALEVİLERİNDE ÖLÜM VE ÖLÜ İLE İLGİLİ UYGULAMALAR Yrd.Doç.Dr.Hamza KARAOĞLAN ÖZET Ölüm olayı Türk kültürü ve düşüncesinde önemli bir yer işgal

Detaylı

ÇUKUROVA'DA ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞLAR-UYGULAMALAR ve İSKENDERUN MEZAR TAŞLARININ DİLİ

ÇUKUROVA'DA ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞLAR-UYGULAMALAR ve İSKENDERUN MEZAR TAŞLARININ DİLİ ÇUKUROVA'DA ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞLAR-UYGULAMALAR ve İSKENDERUN MEZAR TAŞLARININ DİLİ Öğr.Gör. Mehmet Yardımcı İnsan hayatının üç önemli geçidinden biri olan ölümle ilgili inanışların Çukurova'daki durumu

Detaylı

Gaziantep te Ölü ve Ölüm İle İlgili Uygulamalar: Sam Köyü Örneği

Gaziantep te Ölü ve Ölüm İle İlgili Uygulamalar: Sam Köyü Örneği Gaziantep te Ölü ve Ölüm İle İlgili Uygulamalar: Sam Köyü Örneği Gaziantep te Ölü ve Ölüm İle İlgili Uygulamalar: Sam Köyü Örneği The Rıtuals Related To Death And Dead In Gazıantep: The Sample Of Sam Vıllage

Detaylı

Cornelia, şarkı söylemek isteyen kaz

Cornelia, şarkı söylemek isteyen kaz 1. Sol taraftaki kapağı sadece çiftlikleri görene kadar açın. Kaz Cornelia uyandığında, gecenin karanlığı ile kaplı dağları günün kuş tüyü hafifliğindeki ışıklar aydınlatmaya başlıyordu. Orta ve sağ kapağı

Detaylı

YAPACAĞIMIZ SANAT ETKİNLİKLERİ

YAPACAĞIMIZ SANAT ETKİNLİKLERİ KONULAR VE FAALİYETLER ATATÜRK VE ATATÜRKÇÜLÜK Bu ünitede ulu önder Mustafa Kemal Atatürk ün hangi şehirde doğduğunu, evini, annesinin ve babasının adlarını, soyadının neden olmadığını, ilk adının Mustafa

Detaylı

Siirt'te Örf ve Adetler

Siirt'te Örf ve Adetler Siirt'te Örf ve Adetler Siirt'te diğer folklor grupları gibi örf ve adetlerde ke NİŞAN Küçük muhitlerde görülen erken evlenme adeti Siirt'te de görülür FLÖRT YOK Siirt'te nişanlıların nişandan evvel birbirlerini

Detaylı

TEMİZLİK HAZIRLAYAN. Abdullah Cahit ÇULHA

TEMİZLİK HAZIRLAYAN. Abdullah Cahit ÇULHA TEMİZLİK HAZIRLAYAN Abdullah Cahit ÇULHA TEMİZLİK MADDİ TEMİZLİK MANEVİ TEMİZLİK İslam dini, hem maddî, hem de manevî temizliğe büyük bir önem vermiştir. Bu iki kısım temizlik arasında büyük bir ilgi vardır.

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

Örnek alınacak en güzel insan Hz. Muhammed hayatı boyunca görüntüsüne ve hareketlerine dikkat etmiştir.

Örnek alınacak en güzel insan Hz. Muhammed hayatı boyunca görüntüsüne ve hareketlerine dikkat etmiştir. Örnek alınacak en güzel insan Hz. Muhammed hayatı boyunca görüntüsüne ve hareketlerine dikkat etmiştir. Görünümü Elbiseleri Hz. Peygamber çeşitli renk ve desenlerde elbiseler giymiştir. Ancak daha çok

Detaylı

2. SINIF İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLERİ İÇİN TEST ÇALIŞMASI. Hazırlayan Engin GÜNEY İşitme Engelliler sınıf Öğretmeni

2. SINIF İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLERİ İÇİN TEST ÇALIŞMASI. Hazırlayan Engin GÜNEY İşitme Engelliler sınıf Öğretmeni 2. SINIF İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLERİ İÇİN TEST ÇALIŞMASI Hazırlayan İşitme Engelliler sınıf Öğretmeni 1 Saçları hangisi tarar? o A) Bıçak o B) Tarak o C) Eldiven o D) Makas 2 Hangisi okul eşyası değil?

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Eğitim Tarihi Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İslam Öncesi Türklerde Eğitimin Temel Özellikleri 2 Yaşam biçimi eğitimi etkiler mi? Çocuklar ve gençlerin

Detaylı

dinkulturuahlakbilgisi.com KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ dinkulturuahlakbilgisi.com

dinkulturuahlakbilgisi.com KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ dinkulturuahlakbilgisi.com KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ KURBAN: AYET ve HADİSLER Biz, her ümmet için Allah ın kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanların üzerlerine onun adını anarak kurban kesmeyi meşru kıldık. İlahınız,

Detaylı

İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN

İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN 1) XI. Yüzyıl dil ürünlerinden olan bu eserin değeri, yalnızca Türk dilinin sözcüklerini toplamak, kurallarını ve

Detaylı

2014 2015 DERS YILI MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA ANADOLU LİSESİ VE FEN LİSESİ 10. SINIFLAR TÜRK EDEBİYATI DERSİ YARIYIL ÖDEVİ

2014 2015 DERS YILI MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA ANADOLU LİSESİ VE FEN LİSESİ 10. SINIFLAR TÜRK EDEBİYATI DERSİ YARIYIL ÖDEVİ 2014 2015 DERS YILI MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA ANADOLU LİSESİ VE FEN LİSESİ 10. SINIFLAR TÜRK EDEBİYATI DERSİ YARIYIL ÖDEVİ 1. Alp Er Tunga öldi mü Issız ajun kaldı mu Ödlek öçin aldı mu Emdi yürek yırtılur

Detaylı

TEK TEK TEKERLEME. Havada bulut Sen bunu unut

TEK TEK TEKERLEME. Havada bulut Sen bunu unut Havada bulut Sen bunu unut 8 TEK TEK TEKERLEME Öğrendiğim ilk tekerlemeyi hatırlamıyorum ama; çocukluğuma dönüp, baktığımda onlarca tekerleme arasından ikisinin öne çıktığını çok net görüyorum. Bir tanesi,

Detaylı

İsim İsim İsimlerin Tamamlanmış Hali

İsim İsim İsimlerin Tamamlanmış Hali Aşağıda verilen isimleri örnekteki gibi tamamlayınız. Örnek: Ayakkabı--------uç : Ayakkabının ucu İsim İsim İsimlerin Tamamlanmış Hali Kalem sap Çanta renk Araba boya Masa kenar Deniz mavi Rüzgar şiddet

Detaylı

MART AYINDA ÖĞRENDİĞİM DİL GELİŞİM ÇALIŞMALARI

MART AYINDA ÖĞRENDİĞİM DİL GELİŞİM ÇALIŞMALARI 1 MART AYINDA ÖĞRENDİĞİM DİL GELİŞİM ÇALIŞMALARI ŞARKILAR ÇANAKKALE MARŞI Çanakkale İçinde Aynalı Çarsı, Ana Ben Gidiyom Düşmana Karsı. Of Gençliğim Eyvah. Çanakkale içinde vurdular beni. Ölmeden mezara

Detaylı

Ç ÇABUK ÇAKI ÇALIŞMAK ÇAMAŞIR ÇAMUR

Ç ÇABUK ÇAKI ÇALIŞMAK ÇAMAŞIR ÇAMUR Ç ÇABUK ÇAKI Her iki el göğüs hizasında, sol el işaret parmağı ve başparmak açık öbür parmaklar kapalı (C el) biçimde, el öne doğru çıkarılır. Sağ el işaret parmağı açık öbür parmaklar kapalı, sağ el işaret

Detaylı

Şanlıurfa da ölümden defin e kadar yapılan uygulamalara genel bir bakış

Şanlıurfa da ölümden defin e kadar yapılan uygulamalara genel bir bakış Şanlıurfa da ölümden defin e kadar yapılan uygulamalara genel bir bakış Ayşe TAPUCU 1 ve Şahin AKSOY 2 Harran Üniversitesi 1 Sağlık Yüksekokulu, 2 Tıp Fakültesi, Şanlıurfa ÖZET Hayat ve ölüm tüm organizmaların

Detaylı

ÇIBLAK, Nilgün (2002), Anadolu da Ölüm Sonrası Mezarlıklar Çevresinde Oluşan İnanç ve Pratikler, Türk Kültürü, Y.XL, S.474, ss.605-614.

ÇIBLAK, Nilgün (2002), Anadolu da Ölüm Sonrası Mezarlıklar Çevresinde Oluşan İnanç ve Pratikler, Türk Kültürü, Y.XL, S.474, ss.605-614. 1 ÇIBLAK, Nilgün (2002), Anadolu da Ölüm Sonrası Mezarlıklar Çevresinde Oluşan İnanç ve Pratikler, Türk Kültürü, Y.XL, S.474, ss.605-614. ANADOLU DA ÖLÜM SONRASI MEZARLIKLAR ÇEVRESİNDE OLUŞAN İNANÇ VE

Detaylı

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir?

Kurban Nedir Ve Niçin Kesilir? Kurban sözlükte yaklaşmak, yakınlaşmak gibi anlamlara gelmektedir. Kurban, Allah a yaklaşmak ve onun hoşnutluğunu kazanmak amacıyla belirli bir zamanda uygun nitelikteki bir hayvanı kesmektir. Kesilen

Detaylı

BULGARİSTAN İSLİMYE İLİ KAZAN İLÇESİ TÜRK HALK KÜLTÜRÜNDE KIRKLAMA GELENEĞİ

BULGARİSTAN İSLİMYE İLİ KAZAN İLÇESİ TÜRK HALK KÜLTÜRÜNDE KIRKLAMA GELENEĞİ BULGARİSTAN İSLİMYE İLİ KAZAN İLÇESİ TÜRK HALK KÜLTÜRÜNDE KIRKLAMA GELENEĞİ Arş.Gör. Selma ERGİN * Halkbilimi halk kültürünün maddi ve manevî unsurlarını derleyip değerlendiren bilimdalıdır. Halkbiliminin

Detaylı

TEST. 7. Dişer ne zaman fırçalanmalıdır? A. Yemeklerden sonra B. Okuldan gelince C. Evden çıkmadan önce

TEST. 7. Dişer ne zaman fırçalanmalıdır? A. Yemeklerden sonra B. Okuldan gelince C. Evden çıkmadan önce ÖDEV- 3 ADI SOYADI:.. HAYAT BİLGİSİ Tırnaklar, el ve ayak parmaklarının ucunda bulunur. Tırnaklar sürekli uzar. Uzayan tırnakların arasına kir ve mikroplar girer. Bu yüzden belli aralıklarla tırnaklar

Detaylı

Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER

Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER SOSYAL BİLGİLER KONU:ORTA ASYA TÜRK DEVLETLERİ (Büyük)Asya Hun Devleti (Köktürk) Göktürk Devleti 2.Göktürk (Kutluk) Devleti Uygur Devleti Hunlar önceleri

Detaylı

Selin A.: Yağmur yağdığında neden gökkuşağı çıkar? Gülsu Naz Ş.: Neden sonbaharda yapraklar çok dökülür? Emre T.: Yapraklar neden sararır?

Selin A.: Yağmur yağdığında neden gökkuşağı çıkar? Gülsu Naz Ş.: Neden sonbaharda yapraklar çok dökülür? Emre T.: Yapraklar neden sararır? İSTEK ÖZEL KEMAL ATATÜRK ANAOKULU MARTILAR SINIFI Mevsimler Geçtikçe Doğadaki Canlıların Yaşam Biçimleri de Değişir Konusu İle İlgili Neler Biliyoruz? Ece S. : Yaz mevsimi olunca hayvanlar daha da heyecanlanır.

Detaylı

Türk Eğitim Tarihi. 1. Türklerin İslam Öncesi Eğitimlerinin Temel Özellikleri. Yrd. Doç. Dr.

Türk Eğitim Tarihi. 1. Türklerin İslam Öncesi Eğitimlerinin Temel Özellikleri.  Yrd. Doç. Dr. Türk Eğitim Tarihi 1. Türklerin İslam Öncesi Eğitimlerinin Temel Özellikleri Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU www.agurbetoglu.com agurbetoglu@yahoo.com 1. Türklerin İslam Öncesi Eğitimlerinin Temel Özellikleri

Detaylı

Dört öğrenci sabahleyin uyanamamışlar ve matematik finalini kaçırmışlar, ertesi gün hocalarına gitmişler, zar zor ikna etmişler. Arabaya bindik yolda

Dört öğrenci sabahleyin uyanamamışlar ve matematik finalini kaçırmışlar, ertesi gün hocalarına gitmişler, zar zor ikna etmişler. Arabaya bindik yolda Bir gün sormuşlar Ermişlerden birine: Sevginin sadece sözünü edenlerle, onu yaşayanlar arasında ne fark vardır? Bakın göstereyim demiş Ermiş. Önce sevgiyi dilden gönle indirememiş olanları çağırarak onlara

Detaylı

NAMAZ. 2 Namaz kimlere farzdır? Ergenlik çağına gelmiş, akıllı ve Müslüman olan herkese farzdır.

NAMAZ. 2 Namaz kimlere farzdır? Ergenlik çağına gelmiş, akıllı ve Müslüman olan herkese farzdır. NAMAZ 1 Namazın önemi ve faydaları nelerdir? 1. İslam ın şartlarından biridir. 2. Kulu, Allah a yaklaştırır. 3. Cemaatle kılınması, birlik ve beraberliği pekiştirir. 4. Sorumluluk bilincini geliştirir.

Detaylı

MUĞLA YÖRESİ ALEVÎ TÜRKMENLERİNDE ÖLÜMLE İLGİLİ İNANÇ VE PRATİKLER *

MUĞLA YÖRESİ ALEVÎ TÜRKMENLERİNDE ÖLÜMLE İLGİLİ İNANÇ VE PRATİKLER * MUĞLA YÖRESİ ALEVÎ TÜRKMENLERİNDE ÖLÜMLE İLGİLİ İNANÇ VE PRATİKLER * Araş. Gör. Aslı BÜYÜKOKUTAN ** ÖZ: Bu yazıda, Moğol istilası sonucunda Türkistan dan Anadolu ya gelen, bu ülkede kendi iktisadi faaliyetlerine

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı

Cennet, Tanrı nın Harika Evi

Cennet, Tanrı nın Harika Evi Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Cennet, Tanrı nın Harika Evi Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Lazarus Uyarlayan: Sarah S. Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children www.m1914.org 2010 Bible

Detaylı

D DAĞ DAKİKA DAKTİLO DALAK DALGA

D DAĞ DAKİKA DAKTİLO DALAK DALGA D DAĞ DAKİKA Her iki el göğüs hizasındadır. Sağ elin işaret ve başparmağı açık, öbür parmaklar kapalıdır (C el). Sağ elin açık parmaklarının uçları, sol el işaret parmağına değecek biçimde tutulur. Her

Detaylı

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil

Detaylı

Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies

Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies ACTA TURCICA Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies www.actaturcica.com Yıl IV, Sayı 1, Ocak 2012 Kültürümüzde Toprak, Editörler: Emine Gürsoy Naskali, Hilal Oytun

Detaylı

TÜRK HALK ŞİİRİ EDB305U KISA ÖZET

TÜRK HALK ŞİİRİ EDB305U KISA ÖZET TÜRK HALK ŞİİRİ EDB305U KISA ÖZET DİKKAT Burada ilk 4 sahife gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 1 1. ÜNİTE Türk Halk Şiirinin Kökeni, Gelişimi ve Genel Özellikleri HALK

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

YÜKSEK RİSKLİ ALANLAR ORTA RİSKLİ ALANLAR DÜŞÜK RİSKLİ ALANLAR

YÜKSEK RİSKLİ ALANLAR ORTA RİSKLİ ALANLAR DÜŞÜK RİSKLİ ALANLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ HASTANE TEMİZLİK PLANI DÖK.KODU: YÖN.PLN.024 YAYIN TARİHİ: 11,11,2011 REVİZE NO:67 REVİZE TARİHİ: 02/06/2014 SAYFA:1/1 1-RİSKLER YÜKSEK RİSKLİ

Detaylı

AĢağıdaki sözcüklerle tümceler kurunuz! 6

AĢağıdaki sözcüklerle tümceler kurunuz! 6 AĢağıdaki sözcüklerle tümceler kurunuz! 6 geldi bayramım Benim geldi Bütün çocukların bayramı Bu gün, Günü`dür Dünya Çocuklar Atatürk etti bize armağan Bu günü, Bayramı geldi Ulusal Egemenlik ve Çocuk

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 26 KASIM 2014 Saat: 11.20

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 26 KASIM 2014 Saat: 11.20 T.C. 8. SINIF I. ÖNEM ORTAK SINAVI 26 KASIM 2014 Saat: 11.20 İN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ 1. Tora yı okumayı tamamladığımız ve yeniden okumaya başladığımız gün aşağıdakilerden hangisidir? A) Hol Amoed

Detaylı

TÜRK EDEBİYAT TARİHİ

TÜRK EDEBİYAT TARİHİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI Milletlerin edebiyatları ilk önce sözlü ürünlerden oluşur. Daha sonraları yazının kullanılmaya başlanmasıyla yazılı edebiyat da oluşmaya başlar. Türk edebiyatında da aynı

Detaylı

RESİMLERLE ABDESTİN ALINIŞI

RESİMLERLE ABDESTİN ALINIŞI RESİMLERLE ABDESTİN ALINIŞI 1) Önce kollar dirseklerin yukarısına kadar sıvanır, sonra "Niyet ettim Allah rızası için abdest almaya" diye niyet edilir. Ve "Eûzü billahi mineşşeytanirracîm, Bismillahirrahmanirrahîm"

Detaylı

Uzun Bir Köpek Hakkında Kısa Bir Öykü. Henry Winker. İllüstrasyonlar: Scott Garrett. Çeviri: Bengü Ayfer

Uzun Bir Köpek Hakkında Kısa Bir Öykü. Henry Winker. İllüstrasyonlar: Scott Garrett. Çeviri: Bengü Ayfer Uzun Bir Köpek Hakkında Kısa Bir Öykü Henry Winker İllüstrasyonlar: Scott Garrett Çeviri: Bengü Ayfer 4 GİRİŞ Bu sendeki kitaplar Dyslexie adındaki yazı fontu kullanılarak tasarlandı. Kendi de bir disleksik

Detaylı

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER BEBEKLİK DÖNEMİNDE (0 3 YAŞ) ERKEN TANI İÇİN KRİTİK DÖNEMLER Bebeklik dönemi, gelişimin en hızlı ilerlediği dönemdir. Çevrelerine

Detaylı

O OBUR OCAK (AY) OCAK ODA OFSAYT

O OBUR OCAK (AY) OCAK ODA OFSAYT O OBUR OCAK (AY) Sağ el göğüs hizasında, işaret parmağı ve başparmak birbirine dokunacak şekilde, öbür parmaklar açıktır. Her iki el göğüs hizasında, parmak uçları birbirine dokunacak şekilde sağ el ağza

Detaylı

ARALIK AYI +3 YAŞ ÖZEL YAKACIK BALKANLAR KOLEJİ Eğitim Öğretim Yılı AYIN TEMASI

ARALIK AYI +3 YAŞ ÖZEL YAKACIK BALKANLAR KOLEJİ Eğitim Öğretim Yılı AYIN TEMASI ÖZEL YAKACIK BALKANLAR KOLEJİ 2016 2017 Eğitim Öğretim Yılı AYIN TEMASI ARALIK AYI +3 YAŞ Engelliler Haftası (3 Aralık ) Tutum Yatırım ve Yerli Malı Haftası (12-18 Aralık ) Kış Mevsimi Yeni Yıl ( 31 Aralık-

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 26 KASIM 2014 Saat: 11.20

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 26 KASIM 2014 Saat: 11.20 T.C. 8. SINIF I. DÖNEM ORTK SINVI 26 KSIM 2014 Saat: 11.20 DİN KÜLTÜRÜ VE HLK BİLGİSİ 1. Sabahları dua okurum. Her gün mum yakarım. 4. Pişmanlık hisset. Tanrı ya yakın ol. İşlediğin günahlar için ağla.

Detaylı

Beykozlu Şehidimiz Er Erhan TERLETME ye Son Görev - Özgün Haber

Beykozlu Şehidimiz Er Erhan TERLETME ye Son Görev - Özgün Haber 1 / 6 Hatay İskenderun'da haince planlanan pusuda hayatını kaybeden Beykozlu şehidimiz Deniz Topçu Er Erhan TERLETME'ye son görev için bütün İstanbul bir araya geldi. Beykozlu şehidimiz sabah saatlerinde

Detaylı

Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies

Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies ACTA TURCICA Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi Online Thematic Journal of Turkic Studies www.actaturcica.com Yıl IV, Sayı 1, Ocak 2012 Kültürümüzde Toprak, Editörler: Emine Gürsoy Naskali, Hilal Oytun

Detaylı

3. Yazma Becerileri Sempozyumu

3. Yazma Becerileri Sempozyumu 3. Yazma 3. SAYFA HABERİNDEN ŞİİRE 3. Sayfa Haberinden Haydar ERGÜLEN İN «Elmanın E si» Adlı Şiire SERDAR SOLKUN GALATASARAY LİSESİ TDE ÖĞRETMENİ Grup: Ortaöğretim öğrencileri ( Hazırlık sınıfları ve 9.

Detaylı

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 KONULAR Halkbiliminin İçeriği Halkbiliminin diğer bilimlerle ilişkisi Halkbiliminin sınıflandırılması DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 Halkbiliminin İçeriği Prof. Dr. Dursun

Detaylı

6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT

6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT 6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT Bozkırlının nazarında sabit olan şeyin faydası yoktur. O, her an harekete hazır olmalı, kolayca yer değiş-tirebilmelidir. Bu yüzden eski Türkler

Detaylı

Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Müzik Bilim Etkinlikleri

Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Müzik Bilim Etkinlikleri Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Müzik Bilim Etkinlikleri Sohbetler *Kendimi tanıyorum (İlgi ve yeteneklerim, hoşlandıklarım, hoşlanmadıklarım) *Arkadaşlarımı tanıyorum *Okulumu tanıyorum

Detaylı

KEÇİÖREN CAFERİLERİNDE ÖLÜM ADETLERİ VE UYGULAMALARI

KEÇİÖREN CAFERİLERİNDE ÖLÜM ADETLERİ VE UYGULAMALARI İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ 11:2 (2006), SS.85 93 KEÇİÖREN CAFERİLERİNDE ÖLÜM ADETLERİ VE UYGULAMALARI Ali ALBAYRAK* Özet Ölüm insan hayatının önemli geçiş dönemlerinden birini teşkil etmektedir. Bu önemli

Detaylı

5. SINIF TÜRKÇE NOKTALAMA İŞARETLERİ TESTİ

5. SINIF TÜRKÇE NOKTALAMA İŞARETLERİ TESTİ 1- Bir gün Nasreddin Hoca şehre gelip bir arkadaşıyla birlikte handa kalmış ( ) Gece yarısı arkadaşı sormuş ( ) ( ) Hocam ( ) uyudunuz mu ( ) ( ) Buyurun bir şey mi var ( ) ( ) Biraz borç para isteyecektim

Detaylı

DENİZ YILDIZLARI ANAOKULU. NİSAN AYI 1. ve 2. HAFTASINDA NELER YAPTIK?

DENİZ YILDIZLARI ANAOKULU. NİSAN AYI 1. ve 2. HAFTASINDA NELER YAPTIK? DENİZ YILDIZLARI ANAOKULU NİSAN AYI 1. ve 2. HAFTASINDA NELER SERBEST ZAMAN YAPTIK? Çocuklara sporun önemi anlatıldı ve her sabah spor yaptırıldı. Çocuklar ilgi köşelerinde öğretmen rehberliğinde serbest

Detaylı

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ Sağlıklı bir yaşam için vücudun deri, saç, el ayak, ağız ve diş gibi kısımlarının bakımı ve temizliğine önem verilmesi gerekir. Derinin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve vücuda

Detaylı

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST 1 1) Türklerin Anadolu ya gelmeden önce

Detaylı

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ 3-6 yaş arasını kapsayan ve okul öncesi dönem adını verdiğimiz süreç çocukların gelişimi açısından oldukça önemlidir. Okul öncesi dönem çocukta büyümenin ve gelişimin en hızlı

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

Mitoloji ve Animizm, Fetişizm. Dr. Süheyla SARITAŞ 1

Mitoloji ve Animizm, Fetişizm. Dr. Süheyla SARITAŞ 1 Mitoloji ve Animizm, Fetişizm Dr. Süheyla SARITAŞ 1 Animizm Canlıcılık olarak da bilinin animizmin mitolojinin gelişmesinde önemli rolü vardır. İlkel devirde, eski insanlar her bir doğa olayının, eşyanın,

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI

HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI SAYFA NO 1/9 HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI YÜKSEK RİSKLİ ALANLAR ORTA RİSKLİ ALANLAR DÜŞÜK RİSKLİ ALANLAR 1. AMELİYATHANELER 1. ACİL SERVİS 1. İDARİ BİRİMLER (ayniyat, satın alma,muhasebe, maaş

Detaylı

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PROF. DR. HÜLYA SAVRAN ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Hülya SAVRAN İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Bölümü 10145 Çağış Yerleşkesi / BALIKESİR 0 266 612 10 00

Detaylı

1) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır?

1) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır? 1) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır? 1. A. Şehirde yaşıyanlar bazı kurallara uymak zorunda. 2. B. Suriye, Türkiye nin güney komşusudur. 3. C. Kırlarda benbeyaz papatyalar vardı.

Detaylı

"Satmam" demiş ihtiyar köylü, "bu, benim için bir at değil, bir dost."

Satmam demiş ihtiyar köylü, bu, benim için bir at değil, bir dost. Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir

Detaylı

Niye Bilge Kağan?, Bilge Bir İsim midir?

Niye Bilge Kağan?, Bilge Bir İsim midir? "Bilge" sözü Bilge Kağan'ın öz adı değil; yalnızca unvanı idi. Eski Türk devlet anlayışına göre iyi bir kağanın başlıca iki özelliği olmalıydı. Her şeyden önce "bilge" yani bilgili olması gerekti. Niye

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Mart 2014 BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM KANAMA NEDİR? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 SÖZCÜ / AKP de bir kişi konuşur, diğerleri asker gibi bekler! Tarih : 06.01.2012 CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu hem AKP deki tek adamlığı hem de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın üslubunu ve liderliğini

Detaylı

"Yaşayan Bahar", ilkbahar mevsiminin gelişini kutlamak üzere tüm Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen bir etkinlik.

Yaşayan Bahar, ilkbahar mevsiminin gelişini kutlamak üzere tüm Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen bir etkinlik. Günün çevre haberi: "Yaşayan bahar" Baharın habercileri "kırlangıçlar" "leylekler" "ebabiller"... Tüm Avrupa'da doğa severler bu habercilerin yolunu gözlüyorlar... Siz de katılmak ister misiniz? "Yaşayan

Detaylı

Çocuklar için Kutsal Kitap sunar. Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman

Çocuklar için Kutsal Kitap sunar. Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Byron Unger ve Lazarus Uyarlayan: Bob Davies ve Tammy S. Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children

Detaylı

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi?

Organ bağışında bulunan herkesin organları kullanılabilir mi? Organ Doku Birimi ve Bağış Organ Bağışı Başka Hayatlara Can Katmaktır Organ bağışı nedir? Organ bağışı kişinin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını ölümünden sonra

Detaylı

Şiir. Kategori: Şiir Cuma, 23 Nisan 2010 16:15 tarihinde yayınlandı. Gösterim: 4075. 1 / 7 Phoca PDF 1. SEN (1973) Senden, senden, hep senden,

Şiir. Kategori: Şiir Cuma, 23 Nisan 2010 16:15 tarihinde yayınlandı. Gösterim: 4075. 1 / 7 Phoca PDF 1. SEN (1973) Senden, senden, hep senden, Çemberlitaş taki dedesinin konağında büyüyen şair, Amerikan ve Fransız kolejlerinde başladığı ilk ve lise öğrenimini Deniz Lisesi nde tamamladı. İ. Ü. Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü nü 1924 te bitirince

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu :Üniversite Derece Alan Üniversite Yıl Türk Lisans. Halk Atatürk Üniversitesi 1970. Türk Halk Hacettepe Üniversitesi 1971

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu :Üniversite Derece Alan Üniversite Yıl Türk Lisans. Halk Atatürk Üniversitesi 1970. Türk Halk Hacettepe Üniversitesi 1971 Resim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Prof. Dr. Ensar ASLAN İletişim Bilgileri :Ahi Evran Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Adres Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığı Telefon : Mail : 2. Doğum Tarihi : 3. Unvanı

Detaylı

ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ

ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ 1 SONBAHAR VE YAPRAKLAR Sonbahar Mevsimin de gözlemlediğimiz hava olaylarını isimlendirdik. Sonbahar mevsimine ait giysileri ayırt ettik. Rüzgâr

Detaylı

Vakıfların toplumsal yaşamımızdaki hizmetlerini şöyle sıralayabiliriz. 1. Dini hizmetler. 2. Sağlık hizmetleri. 3. Eğitim ve öğretim hizmetleri

Vakıfların toplumsal yaşamımızdaki hizmetlerini şöyle sıralayabiliriz. 1. Dini hizmetler. 2. Sağlık hizmetleri. 3. Eğitim ve öğretim hizmetleri Bir hizmetin sürüp gidebilmesi için, kişilerin kendi istekleriyle bağışladıkları para ve mülklere Vakıf denir. Bağışlanan mülklerin, eserlerin geleceğe sağlıklı kalabilmeleri korunmalarına bağlıdır. Geçmişin

Detaylı

Metin Edebi Metin nedir?

Metin Edebi Metin nedir? Metin Nedir? Metin, belirli bir iletişim bağlamında, bir ya da birden çok kişi tarafından sözlü ya da yazılı olarak üretilen anlamlı bir yapıdır. Metin çok farklı düzeylerde dille iletişimde bulunmak amacıyla

Detaylı

Yukarıdaki diyalogda kaçıncı cümlede diğerlerinden farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır?

Yukarıdaki diyalogda kaçıncı cümlede diğerlerinden farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır? 8. Sınıf Fiilimsiler Testi 1 1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat fiil vardır? A) Çocuklar, bahçedeki kırık kapıdan girip meyve ağaçlarına çıktılar. B) Arkadaşımın ailesi buradan taşınalı tam iki yıl

Detaylı

TÜRKÇE. NOT: 1. 2. 3. soruları yukarıdaki metne göre cevaplayınız. cümlesinin sonuna hangi noktalama işareti konmalıdır?

TÜRKÇE. NOT: 1. 2. 3. soruları yukarıdaki metne göre cevaplayınız. cümlesinin sonuna hangi noktalama işareti konmalıdır? TÜRKÇE Hiçbir zaman elinde sapan olan bir arkadaşım olmadı. Daha doğrusu, öyleleri ile arkadaşlık yapmadım. Çünkü minicik bir kuşun canına kıyarken acıma duygusu olmayan kişi, zor duruma düşene elini uzatmaz.

Detaylı

TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1

TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 Çeşitli Türk topluluklarının mitolojileriyle ilgili malzemelerin bir çoğunu bilim adamları, misyonerler, seyyahlar ya da bazı yabancı araştırmacılar tarafından derlenmiştir.

Detaylı

MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar

MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar Bu kitabın sahibi:... Tüm zamanların insanları, bütün dünyada, her zaman içinde yaşadıkları ve barındıkları bir yaşam alanına, bir eve ihtiyaç duymuşlardır. Öncelikle, mimari,

Detaylı

Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman

Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Byron Unger ve Lazarus Uyarlayan: Bob Davies ve Tammy S. Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

CÜMLE BİLGİSİ. ( Cümle değildir. Anlamı yok)

CÜMLE BİLGİSİ. ( Cümle değildir. Anlamı yok) CÜMLE BİLGİSİ Bir duyguyu, düşünceyi, isteği veya haberi anlatan sözcük yada sözcük grubuna cümle denir. Bir söz gurubunun cümle olabilmesi için anlamlı olabilmesi gerekir. Haberi tam olarak anlatamayan

Detaylı

ABDULLAH ALİYE CAN ANAOKULU ÇİÇEKLER SINIFI OCAK AYI BÜLTENİ BELİRLİ GÜNLER VE HAFTALAR. Yeni yıl (31 Aralık-1 Ocak)

ABDULLAH ALİYE CAN ANAOKULU ÇİÇEKLER SINIFI OCAK AYI BÜLTENİ BELİRLİ GÜNLER VE HAFTALAR. Yeni yıl (31 Aralık-1 Ocak) ABDULLAH ALİYE CAN ANAOKULU ÇİÇEKLER SINIFI OCAK AYI BÜLTENİ BELİRLİ GÜNLER VE HAFTALAR Yeni yıl (31 Aralık-1 Ocak) Enerji Tasarrufu Haftası (Ocak ayının ikinci haftası) GÜNE BAŞLAMA ETKİNLİKLERİ Oyun

Detaylı

ERZURUM DA CENAZE GELENEKLERİ

ERZURUM DA CENAZE GELENEKLERİ Türkbilig, 2014/28: 111-118. ERZURUM DA CENAZE GELENEKLERİ Ezgi BOLÇAY Özet: İnsanoğlunun hayatının sonlanacağı noktaya ölüm adını veririz. Her insanın er ya da geç yaşayacağı mutlak son ölümdür. Bu kaçınılmaz

Detaylı

ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ

ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ ÖZEL ASÇAY ANAOKULU SİHİRLİ ELLER SINIFI HAFTALIK BÜLTENİ Hazırlayan: Zeynep TEKİN ÖĞRETMENİN MESAJI: MERHABA;10.10.2016-14.10.2016 tarihleri arasında uygulanan etkinliklerin özetini sizlere sunmaktayım.

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Ocak 2014 SOLUNUM ve KALP DURMASI NEDİR? BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum durması: Solunum hareketleri durunca, vücuda yaşamak için

Detaylı

Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur.

Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur. Bilim Tarihi I Ders Notları ESKİÇAĞ DA BİLİM ANADOLU MEDENİYETLERİ Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur. Hititler Anadolu da kurulan

Detaylı

Kültürümüzden Dua Örnekleri. Güzel İş ve Davranış: Salih Amel. İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir. Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 URL:

Kültürümüzden Dua Örnekleri. Güzel İş ve Davranış: Salih Amel. İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir. Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 URL: Hazırlayan: Mehmet Fatih Bütün URL: Kültürümüzden Dua Örnekleri Güzel İş ve Davranış: Salih Amel İbadetler Davranışlarımızı Güzelleştirir Rabbena Duaları ve Anlamları BÖLÜM: 3 Kültürümüzde birçok dua örneği

Detaylı

GEBZE BELEDİYESİ CENAZE NAKİL VE DEFİN TALİMATI

GEBZE BELEDİYESİ CENAZE NAKİL VE DEFİN TALİMATI GEBZE BELEDİYESİ CENAZE NAKİL VE DEFİN TALİMATI Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı cenazenin ölümünden defnine kadar bütün iş ve işlemlerin usullerini belirlemektir. Kapsam

Detaylı

MEZARLIKLAR MÜDÜRLÜĞÜ

MEZARLIKLAR MÜDÜRLÜĞÜ MEZARLIKLAR MÜDÜRLÜĞÜ 7Gün 24 Saat Cenaze Hizmeti TÜM CENAZE HİZMETLERİ ÜCRETSİZDİR Sevgili Kahramanmaraşlılar, Biz Her şey şehrimizin güzel insanı için anlayışıyla yürüttüğümüz çalışmalarımızda belediyeciliği

Detaylı

BİLMEN LAZIM BİTKİLERİN VE HAYVANLARIN DÜNYASINA TEFEKKÜR PENCERESİNDEN BAKALIM

BİLMEN LAZIM BİTKİLERİN VE HAYVANLARIN DÜNYASINA TEFEKKÜR PENCERESİNDEN BAKALIM BİLMEN LAZIM BİTKİLERİN VE HAYVANLARIN DÜNYASINA TEFEKKÜR PENCERESİNDEN BAKALIM 1 Timsahlar dişlerini kendileri temizleyemezler. Timsahlar yemek yedikten sonra dişlerinin temizlenmesi için ağızlarını açarlar.

Detaylı

T.C. GEBZE BELEDİYESİ MEZARLIKLAR MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ:

T.C. GEBZE BELEDİYESİ MEZARLIKLAR MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ: GÖREV TANIMLARI Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 AMAÇ: BİRİNCİ BÖLÜM Madde 1) Bu yönetmeliğin amacı 5393 Sayılı Belediye Kanunu nun 48 nci maddesi, ISO 9001-2000 kapsamında, Görev, Çalışma

Detaylı

MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir.

MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir. Hiçbir müzisyen, bülbülün ötüşünden daha güzel bir şarkı söyleyemez. Bütün bu güzel şeyleri Allah yapar ve yaratır. Allah ın güzel isimlerinden biri de HAMÎD dir. HAMÎD, övülmeye, hamd edilmeye, şükür

Detaylı

PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ SİNCAPLAR TEMASI DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ

PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ SİNCAPLAR TEMASI DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ SİNCAPLAR TEMASI DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ Sincapları tanıdık. Sincapları gözlemledik. Hayvan türlerini isimlendirdik. Hayvanların

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Adem Aköl Sinan Özyavaş Dilek Baytaş Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ

Detaylı