KÜÇÜK TİCARİ İŞLETMELERDE ISO 9001:2008 STANDARDINA GÖRE KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ (KYS) UYGULAMA KILAVUZU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KÜÇÜK TİCARİ İŞLETMELERDE ISO 9001:2008 STANDARDINA GÖRE KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ (KYS) UYGULAMA KILAVUZU"

Transkript

1 1 KÜÇÜK TİCARİ İŞLETMELERDE ISO 9001:2008 STANDARDINA GÖRE KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ (KYS) UYGULAMA KILAVUZU

2 2 INDEKS 1.- GİRİŞ İÇERİK GENEL KALİTE KELİMESİNİN ANLAMI KALİTENİN GELİŞİM AŞAMALARI: KÜLTÜR, İLKELER VE YÖNTEMLER KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ NEDEN UYGULANMALIDIR? ISO 9000:2008 STANDARDTI 9 3. ISO 9001 STANDARTLARININ KÜÇÜK VE ORTA BOY İŞLETMELERDE UYGULANMASI KOBİ AVRUPA TANIMI GIZLI DEVLER ISO STANDARDININ UYGULANMASI ISO NEYLE ILGILI OLMALI/OLMAMALI? YÖNETIM İLKELERI TICARI KOBİ LERDE ISO- BAZI ETKIN ÖZELLIKLER ISO KOŞULLARININ GERÇEKLEŞMESI, KÜÇÜK VE BÜYÜK BOY KYS UYGULAMASININ BASAMAKLARI ADIMLARI BELİRLEMEK KYS i uygulama kararı Kaynakların ilk planı Dış danışmanlar İLK ÖZDEĞERLENDİRME AYRINTILI UYGULAMA PLANI 34

3 3 1.- GİRİŞ 1.1 İÇERİK İşletmeler, rekabet güçlerini artırmak için, geçtiğimiz on yıllar boyunca kaliteyi geliştirme yönünde çaba göstermiştir. Kalite düzeyinin ekseriya deneme yanılma metoduyla artırılması, bu süreçte işletmelerin zaman ve para kaybetmesine yol açmış, yapılan hatalar müşterilerin olumsuz etkilenmesine neden olmuştur. Kaliteyi artırma ve koruma prosedürlerinin düzenlenmesi için ISO modeli adı altında bir dizi uluslararası standart oluşturulmuştur. Bu şekilde, birçok işletmenin halihazırda deneyip uyguladığı birtakım standart prosedürler çerçevesinde kaliteyi artırmanın mümkün olacağı düşünülmüştür. Bu bağlamda uygulanan prosedürler, çoğu kez şirketin yeniden yapılanmasını ve her durumda personelin eğitilmesini içerir. Söz konusu standartlarda 2008 yılında yapılan değişiklikler işletmelere daha fazla yükümlülük getirmiştir. Ancak, Avrupa da toplam işgücünün önemli bir yüzdesini oluşturan Küçük ve Orta Boy İşletmeler (KOBİ) - ticari amaçlı olanlar dahil- ISO 9000 i uygulamanın, daha fazla personel ve evrak işi gerektirmesi nedeniyle, pahalı olmasından şikâyet etmişlerdir. Bunlar ayrıca ISO nun taleplerinin KOBİ lerin faaliyetleriyle bir ilişkisi olmadığından yakınmıştır. Artık şirketler, daha dinamik olan ekonomik koşullar ve ekonomik kriz nedeniyle ortaya çıkan sorunlarla daha fazla mücadele etmek zorundadır. Günümüzde kısa süreler içinde yeni pazarlar oluşup ortadan kayboluyor; müşterilerin aldıkları mal ve hizmet, satış sonrası servis konusunda beklentileri artıyor. Bugün ücretlerin düşük olduğu ülkelerin (örneğin, Çin mağazaları) üretimi haksız rekabet oluşturmaktadır ve ticari işletmeler için rekabetin tek yolu mallarının kalite düzeyini olabildiğince yüksek tutmaktır. Ayrıca, karşılıklı güveni garanti eden süreçlere ve prosedürlere dayalı kuvvetli bir tedarik zinciri geliştirip sürdürmek, günümüzde giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Küçük bir ticari işletme için bunun avantajı yalnız kendi şirketi içinde kalitenin sistematik şekilde uygulanmasına destek sağlamak değil, aynı zamanda bir tedarikçinin kabul görmüş bir Kalite Yönetim Sistemi nin (KYS) kriterlerini yerine getirme bilincinde olduğunu da gösterir yani, kurum böylece gerekli standartları barındırdığını ve kalitesi yüksek ticari hizmet vereceğini temin etmiş olur. Yapılan sertifikasyon faaliyetleri tedarikçi seçimini büyük oranda etkilemekte ve hatta bazı alanlarda bu seçim için asgari kriter oluşturmaktadır. Kalite geliştirmede başarı Avrupa da KOBİ lerin Gücü ISO 9000 standartları ilk başta özellikle büyük işletmelerde uygulamaya konmuş olsa da son birkaç yıl zarfında bu standartları uygulamaya karar veren küçük ve orta boy işletmelerin sayısı giderek artmıştır. Bu nedenle, ticari işletmelerin ve hatta bunlardan küçük boy olanların birçoğu, tedarikçi ve taşeronlarından ISO-9001 sertifikasını ve bunun kalite kurallarına uyulmasını istemekte ve bazı sektörlerde (paramedikal gibi) de ISO sertifikası ulusal mevzuat kapsamında zorunlu olarak uygulanmaktadır. Ayrıca, artık müşteriler de onanmış ürün ve tedarikçi talep etmektedir. Bir KYS uygulanmasında, içsel ve dışsal olarak iki kriter söz konusudur: içsel olarak, siparişlerin ve stok envanter sisteminin daha iyi yönetilmesi suretiyle kaliteyi yükseltmek ve maliyetleri düşürmek; dışsal olarak ise ürün iadelerini azaltmak, daha iyi bir imaj oluşturmak ve uzun vadeli kalite stratejileriyle farklılık yaratmak. KYS ni uygulamanın diğer bir nedeni de bunun artık müşteri tarafından talep edilmesidir (ancak bu tek neden olmamalıdır). Belli bir dala ait özel koşulların göz önüne alınması / KYS uygulamasında iç ve dış nedenler

4 4 Şu halde, bu konuyla ilgili eğitim programlarına ve eğitim materyaline ihtiyaç vardır. Ancak, halen bunların büyük bir bölümü büyük işletmelere hitap etmektedir. Özellikle küçük ve orta boy işletmelere yönelik, bürokratik işlemlerden geçmeden ISO-9000 nin uygulanmasıyla ilgili yol gösterici pratik bilgiler içeren eğitim materyali ve araçlarında eksiklik bulunmaktadır. Ayrıca, ISO-9001 in öngördüğü koşullar belirli olmakla beraber, hedefleri, sektörleri ve çalışma şekilleri bakımından farklılık gösteren işletmelerde bu standartların uygulanması farklı şekillerde olmaktadır. Profesyonel işletmelerden bazıları, ISO-9001 in öngördüğü genel koşulların kendi durumlarına nasıl uyarlanacağını açıklayan kılavuzlar hazırlamışlardır; fakat bunlar genelde, küçük işletmelerin özel ihtiyaçlarına hitap etmemektedir. Küçük ve Orta Boy İşletmeler için eğitim malzeme ve gereçlerinin eksikliği

5 5 2.- GENEL 2.1 KALİTE KELİMESİNİN ANLAMI Soyut bir kavram olan "kalite" kelimesinin, bir kimse veya maddenin içsel niteliği veya bir şeyin kendine özgü yapısını tanımlayan özellik gibi farklı tanımları olabilir; bunlar kalite kelimesinin sözlükte bulunan birçok tanımından birkaçıdır. Kalite kelimesinin klasik, günümüzde eski moda sayılan, tanımı belirli koşullara uygunluk tur. Bu bağlamda kalite, doğrudan ürünün veya hizmetin özelliklerini ve bunların gerçekleştirilmesindeki gerekliliği belirtir (kalitenin bir özellik olması). Bu tanıma göre, tanımlanmış üretim ve hizmet süreçlerine, örneğin satış sürecina harfiyen uyulur ve müşterinin isteklerini göz önüne alınmaz. Bunun aksine, günümüzde herhangi bir ürün veya hizmetin kalitesi müşterinin ihtiyacını anlama, koşulları bu doğrultuda tam olarak tespit etme ve yerine getirme becerisi demektir. Bu da Ürün veya hizmetin nasıl kullanılmak istendiğini anlama yeteneğini vurgulayarak (Kalitenin bir değer olması) müşterinin ihtiyaçlarına odaklanır. Kalitenin bir değer olarak kabul edilmesiyle kelimenin tanımı değiştirilip çeşitli şekillerde düzeltilmiştir. Bu düzeltmelerden ikisi özellikle önemlidir: 1. Kalite müşterinin ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla isteklerinin tespit edilmesi ve ürünün niteliklerinin bu doğrultuda oluşturulmasıdır. Bu anlamda, kalite kâr etmeye yöneliktir. Kaliteyi yükseltmenin amacı müşteriyi memnun etmek ve sonuçta elde edilen kârı artırmaktır. Böylece, kalitenin yükseltilmesi veya iyileştirilmesi parasal yatırım gerektirmekte ya da bir başka deyişle, giderleri artırmaktadır. Bu anlamda Kalite, daha yüksek fiyat demektir. 2. Kalite, pazarda mali kaybına, müşterinin hoşnutsuzluğuna ve benzeri zararlara yol açacak kusur ve hatalara yönelik faaliyetlerin giderilmesine ve düzeltilmesine yöneliktir. Bu anlamda Kalite maliyetin düşürülmesine yöneliktir ve kalite yükselişi daha düşük fiyat anlamına gelir. Son olarak, ISO 9000:2008 kalite kelimesini, yapısal özelliklerin gerekli koşulları ne derece yerine getirdiğinin ölçütü olarak tanımlar. - Açıklama (mevzuatın açıklayıcı notları): Kalite kelimesinin düşük, iyi veya yüksek gibi sıfatlarla kullanılabileceğini; içsel kelimesinin ise bir şeyin yapısında özellikle kalıcı olarak bulunan özellikler olduğunu belirtmek gerekir Kalite kelimesinin farklı tanımları Kalitenin bir özellik olması Kalitenin bir değer olması Kalite daha yüksek fiyat demektir. Kalite daha düşük fiyat demektir ISO 9000:2000 tanımı

6 6 2.2 KALİTENİN GELİŞİM AŞAMALARI: KÜLTÜR, İLKELER VE YÖNTEMLER Kaliteye ilişkin problemler ticaret faaliyetlerinin başlangıcı kadar eskidir. Çok eski olan bu kavram, pazarın oluşumuyla ilgili olup müşteri-tüketici ve satıcı-üretici gibi temel özellikleriyle ilgilidir. Ancak, kalite nin anlamı zamana uygun olarak farklı evrimsel değişikliklere uğramış ve kelimenin herkes tarafından bilinen anlamının değişmesine neden olmuştur. Biz şimdi kalite kelimesinin 20. yüzyılda geliştirilen temel anlamı üzerinde duralım. Birinci Dünya Savaşı ndan önceki yıllarda nicelik veya üretim miktarı ile nitelik veya kalite arasında büyük bir fark vardı; bunlardan birincisi üretimle, ikincisi ise ürünün üretim sonrası denenmesiyle ilgiliydi. Miktar ana hedefti, kalite ise ürünün başarılı olması için gereken faktörlerden biri olarak kabul edilirdi. Bazen müşterinin kendisi üretim veya satış süreçlerini izler ve son testleri yapardı ve 1945 yılları arasında Kalite Kontrol diye bilinen faaliyetler ortaya çıktı. Bunlar, bir ürünün özelliklerini belirleme, ölçme ve bunları önceden tespit edilen parametrelerle karşılaştırmaya yönelik birtakım çalışmalar içeriyordu. O yıllarda bakış açısı değişmişti ama üretim/hizmet sürecine müdahale edilerek ürünün uygunluğunu garantilemek fikri aynıydı. Ürünün son kalitesini garantilemek için üretim/hizmet derinden incelenmekte ve kontrol aşamalarından geçirilmekteydi. Hizmetin ölçülebilen değerli bir sonucu olmadığı düşüncesi hakim olduğundan hizmet şirketleri henüz Kalite Yönetim yöntemine dahil edilmemişti. 50 li yıllarda Kalite ye yaklaşım önemli şekilde değişti ve hiçbir iş faaliyetinin diğerlerinden tamamen ayrıştırılmasının mümkün olmadığı fikri giderek yaygınlaştı. Bunun sonucu olarak, birçok farklı şirket departmanının entegrasyonu ve koordinasyonuyla başarılı sonuçlar alma imkânı doğdu. 50 li yıllar ABD de Toplam Kalite yaklaşımının doğum yılları oldu. Hâlâ her faaliyette Kalite Kontrol vardır ve bu tüm organizasyonu kapsamamaktadır Ancak Kalite Kontrol kavramının organizasyon ve planlama evrelerini kapsaması gerektiği yönünde eğilim başlamıştır. 60 lı yıllarda Kalite kavramı tekrar yenilendi ve gerek üretim/hizmet, gerekse ürün/hizmet süreçlerinde sistematik olarak işlemeye başladı; buna Kalite Güvencesi dendi. Kalite Güvencesi, ürünün kalitesine katkıda bulunan aktivitelerin entegre bir şekilde ele alınmasına yönelik bir yönetim sistemidir. Bu faaliyetler arasında, faaliyet planı, personelin eğitimi, dosyalama ve yönetim, düzenleme vb. faaliyetler sayılabilir. Birinci Dünya Savaşı ndan sonra 1935 ve 1945 yılları arasında 50 li yıllarda Diğer yaklaşımlarla karşılaştırıldığında Kalite Güvencesi nin sağladığı en uygun yenilikler şunlardır: 60 lı yıllarda - Kalite yönetiminin, tüm sistemin bir parçası olarak görülmesi sonucu, tüm organizasyon tarafından ve çoğunlukla yönetim tarafından kontrol altında tutulması; - hizmetlere adapte edilmesi; - planlamaya ve faaliyetlerin kayıt edilmesine özen gösterilmesi; - planlama ve test etme kavramlarının üretim/hizmet sağlamadan tasarıma kadar genişletilmesi. Kalite Güvencesi ve Toplam Kalite Yönetimi arasındaki fark, yaklaşımlarının farklı olmasından kaynaklanır: bunlardan birincisi statik, ikincisi ise dinamiktir. Toplam Kalite Sistemi, iş değerleri arasında Kalite yi en ön plana alır ve müşteri ilişkilerini geliştirmeyi hedefler. Kalite ye aktif bir şekilde yönelme sayesinde yenilikçi tutumlar gündeme gelir ve geleneksel yaklaşımlardan üç noktada ayrılır: 1. kalitenin iyileştirilmesi devam eden bir süreçtir; 2. politikalar ve hedefler aracılığıyla gelişim sağlanır; 3. tüm organizasyon Kalite nin kural olduğu konusunda eğitilir.

7 li yıllarda Kalite kavramı hizmet şirketlerine yayılır. Hizmette Kalite konusunda iki farklı yaklaşım vardır: Geleneksel yaklaşımda müşteri ihtiyaçları ve beklentileri tespit edilir ve ürün tasarımı, Kalite sürecinin faaliyete geçirilmesi (hataların azaltımasıyla ilgili olarak), kontrolün planlanması ve geliştirilmesi bu doğrultuda gerçekleştirilir. Diğer yaklaşım, -ki personele yönelik yaklaşım diye de anılır- kalite programının kültür değişimi, değerler ve tüm personelin davranış farkını esas alması gerektiğini iddia eder. Bu yaklaşımın temelinde personelin yönetimi ve müşteri geribildirimleri vardır. Başlangıç noktası ürün ün tanımıdır. Bu da ticari şirketin başkalarınınkine kıyasla herhangi bir ürünle ilgili verdiği hizmet ve özellikleri içerir. Aşağıda bu özelliklere örnekler verilmektedir: - Hizmet satınalma ile başlar; - hizmet stoklanamaz; - üretim ve tüketim aynı zamanda gerçekleşir; - müşteri üretim sürecinde yer alır; - hizmet elle tutulamaz; - hizmet tedarik sistemi hareketlidir. Hizmete verilen değer, kaliteyle ilgili sorunlarla karşılaşıldığında bakış açısının değişmesine yardımcı olur: işletme yalnız ürün ü veya verilecek hizmeti değil, aynı zamanda hizmetin verilmesinde gerekli olan idari ve teknik faaliyetleri, yani işin yapılma sürecini de dikkate alır. Süreç, farklı iş birimlerinin sonuca varmak için gösterdikleri tüm faaliyetleri içerir. Her birim, kendi entegrasyon becerisi ve hedefe ulaşma yeteneğiyle doğrudan orantılı olarak verilen hizmete yeni bir değer katar. Süreç yönetimi, farklı faaliyetler arasındaki bağların çok iyi denetlenmesini, müşterinin ihtiyaçlarının tespitini ve bu doğrultuda müşteriyi memnun etmeyi ve ortak hedefe yönelmeyi gerektirir. Kalite den sorumlu olan kişi Kalite Sistemi ne yatırım yapmaya başlar; yani işi Kalite yi hedefleyerek yürütür. Kalite Sistemi nin özellikleri şu şekilde özetlenebilir: 1. işin ve hedeflerinin tanımlanması 2. görev ve sorumlulukların dağıtımı 3. personel ve diğer kaynakların tespiti 4. yönetim ve işletme faaliyetlerinin uygulanması, bunların izlenmesi ve kontrolü Kalite politikasına göre, iş dünyasında müşteriyi memnun etme arzusu giderek artmaktadır ve işletmelerin hedefi artık, müşterinin ihtiyaçlarını karşılayan malları daha düşük fiyata üreterek onu memnun etmektir. Yüksek Kalite hem iç hem de dış kalitenin sağlanması anlamına gelir li yıllarda Dış Kalite, müşteriyle kurulan ilişki tarzına ve her şeyden çok müşterinin ihtiyaçlarına, davranışlarına, beklentilerine, isteklerinin ne derece yerine getirildiğine, müşteriyle iletişime ne kadar dikkat edildiğine (karşılama, hizmet verme ve uğurlama), sorunları çözme yeteneğine ve gerekirse müşterinin ihtiyaç ve isteklerini sezinlemeye ve açıkça belitilmeyen konularda hizmet vermeye dayanır. Şirketin imajı dış kalite yi büyük ölçüde etkileyeceği için, Dış Kalite aynı zamanda tedarikçilerle, basınla, vs. iyi ilişki kurmak anlamına da gelir. İç Kalite, çalışanların memnuniyetine ilişkin her şeye ve, vardiya, bilgi akışı, zaman yönetimi, tamamlanmış işlerin geribildirimi gibi parametrelere dayanır. Bu nedenle, kalite, hizmet in müşteriyi memnun eden dış ve iç özelliklere uygun olması şeklinde de

8 8 tanımlanabilir döneminde tüketicilerin, vatandaşların ve kullanıcıların memnuniyetini hedefleyen sosyal kalite talebi öne çıkmıştır. Artık temel amaç yaşam kalitesini yükseltmektir ve işletmelerin tümü kalite, çevre ve güvenlik için daha entegre sistemler geliştirmektedir. Bu bağlamda SA 8000 (Socail Accountability: Sosyal Sorumluluk) standardı geliştirilmiştir. Sosyal sorumluluk konusundaki bu ilk standardın çıkış noktası ve geliştirilmesi dünya çapında kabul görmüştür. Burada temel amaç her türlü iş alanında, uygun olmayan, insafsız denebilecek çalışma koşullarını ortadan kaldırmaktır dönemi 2.3 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ Kalite Yönetim Sistemi geniş kapsamlı bir kavramdır ve en iyi hizmeti en ucuz şekilde verebilmek amacıyla işletmenin işlevsel ve finansal performanslarının izlenmesi, denetlenmesi ve geliştirilmesinde uygulanan bir dizi sistematik işletme prosedürleri olarak tanımlanabilir. Tanım Kalite Yönetim Sistemi nin kapsamına giren kurallar, yapılan faaliyetler açısından Kalite Güvencesi, Kalite Kontrol ve Kalite İyileştirme gibi birimlere ayrılır. Kalite Güvencesi faaliyetleri, süreç içinde yapılan tüm değişikliklerin açıkça tespit edilip değerlendirilmesini garantilemeyi hedefler. Ayrıca, hem müşterinin hem de ürün/hizmet üreticisinin taleplerine uygun ürün ve hizmet özelliklerinin açık ve kesin olarak tespit edilmesini de güvenceye alır. Kalite Kontrol bir süreçtir ve bir işletmenin yürürlükteki ticari süreçlerinin performansını değerlendirmeyi ve bunlardan olumsuz olanları ortadan kaldırmak için gerekli olan faaliyetleri yapmayı sağlar. Aynı zamanda buna istatistiksel kalite kontrol de denir. Bu süreç, Kalite Yükseltme standartlarına tamamen güvenilebilmesini sağlar. Ürünlerin kusurlarını düzeltme çalışmaları Kalite Kontrol kapsamına girebilir veya girmeyebilir. Sistematik ve sürekli bir faaliyet olan Kalite İyileştirme işletmenin tüm süreçlerini kapsar ve daha yüksek performans sağlamayı hedefler. Kalite Güvencesi Kalite Kontrol Kalite İyileştirme Kalite yönetim sistemi yüksek kalite elde etmeyi sağlayacak politikalara dayanmalıdır. Nitekim finans, ürün/hizmet tipolojisi, sosyal problemler ve personel güvenliği gibi bütün iş faaliyetlerinde yönetim politikasının etkileri bulunmaktadır. Son olarak, kalite yönetim sistemi ne iyi bir kalite teknoloji sistemi nin eşlik etmesi gerekir. Bunlar, ticari hizmetin kalitesini temin etmeyi, kontrol etmeyi ve yükseltmeyi sağlamaya yönelik teknolojilerdir. 2.4 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ NEDEN UYGULANMALIDIR? KYS nin oluşturulması, ticari şirketin, müşterinin ve diğer ilgili kişilerin memnuniyetini artırmasına yardımcı olur. Ayrıca, iyi uygulanan bir KYS, işletmenin sürekli olarak gelişim faaliyetlerinde bulunmasını sağlar. Müşterinin ve verilen ticari hizmette rolü olan diğer ilgili tarafların memnuniyetinin artırılması ve gelişimin sürekliliği tamamen birbirine bağlıdır. Aslında, müşterinin devamlı olarak değişen ihtiyaçları ve beklentilerine ek olarak rekabet ortamı ve teknik ilerlemeler göz önüne alınırsa, satılmış olan ürünlerin ve satış süreçlerinin sürekli olarak geliştirilmesi pazarda tutunabilmek için elzemdir. Ancak, insanların memnuniyetini artırmak ve sürekli olarak gelişme faaliyetlerinde bulunmak için ticari şirketin bazı önemli ilkeleri göz önünde bulundurması gerekir. Bu Müşteri memnuniyeti ve sürekli gelişim

9 9 ilkeler aşağıda belirtilmiştir: İlke 1 İlke 2 İlke 3 İlke 4 İlke 5 İlke 6 İlke 7 İlke 8 Müşteri odaklılık Liderlik İnsanların katılımı Süreç yaklaşımı Yönetimde sistem yaklaşımı Sürekli iyileştirme Karar almada gerçekçi yaklaşım Ortak çıkarlara dayalı tedarikçi yaklaşımı Müşteri memnuniyeti ve sürekli gelişim ilkeleri 2.5 ISO 9000:2008 STANDARDI ISO 9000, ilk defa 1987 yılında Cenevre Uluslararası Standartlar Organizasyonu (International Organization for Standardization -ISO) tarafından yayımlanan, bir dizi uluslararası standarttan oluşur. Firmalar, bu standartların öngördüğü koşulları etkin bir KYS uygulamak amacıyla kullanır. Örneğin, standartlar, ölçüm ve test cihazlarının (tartı ve ağırlıklar gibi) kalibrasyonu veya uygun bir kayıt sisteminin oluşturulması için gerekli olan koşulları belirtir. ISO 9000 standartları, müşterinin kalite beklentilerine uygun ürün ve hizmetlerin süreç, yönetim ve denetimler yoluyla sağlanmasıyla ilgili uluslararası iyi yönetim uygulaması anlaşmasının sonucudur. ISO 9000 standartları, faaliyet ve boyutları ne olursa olsun her türde kamu veya özel kuruluşunda bir KYS oluşturup bunu sürdürmek için gerekli olan, bir dizi ilke ve koşulları kapsar. ISO 9000 üç temel belgeden oluşur: ISO 9000:2005, Kalite Yönetim Sistemleri Temel bilgiler ve sözlük. ISO 9001:2008, Kalite Yönetim Sistemleri Koşullar. ISO 9004:2000- revizyonda, Kalite Yönetim Sistemleri Performans iyileştirme rehberi. ISO 9000 in kaynağı ISO 9000 serileri ISO versiyonu KYS için tek bir model (ISO 9001) içerdiğinden, KYS uygulamak isteyen bir kuruluşun standardın hangi maddelerini yönetim faaliyetlerinde kullanmak istediğine karar vermesi ve o maddelerin koşulları kapsamında kendi sistemini oluşturması gerekir. Şirket, kendi yapısına uygun olmaması durumunda, standardın 7. paragrafındaki hükümlerin bazılarından muaf tutulabilir. Tasarım ve geliştirme şirket tarafından gerçekleştiriliyorsa bunların denetlenip belgelenmesi gereklidir. Şubat 2009 tarihinden itibaren geçerli olan şimdiki ISO 9001:2008 versiyonu ve ISO 9004 te halen yapılmakta olan gözden geçirmeler, daha önceki versiyona çok ufak değişiklikler getirmektedir. Bunlar: ISO 9000 serisi standartlarıyla ISO ve ISO in standartları arasındaki uyumun daha iyi sağlanması için yapılan ifade değişiklikleri Çevre ve risk kavramlarının eklenmesi Dış kaynaklardan sağlanan hizmetlerle ilgili süreçlerin denetiminin daha açık tanımı Yasal ve düzenleyici koşulların iyileştirilmesi Koşullara uygunluk sağlamak için gerekli olan iş çevresinin yönetimi -ki bu fiziksel, çevresel ve diğer faktörleri içerir Kişisel verilerin tanımı gibi, korunması gereken müşteri hakları Bilgi sistemleri, kalibrasyon (doğrulama ve konfigurasyon) gibi, ürünle ilgili Bugünkü ISO 9000 baskısı (2008)

10 10 koşullara uygunluk sağlamaya etkisi olabilecek destek hizmetler, Garanti koşulları, bakım hizmetleri ve geridönüşüm gibi malın tesliminden sonraki ek hizmetlere açıklık getirme Bir üçüncü bağımsız bölüm, sertifikasyon grubunun KYS nin ISO 9001 standartlarına uygunluğunu onaylamasıyla ilgilidir. Onay belgesinde, onay istenen işin faaliyet alanıyla birlikte ISO 9001 koşullarında öngörülen ve kurum tarafından göz önüne alınmayan yönetim faaliyetleri belirtilir. 3.- ISO 9001 STANDARTLARININ KÜÇÜK VE ORTA BOY İŞLETMELERDE UYGULANMASI Bu bölümün amacı, öncelikle KOBİ nin (Küçük ve Orta Boy İşletme) özelliklerini kısaca tanıtmak ve daha sonra bu özelliklerin KYSnin küçük bir ticari kuruluşta uygulanmasını nasıl etkilediğini özetlemektir KOBİ Avrupa daki işletmelerin % 99 unu oluşturan ve yaklaşık 65 1 milyon kişiye iş imkânı sağlayan mikro, küçük ve orta boy işletmeler (KOBİ ler) sosyal ve ekonomik açılardan önemlidir. Ayrıca, bunlar girişimcilik ruhu ve yenilikler yaratma açısından gerekli kaynaklardır. Bölüm 3 ün amacı KOBİ lerin ekonomilerde temel bir rolü olması nedeniyle KOBİ terimi sık sık kullanılır. Ancak, bu terimin tek bir tanımı yoktur. Aksine, küçük ve orta boy işletmelerle ilgili kriterler, farklı Avrupa ülkeleri arasında farklılık gösterdiği gibi, aynı ülke içinde de işletmelerin faaliyet alanlarına göre değişebilir. Örneğin, KOBİ kriterleri faaliyet alanına göre değişebilir ve çeşitli yardım programlarında girişimciliğe destek sağlamaya yönelik kriterler kullanılabilir. 1 Karşılaştır (http://europa.eu.int/comm/enterprise/enterprise_policy/sme_definition/index_en.htm)

11 Avrupa Tanımı Bir KOBİ tanımı olarak Avrupa daki KOBİ tanımını örnek aldık; bu tanım, istatistiki amaçların yanı sıra destek programlarında (özellikle Devlet Yardımı, Yapısal Yardım ve Araştırma ve Geliştirme Çerçevesindeki Programlar) da kullanılmaktadır. Ayrıca, Avrupa nın kullandığı tanım bize KOBİ teriminin içeriğinin zamanla değişikliklere uğradığını da göstermektedir. KOBİ nin aşağıda verilen ve Recommendation 96/280/EC ye (Öneri 96/280/EC) dayanan Avrupa tanımı 1996 yılından beri kullanılmaktadır: çalışan sayısı 250 den ve toplam bilançosu 27 milyon Euro/yıl veya cirosu yılda 40 milyon Euro dan az olan işletmeler KOBİ grubuna girer. Aynı zamanda, bağımsızlık koşuluna (KOBİ tanımına göre tek bir işletme veya işletmeler grubu sermaye veya oyların %25 inden fazlasına sahip olamaz) uymak gereklidir. Ekonomik gelişmenin KOBİ lerin durumunu etkilediği göz önüne alındığından kriterler yenilenmiş ve Mayıs 2003 te Recommendation 2003/361/EC (Tavsiye 2003/361/EC) adı altında kabul edilen yeni bir tanım 1 Ocak 2005 ten 2 itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Çalışan sayısı aynı kalmakla beraber, ciro ve bilanço toplamlarıyla ilgili değişiklikler vardır: Avrupa tanımı Tablo 3.1 AB de KOBI ye bakış açısındaki son gelişmeler İşletme kategorisi Orta büyüklükte işletme Küçük işletme Mikro ölçekli işletme Kişi sayısı < 250 < 250 < 50 < 50 < 10 < 10 Maksimum ciro. (mio. Euro) Bilanço toplamı (mio. Eur)

12 12

13 Gizli Devler Bu bölümün başında belirtildiği gibi, KOBİ lerin ekonomimizde temel bir rolü vardır. Hatta büyük işletmeler toplam işletme sayısının ancak %1 ini oluşturduğundan, KOBİ lere bazen gizli devler veya Avrupa ekonomisinin gerçek devleri denir. Dahası, tüm işletmelerin %93 ü mikro işletmelerdir (0-9 personel) 3. KOBİ ler gizli devler küçük 6,0% orta büyüklük 0,8% büyük 0,2% mikro 93,0% Şekil 3.1 Avrupa daki işletmelerin boyutları Kaynak: KOBİ ler. (Observatory of European SMEs 2002; EC, 2002) Tüm işgücünün üçte ikisi (hammadde üretimi yapmayan özel sektör) KOBİ lerin elindedir ve bu yaklaşık eşit biçimde mikro, küçük ve orta boy işletmeler arasında bölünmüştür. Ancak, istihdamın boy-sınıf dağılımı ülkeler arasında değişiktir. Çok önemli olan bir nokta da KOBİ lerin -büyük işletmelerin aksine- istihdam yaratmada net bir artış sağlamasıdır. KOBİ lerin güçlü konumu ve özellikle mikro işletmeler, Avrupa ya özel addedilebilir: ortalama bir Avrupa işletmesinde 6 personel olmasına karşın, bu sayı Japonya da 10 ve ABD de 19 dur. Bu nedenle, Avrupa da istihdamın %66 sını oluşturan KOBİ ler Japonya da istihdamın %33 ve ABD de de %46 sını oluşturur. 4 Avrupa da özel sektör işleri: İşletmenin boyutuna göredir ISO sertifikası Mikro Büyük Mikro işletme: 1-9 alışan Küçük işletme: Orta boy: Büyük: 250+ Küçük Orta KOBİ lerin Avrupa pazarındaki önemli konumunu ISO uygulamasına bağlamanın önemi konusunda üç nokta ilginç olabilir: dünya çapında giderek artan toplam ISO 9000 sertifika sayısı,

14 14 Dünya sonuçları Ara 2003 Ara 2007 Dünya Dünya toplamı sonuçları Dünya büyümesi Ülke sayısı Dünya genelinde ISO 9001:2000 sertifikaları Aralık Aralık 2007 Ara Ara Ara Ara Ara Şekil 3.2 Verilen ISO 9000 sertifikaları, dünya çapında toplam (Kaynak: Verilen sertifikaların dünyanın çeşitli bölgelerine dağılımı, Avrupa ülkelerinde ISO sertifikasyonuna büyük önem verildiğini gösterir.

15 15 Çin: İtalya: Japonya: İspanya: Hindistan: Almanya: ABD: Birleşik Krallık: Fransa: Hollanda: Şekil 3.3. Verilen ISO 9000 sertifikalarının dünya çapında dağılımı (2007) (Kaynak: yenilenen ISO 9001:2000 standardında verilen sertifika sayısı (bu 1994 ISO 9001, ISO 9002 ve ISO 9003 versiyonlarının yerine geçer) 2002 yılında 2001 yılına göre üç kattan daha fazla artmıştır ve 2002 yılı sonundaki ISO 9000 toplamının hemen hemen % 30 u eder. ISO 9001: ,8% ISO 9000 ( versiyonları) ,2% Şekil 3.4 ISO 9001:2000 uygunluk belgesi payları ISO 9000 toplamı üzerinden (2002). (Kaynak: Bu elkitabı konunun daha fazla derinliklerine inme imkânı tanımıyorsa da, verilen ISO sertifikalarında Avrupa nın yüksek olan payının yanı sıra Avrupa daki işletmelerin çoğunluğunun KOBİ olması ve yeni standardın büyük oranda kabul görmesi KYS nin

16 16 Avrupa daki KOBİ lerde ISO 9001:2000 koşullarına göre uygulanma potansiyelinin yüksek olduğunu gösterir. 3.2 ISO STANDARDININ UYGULANMASI ISO neyle ilgili olmalı/olmamalı? İşletmenin boyutuna bağlı olarak uygulanan KYS, işletmenin kuruluşundan beri sürdürdüğü iş alışkanlıklarına tamamen farklı bir düzen getirmemelidir. Her işletmenin oturttuğu bir yönetim sistemi olduğunu ve hatta dokümante edilmemiş olsa bile ISO standardı koşullarından bazılarını yerine getirmiş olabileceğini dikkate alın.. ISO standardının hedefi kesinlikle tamamen yeni bir yönetim sistemini uygulatmak veya işletme sahibini uygulamakta olduğu yönetim sistemini değiştirmeye zorlamak değildir. Aksine, ISO e uygun bir KYS uygulamayı, işi kontrol etmeye, olan biteni izlemeye ve odaklanılması gereken konuları belirlemeye yardımcı olacak stratejik bir araç olarak algılamak gerekir. Standardın koşullarını yerine getirirken özünü kavrayarak uygunluğu sağlamak gerekir. KYS, işletmede halen uygulanan sistemin çalışanlar tarafından bilinen, kanıtlanmış olan ve kullanılan faaliyetlerini olabildiğince sürdürmelidir. İşletme ancak o zaman KYS nin uygulanmasından yarar görebilir, iç faaliyetlerini geliştirebilir ve bunları mükemmel bir pazar oluşturmak için bir araç olarak kullanabilir. Küçük ve Orta Boy İşletmelerde KYS ni uygulamanın anlamı Yönetim ilkeleri Gerek KOBİ ler ve gerekse büyük ticari işletmelerde yönetim, insan kaynaklarının yönetimi, satıcı-alıcı ilişkisi, mali yönetim, pazarlama, satış öncesi ve sonrası yönetim, güvenlik yönetimi, çevre yönetimi, vs. gibi birbirine karşılıklı bağlı olan birkaç faktörden oluşur. Yukarıda belirtilen değişik yönetim konuları ISO 9001:2008 standardının farklı koşullarında ele alınmıştır. Küçük ve orta boy işletmelerde bile standardı uygulamaya başlamadan önce yönetim kadrosunun, yukarıda belirtilen değişik yönetim konularıyla ilgili olarak sekiz yönetim ilkesini iyi bilmesi gerekir. Bunlar: ISO 9001:2008 in sekiz yönetim ilkesi İlke 1 İlke 2 İlke 3 İlke 4 İlke 5 İlke 6 İlke 7 İlke 8 Müşteri odaklılık Liderlik İnsanların katılımı Süreç yaklaşımı Yönetimde sistem yaklaşımı Sürekli iyileştirme Karar almada gerçekçi yaklaşım Ortak çıkarlara dayalı tedarikçi yaklaşımı Bu sekiz ilke ISO 9001:2008 standardında açıkça belirtilmemiş olmakla beraber, bunlar iyi bir yönetim sistemi oluşturmak için gerekli olan ilkelerdir. Bu ilkelerin standardın değişik maddelerinde ele alınan çeşitli yönetim faaliyetlerinin hangilerinde önemli olduğu aşağıda belirtilmiştir: insan kaynaklarının geliştirilmesi için gerekli olan kaynakların sağlanması, altyapının geliştirilmesi ve korunması, iş çevresinin iyileştirilmesi ve personelin faaliyetlere etkin olarak katılması (ilke 2 ve 3), güvenli bilgi sağlanması ve yönetimin, kuruluşun uzun vadeli tanımını buna göre yapması kalite politikası, kısa-vadeli somut ölçülebilir görevler verilmesi alt yönetim için yıllık kalite hedefleri (ilke 1, 2 ve 3),

17 17 tedarikçi ve müşterilerle belirgin ticari ve teknik kontratlar yapılması, (ilke 1 ve 4), temel faaliyet için ekonomik açıdan elverişli ve yüksek kaliteli girdiler sağlamak (ilke 8), kendi faaliyetlerini denetlemek ISO 9001 in ticari hizmetlerin sağlanmasındaki temel süreçlerle ilgili gerekli gördüğü satış belgeleri, kontrol süreçleri ve talimatlarını temin etmek, işletme denetiminin gereklerine uymak, denetim belgelerini doğru hazırlamak, tanımlamak ve geriye dönük izlenebilirlik (ilke 4), temel süreçlerin çıktılarını güvenceye almak, böylece ticari hizmetlerin müşterinin ihtiyaçlarına uygun kalitede olmasını sağlamak (ilke 1 ); müşteri memnuniyetinin derecesine ilişkin bilgi toplayarak bunları değerlendirmek (müşteri memnuniyet anketleri, teslim edilen ürünlerle ilgili müşteri verileri, kullanıcının görüşleriyle ilgili anketler, şikâyetler, garanti talepleri, tedarikçi raporları, vs.) ve bu değerlendirmelere dayanarak önlemler almak (ilke 4 ve 7), sürekli iyileştirme programları oluşturmak; bu etkin bir yönetim aracı olmanın yanı sıra personelin faal olmasını sağlar ve iç kalite kontrollerini, şeffaf, düzeltilebilir ve önlenebilir faaliyetleri içerir. (ilke 6). İşleyiş ve sistem yaklaşımı ilkelerinin (4 ve 5) tanımladığı iki durum vardır: öncelikle özel süreçler arasındaki bağların önemi ve ikinci olarak da süreçler, kaynaklar (finansal, kaliteli personel, altyapı, iş çevresi, bilgi) ve şartlar (kapsamı ilgili tarafların isteklerine göre oluşturulur) arasındaki bağların önemi. Aynı zamanda, sürekli iyileştirme (ilke 6) için gerekli olan değişikliklerin uygulanması ve personelin eğitilmesi gibi süreçlerde kuruluşun faal katılımı gereklidir. Kararlar verilere dayanır test ve analiz sonuçları (ilke 7). Diğer başlıca etkenler -davranışlar, motivasyon ve personelin yetenekleri- yaklaşık olarak sekiz ilkenin hepsinin kapsamında vardır. Özetle, yukarıda bahsedilen kalite yönetiminin sekiz ilkesi başlıca iki temel yönetim alanına bölünebilir: 1. süreç yönetimi süreç ve sistem ilkelerinin uygulanması, kuruluş yönetiminin gereçlerinin ve tutumunun hayata geçirilmesi (ilke 4 ve 5, hatta 1, 6, 7, ve 8), 2. insan kaynakları yönetimi tutum ve davranışların sistematik olması için gerekli olan gereçlerin hayata geçirilmesi, çalışma yeteneğinin artırılması ve insan faktörünün etkili ve verimli olmasını sağlayacak bir iş çevresi yaratılması (ilke 2 ve 3, ama aynı zamanda 1, 6 ve 7). ISO 9001:2008 standardında bu alanların her ikisinin de yönetimiyle ilgili ilkelerin belirtilmesinin yanı sıra, yalnız satılan mallarla ilgili değil, sağlık ve iş güvenliği gibi normlarla da ilgili olan daha yüksek yasa ve standartlara uyulması gerektiği de vurgulanır. İki temel yönetim alanı

18 18 MÜŞTERİ T E D A R İ K Ç İ İ L İ Ş K. Ç E V R E G Ü V E N L İ K R İ S P A Z A R L A M A F I N A N S İ N S A N K A Y N A K L A R I süreçler-kaynaklar-şartlar Liderlik ve yönetim adanmışlık tutumlar Yöneticiler ve çalışanların yetenekleri K 5 Değişim yönetimi 7 Bilgi yönetimi 6 SÜREKLİ İYİLEŞTİRME (sistemler, süreçler, kaynaklar) GERÇEKLERİ KULLANMAK Şekil 3.5 Sekiz ISO 9000 ilkesine göre Kalite Yönetim işleyişi: 1 Müşteri odaklılık, 2 Liderlik, 3 İnsanların katılımı, 4 Süreç yönetimi, 5 Yönetimde sistem yaklaşımı, 6 Sürekli iyileştirme, 7 Karar almada gerçekçi yaklaşım, 8 Ortak çıkarlara dayalı tedarikçi yaklaşımı

19 Ticari KOBİ lerde ISO- bazı etkin özellikler Tek bir ISO 9001:2008 standardı olduğu gibi, KYS nde yerine getirilmesi gereken koşullar da tektir; ancak, KOBİ lerle büyük işletmelerin arasında bu koşulların uygulanmasına etki eden bazı farklılıklar vardır. Bu farklılıklardan bazıları KOBİ lere daha kolay bir başlangıç yapmalarını sağlamakla beraber, genellikle özel dikkat gerektirir. KOBİ lerin büyük bir çoğunluğunu oluşturan mikro ve küçük boy işletmelerin daha da özel bir konumu vardır. Bu nedenle, bunları ayrı ayrı ele alacağız. Orta boy işletmeler (50 ila 250 personel) Bunlarda KYS hayata geçirilirken kuruluşun her bir üyesinin atılan bu adımın öneminin bilincinde ve bu doğrultuda katkıda bulunmaya istekli olması gerekir. İşletme küçük boyutta olduğu için, kalite yöneticisinin büyük boy bir işletmeye göre tüm personeli bu konuda faaliyete geçirmesi daha kolaydır. Ayrıca, büyük boy işletmelerle karşılaştırıldığında, orta boy işletmeler daha sade bir organizasyon yapısına sahip olduğundan, bunların KYS ne uyması gereken süreçleri daha azdır ve daha sade iletişim araçlarıyla iş görebilirler. Bu da sistem belgelerinin büyük oranda azalmasını sağlar. Diğer taraftan, personel sayısının çokluğu ve işletmenin kompleks bir yapıya sahip olması (mikro ve küçük işletmelerden farklı olarak) genellikle, en azından kısmen, faaliyetlerin belgelenerek yürütülmesini gerektirdiği için kalite belgelenmesini belli bir temel üzerine oturtmak gerekir. İşletmenin yapısına bağlı olarak, ekseriya vurgulanan diğer önemli bir özellik de müşterinin ihtiyaç ve isteklerine verilen önemdir. Orta boy işletmelerin pazar potansiyeli büyük işletmelere veya mağazalar zincirine göre kısıtlı olduğundan bunların belli müşterileri (devamlı, önemli ve yerel) vardır ve aynı zamanda belli tedarikçilerle çalışır. Bu nedenle, bunlar için tedarikçi ve müşteri ilişkileri önemlidir. Bu durum, herkesin birbirini tanıdığı ve rivayetlerin kolaylıkla yayıldığı küçük şehirlerdeki orta boy işletmeler için daha da önemli olur. Mikro ve küçük boy işletmeler (50 personele kadar) Bunlar temelde küçük şehirlerdeki ticari kuruluşlara benzeyen işletmelerdir. Mikro ve küçük işletmelerin en bariz avantajı, bunların ekseriya aile kuruluşları olmasıdır; başlarında bir idareci bulunur ve bu kişi çoğunlukla kuruluşun sahibidir. Bu nedenle, idareci işe motivedir, iyi para kazanmak, eski müşterileri memnun etmek ve yeni müşteri cezbetmek için canla başla çalışır. Mikro ve küçük boy işletmeler, bölgesel pazarlarla çalıştığı ve bunların ekseriya kısıtlı sayıda müşteri ve tedarikçi ile ilişkisi olduğu için müşteriye odaklanmak çok daha kolaydır. Bunların tutunabilmesi için tedarikçi ve müşteri ilişkilerinin çok iyi olması şarttır. Yönetimde resmiyet olmamasının diğer bir avantajı daha vardır: baştaki yönetici/işletme sahibi kimin neyi nasıl yapacağını sözle belirtir, hizmetin kalitesini kontrol eder, kendisi devamlı olarak yol gösterir ve diğerleri onun talimatlarını yerine getirir. İşletmenin küçük boy olması ve yönetimde resmiyet olmaması çalışanları KYS ne heveslendirmeyi kolaylaştırır. Genellikle, her işletmenin işi yürütmede yerleşmiş bir sistemi vardır. Yukarıda açıklandığı gibi, mikro ve küçük işletmelerde resmiyetin olmaması olumlu bir etki yaratır; ancak, bu çok ender olarak belgelenir. Belgelenmiş prosedür ve süreçlerin olmaması ise kalitenin belgelenmesine sıfırdan başlamayı gerektirir. Mikro ve küçük boy işletmelerin çok sade bir organizasyon yapısı vardır ve bunlar çok az sayıda ve basit iletişim araçları kullanır. Bu nedenle, sistem belgelendirmelerinde önemli sayıda azalma olur. Diğer taraftan, kaçınılmaz olan işlev birikimi personelin çok yetenekli olmasını, yetki ve sorumlulukların iyi belirtilmesini, iletişime, içeriklerine ve dokümantasyon şekillerine önem vermeyi gerektirir. Mikro ve küçük boy işletmelerle orta boy işletmeler arasındaki diğer bir fark (şart olmamakla beraber) etkin bir yönetimi gerçekleştirmek için gerekli olan yönetim süreçlerinin sayısındadır. Orta boy işletmelerde ISO uygulamasıyla ilgili ayrıntılar Mikro ve küçük işletmelerin ISO uygulamasıyla ilgili özellikleri

20 ISO koşullarının gerçekleşmesi, Küçük ve Büyük Boy işletmeler arasındaki farklar Bir önceki bölümde, ISO nun KOBİ lerde uygulanmasıyla ilgili bazı tipik durumlardan bahsettik. Şimdi de, özel sayılan alanların, bu bölümde anlatılacak olan Karşılaştırma tablosuna dayanılarak yapılan genel bir açıklamasını vereceğiz. Öncelikle, ISO uygulamasına ilişkin bazı özel durumların, KOBİ lerin aşağıda belirtilen kendine özgü yapısıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtmek gerekir. yönetim formal olmayan, doğrudan motive, basit organizasyon yapısı, sorumlulukların / yetkilerin iyi tanımlanmasını gerektirir. personel az sayıda, değişik yeteneklere sahip, birden fazla iş yapan, kalite yönetim sisteminden doğrudan sorumlulu olmayan dokümantasyon prosedürler belgelenmemiş iletişim basit form ve araçlar Satıcı-alıcı ilişkileri, müşteri odaklı bazı konulara daha fazla dayalı, bölgesel olarak kısıtlı süreç düşük sayıda, oldukça basit yapı KOBİ ve büyük boy işletmelerin karşılaştırılması Bundan başka, karşılaştırma tablosunda görüldüğü gibi standardın KOBİ lerde uygulanması önemli olan bazı maddeleri ve belirli koşulları vardır. Bunlardan en belirgin olanlarını özetlersek: Grup - birey Büyük bir işletmede yönetim toplantısı yapmak ve grup olarak karar almak gerekli olmasına karşın, KOBİ lerde sorumluluk ekseriya işletme sahibi/yöneticiye aittir - yönetim sorumlulukları ve yönetimin gözden geçirilmesiyle ilgili olan 5.1. ve 5.6. maddelerde bu durum açıkça belirtilmiştir. Uzun vade - kısa vade 5.4 Planlama, 6.1 Kaynak temini, 6.3 Altyapı, 7.1 Planlama, vb. maddelerde KOBİ lerde nakit akışı geliştirmesiyle ilgili kısa vadeli planlama konusu kuvvetle vurgulanmıştır. Bunu kısmen siparişlere dayanan yapılar olmalarıyla açıklamak mümkündür. Dışarıya kayma Büyük bir işletmede süreç ve girdiler büyük oranda içerden karşılanırkan, KOBİ lerde bunların bir kısmı dışarıdan temin edilen süreç/girdilerdir. Böyle olunca, örneğin, 7.4 Satınalma maddesindeki girdi kontrol testlerinin yerini, ekseriya çıktı kontrol sonuçları ve tedarikçinin verdiği sertifikalar alır. Aynı şekilde, müşteri tarafından gerçekleştirilen 7.3 Tasarım ve Gelişim maddesi veya ekseriya müşterinin belgelerine dayanan 7.5 Hizmet temini maddesi örnek olarak gösterilebilir. Yine önemli olarak, İç Denetleme maddesi, bazen sayıları az olduğu ve menfaat çatışmalarına yol açabileceği için eğitimli personel -iç deneticiler- tarafından verilemez. Dış kaynak kullanımı ve dış kaynaklı süreçlerin kontrolü konularında ISO 9001:2008 de özel koşullar bulunmaktadır. Birleşmiş sorumluluklar Büyük bir işletmede belli bir faaliyetin sorumluluğunu yüklenmek üzere belli personel seçilir ve buna göre eğitilir. Buna karşın KOBİ lerde bu tür görevleri ekseriya daha başka sorumlulukları olan kimseler yüklenir örneğin, 7.6. İzlem ve ölçüm aletlerinin denetimi ve bunların metroloji koşullarına uyumunun tespiti maddesi, başka biri görevlendirilmemişse otomatikman genel müdürün sorumluluğundadır. Bu tür Grup ve bireysel işletmelerin karşılaştırılması Uzun vadeli/kısa vadeli Dışa dönüş Sorumluluk birikimi

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ Sayfa No: 1/5 A. İÇİNDEKİLER Bölüm KONU SAYFA NO REFERANS STANDART MADDESİ TS EN ISO IEC 17020:2012 A. İÇİNDEKİLER 1 B. ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM 2 7.6 1. AMAÇ 2 2. KAPSAM 2 3. SORUMLULUK 2 3.1

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ Kalite Yöneticisi Dök.No KAİM.İKS.FRM.081 Sayfa No 1/ 3 İŞİN KISA TANIMI: Kayısı Araştırma İstasyonu Müdürlüğü üst yönetimi

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM VE YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ

STRATEJİK YÖNETİM VE YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1/5 Revizyon Takip Tablosu REVİZYON NO TARİH AÇIKLAMA 00 01.03.2012 İlk Yayın 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, YTÜ nde KYS politika ve hedeflerinin belirlenmesi ve üniversite içerisinde yayılımı ilgili

Detaylı

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU Dünyada en çok kullanılan yönetim sistemi standardı ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Standardının son revizyonu 15 Eylül 2015 tarihinde yayınlanmıştır.

Detaylı

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak 4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak Tapio Laamanen 13 Ocak 2011 1 İstihdam ve Ekonomi Bakanlığı nda Kanun Tasarısı Hazırlama Süreci İlk adım Avrupa Birliği/Ulusal - Hükümet programı

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU

2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU 2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU KAIZEN EĞİTİM KATALOĞU İÇİNDEKİLER TABLOSU KALİTE YÖNETİM EĞİTİMLERİ... 2 A. Kalite Yönetim Sistemi Programı... 2 A1. ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemleri Bilgilendirme

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI

BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI İçindekiler ISO 9001:2008 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 14001:2004 Baş Denetçi Eğitimi... OHSAS 18001:2007 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 22000:2005 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 9001:2008

Detaylı

MARMARA ÜNİVERİSTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ISO 9001:2000 KALİTE EL KİTABI

MARMARA ÜNİVERİSTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ISO 9001:2000 KALİTE EL KİTABI KEK 00.00.08 00 1 / 10 MARMARA ÜNİVERİSTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ISO 90012000 KALİTE EL KİTABI 23 SAYFADIR 00.00.2008 HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN DEKAN Prof.Dr.Mehmet AKALIN REVİZYON SAYFASI MARMARA

Detaylı

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ Hazırlayan Strateji Geliştirme Müdürü Kontrol Başkanlık Hukuk Danışmanı Onay Belediye Başkanı Yürürlük Tarihi 01.02.2010 Sayfa 1 / 9 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; Kartal Belediyesi Strateji Geliştirme Müdürlüğü

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ

YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ Doküman No: P / 5.1 Revizyon No : 0 Sayfa : 1 / 5 Yayın Tarihi: 19.01.2010 Bu prosedürün amacı, İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Yönetimi nin Kalite Politikası ve hedeflerini oluşturmak, yönetim sistemini

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.08

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.08 R20.08 LABORATUVARLARDA YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRME FAALİYETİ Rev.00 03-2002 1. GİRİŞ 1.1 TS EN ISO/IEC 17025 (2000) Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar standardında bir

Detaylı

ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir?

ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir? ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir? Etkili bir yönetim sisteminin, nasıl kurulabileceği, dokümante edilebileceği ve sürdürülebileceği konusunda yol göstermek, firmalar arasında güven ortamı yaratmak;

Detaylı

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Doç. Dr. Ender Ateşman Hacettepe Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü Gündem Dil Politikası Terminoloji Politikası Dil Planlaması Terminoloji

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi YÖNETİM SİSTEMLERİ Ülkemiz kuruluşları da Kalite, Çevre ve İş sağlığı ve güvenliği konularına verdikleri önemi göstermek, etkinlik ve verimliliği artırmak amacıyla Yönetim Sistemlerine geçiş için uğraş

Detaylı

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi Uygulama ve başarımın anahtarları 1 Genel Eğitim Hakkında Kalite ve Yönetim Sistemi Kavramlar ve amaçlar TKY ve Kalite Yönetim Sistemi Standart maddeleri Fayda sağlamanın

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI I. AMAÇ ve KAPSAM Madde 1- Bu düzenlemenin amacı Bosch Fren Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Şirket) yönetim kurulu tarafından oluşturulacak Kurumsal

Detaylı

Prosedür. Kalite Yönetim Sisteminde Neden gerçekleştirilecek?

Prosedür. Kalite Yönetim Sisteminde Neden gerçekleştirilecek? Prosedür Bir faaliyeti veya bir bir amaca ulaşmak için izlenen yol ve yöntem (TDK) Prosesi icra etmek için belirlenen yol (ISO 9000) Faaliyetleri yeterli kontrolü sağlayacak detayda tarif eden dokümanlardır

Detaylı

Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi. Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr

Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi. Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr Standart Nedir? Standardizasyon; belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik yarar sağlamak üzere bütün

Detaylı

KALİTE NEDİR? Kalite, kullanıma uygunluktur Kalite, ihtiyaçlara uygunluktur Kalite, bir ürünün ifade edilen veya beklenen

KALİTE NEDİR? Kalite, kullanıma uygunluktur Kalite, ihtiyaçlara uygunluktur Kalite, bir ürünün ifade edilen veya beklenen KALİTE YÖNETİMİ KALİTE NEDİR? Kalite, kullanıma uygunluktur Kalite, ihtiyaçlara uygunluktur Kalite, bir ürünün ifade edilen veya beklenen ihtiyaçları karşılama kabiliyetini oluşturan özelliklerin toplamıdır.

Detaylı

DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KALİTE YÖNETİM VE AR-GE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE

DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KALİTE YÖNETİM VE AR-GE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KALİTE YÖNETİM VE AR-GE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, İlkeler ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu

Detaylı

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI MÜŞTERİYE HİZMET PROSEDÜRÜ PR18/KYB

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI MÜŞTERİYE HİZMET PROSEDÜRÜ PR18/KYB TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI PR18/KYB Sayfa No: 1/4 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı Daire Başkanlığında; müşteri taleplerine

Detaylı

TARİH :06/08/2007 REVİZYON NO: 3. www.marelektrik.com KALİTE EL KİTABI : YÖNETİM TEMSİLCİSİ. Sayfa 1 / 6

TARİH :06/08/2007 REVİZYON NO: 3. www.marelektrik.com KALİTE EL KİTABI : YÖNETİM TEMSİLCİSİ. Sayfa 1 / 6 TARİH :06/08/2007 REVİZYON NO: 3 KALİTE EL KİTABI HAZIRLAYAN ONAYLAYAN : YÖNETİM TEMSİLCİSİ : YÖN. KURUL BŞK. Sayfa 1 / 6 TARİH :06/08/2007 REVİZYON NO:3 İÇİNDEKİLER : 1. TANITIM, 2. KALİTE POLİTİKASI

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu yönergenin amacı; Akdeniz Üniversitesi birimlerinde; iç ve dış paydaşların gereksinim ve beklentilerini dikkate alarak hizmetlerin değerlendirilmesine,

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI Ocak 2013 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1 (1) Bu Programın amacı, Bakanlığımızda

Detaylı

Kalite Sistem Dokümantasyonu ve Örnek Uygulamalar

Kalite Sistem Dokümantasyonu ve Örnek Uygulamalar Kalite Sistem Dokümantasyonu ve Örnek Uygulamalar - 1 Standardizasyon; Standart Nedir? Belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik yarar sağlamak üzere bütün ilgili tarafların yardım ve işbirliği ile

Detaylı

TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010

TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010 TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD Sayfa 1/5 ICS 13.020.10 TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010 Bu ek, CEN tarafından kabul edilen EN ISO 14001: 2004/AC: 2009 eki esas alınarak TSE Çevre İhtisas Grubu nca

Detaylı

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği İş Sürekliliği Yönetim Sistemi Politikası Sürüm No: 5.0 Yayın Tarihi: 11.05.2014 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu

Detaylı

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015 Ömer KEDİCİ Tanım Enerji yönetimi ; Planlama, Koordinasyon ve Kontrol gibi birbirinden bağımsız olduklarında etkisiz kalabilecek işlevlerin bir araya gelerek oluşturdukları

Detaylı

BAŞARAN NAS BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

BAŞARAN NAS BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Başaran Nas Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından 31 Aralık 2011 tarihi itibariyle hazırlanan işbu Kalite Güvence Raporu, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 5.0 Yayın Tarihi: 14.07.2014 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yeni mali yönetim ve kontrol sisteminin gereği

Detaylı

ISO 9001 Kalite Terimleri

ISO 9001 Kalite Terimleri Kalite: Mevcut ve var olan karakteristiklerin şartları karşılama derecesine verilen isimdir (ISO 9000) Kalite Politikası: Kalite ile ilişkili olarak üst yönetim tarafından resmi olarak formüle edilen kuruluşun

Detaylı

KAZUAL Özgeçmiş Şirket tanımı

KAZUAL Özgeçmiş Şirket tanımı KAZUAL Özgeçmiş Şirket tanımı KAZUAL, Yunanlı iki kardeş/ortak tarafından 1992 yılında ayakkabı satış ve dağıtım şirketi olarak kuruldu. Şirket 1997 yılında faaliyet alanını genişleterek Avrupa ülkelerinden

Detaylı

Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor!

Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Mavi Akademi, bünyesinde barındırdığı yetki belgeleri ve alanında uzman akademisyenler, sektör tecrübesine sahip baş denetçiler ve uzmanlardan oluşan kadrosuyla

Detaylı

Plan. Kalite ve Kalite Güvence Sistemi. ISO ve Temel Kavramlar. ISO ve Kalite El Kitabı. ODTÜ Kalite Yönetim Sistemi

Plan. Kalite ve Kalite Güvence Sistemi. ISO ve Temel Kavramlar. ISO ve Kalite El Kitabı. ODTÜ Kalite Yönetim Sistemi ODTÜ Kütüphanesi Plan Kalite ve Kalite Güvence Sistemi ISO ve Temel Kavramlar ISO ve Kalite El Kitabı ODTÜ Kalite Yönetim Sistemi Kalite Yönetim Sistemi Kapsamı ve Örnek Dokümanlar Kalite Günlük kullanım?

Detaylı

RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI Ek-1 RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşürebilecek risklerin erken teşhisi, tespit edilen risklerle

Detaylı

YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ

YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1. PR06/KYB Sayfa No: 1/3 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı; Daire Başkanlığı Kalite Yönetim

Detaylı

OHSAS 18001 İSG YÖNETİM SİSTEMİ. 1 Kapsam

OHSAS 18001 İSG YÖNETİM SİSTEMİ. 1 Kapsam İSG YÖNETİM SİSTEMİ 1 Kapsam Bu Standart, bir kuruluşun iş sağlığı ve güvenliği (İSG) risklerini kontrol etmesini ve performansını İyileştirmesini sağlamak için, İSG yönetim sistemi şartlarını kapsar.

Detaylı

ISO 9001:2015 VE ISO 14001:2015 REVİZYONLARI GELİYOR HAZIR MISINIZ? Move Forward with Confidence

ISO 9001:2015 VE ISO 14001:2015 REVİZYONLARI GELİYOR HAZIR MISINIZ? Move Forward with Confidence ISO 9001:2015 VE ISO 14001:2015 REVİZYONLARI GELİYOR HAZIR MISINIZ? Move Forward with Confidence NEDEN BİR 2015 REVİZYONU? Sürekli değişkenlik gösteren ekonomik, teknolojik ve çevresel sorunların bulunduğu

Detaylı

1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7.

1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7. 1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7. Sağlık Kurumlarında Entegre Kalite Yönetim Sistemleri 8.

Detaylı

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç MADDE 1- Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

OKYANUS KALİTE, MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ ve BİLGİ GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİ ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ TEMEL EĞİTİMİ

OKYANUS KALİTE, MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ ve BİLGİ GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİ ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ TEMEL EĞİTİMİ YÖNETİM SİSTEMLERİ EĞİTİMLERİ OKYANUS KALİTE, MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ ve BİLGİ GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİ Okyanus Kalite Eğitimleri ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetimi (Entegre

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İçerik Kamu İç Kontrol Standartları Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Eylem Planı Rehberi Eylem Planının Genel Yapısı Eylem Planının Hazırlanmasında

Detaylı

PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLIK DANIŞMANLIĞI

PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLIK DANIŞMANLIĞI PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLIK DANIŞMANLIĞI Performans programları, idare bütçelerinin stratejik planlarda belirlenmiş amaç ve hedefler doğrultusunda hazırlanmasına yardımcı olmak üzere hazırlanan temel

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz Yetenek Yönetimi Bölümü 27 Ekim 2009 1. Rakamlarla İş Bankası 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı 3. Yeni İK İş Modeli 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz 5. Yetenek Yönetimi Yaklaşımımız

Detaylı

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ Sayın İlgili: İç denetim teknik bir uzmanlık alanı olmanın ötesinde çok temel bir yönetim aracıdır. Yönetim sürecinin temel bir unsuru olan kontrol ve izleme rolü iç denetim

Detaylı

Titre du projet 2014 FİLO BAROMETRE. Türkiye

Titre du projet 2014 FİLO BAROMETRE. Türkiye Titre du projet 2014 FİLO BAROMETRE Türkiye 1 Tüm filo profesyonelleri için uzman platformu: CVO nedir? Filo müdürleri, tedarik uzmanları, üreticiler, leasing şirketleri, reklamcılar, sigortacılar, basın,

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ SUNUMU BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı OCAK 2009 1 Gündem Bilgi Yönetimi Yol Haritası

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek...

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Yeni TTK ya uyum, mevzuatı kavrayarak tamamlayabileceğimiz bir sürecin ötesinde; önemli altyapısal değişiklikler getirecek bir dönüşümdür Dış Paydaşlar

Detaylı

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI ZİRAAT KATILIM BANKASI A.Ş. SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI Suç gelirlerinin aklanması

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı YÖNETİM SİSTEMLERİ Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı Genel Bilgilendirme Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) Sosyal Sorumluluk Standardı

Detaylı

TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Kurum İçi Bilgilendirme Eğitimi ISO 9001 NEDİR?

TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Kurum İçi Bilgilendirme Eğitimi ISO 9001 NEDİR? ISO 9001 NEDİR? ISO 9001, tüm imalat ve hizmet şirketleri için hazırlanmış olan ve Kalite Yönetim Sistemi nin gereklerini belirleyen uluslararası bir standarttır. Kurumun mal veya hizmet üretimindeki tüm

Detaylı

KARGEM DEN KARLILIK VE VERİMLİLİĞE %100 ETKİLİ YARATICI EĞİTİMLER

KARGEM DEN KARLILIK VE VERİMLİLİĞE %100 ETKİLİ YARATICI EĞİTİMLER MAĞAZA MAĞAZA Mağaza Yöneticileriniz 2012 ye hazır mı? Hepimiz biliyoruz ki, perakende sektörünün kalbi mağazalarda atar. Müşteri mağazadadır, ürün mağazada görücüye çıkar, en büyük hareketlilik mağazada

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

ICTSERT DANIŞMANLIK & ABC A.Ş. FİRMASI KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ KURULUMU DANIŞMANLIK EĞİTİM İŞ PLANI

ICTSERT DANIŞMANLIK & ABC A.Ş. FİRMASI KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ KURULUMU DANIŞMANLIK EĞİTİM İŞ PLANI TPLAM : 3 AY ICTSERT LIK & ABC A.Ş. FİRMASI SİSTEMİ KURULUMU LIK TPLAM HİZMET GÜNÜ: 3 AYLIK Ç İÇERİSİNDEN TPLAM 19 ADAM/GÜNLÜK HİZMET 1 ADAM/GÜN = 1 adam/ hizmet, 1 danışmanın proje için sunduğu 6 saatlik

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No:

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: EK-5 HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: TARİH: İNCELENECEK HUSUSLAR A) GENEL 1. İşyeri teknik ve hijyenik açıdan bu yönetmelikte belirtilen koşullara sahip mi? 2. El kitabı ön

Detaylı

ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU

ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU AMAÇ ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU Bu doküman 2015-16 pamuk üretimi sezonunda IPUD ile birlikte çalışarak Türkiye de Better Cotton üretimi gerçekleştirmek isteyen kurumlar

Detaylı

ISO 27001:2013 BGYS BAŞTETKİKÇİ EĞİTİMİ

ISO 27001:2013 BGYS BAŞTETKİKÇİ EĞİTİMİ 1.Tetkik Gün Sayısı İle İlgili Tanımlar Tetkik Süresi: Bir tetkikte harcanan toplam zaman. Her tür tetkikte, tetkik zamanı bina turlarında geçen süreleri, planın dışında geçen süre, dokümanların gözden

Detaylı

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35 İçindekiler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 Küreselleşme... 4 Fütüristlerin Görüşleri... 7 Bilgi Toplumu... 8 Kağıtsız Fabrikalar... 9 Tek Kişilik Şirketler...10 Küresel Üretici...11 Küresel

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

ISO 9000: 2000 REVĐZYONUNUN GETĐRDĐKLERĐ

ISO 9000: 2000 REVĐZYONUNUN GETĐRDĐKLERĐ ISO 9000: 2000 REVĐZYONUNUN GETĐRDĐKLERĐ Ayfer ADIGÜZEL Türk Loydu Vakfı Đktisadi Đşletmesi Belgelendirme Bölüm Başkanı 1980 li yılların sonunda ürün bazında standartlarla çalışmanın belirlenen kalitede

Detaylı

BİLİŞİM EĞİTİM KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ

BİLİŞİM EĞİTİM KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ İç Kontrol Uyum Eylem Planı Danışmanlığı İç kontrol ; Sistemli, sürekli, süreç odaklı, kontrollü iyi yönetimi ifade etmektedir. Buradaki kontrol anladığımız tarzda denetimi ifade eden kontrol değildir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ayça Tarhan. Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü atarhan@hacettepe.edu.tr

Yrd. Doç. Dr. Ayça Tarhan. Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü atarhan@hacettepe.edu.tr Yrd. Doç. Dr. Ayça Tarhan Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü atarhan@hacettepe.edu.tr Süreç Değerlendirme Nedir? Süreç: Girdileri çıktılara dönüştüren, ilişkili veya etkileşimli etkinlikler

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 2 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan

Detaylı

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgi Güvenliği Derneği II. Başkan 1 Neden İhtiyaç Duyuldu Diğer Ülke Örnekleri

Detaylı

Kontrol: Gökhan BİRBİL

Kontrol: Gökhan BİRBİL Doküman Adı: YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ Doküman No.: Revizyon No: 06 Yürürlük Tarihi: 08.01.2011 Hazırlayan: Tekin ALTUĞ Kontrol: Gökhan BİRBİL Onay: H. İrfan AKSOY Sayfa 2 / 7 1. AMAÇ Bu prosedürün

Detaylı

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması UFRS 1 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) UFRS 1.20A UFRS 1.25B Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması Kontrol listesinin bu kısmı, bir işletmenin

Detaylı

İç Kontrol Nedir? İç kontrol tanımında önemli olan bazı unsurlar şunlardır:

İç Kontrol Nedir? İç kontrol tanımında önemli olan bazı unsurlar şunlardır: İç Kontrol Nedir? İç kontrol kurumların hedeflerine ulaşması ve misyonlarını gerçekleştirmesi; bu yolda ilerlerken önlerine çıkabilecek belirsizliklerin en aza indirilmesi amacıyla uygulanan süreçtir.

Detaylı

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI ŞİKAYETLER PROSEDÜRÜ PR19/KYB

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI ŞİKAYETLER PROSEDÜRÜ PR19/KYB TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI PR19/KYB Sayfa No: 1/6 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı; Daire Başkanlığı tarafından yürütülmekte

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI KONTROL ORTAMI STANDARTLARI

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI KONTROL ORTAMI STANDARTLARI Standart Kod No 1 Kamu İç Kontrol Standardı ve Şartı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI KONTROL ORTAMI STANDARTLARI Mevcut Durum Sorumlu Birim Eylem Kod No Öngörülen Eylem veya

Detaylı

Laboratuvar Akreditasyonu

Laboratuvar Akreditasyonu Akreditasyon Laboratuvar, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesi

Detaylı

ANKARA ŞUBESİ YAZ SEMĠNERLERĠ

ANKARA ŞUBESİ YAZ SEMĠNERLERĠ ANKARA ŞUBESİ YAZ SEMĠNERLERĠ 1 KALĠTE YÖNETĠMĠ Bayram ERTEM Makine Mühendisi 2 TEMEL KALĠTE KAVRAMLARI Kalite nedir? Müşteri beklentilerini karşılayabilme derecesi, Bir ürün veya hizmetin belirlenen veya

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI MALİ DENETLEME VE SÖZLEŞMELER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI

TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI MALİ DENETLEME VE SÖZLEŞMELER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI TÜBİTAK BİLİM VE TOPLUM DAİRE BAŞKANLIĞI MALİ DENETLEME VE SÖZLEŞMELER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu esasların amacı,

Detaylı

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ ÜYELER VE ÇALIŞMA ESASLARI 1- AMAÇ Bu düzenlemenin amacı Lokman Hekim Engürüsağ Sağlık, Turizm, Eğitim Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından

Detaylı

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÖNLEYİCİ FAALİYET PROSEDÜRÜ PR13/KYB

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÖNLEYİCİ FAALİYET PROSEDÜRÜ PR13/KYB TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI PR13/KYB Sayfa No: 1/4 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı; Daire Başkanlığı tarafından verilen

Detaylı

2015 Eğitim Takvimi Biymed Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri

2015 Eğitim Takvimi Biymed Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri 2015 Eğitim Takvimi BiYMED Eğitim ve Danışmanlık BiYMED Danışmanlık, uzman kadrosu ile danışmanlık, eğitim ve yazılım hizmetleri sağlar. BiYMED Danışmanlık, müşterilerine hizmet almak istedikleri alanlarda

Detaylı

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır?

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? 1 Giriş Kurumumuz ISO 9001 Standardı na uyum sağlanması, Ülkeler arası sınırların ortadan kalkmakta olduğu günümüz dünyasında eğitimde rekabet gücümüzün artmasını

Detaylı

GÖREV TANIMLARI. : Genel Müdür. İşin Adı. Bağlı Olduğu Kişi : Hizmet Sorumluluğu Olduğu Bölüm / kişi (var ise) : Tüm Bölümler.

GÖREV TANIMLARI. : Genel Müdür. İşin Adı. Bağlı Olduğu Kişi : Hizmet Sorumluluğu Olduğu Bölüm / kişi (var ise) : Tüm Bölümler. Sayfa No 1/ 5 İşin Adı Bağlı Olduğu Kişi : Hizmet Sorumluluğu Olduğu Bölüm / kişi (var ise) : Tüm Bölümler Organizasyon Alt Bağ : Tüm Bölümler İşin Amacı : Yokluğunda Vekâlet Durumu Kime Vekâlet Edeceği

Detaylı

MerSis. Bilgi Güvenliği Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Güvenliği Danışmanlık Hizmetleri o MerSis Danışmanlık Hizmetleri Çalışanlarınız, tesisleriniz, üretim araçlarınız koruma altında! Bilgileriniz? danışmanlık hizmetlerimiz, en değerli varlıklarınız arasında yer alan bilgilerinizin gizliliğini,

Detaylı

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TS ISO/IEC 27001 BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ, TS ISO/IEC 20000-1 BT HİZMET YÖNETİM SİSTEMİ Sunucu: Gürol GÖKÇİMEN 25.10.2014 Türk Standardları Enstitüsü 1 Güvenlik;

Detaylı

KALĠTE YÖNETĠM TEMSĠLCĠLĠĞĠ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE. BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR

KALĠTE YÖNETĠM TEMSĠLCĠLĠĞĠ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE. BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR Amaç KALĠTE YÖNETĠM TEMSĠLCĠLĠĞĠ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR Madde 1- Bu yönergenin amacı; Denizli Belediyesi Kalite

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI Yönetim Kurulu nun 21/03/2012 tarih ve 103/184 numaralı kararı ile Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayınlanan Seri: IV, No: 56 sayılı Kurumsal Yönetim

Detaylı